ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU"

Transkript

1 T.. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN İLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN İLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUU (Teknik Öğretmen, Sc.) YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRİK EĞİTİMİ ANAİLİM DALI ELEKTRİK EĞİTİMİ PROGRAMI DANIŞMAN Doç.Dr. Koray TUNÇALP İSTANUL 23

2 VIÖLÜM VI HARMONİK FİLTRE SİMÜLASYONLARI VI.. GİRİŞ u bölümde, örnek olarak alınan bir elektrik enerji sistemi üzerine, tek ayarlı (bant geçiren) filtre, kompanzasyon sistemine seri endüktans bağlama ve aktif filtre uygulanarak sistemin bu filtre çeşitlerine karşı cevapları ayrı ayrı incelenmiştir. u inceleme; sistemin akımı, gerilimi, akıma ve gerilime ait THD değerleri, akıma ve gerilime ait FFT değerleri üzerinde, MATLA v6.5 programı kullanılarak simülasyon yapılmıştır.[4] VI.2. ÖRNEK SİSTEM u bölümde uygulanan bütün filtre çeşitleri, Şekil VI. de tek hat şeması ve elektriksel büyüklükleri verilen sistem üzerinde uygulanmıştır. u sistemdeki nonlineer yükler IV.3 numaralı başlıkta anlatıldığı gibi akım kaynağı ile modellenmiştir. Sistemde 3., 5., 7., 9.,., ve 3. harmoniklerin olduğu kabul edilmiştir. (Tablo VI.) Örnek olarak alınan elektrik enerji sisteminde yüklerin dengeli olarak fazlara dağıtıldığı kabul edilmiştir. Yani sistem dengeli bir sistemdir.

3 Tablo VI.. Örnek Elektrik Tesisindeki Nonlineer Yüklere Ait Akım Genlikleri Akımdaki Harmonik Derecesi Genliği (A) I3 25 I5 5 I7 95 I9 6 I 25 I3 5 Nonlineer Yükler /,4 kv 63 kva / λ 5 Hz Kompanzasyon Sistemi Lineer Yükler 38 V 35 kva cos ϕ=,75 5 Hz 3 kvar x 5 Kademe Şekil VI.. Örnek Elektrik Enerji Tesisi Örnek elektrik enerji sisteminin MATLA de hazırlanmış simülasyon devresi Şekil VI.2 de verilmiştir. u simülasyon devresinde, Ölçüm loğu, A Fazı Nonlineer Yükü, Fazı Nonlineer Yükü ve Fazı Nonlineer Yükü isimli bloklar birer kapalı bloklardır. MATLA de ki simülasyon devrelerinde bu bloklar gibi gösterilen bütün bloklar bir kapalı bloğu temsil etmektedir. Kapalı bloklar, içlerinde ayrı devreler bulunan sistemlerdir. Ölçü loğu isimli kapalı bloğun iç devresi Şekil VI.3 de verilmiştir. u blok içerisinde gerekli olan bütün büyüklükleri (her fazın ayrı ayrı akımı ve gerilimi, akım ve gerilime ait THD büyüklükleri, akım ve gerilime ait FFT değerleri, v.b.) ölçmek mümkündür. u blok istenildiği taktirde her türlü ölçümü yapacak şekilde geliştirilebilir.

4 A a A b c A N 3 Fazli Transformatör 3 Fazli Kaynak Ölçüm logu Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Lineer Yükler A Fazi Nonlineer Yükü Şekil VI.2. Örnek Elektrik Enerji Tesisinin MATLA de Hazırlanan Simülasyon Devresi

5 f(k) f2(k) FFT F(n) FFTv f3(k) RMS FFTi Gerilim FFT Va Ia + - v + - v + - v Vb Vc Skop f(k) f2(k) FFT f3(k) Akim FFT F(n) RMS Ib Ic Skop In 2 In2 3 In3 signalthd Toplam Harmonik Distorsiyonu + i - + i - + i - THDv signalthd Toplam Harmonik Distorsiyonu THDi Saat Out 2 Out2 3 Out3 Time Display THDv Display THDi Şekil VI.3. Ölçüm loğu İsimli Kapalı loğun İç Devresi

6 Nonlineer yükleri temsil eden kapalı blokların iç şeması da Şekil VI.4 de verilmiştir. u blok içerisinde her bir harmonik derecesinin genliği bir akım kaynağı ile modellenerek sistemdeki 3 faza bağlanmıştır. Out Ia3 Ia5 Ia7 Ia9 Ia Ia3 Şekil VI.4. A-- Fazlarına Ait Nonlineer Yüklerin İç Şeması MATLA de yapılan simülasyon sonucunda sisteme ait elektriksel veriler Ölçüm loğu aracılığıyla toplanmıştır. Örnek sistem dengeli bir sistem olduğu için sistemin bir fazından bütün elektriksel veriler alınmış olup bu veriler bütün fazlar için aynı kabul edilmiştir. Sistemin akım grafiği Şekil VI.5 de, gerilim grafiği VI.6 da, Akım için FFT grafiği Şekil VI.7 de, Gerilim için FFT grafiği Şekil VI.8 de, Akım için THD grafiği Şekil VI.9 da ve Gerilim için THD grafiği Şekil VI. da verilmiştir.

7 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Zaman (sn) Şekil VI.5. A Fazı Akımı 4 3 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (V) Zaman (sn) Şekil VI.6. A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

8 Şekil VI.5 ve Şekil VI.6 da, sistemdeki dolaşan harmonik akımları ve bunların oluşturduğu gerilim düşümleri sebebi ile bozlan akım ve gerilim eğrileri görülmektedir. 8 7 A Fazı Akımının FFT Değeri (A) Harmonik Derecesi Şekil VI.7. A Fazı Akımının FFT Değeri A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.8. A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri Şekil VI.7 de sistemdeki akıma ait FFT analizi sonucu görülmektedir. u analize göre, sistemin akımında 3., 5., 7. ve 9. harmoniklerin etkin olduğu görülmektedir.. ve 3. harmoniğin temel frekans akımına göre genlik değerleri çok düşük olduğundan filtre uygulamalarında göz ardı edilebilir. Şekik VI.8 göre, gerilimde ise sistemdeki akım harmoniklerinin oluşturduğu gerilim düşümleri sebebi ile oluşan akımla aynı harmonik derecesine sahip harmonikler mevcuttur.

9 .9 A Fazı Akımının THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.9. A Fazı Akımının THD Değeri.2 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değrei (x %) Zaman (sn) Şekil VI.. A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri

10 Şekil VI.9 ve Şekil VI. da akıma ve gerilime ait THD değerleri görülmektedir. una göre; akımdaki THD değeri %4 mertebelerinde, Gerilimdeki THD değerleri ise %6,5 mertebelerindedir. u THD değerleri III.7 numaralı başlık altında belirtilen kabul edilebilen sınırların oldukça üstündedir. u sebepten sisteme filtre uygulanarak THD seviyelerinin düşürülmesi gerekmektedir. VI.3. ÖRNEK SİSTEME TEK AYARLI FİLTRENİN UYGULANMASI urada Şekil VI.2 de simülasyonu hazırlanan sisteme tek ayarlı filtre uygulanarak sistemin buna olan cevabı incelenecektir. Daha önce V.4.2. numaralı başlık altında açıklandığı gibi bu filtre uygulanırken filtre içinde kullanılan kapasite elemanlarının sisteme gerekli olan kompanzasyon gücünü de karşılaması gerekmektedir. Sistemin mevcut güç katsayısı,75 dir, bu değeri,95 e çıkartabilmek için gerekli olan kondansatör gücü, o o P( tanϕ ) = 262,5( tan 4,49 tan8,94 ) 45, kvar Q c = tanϕ 2 = 223 (VI.) olarak hesaplanmıştır. urada; Q c : Sistemin güç katsayısının istenilen değere çıkartabilmek için sisteme bağlanması gereken kondansatörlerin toplam gücü (VAr), P : Sistemin mevcut aktif gücü (W), tanϕ : Sistemin ilk andaki güç açısının tanjantı, tanϕ 2 : Sistemin istenen güç açısının tanjantıdır. u değer, standart kondansatör güç değerleri göz önüne alındığından bundan sonraki hesaplamalarda 5 kvar olarak alınmıştır. u güç değerine göre sisteme bağlanması gereken kapasitansların kapasitif reaktansları, U X = = =, 9626 Ω (VI.2) Q 5 şeklinde bulunur. Kapasite değeri ise,

11 = 2πfX c = =,3367 F 2π 5,9626 (VI.3) olarak hesaplanabilir. Örnek sistemimizde, 3., 5., 7., 9. ve. harmonikler etkili genlik değerlerine sahip olduklarından bu harmonikler süzülecektir. Her bir harmonik derecesi için L ve elemanlarından oluşan paralel kollar tasarlanacaktır. Ancak her harmonik derecesinin genlik değeri farklı olduğundan her bir paralel kol, tasarlandığı harmonik derecesinin genlik değerindeki akımı taşıyabilecek kapasitede tasarlanmalıdır. u sebepten sisteme bağlanması gereken toplam değerinin kollara paylaştırılması aşağıdaki gibi olacaktır. I h = I + I + I + I + I + I = A (VI.4) = I 3 25 = =,3367,43 F (VI.5) I = h I 5 5 = =,3367,8478 F (VI.6) I = h I 7 95 = =,3367,5368 F (VI.7) I = h I 9 6 = =,3367,3394 F (VI.8) I = h I 25 = =,3367,43 F (VI.9) I 585 = h Paralel kollar için hesaplanan kapasite değerleri ve paralel kolların ayar edilmek istendiği harmonik mertebesinin frekansı referans alınarak kolların endüktans değerleri ise,

12 L = =, H 2 f 2 5,43 = π π 3 3 (VI.) L = =, H 2 f 2 25,8478 = π π 5 5 (VI.) L = =, H 2 f 2 35,5368 = π π 7 7 (VI.2) L = =, H 2 f 2 45,3394 = π π 9 9 (VI.3) L = =, 2 f 2 55,43 = π π H (VI.4) Her paralel kol için hesaplanan L ve değerlerine göre sistemin MATLA de hazırlanan simülasyon devresi Şekil VI. de görülmektedir.

13 A a A b c A N 3 Fazli Transformatör 3 Fazli Kaynak Ölçüm logu A Fazi Tek Ayarli Filtre Fazi Tek Ayarli Filtre Fazi Tek Ayarli Filtre A Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü A-- lok Yükleri Şekil VI.. Örnek Elektrik Enerji Tesisine Tek Ayarlı Filtrenin Uygulanması

14 Şekil VI. de gösterilen simülasyon devresinde kapalı blok olarak gösterilen A- ve fazlarına ait tek ayarlı filtrenin açık şeması Şekil VI.2 de verilmiştir. In Şekil VI.2. Tek Ayarlı Filtrenin Açık Şeması Şekil VI. deki simülasyon devresinin çalıştırılması sonucunda sistemin filtre uygulandıktan sonra devreden çektiği akım Şekil VI.3 de, devrenin gerilimi Şekil VI.4 de, akım için FFT grafiği Şekil VI.5 de, Gerilim için FFT grafiği Şekil VI.6 de, Akım için THD grafiği Şekil VI.7 da ve Gerilim için THD grafiği Şekil VI.8 de verilmiştir.

15 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Zaman (sn) Şekil VI.3. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımı 4 3 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (V) Zaman (sn) Şekil VI.4. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

16 Şekil VI.3 den görüldüğü gibi Şekil VI.5 e göre (filtre uygulanmadan önceki) sistemin akımının dalga şeklinde gözle görülür bir düzelme olmuştur. Şekil VI.4 de de Şekil VI.6 ya göre (filtre uygulanmadan önce) sistemin faz-nötr geriliminin dalga şeklinde düzelme gözlenmiştir. A Fazı Akımı THD Değeri (x %) Harmonik Derecesi Şekil VI.5. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının FFT Değeri 35 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.6. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri

17 Şekil VI.5 de tek ayarlı filtre uygulandıktan sonra sistem akımının FFT analizi sonuçları verilmiştir. una göre, sistemde mevcut olan harmoniklerin genlikleri düşmüştür. Şekil VI.6 de de tek ayarlı filtre uygulandıktan sonra sistemin faz-nötr geriliminin FFT analizi sonucu vermiştir. Sistemdeki akım harmoniklerinin genlikleri düştüğü için gerilim harmoniklerinde de düşüş gözlenmiştir A Fazı Akımı THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.7. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının THD Değeri

18 .5 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.8. Tek Ayarlı Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri Tek ayarlı filtre uygulanmadan önce akımdaki THD değeri % 4 mertebelerinde iken, tek ayarlı filtre uygulandıktan sonra bu değer % 4 mertebelerine düşmüştür. Gerilimin THD değeri ise % 6,5 değerinden % 3 mertebelerine düşmüştür. Akım ve gerilimdeki bu THD değerleri kabul edilebilir seviyededir. uradan görülmektedir ki her bir harmonik mertebesi için ayar edilen paralel kollar, ayar edildikleri frekanslarda elemanların iç dirençleri ihmal edilirse sıfıra yakın empedans göstermişlerdir. uradan görülmektedir ki tek ayarlı filtrenin performansı oldukça iyidir. Ancak bu filtrelerin bazı dezavantajları vardır. Öncelikle, hassas yapılan hesaplama ve ayarlardan dolayı, filtreyi oluşturan elemanların değerinde zamanla oluşan değişmelere karşı oldukça duyarlı olmaları en önemli sorundur. Ayrıca tek ayarlı filtreler sadece gücü sabit olan nonlineer yüklü sistemlerde kullanılabilir. Çünkü, üzerlerindeki kapasite değerleri değişken olmadığından sistemdeki endüktif yükler kalktığından kondansatörler devrede kalmaya devam edeceğinden bu durumda aşırı kompanzasyon oluşabilir. Veya nonlineer yüklerden bir kısmı devreden çıktığında, örneğin sistemdeki 5. harmoniğin büyük bir kısmını oluşturan yük devreden

19 çıktığında 5. harmoniği süzen tek ayarlı filtre kolu sistemde kalacağından bu kol enerji kaybına yol açacaktır. u yüzden bu filtreler sabit nonlineer yüklerin bulunduğu sistemlerde kullanılmalıdır. Sabit yük devreden çıktığında tek ayarlı filtrelerde devreden çıkarılmalıdır. VI.4. ÖRNEK SİSTEMDE KOMPANZASYON SİSTEMİNE SERİ ENDÜKTANS AĞLAMAK Kompanzasyon sistemine seri endüktans bağlama işlemi uygulamada en çok karşılaşılan uygulamalardan birisidir. unun en önemli sebebi, maliyetinin düşük olmasıdır. Harmonikli bir sistemde harmoniklerin varlığı çoğu zaman kompanzasyon sistemine verdiği zararlarla anlaşılır. O yüzden bu yöntem, harmoniklerin kompanzasyon sistemi üzerindeki etkilerini de azalttığından oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. u yönteme göre; sistemdeki kompanzasyon sisteminin değerlerine bakılarak firmalar tarafından oluşturulan endüktans seçim tablolarından uygun endüktans değerleri seçilerek kompanzasyon sistemine seri bağlanmalıdır. u yöntemin ayrıntıları V.4.3. numaralı başlık altında açıklanmıştır. Örnek sistemin kapasitif güç ihtiyacı Denklem VI. de hesaplandığı gibi 45,223 kvar değerindedir. u değer, standart kondansatör güçlerinin tam katı olan 5 kvar değerine tamamlanarak 5 kademeli bir kompanzasyon sistemi kurulmuştur. u kompanzasyon sistemi, reaktif güç kontrol rölesi ile kumanda edilmektedir. una göre her bir kademenin kondansatör gücü 3 kvar dir. Örnek sistem tam yük durumu için modellendiğinden kompanzasyon sistemindeki tüm kademelerin devrede olduğu duruma göre filtre uygulanmıştır. Örnek sistemdeki harmonik mertebelerinden genlik değeri en yüksek olan harmonik 3. harmonik olduğundan bu sistem için p değeri % 7 olan endüktanslar seçilmelidir. Endüktans seçim tablosu Tablo V. de verilmiştir. Sistemdeki kondansatörler 44 V da çalışacak şekilde seçilmiştir. una göre endüktansların değeri,53 mh olmaktadır. u değerdeki endüktanslar, her bir faz için ayrı olmak üzere kompanzasyon sistemine seri bağlandığında bu filtre gerçekleştirilmiş olur. u sisteme ait MATLA programında hazırlanmış simülasyon devresi Şekil VI.9 da

20 verilmiştir. Şekil VI.9 da kapalı blok olarak gösterilen seri endüktans bağlı kompanzasyon sisteminin açık şeması Şekil VI.2 de verilmiştir. Şekil VI.9 deki simülasyon devresinin çalıştırılması sonucunda sistemin filtre uygulandıktan sonra devreden çektiği akım Şekil VI.2 de, devrenin gerilimi Şekil VI.22 de, akım için FFT grafiği Şekil VI.23 de, gerilim için FFT grafiği Şekil VI.24 de, akım için THD grafiği Şekil VI.25 de ve gerilim için THD grafiği Şekil VI.26 da verilmiştir.

21 A a A b c A N 3 Fazli Transformatör 3 Fazli Kaynak Ölçüm logu Seri Endüktans agli Kompanzasyon Sistemi A Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü A-- lok Yükleri Şekil VI.9. Örnek Elektrik Enerji Tesisinin Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktansın Uygulanması

22 3 In3 2 In2 In 5 2 A A A A A Şekil VI.2. Seri Endüktans ağlı Kompanzasyon Sisteminin Açık Şeması

23 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Şekil VI.2. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Akımı 4 3 A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (V) Zaman (sn) Şekil VI.22. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

24 Şekil VI.2 de görüldüğü gibi sistem akımında filtresiz duruma göre gözle görülür bir düzelme olmuştur. Ancak bu düzelme tek ayarlı filtredeki kadar iyi değildir. Gerilim eğrisinde de bir düzelme mevcuttur. 8 7 A Fazı Akımının FFT Değeri (A) Harmonik Derecesi Şekil VI.23. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Akımının FFT Değeri 35 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.24. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri FFT analizlerinde görülmektedir ki, hem akım hem de gerilimdeki harmoniklerin genlikleri azalmıştır.

25 .5.45 A Fazı Akımının THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.25. Kompanzasyon Sistemsine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Akımının THD Değeri.5 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.26. Kompanzasyon Sistemine Seri Endüktans ağlandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri

26 Kompanzasyon sistemine seri endüktans bağlandıktan sonra sistem akımının THD değeri % 8 mertebelerine, gerilimin THD değeri % 6 mertebelerine düşmüştür. u değerlere göre filtrenin performansı, tek ayarlı filtreye göre kötüdür. Ancak bu tür filtrelerin avantajları, maliyetlerinin düşük olması, uygulanmasının kolay olması ve sonuçlarının tatminkar olmasıdır. VI.5. ÖRNEK SİSTEME AKTİF FİLTRENİN UYGULANMASI Aktif filtrenin çalışma prensibi, uygulanma yöntemleri ve matematik modelleri V.5.3 numaralı başlık altında anlatılmıştır. u bölümde paralel, üç fazlı, nötr hatsız aktif filtre modelinin MATLA programında simülasyonu yapılarak sonuçları incelenmiştir. Aktif filtre simülasyonunda; harmoniklerin belirlenebilmesi için ani reaktif güç metodu (p-q metodu), dönüştürücü için ise gerilim beslemeli PMW generatörü kullanılmıştır. Paralel aktif filtrenin MATLA programı ile hazırlanan simülasyon devresi Şekil VI.27 de verilmiştir. Hazırlanan simülasyon devresinde; E x, E y ( α Eβ E, ) dönüşümü, I x, I y ( I, I α β ) dönüşümü, Determinant, fark akımlarının hesaplanması, 3 fazlı referans kaynak ve dönüştürücü sinyali olarak adlandırılan 6 adet kapalı blok vardır. u kapalı blokların iç şemaları aşağıda sırasıyla verilmiştir.

27 Vx Kare i*ca 3 Fazlı Referans Kaynak Vy i*cb Vx, Vy Dönüşümü Ix Vx Vx*Ix Pl Fark Akımları Hesaplama i*cc num(s) Ix Vy Iy Vy*Iy Vx*Iy den(s) pl p* pav Vdc 75 Dönüştürücü Sinyali Iy ql ql PID Kontrolör VRef Ix, Iy Dönüşümü Vy*Ix v v v PID A + - Vdc pulses A a + i - ilu PWM IGT Dönüştürücü PWM Generatör A N b c 3 Fazli 3 Fazli Kaynak Transformatör Ölçüm logu + + i - i - ilv ilw A Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü Fazi Nonlineer Yükü A Lineer Yükler Pulses Signal(s) Şekil VI.27. Örnek Elektrik Enerji Tesisine Aktif Filtrenin Uygulanması

28 Şekil VI.28 de V x, Vy ( V, V α β) dönüşümü isimli kapalı bloğun açık şeması vermiştir. u kapalı blok ile elektrik enerji sistemindeki gerilimlere ( V, V, V ) Denklem V. uygulanmaktadır. a b c In -K- 2 In2 -K- Out Vx 3 In3 -K- -K- 2 Vy -K- Out2 Şekil VI.28. V x, Vy ( V, V α β ) Kapalı loğu Şekil VI.29 da I x, I y ( α Iβ I, ) dönüşümü isimli kapalı bloğun açık şeması vermiştir. u kapalı blok ile elektrik enerji sistemindeki akımlara ( I, I, I ) Denklem V.2 uygulanmaktadır. a b c In 2 In2 -K- -K- -K- Ix Out 3 In3 -K- -K- Iy 2 Out2 Şekil VI.29. I x, I y ( I, I α β ) Kapalı loğu

29 Şekil VI.3 da kare bloğunun açık şeması verilmektedir. u blok ile denklem V.35 de gerekli olan, 2 2 α V β V + ifadesi hesaplanmaktadır. Vx In 2 In2 Vy Dot Product Dot Product Sum6 Out Şekil VI.3. Kare Kapalı loğu Şekil VI.3 de fark akımlarını hesaplama isimli kapalı bloğun açık şeması verilmektedir. u kapalı blok ile denklem V.35 ve V.37 deki ifadeler elde edilmektedir. Vx/det In 2 In2 p* -K- 3 In3 4 In4 Vy/det q* -K- Sum i*ca Out q* Vy/det*p* -K- -K- i*cb 2 Out2 q* Vy/det*q* -K- -K- i*cc 3 Out3 Vx/det*q* Şekil VI.3. Fark Akımları Hesaplama Kapalı loğu

30 Şekil VI.32 de 3 fazlı referans kaynak isimli kapalı bloğun açık şeması verilmektedir. u blok ile 3 fazlı referans sinüs dalgası üretilmektedir. Out 2 Out2 3 Out3 Şekil VI Fazlı Referans Kaynağın Kapalı loğu Şekil VI.33 de dönüştürücü sinyali isimli kapalı bloğun açık şeması verilmektedir. u kapalı blokta 3 fazlı referans sinüs dalgası ile fark akımları karşılaştırılarak dönüştürücünün (PMW generatör) sinyali üretilmektedir. In 2 In2-3 In3 4 In4 - -K- Integrator s Out 5 In5 6 In6 - Şekil VI.33. Dönüştürücü Sinyali Kapalı loğu Şekil VI.27 deki simülasyon devresinin çalıştırılması sonucunda sistemin filtre uygulandıktan sonra devreden çektiği akım Şekil VI.34 de, devrenin gerilimi Şekil VI.35 de, akım için FFT grafiği Şekil VI.36 da, Gerilim için FFT grafiği Şekil VI.37 de, Akım için THD grafiği Şekil VI.38 de ve Gerilim için THD grafiği Şekil VI.39 da verilmiştir.

31 8 6 4 A Fazı Akımı (A) Zaman (sn) Şekil VI.34. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımı A Fazı Faz-Nötr Gerilimi (v) Zaman (sn) Şekil VI.35. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Gerilimi

32 Şekil VI.34 de görüldüğü gibi sistem akımı tam sinüs şeklini yakaladığı görülmektedir. A Fazı Akımının FFT Değeri (A) Harmonik Derecesi Şekil VI.36. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının FFT Değeri A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri (V) Harmonik Derecesi Şekil VI.37. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin FFT Değeri FFT analizlerinde harmonikler yok denecek kadar azdır. görülmektedir ki, hem akım hem de gerilimdeki

33 .2.8 A Fazı Akımının THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.38. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Akımının THD Değeri.2 A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri (x %) Zaman (sn) Şekil VI.39. Aktif Filtre Uygulandıktan Sonra A Fazı Faz-Nötr Geriliminin THD Değeri

34 Örnek sisteme aktif filtre uygulandıktan sonra sistem akımının THD değeri % 3 mertebelerine, gerilimin THD değeri %,5 mertebelerine düşmüştür. u değerlere göre örnek sisteme uygulanan 3 farklı filtre tipi birbiri ile kıyasladığında en iyi sonucu aktif filtrenin verdiği görülmektedir.

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU Sabir RÜSTEMLİ Elektrik tesislerinin güvenli ve arzu edilir bir biçimde çalışması için, tesisin tasarım ve işletim

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU Sabir Rüstemli 1, Emrullah Okuducu 2, Serhat Berat Efe 1 1 Bitlis Eren Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 7. Sunum: Çok Fazlı Devreler Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 1 Üç Fazlı Devreler Üç fazlı devreler bünyesinde üç fazlı gerilim içeren devrelerdir.

Detaylı

BİR ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK ENERJİ TESİSİNDE HARMONİK ÖLÇÜM SONUÇLARININ MATLAB DE SİMÜLASYONU VE PASİF FİLTRE UYGULAMASI

BİR ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK ENERJİ TESİSİNDE HARMONİK ÖLÇÜM SONUÇLARININ MATLAB DE SİMÜLASYONU VE PASİF FİLTRE UYGULAMASI BİR ALÇAK GERİLİM ELEKTRİK ENERJİ TESİSİNDE HARMONİK ÖLÇÜM SONUÇLARININ MATLAB DE SİMÜLASYONU VE PASİF FİLTRE UYGULAMASI Doç.Dr. Koray TUNÇALP Yrd.Doç.Dr. Adnan KAKİLLİ Arş.Gör. Mehmet SUCU Marmara Üniversitesi

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

Üç-faz Tam Dalga (Köprü) Doğrultucu

Üç-faz Tam Dalga (Köprü) Doğrultucu 427 GÜÇ ELEKTRONİĞİ 3.1 Amaç Üç-faz Tam Dalga (Köprü) Doğrultucu Bu simülasyonun amacı R ve RL yüklerine sahip üç-faz köprü diyot doğrultucunun çalışma ve karakteristiğinin incelenmesidir. 3.2 Simülasyon

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

Üç Fazlı Sistemler ALIŞTIRMALAR

Üç Fazlı Sistemler ALIŞTIRMALAR Üç Fazlı istemler 477 11.10. ALŞMALA oru 11.1: Üç fazlı yıldız bağlı dengeli bir yükün faz-nötr gerilimi 150V dur. Yükün hat (=fazlar arası) gerilimini bulunuz. (Cevap : Hat 260V) oru 11.2: Üç fazlı üçgen

Detaylı

Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması

Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Enerji Verimliliği ve Kalitesi Sempozyumu EVK 2015 Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Mehmet Oğuz ÖZCAN Ezgi Ünverdi AĞLAR Ali Bekir YILDIZ

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 2 OHM-KIRCHOFF KANUNLARI VE BOBİN-DİRENÇ-KONDANSATÖR Malzeme Listesi: 1 adet 47Ω, 1 adet 100Ω, 1 adet 1,5KΩ ve 1 adet 6.8KΩ Dirençler 1 adet 100mH Bobin 1 adet 220nF Kondansatör Deneyde Kullanılacak

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor gibi tüketicilerin çalışmaları

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II ALTERNATİF AKIM KÖPRÜLERİ 1. Hazırlık Soruları Deneye gelmeden önce aşağıdaki soruları cevaplayınız ve deney öncesinde rapor halinde sununuz. Omik, kapasitif ve endüktif yük ne demektir? Açıklayınız. Omik

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI DİRENÇ-ENDÜKTANS VE DİRENÇ KAPASİTANS FİLTRE DEVRELERİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alçak geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 2. Yüksek geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 3. R-L

Detaylı

Pasif devre elemanları (bobin, kondansatör, direnç) kullanarak, paralel kol olarak tasarlanan pasif

Pasif devre elemanları (bobin, kondansatör, direnç) kullanarak, paralel kol olarak tasarlanan pasif Pasif devre elemanları (bobin, kondansatör, direnç) kullanarak, paralel kol olarak tasarlanan pasif filtre düzeneği, tasarlandığı harmoniğin frekans değerinde seri rezonans oluşturarak harmonik akımını

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER

DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı Elektronik I Dersi Laboratuvarı DOĞRULTUCULAR VE REGÜLATÖRLER 1. Deneyin Amacı Yarım

Detaylı

Nonlineer Yükleri İçeren Enerji Sistemleri İçin Filtreli Reaktif Güç Kompanzasyonu ve Sistemin MATLAB & Simulink Modeli ile Simülasyonu

Nonlineer Yükleri İçeren Enerji Sistemleri İçin Filtreli Reaktif Güç Kompanzasyonu ve Sistemin MATLAB & Simulink Modeli ile Simülasyonu Nonlineer Yükleri İçeren Enerji Sistemleri İçin Filtreli Reaktif Güç Kompanzasyonu ve Sistemin MATLAB & Simulink Modeli ile Simülasyonu Celal KOCATEPE kocatepe@yildiz.edu.tr Ömer Çağlar ONAR conar@yildiz.edu.tr

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : DENEY TARİHİ : DENEYİ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK TESİSLERİ LABORATUARI RAPOR KİTABI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK TESİSLERİ LABORATUARI RAPOR KİTABI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK TESİSLERİ LABORATUARI RAPOR KİTABI KOCAELİ 2016 RAPOR HAZIRLAMA KURALLARI 1. Deney raporlarının yazımında A4 kağıdı kullanılmalıdır.

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI

ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI Giriş Temel güç kuvvetlendiricisi yapılarından olan B sınıfı ve AB sınıfı kuvvetlendiricilerin çalışma mantığını kavrayarak, bu kuvvetlendiricileri verim

Detaylı

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ KOMPANZASYON SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE ETKİLERİ Günümüzde elektrik enerjisini verimli kullanmak üretim maliyetlerini düşürmek ve enerji tüketimini azaltmak doğanın korunmasını açısından büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI Alper Terciyanlı TÜBİTAK-BİLTEN alper.terciyanli@emo.org.tr EMO Ankara Şube Reaktif Güç Kompanzasyonu Eğitimi 16.07.2005 1 Kapsam Genel Kavramlar Reaktif

Detaylı

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir.

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. 1 fazlı Gerilim Kaynaklı PWM invertörler (Endüktif yükte); Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. Şekil-7.7 den görüldüğü gibi yükün endüktif olması durumunda, yük üzerindeki enerjinin

Detaylı

SÜPER POZİSYON TEOREMİ

SÜPER POZİSYON TEOREMİ SÜPER POZİSYON TEOREMİ Süper pozisyon yöntemi birden fazla kaynak içeren devrelerde uygulanır. Herhangi bir elemana ilişkin akım değeri bulunmak istendiğinde, devredeki bir kaynak korunup diğer tüm kaynaklar

Detaylı

Alternatif Akım Devreleri

Alternatif Akım Devreleri Alternatif akım sürekli yönü ve şiddeti değişen bir akımdır. Alternatif akımda bazı devre elemanları (bobin, kapasitör, yarı iletken devre elemanları) doğruakım devrelerinde olduğundan farklı davranırlar.

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ EEKTİK DEEEİ-2 ABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ATENATİF AKIM ATINDA DEE ANAİİ Amaç: Alternatif akım altında seri devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi Gerekli Ekipmanlar: Güç Kaynağı, Ampermetre, oltmetre,

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri)

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) 1. DENEYİN AMACI ÜÇ FAZ EVİRİCİ 3 Faz eviricilerin çalışma

Detaylı

KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ

KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ Bahadır Yalçın ECT Mühendislik Ltd. Şti. Sabit Bey Sokak No : 1/9 Koşuyolu Kadıköy İSTANBUL 0 216 327 14 80 0 216 428 50 40 ectmuh @superonline.com ÖZET Bu bildiride,enerji

Detaylı

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları DENEY 12-1 Aktif Yüksek Geçiren Filtre DENEYİN AMACI 1. Aktif yüksek geçiren filtrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Aktif yüksek geçiren filtrenin frekans tepkesini

Detaylı

KISIM 1 ELEKTRONİK DEVRELER (ANALİZ TASARIM - PROBLEM)

KISIM 1 ELEKTRONİK DEVRELER (ANALİZ TASARIM - PROBLEM) İÇİNDEKİLER KISIM 1 ELEKTRONİK DEVRELER (ANALİZ TASARIM - PROBLEM) 1. BÖLÜM GERİBESLEMELİ AMPLİFİKATÖRLER... 3 1.1. Giriş...3 1.2. Geribeselemeli Devrenin Transfer Fonksiyonu...4 1.3. Gerilim - Seri Geribeslemesi...5

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi DERS BİLGİ FORMU DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ELEKTRİK İLETİM HATLARINDA GERİLİM DÜŞÜMÜ VE GÜÇ FAKTÖRÜ

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

Güç Kalitesi Problemleri ve Çözüm Yöntemleri

Güç Kalitesi Problemleri ve Çözüm Yöntemleri Güç Kalitesi Problemleri ve Çözüm Yöntemleri Cihan ŞENEL Güç Kalitesi Departmanı Ürün Mühendisi Ver.1 Rev.2 Haziran 2015 www.aktif.net KOMPANZASYON & HARMONİKLER 1 Sunum İçeriği Güç Kalitesi Nedir? Güç

Detaylı

Problemler: Devre Analizi-II

Problemler: Devre Analizi-II Problemler: Devre Analizi-II P.7.1 Grafiği verilen sinüsoidalin hem sinüs hem de kosinüs cinsinden ifadesini yazınız. v(t) 5 4 3 2 1 0-1 t(saniye) -2-3 -4-5 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 P.7.2 v1(t) 60Cos( 100

Detaylı

oarikan@yildiz.edu.tr

oarikan@yildiz.edu.tr BİTİRME Sİ ÖNERİ FORMU ADI HARMONİKLİ SİSTEMLERDE GÜÇ KOMPANZASYONU TASARIMI ÖZETİ Projede harmoniklerin bulunduğu sistemde güç faktörünün düzeltilmesi irdelenerek, kompanzasyonu ve filtrelemeyi sağlayan

Detaylı

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz.

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz. BİR ve İKİ FAZLI İZOLASYON TRANSFORMATÖR Bir ve İki fazlı olarak üretilen emniyet izolasyon transformatör leri insan sağlığı ile sistem ve cihazlara yüksek güvenliğin istenildiği yerlerde kullanılır. İzolasyon

Detaylı

Sinüsoidal Gerilim ve Akım ALIŞTIRMALAR

Sinüsoidal Gerilim ve Akım ALIŞTIRMALAR Sinüsoidal Gerilim ve Akım 65 2.7. ALŞTRMALAR Soru 2.1 : 4 kutuplu bir generatörde rotor (hareketli kısım) 3000 devir/dk ile döndüğüne göre, üretilen gerilimin frekansını bulunuz. (Cevap : f=100hz) Soru

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 2 Deney Adı: Ohm-Kirchoff Kanunları ve Bobin-Direnç-Kondansatör Malzeme Listesi:

Detaylı

Öğrencinin Adı - Soyadı Numarası Grubu İmza DENEY NO 1 ÖN HAZIRLIK RAPORU DENEYİN ADI SERBEST UYARMALI D.A. GENERATÖRÜ KARAKTERİSTİKLERİ a) Boşta Çalışma Karakteristiği b) Dış karakteristik c) Ayar karakteristik

Detaylı

AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ

AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ 1-Akım Trafo Oranı ayarı: Set tuşuna basılır. Ekranda : akım trafo oranı mesajı görülür. Tekrar Set tuşuna basılır. Ekranda önceden ayarlanmış olan akım trafo oranı değeri görülür.yukarı,

Detaylı

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu 427 GÜÇ ELEKTRONİĞİ Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu Simülasyon. Amaç: Bu simülasyonun amacı R ve RL yüklerine sahip tek-faz yarım dalga diyot doğrultucunun çalışma ve karakteristiğinin incelenmesidir..2

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

10- KISA DEVRE ARIZA AKIMLARININ IEC A GÖRE HESAPLAMA ESASLARI -1

10- KISA DEVRE ARIZA AKIMLARININ IEC A GÖRE HESAPLAMA ESASLARI -1 10- KISA DEVRE ARIZA AKIMLARININ IEC 60909 A GÖRE HESAPLAMA ESASLARI -1 H.Cenk BÜYÜKSARAÇ/ Elektrik-Elektronik Müh. ODTÜ-1992 56 Şekil 10.6-Kısa devrelerin ve akımlarının tanımlamaları(iec-60909-0) a)

Detaylı

ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI

ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI ALÇAK FREKANS GÜÇ YÜKSELTEÇLERİ VE ÇIKIŞ KATLARI Deneyin Amacı: Alçak frekans güç yükselteçleri ve çıkış katlarının incelenip, çalışma mantıklarının kavranması Kullanılacak Materyaller: BD135 (npn Transistör)

Detaylı

HARMONİK FİLTRELİ VE TRİSTÖRLÜ KOMPANZASYON

HARMONİK FİLTRELİ VE TRİSTÖRLÜ KOMPANZASYON HARMONİK FİLTRELİ VE TRİSTÖRLÜ KOMPANZASYON 19.02.2016 UMUT YAMAN TAAHHÜT, PROJECİLER, MÜŞAVİR KANALI YÖNETİCİSİ uyaman@entes.com.tr +90 549 762 02 17 Kompanzasyon nedir? Kompanzasyonun sistemlere etkileri.

Detaylı

C-SVC ŞÖNT REAKTÖR SÜRÜCÜLERİ İLE MÜKEMMEL KOMPANZASYON ÇÖZÜMLERİ

C-SVC ŞÖNT REAKTÖR SÜRÜCÜLERİ İLE MÜKEMMEL KOMPANZASYON ÇÖZÜMLERİ C-SVC ŞÖNT REAKTÖR SÜRÜCÜLERİ İLE MÜKEMMEL KOMPANZASYON ÇÖZÜMLERİ Kolay Kurulum Kademe Çözünürlüğü 1/4000 Endüktif ve Kapasitif Yönde Kontrol Her Marka 3 Fazlı Reaktif Güç Kontrol Rolesiyle Kullanılır

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

TS EN ISO 9001:

TS EN ISO 9001: 2 TS EN ISO 9001:2015 İçindekiler C-SVC A.G. Şönt Reaktör Sürücüleri 4 C-MVC O.G. Şönt Reaktör Sürücüleri 5 Reaktif Güç Kontrol Röleleri 6 Enerji Analizörleri 6 Monofaze Kondansatörler 7 400V Kondansatörler

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I DENEY 2: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ VE AC-DC DOĞRULTUCU UYGULAMALARI Ad Soyad

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme. Eyüp AKPINAR DEÜ

Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme. Eyüp AKPINAR DEÜ Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme Eyüp AKPINAR DEÜ Dağıtım Hatlarında Reaktif Güç Kullanıcı yükleri genellikle endüktif olduğu için reaktif güç çekerler Hatlarda, transformatörlerde, iletim hatlarında

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE HARMONİKLERİN ENGELLENMESİ

GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE HARMONİKLERİN ENGELLENMESİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE HARMONİKLERİN ENGELLENMESİ Serhat Berat EFE (beratefe@dicle.edu.tr) Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi - Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektrik enerji sistemlerinde

Detaylı

Elektrik Makinaları I

Elektrik Makinaları I Elektrik Makinaları I Açık Devre- Kısa Devre karakteristikleri Çıkık kutuplu makinalar, generatör ve motor çalışma, fazör diyagramları, güç ve döndürmemomenti a) Kısa Devre Deneyi Bağlantı şeması b) Açık

Detaylı

Güç Faktörünün İyileştirilmesi Esasları: KOMPANZASYON HAKKINDA GENEL BİLGİ Tüketicilerin normal olarak şebekeden çektikleri endüktif gücün kapasitif yük çekmek suretiyle özel bir reaktif güç üreticisi

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Deneyin Amacı *Alternatif akım devrelerinde sıklıkla kullanılan (alternatif işaret, frekans, faz farkı, fazör diyagramı,

Detaylı

AC YÜKSEK GERİLİMLERİN ÜRETİLMESİ

AC YÜKSEK GERİLİMLERİN ÜRETİLMESİ AC İN Genel olarak yüksek alternatif gerilimler,yüksek gerilim generatörleri ve yüksek gerilim transformatörleri yardımıyla üretilir. Genellikle büyük güçlü yüksek gerilim generatörleri en çok 10 ile 20

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri

ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri DENEYİN AMACI (1) Yarım-dalga, tam-dalga ve köprü doğrultucu devrelerinin çalışma prensiplerini anlamak. GENEL BİLGİLER Yeni Terimler (Önemli

Detaylı

REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ. Aktif güç sabit. Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç. Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a )

REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ. Aktif güç sabit. Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç. Q 1 = P 1 * tan ø 1 ( a ) REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ Aktif güç sabit Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç Q = P * tan ø ( a ) kompanzasyondan sonra ise Q 2 = P * tan ø 2 ( b ) dir. Buna göre kondansatör gücü

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme. Eyüp AKPINAR DEÜ

Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme. Eyüp AKPINAR DEÜ Kompanzasyon ve Harmonik Filtreleme Eyüp AKPINAR DEÜ Dağıtım Hatlarında Reaktif Güç Kullanıcı yükleri genellikle endüktif olduğu için reaktif güç çekerler Hatlarda, transformatörlerde, iletim hatlarında

Detaylı

ÇOK FAZLI DEVRELER EBE-212, Ö.F.BAY 1

ÇOK FAZLI DEVRELER EBE-212, Ö.F.BAY 1 ÇOK FAL DERELER EBE-212, Ö.F.BAY 1 Üç Fazlı Devreler EBE-212, Ö.F.BAY 2 Eğer gerilim kaynaklarının genlikleri aynı ve aralarında 12 faz farkı var ise böyle bir kaynağa dengeli üç fazlı gerilim kaynağı

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

ELE 301L KONTROL SİSTEMLERİ I LABORATUVARI DENEY 3: ORANSAL, TÜREVSEL VE İNTEGRAL (PID) KONTROL ELEMANLARININ İNCELENMESİ *

ELE 301L KONTROL SİSTEMLERİ I LABORATUVARI DENEY 3: ORANSAL, TÜREVSEL VE İNTEGRAL (PID) KONTROL ELEMANLARININ İNCELENMESİ * Deneyden sonra bir hafta içerisinde raporunuzu teslim ediniz. Geç teslim edilen raporlar değerlendirmeye alınmaz. ELE 301L KONTROL SİSTEMLERİ I LABORATUVARI DENEY 3: ORANSAL, TÜREVSEL VE İNTEGRAL (PID)

Detaylı

Reaktif Güç Kontrol Röleleri. Enerji Analizörleri. Tek Fazlı Kondansatörler. Üç Fazlı Kondansatörler. Uzaktan Enerji İzleme.

Reaktif Güç Kontrol Röleleri. Enerji Analizörleri. Tek Fazlı Kondansatörler. Üç Fazlı Kondansatörler. Uzaktan Enerji İzleme. İçindekiler Reaktif Güç Kontrol Röleleri 4 Enerji Analizörleri 4 Tek Fazlı Kondansatörler 5 Üç Fazlı Kondansatörler 5 Uzaktan Enerji İzleme 6 Multimetre 6 AG Akım Trafoları 7 Tek Fazlı Şönt Reaktörler

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, Kasım 2014, Bursa Eleco 4 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 7 9 Kasım 4, Bursa Harmonik Bozunum Kompanzasyonu için Melez ve Çift Ayarlı Pasif Güç Filtresi Tasarımı ve Performans Analizi

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü GEÇİCİ OLAYLARIN İNCELENMESİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü GEÇİCİ OLAYLARIN İNCELENMESİ KARAENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELK008 EVRELER II LABORATUARI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI GEÇİİ OLAYLARIN İNELENMESİ. Geçici olay ve Sürekli olay nedir? Kısaca açıklayınız.. Kondansatör ve Endüktans elemanlarına

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER AliRıza ÇETİNKAYA Proje & Satış Müdürü Erhan EYOL Kalite Güvence Müdürü REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir.

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir. Sadeleştirilmiş bir şebeke şeması ; bir sabit AC güç kaynağını, bir anahtarı, anahtarın üstündeki empedansı temsil eden Zsc yi ve bir yük empedansı Zs i kapsar. (Şekil 10.1) Gerçek bir sistemde, kaynak

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

AN96 LHH ENERJİ ANALİZÖRÜ

AN96 LHH ENERJİ ANALİZÖRÜ AN96 LHH ENERJİ ANALİZÖRÜ ortalama akım değerinin en büyük olanı) 25. 3Faza ait akımların maximum ve minimum değerleri 26. Toplam akımın maximum ve minimum değerleri 27. Her faza ait gerilimlerin maximum

Detaylı

REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ

REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ REAKTİF GÜÇ İHTİYACININ TESPİTİ Aktif güç sabit Şekil 5a ya göre kompanzasyondan önceki reaktif güç Q = P * tan ø ( a ) kompanzasyondan sonra ise Q = P * tan ø ( b ) dir. Buna göre kondansatör gücü için

Detaylı

AVRASYA UNIVERSITY ALTERNATİF AKIM DEVRE ANALİZİ

AVRASYA UNIVERSITY ALTERNATİF AKIM DEVRE ANALİZİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili ALTERNATİF AKIM DEVRE ANALİZİ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X ) Uzaktan

Detaylı

DC DC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER

DC DC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER 1. DENEYİN AMACI KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) DC DC DÖNÜŞTÜRÜCÜLER DC-DC gerilim azaltan

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DC-DC BOOST CONVERTER DEVRESİ AHMET KALKAN 110206028 Prof. Dr. Nurettin ABUT KOCAELİ-2014 1. ÖZET Bu çalışmada bir yükseltici tip DA ayarlayıcısı

Detaylı

DENEY 5: FREKANS CEVABI VE BODE GRAFİĞİ

DENEY 5: FREKANS CEVABI VE BODE GRAFİĞİ DENEY 5: FREKANS CEVABI VE BODE GRAFİĞİ 1 AMAÇ Bu deneyin temel amacı; bant geçiren ve alçak geçiren seri RLC filtrelerin cevabını incelemektir. Ayrıca frekans cevabı deneyi neticesinde elde edilen verileri

Detaylı

Enerji Verimliliği ve Tasarrufu açısından Kompanzasyon ve Enerji Kalitesi Çalışmaları

Enerji Verimliliği ve Tasarrufu açısından Kompanzasyon ve Enerji Kalitesi Çalışmaları Enerji erimliliği ve Tasarrufu açısından Kompanzasyon ve Enerji Kalitesi Çalışmaları Prof. Dr. Adnan Kaypmaz, İTÜ Elektrik- Elektronik Fakültesi, kaypmaz@itu.edu.tr Barış Engin, Elk. Y. Müh., İskenderun

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER...v 1. GÜÇ ELEKTRONİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ YARI İLETKEN GÜÇ ELEMANLARI...13

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER...v 1. GÜÇ ELEKTRONİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ YARI İLETKEN GÜÇ ELEMANLARI...13 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iii İÇİNDEKİLER...v 1. GÜÇ ELEKTRONİĞİNE GENEL BİR BAKIŞ...1 1.1. Tanım ve Kapsam...1 1.2. Tarihsel Gelişim ve Bugünkü Eğilim...3 1.3. Yarı İletken Güç Elemanları...4 1.3.1. Kontrolsüz

Detaylı