ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU"

Transkript

1 T.. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN İLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN İLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUU (Teknik Öğretmen, Sc.) YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRİK EĞİTİMİ ANAİLİM DALI ELEKTRİK EĞİTİMİ PROGRAMI DANIŞMAN Doç.Dr. Koray TUNÇALP İSTANUL 23

2 VIÖLÜM VI HARMONİK FİLTRE SİMÜLASYONLARI VI.. GİRİŞ u bölümde, örnek olarak alınan bir elektrik enerji sistemi üzerine, tek ayarlı (bant geçiren) filtre, kompanzasyon sistemine seri endüktans bağlama ve aktif filtre uygulanarak sistemin bu filtre çeşitlerine karşı cevapları ayrı ayrı incelenmiştir. u inceleme; sistemin akımı, gerilimi, akıma ve gerilime ait THD değerleri, akıma ve gerilime ait FFT değerleri üzerinde, MATLA v6.5 programı kullanılarak simülasyon yapılmıştır.[4] VI.2. ÖRNEK SİSTEM u bölümde uygulanan bütün filtre çeşitleri, Şekil VI. de tek hat şeması ve elektriksel büyüklükleri verilen sistem üzerinde uygulanmıştır. u sistemdeki nonlineer yükler IV.3 numaralı başlıkta anlatıldığı gibi akım kaynağı ile modellenmiştir. Sistemde 3., 5., 7., 9.,., ve 3. harmoniklerin olduğu kabul edilmiştir. (Tablo VI.) Örnek olarak alınan elektrik enerji sisteminde yüklerin dengeli olarak fazlara dağıtıldığı kabul edilmiştir. Yani sistem dengeli bir sistemdir.

3 Tablo VI.. Örnek Elektrik Tesisindeki Nonlineer Yüklere Ait Akım Genlikleri Akımdaki Harmonik Derecesi Genliği (A) I3 25 I5 5 I7 95 I9 6 I 25 I3 5 Nonlineer Yükler /,4 kv 63 kva / λ 5 Hz Kompanzasyon Sistemi Lineer Yükler 38 V 35 kva cos ϕ=,75 5 Hz 3 kvar x 5 Kademe Şekil VI.. Örnek Elektrik Enerji Tesisi Örnek elektrik enerji sisteminin MATLA de hazırlanmış simülasyon devresi Şekil VI.2 de verilmiştir. u simülasyon devresinde, Ölçüm loğu, A Fazı Nonlineer Yükü, Fazı Nonlineer Yükü ve Fazı Nonlineer Yükü isimli bloklar birer kapalı bloklardır. MATLA de ki simülasyon devrelerinde bu bloklar gibi gösterilen bütün bloklar bir kapalı bloğu temsil etmektedir. Kapalı bloklar, içlerinde ayrı devreler bulunan sistemlerdir. Ölçü loğu isimli kapalı bloğun iç devresi Şekil VI.3 de verilmiştir. u blok içerisinde gerekli olan bütün büyüklükleri (her fazın ayrı ayrı akımı ve gerilimi, akım ve gerilime ait THD büyüklükleri, akım ve gerilime ait FFT değerleri, v.b.) ölçmek mümkündür. u blok istenildiği taktirde her türlü ölçümü yapacak şekilde geliştirilebilir.

4 A a A b c A N 3 Fazli Transformatör 3 Fazli Kaynak Ölçüm logu Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Lineer Yükler A Fazi Nonlineer Yükü Şekil VI.2. Örnek Elektrik Enerji Tesisinin MATLA de Hazırlanan Simülasyon Devresi

5 f(k) f2(k) FFT F(n) FFTv f3(k) RMS FFTi Gerilim FFT Va Ia + - v + - v + - v Vb Vc Skop f(k) f2(k) FFT f3(k) Akim FFT F(n) RMS Ib Ic Skop In 2 In2 3 In3 signalthd Toplam Harmonik Distorsiyonu + i - + i - + i - THDv signalthd Toplam Harmonik Distorsiyonu THDi Saat Out 2 Out2 3 Out3 Time Display THDv Display THDi Şekil VI.3. Ölçüm loğu İsimli Kapalı loğun İç Devresi

6 Nonlineer yükleri temsil eden kapalı blokların iç şeması da Şekil VI.4 de verilmiştir. u blok içerisinde her bir harmonik derecesinin genliği bir akım kaynağı ile modellenerek sistemdeki 3 faza bağlanmıştır. Out Ia3 Ia5 Ia7 Ia9 Ia Ia3 Şekil VI.4. A-- Fazlarına Ait Nonlineer Yüklerin İç Şeması MATLA de yapılan simülasyon sonucunda sisteme ait elektriksel veriler Ölçüm loğu aracılığıyla toplanmıştır. Örnek sistem dengeli bir sistem olduğu için sistemin bir fazından bütün elektriksel veriler alınmış olup bu veriler bütün fazlar için aynı kabul edilmiştir. Sistemin akım grafiği Şekil VI.5 de, gerilim grafiği VI.6 da, Akım için FFT grafiği Şekil VI.7 de, Gerilim için FFT grafiği Şekil VI.8 de, Akım için THD grafiği Şekil VI.9 da ve Gerilim için THD grafiği Şekil VI. da verilmiştir.

7 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Zaman (sn) Şekil VI.5. A Fazı Akımı 4 3 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (V) Zaman (sn) Şekil VI.6. A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

8 Şekil VI.5 ve Şekil VI.6 da, sistemdeki dolaşan harmonik akımları ve bunların oluşturduğu gerilim düşümleri sebebi ile bozlan akım ve gerilim eğrileri görülmektedir. 8 7 A Fazı Akımının FFT Değeri (A) Harmonik Derecesi Şekil VI.7. A Fazı Akımının FFT Değeri A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.8. A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri Şekil VI.7 de sistemdeki akıma ait FFT analizi sonucu görülmektedir. u analize göre, sistemin akımında 3., 5., 7. ve 9. harmoniklerin etkin olduğu görülmektedir.. ve 3. harmoniğin temel frekans akımına göre genlik değerleri çok düşük olduğundan filtre uygulamalarında göz ardı edilebilir. Şekik VI.8 göre, gerilimde ise sistemdeki akım harmoniklerinin oluşturduğu gerilim düşümleri sebebi ile oluşan akımla aynı harmonik derecesine sahip harmonikler mevcuttur.

9 .9 A Fazı Akımının THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.9. A Fazı Akımının THD Değeri.2 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değrei (x %) Zaman (sn) Şekil VI.. A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri

10 Şekil VI.9 ve Şekil VI. da akıma ve gerilime ait THD değerleri görülmektedir. una göre; akımdaki THD değeri %4 mertebelerinde, Gerilimdeki THD değerleri ise %6,5 mertebelerindedir. u THD değerleri III.7 numaralı başlık altında belirtilen kabul edilebilen sınırların oldukça üstündedir. u sebepten sisteme filtre uygulanarak THD seviyelerinin düşürülmesi gerekmektedir. VI.3. ÖRNEK SİSTEME TEK AYARLI FİLTRENİN UYGULANMASI urada Şekil VI.2 de simülasyonu hazırlanan sisteme tek ayarlı filtre uygulanarak sistemin buna olan cevabı incelenecektir. Daha önce V.4.2. numaralı başlık altında açıklandığı gibi bu filtre uygulanırken filtre içinde kullanılan kapasite elemanlarının sisteme gerekli olan kompanzasyon gücünü de karşılaması gerekmektedir. Sistemin mevcut güç katsayısı,75 dir, bu değeri,95 e çıkartabilmek için gerekli olan kondansatör gücü, o o P( tanϕ ) = 262,5( tan 4,49 tan8,94 ) 45, kvar Q c = tanϕ 2 = 223 (VI.) olarak hesaplanmıştır. urada; Q c : Sistemin güç katsayısının istenilen değere çıkartabilmek için sisteme bağlanması gereken kondansatörlerin toplam gücü (VAr), P : Sistemin mevcut aktif gücü (W), tanϕ : Sistemin ilk andaki güç açısının tanjantı, tanϕ 2 : Sistemin istenen güç açısının tanjantıdır. u değer, standart kondansatör güç değerleri göz önüne alındığından bundan sonraki hesaplamalarda 5 kvar olarak alınmıştır. u güç değerine göre sisteme bağlanması gereken kapasitansların kapasitif reaktansları, U X = = =, 9626 Ω (VI.2) Q 5 şeklinde bulunur. Kapasite değeri ise,

11 = 2πfX c = =,3367 F 2π 5,9626 (VI.3) olarak hesaplanabilir. Örnek sistemimizde, 3., 5., 7., 9. ve. harmonikler etkili genlik değerlerine sahip olduklarından bu harmonikler süzülecektir. Her bir harmonik derecesi için L ve elemanlarından oluşan paralel kollar tasarlanacaktır. Ancak her harmonik derecesinin genlik değeri farklı olduğundan her bir paralel kol, tasarlandığı harmonik derecesinin genlik değerindeki akımı taşıyabilecek kapasitede tasarlanmalıdır. u sebepten sisteme bağlanması gereken toplam değerinin kollara paylaştırılması aşağıdaki gibi olacaktır. I h = I + I + I + I + I + I = A (VI.4) = I 3 25 = =,3367,43 F (VI.5) I = h I 5 5 = =,3367,8478 F (VI.6) I = h I 7 95 = =,3367,5368 F (VI.7) I = h I 9 6 = =,3367,3394 F (VI.8) I = h I 25 = =,3367,43 F (VI.9) I 585 = h Paralel kollar için hesaplanan kapasite değerleri ve paralel kolların ayar edilmek istendiği harmonik mertebesinin frekansı referans alınarak kolların endüktans değerleri ise,

12 L = =, H 2 f 2 5,43 = π π 3 3 (VI.) L = =, H 2 f 2 25,8478 = π π 5 5 (VI.) L = =, H 2 f 2 35,5368 = π π 7 7 (VI.2) L = =, H 2 f 2 45,3394 = π π 9 9 (VI.3) L = =, 2 f 2 55,43 = π π H (VI.4) Her paralel kol için hesaplanan L ve değerlerine göre sistemin MATLA de hazırlanan simülasyon devresi Şekil VI. de görülmektedir.

13 A a A b c A N 3 Fazli Transformatör 3 Fazli Kaynak Ölçüm logu A Fazi Tek Ayarli Filtre Fazi Tek Ayarli Filtre Fazi Tek Ayarli Filtre A Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü A-- lok Yükleri Şekil VI.. Örnek Elektrik Enerji Tesisine Tek Ayarlı Filtrenin Uygulanması

14 Şekil VI. de gösterilen simülasyon devresinde kapalı blok olarak gösterilen A- ve fazlarına ait tek ayarlı filtrenin açık şeması Şekil VI.2 de verilmiştir. In Şekil VI.2. Tek Ayarlı Filtrenin Açık Şeması Şekil VI. deki simülasyon devresinin çalıştırılması sonucunda sistemin filtre uygulandıktan sonra devreden çektiği akım Şekil VI.3 de, devrenin gerilimi Şekil VI.4 de, akım için FFT grafiği Şekil VI.5 de, Gerilim için FFT grafiği Şekil VI.6 de, Akım için THD grafiği Şekil VI.7 da ve Gerilim için THD grafiği Şekil VI.8 de verilmiştir.

15 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Zaman (sn) Şekil VI.3. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımı 4 3 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (V) Zaman (sn) Şekil VI.4. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

16 Şekil VI.3 den görüldüğü gibi Şekil VI.5 e göre (filtre uygulanmadan önceki) sistemin akımının dalga şeklinde gözle görülür bir düzelme olmuştur. Şekil VI.4 de de Şekil VI.6 ya göre (filtre uygulanmadan önce) sistemin faz-nötr geriliminin dalga şeklinde düzelme gözlenmiştir. A Fazı Akımı THD Değeri (x %) Harmonik Derecesi Şekil VI.5. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının FFT Değeri 35 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.6. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri

17 Şekil VI.5 de tek ayarlı filtre uygulandıktan sonra sistem akımının FFT analizi sonuçları verilmiştir. una göre, sistemde mevcut olan harmoniklerin genlikleri düşmüştür. Şekil VI.6 de de tek ayarlı filtre uygulandıktan sonra sistemin faz-nötr geriliminin FFT analizi sonucu vermiştir. Sistemdeki akım harmoniklerinin genlikleri düştüğü için gerilim harmoniklerinde de düşüş gözlenmiştir A Fazı Akımı THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.7. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının THD Değeri

18 .5 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.8. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri Tek ayarlı filtre uygulanmadan önce akımdaki THD değeri % 4 mertebelerinde iken, tek ayarlı filtre uygulandıktan sonra bu değer % 4 mertebelerine düşmüştür. Gerilimin THD değeri ise % 6,5 değerinden % 3 mertebelerine düşmüştür. Akım ve gerilimdeki bu THD değerleri kabul edilebilir seviyededir. uradan görülmektedir ki her bir harmonik mertebesi için ayar edilen paralel kollar, ayar edildikleri frekanslarda elemanların iç dirençleri ihmal edilirse sıfıra yakın empedans göstermişlerdir. uradan görülmektedir ki tek ayarlı filtrenin performansı oldukça iyidir. Ancak bu filtrelerin bazı dezavantajları vardır. Öncelikle, hassas yapılan hesaplama ve ayarlardan dolayı, filtreyi oluşturan elemanların değerinde zamanla oluşan değişmelere karşı oldukça duyarlı olmaları en önemli sorundur. Ayrıca tek ayarlı filtreler sadece gücü sabit olan nonlineer yüklü sistemlerde kullanılabilir. Çünkü, üzerlerindeki kapasite değerleri değişken olmadığından sistemdeki endüktif yükler kalktığından kondansatörler devrede kalmaya devam edeceğinden bu durumda aşırı kompanzasyon oluşabilir. Veya nonlineer yüklerden bir kısmı devreden çıktığında, örneğin sistemdeki 5. harmoniğin büyük bir kısmını oluşturan yük devreden

19 çıktığında 5. harmoniği süzen tek ayarlı filtre kolu sistemde kalacağından bu kol enerji kaybına yol açacaktır. u yüzden bu filtreler sabit nonlineer yüklerin bulunduğu sistemlerde kullanılmalıdır. Sabit yük devreden çıktığında tek ayarlı filtrelerde devreden çıkarılmalıdır. VI.4. ÖRNEK SİSTEMDE KOMPANZASYON SİSTEMİNE SERİ ENDÜKTANS AĞLAMAK Kompanzasyon sistemine seri endüktans bağlama işlemi uygulamada en çok karşılaşılan uygulamalardan birisidir. unun en önemli sebebi, maliyetinin düşük olmasıdır. Harmonikli bir sistemde harmoniklerin varlığı çoğu zaman kompanzasyon sistemine verdiği zararlarla anlaşılır. O yüzden bu yöntem, harmoniklerin kompanzasyon sistemi üzerindeki etkilerini de azalttığından oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. u yönteme göre; sistemdeki kompanzasyon sisteminin değerlerine bakılarak firmalar tarafından oluşturulan endüktans seçim tablolarından uygun endüktans değerleri seçilerek kompanzasyon sistemine seri bağlanmalıdır. u yöntemin ayrıntıları V.4.3. numaralı başlık altında açıklanmıştır. Örnek sistemin kapasitif güç ihtiyacı Denklem VI. de hesaplandığı gibi 45,223 kvar değerindedir. u değer, standart kondansatör güçlerinin tam katı olan 5 kvar değerine tamamlanarak 5 kademeli bir kompanzasyon sistemi kurulmuştur. u kompanzasyon sistemi, reaktif güç kontrol rölesi ile kumanda edilmektedir. una göre her bir kademenin kondansatör gücü 3 kvar dir. Örnek sistem tam yük durumu için modellendiğinden kompanzasyon sistemindeki tüm kademelerin devrede olduğu duruma göre filtre uygulanmıştır. Örnek sistemdeki harmonik mertebelerinden genlik değeri en yüksek olan harmonik 3. harmonik olduğundan bu sistem için p değeri % 7 olan endüktanslar seçilmelidir. Endüktans seçim tablosu Tablo V. de verilmiştir. Sistemdeki kondansatörler 44 V da çalışacak şekilde seçilmiştir. una göre endüktansların değeri,53 mh olmaktadır. u değerdeki endüktanslar, her bir faz için ayrı olmak üzere kompanzasyon sistemine seri bağlandığında bu filtre gerçekleştirilmiş olur. u sisteme ait MATLA programında hazırlanmış simülasyon devresi Şekil VI.9 da

20 verilmiştir. Şekil VI.9 da kapalı blok olarak gösterilen seri endüktans bağlı kompanzasyon sisteminin açık şeması Şekil VI.2 de verilmiştir. Şekil VI.9 deki simülasyon devresinin çalıştırılması sonucunda sistemin filtre uygulandıktan sonra devreden çektiği akım Şekil VI.2 de, devrenin gerilimi Şekil VI.22 de, akım için FFT grafiği Şekil VI.23 de, gerilim için FFT grafiği Şekil VI.24 de, akım için THD grafiği Şekil VI.25 de ve gerilim için THD grafiği Şekil VI.26 da verilmiştir.

21 A a A b c A N 3 Fazli Transformatör 3 Fazli Kaynak Ölçüm logu Seri Endüktans agli Kompanzasyon Sistemi A Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü A-- lok Yükleri Şekil VI.9. Örnek Elektrik Enerji Tesisinin Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktansın Uygulanması

22 3 In3 2 In2 In 5 2 A A A A A Şekil VI.2. Seri Endüktans ağlı Kompanzasyon Sisteminin Açık Şeması

23 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Şekil VI.2. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Akımı 4 3 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (V) Zaman (sn) Şekil VI.22. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

24 Şekil VI.2 de görüldüğü gibi sistem akımında filtresiz duruma göre gözle görülür bir düzelme olmuştur. Ancak bu düzelme tek ayarlı filtredeki kadar iyi değildir. Gerilim eğrisinde de bir düzelme mevcuttur. 8 7 A Fazı Akımının FFT Değeri (A) Harmonik Derecesi Şekil VI.23. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Akımının FFT Değeri 35 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.24. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri FFT analizlerinde görülmektedir ki, hem akım hem de gerilimdeki harmoniklerin genlikleri azalmıştır.

25 .5.45 A Fazı Akımının THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.25. Kompanzasyon Sistemsine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Akımının THD Değeri.5 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.26. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri

26 Kompanzasyon sistemine seri endüktans bağlandıktan sonra sistem akımının THD değeri % 8 mertebelerine, gerilimin THD değeri % 6 mertebelerine düşmüştür. u değerlere göre filtrenin performansı, tek ayarlı filtreye göre kötüdür. Ancak bu tür filtrelerin avantajları, maliyetlerinin düşük olması, uygulanmasının kolay olması ve sonuçlarının tatminkar olmasıdır. VI.5. ÖRNEK SİSTEME AKTİF FİLTRENİN UYGULANMASI Aktif filtrenin çalışma prensibi, uygulanma yöntemleri ve matematik modelleri V.5.3 numaralı başlık altında anlatılmıştır. u bölümde paralel, üç fazlı, nötr hatsız aktif filtre modelinin MATLA programında simülasyonu yapılarak sonuçları incelenmiştir. Aktif filtre simülasyonunda; harmoniklerin belirlenebilmesi için ani reaktif güç metodu (p-q metodu), dönüştürücü için ise gerilim beslemeli PMW generatörü kullanılmıştır. Paralel aktif filtrenin MATLA programı ile hazırlanan simülasyon devresi Şekil VI.27 de verilmiştir. Hazırlanan simülasyon devresinde; E x, E y ( α Eβ E, ) dönüşümü, I x, I y ( I, I α β ) dönüşümü, Determinant, fark akımlarının hesaplanması, 3 fazlı referans kaynak ve dönüştürücü sinyali olarak adlandırılan 6 adet kapalı blok vardır. u kapalı blokların iç şemaları aşağıda sırasıyla verilmiştir.

27 Vx Kare i*ca 3 Fazlı Referans Kaynak Vy i*cb Vx, Vy Dönüşümü Ix Vx Vx*Ix Pl Fark Akımları Hesaplama i*cc num(s) Ix Vy Iy Vy*Iy Vx*Iy den(s) pl p* pav Vdc 75 Dönüştürücü Sinyali Iy ql ql PID Kontrolör VRef Ix, Iy Dönüşümü Vy*Ix v v v PID A + - Vdc pulses A a + i - ilu PWM IGT Dönüştürücü PWM Generatör A N b c 3 Fazli 3 Fazli Kaynak Transformatör Ölçüm logu + + i - i - ilv ilw A Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü A Lineer Yükler Pulses Signal(s) Şekil VI.27. Örnek Elektrik Enerji Tesisine Aktif Filtrenin Uygulanması

28 Şekil VI.28 de V x, Vy ( V, V α β) dönüşümü isimli kapalı bloğun açık şeması vermiştir. u kapalı blok ile elektrik enerji sistemindeki gerilimlere ( V, V, V ) Denklem V. uygulanmaktadır. a b c In -K- 2 In2 -K- Out Vx 3 In3 -K- -K- 2 Vy -K- Out2 Şekil VI.28. V x, Vy ( V, V α β ) Kapalı loğu Şekil VI.29 da I x, I y ( α Iβ I, ) dönüşümü isimli kapalı bloğun açık şeması vermiştir. u kapalı blok ile elektrik enerji sistemindeki akımlara ( I, I, I ) Denklem V.2 uygulanmaktadır. a b c In 2 In2 -K- -K- -K- Ix Out 3 In3 -K- -K- Iy 2 Out2 Şekil VI.29. I x, I y ( I, I α β ) Kapalı loğu

29 Şekil VI.3 da kare bloğunun açık şeması verilmektedir. u blok ile denklem V.35 de gerekli olan, 2 2 α V β V + ifadesi hesaplanmaktadır. Vx In 2 In2 Vy Dot Product Dot Product Sum6 Out Şekil VI.3. Kare Kapalı loğu Şekil VI.3 de fark akımlarını hesaplama isimli kapalı bloğun açık şeması verilmektedir. u kapalı blok ile denklem V.35 ve V.37 deki ifadeler elde edilmektedir. Vx/det In 2 In2 p* -K- 3 In3 4 In4 Vy/det q* -K- Sum i*ca Out q* Vy/det*p* -K- -K- i*cb 2 Out2 q* Vy/det*q* -K- -K- i*cc 3 Out3 Vx/det*q* Şekil VI.3. Fark Akımları Hesaplama Kapalı loğu

30 Şekil VI.32 de 3 fazlı referans kaynak isimli kapalı bloğun açık şeması verilmektedir. u blok ile 3 fazlı referans sinüs dalgası üretilmektedir. Out 2 Out2 3 Out3 Şekil VI Fazlı Referans Kaynağın Kapalı loğu Şekil VI.33 de dönüştürücü sinyali isimli kapalı bloğun açık şeması verilmektedir. u kapalı blokta 3 fazlı referans sinüs dalgası ile fark akımları karşılaştırılarak dönüştürücünün (PMW generatör) sinyali üretilmektedir. In 2 In2-3 In3 4 In4 - -K- Integrator s Out 5 In5 6 In6 - Şekil VI.33. Dönüştürücü Sinyali Kapalı loğu Şekil VI.27 deki simülasyon devresinin çalıştırılması sonucunda sistemin filtre uygulandıktan sonra devreden çektiği akım Şekil VI.34 de, devrenin gerilimi Şekil VI.35 de, akım için FFT grafiği Şekil VI.36 da, Gerilim için FFT grafiği Şekil VI.37 de, Akım için THD grafiği Şekil VI.38 de ve Gerilim için THD grafiği Şekil VI.39 da verilmiştir.

31 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Zaman (sn) Şekil VI.34. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımı A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (v) Zaman (sn) Şekil VI.35. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

32 Şekil VI.34 de görüldüğü gibi sistem akımı tam sinüs şeklini yakaladığı görülmektedir. A Fazı Akımının FFT Değeri (A) Harmonik Derecesi Şekil VI.36. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının FFT Değeri A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.37. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri FFT analizlerinde harmonikler yok denecek kadar azdır. görülmektedir ki, hem akım hem de gerilimdeki

33 .2.8 A Fazı Akımının THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.38. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının THD Değeri.2 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.39. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri

34 Örnek sisteme aktif filtre uygulandıktan sonra sistem akımının THD değeri % 3 mertebelerine, gerilimin THD değeri %,5 mertebelerine düşmüştür. u değerlere göre örnek sisteme uygulanan 3 farklı filtre tipi birbiri ile kıyasladığında en iyi sonucu aktif filtrenin verdiği görülmektedir.

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

BİR ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK ENERJİ TESİSİNDE HARMONİK ÖLÇÜM SONUÇLARININ MATLAB DE SİMÜLASYONU VE PASİF FİLTRE UYGULAMASI

BİR ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK ENERJİ TESİSİNDE HARMONİK ÖLÇÜM SONUÇLARININ MATLAB DE SİMÜLASYONU VE PASİF FİLTRE UYGULAMASI BİR ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK ENERJİ TESİSİNDE HARMONİK ÖLÇÜM SONUÇLARININ MATLAB DE SİMÜLASYONU VE PASİF FİLTRE UYGULAMASI Doç.Dr. Koray TUNÇALP Yrd.Doç.Dr. Adnan KAKİLLİ Arş.Gör. Mehmet SUCU Marmara Üniversitesi

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor gibi tüketicilerin çalışmaları

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II ALTERNATİF AKIM KÖPRÜLERİ 1. Hazırlık Soruları Deneye gelmeden önce aşağıdaki soruları cevaplayınız ve deney öncesinde rapor halinde sununuz. Omik, kapasitif ve endüktif yük ne demektir? Açıklayınız. Omik

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK TESİSLERİ LABORATUARI RAPOR KİTABI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK TESİSLERİ LABORATUARI RAPOR KİTABI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK TESİSLERİ LABORATUARI RAPOR KİTABI KOCAELİ 2016 RAPOR HAZIRLAMA KURALLARI 1. Deney raporlarının yazımında A4 kağıdı kullanılmalıdır.

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ Günümüzde elektrik enerjisini verimli kullanmak üretim maliyetlerini düşürmek ve enerji tüketimini azaltmak doğanın korunmasını açısından büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI Alper Terciyanlı TÜBİTAK-BİLTEN alper.terciyanli@emo.org.tr EMO Ankara Şube Reaktif Güç Kompanzasyonu Eğitimi 16.07.2005 1 Kapsam Genel Kavramlar Reaktif

Detaylı

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir.

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. 1 fazlı Gerilim Kaynaklı PWM invertörler (Endüktif yükte); Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. Şekil-7.7 den görüldüğü gibi yükün endüktif olması durumunda, yük üzerindeki enerjinin

Detaylı

SÜPER POZİSYON TEOREMİ

SÜPER POZİSYON TEOREMİ SÜPER POZİSYON TEOREMİ Süper pozisyon yöntemi birden fazla kaynak içeren devrelerde uygulanır. Herhangi bir elemana ilişkin akım değeri bulunmak istendiğinde, devredeki bir kaynak korunup diğer tüm kaynaklar

Detaylı

Alternatif Akım Devreleri

Alternatif Akım Devreleri Alternatif akım sürekli yönü ve şiddeti değişen bir akımdır. Alternatif akımda bazı devre elemanları (bobin, kapasitör, yarı iletken devre elemanları) doğruakım devrelerinde olduğundan farklı davranırlar.

Detaylı

KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ

KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ Bahadır Yalçın ECT Mühendislik Ltd. Şti. Sabit Bey Sokak No : 1/9 Koşuyolu Kadıköy İSTANBUL 0 216 327 14 80 0 216 428 50 40 ectmuh @superonline.com ÖZET Bu bildiride,enerji

Detaylı

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları DENEY 12-1 Aktif Yüksek Geçiren Filtre DENEYİN AMACI 1. Aktif yüksek geçiren filtrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Aktif yüksek geçiren filtrenin frekans tepkesini

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ

AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ 1-Akım Trafo Oranı ayarı: Set tuşuna basılır. Ekranda : akım trafo oranı mesajı görülür. Tekrar Set tuşuna basılır. Ekranda önceden ayarlanmış olan akım trafo oranı değeri görülür.yukarı,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ELEKTRİK İLETİM HATLARINDA GERİLİM DÜŞÜMÜ VE GÜÇ FAKTÖRÜ

Detaylı

Güç Kalitesi Problemleri ve Çözüm Yöntemleri

Güç Kalitesi Problemleri ve Çözüm Yöntemleri Güç Kalitesi Problemleri ve Çözüm Yöntemleri Cihan ŞENEL Güç Kalitesi Departmanı Ürün Mühendisi Ver.1 Rev.2 Haziran 2015 www.aktif.net KOMPANZASYON & HARMONİKLER 1 Sunum İçeriği Güç Kalitesi Nedir? Güç

Detaylı

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz.

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz. BİR ve İKİ FAZLI İZOLASYON TRANSFORMATÖR Bir ve İki fazlı olarak üretilen emniyet izolasyon transformatör leri insan sağlığı ile sistem ve cihazlara yüksek güvenliğin istenildiği yerlerde kullanılır. İzolasyon

Detaylı

oarikan@yildiz.edu.tr

oarikan@yildiz.edu.tr BİTİRME Sİ ÖNERİ FORMU ADI HARMONİKLİ SİSTEMLERDE GÜÇ KOMPANZASYONU TASARIMI ÖZETİ Projede harmoniklerin bulunduğu sistemde güç faktörünün düzeltilmesi irdelenerek, kompanzasyonu ve filtrelemeyi sağlayan

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu 427 GÜÇ ELEKTRONİĞİ Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu Simülasyon. Amaç: Bu simülasyonun amacı R ve RL yüklerine sahip tek-faz yarım dalga diyot doğrultucunun çalışma ve karakteristiğinin incelenmesidir..2

Detaylı

Öğrencinin Adı - Soyadı Numarası Grubu İmza DENEY NO 1 ÖN HAZIRLIK RAPORU DENEYİN ADI SERBEST UYARMALI D.A. GENERATÖRÜ KARAKTERİSTİKLERİ a) Boşta Çalışma Karakteristiği b) Dış karakteristik c) Ayar karakteristik

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

10- KISA DEVRE ARIZA AKIMLARININ IEC A GÖRE HESAPLAMA ESASLARI -1

10- KISA DEVRE ARIZA AKIMLARININ IEC A GÖRE HESAPLAMA ESASLARI -1 10- KISA DEVRE ARIZA AKIMLARININ IEC 60909 A GÖRE HESAPLAMA ESASLARI -1 H.Cenk BÜYÜKSARAÇ/ Elektrik-Elektronik Müh. ODTÜ-1992 56 Şekil 10.6-Kısa devrelerin ve akımlarının tanımlamaları(iec-60909-0) a)

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

C-SVC ŞÖNT REAKTÖR SÜRÜCÜLERİ İLE MÜKEMMEL KOMPANZASYON ÇÖZÜMLERİ

C-SVC ŞÖNT REAKTÖR SÜRÜCÜLERİ İLE MÜKEMMEL KOMPANZASYON ÇÖZÜMLERİ C-SVC ŞÖNT REAKTÖR SÜRÜCÜLERİ İLE MÜKEMMEL KOMPANZASYON ÇÖZÜMLERİ Kolay Kurulum Kademe Çözünürlüğü 1/4000 Endüktif ve Kapasitif Yönde Kontrol Her Marka 3 Fazlı Reaktif Güç Kontrol Rolesiyle Kullanılır

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER AliRıza ÇETİNKAYA Proje & Satış Müdürü Erhan EYOL Kalite Güvence Müdürü REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor

Detaylı

ÇOK FAZLI DEVRELER EBE-212, Ö.F.BAY 1

ÇOK FAZLI DEVRELER EBE-212, Ö.F.BAY 1 ÇOK FAL DERELER EBE-212, Ö.F.BAY 1 Üç Fazlı Devreler EBE-212, Ö.F.BAY 2 Eğer gerilim kaynaklarının genlikleri aynı ve aralarında 12 faz farkı var ise böyle bir kaynağa dengeli üç fazlı gerilim kaynağı

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

Güç Faktörünün İyileştirilmesi Esasları: KOMPANZASYON HAKKINDA GENEL BİLGİ Tüketicilerin normal olarak şebekeden çektikleri endüktif gücün kapasitif yük çekmek suretiyle özel bir reaktif güç üreticisi

Detaylı

Elektrik Makinaları I

Elektrik Makinaları I Elektrik Makinaları I Açık Devre- Kısa Devre karakteristikleri Çıkık kutuplu makinalar, generatör ve motor çalışma, fazör diyagramları, güç ve döndürmemomenti a) Kısa Devre Deneyi Bağlantı şeması b) Açık

Detaylı

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir.

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir. Sadeleştirilmiş bir şebeke şeması ; bir sabit AC güç kaynağını, bir anahtarı, anahtarın üstündeki empedansı temsil eden Zsc yi ve bir yük empedansı Zs i kapsar. (Şekil 10.1) Gerçek bir sistemde, kaynak

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ. Aktif güç sabit. Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç. Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a )

REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ. Aktif güç sabit. Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç. Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a ) REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ Aktif güç sabit Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç Q = P * tan ø ( a ) kompanzasyondan sonra ise Q 2 = P * tan ø 2 ( b ) dir. Buna göre kondansatör gücü

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme. Eyüp AKPINAR DEÜ

Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme. Eyüp AKPINAR DEÜ Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme Eyüp AKPINAR DEÜ Dağıtım Hatlarında Reaktif Güç Kullanıcı yükleri genellikle endüktif olduğu için reaktif güç çekerler Hatlarda, transformatörlerde, iletim hatlarında

Detaylı

Reaktif Güç Kontrol Röleleri. Enerji Analizörleri. Tek Fazlı Kondansatörler. Üç Fazlı Kondansatörler. Uzaktan Enerji İzleme.

Reaktif Güç Kontrol Röleleri. Enerji Analizörleri. Tek Fazlı Kondansatörler. Üç Fazlı Kondansatörler. Uzaktan Enerji İzleme. İçindekiler Reaktif Güç Kontrol Röleleri 4 Enerji Analizörleri 4 Tek Fazlı Kondansatörler 5 Üç Fazlı Kondansatörler 5 Uzaktan Enerji İzleme 6 Multimetre 6 AG Akım Trafoları 7 Tek Fazlı Şönt Reaktörler

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

PARALEL REZONANSIN ENDÜSTRİDE TESPİTİ

PARALEL REZONANSIN ENDÜSTRİDE TESPİTİ PARALEL REZONANSIN ENDÜSTRİDE TESPİTİ Levent BİLGİLİ Schneider Elektrik A.Ş. 1.Bayraktar Sk. No:9 34750 Küçükbakkalköy Kadıköy İstanbul levent.bilgili@tr.schneider-electric.com Belgin Emre TÜRKAY İstanbul

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

AN96 LHH ENERJİ ANALİZÖRÜ

AN96 LHH ENERJİ ANALİZÖRÜ AN96 LHH ENERJİ ANALİZÖRÜ ortalama akım değerinin en büyük olanı) 25. 3Faza ait akımların maximum ve minimum değerleri 26. Toplam akımın maximum ve minimum değerleri 27. Her faza ait gerilimlerin maximum

Detaylı

Per-unit değerlerin avantajları

Per-unit değerlerin avantajları PER-UNİT DEĞERLER Per-unit değerlerin avantajları Elektriksel büyüklüklerin karşılaştırılmasında ve değerlendirilmesinde kolaylık sağlar. Trafoların per-unit eşdeğer empedansları primer ve sekonder taraf

Detaylı

AVRASYA UNIVERSITY ALTERNATİF AKIM DEVRE ANALİZİ

AVRASYA UNIVERSITY ALTERNATİF AKIM DEVRE ANALİZİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili ALTERNATİF AKIM DEVRE ANALİZİ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X ) Uzaktan

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DC-DC BOOST CONVERTER DEVRESİ AHMET KALKAN 110206028 Prof. Dr. Nurettin ABUT KOCAELİ-2014 1. ÖZET Bu çalışmada bir yükseltici tip DA ayarlayıcısı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER...v 1. GÜÇ ELEKTRONİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ YARI İLETKEN GÜÇ ELEMANLARI...13

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER...v 1. GÜÇ ELEKTRONİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ YARI İLETKEN GÜÇ ELEMANLARI...13 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER...v 1. GÜÇ ELEKTRONİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ...1 1.1. Tanım ve Kapsam...1 1.2. Tarihsel Gelişim ve Bugünkü Eğilim...3 1.3. Yarı İletken Güç Elemanları...4 1.3.1. Kontrolsüz

Detaylı

Konu: GÜÇ HESAPLARI:

Konu: GÜÇ HESAPLARI: Konu: GÜÇ HESAPLARI: Aktif Güç hesaplamaları Reaktif Güç hesaplamaları Görünen(gerçek) Güç hesaplamaları 3 fazlı sistemler Faz farkları 3 fazlı sistemlerde güç GÜÇ BİRİMLERİ kva birimi bir elektrik güç

Detaylı

KTÜ, Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I. I kd = r. Şekil 1.

KTÜ, Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I. I kd = r. Şekil 1. KTÜ, Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I THEENİN ve NORTON TEOREMLERİ Bir veya daha fazla sayıda Elektro Motor Kuvvet kaynağı bulunduran lineer bir devre tek

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı

EEM 202 DENEY 10. Tablo 10.1 Deney 10 da kullanılan devre elemanları ve malzeme listesi

EEM 202 DENEY 10. Tablo 10.1 Deney 10 da kullanılan devre elemanları ve malzeme listesi EEM 0 DENEY 0 SABİT FEKANSTA DEVEEİ 0. Amaçlar Sabit frekansta devrelerinin incelenmesi. Seri devresi Paralel devresi 0. Devre Elemanları Ve Kullanılan Malzemeler Bu deneyde kullanılan devre elemanları

Detaylı

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir.

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir. 4. Bölüm Eviriciler ve Eviricilerin Sınıflandırılması Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Giriş Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta

Detaylı

RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi

RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi 1. GİRİŞ Alternatif akım devrelerinde kullanılan endüktif yüklerin (motor, transformatör vb.) ihtiyaç duyduğu reaktif güçlerin belirli teknikler kullanılarak karşılanması

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

PARALEL AKTİF GÜÇ FİLTRESİNDE KOMPANZASYON AKIMINI HESAPLAMAK İÇİN YENİ BİR YÖNTEM

PARALEL AKTİF GÜÇ FİLTRESİNDE KOMPANZASYON AKIMINI HESAPLAMAK İÇİN YENİ BİR YÖNTEM PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 4 : : : 779 PARALEL

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

İÇİNDEKİLER CİLT I ELEKTROMANYETİK GEÇİT SÜREÇLERİ

İÇİNDEKİLER CİLT I ELEKTROMANYETİK GEÇİT SÜREÇLERİ İÇİNDEKİLER CİLT I ELEKTROMANYETİK GEÇİT SÜREÇLERİ Bölüm 1: ENERJİ SİSTEMLERİNDE KISA DEVRE OLAYLARI... 3 1.1. Kısa Devre Hesaplarında İzlenen Genel Yol... 5 1.2. Birime İndirgenmiş Genlikler Sistemi (

Detaylı

HARMONİK FİLTRE REAKTÖRÜ

HARMONİK FİLTRE REAKTÖRÜ HARMONİK FİLTRE REAKTÖRÜ TANIMLAR ve SEÇİM KRİTERLERİ SEÇİM TABLOSU Tesisler yük itibari ile büyük oranda değişken hız kontrol cihazları ve/veya diğer harmonik oluşturan yükler içeriyorsa tesis harmonik

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

DEVRE DEĞİŞKENLERİ Bir elektrik devresinde enerji ölçülebilen bir değer değildir fakat ölçülebilen akım ve gerilim değerlerinden hesaplanır.

DEVRE DEĞİŞKENLERİ Bir elektrik devresinde enerji ölçülebilen bir değer değildir fakat ölçülebilen akım ve gerilim değerlerinden hesaplanır. DEVRE DEĞİŞKENLERİ Bir elektrik devresinde enerji ölçülebilen bir değer değildir fakat ölçülebilen akım ve gerilim değerlerinden hesaplanır. Akımın yönü okla gösterilir. Gerilimin akım gibi gösterilen

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

RVT2 Reaktif Güç Kontrol Rölesi Otomatik kompanzasyon sistemleri için akıllı kontrol rölesi

RVT2 Reaktif Güç Kontrol Rölesi Otomatik kompanzasyon sistemleri için akıllı kontrol rölesi RVT2 Reaktif Güç Kontrol Rölesi Otomatik kompanzasyon sistemleri için akıllı kontrol rölesi Öne çıkan özellikler Dengeli ve dengesiz yükler için güç faktörü düzeltme Günümüzde işletmelerde ve özellikle

Detaylı

GENETEK. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi. Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.

GENETEK. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi. Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. GENETEK Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi Yeniköy Merkez Mh. KOÜ Teknopark No:83 C-13, 41275, Başiskele/KOCAELİ

Detaylı

Enerji Kalitesi Nedir?

Enerji Kalitesi Nedir? MÜHENDİSLİK : ÖLÇÜM> ANALİZ> OPTİMUM UYGULAMA Enerji Kalitesi Nedir? Enerji kalitesi; limit değerleri uluslararası standart otoriteleri tarafından belirlenmiş, ölçülen veya hesaplanan parametrelere ait

Detaylı

İNDEKS. Cuk Türü İzolesiz Dönüştürücü, 219 Cuk Türü İzoleli Dönüştürücü, 228. Çalışma Bölgeleri, 107, 108, 109, 162, 177, 197, 200, 203, 240, 308

İNDEKS. Cuk Türü İzolesiz Dönüştürücü, 219 Cuk Türü İzoleli Dönüştürücü, 228. Çalışma Bölgeleri, 107, 108, 109, 162, 177, 197, 200, 203, 240, 308 İNDEKS A AC Bileşen, 186 AC Gerilim Ayarlayıcı, 8, 131, 161 AC Kıyıcı, 8, 43, 50, 51, 54, 62, 131, 132, 133, 138, 139, 140, 141, 142, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157,

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

11 - KONDANSATÖR - AKIM TRAFOLARI

11 - KONDANSATÖR - AKIM TRAFOLARI 11 - KONDANSATÖR - AKIM TRAFOLARI KONDANSATÖR - AKIM TRAFOLARI NİSAN 2016 T-KON Serisi Güç Kondansatörleri T-KON Serisi Güç Kondansatörleri Teknik Bilgiler Standartlar IEC 60831-1/2 Çalışma Ömrü Çalışma

Detaylı

BÖLÜM 2 DİYOTLU DOĞRULTUCULAR

BÖLÜM 2 DİYOTLU DOĞRULTUCULAR BÖLÜM 2 DİYOTLU DOĞRULTUCULAR A. DENEYİN AMACI: Tek faz ve 3 faz diyotlu doğrultucuların çalışmasını ve davranışlarını incelemek. Bu deneyde tek faz ve 3 faz olmak üzere tüm yarım ve tam dalga doğrultucuları,

Detaylı

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 2

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 2 1 ELEKTİK VE ELEKTİK DEVELEİ ALTENATİF AKIM Enstrümantal Analiz, Doğru Akım Analitik sinyal transduserlerinden çıkan elektrik periyodik bir salınım gösterir. Bu salınımlar akım veya potansiyelin zamana

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM309 Elektronik-2 Laboratuarı Deney Föyü Deney#8 I-V ve V-I Dönüştürücüler Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA, 2015 DENEY 8 I-V ve

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ Mehmet BAYRAK Sakarya Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü bayrak@sakarya.edu.tr ÖZET Güç sistemlerinde geçici aşırı gerilimler genellikle, yıldırım

Detaylı

DENEY 4. Rezonans Devreleri

DENEY 4. Rezonans Devreleri ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2012-2013 Bahar DENEY 4 Rezonans Devreleri Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı

Detaylı

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri ve paralel RC devrelerinin ac analizini yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler. C. DENEY İLE

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VII. DENEY FÖYÜ ELEKTRİK DERELERİ-2 LABORATUARI II. DENEY FÖYÜ TRANSFORMATÖR ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Amaç: Transformatörün özelliklerini anlamak ve başlıca parametrelerini ölçmek. Gerekli Ekipmanlar: Ses Transformatörü,

Detaylı

Ders 04. Elektronik Devre Tasarımı. Güç Elektroniği 1. Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir.

Ders 04. Elektronik Devre Tasarımı. Güç Elektroniği 1. Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir. Elektronik Devre Tasarımı Ders 04 Ders Notları Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mehmet Necdet YILDIZ a aittir. www.ozersenyurt.net www.orbeetech.com / 1 AC-DC Dönüştürücüler AC-DC dönüştürücüler

Detaylı

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS A. DENEYİN AMACI : Seri RLC devresinin AC analizini yapmak ve bu devrede rezonans durumunu incelemek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı, 2. Sinyal üreteci, 3. Değişik değerlerde dirençler

Detaylı

Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Güç Kalitesi Ölçüm ve Değerlendirme Raporu

Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Güç Kalitesi Ölçüm ve Değerlendirme Raporu / /2014 Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Güç Kalitesi Ölçüm ve Değerlendirme Raporu Adana BTÜ, Elektrik-Elektronik Mühendisliği (EEM) Bölümü tarafından hazırlanan

Detaylı

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER İÇ AŞIRI GERİLİMLER n Sistemin kendi iç yapısındaki değişikliklerden kaynaklanır. n U < 220 kv : Dış aşırı gerilimler n U > 220kV : İç aşırı gerilimler enerji sistemi açısından önem taşırlar. 1. Senkron

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi: 1 DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 70 direnç 1 adet. 1 k direnç adet. 10 k direnç adet 4. 15 k direnç 1 adet 5. k direnç 1 adet. 47 k direnç adet 7. 8 k

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ Amaç: Bu deneyde terslemeyen kuvvetlendirici, toplayıcı kuvvetlendirici ve karşılaştırıcı

Detaylı