DÖLLENME VE BÖLÜNMELER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DÖLLENME VE BÖLÜNMELER"

Transkript

1 DÖLLENME VE BÖLÜNMELER Ovulasyonda kendisini saran corona radiata hücreleri ile birlikte ovaryumdan atılan ve ovidukta düşen yumurta hücresi, ovidukt silyumlarının ve düz kas kontraksiyonlarının etkisiyle fertilizasyon bölgesi olan ampullaya gelir. Oosit bu bölgede durmaz ve yoluna devam eder. Bu nedenle; Spermatoozonun bu bölgeye daha önceden gelip oositi beklemesi gerekir. Oosit II saat canlılığını koruyabilir. Eğer döllenmezse; uterusa geçer, dejenere olur ve ölür.

2 Cinsel ilişki yada suni tohumlama yoluyla dişinin genital kanalına verilen spermanın seminal plazması uterus mukozası tarafından absorbe edilerek spermatozoonlar serbest kalırlar. Serbest kalan spermatozonlar kuyruk hareketleri ve cinsel ilişki sırasında salgılanan oksitosin in vagina, cervix ve uterus düz kaslarında oluşturduğu düz kas kontraksiyonunun sonucu, (rheotaxis) ile önce cervix, sonra uterus ve ovidukta geçerler. Ovulasyon sırasında tuba uterinada artan kas aktivitesinin oosit kadar spermatozoonun taşınmasında da önemi vardır. Spermatozoonların bir kısmı dk da ovidukta ulaşırken bir kısmı cervix ve uterusun mukoza dürümlerinde depolanırlar.

3 Spermatozoonun oosit II yi dölleyebilmesi için Sırasıyla spermatozoonun kapasitasyonu ve akrozom reaksiyonunun şekillenmesi gerekir.

4 Spermatozoon un kapasitasyonu Çiftleşme ile dişi genital kanala boşaltılan spermatozoonlar dölleme yeteneğine sahip değillerdir. Spermatozoonlar bu yeteneklerini dişi genital kanalından geçişleri sırasında tamamlarlar. Bu olaya kapasitasyon denir.

5 Kapasitasyon esnasında özellikle uterus ve oviduktta bulunan salgıların etkisiyle, spermatozoon un akrozom bölgesini örten hücre membranı üzerindeki glikoproteinler ve seminal plazma proteinleri tamamen uzaklaştırılır. Böylece kapasitasyon tamamlanır ve akrozom reaksiyonu başlar.

6 Akrozom reaksiyonu Kapasitasyonunu tamamlamış olan spermatozoonlar hücre membranlarında bulunan yüzey reseptörleri vasıtasıyla ampullada bulunan sekonder oositi yakalarlar. Sekonder oositin zona pellucidasında değişik tür glikoproteinlerin oluşturduğu bağlanma bölgeleri vardır. Bu bölgeler spermatozoonların yüzey reseptörleri için türe özgüdür. Spermatozoonların bu bölgelere bağlanmasıyla Ca iyonlarının spermatozoonlara alınması hızlanır ve böylece akrozom reaksiyonu başlar.

7 Akrozomun dış zarı spermatozoonun hücre zarı ile yer yer kaynaşır. Kısa sürede eriyerek açılan bu bölgelerden akrozom enzimleri (hiyaluronidaz, akrozin, proteaz, glukoronidaz) dışarı çıkarlar. Bu bölgelerdeki hücre zarı ve akrozomun dış zarı tamamen erir, geriye sadece iç akrozom zarı kalır. Bu olaya AKROZOM REAKSİYONU adı verilir.

8 Fertilizasyon Fertilizasyon, genelde tuba uterinanın en uzun ve en geniş segmenti olan ampullada gerçekleşir. Kapasitasyonunu tamamlamış olan spermatozoonlar ile ikinci mayoz bölünmenin metafaz aşamasında bulunan sekonder oosit bu bölgede karşılaşırlar. Bazı kemiricilerde döllenme uterusta olur.

9 Döllenme;sperm ve oositin temas etmesiyle başlayan, maternal (anneye ait) ve paternal (babaya ait) kromozomların kaynaşmasıyla sonlanan bir olaylar dizisidir Bu olaylar dizisinin herhangi bir evresinde oluşan bir defekt, zigotun ölmesine neden olabilir. Gametlerin yüzeyindeki 'karbonhidrat bağlayan moleküller'; olasılıkla, fertilizasyon olayının gametlerin tanınmasından hücrelerin birleşmesine kadar olan bölümünden sorumludur. Dişi genital kanalına bırakılan milyon spermin ancak 'ü fertilizasyon bölgesine ulaşabilir. Fertilizasyon için bunlardan yalnız bir tanesi gereklidir. Diğerlerinin, fertilizasyonu sağlayacak sperme, dişi gameti koruyan bariyerlerden birincisi olan korona radiyata yı delmesinde yardımcı olduğu düşünülmektedir.

10 Fertilizasyon yaklaşık 24 saat sürer. Akrozom reaksiyonunun başlamasıyla salınan hiyaluronidaz enzimi corona radiyata hücrelerini birbirine bağlayan hiyaluronik asiti hidrolize eder. Coronayı bu şekilde geçen spermatozoonlar zona pellucidayı geçmeye çalışırlar. Akrozomdan salınan enzimler (esterazlar, akrozin ve nöraminidaz), litik etkiyle zona pellusida'da spermin geçeceği bir yol açar. Akrozin enziminin etkisiyle zona pellucida da yer yer geçit bölgeleri açılır. Bu bölgeyi geçen ilk spermatozoon oosit II zarına yapışır.

11 Bu bölgeden spermatozoonun baş ve kuyruğu ile birlikte sitoplazma kısmı oosit II ye geçer. Döllenme sırasında 1.Mitotic spindle with chromatids 2.1rst polar body3.pellucid zone 4.Perivitelline space 5. Cell membrane of the spermatozoon (Remainder as appendage) 6.Kinocilium 7.Nucleus (compact) of the spermatozoon 8. Proximal centrosome of the spermatozoon

12 Bu aşamada zona reaksiyonu olarak adlandırılan diğer spermatozoonların geçişini engelleyen olay meydana gelir. Oosit II sitoplazmasındaki kortikal granüller oolemmada moleküler değişmeye ve zona pellucidada ki özel bağlanma yerlerinin kaybolmasına neden olarak tüm girişler kapatılmış olur. Döllenmeden 2 saat sonra (1.1rst polar body 2. Nucleus spermatozoon 3.Proximal centrosome of the spermatozoon 4. 2nd polar body 5. Remainder of the mitotic spindle with maternal chromosomes )

13 İnsan ve memelilerde monospermy, Kanatlılarda polysmery vardır, ancak sadece bir spermatozoon başı ooist II ile birleşir. Amphioxus ta ve bazı tür balıklarda ve kurbağalarda döllenme dışarıda suda gerçekleşir. 1 ve 2- birinci polar body, 4- ikinci polar body

14 Döllenmeden 4 saat sonra 1. Paternal pronucleus 2. Maternal pronucleus 3. Centrosome brought in by the spermatozoon İkinci mayoz bölünmenin metafaz evresinde bekleyen oosit, spermin sitoplâzmasına girmesiyle, bu bölünmeyi tamamlar ovum (matür oosit) ile ikinci kutup cismini oluşturur. Bundan sonra ovumun nukleusuna dişi pronukleusu denir Ovumun sitoplâzması içinde spermin çekirdeği genişleyerek erkek pronukleusunu yapar ve spermin kuyruğu dejenere olur

15 Döllenmeden 6 saat sonra 1.Paternal pronucleus 2.Maternal pronucleus 3.Paternal centrosome 4."Inner bodies 5.Maternal astral microtubule

16 Döllenmeden 18 saat sonra 1.Paternal pronucleus 2.Maternal pronucleus 3.Duplicated paternal centrosome 4. "Inner bodies"

17 Döllenmeden 20 saat sonra Zigotun kromozomlarının yarısı anneden yarısı da babadan geldiği için, zigotun genetik olarak bir eşi daha yoktur. Zigot, ebeveynlerindeki hücrelerden farklı, yeni bir kromozom kombinasyonuna sahiptir. Bu mekanizma, kalıtım ve türün çeşitliliğinin temelini oluşturur. Mayoz bölünme, maternal ve paternal kromozomların eşey hücreleri arasında bağımsız olarak dağılmasını sağlar Maternal ve paternal kromozomların segmentlerinin yeniden yerleşimi sonucu oluşan crossing over, genlerin birbirine karışmasına neden olur; böylece, genetik materyalin rekombinasyonu sağlanır.

18 Bu iki çekirdek birbirlerine yaklaşarak birleşirler. Pronükleusların zarları kaybolur, kromozomlar şekillenir ve sonra kaynaşırlar. Bu olay esas döllenmedir ve zigotu meydana getirir.

19 Embriyonun krozomal cinsiyeti, ovumu fertilize eden sperme (X ya da Y) göre belirlenir; bu nedenle, doğacak yavrunun cinsiyeti anneye değil, babaya bağlıdır. Fertilizasyon X kromozomuna sahip bir spermle olmuşsa yavru dişi Y kromozomuna sahip bir spermle olmuşsa erkek olacaktır. Zigotta kromozom sayısı diploidtir. Çünkü, dişi ve erkek cinsiyet hücrelerine ait haploid kromozomlar birleşmişlerdir. Kromozom sayıları çeşitli canlılarda değişik sayılardadır. Örn. Domuz ve kedide 38, tavşanda 44, insanda 46, koyunda 54, sığır vekeçide 60, atta 64, köpekte 72, tavukta 78.

20 BÖLÜNMELER Döllenmiş yumurta hücresinin (zigot) bölünerek çoğalmasına bölünme denir. Bölünme, döllenmiş yumurta hücresinin sitoplazmadan zengin olan animal kutbunda, kutup hücresine yakın bir yerde başlar ve vejetatif kutupta sonlanır. Bu durum, yumurta tipine bağlıdır. Bölünme sonucu meydana gelen yavru hücreler blastomer adını alır. Bunlar birbirlerinden tamamen ayrılmayıp sitoplazma köprücükleriyle yapışıktırlar.

21 İlk bölünme animal ve vejetatif kutuplardan geçecek şekilde meridyonal bir yön takip eder. Böylece 2 eşit blastomer meydana gelir.

22 Birbirlerine yapışık olan bu iki blastomer yine meridyonal olmak üzere fakat birinciye dik biçimde ikinci bir bölünme geçirir ve 4 blastomer meydana gelir.

23 Üçüncü bölünme ekvatoryal yönde olur ve bu defa 8 blastomer meydana gelir.

24

25 Bu üçüncü bölünmeyi takip eden her bölünme bir meridyonal bir ekvatoryal olmak üzere devam ederek 8, 16, 32, 64 vb. Çok blastomerli bir hücre kümesi ortaya çıkar.

26

27

28

29

30

31 Fertilizasyon; 1. Sekonder oosit'in ikinci mayoz bölünmesini tamamlamasını stimüle eder. 2. Kromozomların diploid sayısının restorasyonu sağlanır. 3. Maternal ve paternal kromozomların karışmasıyla türlerin çeşitliliği sağlanır. 4. embriyonun kromozomal cinsiyeti belirlenir. Fertilizasyonu X kromozomu taşıyan sperm döllemişse embriyo dişi, Y kromozomu taşıyan sperm döllemişse embriyo erkek olacaktır. 5. ovumun metabolik aktivasyonuna neden olur ve yarıklanmayı (zigotun hücre bölünmesi) başlatır.

32 Çeşitli hayvanların yumurtaları sitoplazma ve vitellus miktarı bakımından fark gösterdiklerinden bölünmeler de farklı şekillerde olur. Yumurta tipleri Lecithus (vitellus) maddesinin miktarına ve yumurta hücresi içerisindeki dağılımına göre 4 ana gruba ayrılır. 1. Oligolecithal yumurtalar: Lecithus maddesi azdır ve yumurta içerisinde eşit bir dağılım gösterir. Amphioxus, insan ve memeli yumurtaları 2. Mesolecithal yumurtalar: Bunlarda vitellus maddesi orta derecededir. Yumurta içerisinde eşit bir dağılım göstermez ve vejetatif yarıma yerleşmiştir. Kurbağa yumurtaları

33 3. Polylecithal yumurtalar: Vitellusu çok olan yumurtalardır. Bol olan vitellus maddesi hücrenin büyük bir kısmına yayılmıştır. Sitoplazma çok azdır ve nükleus ile birlikte animal kutba yakın bir yerde bulunur. Örn. Kanatlı yumurtaları ve balık yumurtaları 4. Centrolecithal yumurtalar: Bu tip yumurtalar da polylecithal gruptandır. Ancak bu tip yumurtalarda vitellus maddesi yumurtanın ortasında toplanmıştır. Sitoplazma nükleusla birlikte ince bir tabaka halinde vitellusu çepeçevre sarar. Örn böcek yumurtaları

34 BÖLÜNME ŞEKİLLERİ 1. TOTAL BÖLÜNME: Döllenmiş yumurta hücresi tüm olarak bölünmeye katılır. A) Eşit büyüklükte yavru hücreler (blastomerler) meydana gelirse TOTAL EQUAL BÖLÜNME adını alır. Amphioxus, insan ve memeli hayvan yumurtalarında B) Eşit büyüklükte olmayan kardeş hücreler şekillenirse TOTAL İNEQUAL BÖLÜNME denir. Kurbağa yumurtalarında

35 2. PARTİAL BÖLÜNME: A) Döllenmiş yumurta hücresi belirli bir bölgede bölünme gösterir, büyük bir kısmı bölünmeye katılmaz. Bölünme, sitoplazma ve nükleusun bulunduğu animal kutupta olur. Burada bölünmüş hücrelerden ibaret, disk şeklinde bir alan meydana gelir. Bu nedenle bölünme PARTİAL-DİSCOİDAL BÖLÜNME adını alır. Kanatlı ve balık yumurtalarında durum böyledir. B) Bir de vitellusu merkezde, sitoplazma ve nükleusu periferde bulunan yumurtalarda (Böcek yumurtaları) görüldüğü gibi yumurtanın yalnızca yüzlek kısmı bölünür. Bu bölümeye de PARTİAL-SUPERFİCİAL BÖLÜNME denir.

36

37 IVF In Vitro Fertilizasyon (Tüp bebek) In Vitro Fertilizasyon (IVF) kavramı, döllenme işleminin vücut dışında, meydana geldiği bir kısırlık tedavisi yöntemine verilen bilimsel isimdir. IVF, kadında yumurta kanalının tıkalı/kapalı olması veya mevcut bulunmaması sebebi ile çocuksuz kalınması ve erkeğin çocuk sahibi olmasına herhangi bir engelin bulunmaması durumunda olan çiftler için akla gelen klasik bir yöntemdir. Normalde yumurta kanalında meydana gelen bütün gelişmeler vücudun dışında ve laboratuarda gerçekleştirilir. Bu anlamda yumurta hücreleri ile spermler cam tüpte bir araya gelir, döllenme burada olur ve ilk hücre bölünmeleri de burada gerçekleşir.

38 Vücut dışında gerçekleşecek olan döllenme işlemin gerçekleştirilebilmesi için bir çok ön aşamadan geçilmesi gerekir. Bunlar; 1) Yumurtalıkların baskılanması 2) Yumurtalıkların uyarılması 3)Yumurta toplanması 4)Spermle yumurtanın döllenmesi 5)Embriyo transferi

39

40 Yumurtalıkların Baskılanması: Bu işlem yumurta gelişiminin doktor kontrolünde gerçekleşmeşi için yapılır. Böylece yumurtaların eşit olarak gelişmesi sağlanmış ve erken yumurtlama engellenmiş olur. Bu amaçla beklenen adet gününden 1hafta önce veya adetin ilk gününden itibaren ilaç kullanımı başlar. Cilt altı enjeksiyonlar veya burun spreyi şeklindedir.

41 Yumurtalıkların uyarılması: Yardımla üreme tekniklerinde gebelik şansının arttırılması için birden fazla yumurta elde edilmesi amaçlanır. Yumurtalıkların uyarılması için çeşitli ilaçlar kullanılır özellikle Gonadotropinler uygulanarak ovaryum foliküllerinin büyümesi ve olgunlaşması stimüle edilir ve bu ilaçlara genellikle adetin 3.günü başlanır. İlaçlar her gün belirli dozlarda kullanılır. Aynı zaman diliminde yapılan; ultrasonografik ölçümler ve kandaki estradiol seviyesi kontrolleri ile yumurta gelişimi takip edilir. Yumuların içinde bulunduğu foliküllerin çapları 18 mm ve sayılarıda en az 3 tane olduğunda kullanılan ilaçlar kesilerek yerine çatlatmak için başka bir iğne yapılır. Bu iğneden yaklaşık saat sonra yumurta toplama işlemi gerçekleştirilir.

42 YUMURTA TOPLAMA ISLEMI: Ovulasyon indüksiyonu ile belirli büyüklüğe ulaşan folliküllerden vaginal yol ile ultrasonografi probuna ilave edilmiş bir iğne eşliğinde, Buyuk bir cogunlukla genel anestezi ile uygulama gerceklestirilir ancak local anestezi ile de islem yapmak mumkundur. Ovulasyon indüksiyonu ile belirli büyüklüğe ulaşan folliküllerden vaginal yol ile ultrasonografi probuna ilave edilmiş bir iğne eşliğinde, yumurtaların toplanması işlemidir. Her bir follikül içine girilerek follikül sıvısı özel bir aspiratör yardımı ile boşaltılır.ve alınan sıvı hemen laboratuara ulaştırılarak yumurta içerip içermediği incelenir.bu şekilde tüm follüküller aspire edilinceye kadar işleme devam edilir.

43 SPERM ILE YUMURTANIN DOLLENMESI: Yumurta toplama islemi sonucunda elde edilen yumurtalar kendileri icin hazirlanmis ozel besi yerlerine alinarak 2-3 saat burada bekletilirler. Diger taraftan ise erkekten alınan sperm hucreleri cesitli islemlerden gecirilerek kullanima hazir hale getirilir. Sonra elde edilen spermler:herbir yumurta icin 200 bin hareketli sperm olacak sekilde ayarlanip yumurtalarin icinde oldugu kultur ortamina birakilir. Burada esas olan spermlerin yumurtayi kendi liginden döllemesidir.

44 EMBRIYO TRANSFERI: Döllenmiş yumurtadan elde edilen embriyoların anne rahmine yerleştirilmesi işlemidir. Transfer işleminin ne zaman yapılacağına embriyo gelişimine, sayısına, laboratuar koşullarına vb sebeplere göre belirlenir. Genellikle 3 gün ve blastosist aşamasında transfer yapılması tercih edilir. Transfer işlemi sırasında anesteziye gerek yoktur.

45 Laboratuarda katetere cekilen embriyolar rahime yerlestirilir. Transferden sonra 1-2 saat dinlenilmeli ve 24 saat aktif hareketten kacinilmalidir.

46 Embriyonun dondurularak saklanması IVF sonucu oluşturulan embriyo ya da blâstosistler, kryoprotektanlar (ör; gliserol) içinde dondurularak uzun süre saklanabilir. Daha sonra donu çözülerek uterusa transfer edilip, başarılı bir gebelik sağlanabilir.

47 Özet: 1-Gonadotropinler uygulanarak ovaryum foliküllerinin büyümesi ve olgunlaşması stimüle edilir 2-Matür foliküllerden çok sayıda matür oosit laparoskopi ile aspire edilir. Oositler ultrason yardımıyla ve özel bir kateterle vajen duvarından girilip, ovaryuma ulaşılarak da toplanabilir. 3-Oositler özel bir kültür medyumu ve kapasite edilmiş spermler içeren petri kutularına alınır. 4-Oositlerin fertilizasyonu ve yarıklanma mikroskopla izlenir. 5-Bölünen zigotlar (yarıklanan embriyolar) dört ya da sekiz hücreli evreye ulaştıklarında, bir kateter yardımıyla, vajina ve servikal kanal yoluyla uterusa taşınır. 6-Gebeliğin başarı oranı artırmak için en az üç embriyonun bırakılması gerekir.

48 MICROENJEKSIYON yöntemi tüp bebek tedavisinden daha ileri bir yontemdir ve son yillarda kisirlik tedavisinde devrim yaratmistir. Daha once diger yontemlerle cocuk sahibi olamayan bir cok cift bu yontem ile basarili sonuclar elde etmistir. Mikroenjeksiyon, basitçe; seçilmiş sağlıklı bir spermin, yine seçilmiş sağlıklı bir yumurta içerisine enjekte edilerek, vücut dışında döllenmenin gerçekleştirilmesi işlemidir den beri şiddetli erkek infertilitesinin çözümünde, giderek artan başarı oranlarında, yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda, semendeki(menideki) sperm sayısında azlık (oligospermi), sperm haraketlerinde zayıflık (astenospermi) ve sperm morfolojisinin normalin altında (teratospermi) olması gibi durumlarda veya bunların bir kaçının birarada olması halinde mikroenjeksiyon, en denemeye değer olan tekniktir. Burada amaç, normal birleşme ile yumurtaya ulaşamayacak ve onu dölleyemeyecek kadar zayıf özellikteki bu tip bir spermin, vücut dışında, doğrudan yumurta içine verilmek suretiyle gebeliğin gerçekleşebilmesidir. Micromanipulator ile gerceklestirilen bu islemin laboratuvar asamasindan once gerceklestirilen tum hazirlik ve tedavi islemleri tup bebek ile aynidir.

49

50

51

52

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI (Fertilizasyon, Segmentasyon, İmplantasyon ve Bilaminar disk) PROF. DR. İSMAİL SEÇKİN FERTİLİZASYON A ) Germ hücrelerinin fertilizasyon bölgesine taşınması Oositin ampullaya

Detaylı

Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 29.09.2004 DÖLLENME VE DÖLLENME ANOMAL LER N N YARDIMLA ÜREME TEKN KLER NDEK ÖNEM Dr. F. Gürcan BEB TO LU * gurcanbebitoglu@yahoo.com

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda gen kaynaklarının uzun süreli korunması ve daha fazla

Detaylı

ÜREME FİZYOLOJİSİ 19/11/2015. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ. Erkek Üreme Organları Fizyolojisi. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ

ÜREME FİZYOLOJİSİ 19/11/2015. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ. Erkek Üreme Organları Fizyolojisi. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ ÜREME FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire İnsanların, nesillerini devam ettirebilmeleri için, kadın ve erkek cinsine ihtiyaç vardır. İnsanların üreme sistemi, ergenlik dönemiyle

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

AMAÇ: Ökaryotik hücrelerin bölünme mekanizmasını ve kromozom morfolojilerini öğrenmek.

AMAÇ: Ökaryotik hücrelerin bölünme mekanizmasını ve kromozom morfolojilerini öğrenmek. 19.11.2014/Çarşamba Lab 6 KONU: Hücre Bölünmesi ve Kromozom Morfolojisi AMAÇ: Ökaryotik hücrelerin bölünme mekanizmasını ve kromozom morfolojilerini öğrenmek. KAZANIMLAR: Ökaryotik hücrelerin nasıl çoğaldıkları

Detaylı

İmplantasyon Öncesi Genetik Tanı

İmplantasyon Öncesi Genetik Tanı This information (19) on pre-implantation genetic diagnosis is in Turkish İmplantasyon öncesi Genetik Tanı (İngilizce'si Pre-implantation Genetic Diagnosis) Kalıtsal genetik hastalığı (genetic disorder)

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları A. Mayoz Bölünme Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları Eşeyli üremenin temelidir. Eşey ana hücrelerinden (2n), eşey hücrelerini (n) oluşturan özelleşmiş bölünme şeklidir. Mayoz I ve II olarak birbirini

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir?

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir? This information (1) on Autosomal Dominant genetic disorders is in Turkish Otozomal Baskın Genetik Hastalıklar (Kadınlar İçin) (İngilizce si Autosomal Dominant Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalığa,

Detaylı

Endometriozis, Fertilite ve Gebelik

Endometriozis, Fertilite ve Gebelik Endometriozis, Fertilite ve Gebelik Endometriozis ve fertilite Endometriozis yaygın görülen bir jinekolojik problemdir. Her zaman kısırlığa ya da ağrıya sebep olmayabilir. Hafif şiddette endometriozis

Detaylı

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz KLONLAMA Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz Tek yumurta ikizleri doğal klonlardır. Araştırıcılar ilk önceleri bu doğal olayı taklit ederek klonlama çalışmalarına başlamışlardır. Tek yumurta ikizlerinde embriyo

Detaylı

KLONLAMA (the cloning)

KLONLAMA (the cloning) KLONLAMA (the cloning) Klonlama Nedir? Moleküler biyoloji teknikleri kullanarak bir DNA dizisine eş DNA üretmek veya bir hücreden yola çıkarak hücre bölünmesi ile genetik olarak birbirine eş hücre grubunun

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ. 1-Amitoz (Amitosis) bölünme, 2-Mitoz (Mitosis) bölünme, 3- Mayoz (Meiosis) bölünme.

HÜCRE BÖLÜNMESİ. 1-Amitoz (Amitosis) bölünme, 2-Mitoz (Mitosis) bölünme, 3- Mayoz (Meiosis) bölünme. HÜCRE BÖLÜNMESİ 1-Amitoz (Amitosis) bölünme, 2-Mitoz (Mitosis) bölünme, 3- Mayoz (Meiosis) bölünme. Amitoz Bölünme Önce nukleolus, sonra nukleus, daha sonra sitoplazmanın uzayıp ortadan boğulması ile ikiye

Detaylı

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu Sığrlarda Embryo Transferi Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda

Detaylı

Hücre çekirdeği (nucleus)

Hücre çekirdeği (nucleus) Hücre çekirdeği (nucleus) Toplam hücre hacmının 1/20-1/10'unu kapsar. Değişik hücrelerde mekanik etkilerle, yer ve şekil değiştirebilir, bu nedenle hücrelerde farklı şekillerde görülebilir. Çekirdek, hücre

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ

AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ 1- Gebeliğin başında amniyon sıvısının içeriği ekstrasellüler sıvı ile aynıdır. 2- Amniyon sıvısının birinci trimesterde major kaynağı amniyotik membrandır. 3- Gebelik ilerledikçe,

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

"DOĞAL TÜP BEBEK TEDAVİLERİ UYGULAMAYA BAŞLADIK"

DOĞAL TÜP BEBEK TEDAVİLERİ UYGULAMAYA BAŞLADIK Tüp bebekte son gelişmeler Tüp bebek tedavisinde gelişen teknoloji ile birlikte uzmanlar, tüp bebek yöntemine başvuran hastaların normal yaşantılarından kopmadan, daha az maliyetle tedavi olabileceklerini

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

Fertilizasyon,Yarıklanma ve İmplantasyon,Bilaminar Disk Oluşumu. Prof.Dr.Murat AKKUŞ

Fertilizasyon,Yarıklanma ve İmplantasyon,Bilaminar Disk Oluşumu. Prof.Dr.Murat AKKUŞ Fertilizasyon,Yarıklanma ve İmplantasyon,Bilaminar Disk Oluşumu Prof.Dr.Murat AKKUŞ Tuba uterinanın ampulla bölgesinde erkek ve dişi gametlerin kaynaşmasıyla gerçekleşir. Spermiumlar dişi genital yollarında

Detaylı

TÜP BEBEK (IVF/ICSI), YUMURTA TOPLAMA VE EMBRİYO TRANSFERİ İÇİN BİLGİLENDİRME VE ONAM FORMU

TÜP BEBEK (IVF/ICSI), YUMURTA TOPLAMA VE EMBRİYO TRANSFERİ İÇİN BİLGİLENDİRME VE ONAM FORMU TÜP BEBEK (IVF/ICSI), YUMURTA TOPLAMA VE EMBRİYO TRANSFERİ İÇİN BİLGİLENDİRME VE ONAM FORMU BİLGİLENDİRME Değerli Çiftimiz; Bu form, tüp bebek tedavisinde gerçekleştiren işlemler hakkında sizleri bilgilendirmek

Detaylı

HÜCRESEL FARKLILAŞMASI

HÜCRESEL FARKLILAŞMASI HÜCRESEL FARKLILAŞMASI Embriyo çevresi ile etkileşim halindedir ve gelişimi çevresinden gelen bilgiler yoluyla yönlendirilir. Bir embriyonik hücrenin çevresi ise embriyo içindeki çevreleyen dokudan oluşur

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome)

This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome) This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome) XYY sendromu nedir? XYY sendromu (XYY syndrome), fazladan bir kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik (genetic)

Detaylı

ÜREMEYE YARDIMCI TEDAVİ (IVF) İÇİN AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU

ÜREMEYE YARDIMCI TEDAVİ (IVF) İÇİN AYDINLATILMIŞ HASTA ONAM FORMU Hastanın Adı - Soyadı: Doğum Tarihi:. / /. Hasta ID No: Kimlik / Pasaport No: Eşinin Adı Soyadı: Doğum Tarihi:. / /. Kimlik / Pasaport No: Sayın Hastamız / Hasta Yakınımız, Tıbbi durumunuz ve hastalığınızın

Detaylı

ERKEN BÖLÜNME DEĞERLENDİRMESİNİN İNTRASİTOPLAZMİK SPERM ENJEKSİYONU SONUÇLARIYLA İLİŞKİLENDİRİLMESİ

ERKEN BÖLÜNME DEĞERLENDİRMESİNİN İNTRASİTOPLAZMİK SPERM ENJEKSİYONU SONUÇLARIYLA İLİŞKİLENDİRİLMESİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI ERKEN BÖLÜNME DEĞERLENDİRMESİNİN İNTRASİTOPLAZMİK SPERM ENJEKSİYONU SONUÇLARIYLA İLİŞKİLENDİRİLMESİ Biyolog

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (21) on Robertsonian translocations is in Turkish Robertsonian Kromozom Translokasyonları (İngilizce'si Robertsonian Chromosome Translocations) Kromozom translokasyonu nedir? Kromozom

Detaylı

Embriyolojiye Giriş ve Tarihçe. Prof.Dr.Murat AKKUŞ

Embriyolojiye Giriş ve Tarihçe. Prof.Dr.Murat AKKUŞ Embriyolojiye Giriş ve Tarihçe Prof.Dr.Murat AKKUŞ Embriyolojinin Tanımı Embriyoloji, tüm canlıların türe özgü şekillerini alıncaya kadar geçirdikleri gelişme evrelerini inceleyen bilim dalıdır Embriyoloji

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (6) on Chromosome Translocations is in Turkish Kromozom Translokasyonları (İngilizce'si Chromosome Translocations) Kromozom translokasyonu nedir? Kromozom yer değiştirmesinin (chromosome

Detaylı

Plasentanın Görevleri ve İkiz Gebelik. Doç. Dr. Nejdet ŞİMŞEK

Plasentanın Görevleri ve İkiz Gebelik. Doç. Dr. Nejdet ŞİMŞEK Plasentanın Görevleri ve İkiz Gebelik Doç. Dr. Nejdet ŞİMŞEK Plasentanın Görevleri : Plasentanın fonksiyonu çok yönlüdür. 1) Metabolizma organı görevini görür. 2) Solunum organı olarak hizmet eder. 3)

Detaylı

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 A Aşağıdaki ifadelerin yanındaki boşluklara doğru ise D yanlış ise Y harfini yazınız. 1. Hayvan hücresinde sitoplâzma bölünmesi ara lamel

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar.

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. çiçek kısımları ve görevleri : Çanak yaprak :tomurcuk açılana kadar koruma. Taç yaprak : böcekleri

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

BİTKİ ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders

BİTKİ ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders BİTKİ ISLAHI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders BİTKİLERDE ÇOĞALMA* *Bitki Islahı, 2004, Orhan KURT, OMÜ, Ziraat Fakültesi Ders

Detaylı

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek)

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) KONU 10. ÜREME VE GELİŞME I. Bitki Hücrelerinde Üreme ve Gelişme: Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) Yöntem: Rosa sp. ve Lilium sp. tam çiçeğinden alınan enine

Detaylı

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜRKAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı PGT NEDİR? Gebelik öncesi genetik tanı (PGT) adı verilen

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

www.kanatlibilgi.com

www.kanatlibilgi.com www.kanatlibilgi.com TAVUK EMBRİYOSUNUN GÜNLÜK GELİŞİM SAFHALARI Kaynak: Dr Stephan WARIN, DVM, Avian Business Unit. CEVA Santé Animale, La Ballastiere, BP 126, 33501 Libourne Cedex, France Çeviren: Barbaros

Detaylı

Yumurta ve sperm hücreleri örnek olarak verilebilir.

Yumurta ve sperm hücreleri örnek olarak verilebilir. MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME I. Kromozomlar Kromozomlar, hücre bölünmesi sırasında kromatin ipliğin kısalıp kalınlaşması sonucu meydana gelen yapılardır. DNA ve DNA yı kaplayan protein moleküllerinden oluşmuştur.

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

Sermin YAVAŞ KURT, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK

Sermin YAVAŞ KURT, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYIN KURULU Hazırlayanlar Sermin YAVAŞ KURT, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM Kurumsal Yayınlar Birimi Dizgi & Grafik Mustafa Burak SANK & Ezgi

Detaylı

ÜYTE uygulanacak çiftlere ait Bilgilendirme ve Onam Formu

ÜYTE uygulanacak çiftlere ait Bilgilendirme ve Onam Formu ÜYTE uygulanacak çiftlere ait Bilgilendirme ve Onam Formu KADIN ERKEK ADI SOYADI DOĞUM TARİHİ T.C.KİMLİK NUMARASI BAŞVURU TARİHİ DOSYA NUMARASI TELEFON NUMARASI İKAMETGAH ADRESİ Hasta olarak size uygulanacak

Detaylı

Tüp bebek istiyoruz ama...

Tüp bebek istiyoruz ama... Tüp bebek istiyoruz ama... Kadınlar yumurtlama sorunu yaşıyor, erkeklerde sperm kalitesi ve sayısı düşüyor. 100 yıl önce sperm sayısı mililitrede 100-120 milyonken, DSÖ nün son verilerine göre birçok erkekte

Detaylı

HÜCRE SİKLUSU. Hücrenin bir bölünme sonundan diğer ikinci bölünme sonuna kadar geçen devrine hücre siklusu adı verilir.

HÜCRE SİKLUSU. Hücrenin bir bölünme sonundan diğer ikinci bölünme sonuna kadar geçen devrine hücre siklusu adı verilir. HÜCRE SİKLUSU Hücrenin bir bölünme sonundan diğer ikinci bölünme sonuna kadar geçen devrine hücre siklusu adı verilir. Mitoz (M), G 1 (= 1. Aralık), Sentez (S) ve G 2 olmak üzere birbirini izleyen dört

Detaylı

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Üreme Tıbbı Derneği ve TJOD Ankara Şubesi Ortak Eğitim Toplantısı HER YÖNÜYLE PCOS 24 Şubat 2013 Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif

Detaylı

Gelişim biyolojisi nedir?

Gelişim biyolojisi nedir? Gelişim biyolojisi nedir? Çok hücreli organizmalarda, döllenmiş bir yumurta olan zigottan nispeten yavaş ve ardışık ilerleyen değişim süreçleriyle tam bir organizma meydana gelmesi (epigenez) ve gelişmiş

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ORGALUTRAN 0.25 mg/ 0.5 ml, enjeksiyonluk çözelti İntravenöz olarak kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. ORGALUTRAN 0.25 mg/ 0.5 ml, enjeksiyonluk çözelti İntravenöz olarak kullanılır. KULLANMA TALİMATI ORGALUTRAN 0.25 mg/ 0.5 ml, enjeksiyonluk çözelti İntravenöz olarak kullanılır. Etkin madde: Ganireliks 0.25 mg/ 0.5 ml Yardımcı maddeler: Mannitol, asetik asit, enjeksiyonluk su. Çözeltinin

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM A MİTOZ (4 SAAT) 1 Kromozom ve Özellikleri 2 Hücre Bölünmesi 3 Mitoz Bölünme (Aynı Hücreler Oluşturan Bölünme) 4 Üreme (Çoğalma) 5

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır Hücre: *Canlıları oluşturan birimlere hücre adı verilir. * Hücrenin varlığının ve özelliklerinin bilinmesi mikroskobun bulunmasıyla başlamıştır. İlk kez Robert Hooke yaptığı basit mikroskopla şişe mantarının

Detaylı

GELİŞME. Hücre. Canlıların

GELİŞME. Hücre. Canlıların CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME ve GELİŞME Hücre Canlıların solunum, boşaltım, büyüme ve beslenme gibi yaşamsal işlevlerini sürdürebilen en küçük parçasınaa hücre denir. Gelişmişş yapıdaki canlıların hücreleri

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

bünyesinde birçok bilimsel toplantı ve profesyonel kursa ev sahipliği yapmaktadır.

bünyesinde birçok bilimsel toplantı ve profesyonel kursa ev sahipliği yapmaktadır. 1 Ankara Üniversitesi Üreme Sağlığı Teşhis, Tedavi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezimiz Ankara Üniversitesi Rektörlüğünce ülkemizde üreme sağlığı ve yardımcı üreme teknikleri üzerine bilimsel araştırmalar

Detaylı

İNSANDA ÜREME SİSTEMİ

İNSANDA ÜREME SİSTEMİ Bild: commons.wikimedia.org public domain BY CDC Mysid Bild: commons.wikimedia.org GNU free documentation BY Elf Sternberg İNSANDA ÜREME SİSTEMİ İnsanlar, diğer omurgalılar gibi çoğalırlar. Bir kadının

Detaylı

Süt İneklerinde Üreme

Süt İneklerinde Üreme Düvemizi ne zaman tohumlamalıyız? Süt İneklerinde Üreme Amasya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Yetiştirici Eğitim Programı Doç. Dr Fatin CEDDEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

ĐNFERTĐLĐTE : GENEL BĐR BAKIŞ

ĐNFERTĐLĐTE : GENEL BĐR BAKIŞ ĐNFERTĐLĐTE : GENEL BĐR BAKIŞ Đnfertilite, düzenli ve korunmasız cinsel birliktelik olmasına rağmen bir yıl sonunda gebeliğin gerçekleşememesi olarak tanımlanmaktadır.eğer bir yıl veya daha fazla süredir

Detaylı

İmplantasyon. Plasenta

İmplantasyon. Plasenta İmplantasyon Plasenta İMPLANTASYON Blastosist evresindeki embriyonun uterus mukozasına sıkı veya gevşek bir biçimde bağlanması ( Bu bağlanma plasentayı oluşturur) İmplantasyon Tipleri 1.Central (superficial)

Detaylı

Hücre bölünmesinin asal görevleri

Hücre bölünmesinin asal görevleri HÜCRE DÖNGÜSÜ Hücre bölünmesinin asal görevleri Hücre döngüsünü ya da hücre bölünmesini incelemeden önce, hücre çoğalmasının organizmaların yaşamında ne gibi roller oynadığını gözden geçirmek gerekmektedir.

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

h o ş g e l d i n i z 3

h o ş g e l d i n i z 3 Çocuk arzusu Broşür hoş geldiniz 3 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 1. Çocuk arzunuza ilişkin bir kaç söz 6 5.2 Tüp bebek tedavisi 19 İstediğimiz halde çocuğumuz olmuyor. Neden biz? Sorun bende mi? Sorun sende

Detaylı

f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme CANLILIĞIN TEMELİ: HÜCRE Kazanımlar Bu bölümü bitirdiğimde; Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak olduğu gözlenir.

Detaylı

Çocuk olmamasının sebepleri hakkında açıklayıcı bilgiler

Çocuk olmamasının sebepleri hakkında açıklayıcı bilgiler Ç o c u k A r z u s u Çocuk olmamasının sebepleri hakkında açıklayıcı bilgiler K Ü N Y E Yayımlayan Pfizer Pharma GmbH Pfizerstr. 1 76139 Karlsruhe Bilimsel danışman Doçent Dr. med. Robert Greb Münster

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji HÜCRE BÖLÜNMESİ

Ayxmaz/biyoloji HÜCRE BÖLÜNMESİ HÜCRE BÖLÜNMESİ hücrelerdeki özgü yaşamsal olaylar: 1-Madde alış- verişi 2-Anabolik ve katabolik reaksiyonlar 3-Organel oluşumu 4-Çok hücrelilerde dokusal işlevler 5-Büyüme ve farklılaşma 6-DNA ve RNA

Detaylı

This information on (22) Turner Syndrome is in Turkish Turner Sendromu (İngilizce'si Turner syndrome)

This information on (22) Turner Syndrome is in Turkish Turner Sendromu (İngilizce'si Turner syndrome) Turner sendromu nedir? This information on (22) Turner Syndrome is in Turkish Turner Sendromu (İngilizce'si Turner syndrome) Turner sendromu (Turner syndrome), bir eksik kromozomun (chromosome) neden olduğu

Detaylı

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis)

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) Kistik Fibroz nedir? Kistik Fibroz (Cystic Fibrosis, CF), kalıtsal bir genetik (genetic) hastalıktır.

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Bizim bebeğimiz. Çocuk Sahibi Olma Tedavisi Broşürü

Bizim bebeğimiz. Çocuk Sahibi Olma Tedavisi Broşürü Bizim bebeğimiz Çocuk Sahibi Olma Tedavisi Broşürü HOŞ GELDİNİZ 3 İÇİNDEKİLER 1. Her şeyden önce çocuk sahibi olma isteğinize dair birkaç söz 6 İstediğimiz halde çocuğumuz olmuyor neden özellikle biz?

Detaylı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı Kadın üreme organları (organa genitalia feminina), erkek üreme organlarına göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Kadın üreme organları da erkek üreme organları

Detaylı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 8.Hafta ( 03-07 / 11 / 2014 ) FETUS FİZYOLOJİSİ 1.Embriyonun Gelişmesi 1.) Plasenta 2.) Amnion Kesesi ve Amnion Sıvısı Slayt No: 9 1.) EMBRİYONUN GELİŞMESİ

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI ORGALUTRAN 0.25 mg/ 0.5 ml, enjeksiyonluk çözelti Deri altına uygulanır. Etkin madde: Ganireliks 0.25 mg/ 0.5 ml Yardımcı maddeler: Mannitol, asetik asit, enjeksiyonluk su. Çözeltinin

Detaylı

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders)

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalıklara bir veya daha fazla hatalı gen

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. ÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Canlıların belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri sayesinde ortama uyum sağlamasına adaptasyon

Detaylı