SAĞLAM ve SAĞLIKLI OLMAK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SAĞLAM ve SAĞLIKLI OLMAK"

Transkript

1 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 1 OKULLLARDA BAŞARININ YOLLARI 3 Başarının Birinci Şartı: SAĞLAM ve SAĞLIKLI OLMAK Birinci Basım Öncesi Verilen Tavsiye Kararı: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarih ve 6115 sayılı kararıyla bütün öğretmen ve öğrenciler için 10 (on) yıl süreyle tavsiyesi uygun görülmüştür. Tavsiye kararı, MEB. Tebliğler Dergisi Haziran EK sayısının 35. sayfasında yayınlanmıştır. Kitap, eleştiri gözüyle, baştan sona dikkatle yeniden okunmuş; gereken düzenleme ve düzeltmeler yapılarak yenilenmiş ve geliştirilmiştir. Huzur, sükûn, mutluluğun Geçiş yolu başarıdır. Başarının ilk şartı da Sağlığını korumaktır.

2 2 YAZARI: Fevzi Çakmak Mah. Fuzuli Cad. Esen Sok. Ülkü Apt. 57/ KAYSERİ Tel: (0352) Cep: Sayfa Düzeni: Çağrı YILDIRIM ISBN :

3 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 3 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ GİRİŞ BU KİTAP HAKKINDA SÖYLENENLER Başarının Birinci Şartı: SAĞLAM VE SAĞLIKLI OLMAK SAĞLAM ve SAĞLIKLI OLMANIN ŞARTLARI Sağlam ve Sağlıklı Olmanın Ön Şartı: YETERLİ ve DENGELİ BESLENME A- BESLENMEYLE İLGİLİ ÖN BİLGİLER BESLENMENİN ÖNEMİ ve TANIMI BESİN - BESİN ÖĞELERİ BESLENME BİLGİSİ HÜCRE BİLGİSİ VÜCUDUN TEMEL YAPISINI OLUŞTURAN MADDELER BESİN ÖĞELERİNİN VÜCUTTAKİ GÖREVLERİ B- VÜCUDUN ISI ve ENERJİ İHTİYACI C ÇEŞİTLİ BESİN ÖGELERİ (Özellikleri, Faydaları, İhtiyaçları, Kaynakları vb.) SU PROTEİN a- Özellikleri Faydaları b- Protein İhtiyacı c- Proteinlerin Kalitesi d- Protein Kaynakları e- Hangi Besinlerde Ne Kadar Protein Vardır MİNERALLER (Önemi, Çeşitleri, İhtiyacı, Kaynakları) YAĞLAR (Faydaları, Kaynakları, İhtiyacı, vb.)... 57

4 4 5- KARBONHİDRATLAR a- Karbonhidrat Grupları (Şekerler, Nişastalar). 61 b- Karbonhidratların Vücuttaki Görevleri c- Günlük Karbonhidrat İhtiyacı d- Karbonhidrat Kaynakları VİTAMİNLER a- Vitaminlerin Vücut Çalışmasındaki Önemi ve Tanımı b-vitamin Çeşitleri c-vitamin İhtiyacı ve Ölçü Birimi d-vitamin Kaynakları e-vitaminlerin Ön Maddesi Emilmesi f- Vitaminlerin Azlığı Fazlalığı g-çeşitli Vitaminlerin Farklı Özellikleri - Vücuttaki Görevleri h- Yağda Eriyen Vitaminler ) A Vitamini (Faydaları, Kaynakları, İhtiyacı) ) D Vitamini (Faydaları, Kaynakları, İhtiyacı) ) E Vitamini ) K Vitamini ı- Suda Eriyen Vitaminler Enzim Koenzim Çeşitli B Grubu Vitaminleri: a- B 1 Vitamini (Tiamin) b- B 2 Vitamini (Riboflovin) c- Niasin (Nikotinik Asit - Nikotinamid).. 89 d- B 6 Vitamini Diğer B Grubu Vitaminleri ) C Vitamini (Askorbik Asit)- (Özellikleri, Görevleri, Yetersizliği, İhtiyacı, Kaynakları) VİTAMİN KAYBINI AZALTMADA UYULACAK KURALLAR

5 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 5 D- HERGÜN HANGİ BESİNLERDEN NE KADAR ve NASIL YİYELİM? Besin Grupları a- Etler, Yumurta, Kuru Baklagiller, Yağlı Tohumlar105 b- Süt ve Sütten Yapılan Yiyecekler c- Tahıllar ve Tahıl Ürünleri (Tahıldan Yapılan Yiyecekler) d-taze Sebze ve Meyveler e- Yağlar ve Şekerler E- YEMEK ÖĞÜNLERİ (Öğünlerde Ne Yiyelim-Yemek Listesi Hazırlama) F- OKULA GİDEN ÇOCUKLARIN - GENÇLERİN BESLENMESİ G- BESİNLERİN BİRLEŞİMLERİ CETVELİ Sağlam ve Sağlıklı Olmanın İkinci Şartı: HASTALIKLARDAN KORUNMAK A- SAĞLIK ve HASTALIK B- HASTALIK SEBEPLERİ ve KORUNMA TEDBİRLERİ Bünyesel Sebepler (vücut içi sebepler) Çevresel Sebepler (vücut dışı sebepler) a- Yetersiz ve Dengesiz Beslenme b-soğuk - Sıcak; Yaş Nem c- Mikroplar (Mikroorganizmalar) d- Zehirlenmeler e- Ruhi Bunalımlar Stresler f- Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Nedenler

6 6 Sağlam ve Sağlıklı S Olmanın Üçüncü Şartı: KAZALARDAN KORUNMA A- KAZA ŞEKİLLERİ ve SEBEPLERİ B- KAZA ÇEŞİTLERİ ve KORUNMA TEDBİRLERİ Ev Kazaları İş Kazaları Trafik Kazaları C- KAZALARDA İLK YARDIM İlk Yardımın Gereği İlk Yardımın Genel Kuralları İlk Yardım Bilgisi D- KAZALARDAN KALAN ARIZALAR İyimser Sakatlar Bunalıma Düşen Sakatlar ve Çıkış Yolları Yücelen Sakatlar Sağlam ve Sağlıklı Olmanın Dördüncü Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmanın Dördüncü Şartı: ÇALIŞMAK KADAR DİNLENMESİNİ DE BİLMEK A- DİNLENMENİN GEREĞİ ve ÖNEMİ B- DİNLENME ŞEKİLLERİ Uzanmak Boş Durmak Oturmak Faaliyet Değiştirmek Oynamak Eğlenmek Açık ve Temiz Havada Dolaşmak Nefes Almak Gezmek Uyumak a- Uykunun Tanımı ve Önemi b- Uyku İhtiyacı (Günlük Uyku Süresi c- Uyku Vakti d- Uyku Rahatsızlıkları 1) Aşırı Uyumak ) Uyuyamamak, Uykusuz Kalmak

7 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 7 e- Az Uyumanın Sakıncaları f- Rahat Bir Uyku Uyumanın Yolları Sağlam ve Sağlıklı Olmanın Beşinci Şartı: SAĞLIĞA FAYDALI İYİ ALIŞKANLIKLAR GELİŞTİRMEK İyi Alışkanlıklar Kazanmanın Gereği ve Önemi A- GELİŞTİRECEĞİMİZ SAĞLIĞA FAYDALI BEDENİ ALIŞKANLIKLAR Düzenli Yaşama Alışkanlığı Temizlik Alışkanlıkları a- Temizliği Önemi b- İslamiyet te ve Eski Türklerde Temizlik c- Dış ve İç Temizliği d- Alışkanlık Haline Getireceğimiz Başlıca Dış Temizlik Kuralları ) Bedenimizle İlgili Temizlik Kuralları Alışkanlıklar ) Yiyeceklerimizle İlgili Temizlik Alışkanlıkları ) Çevremizle İlgili Temizlik Alışkanlıkları Yemek İçmekle İlgili Alışkanlıklar Nefes Alma - Temiz Havadan Faydalanma Alışkanlığı a- Nefes ve Oksijen b- Temiz Hava ve Derin Nefes c- Ne Zaman ve Nerelerde Derin Nefes Almalıyız d- Temiz Havanın Faydası Beden Eğitimi Alışkanlıkları a- Bazı Tanımlar b- Alışacağımız Başlıca Beden Faaliyetleri ) Bedenen Çalışma El İşleri Alışkanlığı ) Yürüme Alışkanlığı ) Oyunlar - Sportif Oyunlar Alışkanlığı

8 8 4) Jimnastik Yapma Alışkanlığı a) Jimnastik Yapmanın Önemi b) Günlük Jimnastik Hareketleri Geliştireceğimiz Başka Faydalı Alışkanlıklar a- Üç Sabah Banyosu Alışkanlığı: (İç Banyosu, Su Banyosu, Hava ve Işık Banyosu) b- Mevsiminde Deniz ve Güneş Banyosu B- GELİŞTİRECEĞİMİZ SAĞLIĞA FAYDALI RUHİ ALIŞKANLIKLAR SAĞLIK - RUH SAĞLIĞI Ruhen Sağlıklı İnsanın Özellikleri Ruhen Sağlıklı Kişiliğe Sahip Olmanın Yolları: Daima İyimser Olmalıyız Sakin Olmalı - Sükûnete Alışmalıyız Halimizden Memnun Olmalı Şükretmesini Bilmeliyiz Neşeli Olmalı Neşeyi Kaybetmemeliyiz Herkese Karşı Güler Yüzlü Tatlı Dilli Olmalıyız Konuşmalarımızda Ölçülü Ve Nezaketli Davranışlarımızda Kibar Olmalıyız Üzüntümüzü Yenmeli - Endişeden Sıyrılmalıyız Başarısızlıklar Karşısında Ezilmemeliyiz Faydalı İş Görmeye Alışmalıyız Zekâmızı Bir Nokta Üzerinde Toplamaya Alışmalıyız İrademizi Eğitmeli Güçlendirmeliyiz

9 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 9 Sağlam ve Sağlıklı Olmanın Altıncı Şartı: SAĞLIĞA ZARARLI KÖTÜ ALIŞKANLIKLARDAN KAÇINMAK A- KAÇINACAĞIMIZ SAĞLIĞA ZARARLI BEDENİ ALIŞKANLIKLAR Sigara İçmeyeceğiz Alkollü İçkiler Kullanmayacağız Uyuşturucu Maddeler Kullanmaya Alışmayacağız Uykuyu Fazla Uyumayacağız Tembellik Yapmayacağız - Tembelliğe Alışmayacağız B- KAÇINACAĞIMIZ SAĞLIĞA ZARARLI RUHİ ALIŞKANLIKLAR Hırçın Olmayacağız, Öfkelenmeyeceğiz, Öfkeyi Çabuk Geçirmeye Çalışacağız Haset Etmeyeceğiz (Çekememezlikten, Kıskançlıktan, Kaçınacağız) Kin Tutmayacağız - Hınçlı Olmayacağız Korkak - Ürkek Olmayacağız. Kaygı Kuşku ve Kuruntulardan Uzak Kalacağız Fazla ve Çabuk Heyecanlanmaktan Kaçınacağız Fazla Mahcubiyetten Fazla Çekingenlikten Sıyrılacağız Kibirli - Kendini Beğenmiş Olmayacağız Yalana Alışmayacağız - Alışmaktan Kaçınacağız Ümitsizliğe Düşmeyeceğiz - Yeise Kapılmayacağız SONUÇ FAYDALANILAN KAYNAK KİTAPLAR

10 10

11 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 11 ÖNSÖZ Okullarımızın görevi; TÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI doğrultusunda, öğrencilerimizi İYİ İNSAN-İYİ VATANDAŞ olarak yetiştirmektir. Bugünkü milli eğitim uygulamalarımızla, okullarımızda özlenen başarıya ulaştığımızı söyleyemeyiz: Bir üst sınıfa geçen öğrencilerin sayısı GERÇEK BAŞARIyı değil, GÖRÜLEN BAŞARIyı gösterir... GERÇEK BAŞARI, öğrenciyi bedenen, ruhen ve zihnen bütünüyle geliştiren, ona KİŞİLİK KAZANDIRAN İDEAL BAŞARIDIR. Gözlemlerimize göre, bugünkü Milli eğitim uygulamalarımızda, GERÇEK BAŞARI, GÖRÜLEN BAŞARININ ÇOK ALTINDA olduğu görülmektedir. Okullarımızdaki genel başarısızlığın öğretmenden, öğrenciden, aileden, içinde yaşanılan sosyal çevreden gelen önemli nedenleri vardır. Başarısızlığın asıl nedeninin, ÖĞRENCİYİ BAŞARIYA ULAŞTIRACAK VERİMLİ ÇALIŞMANIN ve İYİ ÖĞRENMENİN YOLLARININ BİLİNMEYİŞİ olduğu görüşündeyim. Bilindiği üzere: EN İYİ ÖĞRENME, KİŞİNİN KENDİ GAYRETİYLE ve KENDİ KENDİNE ÇALIŞARAK OLUŞAN ÖĞRENMEDİR. "Okullarda Başarının Yolları"nı bilen ve uygulayan öğrenciler, kendi kendine çalışarak ve kendisini gayrete getirerek en iyi öğrenme ortamını geliştirebilirler. Bu gerçeğin bilincinde olan öğrenciler, öncelikle başarının yollarını öğrenmeli ve buna uymalıdırlar... Bu görüşten hareketle: Okullarda başarının yollarını gösteren; öğrenciye, öğretmene, anneye, babaya ve herkese rehber olabilecek nitelikte bir eser hazırlamayı

12 12 gerekli gördüm ve bunu kendim için milli bir görev bildim. Bu gaye ile ilk plânlaması 1982 yılında yapılan elinizdeki eser, uzun yıllar süren ciddi bir çalışmanın ürünü olarak meydana gelmiştir. Eseri inceleyen birkaç resmi kuruluşun görevlendirdiği uzmanlar, beğenilerini ve eleştirel görüşlerini belirten raporlar vermişlerdir. Okuyan çok sayıda kişiler, eleştirileri ve beğenilerini sözle ve yazı ile ifade etmişlerdir. Yapılan övgülerin ve eleştirilerin ışığında eserim yeniden gözden geçirilmiş, gerekli düzenleme ve düzeltmeler yapılmıştır. OKULLARDA BAŞARININ YOLLARI genel isimli 3 ciltlik eserim böylece oluşmuştur. Başarıyı Tanıyalım, Başarının Şartları, Başarının Birinci Şartı Sağlam ve Sağlıklı Olmak özel isimleri ile basıma hazırlanan eserim, elimde olmayan nedenlerle, uzun süre basımı ve dağıtımı yapılamamış, milletimin, özellikle öğrencilerimizin faydasına sunulamamıştır. Yıllar sonra, isteğim üzerine, M.E.B. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca eserim inceletilmiş, verilen uzman raporları değerlendirilerek, tarih ve 6115 sayılı kurul kararıyla, öğretmen ve öğrenciler için tavsiyesi uygun görülmüştür. Bu karar, M.E.B Tebliğler dergisi Haziran Ek sayısının 35. sayfasında yayınlanmıştır. Çok sayıda övgülü raporlara ve Talim Terbiye Kurulu Başkanlığının tavsiye kararına rağmen, M.E.B Yayınlar Dairesi Başkanlığınca yayımlanması -o günlerdemümkün olamamıştır. Çarnaçar, çocuklarımın yardımı ve kendi dar imkânlarımla eserin birinci basımını yaptırabildik. Bu seferde, yayıncı tecrübemiz olmadığından, başarılı tanıtımı ve dağıtımını yapamadık. Dolayısıyla beklenen sürüm olamadı. M.E.B

13 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 13 Yayınevlerinde bir miktar satış yapılabilmiştir. Fakat sonradan bu yayınevleri de kapandığından satış durmuştur. Özel yayınevleri, eğitici değerdeki kitaplara rağbet gösterilmediği gerekçesiyle alım yapmamış ve satışa sunmamıştır. Böylece, eserim ülke çapında tanıtılamamış ve okunamamıştır. Öğrencilerin yetişmesi ve gelişmesinde özlediğimiz başarıyı sağlayamamıştır. Aradan yine yıllar geçmiştir. Eserin her üç cildi yeniden dikkatle okunarak, yeni düzenleme ve düzeltmeler yapılmıştır. Eleştirilerin de ışığında hazırlanan elinizdeki yeni basımın, gereğince reklâm edilerek ülke çapında tanıtımı ve dağıtımının yapılmasını, öğrencilerimizin gerçek başarıya ulaşmasında yetkili ve etkili olmasını gönülden diliyorum * Eserin her üç cildinde yer alan bilgiler, görüş ve duyuşlar; mesleğine gönül vermiş, sevecen idealist bir öğretmenin, hayat boyu edindiği tecrübeleri ve süregelen birikimlerinin kağıt üzerine dökülüşü olmuştur!.. Eserin yazılmasında, her cildin sonunda yer alan kaynak kitaplara bağlı kalınmamıştır: Tecrübe ve birikimlerimin yanı sıra, yeri geldikçe, her an yanı başımda bulunan çeşitli ansiklopedilerden, sözlüklerden, dergilerden, broşürlerden faydalanılmış ve ayrıca atasözü kitaplarından; çeşitli takvim yapraklarından, gazete kupürlerinden de yeterince faydalanılmıştır. Sohbet mahiyetindeki karşılıklı konuşmalardan da değerli görüşler alınmıştır. Milli bünyemize yabancılaşmayan, geliştirdiği değer duyguları ve iyi davranışları ile yücelen, özlediğimiz İdeal Türk Gençliğinin yetişmesini etkileyecek, kaliteli bir eserin yazılabilmesi için, ulaşılabilen her şeyden ve herkesten faydalanarak bu eser hazırlanmıştır... Her konuyla ilgili toplanan bilgiler,

14 14 birbirine katılmış, hamur edilmiş, hayat tecrübelerimin ışığında, kendi muhakeme gücümle yoğrularak yeniden oluşturulmuş ve geliştirilerek yazılmıştır. Eserde amaçlanan başarı: Öğrenciye sadece not aldıran, sınıf geçiren ve diploma aldıran yüzeysel başarı değil; O nu BEDENEN, RUHEN VE ZİHNEN BÜTÜNÜYLE GELİŞTİREN, KİŞİLİK KAZANDIRAN ideal başarıdır. Çok sevdiğim değerli öğrencilerimi, yetişmekte olan gençliğimizi ve de gerçek başarıya er geç ulaşacağı iyimserliği içinde bulunduğum yarının özlenen Türk Gençliğini, daima gözlerim önünde canlandırarak ve bütün benliğimi vererek, çok şükür bu eseri yazabildim!... Öğrenci sevgisi, insan sevgisi ve insanlara yardımcı olmak duygusuyla yoğrulan yüreğimin de katkısıyla; yıllar boyu süregelen sabırlı ve azimli ciddi bir çalışmanın ürünü olarak bu eser oluşmuştur... Eser yazılırken, öğrencilerde milli duygu, milli heyecan, millet sevgisi ve millete hizmet duygusunu geliştirmek önde gelen hedefim olmuştur. Öğrencilerin değer duygularını daima canlı tutmak; onlara iyi davranışlar kazandırmak, düşüncelerini geliştirmek, iradelerini güçlendirmek başlıca hedefim olmuştur. Eserin 2. cildinde, irade eğitimine özel yer verilmiş ve öneminin gerektirdiği şekilde işlenmiştir. Aslında, okununca da görüleceği üzere, Eser bütünüyle baştan sona irade eğitimi niteliğindedir. İşlenen bütün konularda, öğrenciyi yönlendirmeye, geliştirmeye ve değiştirmeye yönelik önemli mesajlar verilmiştir. Eserin her cildinde ve her bölümünde çok sayıda tanımlara yer verilmiştir. Hemen her konuda, önce o konuyla ilgili temel kavramların tanımı yapılmış sonra açıklamaya geçilmiştir. Önemle belirtelim: Eserimde

15 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 15 geçen tanımlar, başkalarından aktarma olmayıp genellikle bana aittir: Yapılacak bir tanım hakkında çeşitli kaynaklardan edindiğim bilgiler, verilmek istenen mesaja uygun olarak yeniden oluşturulmuş ve yazılmıştır. Dilbilgisi kurallarına uyarak, yaşayan Türkçemizle yazılan eserde, herkesin kolayca anlayacağı sade bir dil; açık, akıcı ve etkileyici bir üslûp kullanılmaya özen gösterilmiştir... Birbirinin tamamlayıcısı olan bu 3 ciltlik eser, öğrencilerimizin bir nevi başarı anahtarı olacaktır. Anahtarla kapıyı açıp içeri girecek olan öğrenci, içeride olup biten her şeyi görebilecek ve göreceği her şeyden gerekli dersi alabilecektir... Geniş tecrübenin ve sürekli bir çalışmanın ürünü olan bu eser, her ne kadar öğrencilerimize hitaben ve daha çok öğrencilerimiz faydalanacağı düşüncesiyle yazılmışsa da; sanıyorum, öğrencilerimiz kadar, belki onlardan daha fazla öğretmenlerimize yol gösterici olacaktır. Çocuklarının gelişmesine rehberlik etmede, öğrenci velilerine de ışık tutacaktır. Sadece öğrenciler, öğretmenler ve öğrenci velileri için değil; mesleğinde ilerlemek isteyen herkes için faydalı olacağına yürekten inandığım bu 3 ciltlik eserimi BÜYÜK MİLLETİMİN HİZMETİNE SUNUYORUM. Saygılarımla, Emekli Öğretmen Rasim Pehlivanoğlu

16 16 G İ R İ Ş "OKULLARDA BAŞARININ YOLLARI" genel adıyla sunduğum 1. ve 2. ciltlerin konuları tamamen eğitim içerikli ve branşım dâhilinde olduğundan, yazılması benden beklenebilirdi. Ancak, "SAĞLAM ve SAĞLIKLI OLMAK" özel ismiyle sunduğum, 3 numaralı-branşım dışı-kitabı yazmış olmam yadırganabilir. Zira, kitabın adını ve yazarını okuyanlar, "öğretmen de sağlık kitabı yazar mıymış?" diye düşünebilir... Oysa, bir emekli öğretmenin, branşı dışında bile olsa, sağlık konusunda böyle bir kitap yazmış olması, kendisine çok görülmemelidir. Zira : "Sağlam ve Sağlıklı Olmak" özel adını taşıyan bu eser, hastalık teşhisi ve tedavisi öneren bir doktor kitabı değildir. Sağlam ve sağlıklı olmanın genel kurallarını gösteren ve bu kurallara uymayı teşvik eden, koruyucu nitelikli, yönlendirici, geliştirici ve değiştirici bir eserdir. Konuları, mesleğine gönül vermiş bir öğretmen için yabancı değildir... İnanıyorum ki: Bu tarz kitaplar, araştırmayı seven, mesleğinin ehli, tecrübeli ve biraz da ifade kabiliyeti olan her öğretmen tarafından yazılabilir. Meslek sevgisi ve öğrenci sevgisiyle dolu olan; öğrencilerinin sağlam ve sağlıklı olarak gelişip serpilmesini özleyen ideal bir eğitimci, eğer isterse, çalışıp çabalayarak önce kendisini yetiştirir; sonra da psikolojilerini iyi tanıdığı öğrencilerine göre ve onların anlayacağı bir dille SAĞLIK KİTAPLARI da yazabilir... İnancım budur. Yapılan da bu olmuştur. Eserin başına koyduğum, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Bölüm Başkanı Sayın Prof. Dr. Yusuf Öztürk'ün, "büyük bir zevk ve

17 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 17 sevinçle" okuduğunu söylediği görüşleri de bu inancımı doğrulamıştır. Bu eserimde vermek istediğim mesajları belirtebilmek için, ana bölümleri hakkında kısa kısa ön bilgi vermeyi gerekli görüyorum: Birinci bölümde yer alan, sağlam ve sağlıklı olmanın ön şartı kabul ettiğimiz "YETERLİ VE DENGELİ BESLENME" bilgileri, öğrencilerin anlayacağı bir dille ve özetlenerek verilmeye çalışılmış temel bilgilerdir. Buradan okuyarak, temel beslenme bilgilerini alan öğrenciler, sanıyorum, ileride daha kapsamlı beslenme kitaplarını okumak ihtiyacını duyacaklardır. Her bölüm gibi, beslenme bölümü de okunan çok sayıda eserlerden faydalanılarak, hayat boyu tecrübelerin ve uzun yılları kapsayan birikimlerin ışığında yazılmıştır. Beslenme ile ilgili çoğu bilgilerin, özellikle rakamla ifade edilen bilgilerin, Müberra IŞIKSOLUĞU tarafından yazılan BESLENME isimli ve 1984 baskılı kitabından alınmıştır. Sağlam ve sağlıklı olmanın ikinci şartı saydığımız, "HASTALIKLARDAN KORUNMA" bölümünde, hastalanmadan önce hastalığa yakalanmamanın yolları gösterilmiş ve korunma tedbirleri önerilmiştir. Sağlam ve sağlıklı olmanın üçüncü şartı olan, "KAZALARDAN KORUNMAK" bölümünde, kaza sebepleri ve çeşitleri, kazalardan nasıl korunulacağı ve başa gelen kazalar karşısında nasıl bir tutum izleneceği dile getirilmiş, gerekli tedbir ve tavsiyeler önerilmiştir. Sağlam ve sağlıklı olmanın önemli şartlarından birisi olarak gördüğümüz, ÇALIŞMAK KADAR DİNLENMESİNİ DE BİLMEK bölümünde,

18 18 dinlenmenin gereği ve önemi, dinlenme şekilleri belirtilmiş, özellikle, en iyi dinlendirici olan uykuya dikkat çekilmiş ve uyku hakkında her yerde bulunamayan geniş bilgiler verilmiştir. Sağlam ve sağlıklı olmanın çok önemli şartları arasında gördüğümüz "SAĞLIĞA FAYDALI İYİ ALIŞKANLIKLAR GELİŞTİRMEK" bölümü ile "SAĞLIĞA ZARARLI KÖTÜ ALIŞKANLIKLARDAN KAÇINMAK" bölümlerinde, beden ve ruh sağlığını koruyucu nitelikte gerekli bilgiler yer almış ve insanı müspet yönde değiştirmeye, geliştirmeye yönelik önemli mesajlar verilmiştir. Özellikle, KAZANACAĞIMIZ SAĞLIĞA FAYDALI RUHİ ALIŞKANLIKLAR ile KAÇINACAĞIMIZ SAĞLIĞA ZARARLI RUHİ ALIŞKANLIKLAR, bu kitapta toplu olarak bir araya gelmiş, bir eğitimci gözüyle, çok faydalı uyarılar yapılmış ve önemli telkinlerde bulunulmuştur. Sadece bu bölümlere şöyle bir göz atmak bile, kitabın gayesini ve değerini anlamaya yeterlidir. Bu eserimden de faydalanılarak: Sağlam, sağlıklı ve başarma gücü yüksek nesiller yetişmesini gönülden diliyorum.

19 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 19 BU KİTAP HAKKINDA YAZILANLAR "Okullarda Başarının Yolları" genel adıyla sunduğum üç Ciltlik eserimin müsveddeleri, çok sayıda öğretmene, öğrenciye ve konunun uzmanlarına okutularak, görüşleri alınmış ve değerlendirilmiştir. "Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak" özel ismini alan, elinizdeki 3. cilt hakkında beyan edilen yazılı görüşlerden ikisini özetle aşağıya alıyorum: Saygıdeğer Hocam, "Okullarda Başarının Yolları 3 Sağlam ve Sağlıklı Olmak" isimli kitabınızı büyük bir zevk ve sevinçle okudum. Kitabınızın her satırında büyük bir incelik, disiplin, sebat, azim ve üretkenlik gördüm. İlkokul öğretmenimi hatırladım. Topluma şekil ve yön verenlerin, gerçek öğretmenlerin sizler olduğunuza bir kez daha şahit oldum. Sizi eleştirmek şöyle dursun, daha çok şeyler öğrenmemiz gerektiği inancındayım. Âcizane yaşadığım sürece, bilimsel çalışmalar kadar ve hattâ bu çalışmalardan daha da etkili olabileceğine inandığım tecrübe okulu vardır. Herhalde bu okul, aktif dönemin sona ermesiyle başlayan bir süreçtir. Yeni bir okul, farklı bir yaşam, doğru ve yanlışların tamamen süzgeçten geçirildiği bir okul. Bu okulda yanlışa yer yok Her şey iyi yönden işlenmekte, plân ve programlar sağlam deneyimler üzerine kurulmaktadır. Kitabınızda bunları gördüm ve takdir ettim.... En içten duygularımla kutlar, teşekkür eder, başarılarınızın devamını dilerim. Saygılarımla 7/4/1992 Prof. Dr. Yusuf Öztürk İmza (Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Bölüm Başkanı)

20 20 Sayın Hocam, Kitap için hazırladığınız notları dikkatle okudum, inceledim. Okuyana beslenme hakkında önemli fikirler verir. Plânlaması güzel, ifade akıcı, iyi anlaşılıyor.... Çalışmalarınızda kolaylıklar ve devamı dileğiyle saygılar sunarım. (Nisan 1992) Doç. Dr. Muallâ Aykut (Sonradan prof. olmuştur) İmza (Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Beslenme Uzmanı)

21 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 21 Başarının Birinci Şartı: SAĞLAM ve SAĞLIKLI OLMAK Bildiğimiz gibi, insanoğlunun hem kendine hem de başkalarına karşı vazgeçilmez görevleri vardır. Toplum içinde huzurlu bir yaşayışa kavuşmak isteyenler, kendisine karşı görevlerini ve başkalarına karşı olan insanî görevlerini yerine getirmekle mükelleftirler (yükümlüdürler). Bu yükümlülüğü yerine getirmek ancak sağlam ve sağlıklı olmakla mümkündür. Hayatta kendimize güvenerek yürüyebilmemiz; başarı yolunda emin adımlarla ilerleyebilmemiz ve de toplum içinde şerefli ve itibarlı yerimizi alabilmemiz için, önce sağlam ve sağlıklı olmamız gerekmektedir. Dünya Sağlık Teşkilâtı (VHO) nun tarifine göre: "Sağlık, ferdin bedenen, ruhen, zihnen ve sosyal yönden tam bir iyilik ve uyum halidir". Bu tariften anladığımıza göre, bir kimsenin sağlıklı sayılması için sadece hasta ve sakat olmaması yetmez: Bedeni sağlamlığın yanı sıra ruhen de dengeli olması, zihnen rahat çalışabilmesi, sosyal çevreye uyum sağlayabilmesi ve kendisini huzurlu hissetmesi gerekir. Başka bir deyişle: Bilinçli çalışabilen, duyabilen, düşünebilen, davranışlarına hâkim olabilen, çevresiyle de uyum içinde bulunan; sağlam bedenli ve ruhen huzurlu kimseler sağlıklıdırlar... Sağlam ve sağlıklı olmak genellikle kendi elimizdedir. Elimizde olmayan durumlar da olabilir. Fakat biz istersek, onlara da bir oranda hâkim olabilir

22 22 ve iyileştirebiliriz. Yeter ki, bu yöne bilinçli olarak eğilelim ve kendimizle ilgilenelim... Sağlam ve sağlıklı olmamız için, bazı şartlara ve kurallara uymamız gerekmektedir. Uyacağımız çok sayıda sağlık kuralları vardır. Yaptığımız araştırma ve inceleme sonucunda, sağlam ve sağlıklı olmanın şartlarını ve kurallarını 6 ana maddede özetledik. Başarılı olmak için Düzenlice yaşamalı. Sağlıklı, sağlam olmanın Şartlarına uyulmalı. SAĞLAM VE SAĞLIKLI OLMANIN ŞARTLARI 1- Yeterli ve Dengeli Beslenmek (Ön Şart) 2- Hastalıklardan Korunmak 3- Kazalardan Korunmak 4- Çalışmak Kadar Dinlenmesini de Bilmek 5- Sağlığa Faydalı İyi Alışkanlıklar Geliştirmek. (Ruhi ve Bedeni) 6- Sağlığa Zararlı Kötü Alışkanlıklardan Kaçınmak (Ruhi ve Bedeni) Yukarıda sıraladığımız, sağlam ve sağlıklı olmanın şartlarını, ÖN ŞART olarak tespit ettiğimiz YETERLİ ve DENGELİ BESLENME den başlayarak açalım ve açıklayalım:

23 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 23 Sağlam ve Sağlıklı Olmanın Ön Şartı: YETERLİ ve DENGELİ BESLENME A Beslenme İle İlgili Ön Bilgiler 1 Beslenmenin Önemi ve Tanımı: 2 Besin Besin Öğeleri 3 Beslenme Bilgisi 4 Hücre Bilgisi 5 Vücudun Temel Yapısını Oluşturan Maddeler 6 Besin Öğelerinin Vücuttaki Görevleri B Vücudun Isı ve Enerji İhtiyacı C Çeşitli Besin Öğeleri 1 Su 2 Protein 3 Mineraller 4 Yağlar 5 Karbonhidratlar 6 Vitaminler D Her gün Hangi Besinlerden Ne kadar Yiyelim? E Okula Giden Çocukların, Gençlerin Beslenmesi F Besinlerin Bileşimleri Cetveli Başarının ilk şartı Sağlık ve sağlamlıktır. Sağlamlığın ön şartı Dengeli beslenmektir.

24 24 Konuya Giriş: Sağlam ve sağlıklı olabilmenin ön şartı, vücudumuzun ihtiyacını karşılamaktır. Vücudumuzun en önemli ihtiyacı gıdasını almaktır. Vücut için gerekli olan gıda beslenmeyle alınır. Her şeyin olduğu gibi, beslenmenin de bilgisi vardır. Beslenme bilgisinden yoksun olan kimseler, her gün, hangi gıdadan ne kadar alınacağını bilemezler ve iyi beslenemezler. İyi beslenebilmek için, yeterli ve dengeli beslenme bilgisine sahip olmak gereklidir. Bu gerçeği dikkate alarak, Sağlam ve Sağlık Olmanın Şartlarını incelemeye YETERLİ VE DENGELİ BESLENME ile başlıyoruz.

25 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak 25 A BESLENME İLE İLGİLİ ÖN BİLGİLER 1 BESLENMENİN ÖNEMİ VE TANIMI Sağlam ve sağlıklı olmanın ön şartı beslenmedir. "Can boğazdan gelir" diyen atalarımız beslenmenin önemine dikkat çekmişlerdir. Atalarımız, "Aç ayı oynamaz" diyerek hareketli olmanın, verimli çalışmanın beslenmeyle mümkün olduğunu belirtmişlerdir. Canlılar yiyerek beslenirler. Bitkiler de toprağın içindeki gözle görülmeyen ham besinleri su ile beraber, küçük damarlarıyla emerek yerler; böylece büyürler ve yaşarlar. İnsanlar yemek için yaşamazlar, yaşamak için yerler. Yeterli besini alamayan vücudun yaşaması devamlı olamaz. Besinsiz kalan vücut er geç yıkılmaya mahkûmdur. Yeterli besini alamayan vücut sağlıklı gelişemez: Çocukluk ve gençlik döneminde iyi beslenemeyenlerde büyüme ve gelişme geriliği görülür, zekâ gelişmesi engellenir, hastalıklara yakalanması kolaylaşır. Beslenemeyen kimselerde sağlık, hareket ve neşe kalmaz. Yeterli besinini alamayanlarda ruhi çöküntüler, zihni durgunluklar ve sosyal uyumsuzluklar baş gösterir. Normal beslenemeyenler görevlerini hakkıyla yapamazlar ve topluma gereğince faydalı olamazlar. Beslenmek, sağlığın ve başarının ön şartıdır. Beslenmeliyiz ama nasıl beslenmeliyiz? Bu soruya: "İYİ BESLENMELİYİZ" sözüyle cevap vereceğiz. İyi Beslenmek Ne Demektir? Gelişigüzel yemek içmek iyi beslenmek demek değildir. İyi beslenmek, istediğini, elde ettiğini ve

26 26 önüne getirilen her şeyi yemek anlamına gelmez. İyi beslenmek çok yemek, karnını tıka basa doyurmak da değildir. Öyleyse, nedir iyi beslenmek? Cevap: İyi beslenmek, Yeterli ve Dengeli Beslenmektir. YETERLİ BESLENMEK sözü daha ziyade, vücudun enerji ihtiyacını karşılayacak miktarda besin alınması anlamında kullanılmaktadır. Vücuda yeterli kaloriyi sağlayacak kadar besin alınması anlamına gelir. DENGELİ BESLENMEK daha geniş anlamlıdır: Enerji ihtiyacı ile birlikte vücutta ihtiyaç duyulan diğer bütün besinlerden yeteri kadar almak demektir. Her besin öğesinden yetecek kadar almak dengeli beslenmektir. Her besin öğesinden vücut ihtiyacına yetecek kadar besin almamak dengesiz beslenmedir. Aşırı beslenmek de dengesiz beslenmedir. Bir besin öğesinden az, diğer besin öğesinden çok alınması da dengesiz beslenmedir. Birinden az, diğerinden çok alınmakla karın doyurulabilir, fakat vücudun besin ihtiyacı dengeli olarak karşılanamaz. Dengesiz beslenen vücut dengesiz gelişir. Dengesiz gelişen vücutlarda dengesiz insanlar oluşabilir. Dengesiz insanlardan meydana gelen toplumlarda dengesiz işler görülür. Aksine: Dengeli beslenmeyle dengeli şahsiyetler yetişir. Dengeli şahsiyetler dengeli toplumlar oluşturur. Dengeli toplumlarda dengeli kararlar alınır ve dengeli işler görülür.

27 Başarının Birinci Şartı: Sağlam ve Sağlıklı Olmak BESİN - BESİN ÖĞELERİ Yediğimiz yiyeceklere besin diyoruz. Besinlerin bir başka adı gıdadır. Besinlere yiyecek dendiği gibi gıda maddesi veya besin maddesi de denir. Besinlerin bileşiminde, vücutta çeşitli görevleri olan moleküller vardır. Bu değişik moleküller protein, karbonhidrat, yağ, vitaminler ve minerallerdir. Her besinde ayrıca bol miktarda su vardır. Besin maddelerinin bileşiminde bulunan bu moleküllere BESİN ÖĞELERİ diyoruz. Besin unsuru veya besin elementi de denilir. Vücudun, her besin öğesine ihtiyacı vardır. Besin öğeleri vücutta koordineli çalışırlar. Birbirlerinin kullanılmasına yardımcı ve tamamlayıcı olarak görev yaparlar. Aralarında işbölümü yapılmış düzenli bir kurum gibi çalışırlar. Besin öğelerinden birisi alınmazsa veya eksik alınırsa diğerleri de görevlerini gerektiği gibi yapamaz; yetersizlik derecesine göre düzenli çalışma zedelenir, vücut çalışmasında aksamalar ve bozulmalar olur. Bu nedenle, her besinden ihtiyaca yetecek kadar besin öğesi her gün sistemli olarak vücuda alınmalıdır. Böyle yapılırsa beslenme dengeli olur. Yediğimiz her besinde besin öğeleri vardır. Besinlerde birden çok besin öğesi bulunur. Fakat, her besinde bütün besin öğeleri bulunamaz. Bazı besinlerde bir kısım besin öğeleri fazla olurken diğer besin öğeleri az olabilir veya hiç de olmayabilir. Bu şu demektir: Besin öğeleri, besinlere dengeli olarak dağıtılmamıştır. Değişik besinlerde değişik besin öğeleri yer almıştır. Bu nedenle dengeli beslenmek için çok sayıda besinlerden gıda almak zorunluluğu vardır.

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 OKUL ÇOCUĞUNUN BESLENMESİ Okul çağı 7-12 yaş arasıdır. Bu dönem, adölesan (ergenlik) dönemine göre oldukça sakin, sınırlı değişimlerin olduğu bir zamandır.

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

Enerji Metabolizması

Enerji Metabolizması ÜNİTE 5 Enerji Metabolizması Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Vücudumuzun enerji gereksiniminin nasıl karşılandığını, Her yaş, cins ve aktiviteye göre enerji gereksiniminin farklı olduğunu ve, Bu

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2

5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2 5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2 1-1.Düzenleyici olarak görev yaparlar. 2.Pek çok yaşamsal faaliyetlerin gerçekleşmesinde görev alırlar. 3. Vücuda besinlerle dışardan alınır 4.Bazıları suda bazıları

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor?

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor? SORULAR / CEVAPLAR 1 nedir? kilo düzenleyici metabolizma programıdır. Bu program doktorlar ve beslenme uzmanları tarafından geliştirilmiştir. Bu program yardımıyla yeme içme alışkanlıklarınız sağlıklı,

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin EKMEK İSRAFI Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin verilen katkı maddeleri ilave edilip bu karışımın

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi SAĞLIKLI BESLENME Yrd. Doç. Dr. Omca DEMİRKOL Beslenme Bilim Dalı Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tüm evrelerde insan-besin ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır. Beslenme

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Vücudumuzdaki Sistemler SÝNDÝRÝM SÝSTEMÝ... 12. Ölçme ve Deðerlendirme... 16. Kazaným Deðerlendirme Testi - 1...

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Vücudumuzdaki Sistemler SÝNDÝRÝM SÝSTEMÝ... 12. Ölçme ve Deðerlendirme... 16. Kazaným Deðerlendirme Testi - 1... ÇNDEKLER 1. ÜNTE Vücudumuzdaki Sistemler SNDRM SSTEM... 12 Ölçme ve Deðerlendirme. 16 Kazaným Deðerlendirme Testi - 1... 18 BOÞALTIM SSTEM... 21 Ölçme ve Deðerlendirme. 23 Kazaným Deðerlendirme Testi -

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

FEN BİLİMLERİ UYGULAMALI ÖĞRENME SETİ. Her Haftaya Bir Bölüm ÇEK KOPAR SINIF

FEN BİLİMLERİ UYGULAMALI ÖĞRENME SETİ. Her Haftaya Bir Bölüm ÇEK KOPAR SINIF FEN BİLİMLERİ 4 SINIF UYGULAMALI ÖĞRENME SETİ ÇEK KOPAR Her Haftaya Bir Bölüm Copyright Şifre Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş. Bu kitabın her hakkı Şifre Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. AŞ

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİKTE BESLENME BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri,

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION ARAŞTIRMA DİZİSİ 2004/1 TÜRKİYE GENELİ VE İSTANBUL İÇİN 4 KİŞİLİK AİLENİN ASGARİ GEÇİM HARCAMASI Sendikamız 4 kişilik bir

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz.

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. - ders saati Sağlıklı beslenmenin önemini

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür.

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. Besinler ve Sindirim Konu Testi Besin içeriği FEN ve TEKNOLOJİ 4. Sindirim Besinin kimyasal sonunda oluşan olarak sindirildiği yapıtaşları yer Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. B ve K vitaminleri

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

GIDA BÜLTENİ BU SAYININ KONULARI. Sabri Ülker Bilim Ödülü. Yeterli ve Dengeli Beslenme. Yeterli ve Dengeli Beslenmede Süt ve Sütlü Ürünlerin Önemi

GIDA BÜLTENİ BU SAYININ KONULARI. Sabri Ülker Bilim Ödülü. Yeterli ve Dengeli Beslenme. Yeterli ve Dengeli Beslenmede Süt ve Sütlü Ürünlerin Önemi GIDA BÜLTENİ SÜGAV Bülten Sayı 10 / Haziran 2013 BU SAYININ KONULARI w Yeterli ve Dengeli Beslenme Devamı 2. sayfada Beslenme, açlık duygusunu bastırmak, karın doyurmak ya da canının çektiği şeyleri yemek

Detaylı

2013/2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI.. ORTAOKULU 7.SINIFLAR YIL SONU ŞUBE ÖĞRETMENLER KURULU TOPLANTI TUTANAĞI

2013/2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI.. ORTAOKULU 7.SINIFLAR YIL SONU ŞUBE ÖĞRETMENLER KURULU TOPLANTI TUTANAĞI 2013/2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI.. ORTAOKULU 7.SINIFLAR YIL SONU ŞUBE ÖĞRETMENLER KURULU TOPLANTI TUTANAĞI TOPLANTI TARİHİ : TOPLANTI YERİ : Öğretmenler Odası TOPLANTI SAATİ : 10:30 GÜNDEM : 1-Açılış ve yoklama

Detaylı

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA BESLENME YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Karın doyurmak yada açlık duygusunu bastırmak değildir. Sevilen

Detaylı

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor 1. Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor Karim in eşi Kelly hamile olmak

Detaylı

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME Besinlerle alınan enerjinin başlıca kaynağı olan besin öğeleri proteinler, karbonhidratlar ve yağlardır. Enerji gereksinimi ne olursa olsun, günlük alınan

Detaylı

BESLENME. Doç. Dr. Emel ĐRGĐL

BESLENME. Doç. Dr. Emel ĐRGĐL BESLENME Doç. Dr. Emel ĐRGĐL Oktay ın Yemek Duası Beslenme Fetal gelişimin en başından itibaren, bebeklik, çocukluk, adölesan dönemlerden erişkin döneme kadar yaşamın her döneminde; Yeterli gıda, Đyi beslenme,

Detaylı

Çocuğumuza Etkili Ve Verimli Ders Çalışma Alışkanlığını Kazandırma Konusunda Nasıl Destek Olabiliriz?

Çocuğumuza Etkili Ve Verimli Ders Çalışma Alışkanlığını Kazandırma Konusunda Nasıl Destek Olabiliriz? Çocuğumuza Etkili Ve Verimli Ders Çalışma Alışkanlığını Kazandırma Konusunda Nasıl Destek Olabiliriz? Aile, sağlıklı nesillerin yetiştirilmesinde,toplumsal birlik ve beraberliğin sağlanmasında en önemli

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

KANSERDE BESLENME. Önce-esnasında-sonra

KANSERDE BESLENME. Önce-esnasında-sonra KANSERDE BESLENME Önce-esnasında-sonra İYİ BESLENMENİN YARARLARI Kanser hastalığı ile savaşanlarda doğru beslenme çok önemlidir.çünkü hastalığın kendisi ve tedavi şekli iştahı çok olumsuz etkiler.kanser

Detaylı

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin Prospektüs Betakin sarı renkli, berrak çözelti olup, her ml'si 5 mg Thiamin HC1 (Vit. B,), 2 mg Riboflavin (Vit. B 2 ), 2 mg Pridoksin HC1 (Vit. B 6 ), 4 mcg Siyanokobalamin (Vit B] 2 ), 20 mg Niasin,

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

Yaşamımızı devam ettirebilmemiz için tuza ihtiyacımız var! NEDEN?

Yaşamımızı devam ettirebilmemiz için tuza ihtiyacımız var! NEDEN? Petra Kristali Tuzlu gerçekler Vücudumuz ve Tuz. Yaşamımızı devam ettirebilmemiz için tuza ihtiyacımız var! NEDEN? Yaşam kaynağımız olan su, ancak yeterli miktarda ve sağlıklı tuzla birlikte görevini yerine

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum...

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim

Detaylı

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ 02.12. 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN 2.12. TARİHİNDE ENFORMATİK BÖLÜM BAŞKANLIĞINDA HAZIRLANMIŞTIR.

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 5. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 5. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 5.SINIF FEN SORULARI 1. "Eğrelti otu ve...,... bitkilerdir. Bu bitkilerin kalıntıları

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

Su vücudun her yanına dağılmıştır Su oranı, kas, karaciğer, böbrek gibi organlarda yüksek, kemik ve dişlerde düşüktür.

Su vücudun her yanına dağılmıştır Su oranı, kas, karaciğer, böbrek gibi organlarda yüksek, kemik ve dişlerde düşüktür. Su ve Mineraller Su Suyun Önemi Su bütün canlıların yapılarının en büyük bölümünü oluşturan önemli bir maddedir. İnsan, besin almadan haftalarca canlılığını sürdürmesine karşın, susuz ancak birkaç gün

Detaylı