Radyasyon Gözlem Raporu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Radyasyon Gözlem Raporu"

Transkript

1 greenpeace.org.tr Radyasyon Gözlem Raporu

2 Manisa Köprübaşı Radyasyon Gözlem Raporu Yazan: Jan Beranek, Şubat 2014 Manisa nın Köprübaşı ilçesi çevresinden alınan su ve toprak örneklerinde yapılan ölçümlerin yüksek oranda doğal radyoaktif madde içerdiğini açığa çıkaran bilimsel raporlar ışığında Greenpeace, bağımsız bir ölçüm yapmak üzere bölgeye bir uzman ekip gönderdi. Amaç aynı zamanda radyasyondan kaynaklanan potansiyel zararları belgelemekti. Ben ve ekip arkadaşlarım, mevcut veri ve bilgileri değerlendirdikten sonra Kasar Köyü ve çevresinde havadaki gamma radyasyon seviyelerine odaklanmaya karar verdik. Bu alanda kamuoyuna açık ve güvenilir bir veri yoktu ve Greenpeace olarak bu konuda katkıda bulunabileceğimizi düşünüyorduk. Yanımıza aldığımız taşınabilir ve ayarlı gamma spektrometre cihazı (Georadis RT-30), kişisel dozimetreler ve bir GPS cihazı ile 5 Şubat 2014 günü bölgede pek çok noktayı ziyaret ettik. Ölçüm verilerinin hepsine ve interaktif haritaya aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: 1

3 Temel Bulgular Kasar Köyü etrafında kaya ve toprakta doğal uranyumun varlığında ciddi bir artış söz konusu. Hayvanları otlatmak için kullanılan alanlarda havadaki gamma radyasyon dozları sık sık 0,1 ile 1,2 mikrosievert/saat (μsv/s) arasında değişiyor (ölçümler yerden bir metre yükseklikte yapıldığında). Bu, yakın çevredeki benzer alanlarda yapılan ölçümlerden 1,5 ila 15 kat daha yüksek bir rakam. Toprağın kazılmamış olması, bitkilerin varlığı burada büyük bir madencilik faaliyeti olmadığını dolayısıyla radyasyon seviyelerinin doğal nedenlerle artış gösterdiğine işaret ediyor. Buna rağmen, Kasar köyünün batısında 500 metre uzaklıkta bir yerde, toprak yolun sol tarafında (E28º ', N38º '), standart bir metre yükseklikte 4 mikrosievert/saat ve 10 cm yükseklikte saate 6,5 mikrosievert/saat (bölgedeki ortalamanın 50 katı) olan doz ölçümleri saptadık. Kasar Köyü etrafında kaya ve toprakta doğal uranyumun varlığında ciddi bir artış söz konusu. 2

4 Burası suni olarak bozulmuş tek yerdi ve yerel halk da burada 30 yıl önce cevheri çıkarmak üzere pilot bir madencilik uygulamasının olduğunu doğruladı. Burası, yol kenarında bir yamaçta bulunan, yüzeyi yaklaşık 10 metrekarelik küçük bir alan. Etrafında ne bir çit ne de işaret levhası bulunuyor. Taşınabilir radyasyon ölçüm cihazının (gamma spektometre) radyoizotop tanımlamasına göre radyasyonun temel kaynağının radyum Ra-226 olduğunu tespit ettik. Radyum, uranyumun parçalanması sonucunda ortaya çıkan bir yan üründür ve burada uranyum bulunduğunun göstergesidir. Kaynak hakkında nihai bir sonuca varmak için akredite bir laboratuvarda analiz yapılmalıdır. Yine de, yüksek radyasyon miktarı nedeniyle burada doğal olarak bulunan radyoaktif maddelerin varlığına (uranyum ve ayrışma sonucu ortaya çıkan diğer ürünler gibi) hükmedebiliriz. Daha da önemlisi, radyasyonun 4 μsv/s seviyesine kadar çıkmış olmasını uranyum madenciliğine bağlayabiliriz. Kırsal alanda (küçük köyler dahil olmak üzere), gamma doz oranının bir miktar artış gösterdiğini ve genellikle 0,1 ve 0,2 μsv/s (1 metre yükseklik) aralığında oynadığını gördük. Bu radyasyon seviyesi, Köprübaşı şehir merkezinde ölçtüğümüz 0,060-0,075 μsv/s (1 metre yükseklik) aralığının 2-3 katı daha yüksek. Bu küçük artışı bölge jeolojisinden kaynaklanan doğal uranyum varlığına bağlayabiliriz. Bölgede jeolojik tetkik nedeniyle açılmış 6 adet sondaj kuyusunda da gamma doz oranlarını ölçtük. Kılık köyü yakınındaki Topallı köyü çevresinde açılmış bir kuyuda (E28º ', N38º '), gamma dozlarında 1 metre yükseklikte 1 μsv/s e kadar ciddi bir artış söz konusu. Oysa 3 metre ilerisinde ölçtüğümüz miktar 0,18 1 μsv/s civarıydı. Gamma spekrometre göstergesi yine radyum RA-226 varlığına işaret ediyordu. Burada da, açığa çıkan radyasyonun tamamıyla doğal nedenlere bağlanamayacağını, insan aktivitesi sonucu ortaya çıktığını gösteren işaretler var. Risk değerlendirmesi Uranyum doğada kendiliğinden bulunan radyoaktif bir elementtir ve çoğunlukla U-238 izotopu şeklinde kendini gösterir. Yarılanma ömrünün çok uzun olması nedeniyle (4,5 milyar yıl), U-238 kendi başına küçük radyoaktivite düzeyine sahiptir. Ancak kimyasal özelliklerinden dolayı ağır metal grubuna giren uranyum, biyolojik toksik etkileri nedeniyle sağlık açısından risk oluşturmaktadır. Bilimsel çalışmalar, uranyuma maruz kalmanın beyin ve böbrekte işlev bozukluklarına ve kalp-damar hastalıklarına neden olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, yeraltında bulunan uranyuma, parçalanması sonucu ortaya çıkan başka radyoaktif izotoplar da eşlik eder. Bunlar uranyumdan çok daha fazla radyotoksik olan radyum Ra-226 ve gaz halindeki radon Rn-222 gibi izotoplardır ve akciğer veya kemik kanseri gibi pek çok sağlık tehdidini de beraberlerinde getirirler. Bilimsel çalışmalar, uranyuma maruz kalmanın beyin ve böbrekte işlev bozukluklarına ve kalp-damar hastalıklarına neden olduğunu ortaya koymuştur. 3

5 Uranyum madenciliği riski artırıyor Uranyum madenciliğinin yapılıp, uranyumun hava ile temas ettiği alanlarda, insanların hem uranyuma hem de diğer radyoaktif izotoplara maruz kalma riski daha yüksektir. Bu nedenle bina içlerinde radon konsantrasyonun düzenli ölçümlerinin yapılması, uranyum madenciliği sahalarının düzenli kontrol ve izlemesi gibi önleyici tedbirler gereklidir. Bu tedbirlerden biri de, madencilik faaliyeti sonucunda bölgenin ıslahıdır (Madene su sızmasını engellemek ve/veya radon ve tozun madenden açığa çıkmasını engellemek için madeni kil ile örtüp izole etmek-bkz. Avrupa ülkelerinde ve ABD deki yasal düzenlemeler). Tedbir alınması gerekiyor Araştırmamız sonucunda ne Kasar daki eski maden alanında ne de Topallı daki sondaj noktasında düzgün bir tedbir alındığını gözlemledik. Bu noktalarda açığa çıkan radyasyon, bölge sakinlerini hemen etkilemeyecek olsa da, belirli bir zaman geçtikten sonra ve maruz kalma sayısı arttıkça kümülatif etki yapabilir ve insanlarda hayatlarının ilerleyen yıllarında sağlık sorunlarına neden olabilir. 4

6 Uluslararası radyasyondan korunma ilkelerine göre düşük bile olsa hiçbir radyasyon dozu için zararsız denemez, doğal düzeylere fazladan eklenen ve insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkan herhangi bir radyasyona maruz kalma durumu, olabilecek en alt düzeyinde tutulmalıdır. Buna ek olarak, bölgede daha önceden yapılan araştırmalar, içme ve sulamada kullanılan bazı su kaynaklarında, uluslararası limit değer olan litrede 30 mikrogramın üzerinde uranyum tespit etmiştir. Hülya Kaçmaz ve Eran Nakoman tarafından kaleme alınan ve 2009 yılında hakemli bir dergide yayınlanan bilimsel araştırmaya göre: yeraltı sularının ve toprağın uzun süreli kullanımı bölge halkı için sağlıksız sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, tüketiciyi korumak için, sığ yeraltı sularını ve uranyumun yoğunlaştığı yerlerdeki toprakları kullanmamak daha iyi olacaktır. Öneriler Yukarıda bahsi geçen ve radyasyon düzeyi yüksek iki alan (Kasar ve Topallı köyü yakınları) insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkmıştır (maden, sondaj) ve düzgün bir şekilde temizlenmelidir. Bu yapılana kadar da bu noktalardan geçen kişilerin radyasyona gereksiz maruz kalma durumunu engellemek için uyarı levhaları konulmalıdır. İnsanların etkilenmesini engellemek için (örneğin, uzun süre bu bölgelerde bulunmama, burada bulunan kaya, taş veya toprağı kullanmama vs.) yerel halka bilgilendirme yapılmalıdır. Yerel halk yüksek dozlu uranyum içeren su kaynaklarını uzun süreli kullanmalarının zararları hakkında bilgilendirilmelidir. Durum düzenli olarak izlenmeli ve gerek duyulursa temiz su kaynaklarına erişim sağlanmalıdır. Kasar yakınında çıkarılmış uranyumun Köprübaşı yakınında bir tesiste sarı pasta adı verilen uranyum konsantrasyonunu oluşturmak için kullanıldığı MTA tarafından rapor edilmiş, fakat bu işlem sonucunda ortaya çıkan radyoaktif atığın nerede depolandığı hakkında bilgi verilmemiştir. Bu türden atıklar, yeraltı veya yerüstü suların kirlenmesine neden olabilir ve/ veya radon gazının havaya karışması söz konusu olabilir. Bu yerin açıklanması ve bağımsız ölçümlerin yapılmasına izin verilmesi gerekmektedir. Yazar hakkında Greenpeace Uluslararası için çalışan bir radyasyon uzmanı Jan Beranek, Fukuşima da ve Japonya nın başka bölgelerinde çeşitli radyasyon gözlem çalışmaları yaptı. İspanya, Çek Cumhuriyeti ve Ukrayna da da belli sahalarda düzenlenen radyoaktif kirliliği belirleme ve analiz etme çalışmalarına katıldı yılında, Hollanda Delft Teknik Üniversitesi Reaktör Enstitüsü nde düzenlenen radyasyon koruma kurslarında en yüksek seviyeyi tamamladı. 5

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

2: RADYOAKTİF ATIKLAR...11

2: RADYOAKTİF ATIKLAR...11 İÇİNDEKİLER Bölüm1: TEMEL KAVRAMLAR...1 1.1. İyon ve İyonizan Radyasyonlar...1 1.2. Radyoaktivite...3 1.3. Işınlama...3 1.4. Yarılanma Süresi...3 1.5. Radyolojik Birimler...4 1.6. Radyasyon Dozu...4 1.7.

Detaylı

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 69-72 yayımlanmıştır. Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in

Detaylı

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir.

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir. Doz Birimleri Bir canlının üzerine düşen radyasyon miktarından daha önemlisi ne kadar doz soğurduğudur. Soğurulan doz için kullanılan birimler aşağıdaki gibidir. 1 rad: Radyoaktif bir ışımaya maruz kalan

Detaylı

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK.

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON ÇALIŞANLARI VE BİLİNMESİ GEREKENLER RADYASYON TANIMI: DALGA VE TANECİK ÖZELLİKTE UZAYDA DOLAŞAN ENERJİ PAKETİ.

Detaylı

Ulusal KBRN Yönetmeliği ve Kurumlar Arası Organizasyon. Dr. Ayça ÇALBAY Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servis AD, ERZURUM

Ulusal KBRN Yönetmeliği ve Kurumlar Arası Organizasyon. Dr. Ayça ÇALBAY Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servis AD, ERZURUM Ulusal KBRN Yönetmeliği ve Kurumlar Arası Organizasyon Dr. Ayça ÇALBAY Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servis AD, ERZURUM Amaç Halk sağlığı ve çevreyi korumak Can ve mal kaybını azaltmak Tehlike

Detaylı

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır.

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Giriş Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Bu özellikteki elementlere radyoaktif element denir. Doğada bulunan kayaçlar farklı oranlarda radyoaktif

Detaylı

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi Tozların Sınıflandırması 1- Fibrojenik Tozlar (solunum sistemine zararlı olanlar)

Detaylı

SU KALİTE ÖZELLİKLERİ

SU KALİTE ÖZELLİKLERİ SU KALİTE ÖZELLİKLERİ Su kirliliği Su kaynağının kimyasal, fiziksel, bakteriyolojik, radyoaktif ve ekolojik özelliklerinin olumsuz yönde değişmesi şeklinde gözlenen ve doğrudan veya dolaylı yoldan biyolojik

Detaylı

Atık pilleri ne yapmalı?

Atık pilleri ne yapmalı? Akdeniz Üniversitesi Atık Pil Toplama Kampanyası Atık pilleri ne yapmalı? Kapsam Pil bağımlılığı Atık pil Çevreye olan zararları Ne yapılabilir? Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Sorunları

Detaylı

Fukushima Nükleer Santral Kazası ve

Fukushima Nükleer Santral Kazası ve Nükleer i Nükleer Kazası ve Prof. Dr. Cemal Niyazi Sökmen Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü Hacettepe Üniversitesi 9 Mart 2013 Özet Nükleer i 1 Nükleer i 2 3 4 5 Sahadaki Reaktörler Nükleer i No Tip Koruma

Detaylı

İşletmesinde Toz Problemi TKİ. OAL. TKİ Maden Müh.

İşletmesinde Toz Problemi TKİ. OAL. TKİ Maden Müh. TKİ. OAL. İşletmesinde Toz Problemi TKİ Maden Müh. 1) Giriş Henüz, Türkiye'de kömür ve metal ocaklarında teneffüs edilebilir toz kontrolü yapılmamaktadır. Bu alandaki çalışmaların önemi gün geçtikçe daha

Detaylı

BİYOFİZİK YRD.DOÇ.DR İKRAM ORAK

BİYOFİZİK YRD.DOÇ.DR İKRAM ORAK BİYOFİZİK YRD.DOÇ.DR İKRAM ORAK 06.10.2017 1 İÇERİK ve KAPSAM Tıpta Radyasyon fiziği ve atom fiziği Radyasyon doz birimleri Radyasyon sayım cihazları Gama kamera Laboratuvar dizaynı Radyoizotoplar ve radyofarmostikler

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ Pil ve Akümülatör Nedir? Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren, kompleks elektro kimyasal cihazlardır. Piller ve Aküler Şarj Edilemez (Primer) Şarj Edilebilir

Detaylı

G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.)

G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.) T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) Alev SAKARYA İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.) Mayıs 2015,

Detaylı

TOPRAK KİRLİLİĞİNDE SANAYİ UYGULAMALARI VE SAHAYA ÖZGÜ RİSK ANALİZİ

TOPRAK KİRLİLİĞİNDE SANAYİ UYGULAMALARI VE SAHAYA ÖZGÜ RİSK ANALİZİ TOPRAK KİRLİLİĞİNDE SANAYİ UYGULAMALARI VE SAHAYA ÖZGÜ RİSK ANALİZİ MART 2017 SUNUM PLANI 1. Toprak Kirliliği İle İlgili Yapılmış Örnek Çalışmalara Ait Görseller 2. Sanayi Tesislerinde Risk Analizi ve

Detaylı

İSTANBUL ANADOLU YAKASI HAVA KİRLİLİĞİNİN PM10 ve PM2.5 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ufuk MALAK Prof.Dr. Kadir ALP

İSTANBUL ANADOLU YAKASI HAVA KİRLİLİĞİNİN PM10 ve PM2.5 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ufuk MALAK Prof.Dr. Kadir ALP İSTANBUL ANADOLU YAKASI HAVA KİRLİLİĞİNİN PM10 ve PM2.5 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Ufuk MALAK Prof.Dr. Kadir ALP Hava Kirliliği Hava kirliliğinin, özellikle Partiküler madde PM10 ve PM2.5 in sağlık üzerine

Detaylı

Celalettin ŞİMŞEK. Dokuz Eylül Ü. Torbalı Meslek Yüksekokulu, Torbalı/İzmir.

Celalettin ŞİMŞEK. Dokuz Eylül Ü. Torbalı Meslek Yüksekokulu, Torbalı/İzmir. Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 79-84 yayımlanmıştır. Köprübaşı (Manisa) uranyum sahasındaki radyoaktivite

Detaylı

DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI

DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI Mehmet ULUSOY* ÖZET Ülkemizin 2013 yılı ihracatı 151,7 milyar dolar, madencilik sektörünün payı ise 5,04 milyar dolar ile

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

Atık Suda Kirlilik Yükü Tespiti İMES OSB Online Ölçüm Sistemi Uygulama Örneği. Direnç Özdemir Bölge Müdürü İnşaat Yük.Mühendisi

Atık Suda Kirlilik Yükü Tespiti İMES OSB Online Ölçüm Sistemi Uygulama Örneği. Direnç Özdemir Bölge Müdürü İnşaat Yük.Mühendisi Atık Suda Kirlilik Yükü Tespiti İMES OSB Online Ölçüm Sistemi Uygulama Örneği Direnç Özdemir Bölge Müdürü İnşaat Yük.Mühendisi 1 İMES OSB 2 Atık Sularda Fazla Kirlilik Yükünün Sahada Neden Olduğu Sorunlar

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

GENEL BAKIŞ. Petrol ve Doğal Gaz Üretimi 2004 Senaryosu. Fosil Yakıt Rezervleri: Ekonomik olarak Kullanılabilir Kaynaklar Bilinen Tüm Kaynaklar

GENEL BAKIŞ. Petrol ve Doğal Gaz Üretimi 2004 Senaryosu. Fosil Yakıt Rezervleri: Ekonomik olarak Kullanılabilir Kaynaklar Bilinen Tüm Kaynaklar BÖLÜM M 5 NÜKLEER KİMYA ÖZET Genel Bakış Radyoaktivite Çeşitleri Radyoaktivite Nasıl Ölçülür Çekirdek Kararlılığı Radyoaktif Bozunma Hızı Radyasyon Yağmurundan Nasıl Korunulur? Nükleer Füzyon Nükleer Fizyon

Detaylı

E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ

E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ 1. -84 NBE 001, Ege Bölgesinde Termal Suların ve Travertenlerin Radyoaktif Elementler Analizi ve Radyoaktif

Detaylı

Gama Işın Spektrometrelerinin Kalibrasyonu

Gama Işın Spektrometrelerinin Kalibrasyonu Gama Işın Spektrometrelerinin Kalibrasyonu -Gama ışın spektrometrelerin kalibrasyonunda amaç, ölçülen ışıma değerlerinin gamma ışını salgılayan kaynağın içerdiği potasyum, uranyum ve toryum konsantrasyonlarına

Detaylı

DOĞAL GAZ KULLANIMIYLA MARUZ KALINAN RADYOAKTİVİTE ((Doğal gazın bileşimi, kaynağına göre değişir)

DOĞAL GAZ KULLANIMIYLA MARUZ KALINAN RADYOAKTİVİTE ((Doğal gazın bileşimi, kaynağına göre değişir) DOĞAL GAZ KULLANIMIYLA MARUZ KALINAN RADYOAKTİVİTE ((Doğal gazın bileşimi, kaynağına göre değişir) Hidrokarbonlar % 80-99 Metan (CH 4 ) Etan (C 2 H 6 ) (Azalan Propan (C 3 H 8 ) Konsantras Bütan (C 4 H

Detaylı

ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim

ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim gerçekleştirmektedir. Yine de tükenen pilleri çevreye veya

Detaylı

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%)

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%) ÇEVRE Çevreye ayrılan harcamaların payı giderek artmaktadır. Grafik 16 da sunulan 2008-2010 yılları arasındaki göstergelere göre yapılan çevre ve çevresel harcamaların GSYH içindeki payının 2008 de %1,09

Detaylı

KİRLENMİŞ SAHA RİSK DEĞERLENDİRME

KİRLENMİŞ SAHA RİSK DEĞERLENDİRME KİRLENMİŞ SAHA RİSK DEĞERLENDİRME Akademisyenler ve Danışman Firmalar - Kirlenmiş Sahalar Yönetimi Çalıştayları: Yeni Yönetmeliğin Getirdiği Güçlükler ve Fırsatlar; 9 Aralık 2015 Kirlenmiş Sahalar Yönetim

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı

türkiye de nükleer santral projelerinde göz ardı edilenler

türkiye de nükleer santral projelerinde göz ardı edilenler Baran Bozoğlu TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Genel Başkanı türkiye de nükleer santral projelerinde göz ardı edilenler 69 Bilindiği üzere, 26 Nisan 1986 saat 01:23 de Ukrayna nın başkenti Kiev in 140 km

Detaylı

ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ

ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ ATIK VE ZEMİNLERİN OTURMASI DERSİN SORUMLUSU YRD. DOÇ DR. AHMET ŞENOL HAZIRLAYANLAR 2013138017 ALİHAN UTKU YILMAZ 2013138020 MUSTAFA ÖZBAY OTURMA Yapının(dolayısıyla temelin ) düşey

Detaylı

Golder Associates Saha Çalışmalarında Veri Kontrolü Ekipman Dekontaminasyonu ve Kontrol Numuneleri

Golder Associates Saha Çalışmalarında Veri Kontrolü Ekipman Dekontaminasyonu ve Kontrol Numuneleri Golder Associates Saha Çalışmalarında Veri Kontrolü Ekipman Dekontaminasyonu ve Kontrol Numuneleri 23 Mart 2017 - ANTALYA 1 Golder Associates 1960 Kanada 165 Ofis, 6500 Çalışan Avrupa Bölgesi - Toprak

Detaylı

LLOCATION AACTION EEVALUATION RADYOAKTİF KİRLİLİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KONTROLÜ: SGS RADYOAKTİVİTE HİZMETLERİ VALUATION APPLICATION EXPLANATION

LLOCATION AACTION EEVALUATION RADYOAKTİF KİRLİLİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KONTROLÜ: SGS RADYOAKTİVİTE HİZMETLERİ VALUATION APPLICATION EXPLANATION 30.974 19 E EXPLANATION 8 V VALUATION 15 A APPLICATION 18 30.974 LLOCATION 26.982 13 U UTILISATION 6 AACTION 25 T TRANSITION 75 186.207 EEVALUATION 9.0122 4 D DEDUCTION RADYOAKTİF KİRLİLİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ BİLİRKİŞİLİK/KAMULAŞTIRMA BİLİRKİŞİLİĞİ EĞİTİMİ 1- TMMOB Mevzuatı-Maden Mühendisleri Odası Mevzuatı 2- Bilirkişilik Mevzuatı 3- Hukuk Davalarında Bilirkişilik 4- Ceza Davalarında Bilirkişilik 5- İdari

Detaylı

Kimyasal Maddeler. Tehlikeli Kimyasal Maddeler. Patlayıcı, alevlenebilir, kanserojen, tahriş edici v.b gibi maddeler

Kimyasal Maddeler. Tehlikeli Kimyasal Maddeler. Patlayıcı, alevlenebilir, kanserojen, tahriş edici v.b gibi maddeler Kimyasal Maddeler Tehlikeli Kimyasal Maddeler Patlayıcı, alevlenebilir, kanserojen, tahriş edici v.b gibi maddeler Kimya sanayinin faaliyet alanı doğal maddelerin kimyasal yapısını değiştirerek diğer endüstrilerde

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir.

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir. DERS 2 Yeraltısuları Türkiye'de yeraltısularından yararlanma 1950den sonra hızla artmış, geniş ovaların sulanmasında, yerleşim merkezlerinin su gereksinimlerinin karşılanmasında kullanılmıştır. Yeraltısuları,

Detaylı

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI Vahşi mi? Atıkların gelişigüzel tabiata dökülmesiyle Koku kirliliği Yüzey suyu kirliliği Yeraltı suyu kirliliği Atıkların çevreye dağılması Kirliliğin, atıklardan beslenen

Detaylı

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron)

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron) BİNALARDA RADON ve SAĞLIK ETKİLERİ Giriş Bütün canlılar radyasyonla birlikte yaşamakta, hayatın bir parçası olarak dış uzay ve güneşten gelen kozmik ışınlar, yerkabuğunda bulunan radyoizotoplar dolayısıyla

Detaylı

Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır.

Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Milli Gelirin yaklaşık %5 i turizm sektöründen elde edilmektedir. (%1i termal turizimden) Turizm sektöründe son yıllarda yaşanan hızlı

Detaylı

OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİ HİZMET STANDARTLARI

OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİ HİZMET STANDARTLARI OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİ HİZMET STANDARTLARI SIRA NO HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ) 1 Çalışma Ruhsatı Yer Seçimi ve Tesisi Kurma İzni (GSM 1-2-3) 1- Başvuru

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması Öğr.Gör. Türkan ÖZBAY Doç. Dr. Özlem KARADENİZ Prof.Dr. Hatice DURAK Genel Bilgiler Çalışmanın Amacı

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Radyasyon yayan cihazların bulunduğu alanlara yönelik düzenleme yapılmalıdır.

Radyasyon yayan cihazların bulunduğu alanlara yönelik düzenleme yapılmalıdır. Radyasyon yayan cihazların bulunduğu alanlara yönelik düzenleme yapılmalıdır. Radyasyon yayan cihazların bulunduğu alanların Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan (TAEK) lisansı bulunmalıdır. Radyasyon yayan

Detaylı

TEMELDE SU YALITIMI. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

TEMELDE SU YALITIMI. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMELDE SU YALITIMI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMELDE SU YALITIMI Yapıların zeminle temas eden bölümlerinin

Detaylı

UYGULAMA 3 ÖRNEK PROBLEMLER

UYGULAMA 3 ÖRNEK PROBLEMLER ÖRNEK PROBLEMLER Gerekli Bilgiler ÖN EK ÇARPAN ÇARPAN T (tera) 1.000.000.000.000 10 12 G (giga) 1.000.000.000 10 9 M (mega) 1.000.000 10 6 K (kilo) 1.000 10 3 m (mili) 0.001 10-3 μ (mikro) 0.000001 10-6

Detaylı

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ. Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ. Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM yasal dayanak 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Bölüm:2 Madde:10 Fıkra:4 İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların

Detaylı

Tarım Sektöründe İş Hijyeninin Önemi

Tarım Sektöründe İş Hijyeninin Önemi Tarım Sektöründe İş Hijyeninin Önemi Tarım Çalışanlarının İşyeri Ortam Koşulları Tarım sektörü, erken ölüm, yaralanma ve hastalık açısından inşaat ve madencilikten sonra en tehlikeli üçüncü iş koludur.

Detaylı

HURDALARDA RADYOAKTİVİTE MODÜL 15

HURDALARDA RADYOAKTİVİTE MODÜL 15 HURDALARDA RADYOAKTİVİTE MODÜL 15 1 TARİHÇE Dünyada her yıl bir önceki yıla nazaran ih5yaç duyulan demir- çelik mamullerine olan talep yıldan yıla artmaktadır. Dolayısıyla madenlerden demir- çelik üre5minin

Detaylı

Kaynak Yeri Tespiti ve İyileştirme Çalışmaları. Örnek Proje: Yeraltı Suyunda Kaynak Tespiti ve İyileştirme Çalışmaları

Kaynak Yeri Tespiti ve İyileştirme Çalışmaları. Örnek Proje: Yeraltı Suyunda Kaynak Tespiti ve İyileştirme Çalışmaları Kaynak Yeri Tespiti ve İyileştirme Çalışmaları Örnek Proje: Yeraltı Suyunda Kaynak Tespiti ve İyileştirme Çalışmaları Hazırlayan: Ozan Atak (Jeoloji Yüksek Mühendisi) Bilge Karakaş (Çevre Yüksek Mühendisi)

Detaylı

BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI

BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI Arş. Gör. Hakan YİĞİTBAŞIOĞLU Göller Yöresinde yeralan Burdur Havzası'nın oluşumunda tektonik hareketlerin büyük etkisi olmuştur. Havza

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

Sağlik Sektöründe. UV Dezenfeksiyonu

Sağlik Sektöründe. UV Dezenfeksiyonu Sağlik Sektöründe UV Dezenfeksiyonu Günlük yaşamda enfeksiyon riski 50% bekleme odalarında 60% ofiste 70% asansörde 85% yürüyen merdiven 90% otobüs ve metroda Source: www.gesundheit-krankheiten.de Hastane

Detaylı

ASKİ HAVZA KORUMA YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMALARI

ASKİ HAVZA KORUMA YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMALARI ASKİ HAVZA KORUMA YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMALARI Kurum olarak, İlimize içme ve kullanma suyu temin edilen su kaynaklarını koruma çalışmalarımız, 2872 sayılı Çevre Kanununa dayanılarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HİZMETLERİ

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HİZMETLERİ İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI BİLİŞİM İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olup, iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili gereken tüm hizmetleri

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ Dr. Fatma IŞIK COŞKUNSES İSG Uzmanı / İSGÜM Kimyasal maddeler sanayimizin ve günlük yaşantımızın içinde bir çok alanda

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Kullanım Kılavuzu Gaz Ölçüm Cihazı PCE-LD 1

Kullanım Kılavuzu Gaz Ölçüm Cihazı PCE-LD 1 Gaz Ölçüm Cihazı PCE-LD 1 Versiyon 1.1 01/07/2016 İçindekiler 1 GİRİŞ... 3 2 ÖZELLİKLER... 3 3 TEKNİK ÖZELLİKLER... 4 4 CİHAZ... 4 5 KULLANIMA HAZIRLIK... 5 5.1 Pilleri takma... 5 5.2 Soğutucunun aktüel

Detaylı

Kullanım Kılavuzu Gaz Kontrol Cihazları PCE-LD 1

Kullanım Kılavuzu Gaz Kontrol Cihazları PCE-LD 1 Gaz Kontrol Cihazları PCE-LD 1 Versiyon 1.1 01/07/2016 İçindekiler 1 GİRİŞ... 3 2 ÖZELLİKLER... 3 3 TEKNİK ÖZELLİKLER... 4 4 CİHAZ... 4 5 KULLANIMA HAZIRLIK... 5 5.1 Pilleri takma... 5 5.2 Soğutucunun

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

ÜRÜN ADI % AĞIRLIK CAS NO EINECS NO META-KSİLEN 20.0 108-38-3 203-576-3 MICROCRYSTALLINE 20.0 14808-60-7 238-878-4 SILICA

ÜRÜN ADI % AĞIRLIK CAS NO EINECS NO META-KSİLEN 20.0 108-38-3 203-576-3 MICROCRYSTALLINE 20.0 14808-60-7 238-878-4 SILICA Yayınlama Tarihi 21.06.2014 Form No 07FRC027 Revizyon No 0 Revizyon Tarihi - 1- Madde Mustahzar ve Şirket /İş Sahibinin Tanımı Ürün Adı Firma Adı AKİŞ BOYA SAN VE TİC AŞ Ali Osman Sönmez cad.no.4 Bursa-TURKEY

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ Pil ve Akümülatör Nedir? Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren, kompleks elektro kimyasal cihazlardır. Piller ve Aküler Şarj Edilemez (Primer) Şarj Edilebilir

Detaylı

Doz azaltma teknikleri. Süre. Mesafe. Zırhlama. Yapısal Zırhlama 11/18/2015 RADYOLOJİDE ZIRHLAMA. Prof.Dr.Nail Bulakbaşı

Doz azaltma teknikleri. Süre. Mesafe. Zırhlama. Yapısal Zırhlama 11/18/2015 RADYOLOJİDE ZIRHLAMA. Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Doz azaltma teknikleri RADYOLOJİDE ZIRHLAMA Radyasyondan korunma parametreleri Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Süre Mesafe Zırhlama Süre Mesafe Doz = (Doz Şiddeti)x(Süre) Bir ölçüm cihazının 50 µsv/saat lik radyasyon

Detaylı

II. ELEKTROMANYETİK ALANLAR VE ETKİLERİ SEMPOZYUMU ELEKTROMANYETİK ALAN KİRLİLİĞİ YÖNETİM ÇALIŞMALARI

II. ELEKTROMANYETİK ALANLAR VE ETKİLERİ SEMPOZYUMU ELEKTROMANYETİK ALAN KİRLİLİĞİ YÖNETİM ÇALIŞMALARI II. ELEKTROMANYETİK ALANLAR VE ETKİLERİ SEMPOZYUMU ELEKTROMANYETİK ALAN KİRLİLİĞİ YÖNETİM ÇALIŞMALARI ELEKTROMANYETİK RADYASYON KAYNAKLARI KURUM/YEREL YÖNETİMLERİN SORUMLULUĞU Anayasa Mahkemesi iptal kararı

Detaylı

AKÇEV. Mühendislik ve Çevre Laboratuvarı

AKÇEV. Mühendislik ve Çevre Laboratuvarı AKÇEV Mühendislik ve Çevre Laboratuvarı Adres: Emek Mahallesi Bişkek Caddesi 37/5 Çankaya - ANKARA Tel: + 90 312 215 79 00 Faks: + 90 312 215 79 01 www.akcev.com.tr info@akcev.com.tr akcevmuhendislik@gmail.com

Detaylı

Hava Kirleticilerin Atmosferde Dağılımı ve Hava Kalitesi Modellemesi P R O F. D R. A B D U R R A H M A N B A Y R A M

Hava Kirleticilerin Atmosferde Dağılımı ve Hava Kalitesi Modellemesi P R O F. D R. A B D U R R A H M A N B A Y R A M Hava Kirleticilerin Atmosferde Dağılımı ve Hava Kalitesi Modellemesi P R O F. D R. A B D U R R A H M A N B A Y R A M Temel Kavramlar Emisyon Dış Hava Kalitesi Hava Kalitesi Dağılım Modellemesi Emisyon

Detaylı

Meltem METE KILIÇ Kimya Mühendisi Bölüm Sorumlusu 04 Kasım 2016

Meltem METE KILIÇ Kimya Mühendisi Bölüm Sorumlusu 04 Kasım 2016 ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI Meltem METE KILIÇ Kimya Mühendisi Bölüm Sorumlusu 04 Kasım

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacık Altın Madeni. Aylık Çevre Raporu

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacık Altın Madeni. Aylık Çevre Raporu Normandy Madencilik A.Ş. Ovacık Altın Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 1 Toz ve Gaz Emisyonlarının Kontrolü...3 Toz...3 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazı...5 Gürültü Kontrolü...5 3 Kimyasal Maddelerin

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerlerinde uygulanır. (2) Ancak; a) Hastalara tıbbi

Detaylı

SU MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ YRD. DOÇ. DR. FATİH TOSUNOĞLU

SU MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ YRD. DOÇ. DR. FATİH TOSUNOĞLU SU MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ YRD. DOÇ. DR. FATİH TOSUNOĞLU DERS HAKKINDA GENEL BİLGİLER Görüşme Saatleri:---------- Tavsiye edilen kitaplar: 1-Kavramsal su mühendisliği, Prof.Dr. A.Melih Yanmaz, Prof. Dr. Nurunnisa

Detaylı

Değerli Öğrenciler, Yrd. Doç. Dr. Gökhan AYDIN

Değerli Öğrenciler, Yrd. Doç. Dr. Gökhan AYDIN Değerli Öğrenciler, Proje raporlarının hazırlanmasında, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü nün tez yazım kılavuzu referans alınacaktır. İlgili kılavuz sizlerle paylaşılacaktır. Raporlarınızın

Detaylı

TURHAN DOĞRU NEFES ALMAK:

TURHAN DOĞRU NEFES ALMAK: Mustafa TURHAN A sınıfı İşgüvenliği Uzmanı mturhan.isg@gmail.com DOĞRU NEFES ALMAK: Solunum Koruyucuların Farklı Sektörlerde Kullanımı 1 Doğru Nefes Almak ne demek? Tehditler İmkanlar Solunum koruyucular

Detaylı

İçindekiler. Kullanım Kılavuzu

İçindekiler. Kullanım Kılavuzu Versiyon 1.1 Oluşturulma Tarihi: 29/06/2016 İçindekiler 1 Grafik Metni... 3 2 Güvenlik... 3 3 İlk Adım... 4 4 Cihaz Kullanımı... 4 5 Önerilen Ölçüm Yöntemi... 5 6 Sorumluluk... 5 7 Teknik Veriler... 5

Detaylı

MADEN MÜHENDİSİ TANIM

MADEN MÜHENDİSİ TANIM TANIM Yeraltında ve yer üstünde bulunan her tür enerji, maden ve doğalgaz yatağının ekonomik bir biçimde işletilmeye elverişli olup olmadığına karar veren, madenlerin işletilmesi için gerekli tesisleri

Detaylı

TAEK PHT Genel Görünüş

TAEK PHT Genel Görünüş TÜRKİYE HIZLANDIRICI TEKNOLOJİSİ İLE TANIŞIYOR.. Bilindiği üzere ileri teknolojilerin başında gelen nükleer teknoloji günümüzde, sağlıktan enerjiye, endüstriden çevre korumaya kadar pek çok alanda insanlığın

Detaylı

BİGA YARIMADASINDA TARİHİ TRUVA HARABELERİNİN GÜNEYİNDEKİ RADYOAKTİF SAHİL KUMLARININ MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN ANA KAYAÇLARININ PETROLOJİSİ

BİGA YARIMADASINDA TARİHİ TRUVA HARABELERİNİN GÜNEYİNDEKİ RADYOAKTİF SAHİL KUMLARININ MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN ANA KAYAÇLARININ PETROLOJİSİ BİGA YARIMADASINDA TARİHİ TRUVA HARABELERİNİN GÜNEYİNDEKİ RADYOAKTİF SAHİL KUMLARININ MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN ANA KAYAÇLARININ PETROLOJİSİ Muzaffer ANDAÇ Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara Etüdü

Detaylı

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ 1 KATI ATIK ÇEŞİTLERİ Evsel ve Kurumsal Çöpler Park ve Bahçelerden Bitkisel

Detaylı

ASBESTLE ÇALIġMALARDA ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK

ASBESTLE ÇALIġMALARDA ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ASBESTLE ÇALIġMALARDA SAĞLIK mad men VE season GÜVENLĠK 6 episode 10 ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK Aslıcan GÜLER İSG Uzman

Detaylı

Radyo Frekansı-Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalma

Radyo Frekansı-Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalma Radyo Frekansı-Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalma STANDARD LME-12:001904 Utr Dzl. A İçindekiler 1 Giriş... 3 2 Gereksinimler... 3 3 RF EMF Prosedürü... 4 4 Eğitim... 5 5 Kişisel Koruyucu Ekipman... 5

Detaylı

Zeminlerden Örnek Numune Alınması

Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden örnek numune alma tekniği, örneklerden istenen niteliğe ve gereken en önemli konu; zeminde davranışın süreksizliklerle belirlenebileceği, bu nedenle alınan

Detaylı

1) Katı ve sıvı maddelerin ısıyı iletme yeteneklerini kullanarak diğer katı veya sıvı cisimlere teması ile ısıyı iletmesine ne ad verilir?

1) Katı ve sıvı maddelerin ısıyı iletme yeteneklerini kullanarak diğer katı veya sıvı cisimlere teması ile ısıyı iletmesine ne ad verilir? 1) Katı ve sıvı maddelerin ısıyı iletme yeteneklerini kullanarak diğer katı veya sıvı cisimlere teması ile ısıyı iletmesine ne ad verilir? a) Kondüksüyon b) Konveksiyon c) Radyasyon d) Yanma e) Perstüksüyon

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI 1) Radyoaktivite nedir? ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI a. Çekirdeğin enerji açığa çıkararak 2 farklı atoma bölünmesidir b. Atomun yörünge elektronlarından birinin koparılmasıdır. c. Karasız atom

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh.

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. YAPI İŞYERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ne göre ÇOK TEHLİKELİ sınıftadır Yapı işyerlerinde

Detaylı