T.C. YALOVA VALİLİĞİ İL ÖZEL İDARESİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. YALOVA VALİLİĞİ İL ÖZEL İDARESİ"

Transkript

1 T.C. YALOVA VALİLİĞİ İL ÖZEL İDARESİ

2 T.C. YALOVA VALİLİĞİ İL ÖZEL İDARESİ

3 İÇİNDEKİLER TABLOLAR DİZİNİ... iii GRAFİKLER DİZİNİ...iv HARİTALAR DİZİNİ...v AMAÇ KAPSAM ve YÖNTEM MADENCİLİK SEKTÖR VE FAALİYETLERİNİ ETKİLEYEN POLİTİKALAR Türkiye de Maden Arama Faaliyetleri Türkiye de Maden Aramacılığında Öncelikler Türkiye de Madencilik Sektörü Kalkınma Planlarında Madencilik İLİN GENEL TANIMI, ÜLKE ve BÖLGESİNDEKİ YERİ Yönetimsel Yapı - İdari Bölünüş Bölgesel Demografik Yapı Bölgesel Ekonomik Yapı Kentsel Kademelenme ve Etki Alanları Bölgesel Ulaşım TARİHİ GELİŞİM ve ÇEVRESEL DEĞERLER Tarihi Gelişim Tarihsel Çevre Doğal, Çevresel ve Turistik Değerler DOĞAL YAPI ÇEVRESEL KAYNAKLAR Jeomorfolojik ve Topoğrafik Yapı İklim Sıcaklık Yağış Rüzgâr Basınç Bağıl Nem Buharlaşma Bitki Örtüsü ve Orman Durumu Ekolojik Yapı, Flora Fauna Toprak Kabiliyeti Tarımsal Arazi Kullanımı Hidrografik Yapı Su Kaynakları - Akarsular Doğal Göller Barajlar Göletler Sulama Alanları Su Toplama Alanları Jeolojik Yapı Genel Jeoloji Yapısal Jeoloji Doğal Afet Durumunun Değerlendirilmesi Yer Altı Kaynakları DEMOGRAFİK YAPI Nüfus Değişimi Nüfusun Dağılımı Nüfusun Yapısı i

4 5.4. Nüfus Projeksiyonları EKONOMİK YAPI ARAZİ KULLANIM ve ALTYAPI Arazi Kullanım Altyapı Ulaşım Altyapısı Teknik Altyapı ONAYLI PLANLAR, ÖZEL KANUNLARLA TANIMLANMIŞ ALANLAR Özel Kanunlarla Tanımlanmış Alanlar Onaylı Planlar Çevre Düzeni Planları İmar Planları SONUÇ DEĞERLENDİRME VE KARARLAR Sınıf Alanlar Sınıf Alanlar Sınıf Alanlar I II (A) Grubu Madencilik Faaliyetleri Açısından Kısıtlamaya Tabi Olmayan Alanlar ii

5 TABLOLAR DİZİNİ Tablo.1. Yalova İli İlçeleri, Belediye, Köy ve Mahalle Sayıları Tablo.2. Bölgelerin Şehir ve Köy Nüfusları ve Nüfus Artış Hızları Tablo.3. Bölgedeki İllerin Şehir ve Köy Nüfusu ve Yıllık Nüfus Artış Hızı Tablo.4. NUTS Sistemine Göre Bölgelerin Şehir-Köy Nüfusları ve Nüfus Artış Hızları.. 13 Tablo.5. Çalışanların Ekonomik Faaliyetlere Dağılımı (x 1000) Tablo.6. Yalova İlini Etki Alanı İçine Alan Kentsel Kademelenme Merkezleri Tablo.7. Yalova İlinin Önemli İl Merkezlerine Uzaklığı Tablo.8. Yalova İli Denizyolu Ulaşım Güzergâhları ve Yolculuk Süreleri Tablo.9. Yalova İli Tescili Yapılmış Sit Alanları Tablo.10. Yalova İli Eğim Derecelerinin Alansal Dağılımı Tablo.11. Yalova İli Bakı-Yön Analizi Tablo.12. Yalova İli Yüksekti Kuşakları Analizi Tablo.13. Aylara Göre Sıcaklıklar Tablo.14. Yağış Göstergeleri Tablo.15. Orman Alanlarının Nitelikleri Tablo.16. Armutlu Yarımadasında Yetişen Endemik Türler ve Durumları Tablo.17. Yalova İlinde Bulunan Yaban Hayvanlar Tablo.18. Yalova İlinde Bulunan Akarsuların Yıllık Su Potansiyeli Tablo.19. Yalova İli nde Bulunan Başlıca Akarsular ve Özellikleri Tablo.20. Yalova İli nde Bulunan Mevcut ve Planlanan Baraj ve Göletler Tablo.21. Maden Varlığı, Rezerv ve Tenör Bilgileri Tablo.22. Yalova İli Nüfusunun Tarihsel Süreçteki Değişimi Tablo.23. Yalova İli, İlçeleri 2010 Yılı Nüfusu, Yüzölçümü ve Nüfus Yoğunluğu Tablo.24. Yalova İlinde Bulunan İlçelerin Nüfus Gelişimleri Tablo.25. Yalova İli, İlçeleri Nüfus Artış Oranları (Log - %) Tablo.26. Nüfusun Yaş Gruplarına Dağılımı Tablo.27. Nüfusun Yapısı Tablo.28. Nüfus Artış İndeksi Tablo.29. Nüfus Projeksiyon Hesapları Tablo.30. Nüfus Projeksiyonları Tablo.31. Yalova İlindeki İstihdam Göstergeleri Tablo.31. Çalışanların Sektörel Dağılımı Tablo.32. Yıllar İtibariyle Gelen Yerli ve Yabancı Turist Sayısı (Kişi x1000) Tablo.33. Yalova İli Arazisinin İlçelere Göre Genel Dağılımı Tablo.34. Yalova İli İlçelere Göre Yerleşim Alan Büyüklükleri ve Brüt Yoğunluklar Tablo.35 İl Merkezi Bağlantılı Karayolunun Çift Yönlü Günlük Trafik Yoğunluğu (Adet) 70 Tablo.36. Yerleşim Birimindeki Yolların Satıh Cinsine Göre Dağılımı Tablo.37. Denizyolu Taşımacılığı Yapılan En Yakın Yerleşim Birimleri Tablo.37. Yararlanılan Elektrik Enerjisi Kaynakları ve Üreten Kuruluşlar Tablo.38. Yaralanılan İçme ve Kullanma Suyu Kaynakları Tablo.39. Atık Su Arıtma Tesisinin Teknik Özellikleri iii

6 GRAFİKLER DİZİNİ Grafik.1. Bölgedeki İllerin Yıllık Nüfus Artış Hızları ( ) Grafik.2. Marmara Bölgesi Ekonomik Sektörlerin Dağılımı Grafik.3. Ortalama Sıcaklık (C) Grafik.4. Yıllık Ortalama Yağış Miktarı (mm) Grafik.5. Yalova Meteoroloji İstasyonuna Göre Yalova İli Rüzgâr Gülü Grafik.6. Ortalama Buhar Basıncı (hpa) Grafik.7. Ortalama Bağıl Nem Grafik.8. Ortalama Buharlaşma (mm) Grafik.9. Yalova İli Nüfus Değişimi Grafik.10. Yalova İli Yaş Piramidi Grafik.11. Nüfus Projeksiyonu Sonuçları Grafik.12. Çalışanların Sektörlere Göre Dağılım iv

7 HARİTALAR DİZİNİ Harita - 1 Ülke İçindeki Yeri Harita - 2 Bölge İçindeki Yeri Harita - 3 İdari Yapı Harita - 4 İstatistikî Bölge Birimleri Harita - 5 Kentsel Kademelenme ve Etki Alanları Harita - 6 Bölgesel Ulaşım Ağı Harita - 7 Sit Alanları Kültür Varlıkları Harita - 8 Turizm ve Rekreasyon Harita - 9 Eğim Haritası Harita - 10 Bakı Haritası Harita - 11 Yükselti Kuşakları Haritası Harita - 12 Sıcaklık Haritası Harita - 13 Yağış Haritası Harita - 14 Orman Alanları Harita - 15 Endemik Türler Haritası Harita - 16 Tarım Alanları Harita - 17 Hidrografi Haritası Harita - 18 Jeolojik Yapı Haritası Harita - 19 Deprem Bölgeleri Haritası Harita - 20 Yer Altı Kaynakları Haritası Harita - 21 Ulaşım Altyapısı Harita - 22 Teknik Altyapı Harita - 23 Onaylı İl Çevre Düzeni Planı Harita - 24 Planlı Alanlar ve Turizm Merkezi Sınırları - Yalova İli Madencilik Faaliyetlerine İlişkin Master Plan - I - Yalova İli Madencilik Faaliyetlerine İlişkin Master Plan - II v

8 AMAÇ KAPSAM ve YÖNTEM Yalova İli Madencilik Faaliyetlerine İlişkin Master Plan Çalışmasının temel amacı; sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için ilin mevcut kaynakları ve mekânsal kapasitesinin analiz edilmesi yoluyla potansiyelinin doğru kullanılmasına yönelik yönlendirmeler belirlemek, ilgili hukuki mevzuat çerçevesinde koruma - kullanma dengesinin gözetilmesiyle madencilik faaliyetleri için yol haritası oluşturmaktır. Çalışma 3212 Sayılı Maden Kanununda değişiklik yapan 5995 Sayılı Kanunun Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği de dikkate alınarak gerçekleştirilmekte olup, Yalova İl sınırının tamamını kapsamaktadır. Bu kapsamda hazırlanan Yalova İli Madencilik Faaliyetlerine İlişkin Master Plan Çalışması madencilik faaliyetlerine dair koruma ve kaynakları kullanma konusundaki düzenleyiciler ve karar alıcılar için yol gösterici olmanın yanı sıra girişimci için ildeki yatırım alanlarının ve kısıtlamaların belirlenmesinde kaynak olacaktır. Çalışma kapsamında; yürürlükteki maden kanunu ve ilgili mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri de dikkate alınarak; madencilik faaliyetlerin hangi alanlarda ve ne şartlarda yapılabileceği konusunda gerekli bilgi ve yönlendirmeler yapılacak, böylece bürokratik işlemlerin daha hızlı ve sağlıklı bir biçimde gerçekleştirilmesi hedef alınacaktır. Böylece bir yandan sınırlı kaynakların daha etkin ve verimli kullanılması sağlanırken diğer yandan Yalova ilinin doğal, tarihi, kültürel, çevresel, sosyal ve ekonomik kaynakları korunmuş olacaktır. Bu çalışma; belli bir gelecek döneme göre hazırlanacak olup, çalışma sonucunda doğru kararların verilebilmesi için dayandığı tespitlerin ve verilerin sağlıklı olması gereklidir. Çalışmada benimsenen yöntem; konuyla ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüş birliği içinde katılımının sağlanması esasına dayanmaktadır. Bu kapsamda öncelikle çalışmanın paydaşları belirlenmiş ve mevcut kurum - kuruluş görüşleri ile veriler derlenerek eksik olan bilgi, belge ve dokümanlar idare vasıtası ile temin edilmiştir. Elde edilen veriler çalışmada kullanılacak şekilde derlenerek tasnif edilmiş ve çalışmaya girdi sağlayacak şekilde raporlanmıştır. Temin edilen harita vb. mekânsal veriler ile çalışmada kullanılan tüm grafik tabanlı veriler Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamındaki veritabanlarına aktarılarak çalışma sonuçları ve raporlamaya sağlıklı veri teşkil edilmesi sağlanmıştır. Çeşitli kurum ve kuruluşlardan temin edilen ve çalışmaya altlık veri teşkil edecek tüm grafik veriler için 6 derecelik UTM dilime esas, 1/ ölçekli topoğrafik haritalara uygun analiz haritaları hazırlanmıştır. Toplanan tüm bilgi ve belgeler, gerekli teknik ayrıntıda uygun yöntemlerle değerlendirilerek yorumlanmış ve çalışmayla ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışma sonunda yürürlükteki maden kanunu ve ilgili mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri dikkate alınarak; Yalova İli Madencilik Faaliyetlerine İlişkin Master Plan Çalışması için hazırlanan haritalar ve eki bu çalışma raporu elde edilmiştir. 1

9 1. MADENCİLİK SEKTÖR VE FAALİYETLERİNİ ETKİLEYEN POLİTİKALAR Ülkemizde madencilik sektörünün en zayıf halkası arama safhasıdır. Ülkelerin kalkınmasının temel dayanağı ve itici gücü olan maden kaynaklarının aranması ve bulunan yatakların en rasyonel şekilde kullanımının sağlanması sanayileşme sürecinde önemli bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Madencilik sektörünün arama ve işletme aşamasında, yatırımın geri dönüş süresinin uzun ve riskinin fazla olmasına rağmen, yarattığı istihdam olanakları, ekonomik girdi, sanayinin devamlılığına sağlayacağı güvence ve özetle yaratacağı katma değer üzerinde önemle durulması gereken hususlardır. Burada, arama ve işletme safhalarında, devletin destekleyici ve planlayıcı gücü ile madencilik sektörünün yurt ekonomisinde gereken yeri alacağını, bu sektörün başlama noktası olan aramacılığın önceliğini ve önemini vurgulamak gerekir Türkiye de Maden Arama Faaliyetleri 1935 yılında özel bir kanunla kurulan Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), ülkemizde maden arama çalışmalarının çok önemli sayılabilecek bir kısmını kurulduğu tarihten günümüze dek yürütmüştür. MTA, kuruluş kanunu gereği, ülkenin jeolojik haritalarını yapmak, her türlü maden ve taşocağı yataklarını aramak, halen üretimde olan maden yataklarında mevcut jeoloji ve rezerv problemlerine çözüm bulmak, maden yatakları ile ilgili ön fizibilite ve/veya fizibilite etütlerini gerçekleştirmek ve madencilik sektöründe ihtiyaç duyulan teknik elemanları yetiştirmekle görevlendirilmiştir. Kurum, madencilik sektörünün gereksinim duyduğu jeolojik alt yapı bilgilerini yaptığı arazi çalışmaları ile üretmek, bu bilgilere dayanarak çeşitli ölçekli jeolojik harita ve dokümanları hazırlamak işlevi yanında, cevherleşme içermesi umutlu olan bölgelerde ve bilinen maden yataklarına sahip havzalarda çoğunlukla endüktif, kısmen de dedüktif prospeksiyon çalışmaları yapmaktadır. Bu ön arama çalışmalarının sonucunda saptanan cevher oluşumu yönünden müspet sahalar için ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve maden hakkı elde edilen sahalarda detay etütlere (eksplorasyon) geçilmektedir. Gerektiğinde jeofizik ve jeokimyasal arama metotlarının eşlik ettiği söz konusu detay etütlerin ve yapılacak yeterli sayıda ve derinlikte istikşaf sondajlarının madencilik yönünden olumlu bulunması sonucu bu sahalar, MTA nın maden işletme hakkı olmadığından, ön işletme dönemi sonunda ihaleyle şatışa çıkarılmaktadır. MTA, ayrıca, kamu ve özel sektör madencilik kuruluşları için ücretli maden arama çalışmaları yerel yönetimler için muhtelif amaçlı (özellikle teshin amaçlı yeraltı sıcak suyu ve buhar aramaları) ücretli sondaj çalışmaları yapmaktadır. Bunun yanında, madencilere devlet tarafından teknik ve ekonomik yönden destek sağlanması yaklaşımından hareketle, Kurum, ruhsat sahipleri ile yaptığı Tip Mukavele çerçevesinde maden aramalarını gerçekleştirmektedir. Ayrıca, Eti Holding AŞ, TDÇİ, TKİ, TTK ve KBİ gibi madencilikle ilgili devlet kuruluşlarında idari yapının değişik kesimlerinde değişik isimler altında yer alan aramayla görevli birimler bulunmaktadır. 2

10 Bu birimler, yapıları itibariyle, bölgesel veya yerel ölçekte maden arama çalışmalarına girememekte ancak işletmede meydana çıkan çeşitli jeolojik sorunların çözümüne yönelik araştırma ve inceleme çalışmaları yapmakta, gerek prospeksiyon, gerekse detay etütlere ilişkin problemlere çözüm bulmak için zaman zaman MTA ile ortak çalışmalar yürütmektedirler. Özel sektör ise, prospeksiyon etütlerini yürürlükteki maden kanununda belirtilen esaslar çerçevesinde, çevre sahalarda yer alan saha veya işletmelere zarar vermeyecek şekilde yapabilme hakkına sahiptir. Özel sektörün sahip olduğu ruhsat sahasında gerçekleştirebileceği arama faaliyetleri ile ilgili yükümlülükler kanunda ayrıntılı bir şekilde yer almaktadır. Şöyle ki; toplam süresi 30 ay olan arama ruhsatı 3 arama dönemi ve 6 aylık proje hazırlama dönemine bölünmüştür. Her dönem sonunda Maden İşleri Genel Müdürlüğüne bir arama faaliyet raporu ve arama dönemi sonunda, ön işletme veya işletme ruhsatı talebinde bulunulacaksa, bir ön işletme veya işletme projesi verilmesi zorunludur. Diğer taraftan ülkemizde, 1985 yılında yürürlüğe giren 3213 sayılı Maden Kanunu nun getirdiği hükümler çerçevesinde dışa açılımın bir neticesi olarak, Türk kanunlarına göre kurulmuş madencilik şirketlerince, arama döneminden başlamak üzere madencilik yatırımları yapılmış ve bunun sonucu olarak da birçok proje üretilerek maden işletme aşamasına gelinmiştir Türkiye de Maden Aramacılığında Öncelikler Son yıllık dönemde madenciliğe gereken önemin verilmediği ve sektörün GSMH daki payının %2 nin altına düştüğü görülmektedir. Madencilik sektörünün ülke ekonomisinin gelişmesinde olumlu bir rol üstlenebilmesi ancak ciddi bir maden arama politikasının tespiti ve uygulanmasıyla başlar. Bu noktada kuşkusuz en önemli husus maden aramacılığını kimin üstleneceği konusudur. Devletin bu konuda öncelikli ve aktif bir görev ve yükümlülük almasının, yurdumuzda günümüze dek bilinen ve/veya işletilen madenlerin çok önemli bir kısmının, 1935 yılında Atatürk ün direktifi ile kurulan MTA tarafından bulunduğu hususu göz önüne alınırsa, kurumun madencilik sektörü için ne kadar hayati bir önem taşıdığı şüphe götürmez bir gerçek olarak ortaya çıkar. Maden aramada öncelikleri belirlemenin temel amacı eldeki sınırlı kaynakların en verimli biçimde kullanılabilmesi, ulaşılacak hedeflerin kârlı üretimlere dönüşerek planlanan dönemler içinde yeni kaynaklar yaratılabilmesidir. Maden arama çalışmalarında üç tür öncelik verilebilir: Öncelikli Bölge Seçimi: Amaç, seçilen bölgenin sosyal ve ekonomik koşullarını iyileştirmek, yeni iş alanlar açmak ve bölgenin doğal kaynak potansiyelini saptamaktır. Öncelikli Hammadde Seçimi: Hammadde seçimi ülke ekonomisinin arzu edilen şekilde yürümesi için gerekli stratejik madenler veya gelecekte üretimin kârlı ya da gerekli olacağı düşünülen ve üretilmesinde yarar görülen hammaddelerden yapılır. Öncelikli Alan Seçimi: Bu seçimde önceki çalışmaların derlenmesi ile elde edilen jeoloji bilgileri ve aranan yatakla ilgili oluşturulan model birlikte değerlendirilmelidir. 3

11 Maden arama önceliklerinin belirlenmesinde jeolojik yapı ve pazar durumu çok büyük önem arz etmektedir. Jeolojik yapı, aranması hedeflenen madenlerin tespitinde en önemli faktör durumundadır. Daha önce değinildiği gibi bir bölgenin jeolojik yapısı, o bölgede hangi madenlerin bulunmasının mümkün olduğunu, hangi madenlerin söz konusu edilemeyeceğini belirlemekte, böylelikle daha başlangıç aşamasında önemli bir tasarruf imkânı sağlamaktadır. Jeolojik yapının yanı sıra, pazardaki talebin yapısı da hedef tespiti açısından kritik öneme sahiptir. Pazarda talebi olmayan ürünlerin aranmasına yönelik yatırım yapılması kaynak israfından öteye anlam taşımayacaktır. Jeolojik yapı ve pazar durumu açısından konuya bakıldığında Türkiye de maden aramacılığının başlıca iki alanda yoğunlaşması gerektiği ifade edilebilir: Birinci grupta kömür ve endüstriyel hammaddeler yer almaktadır. Geçen 20 yıldır uygulanan arama politikalarının sonucu ülkede kömür aramaları tamamen durmuş dolayısıyla bu geçen süre içinde yurdun bilinen kömür rezervinde herhangi bir artış olmamıştır. Enerji sektöründe öz kaynak kullanımının mutlaka arttırılması ve böylelikle uzun dönemde giderek artma eğilimi gösteren dışa bağımlılık oranının azaltılması gerekir. Bu da enerji sektöründe en güvenilir öz kaynak olan kömüre dayalı termik santralların sayısının çoğaltılması, dolayısıyla inşa edilecek yeni santrallara yakıt verebilecek yeni kömür kaynaklarının bulunması amacıyla aramaların hızlandırılması ile mümkün görülmektedir. Türkiye nin jeolojik yapısı itibariyle endüstriyel hammaddelerde önemli bir potansiyele sahip olduğu ve bu ürünlerde gerek hammadde ve gerekse işlenmiş ürün olarak önemli bir ihracat potansiyelinin bulunduğu bilinmektedir. Özellikle son yıllarda bu alanda önemli gelişmeler izlenmektedir. Söz konusu gelişmenin sürdürülebilmesi bakımından, endüstriyel hammaddelere yönelik arama faaliyetlerine ağırlık verilmesi kritik öneme sahiptir. Maden aramaları açısından özel önem taşıyan ikinci grubu ise yurt içi talebin karşılanmasında, ithalata bağımlılığın yüksek düzeyde olduğu ürünler oluşturmaktadır. Bu ürünler içinde, demir cevheri ve fosfat en önemli olanlarıdır. Bunların yanı sıra, metal madenciliği de Türkiye açısından büyük önem taşımaktadır. Türkiye, baz metallerin büyük çoğunluğunda kendi kendine yeterli olmaktan uzak durumdadır. Son yıllarda, yabancı şirketlerin özellikle metalik maden aramaları konusunda elde ettikleri başarılar, bu alanda önemli bir potansiyelin varlığına işaret etmektedir. Söz konusu birikimin değerlendirilebilmesi için, başta çevre ülkeler olmak üzere, yurt dışında ortak aramaların öncelikle ele alınmasında büyük yarar görülmektedir. Yukarıda genel çerçevede kriterleri sunulan ve değerlendirilen madenler, arama önceliğine göre şöyle sıralanabilir: Metalik Madenler: Demir, Bakır, Çinko-Kurşun, Manganez, Krom, Altın-Gümüş, Pirit, Antimuan, Boksit, Nikel, Molibden vb. 4

12 Endüstriyel Hammaddeler: Fosfat, Kükürt, Grafit, Potas, Olivin, Titan-Zirkon, Andaluzit- Disten, Feldspat, Kuvars, Stronsiyum, Sepiyolit, Nadir Toprak Elementleri, sanayide kullanılabilecek nitelikte kalker vb Türkiye de Madencilik Sektörü Madencilik endüstrisinin toplam cirosu, 2002 ve 2008 yılları arasında % 32,1 lik YBBO ile Türkiye nin gayrisafi yurt içi hâsılasının yaklaşık % 1 1,5 lik kısmını oluşturmuş, 2008 yılında 10,2 milyar ABD dolarına ulaşmıştır ve sektörün büyüklüğü 2009 yılında 9,2 milyar ABD dolarına düşmüştür. (Kaynak: Maden İşleri Genel Müdürlüğü (MİGEM) Türkiye çok geniş bir maden ve mineral çeşitliliğine sahiptir ve önemli miktarda da rezerve sahiptir. En önemlileri, mermer ve doğal taş, bor mineralleri, krom, feldspat, sünger taşı, bentonit, perlit, kalsit ve trona rezervleridir. Bunlar içerisinde, Türkiye nin önde gelen ihracat kalemleri mermer ve doğal taş, bor, krom, feldspat ve sünger taşıdır. Buna ek olarak, altın, gümüş, bakır, krom ve mangan gibi metal cevherlerinin sondajı ve madenciliğinde de önemli bir artış olmuştur. Türkiye, küresel endüstriyel mineral rezervlerinin % 2,5 ini, bor rezervlerinin % 72 sini, mermer rezervlerinin % 33 ünü, bentonit rezervlerinin % 20 sini ve perlit rezervlerinin yarısından fazlasını elinde bulundurmaktadır.13 Türkiye, çeşit metal ve çeşit mineral rezervine sahiptir. Çıkarılan bu mineraller imalat sanayisinde ham madde olarak kullanılır ve fazlası ihraç edilir.(kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB) Sektördeki liberalleşme ve özelleştirmenin yanında devlet tarafından son yıllarda sağlanan teşviklerle birlikte, sektörde yerli ve yabancı yatırımlar çoğalmış, bu durum üretimde artış olmasını sağlamıştır. Aynı zamanda, imalat sanayisinde kullanılan ham maddelere ve metallere yönelik talep, küresel ekonomideki düzelmeye bağlı olarak artmıştır. Yatırımlar ve ekonomideki değişimlerin yanı sıra, Türkiye nin coğrafi konumu madencilik ürünlerinin ihracatını çok düşük bir maliyetle yapmasına izin vermektedir. Türkiye madencilik ürünleri ihracatı, 2005 ten 2008 e % 28,6 YBBO kaydetmiş ve 2008 de 3,24 milyar ABD doları tutarında gerçekleşmiştir yılında, küresel ekonomik krize bağlı olarak ihracat düşüşe geçmiştir ve Türkiye 2,45 milyar ABD doları değerinde madencilik ürünü ihraç etmiştir. Mermer ve doğal taş, değer olarak en büyük ihraç ürünleridir ve 2009 Türkiye nin madencilik ihracatının yarısını oluşturmuşlardır. Bakır ve krom da ihracatta çok önemli rol oynamaktadır ve bu ürünleri feldspat ve bor izlemektedir.(kaynak: MİGEM) 1.4. Kalkınma Planlarında Madencilik Dokuzuncu Beş Yıllık ( ) Kalkınma Planı; kırsal kesimde kalkınmanın sağlanması ve madencilik sektörüne ilişkin saptamalar yapmaktadır. Plana göre; Tarımla birlikte ekonominin iki temel hammadde üreticisinden birisi olan madencilik sektörü, imalat sanayinin önemli bir bölümünün varlık nedeni durumundadır. 5

13 Bunun yanı sıra enerji ihtiyacının karşılanmasında da madenciliğin çok özel bir yere sahip olduğu konusunda kuşku yoktur. Bütün dünyada olduğu gibi Türkiye de de enerji talebinin yaklaşık %90 ı madencilik kökenli fosil yakıtlarla (petrol, doğal gaz ve kömür) karşılanmaktadır. Alternatif enerji kaynaklarının geliştirilmesi yönündeki yoğun çabalara karşılık, enerji talebinin karşılanmasında fosil yakıtlara bağımlılığın daha uzun süre devam edeceği konusunda kuşku yoktur. Öte yandan, alternatif enerji kaynakları içinde önemli bir ağırlığa sahip olan nükleer ve jeotermal enerji kaynaklarının da esas itibariyle madencilik kökenli olduğu dikkate alındığında, madenciliğin enerji açısından taşıdığı önem açıkça ortaya çıkmaktadır. Demir- çelik, demir dışı metaller, çimento, seramik, cam vb imalat sanayinin büyük bölümü girdilerini ağırlıklı olarak madencilik sektöründen almaktadır. Bu kapsamda, sağlıklı bir madencilik altyapısı olmaksızın söz konusu sanayilerin gelişmesinin hiç de kolay olmayacağı açıktır. Bütün dünyada olduğu gibi, Türkiye de de söz konusu sanayiler tümüyle yurtiçi madenciliğe dayalı olarak oluşmuş ve bugünkü gelişmişlik düzeylerine ulaşmışlardır. Açıklanan bu durum çerçevesinde, madencilik sektörünü göz ardı eden veya yeterince önem vermeyen bir Kalkınma Planının eksik olacağına hükmedilmiş. Bu kapsamda, 9. Kalkınma Planı nda madencilik sektörünün önem ve önceliğinin açıklıkla vurgulanmasının zorunlu olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca bunun yapılmasıyla, sektörel politikalar arasında birinci sırada yer verilen madenciliğin kamuoyuna tanıtılması ve toplumda sağlıklı bir madencilik bilincinin oluşturulması politikasının amacına ulaşmasına ciddi şekilde katkı sağlanmış olacaktır. Madencilik sektörünün ülke kalkınmasına gereğince katkı yapabilmesi için aşağıda sıralanan hususlarla ilgili politikalara ve bunlarla bağlantılı olarak önerilen Tedbirlere 9. Kalkınma Planı nda öncelikle yer verilmesi önerilmektedir. 1. Madencilik üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi olan yasal mevzuatın günün değişen ihtiyaçlarına en hızlı şekilde çözümler üretecek tarzda güncelleştirilebilmesi sektörün gelişmesi ve ekonomiye katkısının artırılabilmesi bakımından önemlidir. Yasal ihtiyaçların zamanında ve istenilen düzeyde karşılanamaması sorunların zaman içinde daha da büyümesine yol açtığı gibi, yatırımcıların sektöre olan ilgililerinin yok olmasına ve sektörden uzaklaşmalarına neden olmaktadır. Sektörün sorunlarının çözümü ve sağlıklı bir gelişme ortamının oluşturulabilmesi için yasal altyapının yanı sıra, etkin bir bürokratik ve kurumsal yapılanmaya da aynı düzeyde ihtiyaç vardır. Bu çerçevede, merkezi yönetimden mahalli idarelere kadar tüm bürokratik yapıların, madenciliğin sorunlarının çözümüne katkı yapabilecek fiziki imkânlara ve personel yapısına kavuşturulması gerekmektedir. 2. Günümüzün açık ekonomik ortamlarında var olabilmenin temel koşulu yeterli rekabet gücüne sahip olmaktır. Firma düzeyinde rekabet gücüne sahip olabilmenin koşulları arasında ise, ölçek ekonomisinden yararlanmaya imkân verecek firma büyüklüklerine, yeterli sermaye yapısına, nitelikli işgücüne ve bilgi ve teknoloji üretebilme yeteneğine sahip olmak en başta gelmektedir. 6

14 Bu çerçevede, sektörde firma ve işletme ölçeklerinin büyütülmesine, güçlü sermaye gruplarının sektöre olan ilgililerinin artırılmasına, kredi imkânlarının geliştirilmesine, kaliteli eğitim yoluyla sektörel işgücünün niteliğinin yükseltilmesine ve her düzeyde AR- GE çalışmalarının desteklenmesine özel önem verilmelidir. 3. Hızla büyüyen nüfusu ve sanayileşen ekonomisiyle Türkiye nin enerji ve hammadde ihtiyacı hızla artmaktadır. Ülkede önemli yeraltı kaynakları bulunmakla birlikte, başta enerji hammaddelerinde olmak üzere, bilinen kaynaklar Türkiye nin artan ihtiyacına cevap vermekte yeterli değildir. Bu çerçevede, artan enerji ve hammadde ihtiyacının karşılanması için yurtiçi kaynakların geliştirilmesinin yanı sıra yurtdışına yönelmek, Türkiye açısından bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Öncelik yakın siyasi ve kültürel ilişkilere sahip olunan çevre ülkelere verilmek suretiyle, uzun vadeli ortak projelerle yurtdışı potansiyelin değerlendirilmesine çalışılmalıdır. 7

15 2. İLİN GENEL TANIMI, ÜLKE ve BÖLGESİNDEKİ YERİ Yalova İli, Türkiye nin kuzeybatısında, Marmara Bölgesi nin güneydoğu kesiminde, ve doğu boylamları, ve kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. İl kuzeyinde ve batısında Marmara Denizi, doğusunda Kocaeli İli, güneyinde Bursa İli (Orhangazi-Gemlik) ve Gemlik körfezi ile sınırlıdır. İl merkezinin denizden yüksekliği 2 metre olup, İl sınırları içindeki en yüksek nokta 921 metredir. Yalova 847 km 2 lik alanı ile ülke yüzölçümünün % 0.11 lik bölümünü kaplamaktadır. İlin TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) genel nüfus sayımı sonuçlarına göre 2000 yılı nüfusu olup, TÜİK-ADNKS (Türkiye İstatistik Kurumu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi) verilerine göre 2010 yılı nüfusu dir. İl, bugünkü idari bölünüşe göre merkez ilçeyle birlikte altı ilçeden oluşmaktadır. İlçeler; Merkez, Altınova, Armutlu, Çınarcık, Çiftlikköy ve Termal ilçeleridir. Yalova, yüzölçümü itibariyle (847 km 2 ) Türkiye nin en küçük ilidir. İl ülke içerisinde denize uzun kıyısı olan (105 km) turistik illerinden de birisidir. Yalova, verimli ve bereketli ovalara sahiptir; Çınarcık, Gökçedere, Kirazlı, Kılıçköy ve Taşköprü ile deniz arasında birbirinden alçak tepeciklerle ayrılan büyüklü küçüklü ovalar oluşmuştur. Bu ovalar, akarsular boyunca uzanmakta olup çevrelerinde meyvecilik, sebzecilik yapılmaktadır. Yalova nın toplam yüzölçümünün ( ha) %82 si, tarım arazisi, orman alanı ve çayır-mera arazilerinden oluşmaktadır. Yalova doğu kıyılarındaki düzlükler dışında, dağlık bir araziye sahiptir. Bölgenin güneyi; batıdan doğuya doğru İzmit-Sapanca arasında Kocaeli Sıradağları ile birleşen Samanlı Dağlarıyla çevrelenmiş durumdadır. Birçok tepelerin bulunduğu bu dağlık arazide en yüksek tepe 926 m. yüksekliği ile Beşpınar tepesidir. Yalova ilinin kıyıları girintili çıkıntılı bir özellik göstermez. Sahil şeridi dar olmakla birlikte, doğal plaj özelliklerine sahiptir. Yalova ili sahilleri kumsal olmakla birlikte, sadece Çınarcık ve Esenköy sahilleri çakıl taşlıdır. İlin bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturmaktadır. Samanlı dağlarının kuzey ve güneyinde vadi içlerinde bulunan makiler, bu kütlenin etekleri boyunca kesintili şeritler ve parçalar halinde bulunurlar. Yalova nın güneyindeki dik yamaçlar tümüyle gür bir orman örtüsü ile kaplıdır. Orman alanları ilin yaklaşık % 55 ini kaplamaktadır. Ormanlık alanlarda genellikle kayın, meşe, gürgen, kızılcık, kestane ve ıhlamur ağaçları görülür. Yalova İl inin iklimi, makro-klima tipi olarak; Akdeniz ve Karadeniz iklimleri arasında bir geçiş niteliği taşır. Yalova iklimi, kimi dönemlerde karasal iklim özelliklerini yansıtmaktadır. Yalova bölgesinde kuzeyden ve güneyden gelenlerle, sakin nitelikli olmak üzere başlıca üç tür hava akımı egemendir. İlde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve bol yağışladır. (Harita 1. Ülke İçindeki Yeri) 8

16 Yalova İli Marmara Bölgesinin güneydoğu kesiminde yer almaktadır. İl toprakları Marmara Bölgesinde bulunup da aynı zamanda Marmara Denizine kıyısı olan bölgedeki 7 ilden biridir. Marmara Bölgesi coğrafi sınırları; doğuda Düzce İl topraklarının batısından geçerek güneydoğuda Bilecik ili ve güneyde Bursa İl topraklarını bölmektedir. Coğrafi bölge sınırının güneyini Balıkesir ve Çanakkale İl topraklarının kuzey ve orta kesimleri teşkil etmektedir. Marmara Bölgesi coğrafi sınırı batıda Ege Denizi ve Yunanistan a, kuzeyde ise Karadeniz e dayanmaktadır. Yalova İlinin içinde yer aldığı Marmara Bölgesi her yönüyle Türkiye nin en gelişmiş bölgesidir. Batıya yakınlığı, yer şekillerinin elverişli olması, boğazların varlığı ve konumu nedeniyle, üstün ulaşım olanaklarına sahiptir. Bu durumun sağladığı olanaklarla güçlü bir ekonomik yapıya kavuşmuştur. Çalışanların ekonomik faaliyet kollarına göre dağılımına bakıldığında Bölgede; İstanbul un hizmetler sektöründe, Batı Marmara Bölgesi nin tarım sektöründe, Doğu Marmara Bölgesi nin ise hizmetler sektöründe gelişmiş olduğu izlenmektedir. Marmara Bölgesi Türkiye nin ortalama yükseltisi en az, ancak yeryüzü şekilleri yönünden çeşitlilik gösteren bir bölgesidir. Sade görünümlü olmakla birlikte; dalgalı düzlükler, tek tek kırık dağlar, aşıntı tepe ve dağları, aşıntı platosu, ovaları, karstik şekilleri, enine ve boyuna kıyı şekilleri bölgeye özellik kazandırmıştır. Bölgedeki dağların genel yükseltisi azdır. Uludağ dışında 2000 m üzerinde yükseltisi olan kabarıklık yoktur. Marmara Bölgesi kıyıları iki ayrı özellik gösterir. Karadeniz ve Kuzey Marmara kıyıları fazla girintili-çıkıntılı değildir. Silivri ve Tekirdağ körfezleri ile Büyükçekmece ve Küçükçekmece lagünleri bu kesimde yer alır. Fakat Güney Marmara kıyıları girintili-çıkıntılıdır. İzmit, Gemlik, Erdek ve Saros körfezleri vardır. Gelibolu, Biga, Kapıdağ, Armutlu, Çatalca-Kocaeli bölgenin başlıca yarımadalarıdır. Gökçeada, Bozcaada, Marmara Adaları, İmralı, İstanbul Adaları ise başlıca adalarıdır. İstanbul ve Çanakkale Boğazları riva tipi kıyılardır. Bölgedeki akarsuların çoğu Marmara Denizi ne dökülür. Bunların başlıcaları; Susurluk, Gönen ve Biga Çayları ile Meriç in bir kolu olan Ergene dir. Bölgedeki en önemli göller çöküntü alanlarının en derin yerlerinde bulunan İznik, Manyas, Sapanca ve Ulubatlı Tektonik gölleridir. Bölge, bitki örtüsü çeşitliliği açısından zengindir. Bu durum, bölgedeki iklim çeşitliliğinin fazla olmasından kaynaklanır. Marmara ve Ege Denizi çevresinde, Akdeniz ikliminin etkisi ile m. yüksekliğe kadar maki toplulukları bulunur. Güney Marmara'nın yüksek kesimlerinde ise, iğne yapraklı ormanlar yer alır. Bölge, Türkiye ormanlarının % 13'ünü kaplayarak bölgeler arasında dördüncü sırada bulunur. Marmara Bölgesinin coğrafi sınırları toplam 6 adet havza ile çakışmaktadır. Marmara Havzası bölgede en geniş havza olup bölgenin büyük bir bölümünü teşkil etmektedir. Bölgenin bir diğer büyük havzası Trakya kesiminde yer alan Ergene Havzasıdır. Bölgenin güney kesiminde Susurluk ile doğusundaki Sakarya havzalarının büyük bölümü diğer coğrafi bölgeler kapsamında yer almaktadır. Doğudaki Batı Karadeniz ile güneybatıdaki Kuzey Ege Havzaları nın çok küçük parçaları Marmara Bölgesi kapsamında yer almaktadır. Yalova İl toprakları Marmara havzası kapsamında yer almaktadır. (Harita 2. Bölge İçindeki Yeri) 9

17 2.1. Yönetimsel Yapı - İdari Bölünüş Tarihsel süreçte bölgedeki yönetimsel yapıda ilk olarak M.Ö yıllarında batıdan gelen bir kavim olan Frigler görülür. M.Ö. 700 yılına doğru meydana gelen Kimmiryalılar ın akımından sonra Bithynler bölgeye kendi adlarını vermiş ve tümüyle egemen olmuşlardır. Bizans devrinde İstanbul un Konstantinos tarafından başkent yapılması ve o güne kadar İzmit üzerinden geçen yolun Yalova yakınından geçmesi yörenin önem kazanmasına neden olmuştur. Osmanlı döneminde, Osmanlılar tarafından yapılan akınlar İznik ve Pythia arasındaki yöreyi kaplamakta ve denize kadar yayılmaktaydı yılında Yalova tamamen Türklerin eline geçmiş, Gazi Karamürsel e korumak üzere tımar olarak verilmiştir. 15. ve 16. yüzyıl tarihçileri bu yöre için YALAKOVA veya YALAKABAD adını kullanmışlardır. 17. yüzyılda da Evliya Çelebi de Yalova kasabasının adını, orayı fetheden Kara Yalvaçoğlu ndan aldığını söyler. Cumhuriyet döneminde, 1921 Ocağında T.B.M.M. Hükümeti Yalova ya kaymakam olarak Demir Bey i göndermiştir yılının Mart ve Nisan aylarında Rum çetelerinin yakıp, yıkmaları başlamıştır. 19 Temmuz 1921 de Yalova ve köyleri düşman işgalinden kurtarılmıştır da da Atatürk ün isteği ile Yalova İstanbul a bağlı bir kaza durumuna gelmiştir. Daha sonra gün ve 550 sayılı kanunla İl olmuştur. Bununla birlikte Bursa İlinin Gemlik İlçesine bağlı Armutlu Beldesi ile Kocaeli nin Karamürsel İlçesine bağlı Altınova, Subaşı ve Kaytazdere beldeleri İl sınırları içine alınmıştır. Tablo.1. Yalova İli İlçeleri, Belediye, Köy ve Mahalle Sayıları İlçe Belediye Sayısı Köy Sayısı Mahalle Sayısı Merkez İlçe Altınova İlçesi Armutlu İlçesi Çınarcık İlçesi Çiftlikköy İlçesi Termal İlçesi Yalova Toplamı Kaynak: Yerel Gündem 21, Yalova Mevcut Durum Raporu, Tabloda da belirtildiği gibi, İl bugünkü idari bölünüşe göre merkez ilçeyle birlikte altı ilçeden oluşmaktadır. Yalova da merkez ve 5 ilçe belediyesi ile birlikte toplam 15 belediye bulunmaktadır. Merkez ilçede 2 (Kadıköy ve Yalova), Altınova da 4 (Merkez, Kaytazdere, Subaşı ve Tavşanlı), Armutlu da 1 (Merkez), Çınarcık ta 5 (Merkez, Koruköy, Esenköy, Teşvikiye ve Kocadere), Çiftlikköy de 3 (Merkez, Kılıç ve Taşköprü) ve Termal de 1 (Merkez) belde belediyesi bulunmaktadır. Merkez İlçeye 11 köy; Altınova İlçesine 13 köy; Armutlu İlçesine 5 köy, Çınarcık İlçesine 3 köy; Çiftlikköy İlçesine 10 köy ve Termal İlçesine 2 köy bağlı bulunmaktadır. (Harita 3. İdari Yapı) 10

18 2.2. Bölgesel Demografik Yapı 2011 yılı başında TÜİK tarafından açıklanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 yılı göstergelerine göre Marmara Bölgesi toplam nüfusu kişi olup bunun ü kentsel, si kırsal nüfustur. Bu göstergelere göre bölge genelindeki kentsel nüfus oranı % 90,64 dür. Yine TÜİK-ADNKS verilerine göre 2010 yılı toplam nüfusu olan Yalova İli, Marmara Bölgesi toplam nüfusunun % 1,02 sini teşkil etmektedir. Bölge nüfusu son 10 yıllık süreçte 1,2 kat artmıştır. Bölgenin nüfus yoğunluğu 326 kişi/km 2 dir. Bu değer 90 kişi/km 2 olan ülke ortalamasının oldukça üstündedir. Marmara Bölgesi kentsel nüfusu en fazla olan bölgedir ve halkın % 79 u kentlerde yaşamaktadır. Bölge, nüfusu çok fazla olduğu için diğer bölgelerden tarımsal ürün ithal etmektedir. Yalova İlinin içinde bulunduğu bölge olan Marmara Bölgesinin son on yıllık nüfus değişimi incelendiğinde; artış eğiliminin kent nüfuslarında ülke değerlerinin 1,23 puan üstünde, köy nüfusunda ise ülke değerlerinin 2.03 puan altında olduğu görülmektedir. Bölgenin yılları arasındaki toplam nüfus değişimi ülke değerleriyle karşılaştırıldığında artış değerlerinin 1,47 puan üstünde olduğu görülmektedir. Bölge genelindeki nüfus değişimleri tarihsel süreçte incelendiğinde; artış trendinin son on yıllık dönemde daha stabil olduğu görülmektedir. İleriki bölümlerde de görüleceği üzere bölge geneli ve yerleşimler bazındaki artış eğiliminin son 25 yıllık süreçte daha hızlı olduğu görülmektedir. Tablo.2. Bölgelerin Şehir ve Köy Nüfusları ve Nüfus Artış Hızları Nüfus Artış Hızı (log-%) Bölgeler Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy Türkiye ,84 2,45-3,07 Marmara ,31 3,68-5,73 Akdeniz ,79 2,54-2,54 Ege ,81 2,54-2,78 İç Anadolu ,17 1,96-5,65 Karadeniz ,13 0,62-3,15 Doğu Anadolu ,09-1,53-2,76 Güneydoğu ,71 2,53 0,17 Anadolu Kaynak: TÜİK (ADNKS) 11

19 Bölgede nüfus endüstriyel gelişmelere bağlı olarak Çatalca-Kocaeli yarımadasına yoğunlaşmıştır. Bölgenin en kalabalık ili İstanbul dur. Bursa, Kocaeli ve Balıkesir diğer büyük illeridir. Yalova ili bölge içerisinde kişi ile en düşük nüfusa sahip ildir. Bölge, ülke içerisinde nüfus ve nüfus yoğunluğu bakımından 1. sırada yer almaktadır. Tablo.3. Bölgedeki İllerin Şehir ve Köy Nüfusu ve Yıllık Nüfus Artış Hızı Nüfus Artış Hızı (log-%) Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy TÜRKİYE ,84 2,45-3,07 MARMARA ,31 3,68-5,73 Balıkesir ,68 1,85-0,87 Bilecik ,48 3,32-2,97 Bursa ,04 3,47-5,09 Çanakkale ,53 2,22-1,19 Edirne ,31 1,26-2,90 İstanbul ,80 3,67-19,33 Kırklareli ,13 1,48-2,05 Kocaeli ,57 7,03-15,72 Sakarya ,44 3,41-2,71 Tekirdağ ,47 3,22 1,02 Yalova ,89 3,46-0,83 Kaynak: TÜİK (ADNKS) Son 10 yıllık süreçte toplam nüfus artış hızlarına bakıldığında İstanbul başta olmak üzere Kocaeli, Tekirdağ, Bursa ve Yalova illerinin bölge içinde en yüksek artışı gerçekleştirdiği görülmektedir. Kentsel nüfus artışında ise sırasıyla Kocaeli, İstanbul, Bursa ve Yalova illeri en hızlı artış oranına sahiptir. Kırsal nüfus değişiminde; bölgede Tekirdağ hariç diğer tüm illerin azalma eğiliminde olduğu nüfus artış hızlarının eksi yönde seyrettiği görülmektedir. Grafik.1. Bölgedeki İllerin Yıllık Nüfus Artış Hızları ( ) 10,00 5,00 Nüfus Artış Hızı (Log - %) 0,00-5,00-10,00-15,00 Balıkesir Bilecik Bursa Çanakkale Edirne İstanbul Kırklareli Kocaeli Sakarya Tekirdağ Yalova Toplam Şehir Köy -20,00-25,00 Kaynak: TÜİK (ADNKS) 12

20 Bölgesel demografik yapıyı istatistikî bölge birimleri sınıflaması (NUTS) sistemine göre de incelemekte fayda vardır. Bilindiği üzere İBB sınıflandırmasında iller "Düzey - 3" olarak tanımlanmış; ekonomik, sosyal ve coğrafi yönden benzerlik gösteren komşu iller ise bölgesel kalkınma planları ve nüfus büyüklükleri dikkate alınarak "Düzey - 1" ve "Düzey - 2" olarak gruplandırılarak, hiyerarşik İBBS yapılmıştır. Bu sınıflamaya göre Yalova ili Düzey - 1 sınıflamasında Sakarya, Kocaeli, Düzce, Bolu illeri ile birlikte TR-4 Doğu Marmara bölgesinde yer almaktadır. Yalova İli Düzey 2 sınıflamasında yine Sakarya, Kocaeli, Düzce, Bolu illeri ile birlikte TR 42 Sakarya Alt Bölgesi içinde yer almaktadır. (Harita 4. İstatistikî Bölge Birimleri) Tablo.4. NUTS Sistemine Göre Bölgelerin Şehir-Köy Nüfusları ve Nüfus Artış Hızları Nüfus Artış Hızı (log-%) NUTS DÜZEY 1 BÖLGELERİ Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy TÜRKİYE ,84 2,45-3,07 İstanbul ,80 3,67-19,33 Batı Marmara ,89 2,13-0,93 Doğu Marmara ,75 4,01-5,63 Ege ,81 2,54-2,78 Batı Anadolu ,85 2,34-6,98 Orta Anadolu ,85 1,33-4,63 Akdeniz ,79 2,54-2,54 Batı Karadeniz ,80 1,09-3,07 Doğu Karadeniz ,19-0,89-3,64 Kuzeydoğu Anadolu ,30-0,81-1,85 Ortadoğu Anadolu ,22 0,23-0,76 Güneydoğu Anadolu ,39 2,27-0,30 Kaynak: TÜİK (ADNKS) Tablodan da görüldüğü gibi Yalova İlinin bulunduğu TR-4 Doğu Marmara Bölgesi nin toplam ve şehir nüfus artış hızları İstanbul da dahil olmak üzere tüm Marmara Bölgesi ve Ülke geneli değerlerinin oldukça üstündedir. Ülkenin en önemli endüstri bölgesi olarak değerlendirilen bu bölgedeki nüfus kümelenmesi yoğunluk değerleri de ülke değerlerinin üstünde seyretmektedir. Yalova nın içinde yer aldığı TR-4 Doğu Marmara Bölgesi toplam nüfus büyüklüğü açısından aynı düzeydeki bölgeler arasında 6. sırada, kentsel nüfus büyüklüğü açısından ise 5. sırada yer almaktadır. Diğer demografik göstergelerden 1,91 lik doğurganlık oranı ve 3,85 lik ortalama hane halkı büyüklüğü ile Marmara, bölgeler arası sıralamada en iyi değerlere sahiptir. Bu değerler, Marmara Bölgesi nde modernleşme öğelerinin büyük ölçüde sosyal yaşama egemen olduğunu ve modern toplumlara özgü çekirdek aile yapısına geçiş sürecinin tamamlanmak üzere olduğunu göstermektedir. Bölge, en düşük doğurganlık oranıyla beraber, en düşük bebek ölüm oranına da (binde 39) sahiptir. 13

BALIKESİR DE TURİZMİN BUGÜNÜ VE GELECEĞİ:

BALIKESİR DE TURİZMİN BUGÜNÜ VE GELECEĞİ: BALIKESİR DE TURİZMİN BUGÜNÜ VE GELECEĞİ: BALIKESİR TURİZM ÇALIŞTAYI RAPORU 19 NİSAN 2011 (Son Güncelleme: Ağustos 2012) 1 SUNUŞ Günümüzde tüm dünyada iktisadi kalkınma anlayışı değişmekte ve yerel aktörlerin

Detaylı

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI MADENCİLİK SEKTÖRÜ VE POLİTİKALARI RAPORU " DOĞAL KAYNAKLARIN GERÇEK SAHİBİ HALKTIR "

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI MADENCİLİK SEKTÖRÜ VE POLİTİKALARI RAPORU  DOĞAL KAYNAKLARIN GERÇEK SAHİBİ HALKTIR TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI MADENCİLİK SEKTÖRÜ VE POLİTİKALARI RAPORU " DOĞAL KAYNAKLARIN GERÇEK SAHİBİ HALKTIR " MART 2011 MADENCİLİĞİN ÖNEMİ MADENCİLİĞİ DİĞER SEKTÖRLERDEN AYIRAN ÖZELLİKLER, ULUSAL

Detaylı

1/100.000 ÖLÇEKLİ TRAKYA ALT BÖLGESİ ERGENE HAVZASI REVİZYON ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU

1/100.000 ÖLÇEKLİ TRAKYA ALT BÖLGESİ ERGENE HAVZASI REVİZYON ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU 1/100.000 ÖLÇEKLİ TRAKYA ALT BÖLGESİ ERGENE HAVZASI REVİZYON ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU AĞUSTOS, 2009 PROJE EKİBİ MESLEK/ÜNVAN IBB Genel Sekreter Yardımcısı İrfan UZUN Mimar IBB İmar ve Şehircilik

Detaylı

OSMANİYE İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI

OSMANİYE İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI OSMANİYE İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI 1 2 OSMANİYE İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI ÖNSÖZ Turizm sektörü son yıllarda gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler için giderek daha büyük bir önem kazanmaktadır.

Detaylı

Yarýna bir deðer býrak

Yarýna bir deðer býrak Yarýna bir deðer býrak TURÝZM SEKTÖRÜ ÜÇÜNCÜLÜK ÖDÜLÜ Mehmet Kemal Dedeman Araþtýrma ve Geliþtirme GÜNEYDOÐU ANADOLU BÖLGESÝ NDE TURÝZMÝN GELÝÞTÝRÝLMESÝ & GÜNEYDOÐU ANADOLU PROJESÝ NÝN VE YEREL KAYNAKLARIN

Detaylı

BULDAN STRATEJİK YOL HARİTASI

BULDAN STRATEJİK YOL HARİTASI BULDAN STRATEJİK YOL HARİTASI Mayıs, 2010 Hazırlayan: Denizli ABİGEM AB Türkiye İş Merkezlerinin Yaygınlaştırılması Projesi AB tarafından finanse edilen ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından

Detaylı

MEKÂNSAL PLANLAR YAPIM YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Dayanak

MEKÂNSAL PLANLAR YAPIM YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Dayanak MEKÂNSAL PLANLAR YAPIM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; fiziki, doğal, tarihi ve kültürel değerleri korumak ve geliştirmek, koruma ve kullanma dengesini

Detaylı

SAKARYA İLİ, GÜNEY PLANLAMA ALT BÖLGESİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ

SAKARYA İLİ, GÜNEY PLANLAMA ALT BÖLGESİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ SAKARYA İLİ GÜNEY PLANLAMA ALT BÖLGESİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ SAKARYA GÜNEYİ 1/25.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ DOĞUKAN İMAR İNŞ. SAYFA 1 PLAN HÜKÜMLERİ... 5

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPILAN ÇALIŞMALAR

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPILAN ÇALIŞMALAR İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPILAN ÇALIŞMALAR T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI EKİM 2008 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 4 1. GİRİŞ... 6 2. KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ... 7 3. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ... 9 3.1.

Detaylı

İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (İAOSB) Makine, Metal ve Döküm Kümesi Yol Haritası

İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (İAOSB) Makine, Metal ve Döküm Kümesi Yol Haritası İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (İAOSB) Makine, Metal ve Döküm Kümesi Yol Haritası İçerik Takdim ve Teşekkür... 1 1. Giriş... 3 2. Küme Analizi... 7 2.1. Sektörel Analiz... 7 2.2. Yerel Ekonomi...

Detaylı

ORTA DOĞU DURUM RAPORU

ORTA DOĞU DURUM RAPORU ORTA DOĞU DURUM RAPORU Ocak, 2011 ORTADOĞU HARİTASI 1 BÖLGE VİZYONUMUZ Bölgenin üretken faktörlerini ve dinamiklerini bir araya getirerek; üretim ve istihdamı artırmak, sahip olduğu kültürel miras ile

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI

KAHRAMANMARAŞ İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI KAHRAMANMARAŞ İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI 2012-2015 KAHRAMANMARAŞ İL TURİZM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI 1 ÖNSÖZ Turizm sektörü son yıllarda gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler için giderek daha büyük

Detaylı

MADEN POTANSİYELİNE BİR BAKIŞ

MADEN POTANSİYELİNE BİR BAKIŞ BALIKESİR İLİ MADEN POTANSİYELİNE BİR BAKIŞ 2011 1 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 2 İçindekiler TERİMLER SÖZLÜĞÜ...1 YÖNETİCİ ÖZETİ...3 1 GİRİŞ...5 1.1 DÜNYADA MADENCİLİK SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU...6 1.2

Detaylı

KUZEY KENTSEL GELİŞME ALT YÖRESİ

KUZEY KENTSEL GELİŞME ALT YÖRESİ KUZEY KENTSEL GELİŞME ALT YÖRESİ 5.2. KUZEY KENTSEL GELİŞME ALT YÖRESİ (KKGAY) 5.2.1. PLANLAMA ALANI Kuzey Kentsel Gelişme Alt Yöresi, kuzeyde Yenişakran belediyesi, doğuda Manisa il sınırı, güneyde Menemen

Detaylı

TÜRKİYE ULAŞIM VE İLETİŞİM STRATEJİSİ

TÜRKİYE ULAŞIM VE İLETİŞİM STRATEJİSİ TÜRKİYE ULAŞIM VE İLETİŞİM STRATEJİSİ HEDEF 2023 HEDEF 2023 Çalışmadan, üretmeden rahat yaşamayı alışkanlık haline getirmiş toplumlar; önce haysiyetlerini, sonra hürriyetlerini, daha sonra da istikbâllerini

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI RİZE İL RAPORU MAYIS 2013 GİRESUN

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI RİZE İL RAPORU MAYIS 2013 GİRESUN T.C. KALKINMA BAKANLIĞI DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI RİZE İL RAPORU MAYIS 2013 GİRESUN Gİ Rİ Ş Rize İli, Kuzeyden Karadeniz, doğudan Artvin, güneyden Erzurum, güneybatıdan Bayburt

Detaylı

YAYIN NO DPT: 2741 TÜRKİYE DE YAŞLILARIN DURUMU VE YAŞLANMA ULUSAL EYLEM PLANI

YAYIN NO DPT: 2741 TÜRKİYE DE YAŞLILARIN DURUMU VE YAŞLANMA ULUSAL EYLEM PLANI YAYIN NO DPT: 2741 TÜRKİYE DE YAŞLILARIN DURUMU VE YAŞLANMA ULUSAL EYLEM PLANI SOSYAL SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2007 ISBN 978 975 19-4115 - 5 (basılı nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşkilatının

Detaylı

Türkiye de Sürdürülebilir Kalkınmanın Mevcut Durumu

Türkiye de Sürdürülebilir Kalkınmanın Mevcut Durumu Türkiye nin 2012 BM Sürdürülebilir Kalkınma Konferansına (Rio+20) Hazırlıklarının Desteklenmesi Rio dan Rio ya: Türkiye de Sürdürülebilir Kalkınmanın Mevcut Durumu -2012- Rio dan Rio ya: Türkiye de Sürdürülebilir

Detaylı

Türkiye de Suyun Durumu ve Su Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar: Çevresel Perspektif

Türkiye de Suyun Durumu ve Su Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar: Çevresel Perspektif İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği-Türkiye Birlemiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Doğa Koruma Merkezi Yaşama Dair Vakıf Yazarlar: Çağrı B. Muluk Bahtiyar Kurt Ayşe Turak Arda Türker Mehmet

Detaylı

1/25.000 ÖLÇEKLİ KIRKLARELİ İL ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ

1/25.000 ÖLÇEKLİ KIRKLARELİ İL ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ ii iii 1/25.000 ÖLÇEKLİ KIRKLARELİ İL ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN HÜKÜMLERİ PLANLAMA YAKLAŞIMI Bu Plan, 1/100.000 Ölçekli Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzası Revizyon Çevre Düzeni Planı doğrultusunda İl bütününde

Detaylı

VİZYON 2023 Ulaştırma ve Turizm Paneli VİZYON 2023 TEKNOLOJİ ÖNGÖRÜSÜ PROJESİ RAPOR. ULAŞTIRMA ve TURİZM PANELİ. Temmuz.

VİZYON 2023 Ulaştırma ve Turizm Paneli VİZYON 2023 TEKNOLOJİ ÖNGÖRÜSÜ PROJESİ RAPOR. ULAŞTIRMA ve TURİZM PANELİ. Temmuz. VİZYON 2023 TEKNOLOJİ ÖNGÖRÜSÜ PROJESİ RAPOR ULAŞTIRMA ve TURİZM PANELİ Temmuz. 2003 Ankara İÇİNDEKİLER: ÖNSÖZ PANEL ÜYELERİ PANELİN YAPISI, ÇALIŞMA PROGRAMI ve YÖNETİCİ ÖZETİ 1 ULAŞTIRMA: 1. GİRİŞ 5 1.1.

Detaylı

DSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 24. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ

DSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 24. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 24. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ TUZLUCA BARAJI VE HES PROJESİ (KIRMA ELEME YIKAMA TESİSİ, BETON SANTRALİ VE MALZEME OCAKLARI DAHİL) KARS İLİ, DİGOR İLÇESİ, VE IĞDIR İLİ, TUZLUCA İLÇESİ, ARAS NEHRİ ÜZERİ KASIM - 2013

Detaylı

KARASU NUN GENEL DURUM DEĞERLENDİRMESİ VE SWOT ANALİZİ

KARASU NUN GENEL DURUM DEĞERLENDİRMESİ VE SWOT ANALİZİ KARASU NUN GENEL DURUM DEĞERLENDİRMESİ VE SWOT ANALİZİ Yayın Tarihi: Ağustos, 2011 MARKA Yayınları Serisi Özet Bu proje Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) tarafından Teknik Destek Programı kapsamında

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Empowered lives. Resilient nations. Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi Yönetim Planı Raporu

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Empowered lives. Resilient nations. Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi Yönetim Planı Raporu T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Empowered lives. Resilient nations. Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi Yönetim Planı Raporu T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Güçlü bireyler. Güçlü toplumlar. Foça Özel

Detaylı

ÖZEL İLGİ TURİZMİ: KAPSAMI, ÇEŞİTLERİ VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ

ÖZEL İLGİ TURİZMİ: KAPSAMI, ÇEŞİTLERİ VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÖZEL İLGİ TURİZMİ: KAPSAMI, ÇEŞİTLERİ VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ UZMANLIK TEZİ TOLGA HAN ULUÇEÇEN MAYIS

Detaylı

İklim Değişikliğinin Tarımsal Ürünlere Etkisi Üzerine Bir Araştırma Projesi. Proje No; TR51/12/TD/01/020

İklim Değişikliğinin Tarımsal Ürünlere Etkisi Üzerine Bir Araştırma Projesi. Proje No; TR51/12/TD/01/020 Karapınar Ziraat Odası İklim Değişikliğinin Tarımsal Ürünlere Etkisi Üzerine Bir Araştırma Projesi Proje No; TR51/12/TD/01/020 Hazırlayanlar Prof. Dr. Süleyman SOYLU Prof. Dr. Bayram SADE 2012-KONYA 1

Detaylı

154 kv Olur Havza-Ayvalı HES Enerji İletim Hattı ÇED Raporu

154 kv Olur Havza-Ayvalı HES Enerji İletim Hattı ÇED Raporu TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. 154 kv Olur Havza-Ayvalı HES Enerji İletim Hattı ÇED Raporu ERZURUM İLİ, OLTU VE OLUR İLÇELERİ, ARTVİN İLİ YUSUFELİ İLÇESİ ANKARA - TEMMUZ 2013 PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ (KOBİ LER)

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ (KOBİ LER) tmmob makina mühendisleri odası ODA RAPORU KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ (KOBİ LER) Genişletilmiş Dördüncü Baskı Hazırlayanlar Yavuz BAYÜLKEN Cahit KÜTÜKOĞLU Nisan 2012 Yayın No: MMO/583 tmmob

Detaylı

Entegre ve makro bir yaklaşımla KOP BÖLGESİNDE ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI VE TARLA İÇİ GELİŞTİRME HİZMETLERİ EYLEM PLANI ÖNERİSİ MAYIS 2013 KONYA

Entegre ve makro bir yaklaşımla KOP BÖLGESİNDE ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI VE TARLA İÇİ GELİŞTİRME HİZMETLERİ EYLEM PLANI ÖNERİSİ MAYIS 2013 KONYA MAYIS 2013 KONYA Entegre ve makro bir yaklaşımla KOP BÖLGESİNDE ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI VE TARLA İÇİ GELİŞTİRME HİZMETLERİ EYLEM PLANI ÖNERİSİ T.C. KALKINMA BAKANLIĞI KOP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI

Detaylı