1 9 Eylül Çarşamba Oturumları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1 9 Eylül Çarşamba Oturumları"

Transkript

1 Paralel Oturum Bildirileri 1 9 Eylül Çarşamba Oturumları 1.1 Oturum Kümeleri Programı 11:00 12:30 ÇrB 13:45-15:15 ÇrC 15:30-16:30 ÇrD IE104 Bulanık Mantık Bulanık Mantık Bulanık Mantık IE102 Optimizasyon Optimizasyon Çok Kriterli Karar Verme Çok Kriterli Karar IE03 Verme 17:15-18:45 ÇrE Çok Kriterli Karar Verme MM25 Optimizasyon Optimizasyon Optimizasyon Optimizasyon IE105 Üretim Yönetimi Üretim Yönetimi Üretim Yönetimi Üretim Yönetimi IE106 Çizelgeleme Çizelgeleme Çizelgeleme Çizelgeleme Yer Seçim ve Yer Seçimi ve Yer Seçimi ve IE301 Lojistik Lojistik Lojistik IE04 Enerji Yönetimi Enerji Yönetimi Enerji Yönetimi Enerji Yönetimi IE300 Kalite Yönetimi Kalite Yönetimi Kalite Yönetimi Enerji Yönetimi IE139 Ergonomi Ergonomi Ergonomi Ergonomi İnsani Yardım İnsani Yardım İnsani Yardım İnsani Yardım IE227 Lojistiği Lojistiği Lojistiği Lojistiği IE311 Doğal Kaynaklar Doğal Kaynaklar Doğal Kaynaklar IE103 Veri Analizi Veri Analizi Veri Analizi Veri Analizi YAEM YAEM IE306 Benzetim Benzetim Eğitimi Eğitimi

2 1.2 Sunum Özetleri ÇrB104 Oturum - Bulanık Mantık I Çarşamba 11:00-12:30, IE104 Küme: Bulanık Mantık Oturum Başkanı: Yasemin Kabacık (Celal Bayar Üniversitesi) 1. Bulanık Ortamda Ortak Teslim Tarihli ve Kısıtlı Tek Makine Çizelgeleme Problemleri için Bir Karar Destek Sistemi Nurdan Özarik Göksu, Küçükpazarlı Havacılık ve Uzay, Serpil Erol Üretim planlama sürecinin en önemli adımı olan çizelgeleme aşamasında genellikle işlerin işlem zamanları ve teslim tarihleri kesin olarak bilinir ve sabit kabul edilir. Gerçek hayat problemlerinde ise bu parametrelerin kesin çizgilerle belirtilen net ifadelerden öte kesinlik içermeyen bulanık ifadeler ile değerlendirilmesi daha tutarlı sonuçlar vermektedir. Bulanık mantık konusu son zamanlarda gerek üniversitelerde gerekse üretim gerçekleştiren firmalarda yakından takip edilen bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada üçgensel bulanık işlem zamanları ve teslim tarihleri kullanılarak ortak teslim tarihi tarafından kısıtlandırılmış tek makine çizelgeleme problemleri üzerinde durulmuştur. Amaç fonksiyonu olarak ortak teslim tarihlerinden sapmaların yani toplam erken tamamlama ve geç tamamlama maliyetlerinin en küçüklenmesi hedeflenmiştir. Erken tamamlanma ve geç tamamlanma ceza maliyetlerinin işlerden bağımsız ve birbirlerinden farklı olduğu problemler için çözüm önerilmiştir. Son olarak problem boyutu gözetmeksizin her boyuttaki probleme çözüm sunabilen bir karar destek sistemi önerilmiştir. Önerilen yöntem ve oluşturulan karar destek sistemi çeşitli test problemleri ile denenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulanık mantık, bulanık çizelgeleme, bulanık işlem zamanı, erkenlik geçlik problemleri, ortak teslim tarihli çizelgeleme, tek makine çizelgeleme 2. Bulanık AHP Temelli Balanced Scorecard Yöntemiyle Stratejik Önceliklerin Belirlenmesi: Sağlık Sektöründe Bir Uygulama Nuri Özgür Doğan, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Seda Gencan Sağlık sektörü hitap ettiği kitlenin büyüklüğü ve verdiği hizmetin hassasiyeti nedeniyle son derece önemli bir hizmet sektörüdür. Bu çalışmanın amacı sağlık sektöründe stratejik planlamaya ilişkin öncelikleri ortaya koymak ve bu önceliklerin önem sırasını belirlemektir. Bu kapsamda sağlık sektörü içerisinden bir kamu hastanesi ile bir özel hastane ele alınmış ve bu iki hastanede gerçekleştirilen Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) temelli Balanced Scorecard (BSC) uygulamasına yer verilmiştir. Yöntemin uygulanması sürecinde ilk olarak BSC yöntemi yardımıyla dört temel perspektif olan finansal perspektif, müşteri perspektifi, işletme içi prosesler perspektifi ile öğrenme ve büyüme perspektifi sağlık sektörü açısından yeniden tanımlanmış ve bu dört perspektifin her biri için anahtar performans göstergeleri belirlenmiştir. Daha sonra Bulanık AHP yöntemi kullanılarak bu dört temel perspektif ile anahtar performans göstergeleri, hastanelerin nihai performansını maksimize edecek şekilde önem sırasına göre ağırlıklandırılmıştır. Elde edilen ağırlıklar ile önemli faktörler bulunmuş ve ayrıca her iki hastanenin öncelik değerlerinin karşılaştırılması da mümkün olmuştur. Son olarak çalışmanın bazı kısıtları olduğu vurgulanmış ve gelecekte bu konu üzerinde yapılabilecek araştırmalar için de birtakım öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Balanced scorecard, bulanık analitik hiyerarşi prosesi, hastaneler

3 3. Toplam Verimli Bakım İçin Yeni Performans Ölçütlerinin Geliştirilmesi ve Bunların Bulanıklık Altında Değerlendirilmesi Ebru Turanoğlu Bekar, İzmir Üniversitesi, Mehmet Çakmakçı Üretim sistemlerinin gelişmesiyle ürün kalitesi, verimlilik, maliyet, güvenlik gibi temel öğeler gittikçe ekipmana bağlanmaktadır. Bu da etkili bir bakım sisteminin oluşturulmasını gerektirmektedir. Bu noktada Toplam Verimli Bakım (TPM) sistemi ön plana çıkmaktadır. TPM programlarının başarılı olabilmesi için mevcut sorunların, çözüme yönelik yaklaşımların ve elde edilecek faydaların belirlenmesi gerekmektedir. Bunun başarılmasının ise sorunları ortaya çıkaran ölçüm tekniklerinin uygulanmasını ve sonuç olarak TPM etkinliğinin ve sonuçlarının doğru olarak ölçülmesini gerektirmektedir. Literatürde, TPM etkinliğinin ölçülmesinde sadece ekipman performansına ilişkin ölçütler dikkate alınmıştır. Ancak TPM uygulaması organizasyon çapında bir faaliyettir ve bu bir kültürel değişim ve yaşam biçimi olacaktır. TPM uygulamasının etkinliğini ölçmek için toplam bakım etkinliği üzerinde etkisi olan bazı faktörlere dayalı organizasyon çapında bir performans ölçme programı gereklidir. Bu yüzden TPM uygulanmasından kaynaklanan çeşitli iyileştirmeleri ölçmek için standart bir yöntem geliştirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada TPM in etkinliğinin ölçülmesinde ekipman ile ilgili ölçütlerin yanında operatör eğitimi ve tecrübesi ile ilgili, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili, maliyet ile ilgili, öğrenme ve büyüme ile ilgili ve çalışan memnuniyeti ile ilgili birtakım ölçütler de dikkate alınarak yeni performans ölçütleri geliştirilmiştir. TPM in etkinliğini ölçmede geliştirilen bu performans ölçütleri bulanık kümeler teorisi kullanılarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulanık mantık, toplam verimli bakım (TPM), yeni TPM performans ölçütleri 4. Bulanık REBA: Beyaz Eşya Sektöründe Bir Uygulama Yasemin Kabacık, Celal Bayar Üniversitesi, Merve Hatice Çandır, Selin Baştürk, Ceyhun Araz, Fatih Mümtaz Duran REBA, dinamik ve statik duruşlarda söz konusu olan yüklenmeyi, insan-yük etkileşimini göz önüne alarak iş görenin tüm vücudunun duruşsal riskini değerlendiren, ergonomi çalışmalarında sıklıkla kullanılan ergonomik bir risk analizi yöntemidir. Bu yöntemin diğer risk analizi çeşitlerine nazaran daha sık kullanılmasının başlıca nedenleri; çalışanın tüm vücudunu göz önüne alması ve bir iyileştirme yapıldığı zaman, iyileştirmenin öncesinde ve sonrasında rahatsızlık risklerinin azalıp azalmadığını değerlendirebilmesidir. Ayrıca; söz konusu insan sağlığı ve iş-yaşam dengesi iken doğru ve yerinde ergonomik risk analizleri yapılması gerekmekte ve büyük önem taşımaktadır. İş yükü ve çalışma gücünün en iyi şekilde dengelenip, hem çalışanın sağlığını koruyan, hem de üretimin artmasını sağlayan insan makine çevre sisteminin başarılması için optimum ergonomik koşullar sağlanmalı ve değerlendirmeleri belirli aralıklarla gerçekleştirilmelidir. Bu çalışmada, ortam koşulları gibi çeşitli faktörlerle ortaya çıkabilecek belirsizliklerin ele alınabilmesine imkan tanıyan, bulanık çıkarsama sistemi tabanlı, REBA yönteminde belirtilen kuralları baz alan, Bulanık REBA yöntemi önerilmiştir. Çalışmanın uygulaması 2 farklı beyaz eşya firmasında gerçekleştirilmiştir. 100 adet duruş pozisyonun ölçümleri yapılmış, buna göre REBA yöntemi ve Bulanık REBA yöntemine göre risk değerlendirmeleri karşılaştırılmıştır. Bulanık REBA uygulamasında hedeflendiği gibi, REBA yöntemine kıyasla daha hassas sonuçlar gözlemlenebilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulanık mantık, REBA, ergonomi, risk analizi

4 ÇrB102 Oturum - Optimizasyon I Çarşamba 11:00-12:30, IE102 Küme: Optimizasyon Oturum Başkanı: Pınar Mızrak Özfırat (Celal Bayar Üniversitesi) 1. Ege Denizi için Deniz Arama Kurtarma Birimlerinin Yerleşim Modeli Nasuh Razı, Deniz Harp Okulu, Mümtaz Karataş Arama Kurtarma (AK) faaliyetlerinin başarısı temel olarak kaynakların doğru şekilde planlanmasına ve meydana gelen kaza/olaylara kısa sürede müdahale edilmesine bağlıdır. Denizde icra edilen AK faaliyetleri, sudaki kazazedelerin kısa hayatta kalma süreleri göz önüne alındığında daha da kritik hale gelmektedir. Bu nedenle, yeterli seviyede AK biriminin kaza/olaylara süratli müdahalesine imkan sağlayacak şekilde konumlandırılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, farklı imkan kabiliyete (denizde kalma süresi, dayanıklılık, boyut, vb.) sahip sınırlı sayıdaki deniz AK biriminin aday limanların kapasite kısıtı altında kaza/olaylara müdahale süresini minimize etmeyi hedefleyen tamsayılı doğrusal olmayan bir optimizasyon modeli geliştirilmiştir. Uygulama alanı olarak çevre denizlerimizden en yoğun deniz trafiğine ve kaza oranına sahip Ege Denizi seçilmiş ve 2014 yılına ait kaza/olay verileri kullanılmıştır. Problem GAMS yazılımı kullanılarak çözülmüştür. Çözüm sonuçlarına göre yapılabilecek iyileştirmeler önerilmiş, duyarlılık analizi ile AK faaliyet başarısındaki değişim incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Arama ve kurtarma, gams, tamsayılı doğrusal olmayan programlama 2. Hava Sahası Sektör Tasarımı için Bir Algoritma Şaban Temizkan, Kara Harp Okulu, Aydın Sipahioğlu Hava sahası sektör optimizasyonu sivil hava trafik yönetiminde yıllardır çalışılan özel bir problem türüdür. Amacı hava sahası sektörlerinin sınırlarını değiştirerek, sektörler arasındaki iş yükü farkını en küçüklemektir. Genelde bilinen üç tane çözüm yöntemi Genetik Algoritmalı Voronoi Diyagramları, Uçuş Rotaları Kümeleme ve Karma Tamsayılı Programlamadır. Askeri birimlerce icra edilen hava savunma ve komuta kontrol faaliyetleri ise hava sahasında yapılan işler itibariyle sivil hava trafik yönetiminden farklıdır. Genel olarak havadan gelebilecek tehditlere karşı ülkeyi savunmaya yönelik faaliyetleri içermektedir. Bu faaliyetler sisteminin unsuru olan kontrol ihbar merkezleri (KİM) tarafından hava sahası kontrol sektörlerinde yürütülmektedir. Bu çalışmada bugüne kadar sektör tasarımı için kullanılan çözüm yöntemlerinden farklı olarak K-Ortalama Algoritmasından uyarlanmış bir kümeleme algoritması önerilmiştir. Bu algoritma ile KİM ler için hava sahası kontrol sektörleri tasarlanırken, sektörler arası iş yükü farkı en küçüklenmekte ve karar vericilerin hava savunma ve komuta kontrol kabiliyetini arttırmaya yönelik bölgelere özel sektör talepleri de karşılanmaktadır. Algoritmanın temelini hava sahasının coğrafi koordinat sistemine göre dörtgenlere bölünmüş olması oluşturmaktadır. Türkiye için örnek olarak türetilmiş bir senaryodan hava sahasındaki her bir dörtgenin iş yükü elde edilmiş ve Türkiye hava sahası eşit iş yükü içeren 5 sektöre bölünmüştür. Anahtar Kelimeler: Hava sahası, sektörizasyon, k-ortalama 3. Çok Koalisyonlu Tam Kamyon Yükü Gönderici İşbirliği Soheyl Zehtabiyan, TOBB Üniversitesi, Gültekin Kuyzu Gönderici işbirliği, son yıllarda ortaya çıkmış yeni bir işbirliği türüdür ve tedarik zinciri yönetiminde kurumlar arası yatay işbirliği sınıfına girmektedir. Sert rekabet koşulları, kaynak yetersizliği, iklim değişimi, güvenlik sorunları ve yeni kanuni düzenlemeler firmalar üzerindeki baskıyı artırmış ve geleneksel düşünce kalıplarını zorlayan yeni çözümler aramaya itmiştir. İşbirliği; daha geniş ve bütün sistemi kapsayan bir bakış açısı getirmesi nedeniyle yeni fırsatlar sunan bir strateji olarak görülmektedir. Gönderici işbirliğinde taşıyıcı firmalardan taşımacılık hizmeti alan bir grup gönderici firma bir araya gelir; ve taşıyıcı firmalarla grup olarak pazarlık yaparlar. Göndericiler işbirliği yapmak istediklerinde; hangi göndericilerin işbirliğine dahil edileceği,

5 hangi göndericilerin rotalarının arka arkaya ekleneceği, ve oluşturulan rota birleştirme çözümünden doğan toplam maliyetin göndericilere ve hatta her bir rotaya dağıtılması konularında en iyi kararları vermek durumundadırlar. Literatürdeki çalışmalar işbirliği yapan göndericilerin tek bir koalisyon kurduğunu varsaymış ve bu tek koalisyonunun kurulması, devamı ve genişletilmesi konularını ele almışlardır. Verilen bir koalisyon ve bu koalisyon için hesaplanan en küçük maliyetli çözüm için adil bir maliyet paylaşımı olup olmadığını konu almışlardır. Buna ek olarak, verilen bir koalisyon, çözüm ve maliyet paylaşma mekanizması için koalisyona katılmak isteyen yeni bir göndericinin koalisyona alınıp alınmaması kararını konu alan çalışmalar da mevcuttur. Büyük ölçekli gönderici işbirliği ağlarında sadece tek bir koalisyona izin verilmesi koordinasyonu zorlaştırmakta ve kabul edilebilir maliyet dağıtımına sahip geniş çaplı bir çözüm bulunmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada birden fazla ayrışık koalisyon içerebilen tam kamyon yükü gönderici işbirliği ağları ele alınmıştır. Her biri adil maliyet dağıtımına sahip, ayrık koalisyonlardan oluşan en düşük toplam maliyetli koalisyon yapısının bulunması amaçlanmıştır. Gönderici ve rota sayıları arttıkça ve operasyonel kısıtlar eklendikçe bu kararları en iyi biçimde vermek gittikçe zorlaşmaktadır. Gerçek hayat durumlarında problem boyutlarının çok büyük olması beklendiği için özellikle büyük ölçekli problem örneklerinin çözümüne yönelik sezgisel algoritmalar geliştirilmiştir. Bu çalışma TÜBİTAK tarafından 112M227 numaralı proje ile desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tedarik zincirinde işbirliği, sezgisel çözüm yöntemi, maliyet dağıtımı 4. Kuadratik Atama Problemi için Doğrusal Olmayan ve Doğrusal Modellerin Karşılaştırılması Pınar Mızrak Özfırat, Celal Bayar Üniversitesi Tesis yerleşim problemi literatürde iyi bilinen, amacı toplam taşımaların azaltılması olan bir problemdir. Bu problem için uygulanan çözüm yöntemlerinden biri de doğrusal olmayan programlama ile modellemektir. Bu çalışmada da tesis yerleşim problemi ele alınmış ve problem kuadratik atama problemi olarak modellenmiştir. Problem için öncelikle doğrusal olmayan model oluşturulmuştur. Sonrasında farklı yöntemler kullanarak, doğrusal olmayan model alternatif doğrusal modellere dönüştürülmüştür. Tüm alternatif modeller (doğrusal ve doğrusal olmayan) farklı büyüklükteki problemler için çözülmüştür. Sonuçlar problemin büyüklüğü, kısıt sayısı, değişken sayısı ve çözüm zamanı açısından karşılaştırılmıştır. Ayrıca tüm modellerin optimum çözüm elde edebildiği maksimum problem boyutu belirlenmiştir. Böylece problem boyutuna göre kullanılması gereken yöntemler hakkında öneriler oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Doğrusal programlama, doğrusal olmayan programlama, kuadratik atama problemi, tesis yerleşimi ÇrB03 Davetli Oturum- Davranışsal YA Çarşamba 11:00-12:30, IE03 Küme: Çok Kriterli Karar Verme Oturum Başkanı: Murat Kaya (Sabancı Üniversitesi) 1. Kuyruklarda Rassal Bekleme Sürelerinin Kuyruğa Katılım ve Terk Etme Kararlarına Etkisi Evrim Güneş, Koç Üniversitesi,Büşra Gençer, Zeynep Akşin, Özge Pala Koç Hizmet veren sistemlerde müşteriler sıklıkla kuyruklara katılıp katılmama ve katıldıktan sonra terk edip etmeme kararları verirler. Bu çalışmada laboratuar deneyleri yöntemi kullanarak böyle hizmet sistemlerindeki müşteri davranışlarını incelemekteyiz. Deneylerde müşteriler hem uzunluk (kısa/uzun) hem de hizmet süresi özellikleri (sabit/rassal hızlı başlayan/rassal yavaş başlayan) bakımından değişiklik gösteren birkaç kuyruk için karar vermektedir. Deneysel veriler kullanılarak kuyruk uzunluğu ve rassal hizmet sürelerinin terk etme ve katılma kararlarına etkisi analiz edilmektedir.

6 Anahtar Kelimeler: Hizmet sistemleri, kuyruklarda davranış, laboratuar deneyleri, kuyruğa katılım, kuyruğu terk etme 2. Değişik Talep Seviyelerinde Sipariş Kararları Üzerine Deneysel Bir Çalışma Ayşe Kocabıyıkoğlu, Bilkent Üniversitesi, C. Itır Göğüş, M. Sinan Gönül Üretim yönetimi modelleri üzerine yapılan deneysel çalışmalar normatif teoriden sistematik sapmalar göstermektedir. Bu alandaki çalışmaların büyük çoğunluğu gazeteci çocuk problemi üzerine odaklanmıştır. Bu çalışmada gazeteci çocuk modelindeki sipariş kararlarının çeşitli talep seviyelerinde nasıl değiştiği deneysel bir çalışma ile gözlemlenmektedir. Karar vericilerin normatif değerlerden sapmakla beraber, teoriye uygun olarak talep arttıkça sipariş değerlerini de arttırdıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, farklı maliyet seviyelerinde, normatif değerlerden sapmalarda asimetrik bir eğilim vardır. Çalışmada bu eğilime sebep olabilecek davranışsal açıklamalar değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Davranışsal operasyon yönetimi 3. Tedarik Zinciri İlişkilerinde Davranışsal Faktörler: Deneyler ve Yeni Modeller Murat Kaya, Sabancı Üniversitesi Tedarik zincirlerini oluşturan firmalar arasındaki stratejik ilişkiler ve bu ilişkilerin operasyonel kararlara olan yansımaları üzerine akademik literatürde çok sayıda kuramsal model geliştirilmiştir. Oyun teorisi bazlı bu modeller, rasyonel bireylerin stratejik etkileşim içerisinde nasıl karar verdiklerine ilişkin pek de gerçekçi olmayan varsayımlara dayanmaktadır. Biraz da bu sebeple, tedarik zinciri sözleşmeleri literatürünün iş pratiği ile bağlantısı zayıf kalmıştır. Literatürdeki bu eksikliğe yönelik olarak bu çalışmada, gazeteci çocuk problemine maruz kalan bir perakendeci ve ona mal sağlayan bir üreticiden oluşan basit bir tedarik zincirinde karar verme deneyleri gerçekleştirdik. İki firmayı temsil eden insan denekler, farklı sözleşme tipi senaryoları altında 40 tur boyunca bilgisayar ortamında etkileşime girerek sözleşme parametresi ve sipariş miktarı kararları verdiler. Deney verisinde kuramsal modellerin beklentilerinden sistematik sapmalar gözlemledik. Örneğin, kuramsal beklentinin aksine: (1) Toplam zincir karı iki firma arasında daha adil biçimde paylaşıldı; (2) Basit toptan satış fiyatı üzerinden sözleşme diğer iki sözleşme kadar verimlilik sağlayabildi; (3) Karar değişkenini belli bir süre değiştirmemeye kendini adayabilen taraf bundan stratejik fayda sağlayarak toplam kardaki payını arttırabildi. Gözlenen bunun gibi sapmaları irdeleyerek riskten kaçınma ve hakkaniyet tutumu gibi davranışsal faktörlerin denek kararlarına etkilerini açıklayacak modeller geliştirdik. Sipariş miktarı kararlarında talep kovalama ve envanter hatasını minimize etme gibi karar sezgisellerinin varlığını gösterdik, ve literatürde bulunmayan yeni sezgiseller tanımladık. Son olarak, üretici ve perakendecinin kararlarındaki zamanla öğrenme süreçlerini modelledik. Sunulan deneysel çalışmamızla, tedarik zinciri dışında insan karar vericiler arasında stratejik etkileşimin ve belirsizliğin olduğu başka iş senaryolarına da ışık tutabilecek sonuçlara ulaşmış olduk. Anahtar Kelimeler: Davranışsal operasyon yönetimi, tedarik zinciri yönetimi, tedarik zincir sözleşmeleri, gazeteci çocuk modeli, davranışsal deneyler

7 ÇrB-MM25 Davetli Oturum- Kombinatoriyel Optimizasyon Uygulamaları Çarşamba 11:00-12:30, MM25 Küme: Optimizasyon Oturum Başkanı: Tonguç Ünlütürk (Sabancı Üniversitesi) 1. Sosyal Ağlarda Etki Enbüyükleme Problemini Aç Gözlü Yaklaşım ve Ağ Güvenirliği Sınırları Kullanarak Çözmek Gökalp Eroğlu, Boğaziçi Üniversitesi, Özge Sürer, Evren Güney, İ. Kuban Altınel, Necati Aras, Bora Çekyay, Gönenç Yücel Sosyal ağlarda etki enbüyükleme problemi, ağ üzerindeki etkiyi enbüyükleyecek sayısı bilinen çekirdek kümeyi ({S}) bulmayı amaçlar. Herhangi bir {S} kümesinin yarattığı etki, küme değerli bir fonksiyondur ve etkinin bağımsız şelale yayılımı izlediği varsayımı altında {S} kümesine göre alt birimseldir. Bu nedenle etki enbüyükleme problemine çözüm üreten çok sayıda aç gözlü sezgisel önerilmiştir. Etki değerini hesaplamak için yinelemeli olarak bir çift düğümü bağlayan bir yol olması ({s}-{t} bağlılık) olasılığının belirlenmesi gerekir ki {S} kümesi bilinse bile bunu yapmak bilgisayısal olarak zordur ve aç gözlü sezgisellerin etkinliği çok azalır. Bu olumsuzluğu önlemede {s}-{t} bağlılık olasılığının alt ve üst sınırlarından yararlanılabilir. Alt sınır, aynı ayrıtı paylaşmayan yollar kullanılarak hesaplanırken; üst sınır için aynı ayrıtı paylaşmayan kesikler kullanılır. Çalışmamızda, aç gözlü sezgiselde asıl etki fonksiyonunun yerine, {s}-{t} bağlılık alt ve üst sınırları yardımıyla bulunan etki sınırlarını kullanmanın sonuçları hız artımı ve sonuç kalitesi bakımından incelenmektedir. Hazırlanan programlar rassal üretilmiş deney verisi üzerinde koşturularak belirlenen etki sınırları ve en etkili kümeler karşılaştırılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Aç gözlü algoritma, alt birimsel fonksiyon, etki enbüyükleme, sosyal ağlar 2. Dinamik Konteyner Yer Değiştirme Problemi için Tabu Arama Sezgiseli Yaklaşımları Osman Karpuzoğlu, Galatasaray Üniversitesi, Hakan Akyüz, Temel Öncan Konteyner yer değiştirme problemi (KYP) liman sahasında istiflenmiş ve istiften alınış sırası bilinen J adet konteyner içeren bir konteyner sırasının tamamen boşaltılması için yapılacak toplam yer değiştirme sayısının enküçüklenmesi ile ilgilenir. KYP sıfır-bir programlama gösterimi ile temsil edilebilir ve NP-zor olduğu bilinmektedir. Gerçek uygulamalarda ise konteynerler sıralara eklenebilir ve aynı şekilde sıradan alınıp gemilere veya liman sahasını terketmek üzere kamyonlara yüklenebilir. Bu çalışmada dinamik konteyner yer değiştirme problemi (DKYP) olarak adlandırılan ve konteynerlerin hem konteyner sırasına eklendiği hem de sıradan ayrılabildiği genel hali ele alınmıştır. KYP yi genelleyen DKYP nin çözümü daha zordur. Problemin sezgisel olarak çözümü için tabu arama sezgisel yaklaşımı geliştirilmiştir. Rassal olarak türetilen örnek problemler üzerinde bilgisayısal deneyler gerçekleştirilmiştir. DKYP için geliştirilen tabu arama sezgisel yaklaşımının yazındaki çalışmalardan daha etkin sonuçlar ürettiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Atama, konteyner yer değiştirme, tabu arama 3. Karışık Tamsayılı Programlara Paralel Çözüm Üretme Algoritmaları Utku Koç, MEF Üniversitesi, Sanjay Mehrotra Bu çalışmada Karışık Tamsayılı Programlarına olurlu çözümleri paralel şekilde bulan bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yaklaşım paralel bir çerçeve ile Olurluluk Pompası (Feasibility Pump, FP) algoritmasını kaynaştırmaktadır. Önerilen yöntemde birçok FP alt-uygulaması paralel olarak çalıştırılmakta ve bu uygulamalar arasında haberleşme sağlanmaktadır. MIPLIB 2003, ve MIPLIB 2010 kümelerinde 512 işlemciye kadar yapılan testler önerilen paralelizasyon yönteminin istatistiksel olarak etkin olduğunu kanıtlamıştır. Dahası, toplam işlemci süresi aynı olsa dahi, kısa ve çok paralelde çalışan algoritmaların uzun ve az paralelde çalışanlardan çok daha iyi olabileceği gösterilmiştir. Bu da paralelizasyonun değerinin sadece işlem gücünü artırmaktan değil aynı zamanda bilgi paylaşımından da kaynaklandığını göstermektedir.

8 Anahtar Kelimeler: Paralel optimizasyon, karışık tamsayılı programlama, sezgisel, feasibility pump 4. Seri Sistemler için Genelleştirilmiş Sınama Problemi Tonguç Ünlütürk, Sabancı Üniversitesi, Rebi Daldal, Danny Segev, Iftah Gamzu Sıralı sınama problemi en genel haliyle bir ikili fonksiyonun değerini, fonksiyonun değişkenlerinin değerlerini öğrenmenin maliyetli olduğu durumda, en az beklenen maliyetle bulan stratejinin bulunması problemidir. Her değişkenin alabileceği değerle ilgili olasılıklar verilmiştir. Değişkenlerin birbirinden bağımsız değerler aldığı varsayılır. Seri-Sistemler literatürde çalışılan bütün durumların bir özel durumu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada Sıralı-Sınama probleminin daha genel bir hali Seri-Sistemler için çalışılmıştır. Bu genel halde, birden fazla değişkenin değerini aynı anda öğrenmek mümkündür. Bunun için sabit bir maliyet ve bu grupta bulunan değişkenlerin öğrenme maliyetlerinin ödenmesi gerekir. Bu çalışmada değişken kümesinin herhangi bir alt kümesinin bu şekilde test edilebileceği varsayılmıştır. Bu durumda olurlu bir çözüm değişken setinin bölümlenmesine karşılık gelmektedir. Problemin bu durumu için bir yaklaşık algoritma sunulacak ve bu algoritma ile diğer geliştirilen sezgisel algoritmaların sayısal karşılaştırması yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Seri sistemler, sıralı sınama, sabit maliyetle sınama, grup olarak sınama ÇrB105 Oturum- Üretim Yönetimi I Çarşamba 11:00-12:30, IE105 Küme: Üretim Yönetimi Oturum Başkanı: Eren Özceylan (Gaziantep Üniversitesi) 1. Tedarikçi Güvenilirliğini Etkileyen Parametrelerin Önem Derecesinin Sektörlere Göre Değişimi Behı ce Meltem Kayhan, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Selçuk Çebı Bir tedarikçi kendisinden istenilen ürünleri istenilen zaman, kalite ve miktarda temin edebildiği ve çalıştığı işletmeyi doğru bilgilendirdiği sürece güvenilirdir ve tedarikçi güvenilirliği tedarikçi seçiminde kritik bir öneme sahiptir. Çalışma kapsamında tedarikçi seçim problemleri ile ilgili geniş bir yayın taraması yapılmış ve yapılan yayın taraması sonucunda literatürde tedarikçi güvenilirliği ile ilgili çok fazla çalışmanın bulunmadığı, yapılan çalışmaların çoğunda da tedarikçi güvenilirliğini etkileyen parametrelerin göz ardı edildiği görülmüştür. Oysa tedarikçi güvenilirliğini etkileyen birden çok parametre vardır. Bu çalışmada literatürden farklı olarak tedarikçi güvenilirliğini etkileyen parametrelerin belirlenmesi ve bu parametrelerin önem derecelerini sektörel bazda hesaplayarak sektörler arası tedarikçi güvenilirliğini etkileyen parametrelerin önem derecesindeki değişimin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bir anket hazırlanıp, farklı sektörlerde çalışan ve firmaların tedarikçi seçim kararını veren uzmanlarla görüşülmüştür. Yapılan yayın taraması ve anketler sonucunda tedarikçi güvenilirliğini etkileyen parametreler; zamanlama, miktar, kalite, esneklik, deneyim, sürdürülebilirlik ve fiyat olarak belirlenmiş ve önem derecelerinin sektörlere göre değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tedarikçi, performans ölçütleri, tedarikçi güvenilirliği 2. Üretim Planlama Problemleri için Karmaşık Tamsayı Programlama Tabanlı Sezgisel Yaklaşımlar Hacer Güner Gören, Pamukkale Üniversitesi, Semra Tunalı Yoğun rekabet ortamında kıt kaynakların etkin kullanımı ve operasyonların çizelgelenmesi işletmelerin başarısında önemli rol oynamaktadır. Müşteri isteklerini zamanında ve mümkün olan en düşük maliyetle karşılamak oldukça karmaşık ve zor bir süreçtir. Bu süreci başarıyla yönetmek ve sürdürmek işletmeler için oldukça önemli ve ancak etkin bir planlama ile mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada, sanayide ortaya çıkan

9 en önemli üretim planlama problemlerinden biri olan Kapasite Kısıtlı Parti Büyüklüğü problemi için birden çok farklı karmaşık tamsayı programlama tabanlı sezgisel yaklaşım önerilmiştir. Önerilen yaklaşımların performansları, bir optimizasyon yazılımı ve önceki çalışmalarımızda önerdiğimiz diğer sezgisel yaklaşımlar ile karşılaştırılmıştır. Yaptığımız deney çalışmaları önerilen sezgisel yaklaşımların problemin çözümünde etkin olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Üretim planlama, kapasite kısıtlı parti büyüklüğü problemi, karmaşık tamsayı programlama, tabanlı sezgisel yaklaşımlar 3. Kapalı Döngü Tedarik Zincirinin Genetik Algoritma ile Modellenmesi Seval Ene, Uludağ Üniversitesi, Nursel Öztürk Son yıllarda, tedarik zinciri yönetimi ile çevresel faktörlerin kesişimi geleneksel tedarik zincirine yeni yaklaşımlar kazandırmıştır. Kapalı döngü tedarik zinciri, ileri yönde malzeme akışı, geri yönde ise bilgi akışından oluşan geleneksel tedarik zincirine, çeşitli sebeplerle geri dönen ürünlerin tersine akışının entegre edilmesi ile oluşmaktadır. Tersine akış, tedarik zincirine dönen ürünlerin geri dönüşümü, tekrar kullanımı veya bertarafı için gerekli faaliyetler serisidir. İleri ve tersine akışın eş zamanlı olarak yürütüldüğü kapalı döngü tedarik zincirinde, uygun lojistik alt yapının sağlanması için ağ tasarımı stratejik bir karardır. Ağ tasarım problemi, atama ve dağıtım problemlerini içermektedir. Bu çalışmada, kapalı döngü tedarik zinciri ağının modellenmesi probleminin çözümü için bir genetik algoritma geliştirilmiştir. Önerilen algoritma, açılacak tesis yerlerine ve adedine karar vererek, tesisler arasında yapılan atamaları ve ürün akış miktarlarını planlamaktadır. Algoritma, rassal olarak oluşturulmuş farklı boyutlu problem setleri ile test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen genetik algoritmanın başarılı sonuçlar verdiğini ve farklı ürünlerin kapalı döngü tedarik zincirlerine uyarlanarak uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ağ tasarımı, genetik algoritma, kapalı döngü tedarik zinciri 4. İleri Tedarik Zinciri Ağı Tasarımı için Test Problem ve Genetik Algoritmaya Dayalı Çözüm Yöntemi Geliştirilmesi Eren Özceylan, Gaziantep Üniversitesi, Çağrı Koç, Sadettin Erhan Kesen Bir tedarik zincirinde tedarikçiler, imalatçılar, dağıtıcılar, toptancılar, perakendeciler gibi çeşitli iş aktörlerinin yerlerinin tespiti ve birbirleri arasındaki fiziksel akış miktarının optimal olarak belirlenmesi literatürde tedarik zinciri ağ tasarımı problemi olarak ele alınmaktadır. Ulaştırma problemlerinin gelişmiş hali olan tedarik zinciri ağ tasarımı problemleri NP-zor sınıfına girmektedir. Bundan dolayı, kabul edilebilir zamanlarda çözüm bulabilmek için çok sayıda sezgisel yöntem bu problem için geliştirilmiştir. Ancak literatürde, geliştirilen sezgisel yöntemlerin adil bir şekilde kıyaslanabilmesi için uygun test problemler mevcut değildir. Bu çalışmada iki, üç ve dört aşamalı ileri tedarik zinciri ağ tasarımı için farklı boyutlarda 450 adet test problem geliştirilmiştir. Geliştirilen test problemler, genetik algoritmaya dayalı çözüm yöntemi ile denenmiş ve sonuçlar GAMS paket programından elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak 3 saatlik çözüm süresi altında dahi herhangi bir sonuç vermeyen problemler için geliştirilen çözüm yöntemi 6 dakikanın altında optimal veya uygun bir sonuç vermiştir. Anahtar Kelimeler: Genetik algoritma, ileri tedarik zinciri, tedarik zinciri ağ tasarımı, test problemleri

10 ÇrB106 Davetli Oturum- Proje Yönetimi I Çarşamba 11:00-12:30, IE106 Küme: Çizelgeleme ve Proje Yönetimi Oturum Başkanı: Gündüz Ulusoy (Sabancı Üniversitesi) 1. Çevik Yazılım Geliştirme Metodolojileri Dahilinde Proje Yönetimi Pratiği Oğuz Yılmaz, Labris Networks Çevik yazılım metodolojileri son 5 yıl içinde çok yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu metodolojilerde iş kümesi içerisinde alt kümeler her bir koşu içerisinde ele alınırken bunlarla ilgili proje yönetimi ve çizelgeleme 2 safhada gerçekleşir. Mikro safhada her bir koşu yönetilirken, makro safhada bütün iş kümesinin yönetimi olağan proje yönetim zaman çizelgelemesi dahilinde yapılır. Böylece belirsizliğin kısa koşuların sağladığı gerçek ilerleme bilgisi ile azaltıldığı çevik metodoloji, üçüncü partilere teslimatın ve işler arası bağımlılıkların yönetildiği Gantt çizelgeleme ile beraber kullanılarak proje hedeflerinin yakalanmasında daha güçlü olabilir. Kısa vadeli koşularda izlenen gerçek ilerleme durumu sonraki koşularda işler için daha katı zaman pencereleri istenmesi ile işlerin ihtiyacı olan zamandan daha fazlasını almasını da engeller (Parkinson yasası). Diğer yandan çevik metodolojilerin takım ve üyelerine verdiği sorumluluk ve hakimiyet de yüksek bir motivasyon oluşturarak projenin hedeflerine ulaşmasına katkı sağlar. Bu çalışma ile çevik metodolojilerin konvansiyonel proje yönetim pratikleri ile harmanlanarak kullanıldığı Labris Networks geliştirme ortamındaki pratik anlatılacaktır. Anahtar Kelimeler: Çevik geliştirme (Agile development), scrum 2. Çoklu Proje Ortamında Bir Proje Yönetim İş Modeli ve Proje Yöneticisinin Becerileri Behice Gül Torun Öztürk, Turkcell Teknoloji Rekabet ve gelişen teknoloji ile birlikte, değişen ve artan piyasa ihtiyaçlarına cevaben, uluslararası arenada faaliyet gösteren kurumsal firmaların Bilgi Teknolojileri ne dayanan operasyonel çözüm modelleri büyük oranda, sağlam, standart ve gerektiğinde bir o kadar da esnek proje yönetim modellerine dayanmaktadır. Bununla birlikte bahsi geçen çözümler, eşzamanlı yürütülen yüzler mertebesine ulaşan proje portföyleri ile sağlanabilmektedir. Çoklu proje ortamı söz konusu olunca, Proje Yönetim Ofisi, Proje Yöneticileri, Proje Ekipleri, kurumun fonksiyonel organizasyon yapısı, uygulanan proje süreçleri ve otomasyon ortamları ve de bunları takip eden raporlama ve ölçüm sistemleri bu alandaki önemli aktörler ve araçlardır. Bu aktörlerin bireysel ve takım halindeki yetenekleri, araçların etkinlikleri ve kolay kullanım özellikleri projelerin başarısına ve dolayısı ile kurumun çıktısına direkt katkıda bulunmaktadır. Sunumda, eş zamanlı yürütülen proje ile çoklu proje yönetim ortamına uyan Turkcell Teknoloji - Bilgi Teknolojileri Bölümü çatısı altındaki Gelir Yönetimi Proje Portföyü ele alınarak, uygulanan proje yönetim sürecinin iş modeli ve portföyün başarısı için burada görev alan bir Proje Yöneticisinden (PY) beklenen standart yeteneklerin yanında, planlama, bilgilendirme, eskalasyon, motivasyon, liderlik, iletişim konularındaki kişisel becerilerinin önemi irdelenecektir. Bu kavramların kuruma özel neyi ifade ettiği ve proje sonuçlarına nasıl katkıda bulunduğu ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Proje yönetim ofisi, proje yöneticileri, proje ekipleri, proje süreçleri ve otomasyon ortamları, raporlama ve ölçüm sistemleri, iletişim, liderlik, planlama, bilgilendirme, eskalasyon, motivasyon 3.ArGe projelerinde Test Süreçleri için Takım Esaslı Melez Proje Kontrol Sistemi Serdar Baysan, İstanbul Teknik Üniversitesi, M. Bülent Durmuşoğlu, Ayşegül Saraç Yüksek değişkenlik, kısıtlı kaynaklar ve süreçler arasındaki tekrarlı ilişkiler sebebiyle ArGe projeleri, proje yönetiminin özel bir alanı olarak değerlendirilebilir. ArGe projelerinde ana performans ölçütü pazarda fırsatın fark edilmesinden imalata kadar olan süreyi kapsayan yeni ürün geliştirme temin süresidir. Temin süresi, aşırı yüklenme ve değişkenliğin bozucu etkisi kontrol altına alınarak, israfların ortadan kaldırılması ve akışın

11 sağlanmasıyla kısaltılabilir. Bu çalışmada ürün geliştirmeye yönelik ArGe projeleri için takım esaslı melez proje kontrol sistemi sunulacaktır. Sistemin geliştirme, uyarlama ve uygulama aşamalarında yalın ürün geliştirme ilke ve araçlarından faydalanılmıştır. Analiz aşamasında Değer Akışı Haritalandırma ve Tasarım Yapı Matrisi araçları kullanılarak faaliyetler değer içeriğine göre ayrıştırılır, özellikle yeniden işleme ve bekleme israfları görselleştirilir. Tasarım yapı matrisinin kümelenmesiyle süreç kümeleri oluşturulur ve işgören ihtiyacına göre takımlar belirlenir. Takımların çok fonksiyonlu yapıya dönüştürülmesi için yetkinlik matrislerinden de faydalanılır. Melez kontrol sistemi, takım içi süreçler için itme, takımlar arası süreçler için çekme esasına göre uygulanır. Takım içi süreçlerde uygun önceliklendirme kuralını uygulayarak ve geri dönüşleri ortadan kaldıracak gelişme ortamını kurarak temin süreleri kısaltılır. Takımlar arası çekme yapısında, süreç içi proje sayıları sınırlandırılarak, aşırı yüklenmenin önüne geçilir ve değişkenlik kontrol altına alınarak öngörülebilirlik artar. Yeni ürün geliştirme projeleri düşünüldüğünde test süreçleri projenin son safhalarında, zamanlama olarak müşteriye görece daha yakın konumda gerçekleştirilir. Bu sebeple, test süreçlerinde yapılacak bir iyileştirme, müşteriye daha hızlı yansıtılabilir. Fakat test süreçlerinin yönetimi, öncelik ilişkilerinin çeşitliliği, bilgi ve malzeme akış rotalarının çeşitliliği, test donanımı, işgören ve test objesi kısıtları sebebiyle karmaşık bir problem alanıdır. Önerilen kontrol sistemi test süreçlerine odaklanarak örneklenecektir. Bu çalışmada, beyaz eşya alanında faaliyet gösteren bir ArGe merkezinde tüm yeni ürün geliştirme akışı incelenmiş, değer akış haritalandırma yöntemiyle görselleştirilmiştir. Potansiyel iyileştirme alanları içinde, algılama ve doğrulama testleri seçilmiş ve önerilen yöntem bu alanda uygulanmıştır. Araştırmacılar için yeni araştırma fırsatları ve uygulamacılar için detaylı bir yol haritası sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Marka, pazarlama, pazarlama aklı, kalite, verimlilik, ne olacak bu memleketin hali 4. İnci Akü ArGe Merkezi Proje Yönetim Süreçleri Sibel Eserdağ, İnci Akü A.Ş., Sinan Yılmaz İnci Akü ArGe merkezimizin proje yönetim süreci misyon, vizyon ve stratejilerimize uygun olarak potansiyel proje fikirleri oluşturulması, bu fikirlerin içerisinden potansiyel proje fikirlerine odaklanma, kaynakların düzenlenmesi, ArGe çalışmalarının yapılması ve çıkan sonuçların bilgi yönetim sistemi ile dokümantasyonu, fikri haklarla kurumsallaşması olarak tanımlanmaktadır. Pazar araştırmaları, yeni ürünle ilgili pazar payları, pazar trendleri, devam eden projelerde karşılaşılan sorunlar, müşteri talepleri proje fikirlerini oluşturmaktadır. Bu projeler ürün kalitesine yönelik olduğunda ağırlıklı olarak fonksiyonel performans, bozulma oranları, ilk maliyet, işletme maliyeti gibi konularda olabilmektedir. İnci Akü bünyesindeki proje komitesi proje değerlendirme kriterlerine göre öncelikli projeleri tanımlar. Kaynak ve bütçe yönetimi kapsamında gerekli çalışmaları başlatır. İnci Akü bünyesinde gerçekleştirilen projelerin yapılandırılması, önceliklendirilmesi, yürütülmesi, ortak dilin oluşturulması ve ilgili dokümantasyonun elektronik ortamda takip edilebilmesi için 2013 yılından beri MS- Project Server ve MS-Share-Point platformları aktif olarak kullanılmaya başlanılmıştır. Proje yönetiminde her proje tipi için belirlenen akış diyagramları sürecin hedef odaklı ilerlemesini olanak sağlamaktadır. Proje yönetim sisteminde proje adımlarını oluşturan iş kırınım yapısı (WBS) kontrol listelerindeki aktivitelerden oluşmaktadır. Proje fazları ve proje fazlarındaki aktivitelerin girişleri ile süreç sürekliliği sağlanır. İnci Akü içinde kurumsal stratejiler dahilinde kişisel gelişim ve uzmanlaşma teşvik edilmektedir. Proje lideri olarak atanan personelimizin ihtiyaç duyduğu eğitim programlarında, vizyon oluşturacak, kurumsal bakış açımıza uygun ve ArGe projelerini yönetecek seviyeye getirecek programlar öncelikli olmaktadır. Ayrıca inci akademi / e-learning programı ile online eğitimlerin uygulamasına da geçilmiştir. Projeler kapsamında yapılan çalışmaları, eğitimleri ve proje raporlarını da içeren kurumsal hafıza kapsamında İnci Ansiklopedi sistemi de oluşturulmuştur Ulusal Bilim Teknoloji ve Yenilik Stratejisinde belirtildiği gibi ürettiği bilgi ve geliştirdiği teknolojileri, ülke ve insanlığın yararına yenilikçi ürün, süreç ve hizmetlere dönüştürebilen Türkiye için İnci Akü ArGe Merkezi de, bilgi üreten ve ürettiği bilgiyi ticarileştirmeyi başaran ArGe bilinci ile projelerini istikrarla gerçekleştirmeye devam edecektir. Anahtar Kelimeler: Proje yönetimi, strateji geliştirme, ArGe

12 ÇrB301 Davetli Oturum- Yer Seçimi ve Lojistik I Çarşamba 11:00-12:30, IE301 Küme: Yer Seçimi ve Lojistik Oturum Başkanı: Bahar Kara (Bilkent Üniversitesi) 1. Takım Orienteering Problemi için Yeni Bir Karar Modeli İmdat Kara, Başkent Üniversitesi, Papatya S. Bıçakçı, Tusan Derya, Barış Keçeci Dağıtım planlaması ve lojistik yönetiminin en önemli teknik problemleri rotalama ağırlıklıdır. Gezgin Satıcı Problemi (GSP) ve uzantıları rotalama problemlerinin temelini oluşturmaktadır. Orienteering Problemi (OP), son yıllarda araştırmacıların ilgi gösterdiği GSP nin yeni uzantılarından biri olup, dağlık veya ormanlık alan içinde oynanan bir doğa ve düşünce sporundan hareketle tanımlanmıştır. OP; bir başlangıç ve bitiş noktası arasında, belirli bir maliyet (zaman veya mesafe) kısıtı altında her biri pozitif bir puan değerine sahip mümkün olduğunca çok noktayı sadece birer kez ziyaret etmek suretiyle, toplam puanı enbüyükleyen yol veya rotanın bulunması problemidir. OP nde oyuncu veya hareketli sayısı birden fazla ise bu durum Takım Orienteering Problemi (TOP) Team Orienteering Problem olarak ele alınmaktadır. Diğer rotalama problemlerinde de olduğu gibi, OP veya TOP üzerine yapılan araştırmalar, sezgiseller üzerinde yoğunlaşmaktadır. Erişebildiğimiz kadarıyla ilgili kaynaklarda, OP için çok az sayıda karar modeli, TOP için ise, polinom büyüklükte sadece üç indisli bir karar modeli vardır. Bu bildiride, TOP için iki indisli, karar değişkenleri ve kısıtlarının sayısı O(n2) olan yeni bir tamsayılı doğrusal karar modeli sunulmaktadır. Önerilen model, hareketli sayısı tek olduğunda, OP için de yeni bir yapı özelliği göstermektedir. Yeni model ve önceki modellerle, açık erişimli karşılaştırma problemleri CPLEX 12.5 kullanılarak çözülüp, CPU süreleri ve doğrusal programlama gevşetme değerleri analiz edilmiştir. Önerilen modelin, hem TOP problemlerinde hem de OP problemlerinde, her iki performans ölçütüne göre de çok üstün olduğu gözlenmiştir. Modelin performansını daha da yakinen görmek amacıyla, büyük boyutlu problemlerin çözümleri alınarak, sonuçlar yorumlanıp, yapılacak çalışmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gezgin satıcı problemi, orienteering problemi, rotalama 2. İki Aşamalı Eş Zamanlı Topla Dağıt Araç Rotalama Problemi için Bir Sezgisel Yaklaşım Fulya Altıparmak, Gazi Üniversitesi, Önder Belgin, İsmail Karaoğlan Firmalar günümüz rekabetçi ortamında varlıklarını sürdürebilmek için lojistik sistemlerini de içeren birçok alanda stratejik ve taktik düzeyde kararlar vermek zorundadırlar. Lojistik yönetiminin önemli alanlarından birisi de araç rotalama problemidir. Araç rotalama problemi (ARP), müşterilere hizmet veren araç filosu için optimal rotaların belirlenmesi problemidir. Taşıma endüstrisinde, son yıllarda çevre kirliliği ve trafik yükü üzerindeki olumsuz etkilerden dolayı direkt dağıtım ve çok aşamalı dağıtım gibi stratejiler uygulanmaya başlanmış, özellikle de iki aşamalı dağıtım sistemleri üzerine yapılan çalışmalar artış göstermiştir. Şehir lojistiği kavramı da iki aşamalı dağıtım sistemlerinin önemli bir uygulama alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sistem genel olarak her iki aşamadaki farklı kapasiteli araçların koordinasyonu ve müşterilere ulaştırılacak yüklerin birleştirilmesini içermektedir. Eşzamanlı topla-dağıt sistemi ise, aynı anda aynı araç ile ürünlerin depodan müşterilere dağıtılması ve müşterilerden toplanan ürünlerin depoya geri götürülmesi faaliyetlerinin gerçekleştirildiği sistemlerdir. Bu çalışmada iki aşamalı ARP nin yeni bir çeşidi olarak iki aşamalı eşzamanlı topla-dağıt ARP (2A/ETDARP) ele alınmıştır. Problemin çözümü için bir matematiksel model geliştirilmiştir. 2A/ETDARP, NP-zor problemler sınıfında olduğundan dolayı orta ve büyük boyutlu problemlerin çözümü için bir sezgisel algoritma geliştirilmiştir. Değişken Komşu Arama algoritmasına dayalı olan sezgisel algoritmanın etkinliği 50 müşteri ve 5 depoya kadar olan problem seti üzerinde test edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İki aşamalı araç rotalama problemi, eş zamanlı topla-dağıt araç rotalama problemi, değişken komşu arama algoritması

13 3. Müşteri Öncelikli Araç Rotalama Problemi için İki Aşamalı Bir Çözüm Yaklaşımı Müjgan Sağır, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Yeliz Buruk, Ezgi Aktar Demirtaş Araç rotalama problemlerinde genellikle toplam mesafenin ya da maliyetin en küçüklenmesi istenmekle birlikte, literatürde, ziyaret edilen müşteri sayısının ve dağıtılan ürün miktarının dengelendiği bazı özel amaçlar da dikkate alınmıştır. Bu kapsamda bu çalışmada, bazı öncelikli müşterilere olabildiğince erken dağıtım yapılması düşüncesi öne çıkarılmaktadır. Araç rotalama problemlerinin NP-zor yapısı olduğu bilinmektedir. Bu sebeple uğranacak düğüm sayısı arttıkça, çözüm bulmak güçleşmektedir. Bu çalışmada, düğüm sayısını azaltabilmek için, önce, uğranması gereken düğümlerin gruplandırılması önerilmektedir. Gruplama için Ortalama Bağlantılı Kümeleme Yöntemi, yukarıda bahsedilen, düğüm önceliklerini belirleyebilmek için ise Analitik Serim Süreci yaklaşımı kullanılmaktadır. Bu sayede elde edilen düğüm ağırlıkları ile her kümenin önem derecesi belirlenmiştir. İzleyen aşamada; önce her grubun kendi içindeki rotayı daha sonrada gruplar arası rotayı belirleyecek bir yol izlenmektedir. İki ayrı rota belirleme probleminin çözümleri; bir alt grupta son uğranan düğümden izleyen grupta ilk uğranan düğüme geçiş yoluyla, tek bir rotada birleştirilmiştir. Bir grubun en yüksek öneme sahip düğümü, o grupta ilk uğranacak düğümdür. Söz edilen amaçlar çerçevesinde, bir ilaç deposunun eczanelere ilaç dağıtımına dönük gerçek bir rotalama problemi ele alınmış ve geliştirilen iki evreli çözüm yaklaşımı ile rota bulunmuştur. İşletmenin bir bölgede kullanmakta olduğu mevcut bir rota ile önerilen rota karşılaştırılmış, daha iyi bir sonucun elde edilebildiği görülmüştür. Yaklaşım; bir rotalama probleminde, toplam düğüm sayısını göreceli olarak azaltması ve bu işlemin de düğümler ağırlıklandırılarak yapılması sebepleriyle önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Analitik serim süreci, düğüm ağırlıkları, araç rotalama 4.Mesafe Kısıtlı Araç Rotalama Problemi: Modeller ve Yeni Problemler Bahar Kara,Bilkent Üniversitesi, Hünkar Toyoğlu, İmdat Kara Kaynaklarda mesafe kısıtlı araç rotalama problemi için çok farklı matematiksel modeller öne sürülmüştür. Bu çalışmada, önce kaynaklardaki mevcut modellerin performansları karşılaştırılarak incelenecektir. Bu kapsamda kaynaklardaki mevcut veri setlerinin yanı sıra, modellerin gerçek veri karşısındaki performansını ölçebilmek adına, yeni bir veri seti hazırlanmış, modeller bu veri seti ile de çalıştırılmış, bu yeni veri seti de genel veri havuzuna kazandırılmıştır. Çalışmanın ikinci yarısında mesafe kısıtlı araç rotalama problemi için gerçek hayat problemlerinden esinlenilerek üretilen varyasyonlar üzerinde tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Araç rotalama problemi, matematiksel modeller ÇrB04 Davetli Oturum- Enerji Yönetiminde YAEM I Çarşamba 11:00-12:30, IE04 Küme: Enerji Yönetiminde YAEM Oturum Başkanı: Erman Terciyanlı (T4E Enerji ve Otomasyon Sistemleri) 1. Rüzgar Çiftlikleri için Stokastik ve Kararlı Yöneylem Uygulamaları, Yatırım, Planlama, İşletme ve Tahmin Bahri Uzunoğlu,Uppsala Üniversitesi Yöneylem araştırmaları rüzgar çiftliklerinin verimli tasarlanmasında gittikçe artan bir önem kazanmaktadır. Yöneylem araştırmaları çiftliklerinin ekonomik hedefli planlanmasından ve ayni zamanda işletme maliyetlerinin modellenmesine ve optimizasyonuna, güç sistemi,,atmosfer şartları, akış şartları ile sınırlanmış ekonomik planlamaya ve devamında üretim ve fiyat tahmininde çeşitli uygulamalar ile karşımıza çıkmaktadır. Elektrik piyasası fiyat tahmininden, elektrik üretimi optimizasyonuna kadar çeşitli yelpazelerden farklı disiplinlerden konuları biraraya getirmektedir. Konu hakkında bünyemizde yapılmış çeşitli sanayi ve akademik uygulamalar sunulacaktır. Bir rüzgar projesinin hayati boyunca olan yatırım, planlama, işletme ve

14 tahmin aşamalarından örnekler verilecek ve projelerin üretim riski, stokastik üretim, tüketim ve stokastik fiyatlar için parametre ve durum tahmini, çiftlik optimizasyonu ve modellenmesi sunulacaktır. Anahtar Kelimeler: Rüzgar çiftlikleri, yöneylem, stokastik, yatırım planlama, işletme ve tahmin 2. Engebeli Arazilerde Rüzgar Türbinlerinin Optimal Yerleşimi Emine Kaplan, Gaziantep Üniversitesi, Serap Ulusam Seçkiner, Yunus Eroğlu Tüm dünyada nüfusun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, sanayileşmenin gelişme göstermesi ve ilerleyen teknoloji ile enerjiye olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Önemli bir rüzgar enerji potansiyeline sahip olan Türkiye enerji ihtiyacının %70 ini halen dışarıdan karşılamaktadır. Bu nedenle temiz ve yenilenebilir enerji sağlayan rüzgar çiftliklerinin kurulumu ve verimli bir şekilde çalıştırılması problemi, önemini korumaktadır. Bu çalışmada, rüzgar çiftliklerinden maksimum seviyede yararlanabilmek için özellikle engebeli arazilerde kurulacak olan rüzgar türbinlerinin optimal yerleşimi ele alınmıştır. Rüzgar çiftliklerinde verimliliği etkileyen ve karlılığı azaltan en önemli sorunlarından biri rüzgar izi etkisidir. Rüzgar izi etkisini ortadan kaldıracak veya minimum olmasını sağlayacak türbin yerleştirme problemine çözüm üretmek için lineer olmayan matematiksel bir model kurulmuş ve çeşitli test problemleri üzerinde geliştirilen modelin geçerliliği incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Rüzgar türbini, engebeli arazi, optimizasyon, rüzgar izi 3. Çok Sektörlü Enerji-Ekonomi-Çevre Modeli: Türkiye için Nükleer Enerji Senaryolarının Analizi Bora Kat, Tübitak, Çağlar Güven, Ebru Voyvoda Uzun yıllardan beri tartışılmasına ve farklı zamanlarda gündeme gelmesine rağmen; henüz, Türkiye de bir nükleer elektrik santrali bulunmamaktadır. Ancak, yakın zamandaki somut gelişmeler kısa vadede en az bir nükleer santralin kurularak faaliyete geçeceği yönündedir. Ülkelerin enerji politikalarının belirlenmesine yönelik geliştirilen modellerin ekonomiden bağımsız bir şekilde kurgulanması mümkün değildir. Son yıllarda enerji tüketiminin çevreye olan etkisinin de kaygı verici boyutlara ulaşması, bu modellerin aynı zamanda çevresel etkileri de dikkate almasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, daha önce Kat v.d. (2011) tarafından geliştirilmiş olan çok sektörlü, doğrusal olmayan büyük ölçekli optimizasyon modeli, güncel enerji verileri ve makroekonomik veriler kullanılarak koşturulmuş; öncelikle, nükleer elektrik santrallerinin kurulmasına yönelik bir programı ele alan senaryo analiz edilmiştir. Önerilen modelde, enerji ile ilgili aktiviteler detaylı bir şekilde temsil edilmiş, diğer ekonomik faaliyetler ise beş ana sektörde ele alınmıştır. Ekonominin bütününü kapsayan çözümler, temsili bir tüketicinin faydasını maksimize eden toplam tüketim demeti üzerinden elde edilmiştir. Sektörler arası ve uluslararası işlem dengeleri, sosyal hesaplar matrisinin modelin yapısına göre uyarlanması ile sağlanmıştır. Sera gazı salınımlarının azaltılmasına yönelik stratejilerin ve teknolojilerin makroekonomik etkileri de önerilen model ile hesaplanabilmektedir. Çalışmada, nükleer santrallere yönelik senaryonun yanı sıra, ülke genelinde veya sektörel bazda sera gazlarının salınımlarını üzerine kota konulmasını ele alan senaryolar tanımlanmış ve bu senaryoların etkileri araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Enerji-ekonomi-çevre modellemesi, optimizasyon, nükleer elektrik, politika analizi, sera gazları salınımı 4. Rüzgar Enerjisi için Tahmin Algoritmaları ve Kombinasyon Modelleri Abdullah Bestil, Tübitak, Diyar Akay, Dilek Küçük Bu çalışmada, Türkiye de bulunan rüzgar enerji santrallerinden elde edilen elektriğin izlenmesi ve tahmin edilmesi amacıyla gerçekleştirilen Rüzgar gücü İzleme ve Tahmin Merkezi geliştirilmesi (RİTM) projesi kapsamındaki güncel gelişmeler anlatılmıştır. Proje kapsamında; Rüzgar Enerji Santralleri, iletim hattı işletmecileri, dağıtım hattı işletmecileri ve yenilenebilir enerji konusunda yetkili kurumlar hizmet alabilmektedirler. Mevcut izleme ve tahmin sisteminde; Rüzgar Gücü Çözümleyicileri (RGÇ), Rüzgar Gözlem İstasyonları (RGİ) ile büyük boyutlardaki ölçüm ve tahmin verilerinin depolandığı çeşitli veri tabanları, veri

15 işleme sunucuları, uygulama sunucuları ve çeşitli yazılımlarla donatılmış Rüzgar İzleme ve Tahmin Merkezi yer almaktadır. Geliştirilen yazılımlar sayesinde sistemin tüm ortakları yetkileri ve ihtiyaçları dahilinde veri alış verişinde bulunabilmektedirler. Mevcut sistemde izleme GPS senkronize RGÇ ler aracılığıyla gerçek zamanlı olarak yapılabilmektedir. Ayrıca gerçek zamanlı RGİ verisi ve orta ölçekli sayısal hava tahmin modelleri izleme sisteminin diğer ana elemanlarıdır. Tahmin sisteminde ise fiziksel model, istatistiksel model ve hibrit modeller yer almaktadır. Hibrit modeli oluşturan kombinasyon modelleri sürekli geliştirilip yenilenerek tahmin performansının iyileştirilmesi sağlanmaktadır. Ön elemelerden geçirilen tahmin modelleri farklı optimizasyon modelleri kullanılarak hata oranı en aza indirilecek şekilde katsayılarla nihai tahmine etki etmektedirler. Ayrıca modellerin katsayıları rüzgar yönüne, saate göre, mevsimlere göre veya kapasite faktörü gibi değişkenlere bağlı olarak değiştirilebilmektedir. Geliştirilen kombinasyon modelleri mevcut modeller ile karşılaştırılarak performans değerleri ölçülmektedir. Anahtar Kelimeler: Rüzgar tahmini, rüzgar gücü, kombinasyon modelleri, tahmin modelleri ÇrB300 Davetli Oturum-İstatistiksel Proses Kontrolü I Çarşamba 11:00-12:30, IE300 Küme: Kalite Yönetimi Oturum Başkanı: İpek Deveci Kocakoç (Dokuz Eylül Üniversitesi) 1. Kontrol Şeması Seçimi ve Kurulumu Karar Destek Sistemi Sıdıka Tunç, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Gülser Köksal Bu çalışmada, istatistiksel süreç kontrolü hakkında yeterli bilgi sahibi olmayan bir karar vericinin sürecine en uygun kontrol şemasını seçme ve bunu kurma ile ilgili kararlarını destekleyecek bir sistem geliştirilmiştir. Bu sistem, yaygın kullanılan kontrol şemalarının tercih koşulları, varsayımları ve diğer özellikleri ile karar vericin süreci ve veri özelliklerini dikkate alarak söz konusu şemalardan en uygun olanını belirleyebilmektedir. Ayrıca, seçilen şemanın kurulumunda alt grup büyüklüğü ve örneklem alma sıklığı gibi parametrelerin ve şema limitlerinin belirlenmesinde, karar vericiye yol göstermektedir. Şema seçme problemi çok kriterli bir karar verme problemi olarak formüle edilmiştir. Geliştirilen sistemin parametre değerlerinin seçimi ve geçerliliğinin testi için literatür bilgisinin yanı sıra deneyimli uzmanların görüşlerinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada, söz konusu karar destek sisteminin formülasyonu, işleyişi ve test sonuçları sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: İstatistiksel süreç kontrolü, kontrol şeması, çok kriterli karar verme 2. Bulanık Kusur Sayısı Kalite Kontrol Grafiği Nilüfer Pekin Alakoç Shewhart kontrol grafiklerinin başlıca amacı, temel kalite karakteristiklerini zaman içinde izleyerek özel sebeplerden kaynaklanan değişkenliğin belirlenmesidir. Etkili bir Shewhart kontrol grafiği bir dizi varsayımların sağlanmasını gerektirir; izlenen kalite karakteristiği ortalama μ ve varyans δ² ile normal dağılımdan gelir ve ölçümler birbirinden bağımsızdır. Kusur sayısı, c grafiği, diğer Shewhart grafikleri gibi bu varsayımlara dayanır ve üründeki bir veya birden çok kusurun sayısını kontrol etmek için kullanılır. Ancak, istatistiksel süreç kontrol problemleri de günümüzün karmaşık sistemleri gibi belirsizlikler ve kesin olmayan durumları içerir. Bu nedenle, bulanık kalite kontrol grafikleri geliştirilmiş ve Shewhart kontrol grafiklerinin bulanık alternatifleri olarak uygulamaları önerilmiştir. Bu çalışmada, kusur sayısı kontrol grafiklerini için yeni bir perspektif sunulmaktadır. Kontrol grafiklerinin teorik alt yapısının ve varsayımlarının korunması hedeflenerek önerilen bulanık kontrol grafikleri bulanık istatistikler dikkate alınarak geliştirilmiştir. Grafikte, kalite ölçümleri ve sınırlar bulanık sayı olarak tanımlanmış ve uygun bir karar yaklaşımı ile sürecin durumunun belirlenmesi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulanık istatistik, bulanık küme teorisi, bulanık sayılar, kalite kontrol grafikleri, süreç kontrol

16 3. X-Bar Kontrol Kartlarının Ekonomik İstatistiksel Tasarımı için Evrimsel Çok Amaçlı Optimizasyon Uygulaması Gökçe Baysal, Dokuz Eylül Üniversitesi, İpek Deveci Kocakoç Kontrol kartları, ürünün ya da sürecin kalitesini izlemek için kullanımı yaygın bir araçtır. Uygulama maliyetinin yüksek olması, araştırmacıları daha düşük maliyetli ve istenen istatistiksel özelliklere sahip kontrol kartları tasarlamaya itmiştir. Maliyet fonksiyonu, kontrol kartının istatistiksel özelliklerine bağlı olarak hesaplanır. Bu nedenle tek başına maliyet fonksiyonunun minimizasyonu, kontrol kartlarının ekonomik istatistiksel tasarımını sağlamada yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada maliyet fonksiyonu ile birlikte I. Tip hata olasılığı, X-bar kontrol kartının gücü ve ortalama sinyal zamanı amaç fonksiyonları olarak tanımlanarak, evrimsel çok amaçlı optimizasyon algoritmasıyla incelenerek Pareto-optimal çözüm kümesi oluşturulacaktır. Karar vericinin Pareto-optimal küme içinden uygun noktayı seçmesi konusunda destek sağlayacak ikinci bir yöntemle çözüm önerilerek problemin nihai sonucuna ulaşmak amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kontrol kartı tasarımı, evrimsel çok amaçlı optimizasyon, pareto optimal küme ÇrB139 Oturum- Ergonomi I Çarşamba 11:00-12:30, IE139 Küme: Ergonomi Oturum Başkanı: Ömer Bıyıklı (Kara Harp Okulu) 1. İş-Aile-Yaşam Çatışması Üzerine Bir Araştırma Pelin Çakmak, Karabük Üniversitesi, Ercüment Dizdar Ergonomi, endüstriyel iş ortamındaki tüm faktörlerin etkisi ile olabilecek organik ve psiko-sosyal stresler karşısında, verimliliği ortaya koymaya çalışan disiplinli bir araştırma geliştirme aracıdır, bu açıdan da psikolojik ergonomi çalışma hayatı içerisinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Günümüzde iş hayatı, hayatımızı rahat sürdürebilmemiz için ihtiyaç duyduğumuz maddi destek anlamına geldiğinden büyük önem taşımaktadır. Çalışanların iş yaşamlarında daha fazla sorumluluk üstlenerek, daha verimli ve üretken olmaları gerekliliği, diğer taraftan özel hayatlarında ve ailedeki bireylerle daha fazla zaman geçirerek,aile yaşamlarında mutlu olabilme arzuları ve bu dengeyi kurabilme istekleri, onları bir bakıma "İş-Aile-Yaşam Çatışma" döngüsü içine sokabilmektedir. Çalışanların sosyal ve kültürel açıdan önemli değişimlerle karşı karşıya olduğu bir dönemde iş ve özel yaşamları, daha özelde ise iş ve aile yaşamları arasında sağlıklı bir denge kurmaları, değişen ve gelişen şartlar dikkate alındığında her geçen gün artan bir şekilde güçleşmektedir. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, günümüzde ortalama bir kişinin tüm hayatı boyunca yaklaşık 2 bin ila 2 bin 500 saatlik bir süreyi iş ortamında geçirmekte, çalışma saatleri ve çalışma saatleri dışındaki zaman ayrımının her geçen gün yok olması da çalışanların özel hayatlarında strese ve çatışmalara neden olmaktadır. Yapılan çalışmalar İş-Aile-Yaşam Çatışması nın etkin bir şekilde yönetilmesi gerektiğini, aksi halde bu çatışmanın çalışanların kişisel mutlulukları ve yaşam tatminlerinin yanı sıra, çalıştıkları işletmeler açısından da önem taşıyacak şekilde iş stresi, iş doyumu ve örgütsel bağlılık düzeylerini de olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada cinsiyet, yaş, eğitim durumları, çalışılan sektör, gelir seviyeleri, çalışma hayatında yer alma süresi, medeni hal, sahip olunan çocuk sayısı, çalışma saatlerinin İş-Aile-Yaşam Çatışması na olan etkileri irdelenmiştir. Çalışma kapsamında Batı Karadeniz Bölgesi ndeki 300 çalışanın, üzerinde durulan yaş, gelir düzeyi, eğitim seviyesi, çalışma hayatında yer aldığı süre, sahip olunan çocuk sayısı faktörlerinden etkilenme durumları Çok Boyutlu İstatistiksel Yöntemler ile irdelenmiş olup, bu çatışmanın etkilerini azaltmak ve işle hayat arasındaki dengeyi kurabilmek için öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: İş-aile-yaşam çatışması, çalışma yaşamı, iş tatmini, psikolojik ergonomi

17 2. Güvenlik Kültürünün Oluşturulmasında İletişimin Optimizasyonu Ömer Bıyıklı, Kara Harp Okulu, Cihan Çörekçi, Murat Akça İşyerlerinde kazaların en temel nedeni çalışanlarda yeterli güvenlik kültürünün oluşturulmamış olmasıdır. Güvenlik kurallarına hiç uymayan bir insan bile güvenlik kültürü yüksek olan bir işyerinde kendisini kurallara uymak zorunda hissetmektedir. Bunun tam tersi güvenlik kurallarına riayet eden bir insan güvenlik kültürünün olmadığı bir yerde bir süre sonra kuralları gözardı etmeye başlamaktadır. Güvenlik Kültürünün oluşturulması için işyerlerinde birçok yol denenmektedir. Mevzuat kapsamında icra edilen iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, görev başı eğitimler, kişisel koruyucu donanım eğitimleri, uyarıcı levhalar, ödül-ceza sistemleri formal olarak güvenlik kültürünün oluşturulmasına hizmet etmektedir. Ayrıca çalışanların amiri konumunda bulunanlar ve çalışma arkadaşları tarafından yapılan telkinlerde formal olmayan bir şekilde bu amaca hizmet etmektedir. Bu çalışmada bir işyerinde güvenlik kültürü oluşması için hangi etmenlerin ne derece önemli olduğu ve bunların çalışanlara nasıl, ne şekilde ve kim tarafından aktarılacağı incelenecektir. Ayrıca güvenlik kültürü oluşumunun aşamaları (Bilgi, Onay, İstek, Uygulama, Savunma ) üzerinden iş yerinin genel güvenlik kültürü nasıl arttırılır, mevcut kaynaklar optimal şekilde kullanılarak bu nasıl sağlanır, sorularının cevabı için bir matematiksel model önerisi sunulacaktır. Anahtar Kelimeler: Güvenlik kültürü, iletişim, optimizasyon 3. Risk Azaltmada Alınacak Tedbirlerin Bulanık Değerlendirmesi Ömer Bıyıklı, Kara Harp Okulu, Mehmet İvgin, Ergün Gül Risk Analizi günümüzde belirsizliğin olduğu her yerde uygulanmaktadır. Belirsizlikler bazen can kaybına, bazen sağlığın bozulmasına bazen de parasal kayıplarına neden olmaktadır. Risk analizi ile riskleri doğru bir şekilde belirlemek ne kadar önemliyse bu risklere karşı alınacak tedbirleri doğru bir şekilde belirlemek, riskleri en düşük maliyetle azaltmak, kontrol altında tutmakta o kadar önemlidir. Bulanık mantık, risk analizi yapılmasında literatürde birçok kez kullanılmıştır, ancak bu çalışmada risklerin azaltılmasında alınacak tedbirlerin değerlendirilmesinde - ki alınan tedbirlerin riskleri ne derece azalttığına dair de belirsizlikler mevcuttur- riskleri ne derece azalttığı konusunda kullanılacaktır. Literatürde Hata Türü ve Etkileri Analizi olarak geçmekte olan yöntem ile uygulanan bir risk analizinde alınması öngörülmüş olan tedbirlerin alınması durumunda risklerin hangi seviyeye ineceği incelenecektir. Bu yöntem bize riskleri daha iyi yönetebilme imkanı verecektir. Anahtar Kelimeler: Risk azaltma, bulanık mantık, iş sağlığı ve güvenliği ÇrB227 Davetli Oturum- İnsani Yardım Lojistiği I Çarşamba 11:00-12:30, IE227 Küme: İnsani Yardım Lojistiği Oturum Başkanı: Gülnur Kasap (Medipol Üniversitesi) 1. Araç Rotalama Probleminin Kan Arz Yönetiminde Bir Uygulaması Ali Ekici, Özyeğin Üniversitesi, Okan Örsan Özener Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kurallara göre, bağışlanan kan 6 saat içinde bir işleme merkezinde işlenmek ve bileşenlerine ayrılmak zorundadır. Bu kural dolayısıyla, kan toplayan kuruluşlar bağışlanan kanları kan bağışlama merkezlerinden sürekli olarak toplamak zorundadır. Burada ortaya çıkan problem Araç Rotalama Problemi nin (ARP) farklı bir versiyonudur. Klasik araç rotalama problemi ile bu problem arasındaki temel farklar toplanacak ürünün (kanın) kısa ömürlü olması ve kanın kan bağışlama merkezlerinde sürekli olarak birikmesidir. Bu çalışmada kan bağışlama merkezlerini her biri bir araç tarafından ziyaret edilecek şekilde kümelere ayırma ve her bir kan bağışlama merkezi kümesi için araç rotalama kararlarının entegre bir şekilde verildiği bir çözüm yöntemi geliştirilmiştir.

18 Anahtar Kelimeler: Araç rotalama, kan bağışı 2. Afet Yardım Depolarının Yer Seçimi için Çok Amaçlı Bir Model Hafize Yılmaz, Haliç Üniversitesi, Özgür Kabak Bir afetten zarar gören savunmasız kişilerin zararlarını hafifletmek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kaynak merkezinden ihtiyaç sahiplerine ulaşımına kadar; ürünlerin mali açıdan etkili akışının, konuyla ilişkili bilgilerle birlikte materyal ve ürünlerin depolanmasının etkin bir şekilde planlanması, uygulanması ve kontrolüne insani yardım lojistiği adı verilir (Humanitarian Logistics Conference, 2004, Fritz Institute). Bu lojistik sistemleri genellikle yiyecek, su, ilaç vb. ürünlerin yanında insan, makine ve ekipman gibi kaynakların temini, depolanması ve taşınması için gerekli olmakla birlikte, yardım operasyonlarının hızı ve etkinliği açısından kritik bir öneme sahiptir. İnsani yardım lojistiği ile ilgili çalışmalar literatürde genellikle afet öncesi ve sonrası çalışmalar olarak ikiye ayrılmıştır. Afet öncesi çalışmalar potansiyel tehlikeleri belirleyip analiz ederek, olayın gerçekleşmesinden önce olası hasarları azaltmakla ilgilenirken, afet sonrası çalışmalar afetin başlamasından itibaren ulaşılabilir kaynakların yönetimi ve koordinasyonu ile ilgili konuları kapsamaktadır. Afet öncesi çalışmaların en önemli alanlarından biri ise afet yardım malzemelerinin bulundurulacağı depo yerlerinin belirlenmesidir. Bu çalışmada, afetten etkilenen kişilere ulaştırılacak malzeme ve ekipmanların bulundurulacağı yardım depolarının yerinin belirlenmesi için çok amaçlı bir matematiksel model önerilmektedir. Modelin literatürdeki diğer modellerden temel farkı çok amaçlı oluşu ve ana dağıtım depoları ile yerel (geçici) depoların ayni anda belirlenmeye çalışılmasıdır. Önerilen modelde amaçlar; yerel ve ana depolar arasındaki uzaklığı, yerel depolar ve talep noktaları arasındaki uzaklığı ve açılan yerel ve ana depo sayısını enküçüklemek olarak önerilmiştir. Kurulan matematiksel model deneysel veri setleri ile test edilmiştir. Model NP-zor olduğu için bundan sonraki çalışmalarda büyük çaplı problemler ve gerçek veriler ile çözebilmek için sezgisel ve sütun türetme yöntemleri geliştirilecektir. Anahtar Kelimeler: İnsani yardım lojistiği, çok amaçlı programlama, depo yeri seçimi 3. Afet Sonrası Acil Ulaşım Yollarının Açılması için Bağlantı Sağlayıcı Ödül Toplayan Ayrıt Rotalama Problemi Sibel Salman, Koç Üniversitesi, Maziar Kasaei Roodsari Bir doğal afet sonrasında hasar gören veya yıkıntılarla kapanan yollar, çöken köprüler ve viyadükler, ulaşım ağında kesintilere yol açabilmektedir. Afetten hemen sonraki acil yardım çalışmaları sırasında bu tür problemli yollar önceliklendirilerek temizlenmeli veya tamir edilmeli, bunu yapacak ekipler de ilgili bölgelere en etkin bir şekilde yönlendirilmelidir. Bu çalışmada yol şebekesinin afet sonucu izole kalmış kısımlarını tekrar ulaşım ağına bağlamakla görevli bir çalışma ekibinin rotasını eniyilemekteyiz. Bunun için tanımladığımız ödül toplayan ayrıt rotalama probleminde ulaşım ağının belli bir depo (ya da arz) düğümüne yeniden bağlanan her şebeke öğesi için bir ödül elde edilmektedir. İzole kalmış bölgedeki afetzede sayısı ile doğru orantılı olarak belirlenen ödül miktarları sayesinde sınırlı zaman içerisinde olabildiğince çok sayıda afetzedeye erişim sağlanması hedeflenmektedir. Bu NP-Zor problem için mal akışı değişkenli karışık-tam sayılı programlama (KTSP) formülasyonu önerilmektedir. Bu model yardımıyla orta büyüklükteki problem setleri hızlı çözülebilmekte, ancak bazı büyük problem setleri için çok uzun çözüm süreleri gerekmektedir. Bunu aşmak için çok daha kısa sürelerde çözüme ulaşan bir meta-sezgisel algoritma öneriyoruz. Bu algoritmada ilk önce hangi kapalı yolların (ayrıtların) açılacağına karar veren bir başlangıç çözümünü Enküçük Kapsar Ağaç algoritması ile elde ediyoruz. Daha sonra seçilmiş olan kapalı yolların dahil edildiği bir açık yürüyüşü ayrıt ekleme sezgiseli ile oluşturuyoruz. Başlangıç çözümünü Değişken Komşulu İniş (DKİ) yaklaşımı ile iteratif olarak iyileştiriyoruz. Bu esnada çeşitli komşuluk yapılarını en etkin iyileştirme stratejisini elde etmek için kullanıyoruz. İstanbul verisi ve literatürden adapte ettiğimiz en çok 400 düğüm ve 600 ayrıtlı ağlar üzerinde meta-sezgisel ile elde ettiğimiz çözümleri KTSP çözümleri ile karşılaştırınca, önerdiğimiz meta-sezgisel yaklaşımın kısa işlem sürelerinde eniyiye yakın çözümler ürettiğini ve bu nedenle afet sonrası karar verme süreçlerinde kullanılabileceğini görmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Afet yönetimi, ayrıt rotalama, ödül toplayan, bağlantılık ve erişilebilirlik, afet müdahale, yol temizleme, değişken komşulu iniş

19 4. Afet Sonrası Enkaz Atıklarının Kaldırılmasına Yönelik Bir Model Önerisi Gülnur Kasap, Medipol Üniversitesi, Gülfem Tuzkaya, Özalp Vayvay Afetler, doğal, teknolojik veya insani nedenlerle oluşabilen ve sonuçları toplumu ya da büyük bir grubu etkileyen olaylardır. Afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenler farklı özelliklere sahiptirler. Aynı zamanda bu gruplar kendi içlerinde farklı fazlara da ayrılmaktadırlar. Afet öncesi faaliyetler, hazırlık ve zarar azaltma; afet sonrası faaliyetler müdahale ve iyileştirme süreçlerinden oluşurlar. Enkaz atıklarının kaldırılması problemi, afet sonrası yapılacak önemli faaliyetlerden biridir. Müdahale sürecinde ele alınan enkaz kaldırma problemleri, arama kurtarma çalışmaları, afetzedelerin barınaklara tahsisi, yardım ve acil ihtiyaçların dağıtımı, yaralıların taşınması vb. faaliyetlerin kısa sürede gerçekleştirilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Bu aşamadaki enkaz kaldırma problemi, yapısı gereği yüksek derecede belirsizlik içerir. İyileşme aşamasında enkaz kaldırma problemi, müdahale aşamasındakine göre farklıdır. Hayati riskler ortadan kalkmış, enkaz konumları belirlenmiş ve problem, kaynakların enkaz kaldırma işine tahsisi probleminin yanı sıra, enkazın sınıflandırılması, ayrıştırılması, yeniden kullanılabilecek kısımlarının tekrar kazandırılması ve geriye kalan kısımların uygun bir şekilde bertaraf edilmesi işine dönüşmüştür. Bu çalışmada, enkaz kaldırma problemi incelenmiş, bu probleme yönelik matematiksel bir model önerisinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Enkaz kaldırma problemi, insani yardım/afet lojistiği, optimizasyon teknikleri ÇrB311 Davetli Oturum- Çevre Yönetimi Çarşamba 11:00-12:30, IE311 Küme: Doğal Kaynaklar Yönetiminde YAEM Oturum Başkanı: Emre Alp (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) 1. Çok Amaçlı Enerji ve Çevre Politikaları Araştırması Ebru Voyvoda, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Şahan Yıldız, Murat Köksalan Enerji politikalarını araştırmak üzere yapılan çalışmalar birçok amacın aynı anda sağlanmaya çalışıldığı çalışmalardır. Bunun sebebi de bu sektörün ülkelerin ekonomisi ve çevre kalitesi gibi konular ile ilişkili olmasıdır. Enerji sektörü ile ülkelerin ekonomisi arasındaki yakın ilişkinin sebebi enerjinin hemen hemen tüm iktisadi faaliyetlerde girdi olarak kullanılmasıdır. Ayrıca küresel ısınmaya sebep olan sera gazı salınımlarını büyük ölçüde enerji üretim ya da tüketim faaliyetleri sırasında açığa çıkmaktadır. Ne miktarda ve hangi aktiviteler aracılığı ile enerji üretildiği, sera gazı salınım miktarlarını doğrudan etkilemektedir. Yukarıda belirtilenler, ülkelerin enerji politikalarının değerlendirilmesinde mühendislik ve iktisat bakış açılarının birlikte ele alındığı, çok amaçlı bir karar destek sisteminin yararlı olabileceğini işaret etmektedir. Bu çalışmada, böylesi bir karar destek sisteminin oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda kullanılan model neoklasik bir büyüme şablonu ile enerji sektörü ve enerji sektörünün çevreye etkisini temsil eden detaylı bir aktivite analiz modelinin birleştirilmesi ile elde edilmiştir. Daha sonra değişik sera gazı salınımı ve enerjide dışa bağımlılık miktarlarına karşılık gelen ekonomik aktivite hesaplanmış ve bu kriterler arasındaki etkileşim gösterilmiştir. Ayrıca belirli kısıtlara karşı enerji sektörü ve ekonominin tepkisi incelenerek belirli amaçlara ne şekilde ulaşıldığı tespit edilmiştir. Literatürde enerji ve çevre politikaları konusunda yapılan çalışmalar belirli uluslararası antlaşmaların sonuçlarını incelerken, bu çalışma farklı seviyedeki birçok kısıt için ekonomik sonuçları araştırmaktadır. Ayrıca, dünya enerji fiyatlarındaki değişimlerden az etkilenecek politikaların neler olduğu incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çok amaçlı karar destek sistemi, sera gazı salınımları, enerji politikaları

20 2. Baraj Hazneleri için İşletme Politikaları ve Yusufeli Hidroelektrik Santrali için Bir Karşılaştırma Mümtaz Ak, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Elçin Kentel, Seçil Savaşaneril Türkiye de enerji talebi, doğal gaz, linyit/kömür ve su gibi kaynaklardan üretilen enerji ile karşılanır. Türkiye de hidroelektrik enerjisi önde gelen enerji tiplerinden biridir, üretilen tüm enerjinin yaklaşık %35 ini oluşturur. Hidroelektrik enerjinin tüm enerji üretimi içinde yüksek bir yüzdeye sahip olması baraj haznelerinin verimli bir şekilde işletilmesinin önemini artırmaktadır. Bu çalışmada haznelerin işletilmesi için politikalar önerilmektedir. Bir hazne işletme politikası, her ay için salınacak su miktarını ve haznede ay sonunda olması gereken su seviyesini belirtir. Bu kararlar o ay için üretilen enerji miktarını belirler. Önerilen tüm politikalar, kural eğrisi politikaları olarak adlandırılmaktadır. Çalışmada farklı yapıda kural eğrileri önermekteyiz: sabit kural eğrisi, yıllık kural eğrisi, kılavuz kural eğrisi, ve dinamik kural eğrisi. Bu eğrilerin her biri bir doğrusal olmayan programlama ile çözülerek elde edilmektedir. Amaç üretilen toplam enerjiyi ençoklamaktır. Kural eğrilerinin performanslarını karşılaştırmak için Artvin deki Yusufeli hidroelektrik santrali örnek çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Yusufeli santrali Çoruh ırmağında kuruludur ve yıl içinde gelen yağışları düzenleyen önemli büyüklükte bir hazne hacmi mevcuttur. Kural eğrilerinin performansları karşılaştırıldığında, eğrilerce önerilen ay sonu su seviyelerinin birbirinden az miktarda farklı olduğu, ancak kural eğrilerinin performanslarının önemli ölçüde farklı olabildiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Baraj hazne işletimi 3. Sektörel Su Tahsisinin Esasları ve Uygulamalar Nuray Ayten, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Emre Alp, Cumali Kınacı Sektörel su tahsisi, çeşitli üretim faaliyetleri ve tüketim süreçlerinde kullanıcılar arasında suyun adil ve dengeli şekilde paylaşımına odaklanmaktadır. Bu paylaşımda stratejik hedef, kalkınma politikalarına paralel olarak çevresel ve toplumsal açıdan en yüksek faydanın sağlanmasıdır. Bu çalışmanın amacı, doğal kaynaklara olan talebin giderek arttığı günümüzde su kaynaklarının ihtiyaç duyulan miktar ve kalitede bulunabilmesi ve verimli kullanımına yönelik bir yaklaşım olarak sektörel su tahsisinde genel esasların, planlama yaklaşımının, ülke örneklerinin ve ülkemizdeki mevcut durumun araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında, sektörel su tahsisi yaklaşımı, prensipleri ve gerekliliğinin yanı sıra planlama aşamaları, uygulama araçları, karar destek sistemleri ve ülke deneyimleri incelenmiştir. Sektörel su tahsisinde bazı temel kavramlar, planlama aşamaları, havzanın durumuna göre planlama ölçeğinin (ulusal, havza veya alt havza) tahmini, havzadaki diğer planlama faaliyetleriyle uyum, tahsis kararlarının belirlenmesinde kullanılan karar destek sistemleri, planların takibi, revizyonu ve yenilenmesine ilişkin konular çeşitli ülkelerdeki uygulamalar üzerinden irdelenmiştir. Ülke örnekleri incelenerek konuya ilişkin uygulamalar, yasal, yönetimsel ve teknik çerçeve incelenmiştir. Ayrıca ülkemizde su yönetimi bağlamında su tahsisinde mevcut durum, yasal çerçeve, kurumsal yapı ve sektörel su kullanımları değerlendirilmiştir. İngiltere, Fransa, İspanya, Avustralya gibi ülkelerde ulusal seviyede politikalar belirlenmiş, yönetimsel ve teknik araçlar kullanılarak (izin, lisanslama, kayıt, optimizasyon) planlama çalışmalarının etkinliği ve takibi sağlanmıştır. Su varlığının havza ölçeğinde büyük değişiklik gösterdiği ülkemizde ise mevcut duruma bakıldığında, su kaynaklarının herhangi bir ihtiyaca göre münferit ve talep odaklı tahsis edildiği görülmektedir. Havzalarımızda genel olarak sektörel yapılanmanın ve buna bağlı olarak su tüketimlerinin yıllık kullanılabilir su potansiyelini aştığı veya bu limiti zorladığı göze çarpmaktadır. Netice itibariyle, sektörel su tahsisi kaynakların korunması temeline binaen talep yönetimi yapılarak su kullanımının havza ölçeğinde şekillendirilmesi; dengeli, etkin ve verimlilik esaslı bir planlamaya göre optimum paylaşımın sağlanması gerekmektedir. Bu itibarla su tahsisinin, havza bazında sektörel planlama esaslı olması doğrultusunda bir yaklaşımı tesis edecek politika, mevzuat, kurumsal yapı, teknik kapasite ve bilimsel araştırmaların geliştirilmesi yönünde çalışmaların başlatılması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Su yönetimi, su tahsisi, doğal kaynak yönetimi

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2011)

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2011) 08.401.001 08.401.002 08.401.003 Dikkat Seviyesindeki Değişimlerin Elektrofizyolojik Ölçümler İle İzlenmesi PFO(Patent Foramen Ovale) Teşhisinin Bilgisayar Yardımı İle Otomatik Olarak Gerçeklenmesi ve

Detaylı

PROF. DR. ŞAKİR ESNAF IN BİTİRME PROJESİ KONULARI

PROF. DR. ŞAKİR ESNAF IN BİTİRME PROJESİ KONULARI PROF. DR. ŞAKİR ESNAF IN TEORİK ÇALIŞMA BAŞLIKLARI Ø Coğrafi Çoklu Tesis Yeri Seçimi (Weber) Probleminin Çözümü için Sezgisel ve Metasezgisel Algoritmalar Ø Çoklu Tesis Yeri Seçimi (Pmedyan) Probleminin

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2011)

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2011) 08.401.001 08.401.002 08.401.003 Dikkat Seviyesindeki Değişimlerin Elektrofizyolojik Ölçümler İle İzlenmesi PFO(Patent Foramen Ovale) Teşhisinin Bilgisayar Yardımı İle Otomatik Olarak Gerçeklenmesi ve

Detaylı

GEOVISION GROUP ÇÖZÜMLERİ

GEOVISION GROUP ÇÖZÜMLERİ GEOVISION GROUP ÇÖZÜMLERİ Geovision Group Araştırma Route To Market Geovision Group, Türkiye ve Dünyadaki lider firmalara Coğrafi Bilgi Sistemleri altyapısı ile Satış & Dağıtım ve Pazarlama çözümleri sunan

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Nedir? Hammadde temini yapan, onları ara mal ve nihai ürünlere çeviren, nihai ürünleri müşterilere dağıtan, üretici ve dağıtıcıların oluşturduğu bir ağdır. TARLADAN

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

2015-2016. Eğitim Programları Tanıtımı TALEP PLANLAMA & SATIŞ TAHMİN TEKNİKLERİ DETAY ÇİZELGELEME ÜRETİMDE GENEL PLANLAMA & ÇİZELGELEME

2015-2016. Eğitim Programları Tanıtımı TALEP PLANLAMA & SATIŞ TAHMİN TEKNİKLERİ DETAY ÇİZELGELEME ÜRETİMDE GENEL PLANLAMA & ÇİZELGELEME Kurumsal Süreçlerinde Optimizasyon 2015-2016 Eğitim Programları Tanıtımı ÜRETİMDE GENEL PLANLAMA & ÇİZELGELEME TALEP PLANLAMA & SATIŞ TAHMİN TEKNİKLERİ SATIŞ & OPERASYON PLANLAMA (S&OP) KAPASİTE & MALZEME

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER Önsöz... v İçindekiler... vii BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ 1.1 Tedarik Zincirinin Temel Fonksiyonları... 8 1.1.1 Üretim... 8 1.1.2 Envanter Yönetimi... 16 1.1.3 Taşıma ve

Detaylı

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz Yetenek Yönetimi Bölümü 27 Ekim 2009 1. Rakamlarla İş Bankası 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı 3. Yeni İK İş Modeli 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz 5. Yetenek Yönetimi Yaklaşımımız

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı 1 / 30 İçerik Amaç / Hedef Önem Kamu Destekleri Temel Kavramlar Değerlendirme ne işe yarar? Yöntem 2 / 30 Amaç / Hedef Amaç Etki değerlendirme konusunda,

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Afet Yardım Operasyonlarında CBS Tabanlı Acil Müdahale Sistemi

Afet Yardım Operasyonlarında CBS Tabanlı Acil Müdahale Sistemi Afet Yardım Operasyonlarında CBS Tabanlı Acil Müdahale Sistemi Erdinç Bakır 1, Dr. Onur Demir 1 & Dr. Linet Ozdamar 2 1 Bilg. Müh. Bölümü 2 Sistem ve End. Müh. Bölümü Yeditepe University, Istanbul, Turkey

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİMÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2016)

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİMÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2016) 08.401.001 08.401.002 08.401.003 Dikkat Seviyesindeki Değişimlerin Elektrofizyolojik Ölçümler İle İzlenmesi PFO(Patent Foramen Ovale) Teşhisinin Bilgisayar Yardımı İle Otomatik Olarak Gerçeklenmesi ve

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Tedarik Zinciri Ağı Tasarımı- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Ağ tasarımı, tedarik zinciri açısından üç karar düzeyini de ilgilendiren ve bu düzeylerde etkisi olan bir konudur. Zincirin

Detaylı

ULUSLARARASI ANTALYA ÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS KATALOĞU

ULUSLARARASI ANTALYA ÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS KATALOĞU ULUSLARARASI ANTALYA ÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS KATALOĞU ZORUNLU DERSLER IE 201 - Operasyon Modelleme Karar vermedeki belirsizlik rolü de dahil olmak üzere işletme kararlarının matematiksel

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

Eğitim Programları SATIŞ VE OPERASYON PLANLAMA (S&OP) LOJİSTİK PLANLAMA ÜRETİMDE GENEL PLANLAMA & ÇİZELGELEME TALEP PLANLAMA & SATIŞ TAHMİN TEKNİKLERİ

Eğitim Programları SATIŞ VE OPERASYON PLANLAMA (S&OP) LOJİSTİK PLANLAMA ÜRETİMDE GENEL PLANLAMA & ÇİZELGELEME TALEP PLANLAMA & SATIŞ TAHMİN TEKNİKLERİ Kurumsal Süreçlerinde Optimizasyon Eğitim Programları 2016 ÜRETİMDE GENEL PLANLAMA & ÇİZELGELEME TALEP PLANLAMA & SATIŞ TAHMİN TEKNİKLERİ SATIŞ VE OPERASYON PLANLAMA (S&OP) KAPASİTE & MALZEME PLANLAMA

Detaylı

BENZETİM. Prof.Dr.Berna Dengiz

BENZETİM. Prof.Dr.Berna Dengiz Prof.Dr.Berna Dengiz 2. Ders Sistemin Performans.. Ölçütleri Sistem Türleri Benzetim Modelleri Statik veya Dinamik Deterministik ( belirli ) & Stokastik ( olasılıklı) Kesikli & Sürekli Sistemin Performans

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Ömer Faruk GÖRÇÜN Kadir Has Üniversitesi Örnek Olay ve Uygulamalarla TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ II Yayın No : 2874 İşletme-Ekonomi Dizisi : 573 1. Baskı - Ekim 2010 - İSTANBUL 2. Baskı - Mart 2013 - İSTANBUL

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli HOŞGELDİNİZ Erdal Kılıç SOFT Gökhan Akça KoçSistem Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2014)

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ MÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2014) 08.401.001 08.401.002 08.401.003 Dikkat Seviyesindeki Değişimlerin Elektrofizyolojik Ölçümler İle İzlenmesi PFO(Patent Foramen Ovale) Teşhisinin Bilgisayar Yardımı İle Otomatik Olarak Gerçeklenmesi ve

Detaylı

İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar

İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar İşletmenize sınırsız fırsatlar sunar İşletmenize Modern iş çözümleri, kurum içerisindeki insanların verimliliğini arttıracak yeni perspektifler sağlayarak onların tüm potansiyellerini kullanmalarına imkan

Detaylı

LOJİSTİK ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

LOJİSTİK ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ LOJİSTİK ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Mehmet TANYAŞ İTÜ Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Lojistik Derneği (LODER) Başkanı ORACLE Applications Day 14.03.2006, İSTANBUL SUNUM PLANI Lojistik Yönetimi

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Rekabetçi Üretim Yönetimi

Rekabetçi Üretim Yönetimi Rekabetçi Üretim Yönetimi Kayseri Nisan 09, 2009 Dr. Adem Göleç Katılımcılar: Sanayi Kuruluşları Öğretim Üyeleri Öğrenciler Önümüzdeki bir saat Bir Üretim Sistemi Kurum Stratejisi Rekabet Öncelikleri Đmalat

Detaylı

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

Gündem. Demo 3D ile Geleceği Görmek. Dijitalis Yazılım ve Danışmanlık Ltd.Şti. www.dijitalis.com

Gündem. Demo 3D ile Geleceği Görmek. Dijitalis Yazılım ve Danışmanlık Ltd.Şti. www.dijitalis.com Gündem Demo 3D ile Geleceği Görmek 1 Dijitalis Dijitalis, stratejik taktiksel ve operasyonel doğru kararlar verebilmek ve dinamik değişiklere çok hızlı adapte olabilmek için entegre çözümler sunar. Tedarik

Detaylı

ÜAS DA SUNULAN BİLDİRİLER KAPSAMINDA İMALAT İŞLETMELERİNİN ÜRETİM SORUNLARINA BAKIŞI

ÜAS DA SUNULAN BİLDİRİLER KAPSAMINDA İMALAT İŞLETMELERİNİN ÜRETİM SORUNLARINA BAKIŞI V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 25-27 Kasım 2005 ÜAS DA SUNULAN BİLDİRİLER KAPSAMINDA İMALAT İŞLETMELERİNİN ÜRETİM SORUNLARINA BAKIŞI Halil SAVAŞ Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI

LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI Program 1: Program 2: Taşımacılık Yönetimi Depo Yönetimi Stok Yönetimi Satınalma ve Tedarik

Detaylı

Modelleme ve Simülasyon ile Karar Alma ve Doğrulama

Modelleme ve Simülasyon ile Karar Alma ve Doğrulama Modelleme ve Simülasyon ile Karar Alma ve Doğrulama Örnek Fiili Uygulamalar (Banka, Üretim, Müze) Copyright 2009, Results Kurumsal Verimlilik Çözümleri. All rights reserved. Bu dokümanın tüm hakları saklıdır.

Detaylı

Dijital Dönüşüm ile. Değişen Üretim Süreçleri ve Yeni İş Modelleri. Doç. Dr. Alp ÜSTÜNDAĞ 12.04.16

Dijital Dönüşüm ile. Değişen Üretim Süreçleri ve Yeni İş Modelleri. Doç. Dr. Alp ÜSTÜNDAĞ 12.04.16 Dijital Dönüşüm ile Değişen Üretim Süreçleri ve Yeni İş Modelleri Doç. Dr. Alp ÜSTÜNDAĞ 12.04.16 https://www.youtube.com/watch?v=f6gb9uwbzl Endüstri de 4. Devrim ile yeni bir dönem başlıyor 1.0 2.0 3.0

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS LOJİSTİK SİSTEMLERİ PLANLAMA VE TASARIMI ESYE549 3+0 3 7

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS LOJİSTİK SİSTEMLERİ PLANLAMA VE TASARIMI ESYE549 3+0 3 7 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS LOJİSTİK SİSTEMLERİ PLANLAMA VE TASARIMI ESYE549 3+0 3 7 Ön Koşul Dersleri ISE veya eşdeğer bir optimizasyona giriş dersi Dili Seviye si Türü İngilizce

Detaylı

2013-2014 Bahar Y.Y. E-Mühendislik Yönetimi Proje Dersi Danışman Listesi ve İlgi Alanları

2013-2014 Bahar Y.Y. E-Mühendislik Yönetimi Proje Dersi Danışman Listesi ve İlgi Alanları 2013-2014 Bahar Y.Y. E-Mühendislik Yönetimi Proje Dersi Danışman Listesi ve İlgi Alanları Prof. Dr. Orhan TORKUL 1. Bilişim Sistemleri Analiz ve Tasarımı 2. İş Zekası Sistemleri 3. Ortak Çalışma Sistemleri

Detaylı

YALIN SİSTEM VE KAZANIMLARI

YALIN SİSTEM VE KAZANIMLARI YALIN SİSTEM VE KAZANIMLARI www.yalinenstitu.org.tr 1 YALIN ENSTİTÜ Yalın Düşünce AMAÇ Müşteriye mükemmel değer sunmak YÖNTEM İsraflardan arındırılmış mükemmel prosesler 2 YALIN ENSTİTÜ Değer Müşteriye

Detaylı

Enerji Verimliliğinde Akıllı Şebekelerin Rolü ULUSLARARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRE VE SERGİSİ

Enerji Verimliliğinde Akıllı Şebekelerin Rolü ULUSLARARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRE VE SERGİSİ Enerji Verimliliğinde Akıllı Şebekelerin Rolü ULUSLARARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRE VE SERGİSİ 10.05.2013 EnerjiSA & Başkent Elektrik Dağıtım AŞ Türkiye nin en büyük sanayi ve finans topluluklarından

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk AHZIRLAYANLAR 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk Bu araştırmamızda size kurumsal ve geleneksel olarak yönetilen iki firmanın ücret, ücret belirleme ve ücretin

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

GİRİŞ. Mehmet Sait Andaç. e-posta: mandac@meliksah.edu.tr. İnşaat Mühendisi ve Endüstri Mühendisi. www.meliksah.edu.tr/mandac.

GİRİŞ. Mehmet Sait Andaç. e-posta: mandac@meliksah.edu.tr. İnşaat Mühendisi ve Endüstri Mühendisi. www.meliksah.edu.tr/mandac. GİRİŞ Mehmet Sait Andaç İnşaat Mühendisi ve Endüstri Mühendisi e-posta: mandac@meliksah.edu.tr www.meliksah.edu.tr/mandac Oda No: 417 Giriş Bölüm I:Teorik Kısım (1.-6. Haftalar) (Proje, Proje Yönetimi,

Detaylı

MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri

MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri Ofis İnsanı Tipleri http://www.youtube.com/watch?v=3ob-kacgfok ÖRGÜT YAPISI Örgüt yapısı bir örgütte görevlerin biçimsel olarak nasıl bölüneceğini, sınıflanacağını,

Detaylı

3. LOJİSTİKTE OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ SEMİNERİ DEPOLAMADA TEKNOLOJİ KULLANIMI

3. LOJİSTİKTE OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ SEMİNERİ DEPOLAMADA TEKNOLOJİ KULLANIMI 3. LOJİSTİKTE OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ SEMİNERİ DEPOLAMADA TEKNOLOJİ KULLANIMI Dr. İsmail KARAKIŞ LODER Genel Sekreteri 06.11.2014, İstanbul İçerik Neden Depo ve Depolarda Teknoloji? Konvansiyonel / Otomatik

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

İş Sıralama ve Çizelgeleme. Gülşen Aydın Keskin

İş Sıralama ve Çizelgeleme. Gülşen Aydın Keskin İş Sıralama ve Çizelgeleme Gülşen Aydın Keskin 1. Tabu arama 2. Tavlama benzetimi 3. Genetik algoritmalar (GA) 4. Karınca kolonileri 5. Yapay sinir ağları (YSA) 6. Yapay bağışıklık sistemleri 7. Aç gözlü

Detaylı

05 Kasım 2015. Mustafa GÜNİNDİ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje sorumlusu. 05 Kasım 2015 1

05 Kasım 2015. Mustafa GÜNİNDİ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje sorumlusu. 05 Kasım 2015 1 Mustafa GÜNİNDİ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje sorumlusu 1 PROJE ORGANİZASYONU Proje Sahibi : Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje Yürütücüsü : TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü Paydaş : Meteoroloji

Detaylı

BPO A.Ş. YETKİNLİK MODELİ

BPO A.Ş. YETKİNLİK MODELİ BPO A.Ş. YETKİNLİK MODELİ BAHADIR MAZAK BPO OTOMOTİV A.Ş. GELİŞİM SORUMLUSU MAYIS-2013 YETKİNLİK Yetkinlik; belirli bir alanda ki görev ve sorumlulukları yerine getirebilme kabiliyetidir Yetkinlikler;

Detaylı

TÜBİTAK ın Teknoloji Transfer Ofisleri Desteği. Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK TÜBİTAK Başkanı

TÜBİTAK ın Teknoloji Transfer Ofisleri Desteği. Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK TÜBİTAK Başkanı TÜBİTAK ın Teknoloji Transfer Ofisleri Desteği Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK TÜBİTAK Başkanı Desteklerdeki Ticarileştirme Oranı Arttı 2010 yılından itibaren Ar-Ge desteklerindeki ticarileştirme oranı % 2

Detaylı

www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012

www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012 www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması İçerik 1 Giriş 2 Sürdürülebilirlik Yönetimi 3 Sürdürülebilirlik İnisiyatiflerinin Finansal Etkileri 4 Raporlama Süreci

Detaylı

Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması

Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Nilay Kurşunoğlu, PwC Yönetim Danışmanlığı Biz Kimiz? Orhan Cem Sorumlu

Detaylı

Endüstri Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans Dersler Tablosu

Endüstri Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans Dersler Tablosu Endüstri Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans Dersler Tablosu Zorunlu Dersler Ders Kodu Ders Adı Teorik Uygulama Toplam AKTS IENG540 Optimizasyon Modelleri ve Algoritmalar 3 0 3 8 IENG560 Olasılıksal Analiz

Detaylı

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim Üretimin yenileştirme çalışması İş gücü, zaman ve enerji kullanımları konusunda avantaj sağlayan bir yöntemdir. Üretimin modernizasyonu Firmaların rekabet avantajlarını kazanmaları ve sürdürebilmeleri

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

Planla, Tahmin Et, Yönet IBM Perakende Planlama Çözümleri

Planla, Tahmin Et, Yönet IBM Perakende Planlama Çözümleri Planla, Tahmin Et, Yönet IBM Perakende Planlama Çözümleri Ajanda Perakende Sektöründe Planlama IBM Planlama Çözümleri Merchandise Planlama Çeşitlilik Planlama Kurumsal Karneleme Mağaza Bazında Planlama

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİMÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2015)

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİMÜHENDİSLİK VE TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN PROJELER (2008-2015) 08.401.001 08.401.002 08.401.003 Dikkat Seviyesindeki Değişimlerin Elektrofizyolojik Ölçümler İle İzlenmesi PFO(Patent Foramen Ovale) Teşhisinin Bilgisayar Yardımı İle Otomatik Olarak Gerçeklenmesi ve

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 2 1. Bütünün kendisini oluşturan parçaların tek başlarına yaratabilecekleri değerlerin toplamından daha fazla bir değer yaratması durumuna sinerji denir. Sinerji ile işletmelerin

Detaylı

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr windesk.com.tr WINDESKCONCENTO Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları Kurumsal İş & Operasyonel süreçlerin performans tabanlı otomasyonu ile hizmet verimliliği ve kalitesinde artış sağlanır. sıgnum WINDESK

Detaylı

KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI

KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI KURUMSAL PERFORMANS YÖNETİMİ UZMANLIK PROGRAMI Amacı Bu seminer, katılımcılara kurumsal performansı yönetmek ve iyileştirmek için kullanılan teknikler hakkında

Detaylı

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri *

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * PwC Türkiye V. Çözüm Ortaklığı Platformu BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * Anıl l Erkan, Kıdemli K Müdür, M Danış ışmanlık Hizmletleri Seda Babür, Danış ışman, Danış ışmanlık Hizmletleri PwC

Detaylı

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır.

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır. Önsöz Günümüzde, hemen hemen her tür ve boyutta organizasyonda, görevleri proje olarak organize etmek yaygınlaşmıştır. Bunun en temel nedenlerinden biri çağdaş yönetim anlayışının hiyerarşik örgüt yapısından

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE BİLGİSAYAR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Endüstri Sistemleri Mühendisliği Bölümü

İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE BİLGİSAYAR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Endüstri Sistemleri Mühendisliği Bölümü İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE BİLGİSAYAR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ Endüstri Sistemleri Mühendisliği Bölümü Akış Planı Endüstri Mühendisliği nedir? Endüstri Sistemleri Mühendisliği ile farkları IEU

Detaylı

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 Sibel YALAZA Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Daire Başkanlığı Kurumsal Yapılanma Başkanlığımız,

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Proje ve Portföy Yönetimi Araçlarının Seçimi ve Süreçlerin Tasarımı

Proje ve Portföy Yönetimi Araçlarının Seçimi ve Süreçlerin Tasarımı Proje ve Portföy Yönetimi Araçlarının Seçimi ve Süreçlerin Tasarımı Ancak etkin kullanılabilen bir proje ve portföy yönetim aracı proje ve program yönetimi sürecini destekleyebilir Proje ve program yönetimi,

Detaylı

AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids. Mehmet TÜMAY Taner TOPAL

AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids. Mehmet TÜMAY Taner TOPAL AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids Mehmet TÜMAY Taner TOPAL Özet Günümüzde elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım teknolojilerinde bilişim teknolojilerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır. Akıllı şebekeler

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI * 5018 Sayılı Kanun Md.55 İç Kontrol Nedir? İç kontrol;idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara

Detaylı

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions)

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Öğr. Üyesi: Öznur Özdemir Kaynak: Waters, D. (2009). Supply Chain Management: An Introduction to Logistics, Palgrave Macmillan, New York

Detaylı

ENDÜSTRİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK)

ENDÜSTRİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK) İŞLETME MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK) Endüstri İşletme Mühendisliği Meslek Dalı Ana Komisyonu (EİM MEDAK), TMMOB Makina Mühendisleri Odası nda Endüstri ve İşletme Mühendislerinin (EİM) örgütlenerek

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANS TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS MÜFREDATI

ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANS TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS MÜFREDATI ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANS TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS MÜFREDATI I. Yarıyıl II. Yarıyıl Seçmeli (4 ders) 32 AKTS ULTF 570 Seminer 4 AKTS III. Yarıyıl ULTF 560 Bitirme Projesi 14 AKTS Seçmeli

Detaylı

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu

TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM. Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Sempozyumu Türkiye nin Tekstil Sektöründe KOBİ ler İçin Sürdürülebilir Ağlar ve İlişkiler Zinciri Oluşturulması Birleşmiş Milletler Ortak Programı TEKSTĐL SEKTÖRÜ NÜN BÖLGESEL ANALĐZĐ: ÇEVRE YÖNETĐMĐ VE TEMĐZ ÜRETĐM

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı