Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii"

Transkript

1

2

3

4 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii Fatih ÖZKAFA* ÖZ Kadırga Sokullu Camii, gerek orijinal çinileri üzerindeki yazılarıyla gerekse XX. yüzyılda Halim Efendi tarafından yazılmış olan yazılarıyla hat sanatı bakımından oldukça önemli bir yapıdır. Hat sanatında son dönemin en büyük sanatkârlarından olan Mustafa Halim Efendi, 1898 yılında İstanbul da doğmuştur. İlk hat derslerinde Hamid Aytaç tan almıştır. Güzel Sanatlar Akademisi nde hâkk ve resim bölümlerine ve Medresetü l- Hattatîn deki hat derslerine devam etmiştir. Dönemin büyük hattatlarından olan Hasan Rıza Efendi ile Hacı Kamil Efendi den sülüs ve nesih, Hulusi efendi den ta lik meşketmiştir. Askerde, askerî matbaa hattatlığı yapmıştır. Askerlikten sonra da bir yazıhane açmıştır. Daha sonra Devlet Güzel Sanatlar Akademisi nde yazı hocası olmuştur. Döneminin en iyi hattatlarından olan Halim Efendi, birçok camiin, çeşmenin ve mimari eserin yazılarını yazmıştır. Halim Efendi 20 Eylül 1964 te vefat etmiştir. Kadırga Sokullu Camii nin sonradan yazılan yazıları da Halim Efendi ye aittir. Bu camideki yazılar, yaklaşık dört asır önceki estetik seviyeden nasıl bir noktaya gelindiğini göstermesi bakımından, hat sanatının tarihi gelişimi hakkında özet bir bilgi verecek mahiyettedir. Anahtar Kelimeler: Sokullu Camii, Halim Efendi, hat sanatı, estetik gelişim. ABSTRACT Kadırga Sokullu Mosque is very important building with both original calligraphy patterns on tiles and inscriptons that be projected by Halim Efendi in 20th century. Mustafa Halim * Yrd. Doç. Dr., Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi, e-posta:

5 2752 Fatih ÖZKAFA Özyazıcı is the last distinguished calligrapher who reached the top in the style of jaly thuluth. He was born in 1898 in Istanbul. He received from Hamid Aytaç the first lessons on calligraphy at junior high school. Then he continued his training on drowing and sculpture at the Academy of Fine Arts, and on fine writing at the School of Calligraphers. Mustaf Halim practiced thuluth and naskh styles with master Hasan Rıza and Hacı Kamil, he also practiced ta liq style with Hulusi Efendi. During his military service he worked in the Office of the Military Press. Upon his return to civil life once again, he was appointed to the membership of the teaching taff of Academy of fine arts. Halim Efendi was the best calligrapher during his period. He also decorated many mosques, fountains and public buildings. He died in September 20th, Halim Efendi also calligrapher of Kadırga Sokullu Mosque s later inscriptions. His inscriptions reveal the aesthetic subtle taste of the Turkish form of Calligraphy. Inscriptions in this mosque are very important on account of Islamic calligraphy s aesthetic evolution. Key Words: Sokullu Mosque, Halim Efendi, calligraphy art, aesthetic revolution. 1. Camiin Mimarî Özellikleri Mimar Sinan ın sadrazamlar için inşa ettiği küçük boyutlu camiler içinde çok dikkat çekici bir yapı olan Kadırga Sokullu Camii (Fotoğraf 1), bir külliye planı dahilinde, Sokullu Şehit Mehmet Paşa tarafından, karısı İsmihan Sultan adına yaptırılmıştır (1571). İsmihan Sultan, aynı zamanda Sultan II. Selim in kızıdır. Cami, Sultanahmet Meydanı ndan Kadırga ya inen yolun üzerinde, oldukça eğimli bir mevkide ve Bizans döneminin Aya Anastasia Kilisesi nin bulunduğu yerde inşa edilmiştir. Mimar Sinan ın, meyilli araziye uygun bir şekilde planlayıp başarıyla inşa ettiği yapılardandır. Dış avlusu olmayan camiin iç avlusuna kuzey kapısından birkaç basamaklı merdivenle girilir. Bu avlunun üç tarafı revaklarla kuşatılmıştır. Revakların gerisinde, üzerleri kubbeli 16 medrese odası mevcuttur. Revakları kubbeye bağlayan kemerler önemli bir mimarî tarzı yansıtmaktadır. Merdivenle çıkılan girişin üzerindeki dershane ile yan girişlerdeki müezzin ve kayyum odaları bu avluya değişik bir hava vermektedir.

6 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2753 Ayrıca avlunun ortasında, sütun ve mermer şebekeleri sanatkârâne işlenmiş, kubbeli zarif bir şadırvan yer almaktadır. Cami, dikdörtgene yakın planlı olup altı payeli klasik dönem şemasının tekraren uygulanan örneklerindendir. Son cemaat yeri, stalaktitli mermer sütunların sivri kemerlerle birbirine bağlandığı yedi bölümden ibarettir. Yuvarlak kemerli portalin üzerinde ise celî sülüs hatla yazılmış kitabe vardır. Tek minareli olan bu camiin ana mekânı, 13 m. çapında merkezî bir kubbeyle örtülmüştür. Bu kubbe, mihrap ve portal tarafında ikişer, yan kenarlarının ortasında birer tane olmak üzere toplam altı ayağa dayanmaktadır. Bu ayaklar birbirlerine yuvarlak kemerlerle bağlanmıştır. Buradan bir altıgene ve oradan da çini aslangöğüsleriyle kubbeye geçilmektedir. Ayakların üzerindeki ağırlık kuleleriyle kubbe dışarıdan desteklenmiştir. 1 Başta zengin çini tezyinata sahip olan mihrap duvarı olmak üzere camiin pek çok yerinde klasik dönem İznik çinilerinin en olgun örnekleri karşımıza çıkmaktadır. Son cemaat yerindeki, cami içindeki ve üst kat mahfilindeki pencere alınlıkları, aslangöğüsleri, minber külâhı yazılı ve tezyinatlı çinilerle süslenmiştir. Bunlara ilâve olarak iç duvar yüzeylerindeki muhtelif âyetler ve Esmaü l-hüsnâ kuşağı, çini üzerindedir. Kadırga Sokullu Camii nin, çini ve kalemişi süslemelerindeki zenginlik, tezyinattaki âhenk ve bunlarla mimarînin canlandırılması bakımından Sinan ın en başarılı eseri olduğu da ileri sürülmüştür. 2 Camiin minaresi, Mimar Kemaleddin tarafından 1923 yılında yenilenmiş; 1952 de ise Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. 3 Camiin üst yapı düzeyinde 46, beden duvarlarında 54 olmak üzere toplam 100 adet penceresi vardır. Cami iç mekânı metre eninde, metre derinliğindedir. Avlunun ise eni metre, derinliği metredir. 4 1 Aslanapa, O., Osmanlı Devri Mimarisi, İstanbul 2004, s ; Heyet, Eminönü Camileri, İstanbul 1987, s Aslanapa, a.g.e., s a.g.e., s Kuran, A., Mimar Sinan, İstanbul 1986, s

7 2754 Fatih ÖZKAFA Kadırga Sokullu Camii, avlusunun üç cephesini medrese odalarının çevrelemesi bakımından Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii ne, planı bakımından ise Topkapı Ahmed Paşa Camii ile Beşiktaş Sinan Paşa Camii ne benzemektedir Hat Sanatında Estetik Değerlendirme Kriterleri Yazının asıl maksadı, verilmek istenen mesajı iletmektir. Yazıya bir sanat kimliği kazandırılmak istendiği zaman ise başka birçok kriterin gözetilmesi gerekir. Çünkü o zaman yazıya yeni bir fonksiyon daha yüklenmiş olur; o da sanat eseri olma fonksiyonudur. Bir çalışmanın sanat eseri sayılabilmesi için pek çok kriter vardır. Öncelikle; sanat eseri denilebilecek bir şeyin aklı başında bir insan tarafından, heyecan verici bir güzellik maksadı güdülerek ve ibdâ denilen orijinallik özelliğini haiz olarak ortaya çıkarılması şarttır. 6 Ayrıca, bir sanat eserinin, estetik felsefesinde genel kabul görmüş olan asgari şartları taşıması gerekir. Hat çalışmalarının sanat eseri sayılabilmesi için, estetiğin genel kurallarına uygun olmasının yanı sıra hat sanatının kendi içinde aranan özellikleri de taşıması gerekir. Bilindiği gibi, plastik sanatlarda istif dengesi, renk uyumu, birlik, tekrar, zıtlık, ritim, 7 simetri, asimetri, orantı gibi güzelliği sağlayan birtakım unsurlar vardır. Bu unsurların hepsi hat sanatında da dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte, her harfin kendine mahsus ölçüsü, anatomik yapısı, harflerin başta, ortada, sonda yazılış şekillerinin farklılığı ve yüzyıllar boyunca benimsenen pek çok incelik, hat sanatına mahsus estetik şartları meydana getirir. Bu sanatta, metni istiflerken dengeli bir istif dağılımı ortaya çıkarmak, çizgileri yerinde inceltip yerinde kalınlaştırmak, estetik kıvrımlar meydana getirmek, dikey, yatay ve diyagonal hatları birbiriyle ahenkli kullanmak, 8 bazen simetriyi bazen asimetriyi tercih etmek, 5 Öz, T., İstanbul Camileri, Ankara 1997, c. I, s Çam, N., İslâmda Sanat Sanatta İslâm, Ankara, 1999, s Boydaş, N., İslâm Hat Sanatında Ritm, GÜEF Dergisi, c. IV, S. 1, Ankara 1988, s Baltacıoğlu, Türklerde Yazı Sanatı, Ankara 1958, s. 12; Boydaş, N., Ta lik Yazıya Plastik Değer Açısından Bir Yaklaşım, İstanbul, 1994, s. 99 vd.; a.mlf., İslâm Yazı Sanatında Plastik Elemanlar, Yedi İklim, S. 59, Şubat 1995, İstanbul, s ; a.mlf., Osmanlı Tuğralarına Eleştiri Açısından Bir Bakış, Osmanlı, c. XI, Ankara, 1999, s

8 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2755 bazı harfleri ve harekeleri ritmik olarak tekrarlamak gibi pek çok espri yapılır. Hat sanatında bir yazının güzel sayılabilmesi için, yukarıda sayılanlara paralel olarak, harflerde birtakım şekil ve duruş hususiyetlerinin de bulunması şarttır. Bunlar; tevfiye, itmâm, ikmâl, işba, irsâl, tarsîf, te lîf, tastîr, tansîl vb. isimlerle adlandırılan estetik ifadelerdir. 9 Bu gibi özellikler, hattı normal bir yazı olmaktan çıkararak ona plastik bir ifade gücü yükler. 10 Ancak bütün bunlar yapılırken, harflerin belli ölçülerle ve belli biçimlerde yapılmasının şart olması, harflerin ne fazla ne de eksik kullanılamaması, üstelik birtakım teşrifat (okunuş sırasına göre yazma) kaidelerinin ihlâl edilmemesi gibi sınırlar hat sanatını zor bir sanat haline getirmiştir. Bu sebeplerden ötürüdür ki; hat sanatındaki güzelliğin bütünüyle algılanabilmesi için, genel estetik kriterlerin yanı sıra, sadece bu sanata mahsus olan kaidelere de hâkim olmak zarurîdir. Yani hat sanatındaki estetik, resmin ötesinde bir şeyler de içerdiği için 11 bu sanatı, yalnızca resim kavramlarıyla anlatılması mümkün olmayan farklı bir sanat olarak görmek gerekir. 12 Hattatlık eğitiminin oldukça uzun sürmesinin sebebi de hat sanatının bu özel yapısı ve yüzyıllar içerisinde şekillenen sayısız kaidesi olsa gerektir. Hat sanatının diğer estetik özellikleri; terkip, seyyâliyet, metânet, ibdâ, ölçülülük ve tahrîk gibi özelliklerdir. Terkip, harfleri ve kelimeleri belli birtakım şekillerle birleştirmek ve bir yöne sevketmektir; harfleri estetik olarak yekvücut hale getirmektir. Maddenin ötesine geçmiş olan geometriyi, belli bir konu üzerinde ve güzel bir şekil halinde birliğe kavuşturmaktır. Hat sanatında aynı metin ile sayısız değişik istifin yapılabilmesi, harflerin başta, ortada ve sonda aldıkları farklı şekillerin kazandırdığı zenginliğe dayanır. 9 Kalkaşendî, A., Subhu l-a şâ fî Sınâati l-inşâ, c. III, Kahire , s Baltacıoğlu, I. H., Türk Yazı Sanatlarında Güzelliğin Kaynakları, Türk Plâstik Sanatları, Ankara, 1971; Berk, N., İslâm Yazısında Plâstik İfade AÜİF Dergisi, S. 1-2, Ankara, 1955, s ; Boydaş, N., a.g.m., s Burckhardt; T., İslâm Sanatı, İlim ve Sanat, S. 12, 1987, s Derman, M. U., Türk Hat Sanatı: İncelikleri ve Bediî Değerleri, Arış, S. 3 Aralık, 1997, s. 56 (Bu konudaki farklı görüşler için bkz. Rado, Ş., Hat Sanatı Bir Resim Sanatıdır, Türk Hattatları, İstanbul ts., s. 7-11; a.mlf., Yazı ve Resim, Türkiyemiz, S. 46, Haziran 1985, s. 3-6).

9 2756 Fatih ÖZKAFA Seyyâliyyet, bir terkibi meydana getirirken, harf bünyelerini kısmî değişikliklere tabî tutarak yazıya akıcı ve tabiî bir görünüm kazandırmaktır. Yazıya bu seyyâl tavır kazandırılabilirse, yazı onu seyredene canlı ya da hareket eden bir şeymiş gibi görünür. Metânet, harflerin cılız ve gösterişsiz değil sağlıklı ve gürbüz, korkak değil cesur, pasif değil aktif, ezik değil dimdik ayakta görünmesi demektir. 13 Yalnız, hat sanatında aranan metânet, donmuş, kaskatı kesilmiş ve soğuk bir görünüş anlamında değildir. Bu metânet, gürbüzlük, kuvvetlilik, cesaret ve kararlılık bahşeden bir metânettir. İbdâ, yepyeni yani orijinal olmak demektir. Zanaatkâr, tasarlanmış olan bir şekli defalarca kez çoğaltabilecek kabiliyette olduğu halde çoğu kez orijinal tasarımlar ortaya çıkartamayan kişi iken, sanatkâr, daha önce yapılmış olanı tekrarlayan değil, yepyeni bir şey bulan kişidir. Hattat da herhangi bir ibareyi daha önce yazılmamış bir şekliyle, yani yepyeni bir istifle yazabilen kişidir. Ölçülülük, yazıdaki bütün harflerin nokta ölçüsüne uygun olarak yapılması ve birbiriyle orantılı olmasıdır. Nitekim, Aristoteles gibi bazı filozoflara göre güzelliğin şartlarından biri ölçülülüktür. Hat sanatında da ölçü o kadar önemlidir ki; en çok kullanılan yazı çeşitlerinden olan sülüs, kelime olarak üçte bir demektir. Hattâ bu kural, nesih, ta lik ve rik a gibi başka yazı çeşitlerinde de kısmen geçerlidir. Ayrıca, tabiattaki estetiğin altın oran ı ile sülüs teki oran birbirine çok yakındır. Tahrîk, kalemi hareket ettirmektir. Kalemin yazarken çeşitli hareketlere maruz bırakılmasıyla harfler daha güzel çıkartılır. Bu özelliklerden başka; kalem kalınlığı, harekelerin, mühmel harflerin, tırnak, tirfil gibi tezyinî unsurların kullanım yoğunluğu ve bu şekillerin estetik seviyeleri gibi ayrıntılar, yine yazının değerlendirilmesinde dikkate alınan hususlardır. 3. Kadırga Sokullu Camii Yazıları İznik çinileriyle zenginleştirilmiş olan bu camideki mekân estetiğinin en gözalıcı unsurlarından bir kısmı da celî sülüs hattıyla yazılmış olan yazılardır. Bu yazıların büyük bir kısmı çiniler üzerinde olup özgündür. Ancak camiin ilk yapıldığı dönemden kalma bu orijinal yazılarda 13 Yazır, M. B., Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli, c. I-II, Ankara 1981, s

10 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2757 herhangi bir hattat imzası bulunmadığı ve kaynaklarda da bu camideki orijinal yazıların hattatı hakkında bir bilgiye henüz rastlanamadığı için, çini veya mermer üzerindeki yazılarla malakârî yazıların hattatı tespit edilememiştir. Kalemişi tekniğiyle nakşedilmiş olan ve kubbe, yarım kubbe gibi yerlerde bulunan yazılar ise yakın geçmişimizin büyük hattatlarından Mustafa Halim Özyazıcı ( ) ya aittir. Gülşen-i Maarif Rüşdiyesi ne devam ederken hat sanatına meyleden Halim Efendi, mektebin yazı hocası Hamid Bey ( ) den rık a meşketmiştir. Daha sonra bir yıl Sanayi-i Nefîse Mektebi nin Hâkk (Oyma) ve Resim şubelerine devam ettiyse de yeni açılan Medresetü l- Hattatîn onu daha çok cezbetmişti. Bu yüzden, dört yıl burada eğitim görerek Hasan Rıza ( ) ve Hacı Kâmil ( ) Efendi lerden sülüs-nesih, Hulûsi Efendi ( ) den ta lîk, Tuğrakeş İsmail Hakkı Bey ( ) den celî sülüs ve tuğra, Ferid Bey ( ?) den divânî ve celî divânî, Said Bey ( ) den rık a meşkederek 26 Eylül 1918 de buradan mezun olmuştur. Ders aldığı bu isimler, adı geçen yazı çeşitlerinde, zamanın en büyük üstâdları olduğu için, Halim Efendi nin sanat temeli çok sağlam atılmıştı. Divân-ı Hümayun Kalemi, Askerî Matbaa, Evkaf Matbaası, Devlet Matbaası gibi resmî ve askerî müesseselerde hattat olarak vazife yapan Halim Efendi, 1924 yılından sonra serbest olarak sanatını icra etmeye başlamıştır. Bu dönemde birçok kitap başlığı, kartvizit, mühür, kıt a ve levha yazmıştır. Fakat 1928 Harf İnkılâbı ndan sonra Tepebağ dan bir arazi alarak bağcılık yoluyla geçimini temin etmek mecbûriyetinde kalmış; ancak zamanla hattın bir sanat olduğu fikri yeniden yerleşmeye başlayınca Halim Efendi birçok cami için kubbe ve kuşak yazısı yazmıştır de Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ne hüsn-i hat muallimi olarak tayin edilmiş; yaş haddinden emekliye ayrıldığı 1963 yılına kadar burada hem hat öğretmiş hem de pek çok kıymetli eser vücuda getirmiştir. 30 Eylül 1964 tarihinde geçirdiği elîm bir trafik kazası neticesinde hayata veda eden bu büyük sanatkâr, Kozlu Mezarlığı na defnedilmiştir Derman, M. U., Hattat Mustafa Halim Özyazıcı, 50 Sanatsever Serisi, 20, 1964, s. 1-3; İnal, İ. M. K., Son Hattatlar, İstanbul 1955, s

11 2758 Fatih ÖZKAFA Hattatlar arasında ender rastlanabilen özelliklerinden biri, Halim Efendi nin hem çok hızlı hem de çok güzel yazabilmesiydi. Bu sebeple serîü l-kalem olarak vasıflandırılmıştır. Müstesnâ tasarım kabiliyeti, bir başkasının günlerce çalıştıktan sonra ortaya çıkarabileceği istifi tek kalemde yazıverecek seviyedeydi. Halim Efendi nin yazdığı sayısız levhadan ve mezartaşından başka, İstanbul daki ve Anadolu daki birçok camide kubbe, kuşak, çehar yâr, kapı ve pencere üstü yazıları mevcuttur. Hattâ öyle ki; kubbe ve kuşak yazısı olarak en çok eser vermiş olan hattatımız Mustafa Halim Efendi dir. 15 Kadırga Sokullu Camii nin orijinal yazıları XVI. yüzyılın son yarısına ait olup dönem özelliklerini yansıtmaktadır. Halim Efendi ye ait olan muhdes yazılar ise 1938 yılında, Hattatın 40 yaşında iken yazmış olduğu yazılardır. Dolayısıyla, Halim Efendi nin olgun zamanına rastlamaktadır. Celî sülüs hattıyla tasarlanan orijinal yazıların birçoğu çini üzerine sıraltı tekniğiyle uygulanmış olup lâcivert zemin üzerine beyaz ile yazılmıştır. Harf gözleri çoğunlukla firuze ile veya mercan kırmızısı ile renklendirilmiştir. Cümle kapısı girişinde revaklı avludaki kemerler üzerinde ve kubbe altında yer alan orijinal yazılar ise mermer üzerine zemin oyma tekniğiyle uygulanmıştır. Bu yazılar lâcivert zemin üzerinde olup altın varaklıdır. Bunlardan birinde, namaz âyeti olarak bilinen ve muhakkak ki namaz belli vakitlere bağlı olarak mü minlere farz kılındı anlamındaki inne s-salâte kânet ale l-mü minîne kitâben mevkûtâ (Nisâ, 103) âyeti yazılıdır (Fotoğraf 2). Diğerinde ise Kelime-i Tevhid (Lâ ilâhe illallah Muhammedün Rasûlüllah) yazılıdır (Fotoğraf 3). Namaz âyetinin yazılı olduğu panoda herhangi bir tezyinat bulunmamaktayken, Kelime-i Tevhid yazılı panoda köşebentler ve yazı boşluklarında rumîli küçük motifler yer almaktadır. Harf anatomileri, zülfe uçlarının sivriliği, zülfe başlarının kütlüğü, harekelerin eksikliği bakımlarından bu yazılar XVI. yüzyıl hat sanatı özelliklerini sergile- 15 Derman, M. U., Hattat Halim Efendi, Köprü İnsanlar, Haz. M. Zeki Kuşoğlu, İstanbul 2006, s. 41; Rado, Ş., Türk Hattatları, s. 265.

12 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2759 mektedir. Ayrıca, bilhassa Kelime-i Tevhid istifinin seyrekliği sebebiyle meydana gelen büyük boşluklara hareke veya tezyini işaretler yerine motifler serpiştirilmiştir. Son cemaat yerindeki pencerelerin alınlıklarında yer alan dikdörtgen panolar içerisine pafta pafta yazılmış olan Fatihâ Sûresi çini üzerinde olup her bir yazılı panonun etrafı yine çini üzerinde ve güzel bir şekilde tezyin edilmiş vaziyettedir (Fotoğraf 4). Tek katlı (tek satırlı) istifin tercih edildiği yazı alanı seyrek bir şekilde kullanılmış ve bazı harf gözleriyle cezm gözleri firuze rengine boyanmıştır. Bunlar da yine dönem özelliklerindendir. Camiin en gösterişli kısmı olan mihrap duvarı, en kaliteli İznik çinilerinin yoğun tezyinatı ve genel dekorasyonla bütünleşmiş yazı panoları oldukça dikkat çekicidir. Bu dekorun ortasındaki mihrap ayeti, koyu zemin üzerine varaklanmış haliyle farklı bir hava vermiştir (Fotoğraf 5-7). Mihrabın iki yanında yer alan dairevî madalyonlarda İhlas Sûresi yazılıdır ve her iki madalyon da birbirinin aynıdır. Burada, Besmele ve İhlas Sûresi ndeki dikey harfler o kadar dengeli istiflenmiştir ki, dairenin merkezinde birleşen bu harfler saâdet düğümü olarak da adlandırılan muhteşem bir geometrik süslemeyi meydana getirmiştir. Geometrik süslemede dengenin meydana gelebilmesi için dikey harfler arasındaki boşlukları eşit mesafelerde tutmak hiç de kolay bir iş olmadığı için burada olağanüstü bir tasarım göze çarpmaktadır (Fotoğraf 8-9). Bu madalyonlar, aynı yüzyılda yine Mimar Sinan tarafından inşa edilen Süleymaniye Camii mihrap duvarındaki, Hattat Hasan Çelebi ye ait benzer madalyonları hatırlatmaktadır. Buradan hareketle, sözkonusu dekoratif uygulamadan büyük mimarın hoşlandığı sonucuna ulaşmak mümkündür. Harim duvarlarında başlayan Esmâü l-hüsnâ kuşağı ile üst kat mahfili pencere alınlıklarında devam eden Esmâü l-hüsnâ panoları yine çini üzerinde olup yazı estetiği bakımından dönemin karakteristik özelliklerini taşımaktadır (Fotoğraf 10-13). Bu yazılarda da harekeye çok az yer verilmiş ve gözler renklendirilmiştir. İstif yer yer iki satır üzerine kurulmuştur. Ancak bu çok kıymetli çini panolardan bazı parçalar maalesef şu anda yerlerinde değildir (Fotoğraf 11).

13 2760 Fatih ÖZKAFA Dairevî panolardaki çehar yâr yazıları, çini üzerindeki ender örneklerdendir. Birçok camiin çehar yâr yazıları sıva üzerine kalemişi tekniğiyle geçirilmiş vaziyetteyken yahut ahşap, sac gibi malzemeler üzerindeyken bu camideki çehar yâr isimlerinin çini üzerine yazılmış olması, istisnaî bir özelliktir. Bu yazılarda ise harekeye nerdeyse hiç yer verilmemiş; radıyallahu anh ibareleri ise gayet iri yazılarak dairede boşluk bırakılmamıştır (Fotoğraf 15). Camiin ana kubbe göbeğindeki âyet ile yarım kubbelerdeki âyetler ise Mustafa Halim Özyazıcı hattıyla istiflenmiştir. Kubbe göbeğindeki yazının tasarımıyla, mihrap duvarındaki İhlas Sûresi yazılı panoların tasarımı arasındaki benzerlik ilk bakışta dikkat çekmektedir. Her ne kadar iki yazının estetik seviyesi bakımından dörtyüz yıla yakın zaman farkının doğurduğu farklılaşmalar sözkonusu olsa da, Halim Efendi, camiin orijinal yazılarıyla kendi yazılarını en güzel şekilde uyumlu kılmak için olsa gerek, güzel bir tasarım esprisi yapmıştır. Metin farklı olmasına rağmen, dikey harflerin aralarındaki mesafeleri ayarlayarak, bunlarla merkezde yine benzer bir geometrik süsleme meydana getirmiştir (Fotoğraf 16-17). Halim Efendi nin tasarladığı ve lâcivert zemin üzerine altın yaldızla, kalemişi tekniği kullanılarak sıva üzerine uygulanan yazılarda, hat sanatının asırlar içinde süzülerek gelişen ve XIX. yüzyıl sonunda zirveye ulaşan estetiğini görmek mümkündür. Harf anatomileri en güzel formlarına kavuşmuş, istif alanı dengeli bir şekilde doldurulmuş ve ideal ölçülere riayet edilmiştir. Harfler gayet seyyâl yazılmış ve harflerin birbirleriyle tenasübüne itina gösterilmiştir. Kalem hakkına titizlikle uyulmuş; ayrıca harekeler ile tezyinî işaretler ihmal edilmemiştir. İstif genel olarak iki katlı tasarlanmıştır. Yarım kubbeler üzerindeki yazılarda ise yazı, merkezdeki geometrik süslemeden bağımsız olarak tasarlanmış ve yazı ile süsleme arasında küçük bir boşluk bırakılmıştır (Fotoğraf 19-22). Ancak hat estetiği bakımından Halim Efendi ye ait olan yazılarda bir farklılık yoktur. Elif, lâm gibi dikey harfleri, istif icabı olarak normal ölçüsünden fazla uzatmak gerektiğinde bile Halim Efendi ustalığını göstererek, gözü rahatsız etmeyecek şekilde bunu yapmayı başarmıştır. Gerek ana kubbe göbeğindeki yazısında gerekse yarım kubbelerdeki yazılarından birinde Halim Efendi ye ait hattat imzası ve tarih yer al-

14 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2761 maktadır. Klasik dönem ve öncesindeki mimari yazılarda hattat imzasına daha az rastlanırken, geç dönem Osmanlı mimarisinde ve sonrasında genellikle bütün hattatlar yazılarına imza koymuşlardır. Sokullu Camii nde de orijinal yazılara ait hattat imzası yer almamakta; XX. yüzyılda yazılan yazılarda hattat imzası yer almaktadır (Fotoğraf 18). Umulur ki; sonradan yazılmış olan bu yazıların Halim Efendi gibi bir usta elinden çıkmış olmasından, Sinan ın ruhaniyeti de memnun olmuştur. Zira o, camilerindeki mükemmel mimarînin tamamlayıcısı olan her sanatın da en mükemmelini kullanmıştır. Hüsn-i hat da bunlardan biridir. 16 Sonuç Mimar Sinan ın en önemli eserlerinden biri olan Kadırga Sokullu Camii, mimarî güzelliklerine ilâve olarak, kıymetli İznik çinilerindeki celî sülüs yazılarıyla ve büyük hat üstadlarından Mustafa Halim Özyazıcı nın 1938 (1357 h.) yılında yazdığı muhteşem yazılarıyla da Türk hat sanatı tarihi bakımından dikkate değer bir yapıdır. Bu mimarî eseri hat sanatı açısından önemli kılan özelliklerin başında, Sultan II. Bâyezid döneminde hat sanatına Türk şîvesi kazandıran Şeyh Hamdullah ın başlattığı Türk celî ekolüne mensup hattatlardan biri tarafından tasarlanan orijinal yazılar ile, hat estetiğinin zirveye ulaştığı dönemde Halim Efendi nin yazdığı yazıların bir arada bulunmasıdır. Bu yönüyle Sokullu Camii, Türk hat ekolünün yaklaşık dört asırlık zaman dilimi içerisinde nasıl bir estetik seviyeden hangi noktaya geldiğini gösteren müstesnâ bir mekândır. Sokullu Camii nin orijinal yazıları elbette sıradan bir hattat elinden çıkma yazılar değildir. Hattâ, döneminin en iyi, en meşhur hattatlarından biri tarafından yazıldığı âşikârdır. Çünkü XVI. yüzyıldaki hat estetiğini dikkate alarak bu yazıları değerlendirme zarûreti sözkonusu olduğuna göre, orijinal yazıların da oldukça kaliteli olduğu söylenmelidir. Sonuç olarak; orijinal yazılar da muhdes yazılar da dönemlerinde yazılmış en iyi hat örneklerindendir ve harf anatomileri, harekeler, tezyinî işaretler, istif olgunluğu gibi açılardan, daha estetik ve dengeli bir görünüme doğru fark edilir bir gelişme olmuştur. 16 Derman, M. U., Mimar Sinan ın Eserlerinde Hat San atı, VI. Vakıf Haftası, İstanbul 1989, s. 290 ( ).

15 2762 Fatih ÖZKAFA Kaynaklar Aslanapa, O., Osmanlı Devri Mimarisi, İstanbul Baltacıoğlu, I. H., Türk Yazı Sanatlarında Güzelliğin Kaynakları, Türk Plâstik Sanatları, Ankara, Baltacıoğlu, I. H., Türklerde Yazı Sanatı, Ankara Berk, N., İslâm Yazısında Plâstik İfade AÜİF Dergisi, S. 1-2, Ankara, 1955, s Boydaş, N., İslâm Hat Sanatında Ritm, GÜEF Dergisi, c. IV, S. 1, Ankara 1988, s Boydaş, N., İslâm Yazı Sanatında Plastik Elemanlar, Yedi İklim, S. 59, Şubat 1995, İstanbul, s Boydaş, N., Osmanlı Tuğralarına Eleştiri Açısından Bir Bakış, Osmanlı, c. XI, Ankara, 1999, s Boydaş, N., Ta lik Yazıya Plastik Değer Açısından Bir Yaklaşım, İstanbul, Burckhardt; T., İslâm Sanatı, İlim ve Sanat, S. 12, 1987, s Çam, N., İslâmda Sanat Sanatta İslâm, Ankara, Derman, M. U., Hattat Halim Efendi, Köprü İnsanlar, Haz. M. Zeki Kuşoğlu, İstanbul Derman, M. U., Hattat Mustafa Halim Özyazıcı, 50 Sanatsever Serisi, 20, Derman, M. U., Mimar Sinan ın Eserlerinde Hat San atı, VI. Vakıf Haftası, İstanbul 1989, s Derman, M. U., Türk Hat Sanatı: İncelikleri ve Bediî Değerleri, Arış, S. 3 Aralık, 1997, s. 56. Heyet, Eminönü Camileri, İstanbul İnal, İ. M. K., Son Hattatlar, İstanbul Kalkaşendî, A., Subhu l-a şâ fî Sınâati l-inşâ, c. III, Kahire Kuran, A., Mimar Sinan, İstanbul Öz, T., İstanbul Camileri,c. I, Ankara Rado, Ş., Türk Hattatları, İstanbul ts. Rado, Ş., Yazı ve Resim, Türkiyemiz, S. 46, Haziran 1985, s Yazır, M. B., Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli, c. I-II, Ankara 1981.

16 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2763 Fotoğraflar Fotoğraf 1. Kadırga Sokullu Camii.

17 2764 Fatih ÖZKAFA Fotoğraf 2 Fotoğraf 3 Fotoğraf 4

18 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2765 Fotoğraf 5 Fotoğraf 6 Fotoğraf 7

19 2766 Fatih ÖZKAFA Fotoğraf 8 Fotoğraf 9

20 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2767 Fotoğraf 10 Fotoğraf 11

21 2768 Fatih ÖZKAFA Fotoğraf 12 Fotoğraf 13 Fotoğraf 14

22 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2769 Fotoğraf 15 Fotoğraf 16

23 2770 Fatih ÖZKAFA Fotoğraf 17 Fotoğraf 18

24 Türk Hat Estetiğindeki Farklılaşmalar Bakımından Kadırga Sokullu Camii 2771 Fotoğraf 19 Fotoğraf 20

25 2772 Fatih ÖZKAFA Fotoğraf 21 Fotoğraf 22

YAHYA SOFÎ NİN İSTANBUL FATİH CAMİİ PENCERE ALINLIKLARINDAKİ FATİHA SÛRESİ

YAHYA SOFÎ NİN İSTANBUL FATİH CAMİİ PENCERE ALINLIKLARINDAKİ FATİHA SÛRESİ YAHYA SOFÎ NİN İSTANBUL FATİH CAMİİ PENCERE ALINLIKLARINDAKİ FATİHA SÛRESİ Bilal SEZER Özet: Bu çalışmada, İstanbul Fatih Camii'nin dış yüzeyinde bulunan taşa mahkûk celi sülüs yazıların yazı ve istif

Detaylı

Üç Şerefeli Camii. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Üç Şerefeli Camii. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Üç Şerefeli Camii Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Üç Şerefeli Cami......................... 4 0.1.1 Osmanlı Mimarisinde Çığır Açan İlklerin Buluştuğu Cami............................

Detaylı

Bâlî Paþa Camii. Âbideler Þehri Ýstanbul

Bâlî Paþa Camii. Âbideler Þehri Ýstanbul 191 Camii minaresi Camii, Ýstanbul un Fatih ilçesinde, Hýrka-i Þerif civarýnda, Hüsrev Paþa Türbesi yakýnýnda, caddesi, Hoca Efendi sokaðýnda bulunmaktadýr. Bu camiin bânîsi, Sultan Ýkinci Bayezid in veziri

Detaylı

ÜSKÜDAR ATİK VALİDE C YAZILARI. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Sanat Tarihi Uzmanı. Ana kubbede yer alan celi sülüs Fatır Süresi,

ÜSKÜDAR ATİK VALİDE C YAZILARI. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Sanat Tarihi Uzmanı. Ana kubbede yer alan celi sülüs Fatır Süresi, Ana kubbede yer alan celi sülüs Fatır Süresi, ÜSKÜDAR ATİK VALİDE C YAZILARI Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Sanat Tarihi Uzmanı Minber kemeri üzerindeki celi Kelimç-i Tevhit. 8 Ü sküdar, Toptaşı'nda bulunan Atik

Detaylı

SULTAN IZZETTIN KEYKAVUS TÜRBESİ, 1217, SİVAS

SULTAN IZZETTIN KEYKAVUS TÜRBESİ, 1217, SİVAS SELÇUKLU MİMARİSİ Selçuklular Orta Asya dan Anadolu ve Ön Asya ya yolculuklarında Afganistan, İran, Irak, Suriye topraklarındaki kültürlerden ve mimari yapılardan etkilenmiş, İslam dinini kabul ederek

Detaylı

görülen sanat görülmektedir? dallarını belirtiniz.

görülen sanat görülmektedir? dallarını belirtiniz. Karahanlılar Dönemine ait Kalyan Minaresi (Buhara) Selçuklular Döneminden kalma bir seramik tabak Selçuklulara ait "Varka ve Gülşah adlı minyatür Türkiye Selçuklu halısı, XIII. yüzyıl İlk dönemlere Türk

Detaylı

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

HÂMİT AYTAÇ IN ÖDEMİŞ KUBBELİ CÂMİİ NDEKİ YAZILARI *

HÂMİT AYTAÇ IN ÖDEMİŞ KUBBELİ CÂMİİ NDEKİ YAZILARI * HÂMİT AYTAÇ IN ÖDEMİŞ KUBBELİ CÂMİİ NDEKİ YAZILARI * Öz Yrd. Doç. Dr. Bilal SEZER İzmir in Ödemiş ilçesinde Cumhuriyet Devri yapılarından Kubbeli Câmii nde son devrin meşhur hattatı Hâmit Aytaç ın hat

Detaylı

ERKEN OSMANLI SANATI. (Başlangıcından Fatih Dönemi Sonuna Kadar) Yıldız Demiriz

ERKEN OSMANLI SANATI. (Başlangıcından Fatih Dönemi Sonuna Kadar) Yıldız Demiriz ERKEN OSMANLI SANATI (Başlangıcından Fatih Dönemi Sonuna Kadar) Yıldız Demiriz Osmanlı mimarisinin erken döneminden günümüze gelen yapıların çoğu dini mimariye bağlıdır. Dönem üsluplarını ve plan gelişmesini

Detaylı

Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler

Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler 95 Sur içi Camisi Tek Kitapta! İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş., İstanbul un tarihsel ve mimari açıdan en zengin bölgesi Sur içini inci gibi süsleyen

Detaylı

Istanbul BEYLERBEYİ CAMİİ. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER. Son cemaat yerindeki kitabe. Beylerbeyi sırtlarından (Gravür)

Istanbul BEYLERBEYİ CAMİİ. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER. Son cemaat yerindeki kitabe. Beylerbeyi sırtlarından (Gravür) Istanbul BEYLERBEYİ CAMİİ Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Son cemaat yerindeki kitabe Beylerbeyi sırtlarından (Gravür) 18 Caminin denizden görünümü. İstanbul da Beylerbeyinde denizden bakılınca, mermer rıhtımı,

Detaylı

12. Hafta : Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Yıldız Demiriz

12. Hafta : Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Yıldız Demiriz 12. Hafta : Klasik Dönem Osmanlı Sanatı Klasik Dönem Osmanlı Sanatı Yıldız Demiriz İkinci Bayezid döneminden 16. yüzyılın sonuna kadar olan süre, Osmanlı mimarisinin Klasik Dönemi olarak adlandırılır.

Detaylı

SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ

SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ BAKİ SARISAKAL SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ (İSHAK PAŞA CAMİSİ) Selanik Alaca İmaret Camisi Alaca İmaret Camisi Selanik şehir merkezinin kuzey bölümünde bulunmaktadır. Aziz Dimitris

Detaylı

Ortaköy'ün simgesi Büyük Mecidiye Camii

Ortaköy'ün simgesi Büyük Mecidiye Camii On5yirmi5.com Ortaköy'ün simgesi Büyük Mecidiye Camii Bazı camilerimiz vardır ki, bulundukları yere şeref verirler. Ortaköy deki bu cami bulunduğu yerden cazibe ve füsun alır. Yayın Tarihi : 1 Ağustos

Detaylı

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ İstanbul, Süleymaniye de, Süleymaniye Külliyesi içinde, güney yönünde, caminin mihrap duvarı arkasındaki hazire alanı içinde yer alan Kanunî Sultan Süleyman Türbesi, Mimar

Detaylı

CAMÝÝ VE MESCÝTLER. Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez)

CAMÝÝ VE MESCÝTLER. Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez) CAMÝÝ VE MESCÝTLER Ekleyen kapadokya Pazartesi, 12 Mayýs 2008 Son Güncelleme Pazar, 24 Aðustos 2008 Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez) Nevþehir il merkezinde bulunan Damat Ýbrahim

Detaylı

PİRİ MEHMET PAŞA CAMİİ'NİN SÜSLEME PROGRAMININ KLASİK OSMANLI MİMARİSİNDEKİ YERİ 1

PİRİ MEHMET PAŞA CAMİİ'NİN SÜSLEME PROGRAMININ KLASİK OSMANLI MİMARİSİNDEKİ YERİ 1 Sosyal Bilimler Dergisi / Journal of Social Sciences (5), 2011,10-24 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ/ BEYKENT UNIVERSITY PİRİ MEHMET PAŞA CAMİİ'NİN SÜSLEME PROGRAMININ KLASİK OSMANLI MİMARİSİNDEKİ YERİ 1 Yrd. Doç.

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ. Konu:14.YÜZYIL BEYLİKLER DÖNEMİ MİMARİSİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ. Konu:14.YÜZYIL BEYLİKLER DÖNEMİ MİMARİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ Konu:14.YÜZYIL BEYLİKLER DÖNEMİ MİMARİSİ İran üzerinden geçerek Batı Anadolu'ya yerleşen Türk boyların dan bir bölümü 13. yüzyıl sonlarında

Detaylı

FATİH SULTAN MEHMET İN Sarayları

FATİH SULTAN MEHMET İN Sarayları 54 MİMARİ I FATİH SULTAN MEHMET İN SARAYLARI FATİH SULTAN MEHMET İN Sarayları Yazı ve Fotoğraf: İsmail Büyükseçgin / seckinmimarlik@ttmail.com Eski Saray (Beyazıt Sarayı) MİMARİ I FATİH SULTAN MEHMET İN

Detaylı

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ SELANİK AYASOFYA CAMİSİ BAKİ SARI SAKAL SELANİK AYASOFYA CAMİSİ Aya Sofya (Azize Sofya) tapınağı Selanik in merkezinde, Ayasofya ve Ermou sokaklarının kesiştiği noktadadır. Kutsal İsa ya, Tanrının gerçek

Detaylı

EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI

EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI N.Cansen KIUÇÇOTE Rest.Uzm.Y.Mimar ayın Konuklar, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Eski Eser Onarım çalışmaları içerisinde Edime İlinde oldukça kapsamlı restorasyonlara

Detaylı

- 61 - Muhteşem Pullu

- 61 - Muhteşem Pullu Asaf Bey Çıkmazı Kabaltısı Sancak Mahallesindedir. Örtüsü sivri tonozludur. Sivri kemerle güneye ve ahşap-beton sundurmalı sivri kemerle kuzeye açılır. Üzerinde kesme ve moloz taşlardan yapılmış bir ev

Detaylı

KILIÇ ALI PAŞA CAMİSİ YAZIT ART

KILIÇ ALI PAŞA CAMİSİ YAZIT ART Mihrabın sağında yer alan çini panoda Besmele ile başlayan «Fatiha suresi» TOPHANE KILIÇ ALI PAŞA CAMİSİ YAZIT ART Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Sanat Tarihi Uzmanı Giriş kapısı üzerindeki celi sülüs yazı 15

Detaylı

ULU CAMİ BATTALGAZİ - MALATYA

ULU CAMİ BATTALGAZİ - MALATYA ULU CAMİ BATTALGAZİ - MALATYA Ulu Cami / Malatya - Battalgazi YAPIM TARİHİ: İlk yapı muhtemelen I. Alaaddin Keykubat döneminde (1224 civarı ) yapılmıştır. Daha sonraları

Detaylı

İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI. restorasy n

İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI. restorasy n A Ç I L I Ş L A R A Ç I L I Ş L A R A PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun en güzel örneklerinden birini oluşturan Pertevniyal Valide

Detaylı

Tombstone Inscrıptıon of Osman Hulûsi Pasha from Siverek

Tombstone Inscrıptıon of Osman Hulûsi Pasha from Siverek Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Journal of the Fine Arts Institute (GSED), Sayı/Number 37, ERZURUM 2016, 52-59 SİVEREKLİ OSMAN HULÛSİ PAŞANIN MEZARTAŞI KİTÂBESİ Bilal SEZER Prof.

Detaylı

Ahşap İşçiliğinin 700 Yıllık Şaheseri: Eşrefoğlu Camii [Beyşehir/KONYA]

Ahşap İşçiliğinin 700 Yıllık Şaheseri: Eşrefoğlu Camii [Beyşehir/KONYA] Orta Asya'daki ağaç direkli ahşap camilerin Anadolu'daki örnekleri Selçuklu'nun ahşap ustalıkları ile 13.yy dan günümüze ulaşmıştır. Ayakta kalan örnekleri Afyon ve Sivrihisar Ulu Camileri, Ankara Arslanhane

Detaylı

Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Medeniyeti 2011 Takvimi

Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Medeniyeti 2011 Takvimi Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Medeniyeti Takvimi Minber: Yükseklik manasına gelmektedir. İlk defa Hz. Peygamber in ayakta yorulmaması ve dayanması için Mescid i Saadet te hurma ağacından bir direk konmuş

Detaylı

Cihat Yılmaz / Dizayner Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürlüğü

Cihat Yılmaz / Dizayner Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürlüğü SİNAN PAŞA RESTORASYONUNDA KALEMİŞİ İMALATLARIN CAMİİ UYGULANMA SEYRİ Cihat Yılmaz / Dizayner Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürlüğü Osmanlı döneminin klasik sürecine ait olsa da göz önünde pek kalmayan yapılarından

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks NEVŞEHİR DERİNKUYU İLÇESİNDE TÜRK-İSLAM DÖNEMİNE AİT İSLAMİ ANIT ÖRNEKLERİ (1839 1923)

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks NEVŞEHİR DERİNKUYU İLÇESİNDE TÜRK-İSLAM DÖNEMİNE AİT İSLAMİ ANIT ÖRNEKLERİ (1839 1923) NEVŞEHİR DERİNKUYU İLÇESİNDE TÜRK-İSLAM DÖNEMİNE AİT İSLAMİ ANIT ÖRNEKLERİ (1839 1923) ISLAMIC MONUMENT SAMPLES THAT BELONGED TO TURKISH-ISLAM PERIOD IN NEVŞEHİR-DERİNKUYU COUNTY (1839 1923) Serap ERÇİN

Detaylı

Abd-i Kethüda (Cücük) Camisi

Abd-i Kethüda (Cücük) Camisi Eski Mağara Camisi'ne Yeni Mağara Camisi'nin batı duvarının yanından gidilerek ulaşılmaktadır. Tamamen terk edilmiş olan yapının içinin ve cephesi her geçen gün daha fazla tahrip olduğu görülmektedir.

Detaylı

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir.

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir. Atatürk Müzesi Müze binası, eski Adana nın merkezi olan tarihi Tepebağ da, 19. yüzyılda yapılmış geleneksel Adana evlerindendir. İki katlı, cumbalı, kırma çatılı, kâgir bir yapıdır. Bu özellikleri nedeniyle

Detaylı

Mimar Sinan'ın Eserleri

Mimar Sinan'ın Eserleri Mimar Sinan'ın Eserleri Osmanlı padişahları I. Süleyman, II. Selim ve III. Murat dönemlerinde baş mimar olarak görev yapan Mimar Sinan, yapıtlarıyla geçmişte ve günümüzde dünyaca tanınmıştır. İşte Mimar

Detaylı

MĠMAR SĠNAN VE KLASĠK DÖNEM

MĠMAR SĠNAN VE KLASĠK DÖNEM MĠMAR SĠNAN VE KLASĠK DÖNEM Üsküdar Mihrimah Sultan Camii, 1548 Üsküdar Mihrimah Sultan Camii, 1548 Üsküdar Mihrimah Sultan Camii, 1548 Üsküdar Mihrimah Sultan Camii, 1548 Üsküdar Mihrimah Sultan Camii,

Detaylı

Hüsn-i Hat yazı çeşitleri - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi

Hüsn-i Hat yazı çeşitleri - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi Hüsn-i Hat yazı çeşitleri başlıca altı kısımda toplanmış olup, buna Aklâm-ı sitte (altı kalem) denir. Aklam-ı sitte peyderpey icat olunarak, Bağdat da Yakut-ı Musta sami tarafından kesin şekli verilen

Detaylı

"MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE SÜSLEMELERİ AÇISINDAN ADANADAKİ ESKİ CAMİLER VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUMLARI"

MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE SÜSLEMELERİ AÇISINDAN ADANADAKİ ESKİ CAMİLER VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUMLARI "MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE SÜSLEMELERİ AÇISINDAN ADANADAKİ ESKİ CAMİLER VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUMLARI" Öğr.Gör. Atanur Meriç İlk çağlardan beri bir konaklama yeri olan Adana, aynı zamanda önemli bir güzergahın,

Detaylı

Çinileri. Topkapı Sarayı. Harem Dairesi

Çinileri. Topkapı Sarayı. Harem Dairesi Topkapı Sarayı Harem Dairesi Çinileri Topkapı Sarayının inşaatına 1465 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından başlanmış ve 1478 yılında tamamlanmıştır. Saray 18. yüzyıl dek pek çok onarımlar ve ek yapılara

Detaylı

İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER

İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER Sanat Tarihi Dergisi Sayı/Number:XIII/1 Nisan/April2004, 169-180 İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER Kadriye Figen VARDAR Osmanlı Devleti XVIII. yüzyıldan

Detaylı

OSMANLI TÜRKÇESİ. Hafta 1. Yrd. Doç. Dr. Mehmet MEMİŞ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

OSMANLI TÜRKÇESİ. Hafta 1. Yrd. Doç. Dr. Mehmet MEMİŞ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ OSMANLI TÜRKÇESİ Hafta 1 Yrd. Doç. Dr. Mehmet MEMİŞ Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan

Detaylı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Camileri - Eski Cami Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Eski Cami (Cami-i Atik - Ulu Cami).............. 4 0.1.1 Eski Cami ve Hacı Bayram Veli Söylencesi.......

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ BAHÇELERİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ BAHÇELERİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ BAHÇELERİ ANADOLU SELÇUKLU CAMİİLERİ Konya Alâeddin Camii - 1155-1219 Niğde Alâeddin Camii 1223 Malatya Ulu Camii 1224

Detaylı

ZEMİN KAT: 1. NORMAL KAT: 2. NORMAL KAT: ÇATI KATI: ÇATI ARASI KATI: 230 ADA 22 PARSEL :

ZEMİN KAT: 1. NORMAL KAT: 2. NORMAL KAT: ÇATI KATI: ÇATI ARASI KATI: 230 ADA 22 PARSEL : AHMET AFİF PAŞA YALISI 1 230 ADA 21 PARSEL EK-1 Ahmet Afif Paşa Yalısı, Boğaziçi İstinye Koyu nun yakınında, Köybaşı Caddesine 25 m, Boğaz a 40 m cepheli 2.248,28 m² yüzölçümlü arsa üzerinde 1910 yılında

Detaylı

Beylikler,14.yy. başı BEYLİKLER DÖNEMİ

Beylikler,14.yy. başı BEYLİKLER DÖNEMİ BEYLİKLER DÖNEMİ Beylikler,14.yy. başı Sınırlara yerleştirilmiş olan Türkmen beylikleri, Selçuklulardan sonra bağımsızlıklarını kazanarak Anadolu Türk mimarisine canlılık getiren yapıtlar vermişlerdir.

Detaylı

MANİSA MURADİYE CAMİİ NİN KAYIP ÇİNİLERİ

MANİSA MURADİYE CAMİİ NİN KAYIP ÇİNİLERİ Sanat Tarihi Dergisi Cilt/Volume: XXI, Sayı/Number:1 Nisan/ April 2012, 87-96 MANİSA MURADİYE CAMİİ NİN KAYIP ÇİNİLERİ Sevinç Gök ÖZET Manisa Muradiye Camii, gerek mimari kuruluşu, gerekse süslemeleriyle

Detaylı

~_.)u J!Yu!J.,,r-{;--~'.::.-9if~ı:ı>'!/,..

~_.)u J!Yu!J.,,r-{;--~'.::.-9if~ı:ı>'!/,.. j ~_.)u J!Yu!J.,,r-{;--~'.::.-9if~ı:ı>'!/,..!r islam MiMARi MiRASINI KORUMA KONFERANSI THE CONFERENCE ON THE PRESERVATı"ON OF AACHITECTURAL HEAITAGE OF ISLAMIC CITIES 22-26/4/1985 ISTANBUL ~"":"'.;.-;.:.

Detaylı

Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi Journal of Book Notices, Reviews and Translations

Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi Journal of Book Notices, Reviews and Translations www.libridergi.org Kitap Tanıtımı, Eleştiri ve Çeviri Dergisi Journal of Book Notices, Reviews and Translations Volume II (2016) S. KILIÇ, Antalya da Tek Kubbeli Cami ve Mescitler (Osmanlı Dönemi). Antalya

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İZMİR 1 NUMARALI KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İZMİR 1 NUMARALI KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR T.. KÜLTÜR VE TURİZM AKANLIĞI İZMİR 1 NUMARALI KÜLTÜR VARLIKLARINI ÖLGE KURULU KARAR TOPLANTI TARİHİ VE NO : 30.01.20172 35.002/1 KARAR TARİHİ VE NO : 30.01.2011789 T ^ ' İZMİR İzmir İli, ııca İlçesi'nde

Detaylı

SELANİK HORTACI CAMİSİ

SELANİK HORTACI CAMİSİ SELANİK HORTACI CAMİSİ BAKİ SARISAKAL SELANİK HORTACI CAMİSİ Portakapı Mahallesinde günümüzde Egnatia Caddesinin üzerinde Erken dördüncü yüzyılda inşa edilmiştir. İlk başta bir pagan tapınak ya da türbe

Detaylı

KRONOLOJİK İSLAM MİMARİSİ 2 SASANİLER-İSPANYA EMEVİLERİ-TULUNOĞULLARI

KRONOLOJİK İSLAM MİMARİSİ 2 SASANİLER-İSPANYA EMEVİLERİ-TULUNOĞULLARI KRONOLOJİK İSLAM MİMARİSİ 2 SASANİLER-İSPANYA EMEVİLERİ-TULUNOĞULLARI SASANİLER (226-651) Sasaniler daha sonra Emevi ve Abbasi Devletlerinin hüküm sürdüğü bölgenin doğudaki (çoğunlukla Irak) bölümüne hükmetmiştir.

Detaylı

Eskiz Defterlerimden Osmanlı Mimarisi

Eskiz Defterlerimden Osmanlı Mimarisi Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları Kitap No: 41 Yayın Danışmanı Ömer Arısoy Koordinasyon Erdem Zekeriya İskenderoğlu Veli Koç Eskiz Defterlerimden Osmanlı Mimarisi Serap Ekizler Sönmez Editör Doç.

Detaylı

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 ULUDERE

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 ULUDERE T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 ULUDERE Mir (Cencekir) Kalesi:...9 Geramon Kilisesi...40 Halmun (Elamun) Kilisesi...4 Beyaz Köprü...46 Köprü...47 AVRUPA KONSEYİ DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ

Detaylı

GEÇ DÖNEM OSMANLI MıMARİSİ. Yıldız Demiriz

GEÇ DÖNEM OSMANLI MıMARİSİ. Yıldız Demiriz GEÇ DÖNEM OSMANLI MıMARİSİ Yıldız Demiriz Mimar Sinan ın ölümü ile Osmanlı mimarisinde Klasik Dönem diye adlandırılan çağ kapanmış, ama bu büyük ustanın etkileri uzun süre devam etmiştir. Bu etki, özellikle

Detaylı

Bırakın doğa evinize gelsin!

Bırakın doğa evinize gelsin! Unica Class Bırakın doğa evinize gelsin! Gerçek malzemeler ile doğal tasarım 444 30 30 www.schneider-electric.com.tr Doğal bir özlem Modern hayat genellikle varlığımızın orijinal, gerçek ve saf yapıtaşlarını

Detaylı

KRONOLOJİK İSLAM MİMARİSİ 3 FATIMİLER-GAZNELİLER

KRONOLOJİK İSLAM MİMARİSİ 3 FATIMİLER-GAZNELİLER KRONOLOJİK İSLAM MİMARİSİ 3 FATIMİLER-GAZNELİLER Fatımiler Hz. Muhammed in kızı Fatma nın soyundan geldiklerine inanılan dini bir hanedanlıktır.tarihsel olarak Fatımiler İspanya Emevileri ile Bağdat taki

Detaylı

Osmanlı mimarisinin oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? Osmanlı mimari eserlerinin ihtişamlı olmasının sebepleri neler olabilir

Osmanlı mimarisinin oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? Osmanlı mimari eserlerinin ihtişamlı olmasının sebepleri neler olabilir Selimiye Camiinin "Dört minaresi kubbenin dört yanındadır...bu minarelerin hem ince hem üçer yollu olmasının güçlüğü malumdur. 'Ayasofya kubbesi gibi kubbe Devlet-i Islamiyede bina olunmamıştır' deyü Hristiyanların

Detaylı

SELANİK ESKİ CUMA CAMİSİ

SELANİK ESKİ CUMA CAMİSİ SELANİK ESKİ CUMA CAMİSİ BAKİ SARISAKAL SELANİK ESKİ CUMA CAMİSİ (AHEİROPİİTOS KİLİSESİ) Ahiropiitos Kilisesi, Egnatia Caddesinin kuzeyinde Ayasofya Sokağında bulunuyor. M.S. 451 yılında Halkidona da Selanik

Detaylı

Resim 170- Hattat Halim Bey in istifli celî sülüs besmelesi. Ýmza kýsmýnda Halim Bey, Hamid Bey in talebesi olduðunu belirtmiþtir. (Ýsmail Yazýcý Koleksiyonu) 133 Resim 171- Sivas Burûciye Medresesi nde

Detaylı

FOSSATİ'NİN "AYASOFYA" ALBÜMÜ

FOSSATİ'NİN AYASOFYA ALBÜMÜ FOSSATİ'NİN "AYASOFYA" ALBÜMÜ Ayasofya, her dönem şehrin kilit dini merkezi haline gelmiştir. Doğu Roma İmparatorluğu'nun İstanbul'da inşa ettirdiği en büyük kilisedir. Aynı zamanda dönemin imparatorlarının

Detaylı

ALİ PASA KÜTÜPHAIIESİ

ALİ PASA KÜTÜPHAIIESİ Şehit Ali Paşa Kütüphanesinde (giriş, sol taraf) üst nişlerden biri. - One of the upper niches (entrance, left side) in the Şehit Ali Pasha Library. ALİ PASA KÜTÜPHAIIESİ İstanbul'un fethinden sonra dini

Detaylı

Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ)

Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ) Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ) Oniki Havariler Kilisesi olarak da bilinen Kümbet Camii, Kars Kalesi nin güneye bakan yamacında bulunmaktadır. Üzerinde yapım tarihini veren

Detaylı

Medresetü l Hattâtîn Yüz Yaşında M.Uğur Derman, İstanbul, Kubbealtı Neşriyat, Mayıs 2015, 224 sayfa, ISBN: 978-605-4750-15-3.

Medresetü l Hattâtîn Yüz Yaşında M.Uğur Derman, İstanbul, Kubbealtı Neşriyat, Mayıs 2015, 224 sayfa, ISBN: 978-605-4750-15-3. M.Uğur Derman, İstanbul, Kubbealtı Neşriyat, Mayıs 2015, 224 sayfa, ISBN: 978-605-4750-15-3. Fatih ERBAŞ Kitabın yazarı M.Uğur Derman (5 Şubat 1935 Bandırma), hattat Necmeddin Okyay a (1883-1976) 1955

Detaylı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Çarşıları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Çarşıları ve İş Merkezleri................ 4 0.1.1 Alipaşa Çarşısı(Kapalı Çarşı).............. 4 0.1.2

Detaylı

İZMİR, TİRE, YAVUKLUOĞLU (YOĞURTLUOĞLU) KÜLLİYESİ

İZMİR, TİRE, YAVUKLUOĞLU (YOĞURTLUOĞLU) KÜLLİYESİ İZMİR, TİRE, YAVUKLUOĞLU (YOĞURTLUOĞLU) KÜLLİYESİ Nadir TOPKARAOGLU-A.Yakup KESlCl TjTjİİj ülliye, Tire llçesi'nin batı ucunda, Turan Mahallesi, Beyler Deresi mevkiinde yeralmaktadır.^- ^ i Külliye; cami,

Detaylı

Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar

Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar Tur Danışmanımız: Doç. Dr. Deniz Esemenli, Sanat Tarihçisi Buluşma Noktası: Üsküdar Meydanı, III. Ahmet Çeşmesi önü Tur başlama saati: 09.00 Gezimizin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Şahabettin OZTURK' - Yrd. Doç. Dr. Mehmet TOP** HAKKÂRİ MEYDAN MEDRESESİ

Yrd. Doç. Dr. Şahabettin OZTURK' - Yrd. Doç. Dr. Mehmet TOP** HAKKÂRİ MEYDAN MEDRESESİ Yrd. Doç. Dr. Şahabettin OZTURK' - Yrd. Doç. Dr. Mehmet TOP** HAKKÂRİ MEYDAN MEDRESESİ Hakkâri ili Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan oldukça engebeli bir coğrafi yapıya sahip yerleşim alanlarından biridir.

Detaylı

Araştırma Makalesi / Research Article MİMAR SİNAN CAMİLERİNDE MODÜLER SİSTEM

Araştırma Makalesi / Research Article MİMAR SİNAN CAMİLERİNDE MODÜLER SİSTEM Papers Produced from PhD Theses Presented at Institute of Science and Technology, Yıldız Technical University Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezlerinden Üretilmiş Yayınlar

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Kasım İNCE. Çaykara/Trabzon

Yard. Doç. Dr. Kasım İNCE. Çaykara/Trabzon 2- Yard. Doç. Dr. Kasım İNCE Kabataş Köyü Merkez Camii/ Çaykara/Trabzon KABATAŞ KÖYÜ MERKEZ CAMİİ/CAYKARA-TRABZON Kabataş Köyü, Çaykara'nın kuzeydoğusunda ve buraya 7 km. mesafededir. Arazinin hafredilmesiyle

Detaylı

Devrim Erbil: Ritmin Resmi

Devrim Erbil: Ritmin Resmi Devrim Erbil 2 Devrim Erbil: Ritmin Resmi Tuvalden baskıya, ahşaba, seramiğe, vitraya, mozaiğe, halıya kadar çok çeşitli malzeme üzerinde çalışan Devrim Erbil, hangi tema üzerine yoğunlaşırsa yoğunlaşsın,

Detaylı

BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ*

BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ* BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ* Nevin AYDUSLU** ÖZET Bayburt Ulu Camii nin asıl kitabesi günümüze ulaşamamış olmakla birlikte, üzerinde yedi tane kitabe bulunmaktadır. 1970 yılında yapının

Detaylı

Fatih Camii ve I. Mahmut Kütüphanesi

Fatih Camii ve I. Mahmut Kütüphanesi Sevinç Karahan Fatih Camii ve I. Mahmut Kütüphanesi Proje Değerlendirme ve Uygulamaları The Examination and Applications of Fatih Mosque and I. Mahmut Library s Drawings Sevinç Karahan Rest. Uzm. Y. Mimar

Detaylı

SANAT TARİHİ NOTLARI OSMANLI MİMARİSİ-CAMİLER

SANAT TARİHİ NOTLARI OSMANLI MİMARİSİ-CAMİLER SANAT TARİHİ NOTLARI OSMANLI MİMARİSİ-CAMİLER Bugün Osmanlı dönemine ait orijinal en eski yapı Bilecik teki Orhan Gazi İmareti dir. Ertuğrul Gazi Türbesi nin karşısındaki tepenin yamacında bulunan yapı

Detaylı

Sanat Tarihi Dergisi Sayı/Number XVI/1 Nisan/April 2007, 1-9

Sanat Tarihi Dergisi Sayı/Number XVI/1 Nisan/April 2007, 1-9 Sanat Tarihi Dergisi Sayı/Number XVI/1 Nisan/April 2007, 1-9 BALIKESİR ZAĞANOS MEHMED PAŞA CAMİSİ MİNBER KAPISI NIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ Sedat BAYRAKAL* ÖZET 1461 tarihli vakfiye kitabesi olan cami, 1577 ve

Detaylı

Mimar Sinan ve Osmanlı Cami Mimarisinin Gelişimindeki Rolü

Mimar Sinan ve Osmanlı Cami Mimarisinin Gelişimindeki Rolü Esin Benian Mimar Sinan ve Osmanlı Cami Mimarisinin Gelişimindeki Rolü Edirne Selimiye Camisi kesitli aksonometri (kaynak: Doğan Kuban, Osmanlı Mimarisi) 40 >>> Bilim ve Teknik Ocak 2011 Beylikten imparatorluğa

Detaylı

II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 II.Beyazid Camisi ve Külliyesi (II.Beyazid Kompleksi).... 4 0.1.1 Darüşşifa

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

RESTORASYON ÇALIŞMALARI

RESTORASYON ÇALIŞMALARI VAKIFLAR İSTANBUL I. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 2010 YILI RESTORASYON ÇALIŞMALARI (01.01.2011 Tarihi İtibari ile) restorasy n 175 restorasy n 175 RESTORASYONU TAMAMLANAN ESERLER (2004-2010) S.NO İLİ İLÇESİ TAŞINMAZ

Detaylı

ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul Dolmabahçe

Detaylı

HÂMİT AYTAÇ IN ERZURUM ASRÎ MEZARLIĞINDAKİ MEZARTAŞI KİTÂBESİ 1

HÂMİT AYTAÇ IN ERZURUM ASRÎ MEZARLIĞINDAKİ MEZARTAŞI KİTÂBESİ 1 AKDENİZ SANAT DERGİSİ, 2012, Cilt 5, Sayı 10 HÂMİT AYTAÇ IN ERZURUM ASRÎ MEZARLIĞINDAKİ MEZARTAŞI KİTÂBESİ 1 Bilal SEZER*, Hüseyin ELİTOK** Özet Yapıları itibariyle birer sanat eseri olan mezartaşları,

Detaylı

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ İlk bölümde Orta Asya mimarisinin bazı unsurlarının Anadolu yu etkilediğinden söz etmiştik. Bu etkileşim İran üzerinden Erzurum-Sivas hattından Anadolu nun batısına doğru yayılır.

Detaylı

SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2. BÖLGE, 461 ADA, 6 PARSEL RÖLÖVE AÇIKLAMA RAPORU İLE İLİŞKİLİ FOTOĞRAF VE GÖRSELLER

SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2. BÖLGE, 461 ADA, 6 PARSEL RÖLÖVE AÇIKLAMA RAPORU İLE İLİŞKİLİ FOTOĞRAF VE GÖRSELLER SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2. BÖLGE, 461 ADA, 6 PARSEL RÖLÖVE AÇIKLAMA RAPORU İLE İLİŞKİLİ FOTOĞRAF VE GÖRSELLER TARİHİ YAPININ FOTOĞRAFI Foto no: F01 BÖLGEYE AİT TARİHİ PERVİTİTCH HARİTASI TESCİLLİ YAPI

Detaylı

Osmanlı dan Günümüze Kur an Ve Hüsn-İ Hat Sempozyumu 01-03 Kasım 2013, Amasya

Osmanlı dan Günümüze Kur an Ve Hüsn-İ Hat Sempozyumu 01-03 Kasım 2013, Amasya Osmanlı dan Günümüze Kur an Ve Hüsn-İ Hat Sempozyumu 01-03 Kasım 2013, Amasya Hat sanatı denilince öncelikle Kur an-ı Kerim harfleri ile yazılmış güzel yazı sanatı akla gelir. Bu sanat, Kur an harflerinin

Detaylı

2419 ADA 45 PARSEL MİMARİ PROJE RAPORLARI

2419 ADA 45 PARSEL MİMARİ PROJE RAPORLARI UNESCO DÜNYA MİRASI ALANI İÇERİSİNDE YER ALAN ZEYREK BÖLGESİNDE 2419 ( 13,34,35,42,45,50,51,52,58,59,68 PARSELLER) NO'LU ADADA SİVİL MİMARLIK ÖRNEĞİ YAPILARIN RÖLÖVE, RESTİTÜSYON, RESTORASYON PROJELERİ

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

TEKNİK RESİM 6. HAFTA

TEKNİK RESİM 6. HAFTA TEKNİK RESİM 6. HAFTA MİMARİ PROJELER Mimari Proje yapının Vaziyet (yerleşim) planını Kat planlarını En az iki düşey kesitini Her cephesinden görünüşünü Çatı planını Detayları ve sistem kesitlerini içerir.

Detaylı

Bazı Dini/Tarihi Yapıların Sırları

Bazı Dini/Tarihi Yapıların Sırları Zigurat Taoizm de Tapınaklar Kiliseler Medine deki Eğik Minarenin Sırrı Hacer-i Muallak Kâbe Ölçülerindeki Cami: İsmail Ağa Camii Sivas Divriği Ulu Camiindeki Gölgeler Süleymaniye Camii İs Odası Şemsi

Detaylı

Hadım İbrahim Paşa Camii

Hadım İbrahim Paşa Camii t- SîrOîâO Hadım İbrahim Paşa Camii Çinileri Prof. Dr. Şerare YETKİN Son cemaat yerinden genel görünüş. Son cemaat yerindeki büyük çini alınlık 22 Son cemaat yeri minare kapısındaki çini alınlık ve daire

Detaylı

YAVUZ SULTAN SELİM CAMİİ TAŞ SÜSLEMELERİ

YAVUZ SULTAN SELİM CAMİİ TAŞ SÜSLEMELERİ ART-SANAT 2/2014 YAVUZ SULTAN SELİM CAMİİ TAŞ SÜSLEMELERİ KADRİYE FİGEN VARDAR Yrd.Doç.Dr., İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Sanatı Tarihi Anabilim Dalı kadriyevardar@hotmail.com

Detaylı

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayın Kataloğu 2013 2 TAHRÎRU USÛLİ L-HENDESE VE L-HİSÂB EUKLEIDES İN ELEMANLAR KİTABININ TAHRİRİ Nasîruddin Tûsî (ö. 1274) Meşhur Matematikçi Eukleides in (m.ö.

Detaylı

TUR 1 - ĠSTANBUL KLASĠKLERĠ

TUR 1 - ĠSTANBUL KLASĠKLERĠ TUR 1 - ĠSTANBUL KLASĠKLERĠ Yarım Gün Yemeksiz Sabah Turu Bizans ve Osmanlı İmparatorlukları nın yönetildiği, Tarihi Yarımada nın kalbi olan Sultanahmet Meydanı. İmparator Justinian tarafından 6. yüzyılda

Detaylı

Görkemli Bir İslam Mabedi: Abu Dabi, Şeyh Zayed Bin Sultan El Nayan Camii

Görkemli Bir İslam Mabedi: Abu Dabi, Şeyh Zayed Bin Sultan El Nayan Camii KIŞ 2014, SAYI 11: 69-78 WINTER 2014, ISSUE 11: 69-78 Görkemli Bir İslam Mabedi: Abu Dabi, Şeyh Zayed Bin Sultan El Nayan Camii S. Cengiz YESÜGEY * Giriş Şeyh Zayed bin Sultan El Nayan camii, Birleşik

Detaylı

Mimar Sinan ve İstanbul un Silueti Prof. Dr. Suphi SAATÇİ

Mimar Sinan ve İstanbul un Silueti Prof. Dr. Suphi SAATÇİ Mimar Sinan ve İstanbul un Silueti Prof. Dr. Suphi SAATÇİ Mimar Sinan ın Hayatı Türk mimarlık ve sanat tarihinin en büyük simalarından biri olan Mimar Sinan ın 16. yüzyılın başlarında doğduğu tahmin ediliyor.

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

GÖRSEL SANATLAR. Mehmet KURTBOĞAN

GÖRSEL SANATLAR. Mehmet KURTBOĞAN GÖRSEL SANATLAR Mehmet KURTBOĞAN TÜRK SÜSLEME SANATLARI??? NELERDİR? Türk süsleme sanatları a) Tezhip b) Hat c) Ebru ç) Çini d) Minyatür e) Cam bezeme (Vitray) f) Bakırcılık g) Cilt sanatı h)halı sanatı

Detaylı

PROF. DR. İLKER ÖZDEMİR YRD. DOÇ. DR. OSMAN AYTEKİN

PROF. DR. İLKER ÖZDEMİR YRD. DOÇ. DR. OSMAN AYTEKİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ PROF. DR. İLKER ÖZDEMİR YRD. DOÇ. DR. OSMAN AYTEKİN Yapı mühendisliğinin amacı, yapıları belirli bir seviyesinde, yeterli bir rijitliğe sahip bir şekilde ve en ekonomik

Detaylı

CS 155 / CP 155-LS Aluminyum

CS 155 / CP 155-LS Aluminyum 2 CS 155 / CP 155-LS Aluminyum Yalıtımlı sürme sistemleri içerisinde en ağır yükü taşımak ve en büyük ebatlarda kanatları hareket ettirmek prensibi ile tasarlanan CP155 serisi 400 kg ağırlığa kadar olan

Detaylı

KOZLUK UN EN ESKİ TAŞ YAPILARINDAN HIDIR BEY CAMİİ

KOZLUK UN EN ESKİ TAŞ YAPILARINDAN HIDIR BEY CAMİİ ISSN: 2148-0273 Cilt 4, Sayı 2, 2016 Vol. 4, Issue 2, 2016 KOZLUK UN EN ESKİ TAŞ YAPILARINDAN HIDIR BEY CAMİİ Ali AKTAN 1, Düzgün ÇAKIRCA 2*, Müslim ADSAN 3, Abdurrahman ÇAKAN 4 Özet Bu çalışmada; ait

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ. Selçuklu Dönemi Yapıları ile Bahçe ve Peyzaj Sanatı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ. Selçuklu Dönemi Yapıları ile Bahçe ve Peyzaj Sanatı ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Selçuklu Dönemi Yapıları ile Bahçe ve Peyzaj Sanatı Selçuklu Dönemi (1071-1308) Oğuzların devamı olan XI. yüzyılın yarısında kurulan, merkezi Konya olan Selçuklular

Detaylı

Resim 114- Hattat Hâmid Aytaç hattýyla sülüs nesih bir kýt a. (Tezhib: Fatma Özçay) 108

Resim 114- Hattat Hâmid Aytaç hattýyla sülüs nesih bir kýt a. (Tezhib: Fatma Özçay) 108 VIII. BÖLÜM HAT SAN ATINDAN ÖRNEKLER 107 Resim 114- Hattat Hâmid Aytaç hattýyla sülüs nesih bir kýt a. (Tezhib: Fatma Özçay) 108 Resim 115- Hattat Halim Bey e ait Azapkapý Sokollu Camii kubbe yazýsý. Resim

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI. İLKOKULU 4. SINIF GÖRSEL SANATLAR DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI. İLKOKULU 4. SINIF GÖRSEL SANATLAR DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EYLÜL 26-30 EYLÜL (2. Hafta) olarak programda EYLÜL 9-23 EYLÜL (. Hafta) olarak programda 206-207 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI. İLKOKULU. Çeşitli sanat alanlarının şarkı, türkü, şiir, öykü, masal, anı, efsane gibi

Detaylı