TAŞKINLAR HİDROLOJİSİ TASARIM REHBERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TAŞKINLAR HİDROLOJİSİ TASARIM REHBERİ"

Transkript

1 T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TASARIM REHBERİ REHBER NO: 008 EKİM 2012 ANKARA

2 ÖNSÖZ Birçok medeniyetin kesişme noktası olan Anadolu'da yaklaşık 4000 yıldır süren hidrolik mühendisliği çalışmaları, bilhassa Selçuklu ve Osmanlıların yaptıkları muhteşem eserler, Türkiye'yi tarihi su yapıları açısından en zengin ve en dikkat çekici açık hava müzelerinden birisi haline getirmiştir. Bugün ise ülkemiz, inşa halindeki barajların sayısı bakımından Dünya daki sıralamada üst sıralarda yer almaktadır. Ülkemizde her tipten barajlar inşa edilmiş ve edilmektedir. Ayrıca; bu barajlar dolgu hacmi, yükseklik, rezervuar kapasitesi, kret uzunluğu gibi teknik karakteristikleri ile de dünyadaki inşa edilmiş barajlar arasında ön sıralarda yer almaktadır. Atatürk Barajı 84 milyon m 3 dolgu hacmi ile dünya sıralamasında beşinci sırada yer almaktadır. Şubat ayında su tutma merasimine bizzat katılmış olduğum Deriner Barajı 249 m yüksekliği ile ülkemizin en yüksek barajı, kendi sınıfında Dünya nın 6. yüksek barajıdır. İnşaat ihalesi safhasında bulunan Yusufeli Barajı nın yüksekliği ise 270 metredir. Yusufeli Barajı tamamlandığında Türkiye nin en yüksek barajı olma özelliğine sahip olacaktır. Ülkemizin su yapıları sahasında ulaşmış olduğu bu güzel seviye, bu sektörde çalışanların fedakar çalışmaları ve mesleklerine olan saygının neticesinde oluşmuştur. Yıllardan beri ülkemizde ve yurt dışında barajlar ve su yapıları alanından sayısız eserler kazandıran mühendislerimizin ve müteahhitlerimizin çalışmalarını hepimizin malumlarıdır. Ülkemizdeki baraj ve diğer su yapılarının projelendirilmesi ve inşası sürecine olumlu katkısı olacağını düşündüğüm; Uluslararası Büyük Barajlar Komisyonu (ICOLD) kriterlerini esas alarak ülkemiz ihtiyaçları ve şartları dikkate alınarak uygulanması konusunda proje ve uygulama kriterleri ile ilgili olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü nün (DSİ) Uluslararası Büyük Barajlar Komisyonu Türk Milli Komitesi (TRCOLD) ve Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği (TMMMB) ile başlatmış olduğu çalışmanın neticesinde hazırlanan bu rehber dokümanların bu sektörde çalışanlara büyük fayda sağlayacağı aşikardır. Bu gayeye hizmet etmek için komitelerde görev alan, başta DSİ personeli olmak üzere bütün mühendislik ve müşavirlik firmaları temsilcilerine teşekkür ederim. Su gibi aziz olunuz. Prof. Dr. Veysel EROĞLU Orman ve Su İşleri Bakanı i

3 GİRİŞ Ülkemizin su kaynaklarının yönetiminden ve geliştirilmesinden sorumlu olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü geçmişinden günümüze kadar üstlenmiş olduğu görevleri başarı ile tamamlamış ve insanımızın hizmetine sunarak kalkınmamıza ve refah düzeyimizin artmasına büyük katkı sağlamış ve sağlamaya devam etmektedir. Bugün itibari ile, Genel Müdürlüğümüz merkezde 15 Daire Başkanlığı, taşrada 26 Bölge Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan takriben personel ile çalışmalarına devam etmektedir. Muhtelif yüksekliklere ve değişik maksatlara hizmet eden 741 adet baraj bugün için işletmede olup, yenilerinin inşası da devam etmektedir. Genel Müdürlüğümüzün vizyonu: Su kaynaklarımızın geliştirilmesi, korunması ve yönetimi konularında dünya lideri olmaktadır. Bu konuma gelmek için yapacağımız çalışmaları; diğer ilgili kurum ve kuruluşlar, müteahhitlerimiz, mühendislik ve müşavirlik firmalarımız ve de akademisyenlerimizle koordineli bir şekilde gerçekleştirmekteyiz. 1. Barajlar Kongresi nin hazırlanması ve çıktıları buna çok güzel bir örnek oluşturmuştur. Bu kongremizin maksadı takriben 1 yıla yakın bir süredir yapılan çalışmalar neticesinde ülkemizdeki barajların/su yapılarının projelendirilmesi ve uygulanması sırasında kullanılacak kriterlerin, Uluslararası Büyük Barajlar Komisyonu (ICOLD) kriterlerini baz alarak ülkemizin ihtiyaçlarına göre uygulanmasında yol gösterecek rehber dokümanlar ile ilgili ilk çalışmaların neticelerinin sunulmasıdır. Bu rehber dokümanlar 8 ana başlık altında toplanmıştır. Baraj ve su yapıları ile ilgili çalışmalarda büyük fayda sağlayacağına inandığım bu rehber dokümanların hazırlanmasında emeği geçen tüm ilgililere içtenlikle teşekkür eder bu ve benzer çalışmaların devamını dilerim. Akif ÖZKALDI DSİ Genel Müdürü ii

4 BU REHBER DOKÜMAN ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI NIN KATKILARI İLE DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (DSİ), ULUSLARARASI BÜYÜK BARAJLAR KOMİSYONU TÜRK MİLLİ KOMİTESİ (TRCOLD), TÜRK MÜŞAVİR MÜHENDİSLER VE MİMARLAR BİRLİĞİ NİN (TMMMB) ORTAK ÇALIŞMASI VE TÜRKİYE MÜTEAHHİTLER BİRLİĞİ (TMB) VE TÜRKİYE İNŞAAT SANAYİCİLERİ İŞVEREN SENDİKASI (İNTES) NIN DESTEKLERİ SONCUNDA HAZIRLANMIŞTIR. iii

5 AÇIKLAMA Bu rehber doküman, barajlar, hidroelektrik santrallar ve hidrolik yapıların planlama, tasarım, proje hizmetlerini ve inşaatını yapan firmaların, bu konuda görev ifa eden kamu kurum ve kuruluşlarının ve özel sektör yatırımcılarının çalışmalarına baz olması gayesi ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Uluslararası Büyük Barajlar Komisyonu Türk Milli Komitesi, Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği ile akademisyenlerin bir yıla yakın süre ile çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır. Bu doküman ülkemizde bu konuda yapılan ilk çalışmalardan biri olup, ilgili taraflardan gelecek görüş ve öneriler çerçevesinde revize edilecek ve güncelleştirilecektir. Bu doküman bu konuda çalışan, hizmet üreten ve imalat yapan kişi, firma, kurum ve kuruluşlara rehber olması amacı ile hazırlanmış olmakla birlikte, tasarım, imalat, montaj, inşaat, su tutma, işletme ve baraj emniyeti ile ilgili her türlü sorumluluk tasarım, imalat, montaj ve inşaat işlerini yapan yüklenicilere aittir. Telif Hakkı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü nün önceden izni alınmadan bu yayının hiç bir bölümü mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kayıt veya başka yollarla hiç bir surette çoğaltılamaz, muhafaza edilemez, basılamaz. iv

6 İÇİNDEKİLER 1 KAPSAM GİRİŞ TAŞKINLAR Genel Tarihsel Taşkınların Analizleri ve Miktarlarının Bilinmesi Pik Debi Frekans Analizleri Gözlenmiş Anlık Maksimum Debilerden Yararlanılarak Tesis Yerleri Çeşitli Süre ve Yinelemeli Pik Debilerinin Tahmini Yağış-Akış Yöntemleri ile Tesis Yerlerinin Çeşitli Süre ve Yinelemeli Pik Debilerinin Hesaplanması ve Hidrograflarının Elde Edilmesi Yağış Analizleri Noktasal Yağış Analizleri Etkili Yağış Baraj veya Diğer Tesis Yeri Birim Hidrografı Hesaplanması Hidrometri İstasyonlarında Gözlenen Taşkın Debi Hidrografları Analizlerinden Tesis Yeri Birim Hidrografı Elde Edilmesi Sentetik Yöntemlerle Birim Hidrograf Hesaplanması Taşkın Hidrografları ve Hacimleri Bölgesel Taşkın Frekans Analiz Metodu ve Uygulanması Baraj Yeri Dolusavak Proje Giriş Pik Debi ve Hidrografı / Olası En Büyük Taşkın (OET) Tahmini Giriş Tarihi Fırtınalar Fiziksel Yöntemle Olası En Büyük Yağmur Hesabı İstatistik Yöntemle (Hershfield) Olası En Büyük Yağmur Hesabı Baraj Yağış Alanının Olası En Büyük Yağmurunun Akış Hidrografı Kar Erime Akışı ve Hidrografı Baz Akım Debisi Dolusavak Proje Giriş Pik Debi ve Hidrografları Çizimi KAYNAKLAR v

7 TABLO LİSTESİ Tablo 1.1 Murat Nehri Üzerinde Önerilen Barajlara Ait Bazı Karakteristik Bilgiler... Ek-12 Tablo 1.2 Murat Nehri Yağış Alanında Gözlenmiş Tarihi Fırtınalar ve Maksimizasyon Sonuçları... Ek-12 Tablo /05/1993 Tarihli Fırtınanın Maksimizasyon Hesapları... Ek-12 Tablo 1.4 Baraj Yerleri Çeşitli Yinelemeli Alanda Ortalama Yağış Miktarları ve Olası En Büyük Yağışları, mm (Hershifield Yöntemi)... Ek-13 Tablo 1.5 Proje Yağış Alanlarının Olası En Büyük Kar Etme Akımı Hesabı... Ek-13 vi

8 1 KAPSAM Komite üyelerinin çalışmaları sonucunda kaleme alınan bu rehber dokümanı ile su yapılarının projelendirilmesinde hidrolojik, hidrolik ve yapısal tasarım olmak üzere üç önemli adımın olduğu, yapının boyutları hidrolojik tahminlerle bulunan debi ve hacimlere göre belirlendiğinden hidrolojik tasarım adımının ayrıca ne denli önemli olduğu vurgulanmıştır. Hidrolojik tasarımda en önemli husus veridir. Hidrometeorolojik veri için çok iyi tasarlanmış bir gözlem istasyonları ağı gerekir. Nitelik ve nicelik bakımından yeterli hidrometeorolojik veri olmadan yapılan hidrolojik tasarımlar güvenilir olamaz. Kullanılan yöntemler ve modeller ne kadar kaliteli olursa olsun, veri süre açısından yeterli ve güvenilir değilse, tahmin sonuçları güvenilir düzeyde doğru olmaz. Bu açıdan bakıldığında Türkiye deki mevcut hidrometeorolojik ağın, nitelik ve nicelik bakımından yeterli olmadığı dikkatlere sunulmuştur. Çalışma konusu olarak seçilen Taşkınlar adı altında; Çeşitli Yinelemeli Pik Debilerin Hesaplanmasında Kullanılan Yöntemler ve Uygulamaları, Yağış Analizleri, Baraj Yerleri Birim Hidrograflarının Analitik ve Sentetik Yöntemlerle Elde Edilmesi, Bölgesel Taşkın Analiz Metodu ve Uygulaması, Dolusavak Proje Girişi Pik Debi ve Hidrografı, Olası En Büyük Taşkın Hesabı, Tarihi Fırtına Analizleri, Fiziksel Yöntemle Olası En Büyük Yağmur Hesabı, İstatistik (Hershfield) Yöntemi ile Olası En Büyük Yağış Hesabı, Olası En Büyük Kar Erime Akışı Hesabı ve Kullanılan Yöntemler, Baraj Yeri Proje Pik Debi ve Hidrografı Tahmini konularında uygulanması gereken yöntem ve kriterler hakkında bilgiler verilmiştir. Taşkınlar konusunda uygulanması gereken yöntemler Ek te verilen Beyhan ll, Beyhan l, Aşağı ve Yukarı Kaleköy Barajları Dolusavak Girişi Pik Debileri ve Hidrograflarının Tahmininde Kullanılan Yöntemler ve Uygulamaları uygulama örneği ile açıklanmıştır. 1

9 2 GİRİŞ Barajların derivasyon ve dolusavak proje girişi pik debi ve hidrograflarının (OET= Olası En Büyük Pik Debi Ve Hidrografları) belirli bir güvenirlilik aralığında tahmin edilmesi ve seçimi, barajın emniyeti ve maliyeti açısından son derece önemlidir. Büyük barajlarda gövde maliyetinin yüz milyonlarca dolara varabileceği göz önünde bulundurulursa ekonomik açıdan dolusavaklar genellikle pahalı yapılardır. Eğer dolusavak boyutları doğru saptanamazsa bazı durumlarda maliyetleri baraj gövdesini kat kat aşabilir ve ulusal ekonomi açısından büyük kayıplara neden olabilirler. Hidrolik yapıların tasarımlarında üç önemli adım vardır. Bunlar hidrolojik, hidrolik ve yapısal tasarım adımlarıdır. Bunların içinde en önemlisi de hidrolojik tasarımdır. Zira yapının boyutları bu tasarımda bulunan debi ve hacimlere göre belirlenecektir. Dolayısı ile çok önemli su yapılarından olan derivasyon ve dolusavak yapılarının boyutlarının ekonomik ve güvenilir olarak belirlenmesi de boyutlandırmaya esas olan derivasyon ve dolusavak girişi pik debi ve hidrograflarının yüksek bir güvenilirlik aralığı ile doğru tahminine bağlıdır. Bu bağlamda hidrolojik tasarımda en önemli husus ise hidrometeorolojik verilerdir. Hidrometeorolojik veriler için çok iyi tasarlanmış bir hidrometeorolojik gözlem istasyonları ağı gerekir. Nitelik ve nicelik bakımından yeterli hidrometeorolojik veri olmadan yapılan hidrolojik tasarımlar güvenilir olamaz. Kullanılan yöntemler ve modeller ne kadar kaliteli olursa olsun, veri süre açısından yeterli ve güvenilir değilse tahmin sonuçları güvenilir düzeyde doğru olmaz. Bu nedenle Hidrolojik tasarımda kullanılacak veriler, yeterli gözlem süreli ve alanı nitelik bakımından yansıtabilecek bir ölçüm ağından ve güvenilir doğrulukta olmalıdır. Bu açıdan bakıldığında, Türkiye deki mevcut Hidrometeorolojik ağ nitelik ve nicelik bakımından yeterli sayılamaz. Ülkemizde su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesi için tasarlanan projelerin Ön İnceleme, Master Plan ve Planlama aşamalarındaki Mühendislik Hidrolojisi çalışmalarının yapılabilmesi için, tesis yeri / yerleri ve yağış alanlarını doğru olarak yansıtabilecek meteoroloji ve hidrometri istasyonları olması gerekmektedir. Bu istasyonlar sayısal açıdan yeterli, rasat süreleri ise istatistik tekniği açısından güvenilir tahminlerin yapılabilmesi için yeterli olmalıdır. Bu bağlamda bir baraj 2

10 projesinin teknik ve ekonomik yapılabilirliğinin belirlenerek kesinleştirildiği planlama aşamasındaki Mühendislik Hidrolojisi çalışmalarının yapılabilmesi için, tesis yeri veya hemen yakınında en az 30 yıl akım ölçümü olan hidrometri istasyonu bulunmalıdır. Bu nedenle Türkiye deki meteorolojik ve hidrometrik gözlem ağı Dünya Meteoroloji Organizasyonu (WMO) standartlarına göre incelenerek geliştirilmelidir. Uzun bir rasat süresinden sonra da bu gözlem ağının optimizasyonu yapılmalıdır. ABD de, U.S. Army Corps of Engineers, U.S. Bureau of Reclamation ve Tennessee Valley Authority gibi resmi kuruluşlar ve özel sektör, barajların tasarımında Olası En Büyük Taşkın (OET) ve Uluslararası kısaltılmış ismi ile bilinen PMF (Probable Maximum Flood) kullanmaktadırlar. Türkiye de, DSİ ve şu anda kapatılmış bulunan EİEİ Genel Müdürlüklerinin kuruluşundan beri, barajların derivasyon ve dolusavak tasarımlarına esas olan pik debiler ve dolusavak girişi pik debi ve hidrograflarının tahmini ve seçiminde, yukarıda verilen ABD kuruluşlarının kriterleri, Türkiye nin hidrometeorolojik, topografik ve morfolojik koşullarını da dikkate alarak bir dereceye kadar uygulanmaktadır ve bu konuda ülkemizde yeterli deneyim ve bilgi birikimi mevcuttur. Önerimiz; Türkiye de resmi ve özel kuruluşların; baraj ve diğer su yapılarında derivasyon ve dolusavak yapılarının boyutlandırılmasına esas olan taşkın pik debi ve hidrograflarının tahmininde, bugüne kadar kullandıkları ve deneyim kazandıkları U.S. Bureau of Reclamation yöntem ve kriterlerinin güncelleştirilmiş şekliyle kullanılmasına devam edilmesi ve bu durumun Türkiye de resmi bir genelge ile yayımlanmasıdır. Barajların derivasyon ve dolusavak proje giriş pik debi ve hidrograflarının doğru tahmini (olası en büyük taşkın debi hidrografları) baraj güvenliği ve ekonomisi açısından çok önemlidir. Bu pik debi ve hidrografların belirli bir güvenilirlik aralığı ile tahmini için, Türkiye de resmi ve özel kuruluşların kullanması gerekli yöntem veya yöntemlerin uygulamaları TAŞKINLAR başlığı adı altında aşağıdaki alt bölümlerde verilmektedir. 3

11 3 TAŞKINLAR 3.1 Genel Türkiye deki akarsu havzaları hidrometeorolojik koşullar dikkate alınarak, 25 Hidrolojik Havzaya ayrılmıştır. Bu havzaların iklimleri ve topoğrafik yapıları, jeolojik ve jeomorfolojik koşulları bitki örtüleri ve arazi kullanımları farklılıklar göstermektedir. 25 Hidrolojik Havza nın su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesi için, resmi ve özel kuruluşlar tarafından havza master plan çalışmaları yapılmış ve bu çalışmaların raporları resmi olarak yayınlanmıştır (örneğin Çoruh Havzası Master Planı, Aşağı ve Yukarı Seyhan Havzaları Master Planı, Ceyhan Havzası Master Planı, Fırat ve Dicle Havzaları Master Planları, Doğu Karadeniz Havzası Master Planı, Büyük Menderes ve Küçük Menderes Havzaları Master Planları vs. gibi). Bu havzalarda önerilen formülasyonlardaki baraj ve diğer tesisleri için yapılmış olan taşkın hidrolojisi çalışmalarında sözü edilen havzalarda vuku bulmuş tarihi taşkınların analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonucunda Türkiye deki taşkınlar hakkında aşağıdaki tespitlere varılmıştır. Türkiye de genellikle, kış mevsiminde 1000 m kotu ve üzerindeki alanlara düşen yağışlar, bu alanlar üzerinde kar şeklinde birikir. Kış mevsimi sonlarında veya ilkbahar mevsimi başlangıcında havanın ısınmasına bağlı olarak, biriken kar erimeye başlar m kotları arasındaki alanlarda birikmiş kar erken ve hızlı bir şekilde erir. Bu erime sonucu akışa geçen su hacmi küçük olduğundan, büyük taşkınlara katkısı azdır. Alt sınır kotu 1500 m civarında olan daha yükseklerdeki kar örtüsünün ise kar-su eşdeğeri (yoğunluğu) büyük olduğundan, kar erime akışı büyük olur ve bu örtü üzerine yağmur şeklinde düşen yağışın akımıyla birleşiminden büyük taşkınlar oluşur. Aynı çalışmalardan söz konusu havzalarda vuku bulmuş tarihi taşkınların analizlerinden; yağış alanlarının büyüklüğüne de bağlı olarak, Türkiye de vuku bulmuş tarihi taşkınları meydana getiren fırtına yağış sürelerinin; genellikle 6-72 saat arasında değiştiği belirlenmiştir. Büyük zararlara ve insan kayıplarına çoğunlukla pik debisi büyük olan taşkınlar değil, hacmi büyük olan taşkınlar neden olmuştur. 4

12 Bu analizler sonucunda Türkiye de; Doğu ve Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu, Doğu ve Batı Karadeniz bölgeleri ile Seyhan, Ceyhan Nehirleri ve diğer havzalardaki büyük taşkınların genellikle yağmur ve kar erime akımlarının birleşiminden oluştuğunu söylemek mümkündür. Ege, Marmara ve diğer bölgelerde ise, tarihi taşkınlar çoğunlukla yağmurdan oluşmaktadır. 3.2 Tarihsel Taşkınların Analizleri ve Miktarlarının Bilinmesi Tarihi taşkınlardan hareketle, olası taşkınların ve büyüklüklerinin tahmininde en önemli veri, rastgele olan bu olayların ölçümleridir. Olası taşkınların tahminlerinde kullanılacak istasyonlar sayısal açıdan ana nehir ve kollarını temsil edebilecek şekilde uygun yerlerde yeterli, ölçüm süreleri uzun ve verileri güvenilir olmalıdır. Türkiye deki Hidrometeorolojik Ağ incelendiğinde; Türkiye; iklim koşullarıyla, topoğrafyası (0 m 3500 m) ve bitki örtüsü ile çok farklılıklar gösteren bir ülkedir. Bu nedenle, meteorolojik koşullar kısa mesafelerde çok değişkenlik göstermektedir. Dolayısıyla ülkemizin gerekli Hidrometeorolojik İstasyon Ağı bu koşulları temsil eder sayı, ölçüm süresi, mekansal dağılımı ve düzgünlüğü içermelidir. Buradan hemen şunu söylemek mümkündür. Eğer tarihi taşkınların analizlerinde kullanılan hidro-meteorolojik ölçüm ağındaki dağılımı da göz önünde tutulmak üzere istasyon sayısı ve gözlem süreleri yeterli değilse, vuku bulan taşkının oluş mekanizması ve de miktarı hakkında doğru karar verilemeyebilir. Ayrıca bu verilerden hareketle tahmin edilecek olası taşkınların güvenilirlikleri de düşük olur. Taşkınlar adlı bu bölümde barajların ve diğer tesislerin dolusavak ve derivasyon yapılarının boyutlandırılmasına esas olan çeşitli yinelemeli (2, 5, 10, 25, 50, 100, 500, 1000 ve yıl) pik debi ve hidrografları ile dolusavak girişi pik debi ve hidrograflarının tahmini için, ilgili resmi ve özel kuruluşlar tarafından uygulanması istenen yöntem ve bu yöntemlerin uygulamasında takip edilecek temel prensipler hakkında özet bilgiler aşağıdaki alt başlıklarda verilmektedir. 5

13 3.2.1 Pik Debi Frekans Analizleri Baraj, regülatör, nehir santralı ve benzeri gibi diğer tesislerin derivasyon yapılarının boyutlandırılması için bilinmesi gerekli çeşitli süre ve yinelemeli (2, 5, 10, 25, 50, 100, 500, 1000, yıl) pik debilerinin tahmini aşağıdaki alt bölümlerde ayrıntıları verilen üç yöntemle hesaplanmalıdır Gözlenmiş Anlık Maksimum Debilerden Yararlanılarak Tesis Yerleri Çeşitli Süre ve Yinelemeli Pik Debilerinin Tahmini Bu yöntemde, tesis yerinde veya yakınındaki hidrometri istasyonlarının anlık maksimum debilerinden yararlanılarak tesis yerinin çeşitli yinelemeli pik debi ve hidrografları, istatistiksel yöntemlerle tahmin edilmelidir. İstatistiksel analizlerde ekstrem dağılım fonksiyonları olarak; Log-Normal 2, Log-Normal 3, Gama 2, Gama 3 Parametre, Log-Pearson 3 ve Gumbel, Frecht, Weibull ve benzerleri kullanılmalıdır. Bu yöntem, Türkiye de resmi ve özel kuruluşlar tarafından hazır paket programlar kullanılarak uygulanmaktadır. Yöntemin kullanılmasındaki önemli sakınca, Türkiye deki mevcut hidro-meteorolojik ağın nitelik ve nicelik bakımından yeterli olmamasıdır. Bilindiği üzere istatistik tekniği açısından belirli bir güvenilirlik aralığı ile tahmin yapabilmek için, ölçüm süresi en az 30 yıl veya çok daha fazla olmalıdır. Bu yöntemde Q , T periyodu için beklenen ekstremler denklemi Q T =Q 10 +Z T (Q 100 -Q 10 ) şeklinde olup, Z T değeri, T= için 2,98 dir (Ref. Ven Te Chow) Yağış-Akış Yöntemleri ile Tesis Yerlerinin Çeşitli Süre ve Yinelemeli Pik Debilerinin Hesaplanması ve Hidrograflarının Elde Edilmesi Nehir ve yan dereler üzerlerinde tasarlanan baraj ve diğer tesis yerlerinin çeşitli süre ve yinelemeli pik debi ve hidrografları, tesis yerleri yağış alanlarının çeşitli yinelemeli yağış miktarlarından ve tesis yerleri yağış alanlarının ortalama birim hidrograflarından yararlanılarak hesaplanmalıdır. Bu yöntemde; baraj tesis yeri yağış alanı bir sistem gibi düşünülmüştür ve sistemin girdisi yağış alanına düşen yağıştır. Bu durumda sistemin çıktısı akım olacaktır. Sistem doğrusal varsayılarak yağış girdisi birim hidrografla akışa dönüştürülmektedir. 6

14 Bu yöntem uygulanırken, resmi veya özel kuruluşlar tarafından yapılması gerekli çalışmalar alt başlıklar altında aşağıda verilmektedir Yağış Analizleri Baraj veya diğer tesis yerleri yağış alanlarının yağış derinlik-alan-süre eğrilerini ve yağış şiddet-süre-tekerrür eğrilerini elde edebilmek için, yağış analizleri iki aşamada tamamlanmalıdır. Birinci aşamada tesis yağış alanında vuku bulmuş tarihi fırtınalar saptanarak ve analiz edilerek fırtına yağışlarının derinlik-alan-süre eğrileri elde edilir. İkinci aşamada ise, noktasal fırtına yağışları analiz edilerek, yağış şiddet-süretekerrür eğrileri elde edilmelidir. Bu iki grup eğriler yardımıyla baraj veya diğer tesis yerleri yağış alanları üzerindeki çeşitli süreli ve yinelemeli alansal ortalama yağış miktarları hesaplanır. Ayrıca bu eğrilerden yararlanılarak tesis yerleri yağış alanlarının noktasal yağışlarının alan ve zaman içindeki dağılım oranları hesaplanır. Baraj (tesis) yağış alanında vuku bulmuş tarihi fırtınaların yukarıda özetlenen şekilde analizleri sonucunda baraj yağış alanındaki düzgün dağılımlı fırtınaların gerçek yağış süreleri (kritik yağış süreleri) belirlenir. Bu sürelerin, taşkının süre ve hacmine etki edeceğinden tarihi taşkınlardan doğru tespit edilmesi gerekir. Çünkü baraj yağış alanında en büyük taşkına neden olan kritik yağış süresi (şiddeti sabit ve düzgün dağılımlı) baraj yağış alanından beklenen olası en büyük taşkının hacmini etkiler (bu durum barajların taşkın ötelemesinde önemlidir) Noktasal Yağış Analizleri Baraj ve regülatör gibi diğer tesislerin yağış alanları içinde veya çevresindeki meteoroloji İstasyonlarının varsa saatlik veya günlük en büyük yağışlarının noktasal frekans analizleri ekstrem dağılım fonksiyonları kullanılarak, X 2 (Chi-Square) ve Kolmogorov-Smirnov (veya başka) testler sonucunda dizilere en iyi uyan dağılım fonksiyonları ile belirlenir. Baraj veya diğer tesislerin yağış alanı içinde veya çevresindeki meteoroloji istasyonlarından, verileri sayısal açıdan yeterli ve güvenilir olan istasyonların aynı süre ve yinelemeli yağış miktarlarından yararlanılarak, Thiessen veya eş yağış eğrileri yöntemleriyle tesis yeri yağış alanının alansal ortalama çeşitli süreli yağış miktarları (5, 10, 25, 50, 100, 500, 1000 ve yıl) hesaplanır. 7

15 T= yıl periyodu için beklenen yağış miktarı X T = X 10 +2,98 (X 100 -X 10 ) denkleminden hesaplanılabilir (Chow, 1964). Bu yöntemle hesaplanan baraj veya diğer tesis yerleri yağış alanlarının bir gün süreli çeşitli yinelemeli alansal ortalama yağış miktarları; tesis yağış alanı için belirlenen derinlik-alan-süre eğrilerinden noktasal yağışın alan dağılım oranı, tarihi fırtınaların kütle eğrilerinden zaman dağılım oranı ve maksimize faktörü ile çarpılarak baraj (tesis) yağış alanının gerçek yağış süreli çeşitli yinelemeli alansal ortalama yağış miktarları hesaplanır. Bu yağış miktarlarının etkili yağış bölümleri hesaplandıktan sonra, baraj veya diğer tesis yeri birim hidrografı yardımıyla akış hidrografına dönüştürülür Yıllık Taşkın Pik Debi ve Hidrografının Hesaplanması: Türkiye de Q yıllık pik debinin tahmini ve hidrografının çizimi başlıca iki yöntemle elde edilmektedir. Bu yöntemler kısaca aşağıda özetlenmektedir. Gözlenmiş pik debilerin frekans analizleri sonucunda elde edilen Q 100 ve Q 10 dan yararlanılarak, Q = Q 10 +2,98 (Q 100 -Q 10 ) formülü ile, (Chow, 1964) Gözlenmiş Tarihsel Taşkınların Analizlerinden veya Sentetik Yöntemle Edilen Havza Ortalama Birim Hidrografından yararlanılarak Yağış-Akış Bağıntısından: Bu yöntemle tesis yeri yağış alanı ortalama Birim Hidrografı kullanılarak yıllık yağış miktarı akış hidrografına dönüştürülmektedir. Yöntemin uygulanmasında en önemli sorun doğru eğri numarası (CN) seçimidir. Eğri numarasının seçiminin önemli kriterlerinden biri, taşkının başlangıçtan önce havzaya düşen yağış miktarıdır. Türkiye deki 25 Hidrolojik Havza da vuku bulmuş tarihi taşkınların analizinden, büyük taşkınlarda zeminin çoğunlukla doygun olduğu görülmektedir. Türkiye de taşkın mevsimi genellikle Kasım-Haziran ayları arasında olduğu düşünülürse, yıllık bir taşkının vuku bulması için zeminin doygun Şart- III ve genellikle karla kaplı (Doğu, Güneydoğu, Seyhan, Ceyhan ve Karadeniz diğerleri v.s.) olduğu bir gerçektir. Bu nedenle Q yıllık taşkın tahmininde zeminin ne durumda olduğu araştırılmalıdır. Zeminin ne durumda olduğunun 8

16 belirlenmesi için, tesis yeri yağış alanında vuku bulmuş tarihi taşkınlar ve hidrografları mutlaka analiz edilmelidir. Hidrograflar Kasım-Mart ayları arasındaki tarihlere ait ve taşkından beş gün önceki yağış toplamı 12,0-28,0 mm arasında ise hesaplanan eğri numarası Şart-II, 12,0 mm den az ise Şart-I, 28,0 mm den fazla ise Şart-III içindir. Hidrograflar Nisan-Ekim ayları arasındaki tarihlere ait ve taşkından 5 gün önceki yağış toplamı 36,0-53,0 mm arasında ise, hesaplanan eğri numarası Şart-II, 36,0 mm den az ise Şart-I, 53,0 mm den fazla ise, Şart-III içindir (Ref. Uygulamalı Taşkın Hidrolojisi, H. Özdemir DSİ, 1978). Q yıllık taşkının seçiminde ise, her iki yöntem ile tahmin edilen pik debiler karşılaştırılmalı ve büyük olanı seçilmelidir Etkili Yağış Baraj veya diğer tesis yerleri yağış alanlarının çeşitli süreli ve yinelemeli yağış miktarlarının taşkın oluşumunda etkili kısmı aşağıdaki iki yöntemle hesaplanmaktadır. U.S. Soil Conservation Service tarafından geliştirilen akış/yağış eğrileri kullanılarak. Baraj yeri veya diğer tesislerin yakınlarındaki hidrometri istasyonlarında vuku bulan tarihi taşkın hidrografları analiz edilerek, yağış alanı akış/yağış eğri numarası (CN) hesaplanması ile (Uygulamalı Taşkın Hidrolojisi, H. Özdemir DSİ, 1978) Baraj veya Diğer Tesis Yeri Birim Hidrografı Hesaplanması Baraj veya diğer tesis yerleri yağış alanlarının birim hidrografları, mevcut verilerin durumuna göre aşağıdaki alt bölümlerde anlatıldığı gibi başlıca iki yöntemle hesaplanır Hidrometri İstasyonlarında Gözlenen Taşkın Debi Hidrografları Analizlerinden Tesis Yeri Birim Hidrografı Elde Edilmesi Tesis yağış alanı ortalama birim hidrografı, tesis yerinde veya yakınındaki hidrometri istasyonlarında gözlenmiş taşkın debi hidrografları ve bu hidrografları oluşturan fırtına yağmurları analiz edilerek elde edilmelidir. Debi hidrografları limnigraf 9

17 kayıtlarından, yoksa rasatçı su seviye gözlemlerinden yararlanılarak çizilebilir. Hidrografları oluşturan fırtına yağmurlarının alan dağılımı, taşkın debi hidrograflarını oluşturan fırtınaların derinlik-alan-süre eğrilerinden, zaman dağılımı ise, meteoroloji istasyonlarının yağış kütle eğrilerinden yararlanılarak elde edilecektir. Alan ve zaman dağılımı düzgün olan fırtınaların oluşturduğu taşkın hidrografları analiz edilmelidir. Bu denemeler mutlaka yapılmalı ancak, hidrometri istasyonlarının kaydedici olmaması ve meteoroloji istasyonlarının sayısal açıdan yetersizliği söz konusu ise, bu durum gerekçeleri ile izah edilmelidir (Aşağı Seyhan Havzası Master Plan Raporu DSİ, 1980) Sentetik Yöntemlerle Birim Hidrograf Hesaplanması Resmi ve özel kuruluşlarda tesis yerleri yağış alanlarının fiziksel büyüklükleri dikkate alınarak sentetik birim hidrograf yöntemlerinden Snyder, Mockus ve DSİ Sentetik (uyarlanmış SCS) birim hidrograf yöntemleri kullanılmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü ve özel kuruluşlarda genel olarak Snyder yöntemi yağış alanı 1000 km² ye eşit veya büyük alanlarda, Mockus ve DSİ Sentetik birim hidrograf yöntemi ise, yağış alanı 1000 km² den küçük alanlarda uygulanmaktadır (Ref. Uygulamalı Taşkın Hidrolojisi, DSİ, H. Özdemir 1978). Bu yöntemler uygulanırken gerekirse alt havzalara ayırarak (üst sınır 5000 km 2 olabilir), havza birim hidrografı elde edilebilir. Bu yöntemlerin uygulaması genelde projelerin ön inceleme aşamasında önerilmektedir. Fizibilite aşamasında yapılması istenen Mühendislik Hidrolojisi çalışmalarında ise tercih, gözlenen taşkın debi hidrograflarının analizlerinden elde edilen havza alanı ortalama birim hidrografları olmalıdır ve bu çalışmalar (denemeler) yapılmalıdır. Bu durum, mevcut hidrometeorolojik şebekenin nitelik ve nicelik açısından yeterli olmasına bağlıdır. Mühendislik Hidrolojisi çalışmalarında, gözlenen tarihi taşkın debi hidrograflarının analizlerinden birim hidrograf elde edilmesi temel ilke olarak alınmalıdır (istenmelidir) Taşkın Hidrografları ve Hacimleri Baraj veya diğer tesis yerlerinin çeşitli yinelemeli (2, 5, 10, 25, 50, 100, 500, 1000 ve yıl) taşkın pik debi ve hidrografları; 10

18 Etkili yağış değerlerinin tesis (baraj, regülatör v.s.) yeri birim hidrografı ordinatlarıyla çarpılması ile akış hidrografına dönüştürülerek, Yıllık En Büyük Hacim Yinelemelerinden hesaplanmalıdır. Baraj yerinin hacim yinelemelerini hesaplayabilmek için, tesis yeri yağış alanıbüyüklüğüne bağlı olarak baraj yeri ve yakınlarındaki hidrometri istasyonlarının 1, 3, 5, 7, günlük vuku bulmuş tarihi taşkınlarından taşkın süresi belirlenmeli en büyük hacim verilerinden yararlanılmalıdır. Günlük en büyük hacim verilerinin (1, 3, 5 ve diğerleri) frekans analizlerinde, pik debilerin analizlerinde kullanılan exstrem dağılım fonksiyonları aynen kullanılmalıdır. Resmi ve özel kurumlardaki uygulamalardan, Sentetik yöntemlerin uygulanması ile elde edilen çeşitli yinelemeli hidrografların hacimlerinin, yıllık en büyük hacim yinelemelerinden elde edilenlerden oldukça küçük olduğu bilinmektedir. Bu nedenle tesis yeri pik debi hidrograflarının çiziminde 1, 3, 5 ve diğerleri günlük en büyük hacimlerin frekans analizlerinden elde edilen değerlerin kullanılması genel ilke olarak alınmalıdır. Bilindiği üzere baraj veya göletlerde kritik hacimli taşkın hidrografını doğru tahmin etmek çok önemlidir Bölgesel Taşkın Frekans Analiz Metodu ve Uygulanması Bu yöntemin uygulanmasında pik debi verilerinden yararlanılacak Akım Gözlem İstasyonları, homojenlik testleri sonucunda belirlenmelidir. Homojenlik testlerine giren Akım Gözlem İstasyonları nın en az on yıllık aynı dönem ölçümleri olmalıdır Baraj Yeri Dolusavak Proje Giriş Pik Debi ve Hidrografı / Olası En Büyük Taşkın (OET) Tahmini Giriş Baraj yerinin dolusavak proje girişi pik debi ve hidrografı, baraj yağış alanının olası en büyük yağmur ve (varsa) kar erime akışları debi hidrografları ile baz akımının toplanmasından (süperpozisyonundan) elde edilir. Baraj yağış alanının olası en büyük yağmur miktarı, öncelikle tarihi fırtınaların fiziksel yöntemle maksimizasyonundan hesaplanmalıdır. Ayrıca istatistiksel 11

19 yöntemle de (Hershfield) olası en büyük yağışlar hesaplanmalı ve sonuçları karşılaştırılmalıdır. Baraj yağış alanlarının olası en büyük kar erime akış hidrografları Derece-Gün yöntemi ile hesaplanabilir. Derece-Gün yöntemi DSİ Genel Müdürlüğü ve Özel kuruluşlar tarafından halihazırda uygulanmakta olup, yeterli sonuçlar vermektedir. Bu yöntemin uygulanmasında, resmi ve özel kuruluşlar gerekli bilgi birikimine sahiplerdir. Eğer tesis yeri yağış alanında yeterli (alansal) meteoroloji istasyonu var ise, Derece-Gün yöntemi uygulamasına radyasyon parametresi de dahil edilebilir. Derece-Gün yöntemi giriş bölümünde de belirtildiği gibi 1000 km 2 veya daha büyük havzalarda uygulanabilir. Olası en büyük yağmur değerlerini debi hidrografına dönüştürmek için kullanılan baraj yeri birim hidrografı, hidrometri istasyonlarında gözlenmiş taşkın debi hidrograflarının analizinden veya veri yetersizliği durumunda sentetik birim hidrograf yöntemleri uygulanarak elde edilmelidir. Baraj yeri dolusavak proje girişi pik debi ve hidrografı hesabında izlenecek yöntemler aşağıda açıklanmıştır Tarihi Fırtınalar Baraj yeri yağış alanının kritik taşkın hidrografının süresi, bu taşkını oluşturan tarihi fırtınanın kritik yağış süresine bağlıdır. Baraj yağış alanında vuku bulmuş tarihi fırtınalar; yağış alanı içinde ve çevresindeki meteoroloji ve hidrometri istasyonlarının varsa saatlik, günlük yağış ve pik debi rasatlarından yararlanılarak tespit edilebilir. Tarihi fırtınaların saatlik veya günlük yağış değerlerinin zaman içindeki dağılımı, MGM ve DSİ meteoroloji istasyonlarının gözlemci yağış notu, ara yağış ölçümü ve plüviyograf (kaydedici) kayıtlarından yararlanılarak çizilen yağış kütle eğrilerinin analizlerinden belirlenir. Yağış kütle eğrilerinin analiz sonuçları tarihi fırtınaların gerçek yağış süresini belirleyecektir. Baraj yağış alanlarında vuku bulmuş tarihi fırtınaların seçiminde gerekirse, yağış alanı alt yağış alanlarına ayrılmalı ve yağış alanında vuku bulmuş tarihi fırtınalardan, alan dağılımı düzgün olanlar seçilmelidir. Yağış alanına düzgün bir şekilde yayılmış tarihi fırtınaların, havzada standart zamanlarda bırakabileceği en yüksek 6 şar saatlik yağış derinliğini bulmak amacıyla, fırtınaların Derinlik-Alan-Süre analizleri 12

20 yapılmalıdır. Bu analizlerde her bir fırtına için ayrı ayrı eş yağış eğrileri haritaları çizilir. Meteoroloji istasyonlarının gözlemci yağış notu, ara yağış ölçümü ve meteoroloji istasyonlarının plüviyograf kayıtlarından yararlanılarak çizilen yağış kütle eğrilerinin analiz sonuçlarına göre, 6 şar saatlik fırtına yağışları tespit edilir. Yukarıdaki açıklamalara uygun olarak baraj yağış alanlarının yağış fırtınaları tespit edilmelidir. Baraj yağış alanı için tespit edilmiş yağış fırtınalarının alansal ortalama yağış miktarları, baraj yağış alanı içinde ve çevresindeki MGM ve DSİ meteoroloji istasyonlarının kaydedici olanlarda saatlik, diğerlerinde günlük yağış ölçümlerinden faydalanılarak eş yağış eğrileri yöntemiyle hesaplanmalıdır. Aşağıdaki bölümlerde baraj yağış alanındaki ortalama olası en büyük yağış (OEY) miktarının fiziksel ve istatistiki yöntemle (Hershfield) hesaplanması verilmektedir. Bu yöntemlerin Mühendislik Hidrolojisi çalışmalarında mutlaka uygulanması önerilmektedir Fiziksel Yöntemle Olası En Büyük Yağmur Hesabı Baraj yağış alanında veya alt yağış alanlarında vuku bulmuş tarihi fırtınalar fiziksel yöntemle maksimize edilmelidir. Fiziksel yöntemde kullanılan formül ve terimler aşağıda verilmiştir. P max = P ac x W W max ac P ac ve P max, sırasıyla fırtınanın gözlenmiş alansal ortalama ve olası en büyük yağışı, (mm olarak), W ac ve W max ise, gerçek yağabilir su ile en büyük yağabilir su miktarlarını simgelemektedir. Bu konuda ve uygulaması için Ref; Manual For Estimation of Probable Maximum Precipitation WMO, Operational Hydrology Report No.1, WMO-No: 332, 1973 den yararlanılabilir. Baraj yağış alanında vuku bulmuş tarihi fırtınaların Fiziksel yöntemle maksimizasyonları yukarıda verilen formül kullanılarak yapılır. 13

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Hayreddin BACANLI Araştırma Dairesi Başkanı 1/44 İçindekiler Karadeniz ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi. Gayesi. Model Genel Yapısı.

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... 3. 3.1 Su Temini ( Su Potansiyeli )... 3 3.1.1 Barajlarda Su Temini... 3. 3.2 Göletlerde Su Temini... 3

İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... 3. 3.1 Su Temini ( Su Potansiyeli )... 3 3.1.1 Barajlarda Su Temini... 3. 3.2 Göletlerde Su Temini... 3 İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... 3 2 KAPSAM... 3 3 ÇALIŞMA KONULARI... 3 3.1 Su Temini ( Su Potansiyeli )... 3 3.1.1 Barajlarda Su Temini... 3 3.2 Göletlerde Su Temini... 3 3.3 Regülatörlerde Su Temini... 3 3.3.1

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

İSTANBUL DERELERİNİN TAŞKIN DEBİLERİNİN TAHMİNİ ESTIMATION OF FLOOD DISCHARGE IN ISTANBUL RIVERS

İSTANBUL DERELERİNİN TAŞKIN DEBİLERİNİN TAHMİNİ ESTIMATION OF FLOOD DISCHARGE IN ISTANBUL RIVERS SAÜ. Fen Bilimleri Dergisi, 16. Cilt, 2. Sayı, s. 130-135, 2012 29.05.2012 İlk Gönderim 14.06.2012 Kabul Edildi İstanbul Derelerinin Taşkın Debilerinin Tahmini O. SÖNMEZ İSTANBUL DERELERİNİN TAŞKIN DEBİLERİNİN

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU M OGAN VE EYMİR GÖLLERİ SU KONTROL YAPILARI İLE İNCESU SEL KAPANININ TAŞKIN PERFORMANSI DEĞERLENDİRMESİ

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU M OGAN VE EYMİR GÖLLERİ SU KONTROL YAPILARI İLE İNCESU SEL KAPANININ TAŞKIN PERFORMANSI DEĞERLENDİRMESİ 3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU M OGAN VE EYMİR GÖLLERİ SU KONTROL YAPILARI İLE İNCESU SEL KAPANININ TAŞKIN PERFORMANSI DEĞERLENDİRMESİ O K A N Ç A Ğ R I B O Z K U R T D R. N U R İ M E R Z İ DR. Z U H A L

Detaylı

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI Hydrau-Tech Inc. 33 W. Drake Road, Suite 40 Fort Collins, CO, 80526 tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği

HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği Prof. Dr. Osman Nuri Özdemir Gazi Üniversitesi-Mühendislik Fakültesi-İnşaat

Detaylı

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ HİDROLOJİ Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ Ders Kitabı Hidroloji Mehmetçik Bayazıt Birsen Yayınevi 224 sayfa, 3. Baskı, 2004 Yardımcı

Detaylı

KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ

KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ Sunan Dr. Burak Turan NFB Mühendislik ve Müşavirlik Dr. Burak TURAN 1, Fayik TURAN 2, M. Denizhan BÜTÜN 3

Detaylı

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI Tuğçehan Fikret GİRAYHAN Orman ve Su İşleri Uzmanı 17.11.2015- ANTALYA İÇERİK Taşkın Kavramı ve Türkiye

Detaylı

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul Taşkınların Sebepleri, Ülkemizde Yaşanmış Taşkınlar ve Zararları, CBS Tabanlı Çalışmalar Taşkın Tehlike Haritaları Çalışmaları Sel ve Taşkın Strateji

Detaylı

Karadeniz Ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz Ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz Ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Küresel olarak ani taşkınlar çok önemli afetlerdir. Her sene 5000 den fazla kişinin ölümüne neden olmaktadır. Kayıpların azaltılması için yapılan çalışmalar

Detaylı

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012 Yüzeysel Akış Giriş Bir akarsu kesitinde belirli bir zaman dilimi içerisinde geçen su parçacıklarının hareket doğrultusunda birçok kesitten geçerek, yol alarak ilerlemesi ve bir noktaya ulaşması süresince

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI 18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI SEL VE TAŞKINA DUYARLI ALANLARIN CBS İLE BELİRLENMESİ: İSTANBUL AVRUPA YAKASI ÖRNEĞİ Arş.Grv. Mustafa YALÇIN Afyon Kocatepe Üniversitesi İÇERİK Sel ve Taşkın Duyarlılık

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi Not: Aralık 2006 tarihli bu kısım Ağustos 2006 da yayımlanmış olan Kısım VI.2.6.1 in yerine geçmiştir. Bu bağlamda, Aralık 2006 da Ek P eklenmiştir. VI.2.6.1. İnşaat ve Su Tutulması Aşamasında Aşağı Akış

Detaylı

Bolu 6 Adet Tesisin Açılış ve Temel Atma Merasimi 20 Temmuz 2014, Pazar 19:00

Bolu 6 Adet Tesisin Açılış ve Temel Atma Merasimi 20 Temmuz 2014, Pazar 19:00 Bolu 6 Adet Tesisin Açılış ve Temel Atma Merasimi 20 Temmuz 2014, Pazar 19:00 Sayın Bakanım, Sayın Valim, Sayın Milletvekillerim, Sayın Belediye Başkanım, Genel Müdürlerim, değerli konuklar, hanımefendiler,

Detaylı

SU YAPILARI. Kabartma Yapıları

SU YAPILARI. Kabartma Yapıları SU YAPILARI 4.Hafta Barajlar Barajların genel özellikleri ve sınıflandırılması Barajların projelendirilmesi Barajların çevresel etkileri Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Kabartma Yapıları

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ

YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ İbrahim Gürer 1, Murat Öncü 2 Özet Konya Kapalı Havzası, kuraklık tehlikesi nedeniyle, su kaynaklarının

Detaylı

HİSAR REG. VE HES BİLGİ NOTU

HİSAR REG. VE HES BİLGİ NOTU HİSAR REG. VE HES BİLGİ NOTU ODAŞ ELEKTRİK ÜRETİM SAN. TİC. A.Ş. 2015 ŞUBAT HİSAR HİDRO ELEKTRİK SANRALİ PROJE BİLGİ NOTU : Hisar Regülatörü ve HES projesi Marmara bölgesinde Sakarya Nehri üzerinde Bilecik

Detaylı

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma Prof. Dr. Şenol Kuşçu ÖZET Baraj, gölet, köprü ve menfezlerin; yol Bir dere ya da ırmağın yağış havzasının hendeklerinin, şehirlerde

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Türkiye de Rüzgar Enerjisi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Ülkemizde rüzgar enerjisi Destekleme Mekanizmaları Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri Ülkemizde Rüzgar

Detaylı

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle kurak mevsimlerde hidrolojik bakımdan büyük önem taşır.

BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle kurak mevsimlerde hidrolojik bakımdan büyük önem taşır. BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA 3.1. Giriş Atmosferden yeryüzüne düşen yağışın önemli bir kısmı tutma, buharlaşma ve terleme yoluyla, akış haline geçmeden atmosfere geri döner. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle

Detaylı

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Barış Yılmaz Celal Bayar Üniversitesi, Manisa baris.yilmaz@bayar.edu.tr Tamer Yılmaz, Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

ÇORUH HİDROLOJİK HAVZASINDA YILLIK YAĞIŞ VERİLERİNİN İSTATİSTİKSEL MODELLEMESİ

ÇORUH HİDROLOJİK HAVZASINDA YILLIK YAĞIŞ VERİLERİNİN İSTATİSTİKSEL MODELLEMESİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 3 : 9 : 3 : 33-37 ÇORUH

Detaylı

Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli. Ürkmez Barajı

Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli. Ürkmez Barajı Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli [ve Fiziksel Model Kıyaslaması] Ürkmez Barajı Dr. İsmail HALTAŞ Zirve Üniversitesi, Gaziantep Dr. Gökmen TAYFUR Dr. Şebnem ELÇİ, İzmir Yüksek

Detaylı

Sayı : OB.00018 07.01.2016

Sayı : OB.00018 07.01.2016 Sayı : OB.00018 07.01.2016 Konu : Gemi Mühendisleri Odası Serbest Mühendislik, Müşavirlik Hizmetleri, Büro Tescil Ve Meslekî Denetim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ve Mesleki

Detaylı

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 1.1 GİRİŞ Hidrolojinin kelime anlamı su bilimi olup böyle bir bilime ihtiyaç duyulması suyun doğadaki bütün canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için gereken çok

Detaylı

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü GÜNDEM Büyük Melen Havzası nın Konumu ve Önemi Büyük Melen Havzası ndan İstanbul a Su Temini Projesi

Detaylı

KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI

KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI Dr. Alpaslan EKDAL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ekdala@itu.edu.tr Kıyı Suları, Yer altı Suları ve Yüzeysel Suların Kalitesinin Belirlenmesi ve Yönetimi Hizmet İçi Eğitim Programı

Detaylı

FIRAT HAVZASI AKIMLARINDA GÖRÜLEN TRENDLERİN NEDENLERİNİN ARAŞTIRILMASI

FIRAT HAVZASI AKIMLARINDA GÖRÜLEN TRENDLERİN NEDENLERİNİN ARAŞTIRILMASI V. ULUSAL HİDROLOJİ KONGRESİ Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara 5 7 Eylül 2007 FIRAT HAVZASI AKIMLARINDA GÖRÜLEN TRENDLERİN NEDENLERİNİN ARAŞTIRILMASI Kasım Yenigün 1, Veysel Gümüş 2 1 Harran Üniversitesi

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ İbrahim SÖNMEZ 1, Ahmet Emre TEKELİ 2, Erdem ERDİ 3 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Meteoroloji Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları

Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları Eyüp Selim Köksal Ersoy Yıldırım Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Hidroloji Uygulaması-7

Hidroloji Uygulaması-7 Hidroloji Uygulaması-7 1-) Bir akım gözlem istasyonunda anahtar eğrisinin bulunması için aşağıda verilmiş olan ölçümler yapılmıştır: Anahtar eğrisini çiziniz Su seviyesi (cm) 3 4 5 6 8 1 15 5 Debi (m 3

Detaylı

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK KONU: SUNUM YAPAN: DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK Sunum İçeriği o Derivasyon Tipleri ve Kullanıldıkları durumlar Açık kanallı derivasyon Kondüvi (Aç-kapa Tünel) Tünel o Alpaslan

Detaylı

Ermenek Barajı Göl Alanı Genel Görünümü

Ermenek Barajı Göl Alanı Genel Görünümü Ermenek Barajı Göl Alanı Genel Görünümü Ermenek Barajı nın Konumu Ermenek Barajı tamamlanma tarihi itibari ile Türkiye deki en yüksek barajdır. Ermenek Barajı Avrupa nın en yüksek 6. barajıdır. Ermenek

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ 31 Mart 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28250 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA

Detaylı

SU YAPILARI. 2.Hafta. Genel Tanımlar

SU YAPILARI. 2.Hafta. Genel Tanımlar SU YAPILARI 2.Hafta Genel Tanımlar Havzalar-Genel özellikleri Akım nedir? ve Akım ölçümü Akım verilerinin değerlendirilmesi Akarsularda katı madde hareketi Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr

Detaylı

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA SUNU KAPSAMI TÜRKİYE DE HES PROJELERİNİN GEÇMİŞİ FİNANSMAN İHTİYACI FİNANSMAN İLE İLGİLİ AKTÖRLER KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER ILISU ÖRNEĞİ

Detaylı

1 AMAÇ... 16. 2.2 Master Plan... 17. 2.3 Genel Açıklamalar... 17. 2.5 Planlama... 18 BÖLÜM 1 PROJE ALANININ TANITILMASI... 20

1 AMAÇ... 16. 2.2 Master Plan... 17. 2.3 Genel Açıklamalar... 17. 2.5 Planlama... 18 BÖLÜM 1 PROJE ALANININ TANITILMASI... 20 İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... 16 2 PROJE PLANLAMA AŞAMALARI HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 16 2.1 Ön İnceleme... 16 2.1.1 Keşif Maliyetlerinin Belirlenmesi... 16 2.1.2 Kamulaştırma Bedellerinin Belirlenmesi... 17

Detaylı

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ; Rüzgâr ve Güneş enerjisine

Detaylı

OTOMATİK METEOROLOJİK GÖZLEM İSTASYONLARI (OMGİ) İÇİN KALİTE KONTROL SİSTEMİ TASARIMI

OTOMATİK METEOROLOJİK GÖZLEM İSTASYONLARI (OMGİ) İÇİN KALİTE KONTROL SİSTEMİ TASARIMI OTOMATİK METEOROLOJİK GÖZLEM İSTASYONLARI (OMGİ) İÇİN KALİTE KONTROL SİSTEMİ TASARIMI Yusuf ÇALIK EBİM Osman ESKİOĞLU EBİM Savaş KÖKSAL Sinoptik ve Deniz Meteoroloji Şube Müdürlüğü Dr. İbrahim SÖNMEZ Uzaktan

Detaylı

Su Hayatı, Biz Suyu Şekillendiriyoruz... 1993 den beri...

Su Hayatı, Biz Suyu Şekillendiriyoruz... 1993 den beri... Su Hayatı, Biz Suyu Şekillendiriyoruz... 1993 den beri... HAKKIMIZDA AKAR-SU Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti. 1993 yılında kurulmuş olan çeşitli alanlardaki geniş kapsamlı projelerle ilgili mühendislik,

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi T. C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Daire Başkanlığı 03 Aralık 2013 / Afyonkarahisar

Detaylı

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi Dairenin Kuruluşu : Ekim 1974 kurulan Meteoroloji Dairesi 1974 1986 Ekim ayına kadar Tarım Doğal Kaynaklar ve Enerji Bakanlığı. Ekim 1986

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Akarsular hidrolojik çevrimin en önemli elemanlarıdır. Su yapılarının projelendirilmesi ve işletilmesinde su miktarının bilinmesi gerekir.

Akarsular hidrolojik çevrimin en önemli elemanlarıdır. Su yapılarının projelendirilmesi ve işletilmesinde su miktarının bilinmesi gerekir. AKARSU AKIMLARI Akarsular hidrolojik çevrimin en önemli elemanlarıdır. Su yapılarının projelendirilmesi ve işletilmesinde su miktarının bilinmesi gerekir. Örneğin taşkınların kontrolü ile ilgili çalışmalarda

Detaylı

Hidroenerji- 2050. topraksuenerji -Hidroelektrik enerji santrallerinin geçmişi geçen yüzyıldan da geriye

Hidroenerji- 2050. topraksuenerji -Hidroelektrik enerji santrallerinin geçmişi geçen yüzyıldan da geriye Hidroenerji- 2050 25 07 2013 topraksuenerji -Hidroelektrik enerji santrallerinin geçmişi geçen yüzyıldan da geriye gider. 130 yaşında bir teknoloji olan Hidroelektrik Enerji teknolojisine bugün bakıldığında

Detaylı

YUSUFELİ BARAJI ve HES

YUSUFELİ BARAJI ve HES YUSUFELİ BARAJI ve HES Projenin Tanımı Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi; Doğu Karadeniz Bölgesi nde, Çoruh Nehri üzerinde yer almaktadır. Çoruh Türkiye sınırları içinde 390 km lik bir

Detaylı

TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA

TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA 5. YARIYIL KOD DERSLER İş Yükü AKTS K (saat) 0624501 Hidroloji 150 5 3 0624503 Sulama 150 5 3 0624508 Mesleki uygulama 90 3 2 0624509 Sulama Suyu Kalitesi 90 3 3 Seçmeli Ders

Detaylı

KONU: KOMİTE RAPORU TAKDİMİ SUNUM YAPAN: SALİH BİLGİN AKMAN, İNŞ. YÜK. MÜH. ESPROJE GENEL MÜDÜRÜ

KONU: KOMİTE RAPORU TAKDİMİ SUNUM YAPAN: SALİH BİLGİN AKMAN, İNŞ. YÜK. MÜH. ESPROJE GENEL MÜDÜRÜ KONU: KOMİTE RAPORU TAKDİMİ SUNUM YAPAN: SALİH BİLGİN AKMAN, İNŞ. YÜK. MÜH. ESPROJE GENEL MÜDÜRÜ Sismik Tasarımda Gelişmeler Deprem mühendisliği yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bu yeni alanda

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJĐSĐNE DAYALI LĐSANS BAŞVURULARINA ĐLĐŞKĐN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ; Rüzgâr ve Güneş enerjisine

Detaylı

REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ

REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ Hasan KIRMIZITAġ Etüt ve Değerlendirme ġube Müdürü 0CAK/2000 A N K A R A REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN

Detaylı

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planlaması Dairesi Başkanlığı Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

Detaylı

2015-2016 Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1.

2015-2016 Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1. Hidroloji Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1 2 Hidroloji

Detaylı

Tali Havalandırma Hesaplamaları Auxiliary Ventilation Calculations

Tali Havalandırma Hesaplamaları Auxiliary Ventilation Calculations MADENCİLİK Aralık December 1989 Cilt Volume XXVIII Sayı No 4 Tali Havalandırma Hesaplamaları Auxiliary Ventilation Calculations Çetin ONUR (*) Gündüz YEREBASMAZ (**) ÖZET Bu yazıda, tali havalandırma vantüplerinin

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2008 2017)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2008 2017) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2008 2017) TEMMUZ 2008 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014. TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.02 Koordinatör: Dr. Fatma AKÇADAĞ 24 Aralık 2014 Gebze/KOCAELİ

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

Ölçme Bilgisi DERS 9-10. Hacim Hesapları. Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) T. FİKRET HORZUM( AÜ )

Ölçme Bilgisi DERS 9-10. Hacim Hesapları. Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) T. FİKRET HORZUM( AÜ ) Ölçme Bilgisi DERS 9-10 Hacim Hesapları Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) T. FİKRET HORZUM( AÜ ) Büyük inşaatlarda, yol ve kanal çalışmalarında kazılacak toprak miktarının hesaplanması, maden işletmelerinde

Detaylı

KAR YÜKÜ ve ÇÖKEN ÇATILAR

KAR YÜKÜ ve ÇÖKEN ÇATILAR 1 KAR YÜKÜ ve ÇÖKEN ÇATILAR Ahmet TOPÇU Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü E-posta: ogu.ahmet.topcu@gmail.com ÖZET Son iki yıl içinde, dünyada,

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

Yağmursuyu. ÇEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

Yağmursuyu. ÇEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Yağmursuyu ÇEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Su Döngüsü http://ga.water.usgs.gov/edu/watercycle.html 1 Dünyadaki Suyun Dağılımı http://ga.water.usgs.gov/edu/watercycleturkish.html

Detaylı

MATERYAL VE YÖNTEM...

MATERYAL VE YÖNTEM... 2 İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ...6 2 MATERYAL VE YÖNTEM...8 2.1 MATERYAL...8 2.1.1 KURAKLIK VE ÇEŞİTLERİ...8 2.1.2 ÇALIŞMA ALANI VE ÇALIŞMADA KULLANILAN VERİLER...10 2.2 YÖNTEM...12 2.2.1 STANDART YAĞIŞ İNDEKSİ

Detaylı

1 L=50 m. 2 L=60 m. 3 L=50 m. A=0,25 ha. A=0,2 ha. (90 m)

1 L=50 m. 2 L=60 m. 3 L=50 m. A=0,25 ha. A=0,2 ha. (90 m) KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01-013 BAHAR YARIYILI SU TEMİNİ VE ÇEVRE SAĞLIĞI BÜTÜNLEME SINAV SORULARI 1/06/013 Adı Soyadı: Soru 1: Şekilde boy kesiti verilen isale

Detaylı

1. Grup Çalıştay Sonuç Raporu Çalışma grubu ana başlığı: Akarsu hidrolojisi Çalışma konuları:

1. Grup Çalıştay Sonuç Raporu Çalışma grubu ana başlığı: Akarsu hidrolojisi Çalışma konuları: HES ler ve Balık Geçitleri Çalıştayı Sonuçları 1. Grup Çalıştay Sonuç Raporu Çalışma grubu ana başlığı: Akarsu hidrolojisi Akarsularda debi ve değişimleri Akarsu yatakları Taşkınlar ve Erozyon Can suyu

Detaylı

Tekrarlanabilirlik. Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık, Doğrusallık. Sapma

Tekrarlanabilirlik. Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık, Doğrusallık. Sapma ÖLÇÜM SİSTEMİ ANALİZİ (MEASUREMENT SYSTEM ANALYSIS - MSA) Ölçüm Sistemi Varyansının Türleri Ölçüm sistemi hataları beş grupta ele alınır. Sapma Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık,

Detaylı

GÜNEYDOĞU ENERJİ FORUMU 2013 25 Mayıs2013,

GÜNEYDOĞU ENERJİ FORUMU 2013 25 Mayıs2013, GÜNEYDOĞU ENERJİ FORUMU 2013 25 Mayıs2013, Grand Otel/ Gaziantep YEREL/ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI, KULLANIMI veenerji VERİMLİLİĞİ Dr. Mehmet Oğuz HENGİRMEN TÜRKİYE DEKİ ÜRETİM KAYNAKLARI AĞUSTOS 2010

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

Yazarlar : Uzm.Menderes ŞEREFLİŞAN Prof.Dr.İhsan AKYURT - Yrd.Doç.Dr.Hülya ŞEREFLİŞAN

Yazarlar : Uzm.Menderes ŞEREFLİŞAN Prof.Dr.İhsan AKYURT - Yrd.Doç.Dr.Hülya ŞEREFLİŞAN Kitap Adı : Su Ürünleri Yetiştiricilik Tesislerinin Planlaması ve Projelendirilmesi Yazarlar : Uzm.Menderes ŞEREFLİŞAN Prof.Dr.İhsan AKYURT - Yrd.Doç.Dr.Hülya ŞEREFLİŞAN Baskı Yılı : 2005 Sayfa Sayısı

Detaylı

b. Gerek pompajlı iletimde, gerekse yerçekimiyle iletimde genellikle kent haznesine sabit bir debi derlenerek iletilir (Qil).

b. Gerek pompajlı iletimde, gerekse yerçekimiyle iletimde genellikle kent haznesine sabit bir debi derlenerek iletilir (Qil). 4. GÜNLÜK DÜZENLEME HAZNESİ TASARIMI 4.1. Düzenleme İhtiyacı: a. Şebekeden çekilen debiler, iletimden gelen debilerden günün bazı saatlerinde daha büyük, bazı saatlerinde ise daha küçüktür. b. Gerek pompajlı

Detaylı

1.GİRİŞ. Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK 2, Şerife Pınar GÜVEL 3, Aynur FAYRAP 4,Mehmet İrfan ASLANKURT 5

1.GİRİŞ. Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK 2, Şerife Pınar GÜVEL 3, Aynur FAYRAP 4,Mehmet İrfan ASLANKURT 5 SULAMA PROJELERİ TABANSUYU İZLEME FAALİYETİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİNDE İNCELENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİNDE AŞAĞI SEYHAN OVASI SOL SAHİL SULAMA PROJESİ ÖRNEĞİ Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK

Detaylı

KALE REGÜLATÖRLERİ VE HES REVİZE YAPILABİLİRLİK RAPORU

KALE REGÜLATÖRLERİ VE HES REVİZE YAPILABİLİRLİK RAPORU ASA ELEKTRİK ÜRETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. KALE REGÜLATÖRLERİ VE HES REVİZE YAPILABİLİRLİK RAPORU Kale Regülatör Yeri Mansaptan Bakış Haziran 2008 PRO-SEM PRO-SEM Müh. Mim. Müş. Ltd. Şti. 1. ÖZET... 1

Detaylı

Açık Kanallarda Debi Ölçümü. Hazırlayan: Onur Dündar

Açık Kanallarda Debi Ölçümü. Hazırlayan: Onur Dündar Açık Kanallarda Debi Ölçümü Hazırlayan: Onur Dündar Doğal nehirlerde debi ölçümü ğ ç Orta nokta yöntemi ile debi hesabı Debi ölçümünde doğru kesitin belirlenmesi Dbiöl Debi ölçümü ü yapılacak kkesit nehrin

Detaylı

ÇATILARDAKİ YAĞMUR SULARININ NEGATİF BASINÇ SİSTEMİ İLE DRENAJI VE HESAPLAMA YÖNTEMLERİ

ÇATILARDAKİ YAĞMUR SULARININ NEGATİF BASINÇ SİSTEMİ İLE DRENAJI VE HESAPLAMA YÖNTEMLERİ 1 ÇATILARDAKİ YAĞMUR SULARININ NEGATİF BASINÇ SİSTEMİ İLE DRENAJI VE HESAPLAMA YÖNTEMLERİ T.Fikret GENÇGEL ÖZET Bu çalışmada ; binaların çatılarına düşen yağmurun rogarlara iletilmesi yöntemlerinden vakumlu

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

M İ M K O MÜHENDİSLİK İMALAT MÜŞAVİRLİK KOORDİNASYON ve TİCARET A.Ş

M İ M K O MÜHENDİSLİK İMALAT MÜŞAVİRLİK KOORDİNASYON ve TİCARET A.Ş ALTYAPI SİSTEMLERİNİN PLANLAMASI PLANLAMA, PROJELENDİRME, TEKNİK İNCELİKLER Hüseyin KARIŞAN Çevre Mühendisi (İTÜ) Kısıklı Büyükçamlıca Cad. Başçay Sok. No: 16 Üsküdar İSTANBUL Tel: 0216 422 67 34 36 Fax:

Detaylı

Uluslararası Yavuz Tüneli

Uluslararası Yavuz Tüneli Uluslararası Yavuz Tüneli (International Yavuz Tunnel) Tünele rüzgar kaynaklı etkiyen aerodinamik kuvvetler ve bu kuvvetlerin oluşturduğu kesme kuvveti ve moment diyagramları (Aerodinamic Forces Acting

Detaylı

CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ GIS AIDED DETERMINATION OF FLOOD AREAS: KAVAKÖZÜ CREEK CASE STUDY

CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ GIS AIDED DETERMINATION OF FLOOD AREAS: KAVAKÖZÜ CREEK CASE STUDY CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ Ü. TONBUL 1 1 Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü, Harita Mühendisi, Çorum, umittonbul@dsi.gov.tr Özet Bu çalışmanın amacı, Osmancık

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü

Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü 1 Sunum İçeriği 1- DSİ Planlama Kademesi Hidrojeolojik Havza Etütleri 1970-1985 Dönemi ve sonraki dönem Yeşil Raporlar

Detaylı