21. YÜZYILDA TÜRKİYE JEOPOLİTİĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "21. YÜZYILDA TÜRKİYE JEOPOLİTİĞİ"

Transkript

1 21. YÜZYILDA TÜRKİYE JEOPOLİTİĞİ tarihinde gerçekleştirilen 21.Yüzyılda Türkiye Jeopolitiği konulu konferans metnidir. Konuşmacılar: Nejat Eslen (Emekli Tuğgeneral, Yazar), Yrd. Doç. Dr. Cenk Aygül (Atılım Üniversitesi İşletme Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Görevlisi) Yrd. Doç. Dr. Cenk Aygül: Nejat Hoca bizi kırmayarak İstanbul dan geldi ve jeopolitik üzerine bize bir sunum yapacak. Tanımayanlar olabilir belki Nejat Bey, Emekli Tuğgeneral ve Türkiye de Jeopolitik konusunda bir şey yapmaya çalışan bir şey yapan hocamız. Bugün anlatacağı şeyler çok güzel bir ders gibi, bizim için büyük bir avantaj, bu toplantıda olan arkadaşlarım dışında biliyorum çok sayıda insan kütüphanede web sayfamızdan bunu izleyecek. Çok uzatmadan sözü kendisine bırakayım. Nejat Eslen: Arkadaşlar bugün ne yapacağız? Kısaca jeopolitiğin ne olduğunu anlatmaya çalışacağım. Ondan sonra 20. yüzyılda küresel jeopolitik nasıl gelişti? 21. yüzyılda neler oldu, neler oluyor? En sonunda da Türkiye nin bugün içinde bulunduğu jeopolitik şartları, jeopolitik değerlendirmesini yapmaya çalışacağım. Şimdi jeopolitiği şöyle tanımlıyorlar: Coğrafi faktörlerle siyaset arasındaki ilişkileri düzenleyen bir bilimdir ve ben o tanıma pek sıcak bakmıyorum. Şimdi tabii jeopolitikle ve stratejiyi bir arada düşünmek lazım. Strateji büyük düşünme sanatıdır Şimdi uluslararası ilişkiler okuyanların, efendim dış ilişkileri analiz etmek isteyenlerin mutlaka jeopolitik ve strateji bilmesi lazım. Strateji en basit tanımı ile Günümüzde arzu edilen gelecek arasındaki köprüleri kurma sanatıdır. Yani gelecekle ilgili büyük hedefleri gerçekleştirme sanatıdır. Dolayısıyla strateji sonuçları büyük olduğu için büyük düşünme sanatıdır. Jeopolitik ise coğrafya denilen satır üzerinde geniş düşünebilme, geniş vizyonlar geliştirme sanatıdır. Şimdi bu tanımları başka bir yerde bulamazsınız, bunlar biraz benim ürettiğim tanımlar. Şimdi Jeostrateji deyince de Gelecekteki büyük hedefleri amaçlayan büyük sonuçları sağlayabilmek için coğrafya üzerinde geniş düşünüp avantajlı dengeleri kurma sanatıdır. Yani coğrafya üzerinde avantajlı dengeleri kurma sanatına da Jeostrateji diyoruz. Şimdi dünya var olduğundan beri, insan var olduğundan beri bütün siyasi çabalar savaşlar dâhil coğrafya denilen mekân üzerinde gelişmiştir ve coğrafi bir amaç için gelişmiştir. Onun için coğrafya çok önemlidir, jeopolitik çok önemlidir. Yani devletler veya insanlar verimli alanlara, kaynaklara, doğal sınırlara, denizlere, deniz aşırı sömürgelere ulaşmak için hep coğrafi hedefler koymuşlardır ve coğrafya üzerinde mücadele etmişlerdir. Bu bugün de böyledir, yarın da böyle olacaktır. Yani siyasi mücadelelerin mekânı coğrafyadır. Onun için de jeopolitik bilmeden de uluslararası ilişkileri yorumlamak mümkün değildir. Şimdi burada jeopolitikle jeostratejinin az önce ifade etmeye çalıştığım tanımdan da görüyoruz. Tabii jeostratejiyle ilgili Brzezinski nin de güzel bir tanımı vardır. Yani 1

2 jeopolitikle stratejinin ara kesitine de biz jeostrateji diyebiliriz. Yani coğrafya üzerindeki amaçlarımızı gerçekleştirmek için stratejik planlar üretip stratejik dengeler kurmayı amaçlıyorsanız bu jeostratejidir. Brzezinski de buna Jeopolitik çıkarların stratejik yönetimi diyor, bu da güzel bir tanımlama. Dünyada kurulmuş olan imparatorlukların hiçbiri dünyaya hâkim olamamıştır Şimdi tabii jeopolitik teoriler, bu kavramlar gelişmeye başladığından beri hedef dünya olmuştur. Dünya hâkimiyet nasıl kurulur? Aslında dünya hâkimiyeti kurmak diye bir şey yok. Yani bugüne kadar dünyada kurulmuş olan imparatorlukların hiçbiri dünyaya hâkim olamamıştır. Yani dar bir bölgeyi dünya olarak tanımlamışlardır. İskender, Romalılar, Osmanlılar, Yunanlılar buralara hâkim olmaya çalışmışlardır. Ama dünyaya hâkim olabilmek o kadar kolay bir şey değildir. Dünyaya hâkim olabilmek için uzaya çıkmak lazım veya uzaydan gelmek lazım. Bir gün uzaylılar gelirse dünyaya hâkim olabilirler veya insanlar uzaya çıkabilirlerse dünyaya hâkim olabilirler. Yoksa dünyada yaşayanlar için dünya hâkimiyeti diye bir şey söz konusu değildir, doğru değildir, mümkün de değildir. Tabii bu dünya çok acı çekmiştir, çok savaş görmüştür, kıtlık görmüştür, yoksulluk görmüştür hâlâ da görmektedir. Yani dünyadaki üretimin dağılmasında büyük dengesizlikler, adaletsizlikler, hastalıklar, yoksulluklar vardır. Bugün üç saniyede bir çocuk yoksulluktan veya bakımsızlıktan ölüyor. Milyonlarca insan sağlıklı suya erişimden yoksun yaşıyor ve hasta oluyor. Yani dünyanın durumu iyi değil. Bu dünyaya baktıkça benim aklıma hep bir fıkra gelir, bunu sizle paylaşayım: Zengin adamın biri gezmeye seyahate çıkmış. Sonra seyahateyken evini aramış hizmetçiyle telefonda konuşmaya başlamış. Ne var ne yok demiş. İyi efendim demiş. Ne yapıyorsun demiş. Küreğin sapı kırıldı da onu tamir ediyorum. Küreği daha yeni almıştık. Efendim köpeğinizin mezarını kazarken küreğin sapı kırıldı. Köpeğim öldü mü demiş. Evet, efendim demiş havuza düştü. O yüzme bilirdi demiş, yüzme bilen köpek nasıl boğulur ki? Adama demiş ki hizmetçi efendim eviniz yanarken itfaiye geldi suları yetmedi, havuzdan da su çektiler. Köpekte betonun üzerine düştü, öldü. Bizim evde mi yandı demiş adam. Evet, efendim yandı demiş. Nasıl oldu demiş. Annenizin ölüm taziyesine gelenlerden biri sigarayı koltuğun üzerine bırakmış, yangın çıktı. Annemde mi öldü demiş, adam. Öldü demiş karınızı en yakın arkadaşınızla yatak odasında görünce öldü. Hiç pozitif bir şey yok mu, sen hep kötü şeyler söylüyorsun. Var var demiş. Hani bir AİDS testi yaptırmıştınız? O pozitif çıktı demiş. dünyanın durumu da biraz böyle gibi hep negatif, Türkiye nin durumu da galiba böyle. Küresel egemenlik mi, üstünlük mü, liderlik mi? Şimdi yine dönelim jeopolitiğe. Şimdi küresel egemenlik mi, üstünlük mü, liderlik mi? 11 Eylül den sonra Amerika bir fırsat yakaladı. Tek başına tek küresel güçtü ve kendisini hegemonik bir güç olarak tanımladı. Yani bu egemen bir güç, yani dünyayı işlediği gibi şekillendirebilecek bir güç. Zaman içerisinde gücünün buna yetmediğini gördü ve küresel üstünlükten bahsetmeye başladılar, Global Superiority. Brzezinski nin kitaplarında da bu kavramlar vardır. Sonra baktılar ki bu da yürümüyor. Şimdi Global Leadership den bahsediyorlar. Brzezinski zaten ikinci kitabında hegemonik güç olmaktan vazgeçmesi gerektiğini küresel liderlik yapılması gerektiğini söylemiştir. Obama nın da amacı Amerika nın küresel liderliği restore etmektedir, idame ettirmektir. 2

3 Şimdi 20. yüzyıla biraz geri dönüyoruz. 20. yüzyılda jeopolitiğe egemen olan bazı teoriler vardır. Bunlardan birisi Amerikalı Amiral Mahan ın geliştirdiği ve deniz ticaret yollarına egemen olmayı amaçlayan bir teoridir. Mahan bir deniz subayıdır. İngiliz tarihini incelemiştir. İngilizlerin nasıl zenginleştiğini araştırmıştır. Şunu görmüştür: İngilizler okyanuslara açılmışlardır, sömürgeler edinmiştir. Buradan hammadde almıştır, bunları getirmiştir, işlemiştir sömürgelerine satmıştır. Böylece İngiltere zengin ve güçlü bir ülke haline gelmiştir, imparatorluk haline gelmiştir. Onun için deniz ticaret filosu ve bir savaş filosu kurması gerekmiştir. Mahan demiştir ki: Biz de aynısını Amerikalılar olarak yaparsak işte küresel bir güç olabiliriz, zenginleşebiliriz ve Mahan ın söylediklerini Amerika aynen uygulamıştır. O zamanki yönetim Mahan ın düşüncelerini kabul etmiştir. Amerika nın küresel bir güç olarak yükselişinde Mahan ın çok büyük bir rolü olmuştur. Amerika deniz aşırı üsler edinmiştir. Deniz ticaretine başlamıştır, deniz ticaret yollarını kontrol etmeye başlamıştır. Dar boğazlara egemen olmaya çalışmıştır ve bunun içinde çok güçlü bir deniz donanması, savaş donanması yapmıştır. Bugün hâlâ bu teori geçerlidir ve Amerika nın 11 tane uçak gemisi paketi bu amaçla çalışmaktadır ve bu alanda şimdilik Amerika ya denge sağlayabilecek hiçbir güç yoktur ve Çin in de Amerika ya karşı en büyük zafiyeti budur. Yani Çin enerjiye bağlıdır ve ticarete bağlıdır. İthalat yapması lazımdır. Ama bugün açık denizlerin kontrolü Amerikan donanması tarafından yapılmaktadır. Yani Çin in bunu aşması lazımdır. Çin de bunu bildiği için gayretlerini sürdürüyor. 20. yüzyılda gelişen teorilerin biride işte Almanların geliştirdiği Karl Haushofer in kendisinden önceki bazı teoristlerin de etkisi altında kalmıştır. Karl Haushofer demiştir ki: İnsanlar, devletler insan gibidir, bir organizma gibidir. Doğarlar, büyürler, genişlerler. Devletlerin bir organizma gibi genişleme doğal sınırlara ve kaynaklara ulaşma hakkı vardır. demiştir ve buna Hitleri ikna etmiştir. Buna yaşam alanı Leben Bereich yaşam alanı konsepti denir. Brzezinski de aslında Büyük Satranç Tahtası adlı kitabında Karl Haushofer in çaktırmadan yaşam alanı konseptini kopyalamıştır ve Amerikan jeostratejisi diye bunun adını koymadan ortaya sürmüştür, düşünce aynıdır: Yaşam alanında egemen olma. Tabii şimdi jeopolitikçiler hayata resttir ve çoğu zaman tehlikeli insanlardır. Mantıklarının dışına çıktıkları zaman tehlikeli olurlar. Onun jeopolitikçilerin hepsine dikkat emek lazım o zamanda bu Karl Haushofer in bu düşünceleri yüzünden sadece Avrupa da II. Dünya Savaşı nda 60 milyon insan öldü. Tabii o savaş bütün dünyaya da yayıldı. 3

4 Heartland e egemen olan dünya adasına egemen olur 20. yüzyıldaki gelişen başka bir önemli jeopolitik teorisi de merkez bölge Heartland de egemen olmaya öne çıkaran İngiliz Mackinder in geliştirdiği bir tezdir. Bu tezler 20. yüzyıl siyasetini büyük ölçüde etkilemiştir. Mahan ı da etkilemiştir, Karl Haushofer ı da etkilemiştir, Mackinder i de etkilenmiştir. Mackinder şöyle der, orada kırmızı bir bölge görüyorsunuz, bu Rusya ve Doğu Avrupa. Hemen hemen eski Sovyet coğrafyası ve Orta Asya bu coğrafya Heartland demiştir. Heartland e egemen olan dünya adasına egemen olur. Yani dünya adası da Avrupa, Asya ve Afrika dan oluşan dünya adasını kontrol eden de dünyaya egemen olur. Şimdi Sovyetler Birliği II. Dünya Savaşı ndan sonra bu şansı yakaladı. Bu coğrafyaya oturuyordu ve belli bir gücü de vardı. Ama ne dünya adasını kontrol edebildi ne dünyayı kontrol edebildi. Dolayısıyla bu teorinin, tezin doğruluğu kanıtlanmadı. Bugünde Rus jeopolitikçileri benzer teoriler geliştirmektedirler. Tabii burada Heartland yine görüyoruz. Bu Heartland in etrafında da açıklığıyla gördüğünüz Rimland diye bir bölge var buraya Kenar Kuşak diyoruz. Heartland di çevreleyen Kenar Kuşak. Amerikalılar işte bu Heartland teorisinin karşılığı olarak şöyle bir tez geliştirdiler. Schopenhauer adlı Amerikan jeopolitikçisi şunu söyledi: Kenar kuşağı egemen olan yani Heartland di çevreleyen, kenar kuşağı egemen olan güç hem dünya adasının hem dünyanın geleceğini belirler. Bu teori doğru çıktı. Nasıl doğru çıktı? Şimdi Schopenhauer ın teorisi gerçekte uygulandı. Yani Amerika Birleşik 4

5 Devletleri Soğuk Savaş döneminde en büyük tehdit olarak komünizmin, Sovyetler Birliği nin yayılmasını görüyordu ve buna karşılık işte bu kenar kuşak üzerinde askeri paktlar kurdu; NATO, Centos, Seato ve böylece Sovyetler Birliğini çevreledi. George Kennan adlı bir diplomat da Schopenhauer ın bu tezine dayanan bir kral strateji geliştirdi ve Soğuk Savaş döneminde Amerika bu büyük stratejiyi uyguladı ve başarılı bir şekilde uyguladı. Dünyada II. Dünya Savaşı ndan sonra bir kutuplaşma görüyoruz 20. yüzyılın sonunda bütününe baktığımızda dünyada II. Dünya Savaşı ndan sonra bir kutuplaşma görüyoruz. Bir tarafta Amerika Birleşik Devletleri nin liderliğini yaptığı Batı Bloğu liberal, ekonomik düzen ve demokratik sistem, bunun karşısında Rusya Varşova Paktı ve komünizm. Şimdi bu iki gücün elinde nükleer silahlar vardı ve bu nükleer silahlar çok ciddi bir istikrar ve denge yaratıyordu. Dolayısıyla bu kutuplaşma 20. yüzyılın ikinci yarısının en önemli özelliğini oluşturdu ve bir yerde de bu nükleer silahlar dengeyi ve istikrarı sağladığı için barış güvercinleri gibi barışa çok büyük bir hizmet verdi. 20. yüzyıldan sonra içinde bulunduğumuz yüzyıla geçiyoruz. 20. yüzyıl jeopolitiğinin bence belli başlı özellikleri şu: Bazı coğrafî konumlar öne çıkıyordu. Nedir onlar: Heartland merkez bölge, Rimland kenar bölge. Buralara egemen olarak jeopolitik çıkarları gerçekleştirmek. Dünya iki kutupluydu, statikti. Yani bugünkü gibi bir sürü olay olmuyordu, Suriye, İran, Irak falan gibi. Yani çok statikti, o zaman uluslararası ilişkiler okuyan öğrenciler içinde çok sıkıntılı dünya vardı. Şimdi bunun tamamen aksi var. Hep söylediğim gibi devletler istikrarlıydı. Şimdi baktığımızda tek kutuplu düzen çok kısa sürdü, çok kutuplu bir düzene geçiş başladı ve bu devam ediyor. Kavramlar söyledik, dünyanın haline baktık. 21. yüzyılın önemli jeopolitik teorilerini söyledik, Mahan ın Denizlere Egemen Olma, Karl Haushofer in Yaşam Alanı, Merkez Bölge Heartland Teorisini, ondan sonra Kenar Kuşak Teorisini ve dünyanın Soğuk Savaş taki durumu. Çin, Hindistan, Rusya yükselen güçler 20. yüzyıl jeopolitiği daha çok konumlarla ilgiliydi, iki kutupluydu, statikti, dengeli ve istikrarlıydı. Şimdi çok kutupluluğa geçiş dönemi var, çok kısa süreli tek kutuplu düzenden sonra Çin, Hindistan, Rusya yükselen güçler. Bu yüzyılın başlarındaki jeopolitik daha çok konumlardan ziyade kaynaklarla ilgilidir. Yani daha çok enerji kaynakları, enerji yollarının kontrolü ve enerji kaynaklarını ve yollarını kontrol eden konumların kontrolüyle ilgilidir. Burada enerji ve enerji yollarının önemi giderek artıyor, çok dengesiz bir jeopolitik ortam var, çok dinamik, çok hızlı bir süreç yaşıyoruz. İşte bu Büyük Orta Doğu Projesi, Arap Baharı vs. belirsizliklerle ve risklerle dolu bir süreç. Bu sürecin geleceğini kestirmekte kolay değil. Dünyada ekonominin ve jeopolitiğin ağırlık merkezî Pasifik e kayıyor. Atlantik ten Pasifik e. Batı dan Doğu ya doğru kayıyor. Devlet dışı aktörler, devletler gibi önemli roller oynuyor. Asimetrik tehditler, devlet dışı aktörlerle beraber yükselişte ve bu sürecin en önemli özelliği kaotik bir süreç olmasıdır. Yani dünyayı kendi amaçlarına göre şekillendirmek isteyen güçler, güçlerinin yetersiz kaldığını görünce çıkarlarının olduğu bölgelerde kaos yaratmayı ve bu kaosu yönetmeyi amaçlıyor. Bu konuda da stratejiler ve teoriler geliştiriyorlar. 5

6 Kaos stratejileri geliştiriyorlar ama bu stratejilerin garantisi yok. Onun için kaosun kontrolü daha büyük kaoslar yaratabilir ve bunun altından ne çıkar? Bu belirsizlikleri yaratır. Bu süreçler, bu olaylar da bizim çevremizde olduğu için bizim mümkün olduğu kadar bu kaosların dışında kalmamız lazım. Sovyetler Birliği nin dağılması 20. yüzyılın en büyük felaketidir Şimdi bu süreci tasnif edersek, 1989 da Berlin Duvarı çöktü, Sovyetler Birliği dağıldı. Buna ne dediler? Tarih sona erdi dediler. Batı nın liberal değerleri galip geldi, tarih bitti. Artık dünya bizim kontrolümüzde dediler, yani onu söylemek istediler ve işte 2007 yılına kadar bir süreç yaşadık yılında Munich teki (Münih) o meşhur Güvenlik konferansında Putin bir karşı çıkış yaptı: Biz bunu kabul edemeyiz, tek kutupluluğu biz kabul edemeyiz dedi. Bu sırada Amerika NATO yu Rusya ya doğru Doğu Avrupa da yaymaya çalışıyordu. Hatta Gürcistan ı da içine almaya çalışıyordu, hatta füze sistemleri kurmaya çalışıyordu yılından itibaren Rusya, 2008 yılında Gürcistan a girdi. Tarihin sonunun sonu sona erdi, tarihin başlangıcı başladı; çünkü o güne kadar Amerika istediğini cesurca yapmaya çalışıyordu. Ama Gürcistan a girince de Batı, NATO, Amerika seyretmekten başka bir şey yapamadı. NATO nun Rusya ya doğru yayılmasını da mesela Ukrayna nın NATO üyesi olmasını engelledi Rusya ve bir yerde kısmi dengeler de oluşmaya başladı. Bu niye böyle oldu? İşte 2007 yılında Putin Irak ta ve Afganistan da Amerika gücünün tahditlerini gördü. Amerika nın başının belada olduğunu gördü. İşte bu Fukuyama böyle söylemişti: Tarihin sonu. Siparişle yazılmış bir şey. Çekik gözlü Amerika ya parayı vermişler, Huntington da verdiler, oda Medeniyetler Çatışması nı yazdı. Bunlar işte psikolojik ortam oluşturmak ve yaratmak için yazılan ve çok büyük propagandası yapılan makaleler, bunlar daha sonra kitaplaştırıldı. Türkiye de başka amaçlarla böyle psikolojik ortamlar yapılıyor. Putin 2007 li yıllarda işte bu lafı etti, yani o Sovyetler Birliği nin dağılması 20. yüzyılın en büyük felaketidir. dedi. Şimdi 20. yüzyılda iki tane büyük savaş oluyor I. Dünya Savaşı, II. Dünya Savaşı. Çok büyük felaketler yaşandı. Ama Putin onları işaret etmiyor, Sovyetler Birliği nin dağılmasını en büyük catastrophe diyor. Yani Putin haklı. Niye? İşte o II. Dünya Savaşı nın dengeli, istikrarlı dönemi bitti, dengeler bozuldu, güç boşlukları oluştu, jeopolitik fay hatları oluştu ve buradaki dengelerin ne zaman, kimler tarafından nasıl kurulacağı, dengelerin nasıl sağlanacağı hâlâ belli değil ve bu dengesizlikler, riskler de maalesef bizim coğrafyamızın etrafında. Bu 21. yüzyılda Amerika neler yapmaya çalıştı? Bu 21. yüzyılda Amerika neler yapmaya çalıştı? Şimdi tabii Brzezinski birçok kaynak var da Brzezinski nin bu Büyük Satranç Tahtası kitabı bize çok önemli işaretler veriyor. Çünkü bu Amerika için hazırlanmış. Brzezinski nin kitabı 21. yüzyıl için hazırlanmış bir jeostratejidir. Şimdi Brzezinski nin amacı Avrasya yı kontrol ederek Amerika nın küresel egemenliğini sürdürmesini sağlamak. Onu şöyle ifade ediyor: Amerika nın küresel üstünlüğü, Avrasya daki nüfusunu ne kadar süreyle ve nasıl bir ehemmiyetle sürdürebileceğine bağlıdır. Yani bunu açık seçik söylüyor; çünkü Biz Avrasya yı kontrol etmeliyiz. Dünyanın tarihi burada yazıldı, dünya nüfusunun %75 i burada. Dünya gayrı safi üretiminin %60 ı burada üretiliyor. Enerji kaynaklarının 4 te 3 ü burada, dünyanın en büyük Amerika dan sonra altı ekonomisi burada ve bütün 6

7 Amerika hariç nükleer güçler burada. Brzezinski kitabında şunu anlatıyor: Amerika, Avrasya yı nasıl kontrol edebilir? ve kitabında böyle bir harita çiziyor. Tabii Brzezinski burada bir hedef koyuyor. Şimdi coğrafyayı görüyoruz, değil mi? Orta Asya, Orta Doğu, Kafkasya ve dünya enerjisinin 4 te 3 ünün olduğu yer burası ve çok önemli enerji güzergâhları var. Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı, Kızıl Deniz, Süveyş, Babür Mendeb Boğazı. Yani Brzezinski şunu ima ediyor: Bu bölgeyi kontrol edersek Amerika küresel üstünlüğünü sürdürebilir. Bu arada şuna dikkat edin, bakın o çizdiği dairenin yayı Türkiye yi ikiye bölüyor. Şimdi bu çizginin aynısını nerede görürsünüz biliyor musunuz? Bir tane Euro Avrupa Birliği parasını alın elinize, Avrupa Birliği nin parasındaki haritaya bakın Avrupa parasındaki Avrupa haritasına, Türkiye aynı yerden hemen hemen bölünüktür. Zaten Huntington da kitabında ne diyor: Türkiye, Yugoslavya gibi bir ülkedir, Torm Country dir, yani parçalı bir ülkedir. diyor. Yani parçalanabilir diyor. Bu haritada Amerika nın merkezî komutanlığı deriz ya hep Afganistan a, Irak a girdi, komutanları bazen Türkiye ye geliyor, görüşüyor gidiyor. Bakın Brzezinski nin çizdiği haritayla hemen hemen aynı coğrafya. Bu merkezî komutanlığın görevi buraları kontrol etmek, yani buradaki enerjiyi, enerji yollarını bu coğrafyaları kontrol etmek. Ama Amerika nın askerî gücü yeterli olmadığı için Afganistan a, Irak a girdiler tıkandılar ve askerî güçlerle bu bölgeyi kontrol edemeyeceklerini anladılar. Büyük Orta Doğu Projesi İslâm Dünyasına karşı başlatılan bir Haçlı Seferidir 11 Eylül çok önemli. Artık herkes 11 Eylül ün bir milât olduğunu biliyor. Yeni Amerikan güçleri, yeni yüzyıl, milenyum. Yeni yüzyıl jeopolitik için bir başlangıç. O zaman tabii Bush büyük bir gururla Bu yüzyılın tarihini biz yazacağız. dedi ve kendilerini çok 7

8 kuvvetli, çok güçlü gördüler, Bizimle beraber olmayan birim karşımızdadır. dedi. Yanlışlıkla böyle Haçlılar Seferini başlattığını söyledi. Yanlışlıkla doğruyu söyledi. Bu Büyük Orta Doğu Projesi İslâm Dünyasına karşı başlatılan bir Haçlı Seferidir. Çöken komünizmin yerini ideolojik bir düşmanı ikame etmeye başladılar; çünkü enerji İslâm topraklarındaydı. Bunun için de Terörikal İslâm ın işte ama faşizm bir imparatorluk kurmak istediğini söylediler. Buna herkesi inandırdılar, İslâm ı düşman gösterdiler. Ondan sonra Amerikan askeri gidiyor, işte Kur ân-ı yakıyor. Amerikan askeri gidiyor Afganistan da Müslümanları öldürüyor; çünkü öyle yetiştirdiler. Condoleezza Rice, 22 ülkenin haritasını değiştireceğiz ve yeni bir Orta Doğu lazım dedi ve bazı haritalar dolaşmaya başladı. Tabii bu haritalar dikkatle hazırlanmış haritalar, bizim coğrafyamızı da bizi de etkileyen haritalar. Tabii o tarihlerde Amerika nın resmi stratejik belgelerine de baktığımızda bazı ipuçları görüyoruz. Amerika şunu amaçlıyor: Avrasya da bölgesel bir gücün veya koalisyonun oluşumunu önlemek, denizlerde ulaşım haklarının güvenliğini sağlamak. Yani buraları kısıntısız kullanmak, hava sahalarına, uzaya, kilit pazarlara ve enerji kaynaklarına, stratejik kaynaklara kısıntısız girişim sağlamak. Amerika nın resmi strateji dokümanına göre Amerika, Avrasya hâkimiyetini, küresel üstünlüğünü bunlara bağlıyor tarihli bir savunma stratejisine göre de Küresel müştereklerin dünya pazarlarının ve kaynaklarının güvenliğini sağlayarak uluslararası güvenliği pekiştirmek diyor. Bu Global Common dedikleri kavramı iyi bilmek lazım, yani Küresel Müşterekler, Global Common diyorlar. Bunlar ne? Denizyolları, hava sahası, uzay ve siber ortam. Bunlar jeopolitiğin yeni kavramları içerisinde, aynı zamanda yeni bir ortamı oluşturuyor. Bugün yükselen bir Çin, Amerika için çok önemli Tabii Amerika nın çıkarları sadece o Orta Doğu ve Orta Asya, Kafkasya dan ibaret değil. Akdeniz ticaret yolunun güvenliği, Afrika nın kuzeyindeki enerjinin kontrolü, Çin in bu bölgeye nüfuzunu arttırmadan buradaki değişimlerin sağlanması, Büyük Orta Doğu Projesi ve Doğu da da Çin in çevrelenmesi Amerika nın jeopolitik hamlelerini oluşturuyor. Tabii bugün yükselen bir Çin, Amerika için çok önemli, Amerika Çin i çevrelemeye zaten başlamıştı. Yani Soğuk Savaş döneminde nasıl Rusya yı çevrelemeye çalıştıysa, bugün de Çin i çevrelemeye çalışıyor ve bu gayretlerini giderek arttıracak. Zaten Afganistan a girmesinin birkaç amacı olabilir, ama en önemli amaçlarından biri Amerika nın Çin i Batı dan kontrol etmektir. 8

9 Amerika yla bu yüzyıl arasında bir ilişki kurabilmek için şu soruları sorabiliriz: Amerika bu yüzyılda küresel üstünlüğünü sürdürebilecek mi? Enerji yollarını kontrol edebilecek mi? Çin in, Hindistan ın, Rusya nın yükselişini kontrol edebilecek mi? Bu terörle savaş diye sürdürdüğü savaşı kazanabilecek mi? Orta Doğu yu ve Orta Asya yı kendi çıkarlarına göre şekillendirebilecek mi? İşte Arap Baharıyla onun bir gayreti içerisinde. Bir küresel ekonomiyi istediği gibi yönlendirebilecek mi? Küresel jeopolitik sadece kara, deniz, havadan ibaret değil Az önce de söylemiştim, artık küresel jeopolitik sadece kara, deniz, havadan ibaret değil, buna uzay boyutunun uzay jeopolitiğinin ve siber ortamını da katmamız lazım. Siber ortam hem savaşın bir boyutu oldu hem de jeopolitiğin yeni bir boyutu oldu. Bu alanları da kontrol etmek gerekiyor. Şimdi Bush tan farklı olarak Barack Obama geldi ve amacı Amerika nın küresel liderliğini restore etmek oldu. Irak tan askerlerimi çekeceğim dedi, çekti. Ama nasıl bir Irak bıraktı? Ondan sonra Cepheyi Afganistan a taşıyacağım dedi, bunu yaptı. Şimdi Afganistan dan çıkmanın yollarını arıyor. İran la savaşmayacağım, İran la diyalog yapacağım dedi, bunda başarısız oldu ve diğer hedefleri de vardı. Şimdi Bush la Obama arasındaki farklar şunlar: Bush zamanında askeri güç, önleyici darbeler öncelik kazanıyordu, Obama zamanında ise stratejik iletişim, kamu, diplomasisi, sosyal medya, internet ve özel birlikler. Şimdi Amerika özel birliklerin sayısını arttırıyor. Amerikan ordusu evvelden Araplarla savaşırdı. Şimdi Araplar birbirleriyle savaşıyor, ama orada özel birlikler ve sosyal medya faaliyette. Şimdi bugün Suriye de Amerikan özel birliklerinin olmadığını kimse söyleyemez. Yani oradaki ortamı oluşturmak için orada çalıştılar, özel birliklerin önemi giderek artıyor. Amerika için öncelikli bölge artık Orta Doğu değil Asya, Pasifik Bundan 1 ay kadar önce Amerika yeni bir savunma stratejisi açıkladı. Bu stratejinin de özeti şu: Amerika için öncelikli bölge artık Orta Doğu değil Asya, Pasifik. Bu da Çin in çevreleneceği anlamına geliyor. Ordusunu küçültecek, savunma masraflarını azaltacak. Özel birlikleri ve siber savaşa önem verecek. Yani özel birliklere önem verecek demek, ülkeleri içinden karıştıracağım demektir. Şimdi bir özetleme yaparsak, yani ne oluyor, biz nasıl etkileneceğiz? Söylediğim gibi şimdi 21. yüzyılda küresel jeopolitiğin ve ekonominin ağırlığı Pasifik e kayıyor. Amerika Çin i çevrelemeye öncelik verecek. Amerika askerî gücünü bu bölgeye kaydıracak. Amerika buradan çekildikçe Orta Doğu da bir güç boşluğu olacak ve Amerika bu güç boşluğunu Türkiye nin doldurmasını istiyor. Orta Doğu da yükselen güç var, biri İran biri Türkiye. Şii, Sünni bloklaşmasını istiyor. Yani uzun vadede bu gelişmeler İran la Türkiye yi karşı karşıya getirir. Zaten gelmeye başlamıştır. O Kürecik e kurulan radar çok önemli, o bloklaşmanın bir parçasıdır. Doğu da üretilen şeyler Batı da tüketiliyor Şimdi biraz Rusya ya bakacağız de işte ilk defa Putin dayattı: Tek kutuplu dünya düzeni kabul edilemez dedi. Şimdiki duruma baktığımızda Doğu yla Batı yı mukayese ettiğimizde yani dünyaya ne oluyor, Türkiye nerede, Türkiye doğru mu yapıyor? Bu resme bakmak lazım. Şimdi Doğu üretiyor; Çin, Hindistan, Japonya. Doğu da üretilen şeyler Batı da tüketiliyor. Doğu büyüyor, yani gayrı safi hasılası 9

10 devamlı büyüyor. Batı ekonomide küçülüyor. Doğu biriktiriyor, Çin in 3 trilyon dolardan fazla dövizi var. Batı borçlanıyor, Amerika dâhil bu çok önemli jeopolitik bir gerçek. Çin küresel bir güç olmak istiyor Biraz Çin e bakalım, Çin in bazı özellikleri var. Çin uzun süredir, ekonomisi hızla geliyor: %10. Ama şimdi yavaş yavaş Çin de bazı ekonomik problemler ışığı geldi; çünkü ürettiğini satması lazım, Batı ekonomileri küçülürken pazarları daralabilir. Onun için Çin hem hammadde, kaynak hem de yeni pazarlar arıyor. Enerjinin olduğu yerlere hamleler yapıyor ve ordusunu modernize ediyor. Ama işte bu deniz meselesinde elinde imkânlar yok. Deniz ticaret yollarını koruma yeteneği yok. Tibet i, Moğolistan ı ve Türkistan ı kontrol altında tutması gerekiyor. Ama Çin potansiyel bir küresel güç, öyle görmemiz lazım. Çin in stratejisinin esası, Çinlilere sorarsanız Biz küresel güç olmak istemiyoruz. Dünya lideri olmak istemiyoruz. hep öyle tatlı tatlı konuşurlar. Biz hep barış içerisinde diyaloglarla beraber problemleri çözmek, ekonomik kalkınma yapmak, halkımıza refahını arttırmak istiyoruz. derler. Ama bakın Mao dan sonraki lider Teng Hsiao-p ing in (Deng Xiaoping) şu sözü çok önemli, şöyle nasihat ediyor: Serinkanlı ol, durumun güvenliğini sağla, mevcut sorunlarla serinkanlı bir şekilde uğraş, mevcut yeteneklerini gizle, gösterme ve zamanını bekle (yani Çin in milli karakterinde sabır vardır, sabırla bekler, zamanını bekler), düşük görüntü göstermede başarılı ol, liderlik iddiasında bulunma (Zaten öyle yapıyorlar, değil mi? Biz dünyada lider olmak istemiyoruz diyorlar.), bazı katkılar sağla. Çin bal gibi küresel bir güç olmak istiyor. Hegemonik bir güç olmak istiyor. Şimdi benim sezgime göre Çin ile Amerika arasındaki silahlı bir mücadele olmaz, ama ekonomik mücadele olacak. Bu zaten olmaya başladı. Bu nasıl olacak? Amerika ve Batı nın kurmuş olduğu bu liberal batılı ekonomist sistemi ve bu sistemin kurumlarını Çin zaman içerisinde değiştirecek. Yani ekonomik sisteme ve bunun kurumlarını egemen olacak. Yani Dünya Ticaret Örgütü, IMF, Dünya Bankası nı tazeleyecek veya yenileyecek. Böylece ekonomik alanda bir çatışma olacak. 21. yüzyıl Çin yüzyılı mı olacak? Şimdi tabii burada Brzezinski: Amerika G-7 yi G-20 yi filan bıraksın diyor. G-2 diyor. Amerika Çin le uzlaşmalı ve dünyayı beraber yönetmeli diyor. Şimdi burada şu soruyu soruyoruz: 19. yüzyıl İngiliz yüzyılı olacaktı. 20. yüzyıl Amerikan yüzyılı idi. 21. yüzyıl Çin yüzyılı mı olacak? Şimdi Amerika da şöyle tartışmalar var: Amerika dan sonra dünyayı kim yönetecek veya Amerika çöktükten sonra Batı nın liberal ekonomik sistemi sürdürülebilir mi sürdürülemez mi? Yoksa Nobody This World mi olacak? Yani hiç kimsenin lideri olmadığı bir dünya mı olacak? Şimdi bu soru önemli bir soru. Rusya nın tek başına küresel güç olma potansiyeli yok Rusya ya gelelim. Şimdi Rusya nın bazı özellikleri vardır. Bir defa çok önemli petrol ve doğalgaz kaynakları, çok geniş bir coğrafya, çok madenleri var, temiz suyu var, 21. yüzyılda çok önemli olacak su kaynakları var. Ama çok büyük bir coğrafyası var. Bu coğrafyanın kontrolü çok zor. Rusya nın en büyük problemi demokratik, yani nüfusu yetersiz, 150 milyon nüfusu var ve bu nüfus yaşlanıyor, azalıyor. Müslüman nüfus artıyor. Şimdi tabii Çin küresel bir güç olma adayı, ekonomide zaten oldu. Ama 10

11 Rusya nın tek başına küresel güç olma potansiyeli nüfusu dikkate aldığımızda bence yok. Ama eğer Putin olmasaydı Rusya paramparça olacaktı. Yani Brzezinski doktrinin de derki: En iyi Rusya üçe bölünmüş Rusya dır. Yani Rusya yı parçalayacaklardı. Rusya yı iki şey kurtardı: Bir Putin, bir de petrol ve petrol fiyatlarının yükselmesi. Bir de Putin şunu yaptı: Şu an Türkiye de konuşulanın tamamen tersini yaptı. Rusya da merkezî üretimi güçlendirdi. Merkezî üretimi güçlendirerek Rusya nın ayakta kalmasını sağladı. Rusya, NATO yu bir tehdit görüyor, füze kalkanını tehdit görüyorsa o zaman bizi de öyle görecek. Kendine yakın bölgelere yerleştirilmesini tehdit görüyor, yani NATO yu istemiyor. Şimdi Medvedev de bir ara demişti ki: Nerede Rus vatandaşı varsa orada bizim çıkarımız vardır. Bir de Rusya nın ayrıcalıklı çıkarlarının olduğu bölgeler vardır, bunlar eski Sovyet toprakları. Medvedev bunu ne zaman söyledi? Artık Amerikan askerî gücünün yetersizliği kanıtlandığında. NATO eski NATO değil Avrupa da üç tane önemli ülke var. Avrupa Birliği diye bir şey yok. Üç tane önemli ülke var. Bunlardan birisi Almanya, Almanya Avrasyacıdır. Almanya geleceği Rusya yla ilişkilerinde görüyor; çünkü büyük bir enerji bağımlılığı var. Rusya yla ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. İngiltere, Atlantikçidir, Avrupa Birliği nde. Amerika yla birlikte hareket eder. Fransa, Akdenizcidir, Akdeniz i kontrol etmek ister. Şimdi bu durumda üç tane büyük ülkenin olduğu bir Avrupa Birliği nde üç kafadan ayrı ses çıkıyorsa bunların birlik olması mümkün değildir. Amerika yeni NATO yu Avrasya daki kendi çıkarları için kullanmaya çalışıyor. Bazı yerlerde kullanabiliyor, Afganistan da kullandı. Enerji yollarında, güzergâhlarında kullanmak istiyor. Libya da kullandı. Ama tepkiler de var NATO nun içerisinde. Artık NATO eski bir NATO değil, bundan sonra Amerika nın Avrasya daki jeopolitik çıkarları için yayılmacı bir güce dönüşüyor. Ama zaman içerisinde bu nasıl gelişecek, onu da göreceğiz. Enerjinin olduğu yerde küresel ısınma da var 21. yüzyılda üç şey önemle devam ettirilecek: Enerji, su ve gıda. Bunlar siyaseti, jeopolitiği etkileyecek. Küresel ısınma, su ve gıda üzerinde çok önemli etkileri olacak. Bakın küresel ısınmanın etkili olduğu bölgeye bakın Afrika nın kuzeyi, Orta Asya ve Orta Doğu. Arap Baharı coğrafyası, Büyük Orta Doğu coğrafyası çıkıyor. Yani nerede enerji varsa orada küresel ısınma daha fazla, oraları alev alev yanıyor ve işte Allah ın takdiri midir nedir oraları bir de karıştırıp duruyorlar. Oraları yeniden şekilleniyor, enerjinin olduğu yer. Enerjinin olduğu yerde küresel ısınma da var. Tabii bu küresel ısınma çok önemli etkiler yapabilecek. Bazı coğrafi bölgelerde kıtlıklar, açlıklar, hastalıklar, göçler, toplu göçler olacak. Bunlar en çok nerede olacak? Orta Doğu da 11

12 olacak. Nerelere doğru olacak? Bilim adamlarının söyledikleri doğruysa verimli topraklara, sulara doğru olacak. Orta Doğu da kurumayacak iki tane nehir var: Fırat ve Dicle Nehri. Şimdi Fırat la Dicle Nehri bizim Kürt vatandaşlarımızın yaşadığı coğrafyada doğuyor. Irak Kürt bölgesinden geçiyor ve Irak ın içerisinden Basra ya akıyor, gidiyor. Şimdi bu iki nehrin önemi giderek artacak. Irak ın kuzeyinde yaşayan Kürtlerin bölgesinde de zengin petrol var, doğalgaz var. Yani 21. yüzyıl jeopolitiğinde etkili olmak isteyen küresel ve bölgesel güçler Irak ın kuzeyindeki petrolü, enerjiyi ve Türkiye nin doğusundaki Fırat ve Dicle Nehri ni ihmal edemez. Yani o zaman PKK yla Fırat, Dicle Nehirleri arasında da irtibat kurmak gerekir. Acaba PKK yla yapılan mücadelede su savaşı mı? diye bunu sorgulamak lazım. Şimdi Brzezinski 1998 yılında bu kitabını yayınladığında çok önemli bir tespiti de oluyor. Diyor ki: Türkiye 21. yüzyılda iki tane sorun yaşayacak. Bunlardan birincisi kendi kimliğini tanımlama sorunu. Türkiye de modernistler bunlara liberaller de denebilir Batı ya bakıyorlar, Avrupa Birliği ne bakıyorlar. İslâmcılar Güney e bakıyorlar, Orta Doğu ya bakıyorlar. İslâm dünyasına bakıyorlar. Milliyetçiler de bugün Avrasyacılar da diyebiliriz, Doğu ya bakıyorlar, Türk dünyasına bakıyorlar vs. Burada bir mücadele olacak diyor. Sanki fala bakmış veya kurgulamış, böyle kurgulayın denmiş. Bu mücadeleler oluyor. Yani Wikileaks belgelerinde de görüyoruz. Amerikan Büyükelçisi Washington a telgraf çekiyor Genelkurmayda Milliyetçi Avrasyacı generaller var, onlar Amerika nın çıkarlarına ters hareket ediyor. diyorlar. Bir de bakıyoruz ki onların bir kısmı Silivri de bir kısmı Hasdal da şimdi ve bu Brzezinski çok akıllı bir adam galiba yani nasıl da düşünmüş. İkinci sorun da şu olacak diyor: Türkiye etnik milliyetçiliğin bir kurbanıdır. Türkiye nin yönüyle ilgili bu gerginlik Kürtleri daha şiddetli bir baskı uygulamak için cesaretlendirecektir. diyor, bugün yaşadığımız ortam. Yani Türkiye de Atlantikçiler, Batıcılar, Avrasyacılar, Milliyetçiler, Siyasal İslâmcılar arasındaki mücadele gelişirken bu mücadele Kürt Milliyetçilerini cesaretlendirecektir. diyor. Bayağı da cesaretlendiler, ama Brzezinski bunları 1997 yılında söylüyor. Şimdi bunları yaşıyoruz. O zaman şöyle bir sonuca varmamız lazım: Türkiye nin birinci öncelikle jeopolitik meselesi pasiftir. Yani Türkiye nin devlet yapısıyla, kimliğiyle, yani jeopolitik kimliğiyle ilgilidir. Yani Türkiye mevcut değerlerini, devlet yapısını ve kimliğini koruyabilecek mi koruyamayacak mı? Biraz hükümetin Amerika nın doldurduğu jeopolitiğe bir bakalım ve Davutoğlu nun jeopolitiği veya o jeopolitiğe dayanan dış politikasını kendisi şöyle tanımlıyor: Güvenlik demokrasi dengesi, komşularla sıfır problem, komşu bölgelerde iyi ilişkiler, 12

13 çok boyutlu dış politika, ritmik diplomasi bu şekilde tanımlıyor. Bunlar biraz fantezi sözler, yani bu komşularla sıfır sorunda bir ütopya, yani bugün öyle bir şey yok; çünkü bu tek taraflı bir arzu. Şimdi uluslararası ilişkilerinde en azından iki tane taraf vardır. Yani tek taraflı arzu, tek taraflı beyan, tek taraflı istekle sıfır sorun olmaz. Yani çıkarlar bir yerde örtüşür, bir yerde örtüşmez. Dolayısıyla Türkiye nin İsrail le arası iyi değil, Suriye yle arası iyi değil, Irak merkezî yönetimiyle iyi değil, İran la arası iyi değil, Azerbaycan ı kaybettik. Ermenistan a jest yapmak istedik, onunla da aramız iyi değil. Demek ki bu politikada aksayan bazı şeyler var. Bugün dünyada tek küresel güç olarak Amerika yı sayabiliriz Şimdi bir de Ahmet Davutoğlu nun jeopolitik Türkiye yi bir küresel aktör ve küresel güç olarak görüyor ve bence bu bir tarihî hata; çünkü bakın bugün dünyada tek küresel güç olarak Amerika yı sayabiliriz ama onun da çok ciddi taktikleri var. Özellikle askerî boyutta çok ciddi taktikleri var, hatta ekonomik boyutta da başladı. Bir de buna bir aday var: Çin. Bunun dışında küresel güç olabilecek hiç kimse yok, hiçbir devlet yok. Tabii bazı kriterler olmalı bir de uçak gemisi yapacakmışız, küresel güç olacakmışız. Bunlar pek doğru ifadeler değil. Bizi arzu ettikleri bölgelere yayabilmek için bize bazıları jeopolitik gaz veriyorlar. Bakalım Türkiye küresel güç mü değil mi onu biz tartalım. Küresel güç olabilmek için para biriminiz olması lazım Küresel güç olabilmek için küresel çapta bir ekonomik ve finansal yapınız olması lazım, yani bir para biriminiz olması lazım. Convertible bütün dünyada geçer dolar gibi, yani böyle bir para biriminiz olması lazım. Küresel, ekonomik ve finansal organizasyonlarda büyük bir ağırlığınızın olması lazım. Türkiye nin böyle bir ağırlığı var mı? Böyle bir ekonomisi yok. Enerji kaynaklarına ve stratejik minerallere kesintisiz erişim sağlamanız lazım veya bu kaynaklara sahip olmanız lazım. Bizim böyle bir yeteneğimiz var mı? Yok. Nükleer yetenek. Yani caydırıcı bir güç olarak askerî nükleer yetenek, böyle bir yeteneğimiz var mı? Yok. Çok üstün savunma teknolojisi, yani uzay teknolojisi herhalde en gelişmiş silahları üretebilen böyle bir teknolojimiz var mı? Bu teknoloji yenileme kabiliyetimiz var mı? Bu nerede var? Amerika da var. Böyle bir teknolojimiz var mı? Yok. Amerika gibi denizaşırı bölgelere askerî güç kaydırma yeteneği ve paketler halinde denizaşırı harekât yapma yeteneği var mı? Çin in bile yok. Her alanda gelişmiş teknoloji üretme yeteneği, yani uzay teknolojisi, elektro manyetik teknoloji, elektronik teknoloji aklımıza gelen her alanda teknoloji. Şimdi güçlü bir devlet yapısı, etkin bir diplomatik alt yapı ve yetişmiş diplomat sayısı ve bunların kullanılacağı yumuşak güç yani sadece sert güç değil ve kullandığınız istihbarat örgütünü bile buna dâhil etmek lazım. Adamlar yan kuruluşlarını bile kurmuşlar. Bir de avantajlı jeopolitik konumunuz olmazı lazım. Mesela Amerika nın avantajlı bir konumu var, bu denizaşırı bir ülke olduğu için kendisini okyanusla koruyabiliyor ve okyanus ötesi harekât yapabiliyor ve küresel jeopolitik şekillendirme yeteneği, yani ben öyle haberler planlarım ki sizin öyle olmanız lazım. 21. yüzyılda Türkiye maalesef bir Orta Doğu ülkesi oldu Yani Türkiye nin en azından bölgesel jeopolitik haberlerini planlayacak seviyeye gelmeniz lazım. Onun için jeopolitik öğrenmeniz çok önemlidir. Var mı bunu 13

14 yapabilecek? Sadece bunu planlamayacaksın, böyle bir vizyon koymayacaksın, istediğin gibi, askerî gücünle, yumuşak gücünle, ekonomik gücünle belli bir coğrafyayı şekillendireceksiniz. Biz bunu yapabiliyor muyuz? Kafkasya da bile yapamıyoruz ve uluslararası kuruluşlarda etkin olacaksın. Yani şimdi bu kriterleri ben yazdım, bence buna en yakın olan Amerika, Çin noksanlarıyla beraber aday, Rusya nın çok büyük artıları var, noksanları var ama 150 milyonluk bir Rusya tek başına küresel güç olabilir. Ama Rusya güçlü bir koalisyon kurarsa, coğrafi konumun verdiği avantajla küresel etkinlik sağlayabilir. Türkiye bölgesel bir güçtür. Soğuk Savaş döneminde Türkiye bir Avrupa ülkesiydi. Avrupa nın güneydoğu kanadı olarak biz tanımlanıyorduk. 21. yüzyılda Türkiye maalesef bir Orta Doğu ülkesi oldu. Yani jeopolitik şartlar, ivmeler, bizi bu tarafa itmeler, Avrupa Birliği nin jeopolitik körlüğü, Amerika nın teşvikleri, Türkiye nin kimlik değiştirmesi ve artık biz öyle tanınıyoruz, bir Orta Doğu ülkesiyiz. Ama devamı da varmış, tabii küresel kültürel etkinlik. Şimdi bütün dünya Amerikan müziği dinliyor, Amerikan filmi seyrediyor, kot pantolon, t-shirt, beysbol şapka. Bu bir kültür, iyi değil ama böyle bir etkinlik olması lazım. Mesela bizim dizileri, yasak aşkları bütün Orta Doğu da izliyorlar. Rus nüfusu yaşlanıyor, Rusya buradan kötü puan alıyor. Avrupa da da yaşlanıyor. Sağlam bir demografik yapı. Türkiye nin demografisi sağlam değil Türkiye nin demografisi sağlam değil. Türkiye Kürt meselesini çözmeden yani doğru dürüst jeopolitik hamleyi tek başına yapamaz. Türkiye nin açılabilmesi için önce kendi içini adam etmesi lazım. Uzay yarışında biz neredeyiz? Atatürk ne demiş: İstikbal havadadır dememiş, İstikbal göklerdedir. Demiş, yani uzayda demiş. Uzay kim bilir neler getirecek? Yani bu jeopolitiğe nasıl katkı sağlayacak? Ondan sonra uzayda, denizde, havada, siber ortamda ve kesintisiz kullanma dediğimiz istediğimizi kullanma yeteneğimiz var mı? Ancak ideal olarak sahip olan küresel güçüm diyebilir. Ahmet Davutoğlu nun söylediklerinden biri şu: Türkiye bir merkez ülke, bu doğru. Nasıl merkez ülke? Yani bu dünya adası dediğimiz Afro, Avrasya, Afrika, Avrupa, Asya coğrafyasının tam göbeğinde Türkiye. Dolayısıyla Türkiye nin coğrafî konumu, merkezî konumu Türkiye ye birçok açılım imkânları veriyor. Şimdi bu açılım imkânları şunlar: Batı ya doğru biz hamleler yapabiliriz. Amerika yla ilişkileri geliştiririz, Avrupa Birliği üyeliğini geliştiririz, İsrail le Amerika yla veya Batılılarla ilişkilerimizi geliştirebiliriz, bu bir seçenek. Kuzey ekseninde Rusya yla ilişkilerimizi geliştirebiliriz veya geliştirebilirdik. Doğu ekseninde Çin, Hindistan, ve Orta Asya daki Türk devletleriyle ilişkilerimize öncelik verebiliriz, geliştirebiliriz veya dördüncü seçenekte Güneye, Arap dünyasına açılabiliriz ve burada İslâm dünyasında bu ilişkilerimizi geliştirebiliriz. Yani temelde baktığımda Türkiye nin beş tane seçeneği var. Bu dört, bir de hepsini beraber yapmak. Onun için de çok güçlü olmak lazım. Şimdi bir yerde skillet merkezî yapmak lazım, aslında onlar yaptılar. Jeopolitik aslında tercihlerle ilgilidir, yani bu bir tercihtir. Yani Türkiye nin hangi ekseni kullanacağı tercihtir. Şimdi Türkiye de doğu eksenini, kuzey eksenini kullanmak isteyenleri Avrasyacı dediler. Şimdi Türkiye bir tercih yapabilirdi. Soğuk Savaş bittikten sonra 1990 lı yılların başlarında Amerika nın gitmesiyle Türkiye Orta Asya ya doğru açılmaya başladı. Atlantik ten Çin Seddi ne falan dendi. Yok, yani o hazırlıksız bir şeydi. Bunun işte jeopolitik alt yapısı yoktu, güç 14

15 de yoktu. Dolayısıyla o başarısız oldu. Şimdi Türkiye ne oluyor? Türkiye eksen kayması, Batı yla ilişkilerini azaltıyor, Avrupa Birliği ilişkileri buzdolabına girdi, Güney e doğru hareket ediyor. Şimdi bu eksen kayması sözünü ben ürettim. Türkiye nin durumu işte o dönemde ben iki defa Radikal gazetesinde yazdım. Benim bu ürettiğim kavramla Türkiye nin durumu hem Türkiye de hem dünyada tartışıldı. Şimdi batıdan bakınca Türkiye nin ekseni Orta Doğu ya doğruysa Batıdan bakanlar için o doğu oluyor. Şimdi onun adı Orta Doğu. Ama Türkiye den bakınca o doğu olmuyor o güney oluyor. Yani bizim eksenimiz güneye kayıyor. Bunun içinde birçok şey söyleniyor, bir yeni Osmanlıcılık anlayışı efendim Türkiye nin yeni kimliği, Amerika nın Türkiye yle birlikte burada çalışmak istemesi vs. Şimdi burada sorulacak olan soru şu: Bu eksen kayması doğru bir tercih mi yanlış bir tercih mi? Türkiye Büyük Millet Meclisi nde bu değişikliği tartışmadı. Dünya kimin dünyası olacak da Türkiye de olacak. Batı ülkesinde Orta Doğu, Avrasya şansı çok azaldı. Bir de şunu söyleyeyim: Türkiye nin ekseni güneye kayıyor ama bir de yörünge meselesi var. Şimdi güneşin etrafında dünya dönüyor. Belli bir yörüngede dönüyor ve Türkiye eksenini güneye çevirirken Amerika nın yörüngesinde hareket ediyor. Yani Amerika nın yörüngesinin dışına çıkmıyor. Yani Türkiye nin bugün Orta Doğu ya açılımı Amerika nın çıkarlarına ters değildir. Amerika nın yörüngesinde bir eksen kayması var, Amerika bundan mutlu. Şimdi Orta Doğu da alevden bir hilâl var: Suriye, İran, Irak, Kafkaslar o alev alev bizi sarmaya başladı. Biz de Suriye ye girelim diyoruz, yani illa girelim. Yani ne olacak şimdi, Türkiye çok kimlikli mi olacak? Bugün işte Orta Doğu ülkesi olduk değil mi? Bu soru eskidi galiba. Şimdi orada söylüyorum yani aslında Amerikan yörüngesinde hareket ediyoruz ve Orta Doğu ya açılıyoruz. Bu çok önemli bir gelişim, yani bu Türkiye nin hem jeopolitik yönelişini değiştiriyor hem de kimliğini değiştiriyor. Hani Siyasal İslâm diyorlar, Koyu İslâm falan o kimlik değişiyor. Türkiye bir de taraf oluyordu, şimdi yavaş yavaş kutuplaşma da başlayacak, Avrasya da başladı. Türkiye bu Kürecik teki radarı kabul etmekle Atlantik ten NATO dan yana Amerika dan yana taraf oldu. Taraf olurken de İran ı Rusya yı ve hatta Çin i karşısına aldı. Yani niye bu kadar böyle zor bir karara evet dediler; çünkü Rusya mesela Çek Cumhuriyeti ni, Polonya yı burada kurdurmamak için çok mücadele etti ve bunları oralardan vazgeçirdi. Şimdi Romanya yı kuracaklar ve Türkiye yi kucakladı yanılmıyorsam. Bu çok önemli bir karar. Türkiye nin 21. yüzyıl başlarında verdiği en önemli jeo-politik karar. Doğruysa doğru, doğru değilse bunun bir tek nedeni olur. Soru: Öncelikle verdiğiniz bilgiler için teşekkür ediyorum. Benim iki tane sorum olacak. Bugün hepimiz biliyoruz ki savaş ne kadar kötü bir şey olsa da dünyada kaçınılmaz son olarak karşımıza çıkıyor. Bugün III. Dünya Savaşı olsa sizin için bu nasıl öngörürsünüz? Eğer bu bir mesela kaynak savaşı mı olur yoksa Huntington un dediği gibi medeniyetler çatışması mı olur? İkinci sorumu da sorayım, hemen. Eskiden Büyük Orta Doğu Projesi dediğimiz şey sadece hani kulislerde konuşulan çok fazla gündeme gelmeyen bir şeydi. Hepimiz biliyoruz ki bu proje Amerika nın hani tek dünya düzeninde bir imparatorluk kurmak istemesinin bir parçası, yani bizim için iyi olmayan, hiç kimse için iyi olmayan bir şey. Bugün nasıl oluyor da Türkiye biz Büyük Orta Doğu Projesinin eş başkanıyız diyebilecek kadar cesareti nereden buluyor? Nejat Ersen: Şimdi o ikinci soruya hemen cevap vereyim. Yani o basit yörüngeyi anlattım, bu yörünge meselesi. Şimdi tabii bu veya konular 11 Eylül den sonra işte gururlanarak tezlerini anlatırken aslında 11 Eylül de IV. Dünya Savaşı nın başladığını söylediler. Yani o Soğuk Savaş dönemine III. Dünya Savaşı dediler, IV. Dünya Savaşı nı da işte 11 Eylül den sonra terörle mücadele tabii aynı zamanda medeniyetler çatışması tezini dile getiriyor. Yani aslında bu savaş askerî güçle 15

16 sürdürüldü, bir süre sonra Afganistan da, Irak ta Amerikan askerî gücünün yetersizliği ortaya çıktı. Burada stratejinin konsepti değişti. Yani bu bölgeleri şekillendirmek, yeniden dizayn etmek, silahlı güçle çok pahalı oluyordu. Mesela Amerika Irak ta Saddam rejimini yok etmek için 1 trilyon dolardan fazla para harcadı. Ama Kaddafi rejimi 4 milyar dolara halletti. Onun için de şimdi bunu artık silahlı gücünden ziyade işte özel birliklerle bu savaşı öyle sürdürüyorlar ve Arapları birbirine savaştırarak, içeriden bunu kurgulayarak, kendi adamlarını yetiştiriyor. Ondan sonra zamanı gelince bunları kendi özel birlikleriyle beraber buraya salıyorlar. Ondan sonra onlar orada işte kıvılcımları çakıyor. Ondan sonra da demokrasiyi yitirmiş oluyorlar. Yani bu savaş demokrasiyi getirme şeklinde cereyan edecek. Arapların da kaderi böyle. Bu savaş devam ediyor. Ne zamana kadar devam eder? Aslında bu Büyük Orta Doğu Projesi mesela Libya Savaşı nın şöyle bir anlamı var: Mesela Libya da Rusya ların büyük enerji yatırımları vardı. Çinlilerin de Libya da bin tane işçisi vardı. Yani bu coğrafyaya Çin in nüfuz etmeden, buraya egemen olmadan buradaki Amerika ya hizmet etmiş diktatörlerin artık modası geçti. Yani bunlar o halkların taleplerini karşılayamıyorlardı. Yani artık bir medya, internet, televizyon var. Arap gençleri de dünyayı seyrediyor. Yani onları tatmin edecek yeni liderler getirmek, buraya koymak gerekiyor. Yani oradaki yoksullukları bir nebze ortadan kaldırmak gerekiyor. Yani bu da bir savaş türü bu savaş böyle devam edecek. Ne zamana kadar devam edecek? O da işte kaotik, yani aslında savaşı bitirebileceklerini de biliyorlar. Yani şimdi mesela Amerikan ordusu çekildi ama Irak ta kaos var. diyorlar. Libya parçalanabilir, şimdi o konuşuluyor; çünkü o tür ülkeleri ayakta tutan zaten o despotik rejimler. Onu kaldırdığın zaman zaten kaos oluyor. Suriye de de aynı şekilde olabilir. İşte kaosu yönetmeye çalışacaklar. Savaşın karakteri de değişiyor ama savaş devam ediyor. Soru (Yrd. Doç. Dr. Cenk Aygül): Avrupa yı anlatırken İngiltere, Fransa ve Almanya nın bir ortak politikada bunların birleşmesinin zor olduğunu söylediniz. Avrupa Birliği nin genişlemesine bakarsak Doğu Avrupa ya yayılması işte Balkanlara yayılması, Bulgaristan ı alması, işte Romanya yı alması bir şekilde Avrupa nın bütün bu alanlara girmesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Balkanlarda Rusya, ABD arasındaki ilişkiler Türkiye nin yeri burada ne olabilir? Nejat Ersen: Şimdi tabii Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği nin yayılmasını teşvik etti, Rusya ya doğru; çünkü Avrupa Birliği ni yaydıkça NATO nun yayılması da kolaylaştı. Zaten bunlar hep peş peşe oldu. Dolayısıyla işte o demokratikleşen ülkelerin veya NATO nun Avrupa Birliği yle beraber Rusya ya doğru oradaki amaç bir yerde Rusya yı çevrelemek. Birde bu ülkelerin bir yerde güvencesini de sağlamaktı, Rusya ya karşı. Ama bu gelişmeler Rusya özellikle de NATO nun da bu istikamete gelişmesi Rusya tarafından tehdit olarak algılanınca o zaman işin şekli değişti. Tabii bu Avrupa Birliği nin bu şekilde yayılması, Avrupa Birliği ni de sulandırdı. NATO nun bu şekilde büyümesi NATO yu da sulandırdı. Şimdi ama bunu Amerika teşvik etmiştir, yani Avrupa Birliği nin genişlemesi özellikle Rusya nın kaybettiği topraklara doğru gelişmesini hep teşvik etmişti. Amerika nın Türkiye yle ilgili de politikası vardır. Yani Avrupa Birliği yle ilgili olarak Amerika, Soğuk Savaş bittikten sonra Türkiye de böyle jeopolitik düşüncede yeni dalgalanmalar olduğunu, yeni farklı düşünceler oluşma, yeni eksen arama gayretleri olduğunu sezince kendi çıkarları için bunu bir tehlike olarak gördü ve Türkiye nin Avrupa Birliği sürecini hızlandırdı. Yani Amerika onu da teşvik etti. Buradaki amaç da Türkiye nin Avrupa Birliği üyesi olmasından ziyade Türkiye nin Batı nın yapısına 16

17 demirletilmesiydi. Yani bu zaten Avrupa Birliği raporlarına da geçti, açıkça yazdılar. Avrupa Birliği ne öyle sıkı bağlarla bağlanmalıdır ki ankor dediler, yani demirlemeli. Ankor gemiler için kullanılan bir kavram, o limana giremezsin, ama limanın açığından da başka yere gidemezsin. Yani Amerika, Rusya, Avrasya, Çin ve Orta Asya yla Türkiye nin ilişkilerini geliştirmesini önlemek için bunu böyle teşvik etti. Amerika nın jeopolitik çıkarları öyleydi. Benim samimi görüşüm ve bazı Amerikan dokümanlarında da buna rastladım. Amerika, Türkiye nin Avrupa Birliği üyeliğini samimi olarak desteklememiştir. Şunu söylemiştir: Görüntüde biz bu süreci destekliyor gibi olalım, bu görüntüyü verelim ve Türkiye başka jeopolitik eksenlere kaymasın, Batı nın yapısına bağlı kalsın. gayretleri vardı. Amerika için o tehlike artık geçti. Türkiye yi bir skillet merkezi yapması lazım, yani artık skillet merkezini güneye yaptı. Ama bence bu doğru bir tercih değil, bunu uzun uzun konuşuruz. Türkiye nin tercihi öncelikle Kafkasya olmalıydı, yani Azerbaycan, Türkiye için çok önemli. Azerbaycan ve Türkiye birbirini bütünleyen iki ülke ve onlar bizim soydaşımız, onlar Arap değil, onlar bizden. Yani Azerbaycan ın bize ihtiyacı var, bizim Azerbaycan a ihtiyacımız var. Şimdi bakın Amerika ne diyoruz, askerî gücünü nereye kaydırıyor? Pasifik e kaydırıyor, Doğu ya kaydırıyor. Bütün bakış açısı şimdi jeopolitik bakış açısı Pasifik, Doğu, yani ekonomik olarak da öyle, jeopolitik olarak da, öyle askerî güç olarak da öyle, yani biz oraya bakmayalım. Yani bunlar niye tartışılmıyor, niye Türkiye de Avrasyacıyım demek birisi için böyle kötü bir ifade gibi görülüyor. Şimdi Türkiye nin Doğu ya açılmasını sağlayacak olan kapı Azerbaycan dır. Yani Türkiye Azerbaycan la nasıl bütünleşirim projesini yapmalıydı. Ondan sonra bunu adım adım geliştirmeliydi. Yani bütün millet Doğu ya bakarken evet bizde Batı dan kopmayalım. Ama Amerika niye Doğu yla ilgileniyor? Brzezinski niye Avrasya yla ilgileniyor? Biz ilgilenince ilgilenenler kötü oluyor. Zenginlikler, kaynaklar, mineraller, enerji orada, yani onlar Avrasya oluşu dünyanın en büyük Avrasyacısı Brzezinski dir. Türkiye de olsa Ergenekon dan içeriye atarlar. Yani Türkiye bir tercih yaptı, bence bu tercih yanlış. Bu biraz da güdümlü bir tercih, bu tercihi biraz da işte o tarihten gelen esintilerin de etkisiyle Yeni Osmanlıcılık felsefesiyle de ilgili. Osmanlı fethetti öyle yayıldı, şimdi böyle bir imkân yok ki. Bir de ben Orta Doğu da Türkiye nin çok fazla şey kazanacağını sanmıyorum. Avrupa nın bu üç büyük ülkesinin karakterleri farklı, jeopolitik ihtiyaçları farklı, yani Avrupa Birliği zaten gördük yani Yunanistan krizinde de yapamadılar, onlar da beceremediler. Güçlü bir Avrupa Birliği nin ya Rusya yı ya Türkiye yi ya ikisini birden içine alması lazım; çünkü Avrupa nın da geleceği Avrasya da. Yani küresel bir emel güdüyorsan, küresel bir jeopolitik emel güdüyorsan bunu Avrasya nın zenginliklerini kullanarak yerine getirebilirsin. Avrupa nın da Avrasya ya açılması ya Rusya üzerinden olur ya Anadolu yönünden, Türkiye üzerinden olur. Bunu coğrafya irdeliyor. Ama yani Avrupa da lider şeyi var. Avrupa nın şahıssız dönemi, böyle lider devlet adamları yoktu. Yani Avrupa zamanında çok büyük adamlar yetiştirdi ama bu dönemde kısır adamlar, ülkelerin başındaki liderlik yaptı. Böyle büyük jeopolitik vizyonlar geliştiren adamlar olmadı. Bak Hitler bile bir taraftan o Heartland e doğru gitmeye çalışmıştır, bir taraftan Karadeniz in kuzeyinden Kafkasya petrollerine gitmeye doğru çalışmıştır, bir taraftan da Afrika nın kuzeyinden Orta Doğu petrollerine doğru gitmeye çalışmıştır. Yani o zaman orduyla yapmaya çalışmıştır. Ama o zaman da Almanya küresel bir güç olmak için Orta Doğu, Orta Asya ve Kafkasya nın enerji kaynaklarına açılmaya çalışmıştır. Yani biz niye açılmıyoruz ki, oralara nasıl açılırız? Yani şunu tartışmak lazım: Türkiye nin Orta Asya ya mı açılması Kafkasya ya mı 17

18 açılması bize daha fazla imkân sağlar ve daha fazla daha kolaydır? Orta Doğu ya mı açılması daha fazla imkân sağlar ve daha kolaydır? Bir de yani bu tercihte de şunu da tartışmak lazım: Ben kiminle hareket etmeliyim? Yani burada seçenekleri var. Çin le hareket edebilirim, Rusya, Amerika yla hareket edebilirim, yalnız hareket edebilirim. Bunlar Türkiye de tartışılmadı ve zaten artık o dönem geçti. 18

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ 16 Prof. Dr. Atilla ERALP KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ Prof. Dr. Atilla ERALP ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Kopenhag Zirvesiyle ilgili bir düşüncemi sizinle paylaşarak başlamak

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini

Detaylı

İran'ın Irak'ın Kuzeyi'ndeki Oluşum ve Gelişmelere Yaklaşımı Kuzey Irak taki sözde yönetimin(!) Parlamentosu Kürtçü gruplar İran tarafından değil, ABD ve çıkar ortakları tarafından yardım görmektedirler.

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-BİROL BAŞARAN

12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-BİROL BAŞARAN 12.06.2008 16:48 FİLİZ ESEN-İROL AŞARAN : Efendim : İyiyim sağol sen nasılsın : Çalışıyorum işte yaramaz birşey yok : Kim yazmış bunu : Kim yazmış bunu Milliyet te : Yani sen sen birşey yollamış mıydın

Detaylı

KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ

KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI VİZYON 2035 KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ Vizyon-2035 Dokümanı, Hv.K.K.lığının geleceğe yönelik hedeflerini belirlemek amacıyla; Dünya ve Türkiye de güvenlik anlayışındaki

Detaylı

Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor

Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor Türkiye deki üniversite imkanlarının zorluğu ve kontenjan sıkıntısı öğrencileri değişik arayışlara itiyor. Her yıl 50 binin üzerinde

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Uluslar arası İlişkiler Bölümü Avrasya da Ekonomik İşbirliği İmkanları: Riskler ve Fırsatların Konsolidasyonu Mustafa Aydın Ankara, 30 Mayıs 2006 Avrasya Ekonomik

Detaylı

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ Kendinizden biraz bahseder misiniz? -1969 yılında Elazığ'da dünyaya geldim. İlk orta ve liseyi orada okudum. Daha sonra üniversiteyi Van 100.yıl Üniversitesi'nde okudum. Liseyi

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı

Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı Türkiye nin topal ayağı eğitimdir diyen Özyeğin, düşük eğitim düzeyi ile ekonominin gelişmesini mucize olarak yorumladı. Cari açığın

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 Pentagon yetkilileri Fransa'nın talep ettiği Reaper tipi insansız hava aracı (İHA) veya dronların satışına yönelik olarak Kongre'de

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

Türkiye 2025 yılına gelindiğinde, dünyada önemli ülkelerden biri olacak. - Haberler - Gizli ilimler Sitesi

Türkiye 2025 yılına gelindiğinde, dünyada önemli ülkelerden biri olacak. - Haberler - Gizli ilimler Sitesi 2025 yılına gelindiğinde Türkiye küresel büyümeye katkıda bulunan önemli ülkelerden biri olacak. Türkiye'nin küresel büyümeye katkı yapabilmesi için ''teknoloji kabulü ve faktör yeniden dağıtımı yoluyla

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Uluslararası ve Ulusal Ölçekli Talep Hareketliliği Karşısında Türk Yükseköğretiminin Gelecek Senaryoları

Uluslararası ve Ulusal Ölçekli Talep Hareketliliği Karşısında Türk Yükseköğretiminin Gelecek Senaryoları Uluslararası ve Ulusal Ölçekli Talep Hareketliliği Karşısında Türk Yükseköğretiminin Gelecek Senaryoları Prof.Dr. Murat Barkan Rektör Yaşar Üniversitesi Uluslararası Ölçekli Hareketlilik; Nüfus ve Siyasi

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Nasıl? Fark etmez! Ne kadar? Sonsuza kadar! Niçin? Çünkü böyle mutlu olabilirsin!

Nasıl? Fark etmez! Ne kadar? Sonsuza kadar! Niçin? Çünkü böyle mutlu olabilirsin! Böyle buyurdu ekonomi, iş adamına. Nasıl? Fark etmez! Ne kadar? Sonsuza kadar! Niçin? Çünkü böyle mutlu olabilirsin! Çok kazanacak, çok büyüyeceksin. Başkalarından geri kalmayacaksın. Bir eksiğin olmayacak.

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları,

Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları, Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları, Ankara Forumunun beşinci toplantısını yaptığımız için çok mutluyum. Toplantıya ev sahipliği

Detaylı

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor.

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Günümüz Hava ve Uzay Gücü İnsansız Uçak Sistemlerinin (İUS) Geleceğin Hava Harekâtındaki Rolü Teknolojideki Gelişmelerin

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, TPQ yla gerçekleştirdiği özel söyleşide Rusya ile yaşanan gerginlikten Ukrayna nın

Detaylı

Jeopolitikte ve Kimlikte Eksen Kaymas

Jeopolitikte ve Kimlikte Eksen Kaymas Jeopolitikte ve Kimlikte Eksen Kaymas Nejat ESLEN* Soğuk Savaş ın sona ermesi ve Sovyetler Birliği nin dağılması ile birlikte güç boşluklarının oluşması, jeopolitiğin paradigmalarını değiştirirken yeni

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Dr. Ahmet Emin Dağ İstanbul, 2015 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Detaylı

Süleyman ŞENSOY TASAM Başkanı / Chairman Yayın Tarihi : 26.06.2015

Süleyman ŞENSOY TASAM Başkanı / Chairman Yayın Tarihi : 26.06.2015 Süleyman ŞENSOY TASAM Başkanı / Chairman Yayın Tarihi : 26.06.2015 ( TASAM Başkanı Süleyman Şensoy Röportajı 15.06.2015 Küresel Bakış Programı TRT Türk İstanbul ) Dünya küresel teröre çözüm arayışında

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

PROGRAMI PROGRAM GENEL TANITIMI

PROGRAMI PROGRAM GENEL TANITIMI PROGRAMI PROGRAM GENEL TANITIMI T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI TÜRK ULUSAL AJANSI AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı HAYATBOYU ÖĞRENME GENÇLİK Aralık 1999 2002 Helsinki Zirvesi - Topluluk

Detaylı

Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Doç. Dr. Aylin GÜNEY Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Raporun Anahatları Megatrends: Küresel ana eğilimler Game-Changers: Ana Eğilimlerde değişime yol açabilecek etkenler Senaryolar Ana

Detaylı

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK DIŞ POLİTİKA ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK NİSAN 2009 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM:

Detaylı

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama)

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama) Forum İstanbul: Kritik Eşik: Açılım ve Dönüşüm Zamanı Mehmet Büyükekşi - TİM Başkanı 28 Nisan 2015 1 Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık)

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi CHP ile, üniversitelerde okuyan gençlerin temsilcileri bir araya geldi, 15 sorun belirledi ve bu sorunların nasıl çözüleceği konusunda görüş birliğine vardı. Tarih : 04.12.2014

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

Rusya nın DTÖ Üyeliğinin Türk-Rus Ticari İlişkilerine Olası Etkileri

Rusya nın DTÖ Üyeliğinin Türk-Rus Ticari İlişkilerine Olası Etkileri Rusya nın DTÖ Üyeliğinin Türk-Rus Ticari İlişkilerine Olası Etkileri Türkiye ve Rusya Rusya, Türkiye tarihinde önemli yer tutmuş bir coğrafya Geçmişte ve günümüzde Rusya ile olan ilişkilerimiz DTÖ üyeliği

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı

NİTELİKLİ EĞİTİMİN TOPLUMUN REFAH SEVİYESİNE ETKİSİ. Prof.Dr. Muammer Kaya, ESOGÜ Rektör Adayı, mkaya@ogu.edu.tr

NİTELİKLİ EĞİTİMİN TOPLUMUN REFAH SEVİYESİNE ETKİSİ. Prof.Dr. Muammer Kaya, ESOGÜ Rektör Adayı, mkaya@ogu.edu.tr NİTELİKLİ EĞİTİMİN TOPLUMUN REFAH SEVİYESİNE ETKİSİ Prof.Dr. Muammer Kaya, ESOGÜ Rektör Adayı, mkaya@ogu.edu.tr Öncelikle nüfusa ve bu nüfusun ne kadarının genç olduğunu anlatan rakamlara bakalım 2013

Detaylı

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi:.12.1961 3. Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĐŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Đşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK LĐSANS Strateji-Savunma

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Günlük Sektör Haberleri

Günlük Sektör Haberleri 2015 Günlük Sektör Haberleri 29 ARALIK İçindekiler Yassı Çelikte Madalyonun Öteki Yüzü... (Hakan GÜLDAĞ/Dünya, 29.12.2015) 33-7 2 Yassı Çelikte Madalyonun Öteki Yüzü... (Hakan GÜLDAĞ/Dünya, 29.12.2015)

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

Tanrı Zar Atmaz Ya FED?

Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Yaklaşık 10 yıllık küresel finans krizinin başladığı yer olan Amerika, krizi dünyaya ithal etmekle kalmadı, bunu kendi bünyesinde de çok ağır yaşadı aslında Özelikle 2008-2009 sürecinde

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

DÜNYA ADASI: AVRASYA JEOPOLITIĞI VE BATI NIN

DÜNYA ADASI: AVRASYA JEOPOLITIĞI VE BATI NIN KİTAP İNCELEMESİ NIHAT ÇELIK 100 DÜNYA ADASI: AVRASYA JEOPOLITIĞI VE BATI NIN KADERI NIHAT ÇELIK Kadir Has Üniversitesi Avrasya daki güçler ile Batı rejimleri arasında, amacı Avrasya nın nispeten el değmemiş

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

"Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."

Satmam demiş ihtiyar köylü, bu, benim için bir at değil, bir dost. Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 23.07.2014 Jak ESKİNAZİ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Seçim maratonu devam ediyor Cumhurbaşkanlığı Seçimi, ülkenin en sıcak gündemi 10 Ağustos'ta

Detaylı

03.11.2013-Bloomberg Businessweek. BASINDA GeniuSpy. Zihni Birleştirir, Zekâyı Geliştirir 1/6

03.11.2013-Bloomberg Businessweek. BASINDA GeniuSpy. Zihni Birleştirir, Zekâyı Geliştirir 1/6 03.11.2013-Bloomberg Businessweek BASINDA GeniuSpy Zihni Birleştirir, Zekâyı Geliştirir 1/6 Zihni Birleştirir, Zekâyı Geliştirir 2/6 27.08.2013-www.milliyet.com.tr Çocuğunuz dikkatsiz mi emin misiniz?

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar

Detaylı

BÜTÜNSEL LİDERLİK INTEGRAL LEADERSHIP Kişisel Bütünlük olmadan Şirket Bütünlüğü olmaz ve Zafer Kazanılamaz 3-4 IYUL 2015 BAKÜ MARRIOT ABSHARON HOTEL

BÜTÜNSEL LİDERLİK INTEGRAL LEADERSHIP Kişisel Bütünlük olmadan Şirket Bütünlüğü olmaz ve Zafer Kazanılamaz 3-4 IYUL 2015 BAKÜ MARRIOT ABSHARON HOTEL BÜTÜNSEL LİDERLİK INTEGRAL LEADERSHIP Kişisel Bütünlük olmadan Şirket Bütünlüğü olmaz ve Zafer Kazanılamaz 3-4 IYUL 2015 BAKÜ MARRIOT ABSHARON HOTEL 1 BÜTÜNSEL LİDERLİK INTEGRAL LEADERSHIP Hem patronların

Detaylı

AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI

AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI AKP ye Soruyoruz CHP EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI AKP, Kendinden Önceki 42 Hükümetin, 56 Yılda Kullandığı Paranın 2 Katından Fazla Parayı 10,5 Yılda Kullandı Türkiye de, çok partili

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım?

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı 2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? 13. Enerji Arenası İstanbul, 8 Eylül 2011 Sayfa 2 Kısaca TEPAV Üç temel disiplinde araştırma kapasitesi

Detaylı

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ ALAN KALDI MI?

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ ALAN KALDI MI? DIŞ POLİTİKA TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ ALAN KALDI MI? HAZİRAN 2011 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA SORUNSUZ

Detaylı

SGK ve TİKA İşbirliğiyle Sosyal Güvenlik Tecrübeleri Yurtdışına Aktarılacak

SGK ve TİKA İşbirliğiyle Sosyal Güvenlik Tecrübeleri Yurtdışına Aktarılacak SGK ve TİKA İşbirliğiyle Sosyal Güvenlik Tecrübeleri Yurtdışına Aktarılacak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) arasında işbirliği protokolü

Detaylı