Diyabetik Hasta Vaka Analizi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Diyabetik Hasta Vaka Analizi"

Transkript

1 Diyabetik Hasta Vaka Analizi

2 Sunu Planı Giriş Vaka Genel Tanıtımı Hasta Bakım Planı Hasta ve Hasta Yakınlarının Eğitimi Kaynaklar

3 Giriş Diabetes Mellitus, İnsülin hormonunun yetersizliği, yokluğu ve/ veya eksikliği sonucu oluşan hiperglisemi, glikozüri ve bunlara eşlik eden birçok klinik ve biyokimyasal bulgu ile seyreden, oluşturduğu komplikasyonlar nedeniyle organ ve işlev kayıplarına yol açarak, yaşam süresi ve kalitesini etkileyen, iş gücü kayıplarıyla sosyal ve ekonomik yükü ağır olan, kronik bir metabolizma hastalığıdır milyon milyona İlhan Salman ve TURÜEP-II Çalışma Grubu. 32. Türkiye Endokrinoloji ve metabolizma Hastalıkları kongresi. TURDEP Paneli, Ekim 2010, Suseli Otel, Antalya.

4 Diyabetik Hasta Eğitimi 10 yıl süresince diyabet eğitim programlarının uygulandığı gruplarda ayak amputasyonlarının %13 den %7 oranına düştüğü görülmüştür. Eğitim alan hastaların hastanede tedavi gördükleri gün sayısı 5.4 gün/yıl dan 1.7 gün/yıl süresine azalmıştır. Hastaneye yatan hasta sayısında %33 lük bir azalma olduğu görülmüştür. Komplikasyonu olan %27 hastanın komplikasyonlarına neden olan bilgi eksikliği olduğu saptanmıştır. Olgun N. Diyabetik hasta eğitimi. Ed.:Yılmaz MT.,Bahçeci M.,Büyükmeşe MA.:Diabetes Mellitus un Modern Tedavisi, Türkiye Diyabet Vakfı, İstanbul, 2003.S Diyabet Ajandası 2013

5 Eğitimin başarılı olabilmesi için; Sağlık Çalışanları,diyabetli bireyleri kendi bakımlarını yönetmeleri konusunda cesaretlendirmelidir. Diyabetli bireyin güveni kazanılmış olmalıdır. Eğitime etkin olarak katılmalı, istekli katılmalı veya istekli kılınmalıdır. Diyabeti daha etkili yönetmek, komplikasyonları önlemek ya da geciktirmek için diyabet yönetim becerilerini öğrenmek ve yaşam biçimini değiştirmek gereklidir. Diyabetli bireyin gereksinimlerini iyi değerlendirebilmek için; hastalığın durumu, yaş, cins, sosyal, ekonomik, algılama, inanç yaşam biçimi, yetenekleri, becerisi, tutumu gibi bireysel özellikleri öğrenilmelidir. Olgun N. Diyabetik hasta eğitimi. Ed.:Yılmaz MT.,Bahçeci M.,Büyükmeşe MA.:Diabetes Mellitus un Modern Tedavisi, Türkiye Diyabet Vakfı, İstanbul, 2003.S Diyabet Ajandası 2013

6 Eğitimin başarılı olabilmesi için; Hedefler gerçekçi, ulaşılabilir, uygulanabilir, kolay ölçülebilir, kısa süreli ve sınırlı olmalıdır. Bilgiler kısa öz ve yeterli aktarılmalıdır. Eğitime hasta ile birlikte yakınları da katılmalıdır. Eğitime yeterli zaman ayrılmalı, eğitim sürekli olmalı ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı değerlendirilmelidir. Hastaların sorularına yeterli zaman ayrılmalı, hasta ve eğiticiler belli bir düzen içinde denetlenmelidir. Hastanın denetlenmesinde yargılama değil, duygu paylaşımı esas alınmalıdır. Olgun N. Diyabetik hasta eğitimi. Ed.:Yılmaz MT.,Bahçeci M.,Büyükmeşe MA.:Diabetes Mellitus un Modern Tedavisi, Türkiye Diyabet Vakfı, İstanbul, 2003.S Diyabet Ajandası 2013

7 Diyabet Yönetimi Diyabet tedavisi hedefleri, öncelikle diyabetli bireyin bireysel yönetimini sağlayarak bunun sonucunda ideal glisemi ayarlarına ulaşmak, diyabete özgü belirtileri gidermek, akut ve kronik komplikasyonların ortaya çıkışını, ilerlemesini önlemek veya geciktirmek, pankreasın beta hücre fonksiyonlarını korumayı sağlamak ve hastanın yaşam kalitesini artırarak yaşam süresini uzatmaktadır. Özcan Ş. Diabetes Mellituslu Hastanın Yönetimi ve Hemşirelik. Ed: M.Yenigün. Her yönüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi. İstanbul, Diyabet Ajandası 2013.

8 Diyabet Yönetimi Diyabet ve tedavisi, günlük yaşamı birçok yönleriyle etkilemektedir. Bu yüzden tedavi planında mutlaka hasta ve ailesi yer almalıdır. Başarılı bir diyabet yönetimi hasta tarafından düzenlenen ve kendi yetkinliği, eğitimi ve kendine bakım sonuçlarının yine kendisi tarafından değerlendirilmesine dayanmaktadır.başarılı diyabet yönetimi aşağıdaki temel öğelerin dikkatli koordinasyonu ve sentezi ile olasıdır. Özcan Ş. Diabetes Mellituslu Hastanın Yönetimi ve Hemşirelik. Ed: M.Yenigün. Her yönüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi. İstanbul, Diyabet Ajandası 2013.

9 Beslenme tedavisi Düzenli egzersiz programı Diyabet Yönetimi Hastanın kendini izlemesi; kan şekeri ve ketonların kontrolü İlaç tedavisi (OAD, İnsülin) Eğitim Özcan Ş. Diabetes Mellituslu Hastanın Yönetimi ve Hemşirelik. Ed: M.Yenigün. Her yönüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi. İstanbul, Diyabet Ajandası 2013.

10 Adı Soyadı: G.E Cinsiyeti: Kadın Yaşı: 76 İşi: Ev hanımı Eğitimi: İlkokul Mezunu Vaka Genel Tanıtımı HASTA DEĞERLENDİRME VERİLERİ-1 Ameliyatlar: Kolesistektomi, Dermoid kist, Histerektomi, Bel Fıtığı opere, sağ ayak bileği kırığı. Hastanın yaşam şekli: İletişim engeli yok. Bakımından sorumlu bakıcısı var. Diyabete bağlı komplikasyon: Nöropati, Koroner Arter Hastalığı Sosyal Güvence: Yok Yapılan Ameliyat: Açık redüksiyon internal fiksasyon Diyabet Tipi: Tip 2 Diyabet Süresi: 12 yıl Hastaneye geliş nedeni: Hiperglisemi + Lateral malleol kırığı Ailede diyabet öyküsü: Baba diyabetli, annede hipertansiyon ve kalp damar hastalığı var Ekhastalıklar: Hipertansiyon, Hiperlipidemi, Polinöropati, Cushing hastalığı, Hiperürisemi, Koroner arter hastalığı Diyabette beslenme bilgisi: 2 ana + 2 ara öğün, düzensiz besleniyor. Boy/kilo: 1.60 cm/ 110 kg, BKİ: 42,96 kg/m2 (Morbid obez) Ayak muayene bulguları: Bacaklarda güç kaybı, uyuşma, yanma. Göz muayenesi: 3 ay öce göz dibi muayenesi yapılmış. Alışkanlıkları: 50 yıldır sigara içiyor (15 yıl 5-6 adet/gün), (35 yıl 1 paket/ gün), alkol kullanmıyor. Genel görünüm, giyim, hijyen: Obeziteye bağlı hareket kısıtlılığı, giyim normal, hijyen uygulamalarında yetersizlik.

11 Ağız mukoza membranı (rengi, nemi, lezyon): Normal Dişler; Takma diş var Çürük diş var Diş kaybı var. Fısıltıyı duyma: Fısıltıyı duyuyor, fakat çevresindeki olup bitenlere karşı duyarsızlık, genel bir isteksizlik var. Hasta depresif. Vaka Genel Tanıtımı HASTA DEĞERLENDİRME VERİLERİ-2 Solunum 20/dk derinliği yüzeyel. Ritmi Hipoventilayon, solunum sesleri..normal Kan basıncı 150/80 mmhg Beden Isısı: 36,8 El sıkma Normal Eklem hareketleri Normal Kalemi yerden alabilme Normal Kas kuvveti Normal Deri: Kemik çıkıntıları Normal Lezyonlar Yok. Yakın mesafeden okuma Gözlük Yakın mesafedeki yazıları okuyamıyor. Gazete dergi okuyacağı zaman gözlük kullanıyor. Nabız (hızı) 80/dk Ritmi ritmik Renk değişikliği meme altı, kasık ve göbek altı, eritem maserasyon, püstül Yürüyüş Destekli yürüyor. Postür Normal Bedenin bir kısmında kayıp yok Oryantasyonu Oryante Soruları ve fikirleri kavrama (dalgın-donuk)-dalgınlık var.

12 Vaka Genel Tanıtımı HASTA DEĞERLENDİRME VERİLERİ-3 Konuştuğu dil Türkçe Ses tonu ve konuşma Konuşma bozukluğu var. Göz iletişimi var Dikkat süresi (düzensizlik- distraction) Düzensiz Sinirli ya da sakin (1 den 5 e kodla) Asertif ya da pasif (1 den 5 kodla)1 4.5 Aile bireyleri, bakımını yapan kişi ve diğerleri (varsa) ilişkileri Bakımından sorumlu bakıcısı var. Oğlu ve gelini ile ilişkileri biraz kopuk. IV Kateter ve üriner kateteri var. Üriner inkontinansı var, gaz çıkışı var, barsak sesleri aktif ancak gaita çıkışı son 3 gündür yok.

13 Sürekli Kullandığı İlaçlar Lantus Solostar (1x24 ünite) Humolog (3x14 ünite) Norvasc 10 mg tb (1x10 mg) Beloc zok 25 mg tb (1x25 mg) Diovan 160 mg tb (2x160 mg) Neurontin 600 mg tb (3x600 mg) Mictonorm 15 mg tb (3x15 mg) Lustral 50 mg tb (1x50 mg) Seroguel 25 mg tb (1x25 mg)

14 Laboratuvar Sonuçları Biyokimya KŞ: 420 mg/dl HbA1C: Sodyum (Na): 137 mmol/l Potasyum: 4.77 mmol/l Üre Azotu (BUN): 32 mg/dl Üre: 69 mg/dl Ürik asit: 7.2 mg/dl Kreatinin, Serum: 1.62 mg/dl CRP: 13,25 mg/dl Trigliserid: 253 mg/dl Kolesterol, Total: 255 mg/dl Kolesterol, HDL: 53 mg/dl Kolesterol, LDL: 163 mg/dl ALT: 24 U/L AST: 18 U/L GGT: 29 U/L Alkalen Fosfataz (ALP): 107 U/L Hormon Tiroksin, Serbest (FT4): 12,01 Pmol/L Tiroid Stimülon Hormon (TSH): 0,552 ulu/ml Hematoloji Lökosit: 11,5 Eritrosit: HGB: 10.4 gr/dl Hematokrit: 35.6 % İdrar Analizi TİT: Glukoz +++, Keton -, Dansite: 1005

15 Konsültasyonlar CİLT HASTALIKLARI KONSÜLTASYONU Tanı: Her iki meme altında,göbek altı kıvrım yerinde,kasıklarda ve labium majora iç ve dış yüzlerde eritem maserasyon ve satelit püstüller Kandidal intertrigo ( meme altı ve kasık ve göbek altı) Tedavi: Tüm kıvrım yerlerinin sabah ve akşam serum fizyolojik ile silinip çok iyi kurulanması ve havalandırılması ve ardından imazol krem ve akşam nibulen krem 15 gün süreyle çok ince sürülmesi, flucan kapsül 1x1,1 hafta arayla 2 kez tok alınması. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KONSÜLTASYONU Hasta yakınması ve öyküsü: Vajinal akıntı, Vajinal Kızarıklık ve Yanma Tanı: Vulva ve Vajina Kandidiyazı Tedavi: Flucan kapsül,gynolomexin vajinal ovul, Nibulen Krem GÖĞÜS HASTALIKLARI KONSÜLTASYONU: Tanı: Obeziteye bağlı hipoventilasyon sendromu.

16 Uygulanan Tedavi % İzotonik 250 ml (25 ünite Humulin R infüzyonu) KŞ<150 infüzyon stoplanacak. KŞ arası ise 10 ml/h,insülin infüzyonu gidecek. KŞ arası ise 30 ml/h,insülin infüzyonu gidecek. KŞ arası ise 50 ml/h,insülin infüzyonu gidecek. KŞ arası ise 70 ml/h,insülin infüzyonu gidecek. Saatlik kan şekeri takibi Norvasc tb 10 mg(1x1) Beloc ZOK tb 25 mg(1x1) Diovan tb 160 mg(1x1) Neurontin tb 600 mg(3x1) Mictonorm draje 15 mg(3x1) Lustral tb 50 mg(1x1) Seroguel tb 25 mg(1x1) Kan şekeri <150 infüzyon stoplanacak. İnsülin enjeksiyonu subkutan olarak uygulanacak. KŞ >351ise 90 ml/h,olacak şekilde infüzyon hızı ayarlanacak.

17 Hasta Bakım Planı

18 HEMŞİRELİK TANISI 1: BİLGİ EKSİKLİĞİ Nedeni: Karmaşık ve kronik bir hastalık süreci ile ilgili bilgi eksikliği. Beklenen Sonuçlar: Hasta beslenme uzmanı ile diyeti planlamaya başlar, Eğer insülin önerilmişse, enjeksiyon tekniği gözlenir ve yaptırılır, Kan ve idrarda glikoz testi yaptırılır, Taburcu olurken hasta; Enjeksiyon tekniğini başarıyla uyguladığını gösterir, Enjeksiyon alanlarında rotasyon tekniği uygular, Hastalığın yönetiminde ilaç, diyet, egzersiz ve stres ile ilişkisini tartışır, Enfeksiyon bulgu ve belirtilerini bilir, Uygun ayak bakımını gösterir, Hipoglisemi belirtileri ile uygun tedavisini anlatır, Hiperglisemi belirtileri ile uygun tedavisini anlatır, Üç günlük bir beslenme ve diyet planı yapar, Kan ve idrar testlerin sonuçlarını doğru yapar ve yorumlar.

19 Hemşirelik Girişimleri-1 Hastalık kontrolü için insülin ve oral hipoglisemik ilaçların önemi ve yönetimini öğretilecek. Enjeksiyon teknikleri gösterilecek ve hastanın performansı gözlenecek. Abdomen dahil enjeksiyon rotasyon alanlarını kaydetmesi sağlanacak. Diyet ve egzersiz gibi diğer faktörlerle ilaç bağlantısını kurulacak. Hasta ve ailesinin hiperglisemi ve hiperglisemik-hiperosmolar nonketotik koma yönetimi için protokol, hipoglisemi bulgu ve belirtilerinin farkında olması sağlanacak. Aile üyeleri tüm eğitim sürecine katılacak.

20 Hemşirelik Girişimleri-2 Hastalığın kontrolünde terapötik diyetin planlanmasında hasta, ailesi ve diyetisyenle işbirliğini sağlanacak. Hasta aşırı kilolu olduğu için kilo kaybı süreci izlenecek. Hastaya taburcu olmadan önce değişim listeleri ve diyet rehberleri verilecek, daha fazla soruları için danışmanlık sağlanacak. Diyabetlinin evde uygulayabileceği kan şekeri ölçümleri ve yorumlama öğretilecek. Kişinin günlük glikoz düzeyi kayıtlarını tutması sağlanacak. Düzenli aktivite ve egzersizin önemi vurgulanacak. Kızarıklık, şişlik, eksuda ve ateş gibi enfeksiyon bulguları gözden geçirilecek.

21 Hemşirelik Girişimleri-3 Hastalık süreci ile ilişkili vasküler komplikasyonlar tartışılacak. Hastaya ayak bakımı, deri bakımı, bacak egzersizleri ve dolaşımın tanılanması öğretilecek, hastanın tüm bu teknikleri uyguladığı gözlemlenecek. Sigarayı bırakmanın önemi vurgulanacak. Diyabetle ilişkili göz bozuklukları hasta ile tartışılacak. Diyabetik retinopatinin gelişmesini önlemek ya da yavaşlatmak için hastalığın kontrol altında olmasının önemi vurgulanacak. Diyabetli kişiye üriner sistem enfeksiyon ve renal yetmezlik semptomları (ağrı, ateş, dizüri, poliüri, sıklığı ve oligüri) konusunda eğitim verilecek ve tam tedavisinin önemi vurgulanacak. Hasta ve ailesine idrar retansiyonu ya da inkontinans, ortostatik hipotansiyon, terlemede azalma, diyare ve empotans gibi sorunları bildirmesi sağlanacak.

22 HEMŞİRELİK TANISI 2: POTANSİYEL KOMPLİKASYON: HİPERGLİSEMİK ATAK Nedeni: Yetersiz endojen insulin salınımı ve insülin direnci. Beklenen Sonuçlar: Hastaneye başvurduktan sonra 2 saat içinde; Hastanın kan glikoz düzeyinde iyileşme görülür, uyanık ve çevresinin farkındadır, Yaşam bulguları normal sınırlar içerisindedir. Başvurduktan sonra 24 ile 48 saat içinde; Hasta dehitratasyon bulguları göstermez, Kan glikoz düzeyi kontrol altına alınmıştır, Hipoglisemi yoktur ya da hipoglisemik ataklar tamamen tedavi edilmiş olup ilişkili komplikasyonlar da yoktur.

23 Hemşirelik Girişimleri-1 İnsülin ve oral antidiyabetik ilaçları uygulanacak, etki ve yan etkileri gözlemlenecek. İnsülin kaleminde sorun olduğunda yalnızca 100 ünitelik enjektör kullanılacak. Humolog ve lantus gibi berrak insülinleri karıştırmaya gerek olmadığı konusunda bilgilendirilecek (Hastamız, humolog ve lantus la taburcu edildi). Enjeksiyon için uyluk, abdomen, üst bacak, kollar ve vb. bölgeleri rotasyonla kullanılacak. Abdomen gibi aynı bölge içinde rotasyon uygulaması yapılacak. İntramuskuler enjeksiyonlardan kaçınmak için subkutan dokusu iki parmak arasında kavranacak.

24 Hemşirelik Girişimleri-2 Kan glikoz düzeyleri (açlık, tokluk ve HbA1c) izlenecek (1 mmol=18 mg/dl). Açlık glikozu: 4-7 mmol/l Tokluk: <9 mmol/l HbA1c düzeyi: <%6,5 İdrarda keton ve glikoz izlenecek. İnsüline bağımlı hastalara insülinin tüm özellikleri, çeşidi, etki süreleri, peak zamanı, vb- konusunda eğitim verilecek. Kendi kendine insülin enjeksiyonunu doğru yapması sağlanacak.

25 Hemşirelik Girişimleri-3 İnsülin iyi ışıklandırılmış yerde uygulanacak, uygun insülin kalemi ve iğne kullanılacak, 90 derece açıyla enjeksiyon yapılacak. Birkaç günlük insülin kalemi, enjektör ve iğne yedeği bulundurması ve yanında şeker taşıması için hasta bilgilendirilecek. Aşırı egzersiz yapmayacak, sıvı içecekler alacak, Fazla egzersiz yapılmışsa, insulin dozajı azaltılacak ve öğün arttırılacak. Hipoglisemi belirti ve bulguları, yemek ve ara öğünleri atlamamanın önemi ile ilgili eğitim vermek.

26 HEMŞİRELİK TANISI 3: POTANSİYEL KOMPLİKASYON: HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR NONKETOTİK KOMA (HHNK) Nedeni: Kısmi ya da tam bir insulin yokluğu ya da kontrregulatör hormonların etkisi ile ilgili Beklenen Sonuçlar: Hastanın kan glikozu normal sınırlar içerisindedir, Hastalık sırasında kan glikoz düzeyi ile insülin dozu ve yeme biçimi uyumludur, Sağlık bakım profesyonellerinden yardım arama durumlarını tanımlar.

27 Hemşirelik Girişimleri Diyabetik HHNKK bulguları gözlemlenecek (Erken bulguları: bulantı, yorgunluk, poliüri, kuru, kızarmış deri, kuru mukoz membranlar, susama ve taşikardi). Laboratuvar bulguları takip edilecek. Sıvı -elektrolit dengesi bozukluğu belirti ve bulguları açısından takip edilecek. Diyabetik komaya yol açan faktörler ve rapor edilmesi gereken durumlar hakkında hasta ve ailesine eğitim verilecek. Kan glikozu 250 mg/dl aştığında; sağlık kurumuna başvurması gerektiği anlatılacak. Hiperglisemik hiperosmolar nonketotik koma (HHNK) bulguları (konfüzyon, nöbetler, koma, yoğun susama ve çok kuru mukoz membranlar) gözlemlenecek.

28 HEMŞİRELİK TANISI 4: POTANSİYEL KOMPLİKASYON: HİPOGLİSEMİK ATAK Nedeni: İnsulin düzeyi yüksekliği / yemek yememe / egzersiz / alkol alımı ile ilgili Beklenen Sonuçlar: Hipoglisemi atakları azalmıştır. Hastanın kişi, yer ve zaman oryantasyonu vardır. Hemşirelik Girişimleri: Hipoglisemi bulgu ve belirtileri (halsizlik, yorgunluk, konfüzyon, davranış değişikliği, emosyonel dengesizlik, bilinç düzeyinde azalma, açlık hissi, terleme, sinirlilik) izlenecek. Hipoglisemi durumunda önerilen karbonhidratlı diyeti alması sağlanacak. Gelecekteki hipoglisemik atakları önlemek için hastaya eğitim verilecek. Gerekirse subkutan ya da IM yolla glukagon ve IV yolla %50 dekstroz verilecek.

29 HEMŞİRELİK TANISI 5: SAĞLIĞI SÜRDÜRMEDE ETKİSİZLİK Nedeni: Hastalığın kontrol edilmesi zorunluluğu ile ilgili Beklenen Sonuçlar: Taburcu olana kadar; Hasta yaşam biçimi değişikliklerin gerekliliğini anladığını ifade eder, Uygun sorular sorar, Tanı ile ilişkili duygularını ifade eder, Hastalığın kontrol altına alınmasında planlamaya aktif olarak katılır, kaynak eksiklikleri çözümlenmiş ya da uygun danışmanlık sağlanmıştır, kontrol sıklığına ilişkin program yapılmıştır.

30 Hemşirelik Girişimleri Diyabetin kontrolü için tıbbi uygulamaların günlük yaşamın birçok yönüne uyarlanmasının önemi vurgulanacak. Komplikasyonların önlenmesi ile alışkanlıklardaki değişiklik arasında bağlantı kurulacak. Diyabetli kişinin finansal kaynakları ile aile desteği tanımlanacak. Eğitim için diğer aile üyeleri de plana dahil edilecek. Hasta taburcu olmadan önce evdeki alışkanlıkları düzenlenecek. Duyguların ifade etmesi sağlanacak ve sağlıklı baş etme davranışları için desteklenecek.

31 HEMŞİRELİK TANISI 6: AYAK CİLT BÜTÜNLÜĞÜNDE BOZULMA Nedeni: Duyu algılanmasındaki değişiklikle ilgili Beklenen Sonuçlar: Diyabetli yaralanma riskini arttıran faktörleri tanımlar, Koruyucu ayak bakımı uygulamalarını yapar, Ayaklarını her gün inceler ve temizler, Ayağına uyan ayakkabılar giyer, Ayak tırnaklarını düz olarak keser, Çıplak ayakla dolaşmaktan kaçınır, Ayağında iyileşmeyen yaraları sağlık personeline bildirir.

32 Hemşirelik Girişimleri Ayakla ilgili yüksek risk durumları -periferik nöropati, basınç artışı (kallus, eritem, kallus altında kanama, eklem hareketlerinde sınırlılık, ayak deformiteleri, tırnak patolojileri), yürüme ve adım atma mekaniğinde bozukluk, periferik vasküler hastalık, ayak ülseri öyküsü- belirlenecek ve önlenecek. Ayak yaralan ve periferik nöropati açısından duyu muayenesi yapılacak. Ayağa uyan ayakkabı ve çorap seçimi için hasta ve yakınları eğitilecek. Hastanın kliniği her ziyaretinde ayak muayenesi yapılacak ve koruyucu ayak bakımı konusunda hastaya eğitim verilecek. Düzenli dolaşımın sürdürülmesi için; sigara kullanımını engellenecek, düzenli egzersiz için teşvik edilecek ve dolaşımı engelleyen alışkanlıkları (jartiyer giyme, bacak bacak üstüne atma) önlenecek.

33 HEMŞİRELİK TANISI 7: ANKSİYETE Nedeni: Hastalık hakkında bilgi eksikliği, Yaşanan semptomlar, başa çıkmada yetersizlik, komplikasyonların varlığı, yaşam biçiminde değişiklik yapma olasılığı. Beklenen Sonuçlar: Anksiyete belirtilerinin olmaması. Hemşirelik Girişimleri: Hasta ve ailesini kısa ve sistemli eğitim programları ile eğiterek hastalığa uyumları arttırılacak. Semptomları kontrol etme öğretilecek ve akut komplikasyonlardan koruma sağlanacak. Dikkati başka yöne çekilecek. Dikkati başka yöne çekme teknikleri öğretilecek. Gerektiğinde uzman bir psikiyatristten yardım alınacak.

34 HEMŞİRELİK TANISI 8: AKTİVİTE İNTOLERANSI Nedeni: Beden kitle indeksi artışına ve hareketsizliğe bağlı kas güçsüzlükleri, yetersiz egzersiz alışkanlığı, inaktif yaşam biçimi Beklenen sonuçlar: Birey ihtiyacı ile uyumlu beslenme planını sürdürür. Hemşirelik Girişimleri: Yaptığı egzersiz miktarını ve tipini değerlendirmek Genel sağlık durumunu değerlendirilecek ve egzersiz uygulaması için riskleri araştırılacak. Beslenme, enerji düzeyi ile uyumlu egzersiz programı planlanacak. Egzersiz programına uyumunu sağlayacak yöntemler belirlenecek. Egzersiz sırasında genel sağlığı korunacak (sağlıklı spor giyim malzemeleri seçimi, egzersiz sırasında oluşabilecek sağlık problemlerini önleme).

35 HEMŞİRELİK TANISI 9: BESLENMEDE DEĞİŞİKLİK; VÜCUT GEREKSİNİMİNDEN FAZLA BESLENME Nedeni: Yetersiz kilo yönetimi, uygun olmayan beslenme alışkanlıkları, yüksek kalorili ve sağlıksız besin seçimi, sağlıksız beslenme davranışları, bazı metabolik hastalıklar, ilaç kullanımı gibi özel durumlar, bilgi ve motivasyon eksikliği, yaşam biçiminin getirdiği düzensizlikler. Beklenen sonuçlar: Obez diyabetli birey kilosunu kendisi için hedeflenen değerler arasında tutmayı başarır, birey ihtiyacı ile uyumlu beslenme planını sürdürür.

36 Hemşirelik Girişimleri-1 Yiyecek alımı, egzersiz, kilo alma ve kilo kaybetme arasındaki ilişki araştırılacak. Kiloyu etkileyebilen tıbbi durumlar araştırılacak. Kiloyu etkileyebilen alışkanlıklar, gelenekler, kültürel ve kalıtsal faktörler araştırılacak. Yeme alışkanlıklarını değiştirmek için motivasyonunu değerlendirilecek. İdeal vücut ağırlığı belirlenecek. Beslenme günlüğü tutması için uygun kayıt geliştirilecek. Haftalık yiyecek ve egzersiz programı planlaması, program hedeflerini yazması ve kolaylıkla görebileceği bir yere asması için cesaretlendirilecek. Enerji harcama düzeyine uygun, iyi dengelenmiş öğün planlarını yaşam planına uyarlaması için rehberlik edilecek. Haftalık kilo kontrol programının uygunluğunu sorgulaması/değerlendirmesi için cesaretlendirilecek. Yardım edebilecek uygun destek grupları hakkında bilgi verilecek. Belirli aralıklarla kilo kontrolü yapmak

37 Hemşirelik Girişimleri-2 Beslenme bozukluğu belirtileri izlenecek. Tedavi ve bakım işlemleri yemek zamanları dışında planlanacak. Kalori ve besin alımı izlenecek. Diyetisyen konsültasyonunu ve sürekliliği sağlanacak. Bireyin yemek yeme ortamı ve yemek yerken emosyonel durumu izlenecek. Yemek zamanlarında en iyi çevresel koşullar sağlanacak. Özel bir diyete gereksinimi olup olmadığını tanımlanarak duruma uygun yiyecek ve içecekleri alması sağlanacak. Beslenme durumu ve başlanan tedavilerle ilgili gerekli bilgiler kaydedilecek. Yaptığı egzersiz miktarını ve tipini değerlendirmek. Beslenme ve enerji düzeyi ile uyumlu egzersiz programı planlanacak.

38 HEMŞİRELİK TANISI 10: SAĞLIKLI BESLENME PROGRAMINI ETKİSİZ YÖNETME Nedeni: Uygun olmayan beslenme alışkanlıkları, yüksek kalorili ve sağlıksız besin seçimi, sağlıksız beslenme davranışlarına ilişkin bilgi eksikliği. Beklenen sonuçlar: Birey sağlıklı ve dengeli beslenme planını sürdürür. Hemşirelik Girişimleri: Günlük besin tüketimini değerlendirilecek (hastaya beslenme günlüğü tutması öğretilir). Yiyecek allerjisi olup olmadığı değerlendirilecek. Beslenme gereksinimini karşılayabilme yeterliliği tanımlanacak. Durumuna uygun, beslenme gereksinimlerini karşılayacak gerekli besin çeşidi ve kalori miktarını tanımlayan beslenme planının yapılması sağlanacak. Önerilen beslenme programına uyum için cesaretlendirilecek. Uygun miktarda protein, demir ve C vitamini içeren yiyeceklerin alımı sağlanacak.

39 HEMŞİRELİK TANISI 11: SAĞLIĞI SÜRDÜRMEDE ETKİSİZLİK OLASILIĞI Nedeni: Obezitenin fizyolojik ve psikolojik etkileri Beklenen sonuçlar: Obezitenin yaratacağı olası sağlık problemlerini önlemek veya erken fark etmek. Hemşirelik Girişimleri: Obezite ile ilişkili sağlık problemlerinin ve komplikasyonların belirtileri izlenecek. Uygun şekilde ağız-diş bakımı yapması için cesaretlendirilecek. Konstipasyonu önlemek için yüksek lifli besinler alması sağlanacak. Kafein, alkol, sigara ve bazı stimülan ilaçların tüketimi önlenecek. İlaç ve ilaç dışı tedavi seçenekleri konusunda danışmanlık yapılacak veya uzman danışmanlığı sağlanacak Psikolojik destek için gerekirse uzman konsültasyonunu sağlanacak.

40 HEMŞİRELİK TANISI 12: CİLT BÜTÜNLÜĞÜNDE BOZULMA Nedeni: Hiperglisemi ve sıvı-elektrolit dengesizliği nedeniyle oluşan kaşıntıya bağlı Beklenen sonuçlar: Cilt bütünlüğünde kızarıklık, bozulma ve yaralanma görülmez. Hasta kaşıntısının azaldığını bildirir. Kaşıntıya bağlı ciltte yaralanma olmaz. Cildi kurutmayan sabun ve losyonları kullanır ve bunun nedenlerini açıklayabilir. Kendi kendine düzenli olarak yatak içinde döner ve vücudunda ödemin azaldığı görülür. Cildin hiçbir yerinde yara görülmez. Ödem azalmıştır ve normal cilt turgoru görülür.

41 Hemşirelik Girişimleri Ödem ve kaşıntıya bağlı rahatsızlığı değerlendirilecek. Hastanın tırnaklarının düz ve kısa tutulması sağlanacak. Sık cilt bakımı yapılacak, sabun ve alkollü losyonlardan kaçınılacak. Her iki saatte bir yumuşatıcılarla masaj yapılacak. Alternatif basınç azaltıcı araç gereçlerin veya havalı yatak kullanımı sağlanacak. Sert deterjanların kullanılmasından kaçınılacak. Cilt bütünlüğü her 4-8 saatte bir kontrol edilecek. Her 4 saatte bir egzersiz yaptırılacak ve mümkünse ödemli ekstremitelerin yükseltilmesi sağlanacak. Sodyum alımı değerlendirilecek, gerekirse hekim istemine göre kısıtlama yapılacak.

42 HEMŞİRELİK TANISI 13: BEDEN İMAJINDA BOZULMA Nedeni: Görünümde, rol ve fonksiyonlarında değişiklik, beden imajı ve özgüveniyle ilgili duygularını dile getirmesi Beklenen sonuçlar: Görünüşü, yaşam ve yaşam tarzındaki değişikliklerle ilgili endişelerini ifade eder. Önemli bulduğu kişilerle endişelerini paylaşır. Geçmişte kullandığı etkili başa çıkma stratejilerini kullanır. Görünüş, yaşam ve yaşam tarzındaki değişiklerle ilgili geçmişteki etkili başa çıkma stratejilerini, iyi giyinme ve hijyenini sürdürür. Kısa süreli hedeflerini tanımlar ve onları başarmak için stratejiler geliştirir. Kendisi ve bakımı hakkında karar verilmesine aktif rol alır. Zararlı maddeleri açıklar. Çatışma kızgınlık ve anksiyetesini sağlıklı olarak açıklar.

43 Hemşirelik Girişimleri Dış görünümdeki değişikler değerlendirilecek. Hastanın bu değişikliklerle ilgili duygularını dile getirmesine yardım edilecek. Hasta ve ailesinin daha önceki başa çıkma stratejileri değerlendirilecek. Hastaya dış görünümünü iyileştirmek için ve daha önceki rol fonksiyonlarına alternatifler aramak için yardım edilecek. Kısa vadeli hedeflerin belirlenmesi konusunda hastaya yardım edilecek. Bakımla ilgili karar verilmesinde hastaya yardım edilecek ve bakıma katılması konusunda cesaretlendirilecek. Sigara ve ilaç kullanımı gibi kendisine zarar veren daha önceki alışkanlıklarını belirleme konusunda hastaya yardım edilecek.

44 HEMŞİRELİK TANISI 14: BİREYSEL BAKIMDA YETERSİZLİK Nedeni: Temel bakım gereksinimlerini karşılamada güçlük, obezite Beklenen sonuçlar: Sınırlılıkları içinde bakım gereksinimlerini yerine getirmesi Hemşirelik Girişimleri: Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede yetersizlik düzeyi belirlenecek. Hastanın kendi bakımına katılması için cesaretlendirilecek. Hasta yetersiz olduğu durumlarda desteklenecek. Hastanın değişen beden imajına olan uyumu arttırılacak. Gerekirse psikiyatrist desteği alınacak.

45 HEMŞİRELİK TANISI 15: BOŞALTIMDA DEĞİŞİM; KONSTİPASYON Nedeni: Sıvı ve lifli gıda alımındaki yetersizlik ve anksiyete nedeni ile ilgili Beklenen sonuçlar: Normal sıklık ve kıvamda gaita yapılması Hemşirelik Girişimleri: Hastanın normal bağırsak alışkanlıkları değerlendirilecek. Sabah aç karnına ılık su içmesi sağlanacak. Lifli gıdalar alması ve sıvı alımının artırılması sağlanacak. Hastaya her gün aynı saatte dışkılama için zaman ayırması önerilecek. Kullanılan ilaçların etki ve yan etkileri izlemek.

46 HEMŞİRELİK TANISI 16: AĞRI Nedeni: Ayak bileği kırığı ve anksiyete ile ilgili Beklenen sonuçlar: Hastanın ağrısının geçtiğini ifade etmesi, ağrı olmadan günlük yaşam aktivitelerini güvenli olarak yerine getirmesi, Hemşirelik Girişimleri: Hastanın ağrı yakınmasını değerlendirilecek, ağrıya karşı duygusal tepkileri izlenecek, Ağrıyı azaltan ya da artıran faktörler belirlenecek, ağrının yeri, şiddeti ve ne zaman başladığı saptanacak. Uygun pozisyon verilerek müsküler gerginlik azaltılacak (hareket sırasında bacağının desteklenmesi gibi). Çevredeki gürültü, ışık gibi uyaranlar kontrol altına alınacak. Müzik dinleme gibi gevşeme teknikleri uygulanacak. Ağrı kontrolü için belirlenen ilaç planına uyum sağlanacak.

47 HEMŞİRELİK TANISI 17: UYKU ÖRÜNTÜSÜNDE BOZULMA Nedeni: Ağrı ve anksiyeteye bağlı Beklenen sonuçlar: Hastanın yeterli uyuması Hemşirelik Girişimleri: Uyku alışkanlığı değerlendirilecek, uykuyu engelleyen nedenler belirlenecek. Alışmış olduğu uyku öncesi rutinlerini yapmasına yardımcı olunacak Uyumayı güçleştiren çevresel uyaranlar elimine edilecek. Gündüz uyuklamaları sınırlandırılacak. Hastanın endişeleri hakkında konuşmasına fırsat verilecek. Yatmadan önce kafein içeren sıvıların tüketimi önlenecek. Ağrı kontrolü sağlanacak.

48 HEMŞİRELİK TANISI 18: ENFEKSİYON RİSKİ Nedeni: İntravenöz kateter kullanımı, bireysel bakımda yetersizlik, kan şekeri düzensizliği Beklenen sonuçlar: Enfeksiyon belirti ve bulgularının olmaması Hemşirelik Girişimleri: Yaşam bulguları takibi yapılacak. Laboratuar bulgularını değerlendirilecek. Periferik kateter giriş yerleri lokal enfeksiyon belirtileri yönünden gözlemlenecek. IV kateteri saatin sonunda ya da enfeksiyonj belirti ve bulguları gözlendiğinde değiştirilecek. Yeterli uyumasını ve dinlenmesi sağlanacak. Yeterli ve dengeli beslenmesi sağlanacak. Sağ ayak bileğinde, ödem ve kızarıklık varsa doktora bildirmesi konusunda bilgilendirilecek. İstemde yer alan antibiyotikleri zamanında ve doğru olarak uygulanacak.

49 HEMŞİRELİK TANISI 19: SIVI VOLÜM EKSİKLİĞİ RİSKİ Nedeni: Hiperglisemiye bağlı vücut sıvılarının kaybı ile ilgili Beklenen sonuçlar: Vücut gereksinimlerini karşılayacak yeterli hidrasyonu olması Hemşirelik Girişimleri: Yemeklerden önce ağız bakımı yapılacak. Yeterli sıvı alımının önemi hastaya açıklanacak. Yaşam bulguları sıvı volüm eksikliği yönünden izlenecek. Müköz membran, deri turgoru kontrolü yapılacak. Periferal nabızları, kapiller dolgunluğu değerlendirilecek. Günlük aldığı çıkardığı sıvı izlemi yapılacak.

50 Hasta ve Hasta Yakınlarının Eğitimi-1 Hasta ve ailesine: Hastalık süreci ve anlamı, Tüm ilaçların amacı, dozajı, uygulama biçimi, dikkat edilmesi gereken yan etkiler (taburcu olurken genellikle insülin ya da oral hipoglisemikler verilir), Kan ve idrar glikoz testleri, Hastalığın yönetiminde diyet, egzersiz ve diğer faktörler arasındaki ilişkiler, Hipoglisemi bulguları ve tedavisini, Beslenme ve diyet yönetimi, Egzersiz, Ayak bakımı,

51 Hasta ve Hasta Yakınlarının Eğitimi-2 Enfeksiyon bulguları ve yönetimi, Nöropatinin bulguları ve anlamı, Retinopati semptomları ve bunların bildirilmesinin gerekliliği, Üriner ve renal komplikasyonların bulgu ve belirtileri ile bunların bildirilmesi zorunluluğu, Diyabet kontrolünde, rutin kontrollerin önemi. Acil tıbbi tedavinin ne zaman ve nasıl yapılacağı,

52 Hasta ve Hasta Yakınlarının Eğitimi-3 İzlem için tarih, saat ve yeri randevuları, Hekimle nasıl iletişim kuracağı, Yazılı materyaller, insülin ve enjektöre ilişkin bilgi verilir. Her gün tolere edebildiği düzeyde aktivitelerini artırarak önceki aktivite düzeyine dönebileceği, aktiviteler arasında dinlenme periyotlarının olması gerektiği,

53 Hasta ve Hasta Yakınlarının Eğitimi-4 Sağ ayak bileğinde şişme, ağrı, kızarıklık olduğunda doktora, başvurması, Ateşin 38 derecenin üzerine çıktığında ve ısrarlı bir şekilde düşmediğinde gecikmeden doktora başvurması, Önerilen egzersizleri tolere edebildiği düzeyde yapması, düzenli olarak artırması ve ağrı noktasında durması gerektiği, Ağır ev işleri yapmaması, etkilenmiş ayak bileğini zorlamaması,

54 Hasta ve Hasta Yakınlarının Eğitimi-5 Güneş yanıklarından kaçınması, koruyucu kıyafetler giymesi, etkili güneş kremleri kullanması, Vücutta oluşacak yaranın antiseptikle temizlenmesi, steril bir gazlı bez ile kapatılıp doktora baş vurulması Tırnakların kesilmeden önce iyice yıkanması ve derin kesilmemesi, Manikür yaptırtmaması, Kişisel hijyen bakım bilgisi konuların eğitim verildi ve taburculuğunda bu eğitimler tekrarlandı.

55 KAYNAKLAR 1. Olgun N, Aslan F, Çoşansu G, Çelik S (2010). Diyabetes Mellitus. Karadakovan A, Aslan F (Eds.), Dahiliye ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım içinde (s ), (1.Baskı), Nobel Kitabevi, Adana.. 2. Gökdoğan F (2007). Diyabetes Mellitus. Akbayrak N, İlhan S, Ançel G, Albayrak A (Eds.), Hemşirelik Bakım Planları içinde (s ), (1.Baskı), Alter Yayıncılık, Ankara. 3. Birol L. Hemşirelik Süreci Hemşirelik Bakımında Sistematik Yaklaşım. İzmir. Etki Matbaacılık Yayıncılık Ltd. Şti. 9. Baskı, İlhan Salman ve TURÜEP-II Çalışma grubu (2010). 32. Türkiye Endokrinoloji ve metabolizma Hastalıkları kongresi.turdep Paneli, Antalya. 5. Özcan Ş (2011). Diabetes Mellituslu Hastanın Yönetimi ve Hemşirelik. Ed: M.Yenigün. Her yönüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul. 6. Olgun N (2003). Diyabetik hasta eğitimi. Ed.:Yılmaz MT,Bahçeci M,Büyükmeşe MA: Diabetes Mellitus un Modern Tedavisi, Türkiye Diyabet Vakfı, İstanbul, s

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABETES MELLİTUS Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABET YÖNETİMİ Kan şekeri ayarını sağlamaktır. Diyabet tedavisinde hedef glukoz değerleri NORMAL HEDEF AKŞ (mg/dl)

Detaylı

GESTASYONEL DİYABETLİ GEBE OLGU SUNUMU

GESTASYONEL DİYABETLİ GEBE OLGU SUNUMU İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI GESTASYONEL DİYABETLİ GEBE OLGU SUNUMU EBE HATİCE CANSARAN OĞUZ GDM TANI KRİTERLERİ Gebelerde 24 ile 28 hafta arasında 75 gr şeker

Detaylı

Algoritmalarla Diyabette Beslenme Tedavisi

Algoritmalarla Diyabette Beslenme Tedavisi Algoritmalarla Diyabette Beslenme Tedavisi TEMD Diyabet Tanı ve Tedavi Rehberi TIBBİ BESLENME TEDAVİ ALGORİTMASI Tip 1 Diyabetli Tip 2 Diyabetli Gestasyonel Diyabetli Diyabetik Gebe Prediyabet

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

VAY BAŞIMA GELEN!!!!!

VAY BAŞIMA GELEN!!!!! VAY BAŞIMA GELEN!!!!! DİYABET YÖNETİMİNDE İNSÜLİN POMPA TEDAVİSİNİN KAN ŞEKERİ REGÜLASYONUNA OLUMLU ETKİSİ HAZIRLAYAN: HEM. ESRA GÜNGÖR KARABULUT Diyabet ve Gebelik Diyabetli kadında gebeliğin diyabete

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Hipoglisemi-Hiperglisemi Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Diabetin Acil Sorunları Hipoglisemi Diabetik Ketoz ( veya Ketoasidoz) Hiperosmolar Nonketotik Durum Laktik Asidoz Hipoglisemi

Detaylı

Yasemin ELİTOK. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi. Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum

Yasemin ELİTOK. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi. Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum Yasemin ELİTOK Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum Tanı olanaklarının gelişmesi ve sağlık kuruluşlarından yararlanma olanaklarının artması, Toplumun bilgi seviyesinin

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

Obezite Cerrahisi Olgu Sunumu

Obezite Cerrahisi Olgu Sunumu 4 Mayıs 2012 tarihinde Acıbadem Üniversitesi Obezite konulu 3. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumu nda sunuldu. Obezite Cerrahisi Olgu Sunumu Meltem ALTAY Acıbadem Bakırköy Hastanesi Bakım Sorumlu Hemşiresi

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

Diyabet Nedir? Diyabetin iki tipi vardır:

Diyabet Nedir? Diyabetin iki tipi vardır: Diyabet Nedir? Kan şekeri, glukoz vücut için gerekli olan enerjiyi sağlar. İhtiyaçtan fazla şeker, gerektiğinde kullanılmak üzere karaciğer ve yağ hücrelerinde depolanır. Şekerin vücutta enerji olarak

Detaylı

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri + Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Aile Hekimliği AD III. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

YENİ DİYABET CHECK UP

YENİ DİYABET CHECK UP YENİ DİYABET CHECK UP Toplumda giderek artan sıklıkta görülmeye başlanan ve başlangıç yaşı genç yaşlara doğru kayan şeker hastalığının erken teşhisi için bir Check Up programı hazırladık. Diyabet Check

Detaylı

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D.

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. Amaç: Bu oturumun sonunda katılımcıların birinci basamakta

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

Diyabetik Ayak Ülserleri Yara Bakımı ve Hemşirelik Yaklaşımı İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma

Diyabetik Ayak Ülserleri Yara Bakımı ve Hemşirelik Yaklaşımı İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Diyabetik Ayak Ülserleri Yara Bakımı ve Hemşirelik Yaklaşımı İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman DİYABETLİNİN AYAĞININ KORUNMASINDA

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Çağın Salgını Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Epidemiyoloji, Tanı, İzlem Uzm. Dr. İrfan Şencan Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Başasistanı Sunum Planı Tanım

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

İstanbul Üniversitesi 6. Kadın Doğum Günleri 9-11 Aralık

İstanbul Üniversitesi 6. Kadın Doğum Günleri 9-11 Aralık İstanbul Üniversitesi 6. Kadın Doğum Günleri 9-11 Aralık İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI ve DOĞUM ANABİLİM DALI Habituel Abortus OLGU SUNUMU Uzm. Hemşire SELDA ALTIPARMAK Kazananlar, sadece

Detaylı

Hipoglisemi Tedavisi. Dr. Ömer Salt. Acil Tıp Uzmanı Yozgat/Türkiye

Hipoglisemi Tedavisi. Dr. Ömer Salt. Acil Tıp Uzmanı Yozgat/Türkiye Hipoglisemi Tedavisi Dr. Ömer Salt Acil Tıp Uzmanı Yozgat/Türkiye Hipoglisemi sınıflaması Hafif hipoglisemi adrenerjik bulgular kan şekeri

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Diyabet ve sosyal yaşam

Diyabet ve sosyal yaşam TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 14 Diyabet ve sosyal yaşam Diyabet

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ GİRİŞ Bu bilgi kiti, size Ramazan süresince oruç tutmanın esaslarını anlatmak ve pratik tavsiyeler sunmak amacıyla

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ Doç.Dr. Cemil ÇELİK Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Sunumun Hedefleri Genel Bilgiler mtbi

Detaylı

Toujeo verilen kişi olarak siz

Toujeo verilen kişi olarak siz H A S TA B İ LG İ L E R İ Toujeo verilen kişi olarak siz Bu broşür, diyabeti olan ve doktor tarafından Toujeo (insülin glarjin) verilen kişi olarak size yönelik hazırlanmıştır. Tüm diyabet tedavilerinin

Detaylı

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr Miraç Vural Keskinler Önce sentez DM ve MS Akılcı İlaç Kullanımı Oral antidiyabetik ajanlar İnsülin Glp-1 analogları Antihipertansif ilaçlar Hipolipidemik

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI Bariatrik ameliyatlar sadece kilo kaybı sağlayarak fiziksel değişim sağlamazlar, asıl önemli olan kilo kaybı sonrası vücudumuz için bu 7 önemli

Detaylı

Toujeo verilen kişi olarak siz

Toujeo verilen kişi olarak siz H A S TA B İ LG İ L E R İ Toujeo verilen kişi olarak siz Turkiska Bu broşür, diyabeti olan ve doktor tarafından Toujeo (insülin glarjin) verilen kişi olarak size yönelik hazırlanmıştır. Tüm diyabet tedavilerinin

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU Öğrencinin Adı-Soyadı: Staj Tarihi:./ /20 Öğrenci No:...Staj Birim Adı: T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU Hastanın; Adı-

Detaylı

RUTİN KONTROLLERDE HEMŞİRENİN ROLÜ. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ Ferda Demirkale /KIBRIS

RUTİN KONTROLLERDE HEMŞİRENİN ROLÜ. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ Ferda Demirkale /KIBRIS RUTİN KONTROLLERDE HEMŞİRENİN ROLÜ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ Ferda Demirkale 16.05.2015/KIBRIS YÖNETMELİKTE GEÇEN PERİTON DİYALİZ HEMŞİRESİ; Periton Diyaliz Hemşiresi

Detaylı

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

Kalp Hastalıklarından Korunma

Kalp Hastalıklarından Korunma Kalp Hastalıklarından Korunma AsılRezzan Dr alt başlık Deniz stilini Acardüzenlemek için tıklatın Kalp- Damar hastalıkları (KDH) birçok Avrupa ülkesinde ve Türkiye de orta ve ileri yaş grubunda en önemli

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi 03.05.2016 OLGU 38 yaşında evli kadın hasta İki haftadır olan bulantı, kusma, kaşıntı, halsizlik, ciltte ve gözlerde

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ Fiziksel Aktivite Kassal kontraksiyon ve enerji harcaması gerektiren her türlü hareket Egzersiz Sağlık durumunu iyileştirmek Fiziksel uygunluğu

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus komplikasyonlar Mikrovasküler Makrovasküler Diyabetik retinopati Diyabetik

Detaylı

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü. Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü. Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Anahtar Gerçekler 2014 yılı, 18 yaş üzeri yetişkinlerde

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Ayak sorunlarının çoğu önlenebilir Alt ekstremite ampütasyonlarının çoğunun sebebi diyabetik ayak hastalığıdır. Ayak sorunlarının çoğu,

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler ve Babalar Günlerinde Sevdikleriniz İçin Özel Programlarımız Babalarımıza Özel... 40 Yaş Üstü Erkek Sağlık Taraması

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

DETAYLI KADIN CHECK- UP

DETAYLI KADIN CHECK- UP DETAYLI KADIN CHECK- UP Detaylı kadın check-up programında : tam kan sayımı anemi ( kansızlık ), enfeksiyon hastalıklarının taraması, tam idrar tahlili, açlık kan şekeri, 3 aylık kan şekeri bilançosu,

Detaylı

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ

DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ IV. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs 2016 DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARINDA EVDE BAKIM HİZMETİ Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

BAZAL INSÜLIN TEDAVISI IÇIN. başlangıç yardımı

BAZAL INSÜLIN TEDAVISI IÇIN. başlangıç yardımı BAZAL INSÜLIN TEDAVISI IÇIN başlangıç yardımı SAYIN HASTA, Şayet bu küçük broşürü elinizde bulunduruyorsanız doktorunuz, diyabetiniz için bazal insülinli bir tedaviyi uygun görmüş demektir. Bu sizin için

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 1. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 49 yaşında kadın hasta, ev hanımı Yakınması: Öksürük, balgam Hikayesi: Yaklaşık 2 aydır şikayetleri olan hasta akciğer grafisinde lezyon görülmesi üzerine merkezimize

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

ALIM ÇIKIM TAKİBİ PROTOKOLÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

ALIM ÇIKIM TAKİBİ PROTOKOLÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6

Detaylı

FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU

FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU NEFROTİK SENDROM VE FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) Nefrotik sendrom yoğun proteinüri sonucu gelişen hipoalbüminemi ve yaygın ödem

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

Check-up. dedigin. Kişiye ve yaşa özel check-up ile kontrol ü sağlamaktır.

Check-up. dedigin. Kişiye ve yaşa özel check-up ile kontrol ü sağlamaktır. Check-up guven dedigin ~ Kişiye ve yaşa özel check-up ile kontrol ü sağlamaktır. Erken tanı ile kontrol elimizde! Uz. Dr. Yavuz Maşrabacı Güven Çayyolu Sağlık ve Yaşam Kampüsü Uz. Dr. Bekir Yazan Güven

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 28 Mart 2007 TERİMLER SÖZLÜĞÜ A 1c, Hemoglobin HbA 1c Herhangi bir zamandaki HbA1c yüzdesi, önceki 3 ay içindeki ortalama kan glukozu düzeyini yansıtır (3 ay, kırmızı kan hücrelerinin

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI DROGSAN SODYUM BĐKARBONAT % 8.4 Ampul Sadece damar içi kullanım içindir. Etkin madde Yardımcı maddeler : 10 ml lik ampul de 0.84 g sodyum bikarbonat içerir. : Enjeksiyonluk su Bu ilacı

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor?

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Diyabet Koordinatörü Görüşü Doç. Dr. Mustafa Altay Keçiören EAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları IV. Ulusal Diyabetik

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK

HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK Hasta için diyalizin anlamı? Yaşamdan çalınan zamanlar Bağımlılık (kişiye, merkeze, ilaca ) Yiyecek-içecekte

Detaylı

KARACIGERINI KORU SIGORTAYI ATTIRMA!

KARACIGERINI KORU SIGORTAYI ATTIRMA! KARACIGERINI KORU SIGORTAYI ATTIRMA! Portal : www.takvim.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 09.03.2017 Adres : http://www.takvim.com.tr/yasam/2017/03/09/karacigerini-koru-sigortayi-attirma Karaciğerini koru

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

İnkretinler (Olgu sunumları ile)

İnkretinler (Olgu sunumları ile) İnkretinler (Olgu sunumları ile) Prof. Dr. Erdinç ERTÜRK Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı II. Endokrinolojik Sorunlara Olgu Bazında Çözümler Sempozyumu 5-6 Nisan 2007 - İzmir

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi

Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi Bu rehber Okullarda Diyabet Eğitim programı çerçevesinde Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derneği Diyabet Çalışma Grubu tarafından hazırlanmış ve

Detaylı