ET VE CANLI HAYVAN ĐTHALATI ÜLKEMĐZ ĐÇĐN BSE (DELĐ ĐNEK HASTALIĞI) AÇISINDAN NE DERECE RĐSK OLUŞTURMAKTADIR?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ET VE CANLI HAYVAN ĐTHALATI ÜLKEMĐZ ĐÇĐN BSE (DELĐ ĐNEK HASTALIĞI) AÇISINDAN NE DERECE RĐSK OLUŞTURMAKTADIR?"

Transkript

1 ET VE CANLI HAYVAN ĐTHALATI ÜLKEMĐZ ĐÇĐN BSE (DELĐ ĐNEK HASTALIĞI) AÇISINDAN NE DERECE RĐSK OLUŞTURMAKTADIR? ( Tarım Gündem Dergisinin Ocak - Şubat 2012,Yıl:1,Sayı:6 da Yayınlanmıstır ) Adnan SERPEN Veteriner Hekim ĐZMĐR Veteriner Hekimler Odası Veteriner Halk Sağlığı Çalışma Grubu Üyesi Gerek zoonotik ( hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar ), gerek zoonotik olmayan hayvan hastalıkları tarih boyunca tüm ulusları siyasi ve ekonomik yönden etkilemiş, bunun sonucunda bugüne kadar bir takım toplumsal/sosyal çalkantılara neden olmuştur. Bundan sonrada gerekli tedbirler alınmadığı taktirde bu çalkantıların yaşanması devam edecektir. Toplumsal/ sosyal olayların ortaya çıkmasında, hayvansal gıda arzının bozulması ve hastalıklara bağlı yaşanan maddi kayıplara bağlı olarak ortaya çıkan ekonomik çöküntü büyük rol oynar. Hayvan hastalıklarının ulusal ekonomiye verdiği zarar çok büyük rakamlara ulaşmaktadır. Örneğin: Deli Đnek Hastalığının Đngiltere ye maliyeti milyar $ ( USD ), yine 2001 yılında patlak veren Şap Hastalığının Đngiltere ye maliyeti milyar $ ( USD ), Sars Virüsünün Çin e maliyeti 50 milyar $ ( USD ) dır ( 1 ). Bu etkilerin dışında en önemli etkisi olan insan sağlığına dolayısıyla halk sağlığına olan etkilerdir. Hayvan hastalıkları ülkelerin insan ve hayvan sağlığına yönelik harcamalarının artmasına neden olmaktadır. Bu yönüyle bile baktığımızda günümüz dünyasında cari açığın bir çok ülkede yaygın olduğunu düşündüğümüzde hayvan hastalıklarının hem ülkemiz hem dünya ülkeleri açısından ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır. Hayvan hastalıklarının etkilerini şekil-1 de çok basit olarak görüyoruz. HAYVAN HASTALIKLARI Ekonomik riskler -Verimlilik -Ticari hayat -Đnsanların geçimini Đnsan Sağlığı Etkileri -Pandemik hastalıklar -Endemik hastalıklar -Gıda kaynaklı hastalıklar Đnsan refahı,huzuru 01 Şekil-1: Hayvan Hastalıklarının etkileri ( 2 )

2 Veteriner Hekimliği mesleği ve Veteriner Bilimi Avrupa da 18.yy da çok yaygın bir şekilde görülen ve bir türlü önlenemeyen Sığır Vebası Hastalığı sonucunda doğmuştur. Dolayısıyla hayvan hastalıklarından Sığır Vebası nın etkisi önemli role sahiptir. Çünkü Sığır Vebası Avrupa da çok büyük oranda hayvansal ürün kaybına neden olduğu için açlık patlak vermiştir. Yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda hayvan hastalıklarının ülkelerin insan sağlığına ve ekonomilerine olan olumsuz etkileri çok kısa başlıklar halinde neler olduğu şekil-1 de görülmektedir. WHO [ World Health Organisation ( Dünya Sağlık Teşkilatı ) ] 1950 yılında yaptığı ilk zoonoz toplantısında toplam 86 adet olan zoonoz sayısı günümüzde bu sayının 2001 yılı itibariyle Taylor ve arkadaşları tarafından yapılan bilimsel araştırma sonuçlarına göre; insan sağlığını tehdit eden toplam 1415 adet patojen bulunduğu, bu patojenlerin % 61 ini ( 868 adetini ) zoonozların oluşturduğu,bu zoonozların tiplerine göre sınıflandırılması yapıldığın da,toplam 1415 adet patojenden, 217 adetini oluşturan viral ve prion patojen in % 76 nı ( 165 adetini ) zoonotik virus ve prion ların, 538 adetini oluşturan bakteri ve riketsiya patojen in % 50 ni ( 269 adetini ), zoonotik bakteri ve riketsiya nın, 307 adetini oluşturan mantar patojenden % 37 ni ( 113 adetini ) zoonotik mantarların,66 adetini oluşturan protozoa patojenin % 65 ni ( 43 adetini ) zoonotik protoza ların ve 287 adetini oluşturan helminth in % 97 ni (278 adetini) zoonotik helminth lerin oluşturduğunu ( 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) belirtmişlerdir. Yine 2001 Yılında yapı lan bu bilimsel açıklamalardan sonra insan sağlığını tehdit eden toplam patojen sayısının 1500 e, en son tespitlere göre 1709 adete ulaştığı saptanmış bulunmaktadır. Genel toplam patojen sayısın da ki bu artışla birlikte insan sağlığını tehdit eden hayvan orijinli zoonotik patojen sayısı da değişebilmektedir. Bu zoonotik patojenlerin % 33 ü insana bulaştıktan sonra tekrar insana geçebilme özelliğine sahiptir. Günümüz dünyasında insanlarda meydana gelen enfeksiyonların % 80 ni hayvan kaynaklı patojenler oluşturmaktadır. Bu enfeksiyonlara neden olan ve yeni önem kazanan toplam 175 adet patojen in % 75 ini yani 132 adetini zoonotik patojenler,bu zoonotik patojenlerin % 28 ini, yani 37 adetini vektörel zoonotik patojenlerin oluşturduğu,yine her yedi ayda bir yeni ve yeniden önem kazanan hastalıkların halk sağlığını tehdit ettiği belirtilmektedir. Son yıllarda ortaya çıkan insan sağlığını tehdit eden salgın bulaşıcı hastalıklarla ilgili epidemiyoloji bilgileri göz önünde bulundurularak, önümüzde ki yıllarda yılda 3-4 adet arasında olmak üzere, 2015 yılına kadar toplam 8 34 arasında yeni önem kazanan hastalığın ortaya çıkması beklenmektedir ( 3, 4, 6, 7, 10, 11 ). O.I.E [ L Office International des épizooties < Organisation Mondiale de la Santé Animale The World Organisation for Animal Health ( Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı ) > ] tarafından zoonotik patojenlerin dünyada ki mevcut durumuna ilişkin 2006 yılında yaptığı bir çalışma ve değerlendirme sonucunda yayınladığı Biological Disasters of Animal Origin The Role and Preparedness of Veterinary and Public Health Services adlı yayınında, tüm dünya ülkelerinin zoonotik patojenlerin her an hayvansal orijinli biyolojik felaketlere sebep olabilecek düzeye gelmiş olmalarından dolayı, global sağlığın koruna bilmesi amacıyla hayvansal kaynaklı olası biyolojik felaketlere hazırlıklı olabilmeleri için, halk sağlığına yönelik gerekli hazırlık ve çalışmaları yapmaları ve gereken önemi vermeleri için ( 12 ) dikkatlerini çekmiş ve uyarmış bulun- maktadır. Bu kadar çok sayıdaki zoonotik hayvan hastalıklarının yanı sıra zoonotik olmayan hay van hastalıkları da uzun mesafelerde yapılan ulusal ve uluslar arası düzeyde et ve canlı hayvan taşıması ve ticaretinin insan ve hayvan sağlığını tehdit eden bulaşıcı hastalıkların yayılmasına neden olabilmektedir. Bundan dolayı FVE [ The Federation of Veterinarians of Europe ( Avrupa Veteriner Federasyonu ) ] tarafından 2001 yılında yapılan açıklamada; uzak mesafeden ticari

3 amaçlı kesilmek üzere yapılan canlı hayvan ile karkas et ticaretinin tehlikeli hayvan ve halk sağlığı problemlerine neden olabileceğini, mümkün olduğunca canlı hayvan ve karkas et ithalattan kaçınılması gerektiğini belirtmiştir ( 13 ).Nitekim Kanada, Falkland Adaları, Kuveyt ve Umman a hastalık dışarıdan ithal edilen hayvanlarla giriş yaptığı saptanmıştır ( 14 ). A.B.D ne ise Kanada dan ithal edilen hayvanlarla hastalık giriş yapmıştır. Dolayısıyla hastalığın yayılmasında ülkeler ve bölgeler arası canlı hayvan ithalatının önemli rol oynadığı anlaşılmakta ve ayni zamanda FVE nin açıklamalarını da teyit etmektedir. Artık bugün günümüz dünyasında BSE başta olmak üzere bir çok emerging ve re emerging zoonotik ve zoonotik olmayan hayvan hasta -lıkları dünya üzerinde ki bazı ülkelerin ekonomilerini alt üst edecek şekilde küresel bir tehlike haline gelmiş bulunmaktadır. Örneğin: geçtiğimiz yıllarda Đngiltere de ortaya çıkan Deli Đnek Hastalığı [ Bulaşıcı Süngerimsi Beyin Hastalığı < Transmisible Spongioform Encephalopathy >, Mad Cow Disease ( Bovine Spongiform Encephalopathy < BSE > ) ] ve Şap [ Dabak, Aft Humması, Aft Salgını, Hummai Kulai ( Foot and Mouth Disease < FMD > ) ] Hastalıkları Đngiltere ekonomisine büyük darbe vurarak hayvancılık sektörünü bitme noktasına getirmiştir. BSE Hastalığı 1993 yılında Đngiltere de pik yapmış ve haftada 1000 hayvan hastalığa yakalanır hale gelmiş ve 2004 yılında düzenlenen uluslar arası bir panelde BSE orijinli vcjd den 150 kişinin hayatını kaybettiğini Prof. Dr. Patrick Cunningham belirtmiştir ( 15 ). Deli Đnek Hastalığı dünyada ilk defa veteriner hizmetlerinin en ciddi ve mükemmel şekilde yürütüldüğü Đngiltere de 1986 yılında ortaya çıkmasına, tüm dünyanın bu hastalığa yönelik bir takım ciddi veteriner hizmetleri alanında tedbirler almasına rağmen hastalık dünyada ki 22 ülkeye yayılmış, dünyanın ciddi veteriner hizmetleri ve gelişmiş ülkelerine sahip A.B.D leri ve Kanada gibi ülkelere kadar sirayet ederek yayılmıştır. ABD de ilk vaka, ABD Tarım Bakanlığı ( USDA) tarafından yapılan resmi açıklamada 23 Aralık 2003 tarihinde Washington eyaletinde Kanada dan gelen sığırlara ait sürüde saptandığı ve Đngiltere nin Webridge Laboratuarı tarafından da teyid edildiği ve hastalıktan şüpheli üç sürünün hemen karantinaya alındığı hastalıktan şüpheli eyaletlerde bulunan çiftliklere ait sürülerde bazı testlerin yapıldığı belirtilmişti ( 15, 16, 17, 18 ). Haber Amerikan basın ve medyasında çok geniş bir şekilde yer aldı. Bu tarihlerde A.B.D de bulunmam nedeniyle Amerikan basın ve medyasında yer alan BSE ile ilgili haberleri yakından izleme olanağım oldu. BSE hastalığı yayılmakla kalmayıp yayıldığı ülkelere yerleşerek ülkelerin hayvansal üretimine büyük darbe vurmakta ve ayni zamanda önemli halk sağlığı sorununa neden olmaktadır. Hastalık tamamen elimine edilmiş gibi görünse de dünya çapında bulaşabildiği hayvan türlerinde yerleşik hale geldiği çıkan vakalardan anlaşılmaktadır yılı itibariyle Đngiltere de , Đrlanda da 1.614, Fransa da 984, Portekiz, Đspanya, Almanya ve Đsviçre de 100 ün üzerinde, Japonya da 34 adet üzerinde hayvanın Deli Đnek Hastalığına maruz kaldığı saptanmıştır ( 19 ). Đngiltere de 2010 yılında 11 bulaş vakası saptanmış,2010 yılı sonu itibariyle hastalığın çıktığı tarihten itibaren 35 binden fazla sürüde, den fazla hayvanda BSE saptanmış ( 15 ) ve bu hayvanların yaşamına insani bir şekilde son verilerek hastalık eradike edilmeğe çalışılmıştır. Deli Đnek Hastalığı Đngiltere de ortaya çıktığında zoonoz olduğu bilinmemekle birlikte Đngiltere nin ada ülkesi olması nedeniyle rahatlıkla hastalığın bertaraf edilebileceği ve dünyanın çeşitli bölgelerine yayılmasının önlenebileceği görüşü hakimdi. Fakat gelişmeler hiçte düşünüldüğü gibi olmadı hastalık neredeyse tüm dünyaya yayıldığı gibi zoonotik bir kimliğinin olduğunun ortaya çıkması tüm dünyayı telaşlandırmış ve büyük bir panik yaşanmıştır.

4 Türkiye nin de canlı hayvan ve karkas et ithal ettiğini düşündüğümüzde, her ne kadar büyük baş hayvan yemlerinde hayvansal kökenli, özellikle koyun orijinli rendering ürünü kullanılmasa da Deli Đnek Hastalığı açısından çok büyük bir risk altında olduğunu söylemekle abartmış olmayız, bilakis bilimsel bir gerçek. Deli Đnek hastalığı açısından ülkemizin nasıl bir risk altında olduğunu anlayabilmemiz için hastalığın çıktığı günden bugüne kadar geçirdiği evreleri, süreci iyi bilmemiz gerekir. BSE, sığırların merkezi sinir sistemini etkileyen, progresif, nörodejeneratif, mutlak öldürücü bir hastalıktır ( 20, 21 ). Hastalığın nedeni olarak tanımlanan bir protein dir ( Prion proteini, PrPc ). Prion hastalıkları, prion proteini olarak bilinen hücresel bir glikoproteinin ( PrPc ) yerine anormal bir izoformu patolojik prion proteinleri ( PrPsc,Prpd veya PrPres ) tarafından meydana getirildiği düşünülen, öldürücü nörodejeneratif bozukluklar olarak tanımlanmaktadır(21,22,23). Etken en küçük virüsten yüz kat daha küçüktür. Hastalığın kuluçka süresi en az yıl, ortalama 4 5 yıldır, 8 yıla kadarda çıkabilmektedir. Dolayısıyla uzun bir kuluçka süresine sahip olması nedeniyle hastalığın klinik belirtiler çok yavaş geliştiği için tam olarak izleme olanağı olmamaktadır ( 24, 25 ).Bu durum, hastalığın rahatlıkla izlenmesi açısından dezavantaj yarattığı için gözden kaçmasına ve yayılmasında önemli bir neden olarak karşımıza çıkmaktadır. BSE den ölen veya BSE nedeniyle kesilen sığırların et ve sakatatlarını yiyen yabani evcillerde TSE görül- Şekil-2: Deli Đnek Hastalığının canlılar arasında yayılma şekli ( 26 )

5 düğü saptanmıştır. BSE ye neden olan PrP leri yüksek ısıya, donma ve kurumaya, ph değişiklik lerine ve dezenfektanlara son derece dayanıklı olup kurutulmuş materyalde, ortamda, toprakta yıllarca hastalık yapma özelliğini korumaktadır. Bilinen kaynatma ve pişirme yöntemleri ile kolay kolay tahrip olmazlar. Ancak modern teknolojiye sahip rendering proseslerinde en az 20 dakika C de 3 bar şiddetinde basınç uygulanması halinde tahrip edilerek etkisiz hale getirilebilirler ( 21 ). Hastalığın nasıl ortaya çıktığına ilişkin yapılan epidemiyolojik çalışmalar, Đngiltere'de scrapie' li koyunların mezbaha artıklarının rendering materyalinde kullanılması sonucu sığır popülasyonunun, et - kemik unu şeklinde ruminant orijinli protein kapsayan yemler vasıtasıyla scrapie benzeri bir ajana maruz kaldığını ve bu maruz kalışın yılında başladığını göstermiştir. Proteinden zengin bir suplement olan bu et-kemik unları, konsantre yemlere katılarak yıllarca sığırlara yedirilmiştir. Yemin kontaminasyonu et-kemik ununun imalatı sırasında, scrapie ajanını tahrip etme özelliğine sahip olmayan modern sakatat işleme yöntemlerinden kaynaklanmıştır yılları arasında ticari amaçlarla sakatat işleme yöntemlerinde yapılan değişiklikler, BSE epidemisinin başlamasında temel bir faktör olarak görülmüştür. Bu değişiklikler, scrapie ajanlarının total inaktivasyonu için gerekenden çok daha düşük sıcaklıkların kulanımını ve donyağı verimini arttırmak için kullanılan solvent ekstraksiyonunun kesilmesini kapsar. Đngiltere'de, yaklaşık 3 yüzyıldır diğer ülkelere göre daha yüksek bir seviyede endemik seyreden Scrapie koyun hastalığının yerleşik olduğu büyük bir koyun popülasyonunun bulunması ve yem suplement i olarak et-kemik ununun kullanımı, BSE nin ortaya çıkması için gerekli ön koşulları oluşturmuştur. Scrapie' nin BSE' nin kaynağı olduğu varsayıldığında; total koyun popülasyonunda ve Scrapie insidansındaki artışın yanı sıra Scrapie ile enfekte koyun rendering materyalinin sığır yemlerinde kullanılması BSE nin artışına yol açmıştır. Daha sonra enfekte sığır materyalinin, sığır popülasyonu içinde et ve kemik unu yoluyla dolaşması, epidemiyi genişletmiş ve özellikle Haziran 1989'dan sonra insidansında ki artış buna bağlanmıştır ( 27 ). Hastalık şekil-2 de görül düğü üzere insanlarda ve çeşitli hayvan türlerinde görülmektedir, şöyle ki; Đnsanlarda görülen spongioform ensefalopatiler ( 24, 28 ): 1. Kuru: Yeni Guine ( Papuva yerlileri ) 2. Creutzfeldt-Jacop Disease ( CJD ); Đnsan,Maymun 3. Gertsmann-Strausser-Scheinker ( GSS ) sendromu; insanlar 4. Alpers Syndrome 5. FFI: Fatal Familia Insomnia Hayvanlarda görülen spongioform ensefalopatiler (24): 1. Bovine Spongiform Encephalopathy < BSE >: Sığırlar 2. Scrapie ( Ovine spongioform encephalopathy ), OSE:Koyun, Keçi 3. Chronic wasting disease ( CWD );Yaban Geyikler, Elk 4. Feline spongioform encephalopathy ( FSE ):Kediler 5. Transmissible mink encephalopathy ( TME ):Mink ( vizon ) 6. Scrapie like encephalopathy( SLE ): Nyala, Gemsbok, Eland, Oryx, Grater kudu 7. Diğer hayvanlarda spongioform encephalopathy ler: Çita, Puma v.s

6 Hayvanlarda görülen vakalar sığırlarda genellikle etçi ırklardan çok Holstein-Friesian sütçü ırklarda yoğun bir şekilde görülmektedir. Bunun en büyük nedeni; sütçü ırk buzağıların ilk 6 aylık dönemlerinde et kemik unundan hazırlanmış konsantre yemlerle beslenmiş olmasıdır. Yine BSE ortaya çıkan çiftliklerin % 50 nde koyun yetiştiriciliğinin yapılmamış olması koyunlarda görülen scrapie hastalığının direkt temas yoluyla bulaşarak BSE ye sebep olmadığını ortaya koymaktadır. Yapılan epidemiyolojik çalışmalara göre hastalığın sığırlarda görüldüğü en genç vaka 22 aylık, en yaşlı vaka 15 yaş olup en çok örüldüğü yaş grubu 3-5 yaş grubudur ( 25, 29 ). Đnsanlarda kuluçka süresi 10 yıldır. Hastalığın Hayvanlar Arasında Yayılması Bulaşması ( 24, 25, 27 ): Hastalık hayvanlar arasında temas ile bulaşmamakta, yemle bulaşmakta ve yayılmakta, Sığırdan sığıra veya diğer türlere yatay bulaştığına dair bir tespit bulunmamaktadır, Đngiltere Tarım Bakanlığı tarafından yapılan araştırma sonuçları, gebe sığırlarda anne karnında ki yavruya maternal bulaşmanın olabileceğini ortaya koymuştur. Hastalığın alınan tedbirlere rağmen tüm dünyaya yayılması bu tespiti doğrular niteliktedir, Đatrojen yolla bulaştığına dair herhangi bir kayıt bulunmamakla birlikte iatrojenik bulaşma ihtimali bulunduğu göz ardı edilememelidir, BSE ile enfekte 100 gr sığır beyninin oral yolla verildiği sığırlarda hastalığın 3 yıl sonra meydana geldiği saptanmıştır Deneysel olarak aktarılabilen bir hastalıktır BSE Hastalığına maruz sığırlarda genel, önemli ve karakteristik belirtiler şöyledir ( 14, 15, 25 ): Hayvanda korkulu ve endişeli bir tablonun hakim olması, Hareketleri tutarsızdır,duruş ve yürüyüş bozuklukları göze çarpar, Hayvanın gergin ve sinirli olması, en ufak bir gürültüye hassasiyet göstermesi, Beton zeminlerde yürümeye, köşeler dönmeye, kapalı alanlara girmeye, kapılardan geçmeye, süt sağdırmaya isteksiz olması, Sağım sırasında sütü sağdırmamak için tekme atması, Hastalığa maruz kalmış hayvan/hayvanlar insanlara ve sürüdeki diğer hayvanlara karşı saldırgan bir tavır içindedir, Ses,dokunma ve ışığa karşı aşırı hassasiyet vardır, Özellikle baş bölgesinde temas edilecek yapılacak muayene girişimlerine hayvanı kızdır dığı için reaksiyon göstermesine neden olur, Özellikle arka ayaklarla, yüksek adımlarla yürümesi dikkat çekicidir, Deride titremeler görülür, Şiddetli burun kaşıntısı, Hayvanda iştah kaybı olmamasına rağmen dikkat çekici boyutta kondüsyon, ağırlık ve süt veriminde düşüş söz konusudur, Topuklara vurulduğunda sendeleme,yere düşme,yerden kalkma zorluğu göze çarpar, Hastalığın son dönemine doğru hayvan yere uzanarak yatar, kalkamaz ve kısa sürede ölümle sonuçlanır. Hastalık bulgularının ortaya çıktığı andan ölünceye kadar süre 2 6 hafta arasında değişir.

7 Gıda Güvenliği: Yüksek BSE insidansına sahip ülkelerden yapılacak ithalat için,ithalatın yapıldığı ülkenin sığırlarının bakım koşullarının dikkate alınarak ilave tedbirlerin alınması zorunludur. Đthalatı istenen hayvanlar ile ithalatı istenen etin orijinini oluşturan hayvanlar, gıda yasağından sonra doğmuş olmalı ya da BSE olayına sahip olmayan ve ruminant orijinli et-kemik unu beslenmemiş bir sürüden olmalıdır. Beyin, gözler, spinal kord, tonsiller, timus, dalak ve distal ileum tüm sığırlardan uzaklaştırılmalı ve imha edilmelidir. Süt ve süt ürünlerinin güvenli olduğu düşünülmektedir ( 27 ). BSE etkeninin % 95 ten fazlası hayvanın Merkezi Sinir Sisteminde ve omurilik yakınlarında ki çevresel sinir sistemine yerleşmesi ve bulunması nedeniyle BSE ile enfekte sinir dokusu içeren etlerin diğer etlerle teması sonucunda bulaşma söz konusudur. Bu nedenle AB ği tarafından mezbahalarda kesilen her hayvanın baş bölgesinde ki doku ve organlara test yapılması mecburi hale getirilmiştir. Türkiye ve diğer ülkelerde yetiştirilen sığırlardan elde edilen et ve et ürünlerinde, BSE hastalığı etkeninin tespiti olasıdır. Đnsan ve hayvan gıdalarına giren sığır kökenli ürünle [özellikle beyin, kafa ( dil hariç ), dalak, ince barsaklar ] risk taşımaktadır ( 30 ). Bu nedenle kaçak kesim sonucu piyasaya sürülen bu gibi ürünlere rağbet gösterilmemeli ve dikkatli olmalı, bu gibi ürünlerin satışının yapıldığı yerlerden satın alınırken güvenilir, kontrolden geçmiş ürünlerin satışının yapıldığına kanaat getirilen yerler olmasına dikkat edilmelidir. Hastalığın ülkemiz girip girmeyeceği açısından değerlendirdiğimizde: Bugüne kadar değişik siyasi iktidarlar döneminde tutarlı bütünsel tarım politikalarının olmaması nedeniyle her gelen yaz boz tahtası şeklinde uygulanan tarım politikaları nedeniyle hayvansal üretimde bugünkü sıkıntılı tablo yaşanmaktadır. Sürekli ithalata baş vurularak kolaycılığa kaçılmış, bunun sonucunda ülkemizde olmayan hastalıklar ülkemize taşınarak yerleşik hale gelerek hem hayvan yetiştiricisine yeni maliyetler yüklemiş, hem de halk sağlığı ve gıda güveliği açısından risk oluşturması yanında hayvansal gıda sanayimizin kalite sorunu yaşamasına ve yeni maliyetler yüklenmesine neden olması sonucunda tüketicilerimize de bu olumsuzluklar yansımaktadır. Đşte BSE, hayvan yetiştiricisi, hayvansal gıda sanayi, halk sağlığı ve tüketicimizi yakından ilgilendiren çok önemli zoonotik bir hastalıktır. BSE nin ilk kez ortaya çıktığı 1986 yılına kadar, prion hastalığının koyunlarla sınırlı kaldığı ve diğer türlere geçmediği kabul edilmekteydi ( 20 ). Fakat sığırlarda BSE nin ortaya çıkmasından sonra koyunlarla sınırlı kalmadığı, küresel bir boyut kazandığı anlaşılması hayvan yetiştirme sistemlerini ve hastalıklarla ilgili tedbirlerin tekrar gözden geçirilmesine neden olmuş tur. Özellikle küresel serbest piyasa ekonomisi kurallarının son otuz yılda dünyada hakim olmasına bağlı olarak tarım ( bitkisel üretim + hayvansal üretim ) sektörünü de etkisi altına alması sonucunda her üretim dalına sermaye odaklı yaklaşılması sonucunda aşırı yüksek kâr hırsı ve mantığının esas alınarak bilimin ve biyolojinin sınırlarını zorlayan yöntemlere başvurulması sonucunda bilim dünyasını şaşkına çeviren gelişmelerin yaşanmasına neden olmaktadır. BSE de böyle bir zorlamanın ürünü olarak ortaya çıkan, insan ve hayvan sağlığını, hayvansal gıda üretimini ve hayvansal gıda güvenliğini tehdit eden zoonotik bir hastalıktır. Hastalığın Đngiltere de ortaya çıkışından itibaren zamanın Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hastalık izlemeye alınmış ve hastalığın görüldüğü ülkelerden çift tırnaklı canlı hayvan, hayvan maddeleri, hayvansal orijinli yem katkı maddeleri ve bu yemleri ihtiva eden yemlerin

8 ithalatı tarihinde yasaklanmış, fakat 2003 yılında TBMM Yolsuzlukla Araştırma Komisyonu tarafından TARIM ile ilgili hazırladığı raporda 1999 yılına kadar Đç Yağ adı altında içinde % 40 ı et bulunan yağlı karkas gövdelerin hastalığın bulunduğu ülkelerden ithal edildiği, bu ithalat sırasında bir takım yolsuzlukların yapıldığı zamanın Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan raporda incelenerek işleme tabi tutulmuştu ( 31, 32 ). AB Veteriner Komisyonunun 90/200 ve (EC - European Commission Decision June 1990; 90/261) sayılı kararları ve OIE ( Uluslar arası Salgın Hastalıklar Ofisi ) nin 1992 tarihli kararları gereğince; iç organları, lenf dokuları ile sinir ve kemiklerden ayrılmış etlerin ve bunların elde edildikleri çiftliklerdeki canlı sığırlarda iki yıl öncesine kadar BSE nin görülmediğinin Veteriner Sağlık Sertifikası ile ve olmadığı kalıcı şekilde işaretlendiğinin belgelenmesi halinde Đngiltere den et ve canlı hayvan satışı serbest bırakılmıştı. Yine WTO ( Dünya Ticaret Örgütü ) nun tarihli bağlayıcı kararına istinaden yukarıda belirtilen şartlar çerçevesinde zamanın Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarihinden itibaren anlı hayvan ithalatına müsaade edilmiş fakat et ve et kemik unu ithalatında yasaklamaya devam etmiştir. Bakanlık ta ki tarihine kadar tarihli tebliğ ile Đngiltere den kemiksiz et ithalatını yasaklamış, bu tarihten sonra 40 ton ( lenf dokuları ile sinir ve kemiklerden ayrılmış ) kemiksiz etin ithalatına müsaade etmiştir. Bakanlık tekrar tarihinde Đngiltere ve bu ülkeden canlı hayvan ithal eden K.Đrlanda, Đrlanda Cumhuriyeti, Đskoçya, Portekiz, Fransa ve Đsviçre den canlı hayvan ve hayvansal ürünlerinin ithalatını durdurmuştur (33). AB ği tarafından 1990 yılında alınan karar gereği ihbarı mecburi hastalık olarak onaylamıştır.zamanın Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan Etlerin Teftiş Talimatı nın 27.maddesi gereğince BSE pozitif bulunan ve hastalıktan şüpheli hayvanlar laboratuar teyidi yapıldıktan sonra karkasların imhası, çiftlikte ise hastalıklı hayvanların tamamı tazminatla imha edilmesi uygulamaya konulmuştur ( 30 ) yılında çıkarılan BSE ve Scrapie izleme programı ve Hayvan Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Programı doğrultusunda numune alınarak çalışmalar yürütülmektedir. Bu çerçevede Đzmir ilimizde 2009 yılında 89 acil,76 adet ithal edilen hayvan kesimi olmak üzere toplam 165 hayvanın kesim yapılmış olup alınan numunelerin Đzmir-Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde yapılan analiz sonuçları menfi çıkmıştır.yine 2010 yılında 30 acil,147 ithal edilen hayvan kesimi olmak üzere toplam 177 hayvanın kesimi yapılmış olup sonuçları menfidir ( 34 ). Bu izleme çalışmalarının yanı sıra zamanın Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından 11 Haziran 2010 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki, Gıda ve Yem Kanunu na dayanılarak tarih ve sayılı Resmi Gazetede Nakledilebilir Süngerimsi Beyin Hastalıklarına Karşı Mücadele ve Korunma Yönetmeliği yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin amacı; Nakledilebilir Süngerimsi Beyin Hastalıkları olarak adlandırılan hastalıklardan korunma ve bu hastalıklarla mücadeleye ilişkin hususları içermektedir. Dünyada genel olarak BSE ile ilgili alınan tedbirler BSE nin halk sağlığı açısından riskini en aza indirmeye yöneliktir ( 35 ).Çünkü tüm çabalara rağmen hastalık tamamen eradike edilememiştir. Hastalık; Đngiltere den ithal edilen enfekte canlı hayvan ve enfekte sığırlardan üretilen et-kemik unu ile daha sonra çok sayıda ülkeye yayılmıştır ( 29 ). Yine yemde et-kemik unu bulunmasına getirilen gıda yasağından sonra doğmuş ineklerde ' nin üstünde BSE olayı tespit edilmiştir. Sığırların direkt olarak yedikleri gıdadan mı?, ya da asemptomatik analar- dan mı?, enfekte olduğu henüz açıklık kazanmamıştır. Nitekim hamster scrapie prionlarının ( Sc237 ) klinik hastalığa sebep olmaksızın fare beyinlerinde yüksek seviyelere kadar

9 replike olabildiği gösterilmiştir. Ayrıca koyunlarda deneysel BSE enfeksiyonunun semptomsuz fazı süresince, koyundan alınan kanın diğer bir koyuna transfüzyonuyla BSE' yi bulaştırmak mümkün olmuştur. Kanı alan koyunlarda, beyin ve periferde yaygın PrPSC depolandığı gözlenmiştir ( 27 ). O.I.E nin uzmanlarından Dr. Gideon Bruckner in A.B.D nin Pretoria Üniversitesi nde 4 Eylül 2008 tarihinde katıldığı bir konferansta yaptığı New Challenge Veterinary Profession in Global Animal Disease Control and Trade in Animals and Animal Product isimli konuşmasında hastalıkların yayılmasında önemli role sahip; Uluslar arası Ticaret ve Seyahat ile Tarım ve Ticarette ki Küreselleşme ye dikkat çekmektedir. O nedenle canlı hayvan ve et ticareti ile Emerging, Re - Emerging Zoonotik ve Zoonotik olmayan bulaşıcı insan ve hayvan hastalıkları dünyanın bir yerinden diğer bir yerine rahatlıkla taşınabilmektedir. Bunun en güzel örneğini, ilk defa Đngiltere de ortaya çıktığın da Đngiltere nin dışına yayılmaz, kontrol altında alındı denmesine rağmen bugün tüm dünyaya yayılan BSE oluştur- maktadır. Yukarıda, çeşitli bilimsel araştırma çalışmalarına ve yorumların yer aldığı kaynaklara dayanarak yaptığım açıklamalar sonucunda; mevcut şartlar dahilinde yurt dışından canlı hayvan ithalatının sürmesi halinde ( Ocak 2011 başından itibaren Eylül 2011 sonu itibariyle Küçük Baş, Büyük Baş Hayvan ithalatı yapılmış ); bakanlık tarafından Nakledilebilir Süngerimsi Beyin Hastalıklarına Karşı Mücadele ve Korunma Yönetmeliği yayınlanmasına ve yine Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü nün web sayfasında dünyada BSE görülen ülkelerin isimleri yayınlanmasına ve bu ülkelerden Damızlık, Besilik ve Kasaplık Hayvan ithalatı yasaklanmasına rağmen dünyada her geçen gün yayılan ve yayılmasında soru işareti oluşturan bazı bilinmeyen hususları muhafaza eden BSE ( Deli Đnek Hastalığı ) nin ülkemize ithal canlı hayvan yolu ile girmesi kaçınılmaz görünmektedir. Hastalığın ülkemize girmesi halinde ülkemizde yetersiz düzeyde olan hayvansal ürünlerin Veteriner Hekimler tarafından kontrolüne yönelik uluslar arası standartta Veteriner Gıda kontrol Sistemi nin henüz tam kurulamamış olması kontrol dışı tüketilecek sığır eti ve diğer ürünleri ile insanlara bulaşma riskini de gündeme getirecektir. Böyle bir hastalığın ülkemize girmesi zaten düşe kalka devam eden hayvancılık sektörümüz için ekonomik yönden büyük bir yıkım olacaktır. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Sayın Dr. Mehdi Eker in, 11 Ocak 2012 tarihinde Đzmir de Setbir tarafından düzenlenen Sektör Toplantısı nda hayvancılıkla ilgili oldukça önemli açıklamalar yapmakla birlikte hayvancılık sektörüne yönelik yaptığı açıklamalarından uygulanmakta olan mevcut hayvancılık politikasının ithalatı kademeli olarak azaltacak, nüfusumuzun hayvansal protein ihtiyacını karşılayabilecek bir üretimi gerçekleştirmesinin mümkün olmadığını düşünüyorum. O nedenle mevcut hayvancılık politikalarımızın tekrar gözden geçirilerek daha realist bir politikanın hayata geçirilmesi halinde ancak o zaman ithalatın önünün kesilebileceğini ve asrın vebası olarak nitelendirilen BSE nin ülkemize girmesinin önlenebileceğini düşünüyorum. KAYNAKLAR: 1. DASZAK,P et al (2009).Pathogens and pre-import risk-assessment. 2. JUTZI,S.C. The Livestock Sector and Global Food Security, Rome-ITALY 3. KING,L.J.(2008) Understanding the Factors of Animal Disease Emergence: A World of One Health. Emerging Animal Diseases, October 17,2008,Brussels,BELGIUM 4. KING,L.(2007) The Global Animal Health Initiative: The Way Forward Veterinary and Public Health Collaboration,The World Bank Washington D.C, October 10,2007-USA

10 5. TAYLOR,L.H.(2001) Risk factors for human disease emergence. Phil. Trans. R. Soc. Lond. B ( 2001) 356, ,UK 6. KING,L.J.(2004) May you live in interesting times -AAVMC Corporate Veterinary Medicine Meeting, June 22,2004,Atlanta,Georgia USA 7. BAYSALLAR,M.(2007) Biyolojik Silah Olarak Zoonotik Hastalıklar. 3-6 Aralık 2007, I.Ulusal Zoonoz Kongresi.-ERZURUM 8. Biosecurity: Young Dairy Leaders Institute Phase III Conference, February 7-8, 2003, Tapma College off Veterinary Medicine Florida-USA 9. Biological disasters of animal origin The role and Preparedness of veterinary and public health services. Revue scientifique et technique,vol.25 ( 1 ),2006,OIE,12,rue de prony Paris, FRANCE. 10. ZOWGHI,E. Et al (2008) Emerging and Re-Emerging Zoonoses. World Journal of Zoology 3 (2): 71-76, JOST,C.C.(2008) Climate Change and Zoonoses Adaptation and Mitigation learning from RVF and HPAI. Kenya Stakeholders Workshop on Climate and Health Nairobi 8-9 December 2008 KENYA 12. Biological disasters of animal origin The role and Preparedness of veterinary and public health services. Revue scientifique et technique, Vol. 25 ( 1 ),2006,OIE,12, rue de prony Paris,FRANCE. 13. GREGER,M. Et al (2009) Handbook of Disease Outbreaks: Chapter 9; Disease and Transport: A Costly Ticket Around The World. 14. Deli Dana Hastalığı [Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı ( Bovine Spongioform Encephalopathy )] BESE (Bovine Spongioform Encephalopathy or Made Cow Disease ) 16. U. S. Suspects Case of Mad Cow Disease Japan, Korea ban U.S. beef. National World, Wednesday, December 24, 2003 USA 17. USDA quarantines 3rd herd. Quad-City Times. Saturday, January 3, 2004 USA 18. GILL,C.(2004) On Feed, BSE total cost?. Feed International, February USA 19. Global Beef Trade; Effects of Animal Health, Sanitary, Food Safety, and Other Measures on U.S. Beef Exports.U.S International Trade Commission, Washington DC, September 2008 USA ŞEN,A.(2001) BSE nin Epidemiyolojisi Mart 2001,Bilimsel Gelişmeler Işığında BSE Sempozyumu, Akdeniz Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanlığı-BURDUR. 21. AYTUĞ,C.N. BSE Nedir? Mart 2001,Bilimsel Gelişmeler Işığında BSE Sempozyumu, Akdeniz Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanlığı-BURDUR. 22. TÜRÜTOĞLU,H.(2001) Aktarılabilir Spongioform Ensefalopatilerde Etiyoloji Mart 2001,Bilimsel Gelişmeler Işığında BSE Sempozyumu, Akdeniz Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanlığı-BURDUR. 23. Bovine Spongiform Encephalopathy, Terrestial Manual 2010, Chapter 2.4.6, OIE, Paris - FRANCE 24. ARDA,M.(1996) BSE, Ankara Bölgesi Veteriner Hekimler Odası Özel Sayısı,ANKARA 25. YAZICIOĞLU,Ö.(2010) Bovine Spongiform Encephalopathy. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Đzmir Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü 26. DOHERR,M.G.(2003) Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) Infectious, Contagious, Zoonotic or Production Disease?. Acta vet. scand.2003, Suppl. 98, YAZICIOĞLU, Ö. Deli Đnek Hastalığı ( BSE ) Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) NMA Resource Updated February National Meat Association USA, 29. AKSOY,E. Bovine Spongiform Encephalopathy ( BSE ) Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı M. KALE ve Ark. ( 2008 ) Et ve et Ürünlerinde BSE Risk Materyali Var mıdır? Mayıs 2008 Türkiye 10. Gıda kongresi - ERZURUM 31. TBMM Yolsuzluk Raporu: üç sene Deli Dana eti yedik. 3 Ağustos 2003 Tarihli Sabah Gazetesi 32. Korkunç Şüphe. 3 Ağustos 2003 Tarihli Akşam Gazetesi 33. Deli Dana Paniğine gerek Var mı?. Türk Veteriner Hekimliği Dergisi Özel Sayı,Cilt:8, Yıl: T.C.Đzmir Valiliği, Đzmir Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğü 2010 yılı Faaliyetleri. 35. WILLESMITH, J. W. (1998) Manual on Bovine Spongiform Encephalopathy,FAO, Rome - ITALY

Deli Dana Hastalığı - BSE. Araştırma Enstitüsü Epidemiyoloji

Deli Dana Hastalığı - BSE. Araştırma Enstitüsü Epidemiyoloji Deli Dana Hastalığı - BSE Araştırma Enstitüsü Epidemiyoloji Epidemiyolojik çalışmalar, İngiltere'de scrapie'li koyunların rendering materyalinde kullanılması sonucu sığır populasyonunun, et-kemik unu şeklinde

Detaylı

YAVAŞ VİRUS ENFEKSİYONLARI ve PRİON HASTALIKLARI

YAVAŞ VİRUS ENFEKSİYONLARI ve PRİON HASTALIKLARI YAVAŞ VİRUS ENFEKSİYONLARI ve PRİON HASTALIKLARI Doç. Dr. Koray Ergünay Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Özellikler Uzun inkübasyon

Detaylı

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU 9 ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU Dr. Bekir YAMAN Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bugün dünyada 250 den fazla zoonoz karekterli hastalıktan bahsedilmektedir.

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum Prof.Dr. Ender YARSAN Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi II. Başkanı

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

VETERĐNER HALK SAĞLIĞI ( Veterinary Public Health)

VETERĐNER HALK SAĞLIĞI ( Veterinary Public Health) VETERĐNER HALK SAĞLIĞI ( Veterinary Public Health) ( Hayvancılıkta Performans Dergisi,Nisan 2010,Sayı:136 da yayınlanmıstır ) Prof.Dr.Osman Yılmaz Đzmir D.E.Ü.Tıp Fakültesi Doç.Dr.Tonay Đnceboz Đzmir D.E.Ü.Tıp

Detaylı

Sağlık Bakanlığından: HAYVAN KAYNAKLI DOKULAR KULLANILARAK ĠMAL EDĠLEN TIBBĠ CĠHAZLARA DAĠR TEBLĠĞ TASLAĞI

Sağlık Bakanlığından: HAYVAN KAYNAKLI DOKULAR KULLANILARAK ĠMAL EDĠLEN TIBBĠ CĠHAZLARA DAĠR TEBLĠĞ TASLAĞI Sağlık Bakanlığından: HAYVAN KAYNAKLI DOKULAR KULLANILARAK ĠMAL EDĠLEN TIBBĠ CĠHAZLARA DAĠR TEBLĠĞ TASLAĞI BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı,

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr >BİLGİ Fransa da Büyükbaş hayvancılık Durumu www.franceagrimer.fr Situ Hayvan hastalıklarıyla mücadele, Tarım, Gıda ve Ormancılık Bakanlığı nın önceliklerinden biridir. Finansal, teknik ve insan kaynaklarını

Detaylı

25.03.2015. Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir.

25.03.2015. Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir. BAKTERİLERİN DİĞER MİKROORGANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI BAKTERİLERİN DİĞER MİKROORGANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 YÖNETMELİK

23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 YÖNETMELİK 23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: SIĞIRLARDA LÖYKOZ HASTALIĞINA KARġI KORUNMA VE MÜCADELE YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on

A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : A1. Osmanağaoğlu Ş., Kalkan M., Menteş Gürler A., Sardoğan M. E., A Study on Determining the Opinion of Veterinarians on Continuing Education,

Detaylı

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ 23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Hayvansal Gıdalarda VTÜ Kalıntı Mevzuatı-Türkiye BVKAE TOKSİKOLOJİ BÖLÜMÜ KİP Yönetmeliği-Özetle Canlı hayvan ve hayvansal birincil ürünlerde belirli maddeler ve bunların kalıntılarının izlenmesi ile ilgili

Detaylı

Amerika ülke süt ortalaması : Süt :22.282 Libre (10.107,09 kg),yağ:825 (374,21 kg), Protein:688 (312,076 kg) dır.

Amerika ülke süt ortalaması : Süt :22.282 Libre (10.107,09 kg),yağ:825 (374,21 kg), Protein:688 (312,076 kg) dır. Bir önceki yazımızda artan kesif yem fiyatlarının karşısında nasıl önlemler alınabiliri tartışmıştık.üstün vasıflı gen kaynaklarına ihtiyacımızın olduğunu da söylemiştik. Bizim ABD den getirdiğimiz Gebe

Detaylı

Hayvansal Gıdalarda VTÜ Kalıntı Mevzuatı-Türkiye BVKAE TOKSİKOLOJİ BÖLÜMÜ

Hayvansal Gıdalarda VTÜ Kalıntı Mevzuatı-Türkiye BVKAE TOKSİKOLOJİ BÖLÜMÜ Hayvansal Gıdalarda VTÜ Kalıntı Mevzuatı-Türkiye BVKAE TOKSİKOLOJİ BÖLÜMÜ KİP Yönetmeliği-Özetle Canlı hayvan ve hayvansal birincil ürünlerde belirli maddeler ve bunların kalıntılarının izlenmesi ile ilgili

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 03.04.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27189

Resmi Gazete Tarihi: 03.04.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27189 Resmi Gazete Tarihi: 03.04.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27189 Bruselloz İle Mücadele Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, brusellozun kontrol

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014

KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014 KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014 Ulusal Kırmızı Et Konseyi Ulusal Kırmızı Et Konseyi; 5488 sayılı Tarım Kanununun 11.maddesinde

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA LVS 2 III. 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Salahattin KUMLU DGRV-Türkiye Temsilciliği Eğitim Ekibi Merzifon, 2012 Türkiye de sığır varlığı ve süt verimi Eylül 2012 2 Sığır varlığı ve süt verimi İnek sayısı

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri. Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri. Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015 Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015 Tüm canlılarda olduğu gibi balıklarında enfeksiyöz ve non enfeksiyöz

Detaylı

18 Aralık 2013 ÇARŞAMBA. Resmî Gazete. Sayı : 28855 TEBLİĞ. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: DONDURULMUŞ SPERMADAN NUMUNE ALMA ESASLARI

18 Aralık 2013 ÇARŞAMBA. Resmî Gazete. Sayı : 28855 TEBLİĞ. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: DONDURULMUŞ SPERMADAN NUMUNE ALMA ESASLARI 18 Aralık 2013 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28855 TEBLİĞ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: DONDURULMUŞ SPERMADAN NUMUNE ALMA ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/63) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Ocak2013 N201301 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Analist, TEPAV Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Enstitüsü Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

MEZBAHA BİLGİSİ ve ET T M U M A U Y A E Y NES E İ

MEZBAHA BİLGİSİ ve ET T M U M A U Y A E Y NES E İ MEZBAHA BİLGİSİ ve ET MUAYENESİ ETİN TANIMI: Genel olarak yenilebilen tüm hayvansal dokular et olarak ifade edilir. Bilimsel anlamda ise; çoğunluğu kas doku olmak üzere, kan, epitel, yağ ve bağ dokuları

Detaylı

İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU

İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU 1.AMASYADA TARIMSAL YAPI İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırada yer almakta olup 29.390 çiftçi ailesinden 146.948 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2011 yılı Bitkisel

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Yayımlandığı R.Gazete: 17.12.2005-8503 Tebliğ No: 2005/47 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak,

Detaylı

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken Reoviruslardan bir Orbivirus'tur.

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi Sonuç Raporu Ana Başlıklar Kayıt Sistemi Hayvan Pazarları ve Canlı Hayvan Ticaret Borsaları Desteklemeler Sektörel Paydaşlar Mevzuat

Detaylı

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede BESİLİK BÜYÜKBAŞ SIMMENTAL (SİMENTAL) Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede yetiştirilmektedir.

Detaylı

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler Hayvanciligin Desteklenmesi Hakkinda 2005/8503 sayili Bakanlar Kurulu Kararinin Uygulama Esaslari Teb 17.12.2005 / 26026 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503

Detaylı

Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı

Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı Prof Dr Arif ALTINTAŞ 4. Ankara Tıp Biyokimya Günleri 21 Nisan 2011 Tek Tıp-Tek Tek Sağlık-Tek Dünya Yaklaşımı Sürekli değişen bir dünyada bulaşıcı ve salgın

Detaylı

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI Konusunda Geçmişte Yaşananlar 1959 dan 2003 e kadar dünya çapında başlıca 24 mihrak bildirilmiştir:

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Bir hayaldi gerçek oldu...

Bir hayaldi gerçek oldu... 2 Bir hayaldi gerçek oldu... Türkiye de tarım ve hayvancılıkta entegrasyonu sağlayarak verimi artırmak ve ülkemize katma değeri yüksek hayvancılık modelini kazandırmak, uzun yıllardan bu yana hayalini

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem Ekonomik Gündem Petrol fiyatları son 3 gündür arka arakaya yaşanan yükselişlerle son 25 yılın en büyük 3 günlük çıkışını gerçekleştirdi. Opec in adil fiyatlar ulaşmak için görüşmelere hazır olduğunu belirtmesi

Detaylı

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr SAYı : 2012-MlOl-21-145 TARİH: 13/02/2012 KONU : Gıda leri Hk. ODALARA 2012/21 SA YILI GENELGE

Detaylı

Elazığ İli Karakoçan İlçesinden Elde Edilen Sütlerde Yağ ve Protein Oranlarının AB ve Türk Standartlarına Uygunluklarının Belirlenmesi

Elazığ İli Karakoçan İlçesinden Elde Edilen Sütlerde Yağ ve Protein Oranlarının AB ve Türk Standartlarına Uygunluklarının Belirlenmesi ISSN: 2148-0273 Cilt 1, Sayı 2, 2013 / Vol. 1, Issue 2, 2013 Elazığ İli Karakoçan İlçesinden Elde Edilen Sütlerde Yağ ve Protein Oranlarının AB ve Türk Standartlarına Uygunluklarının Belirlenmesi Muhammet

Detaylı

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD Dünya da ve Türkiye de İnfluenza Salgınları Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD İnfluenza virüsü: Orthomyxovirus ailesinden, zarflı RNA virüsü. NP,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 BİRİNCİ BÖLÜ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin

Detaylı

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi)

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23 B100TSH0110001 Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele 17.02.2006 / 1808 GENELGE 2006/ 23 Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki

Detaylı

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Esas olarak hayvanların hastalığı olan bulaşıcı bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı Hayvanlardan insanlara mikroplu

Detaylı

T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları

T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları.. VALİLİĞİNE (İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü) Yem kontrolleri ile ilgili olarak İl Müdürlükleri arasında uygulamada birliğin

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme

Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme H. Erhan Gül Uzman 2 TÜRKİYE DE KUŞ GRİBİNİN YENİDEN ORTAYA ÇIKMASI Nisan ayında Kastamonu nun Kürecik ilçesine bağlı İkizciler köyünün

Detaylı

Current Status of Cattle, Sheep and Goat Breeding in Turkey

Current Status of Cattle, Sheep and Goat Breeding in Turkey Van Vet J, 2015, 26 (2) 111-117 Van Veterinary Journal http://vfdergi.yyu.edu.tr ISSN: 2149-3359 Review e-issn: 2149-8644 Current Status of Cattle, Sheep and Goat Breeding in Turkey Abdurrahman KÖSEMAN

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

DAĞITIM. Kasaplık canlı hayvan ithalatında :

DAĞITIM. Kasaplık canlı hayvan ithalatında : T.C. TARIM VE KÖYĠġLERĠ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : B.12.0.KKG.0.18/107-01.19.1 Konu : Kasaplık ve Besilik Canlı Sığır İthalatı DAĞITIM Yurtdışından kasaplık ve besilik sığır cinsi

Detaylı

AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER EYLEMDE! Cilt: 79 Sayı: 2 Yıl: 2008

AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER EYLEMDE! Cilt: 79 Sayı: 2 Yıl: 2008 AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER EYLEMDE! Veteriner hekimler ağır eğitim ve çalışma şartlarına rağmen, emsal meslek mensuplarına göre özlük hakları yönünden en mağdur edilen meslek grubu olmuşlardır. Bu durum

Detaylı

Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ

Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Hayvancılık İşletmelerinin Kuruluş, Çalışma, Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik Yayınlandı Hayvancılık İşletmelerinin Kuruluş, Çalışma, Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik 09.08.2006

Detaylı

Çiftliklerde Sürü Sağlığı-Üretim Yönetiminde Gelişmeler ve Veteriner Danışmanlık

Çiftliklerde Sürü Sağlığı-Üretim Yönetiminde Gelişmeler ve Veteriner Danışmanlık Çiftliklerde Sürü Sağlığı-Üretim Yönetiminde Gelişmeler ve Veteriner Danışmanlık Giriş Ülkemizde hayvancılığın gerek popülasyon, gerekse işletme yapısında dönemler itibarı ile önemli değişimler olmuştur.

Detaylı

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler Kişisel Bilgiler Ad-Soyad : Süreyya SALTAN EVRENSEL Ünvan : Yrd.Doç.Dr E-posta : ssaltanev@ gmail.com Telefon :02242942342 Göreve Başlama Tarihi :29/12/1986 Uzmanlık Alanları : Laboratuar Teknikleri, Süt

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ DERS MÜFREDATI

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ DERS MÜFREDATI ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ DERS MÜFREDATI DÖNEM TÜRÜ KODU DERSLER T U K AKTS Ön Koşul Açıklama Bölüm AbD. 01. VET 101 Anatomi I 3 4 5 9 313-314 Temel

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

1. DÜNYADA DURUM... 3

1. DÜNYADA DURUM... 3 2013 SEKTÖR RAPORU 1. DÜNYADA DURUM... 3 1.1. Hayvan Varlığı... 3 1.2. Hayvansal Üretim Değeri... 4 1.3. Et Üretimi... 5 1.3.1 Büyükbaş Eti... 6 1.3.2. Domuz Eti... 6 1.3.3. Küçükbaş Eti... 7 1.3.4. Kanatlı

Detaylı

ESERLER LİSTESİ. Kuzu rasyonlarına katılan organik selenyumun besi performansı, karkas

ESERLER LİSTESİ. Kuzu rasyonlarına katılan organik selenyumun besi performansı, karkas ESERLER LİSTESİ Doktora Tez Çalışması Kuzu rasyonlarına katılan organik selenyumun besi performansı, karkas kalitesi ve GSH-Px aktivitesi üzerine etkisi Projelerde Yaptığı Görevler 1. Bıldırcınlarda galeopsis

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Resim 1: Bakanlığımızca Geliştirilen Yerli Hibritlerimiz (ATAK S). 1. Kanatlı sektörü ile ilgili üretim, tüketim ve istihdam Bakanlığımız, 1930 lu yıllarda

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

Daha fazla bilgi için, Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Politikası Bürosu, Tarife Bölümü ile temas kurunuz.

Daha fazla bilgi için, Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Politikası Bürosu, Tarife Bölümü ile temas kurunuz. II-1 DERİ AYAKKABI HS Numaraları Mal İlgili Yönetmelikler 6403 Deri Ayakkabılar Gümrük Tarife Washington Sözleşmesi 6404 Ayakkabılar (Tabanları kauçuk, plastik, deri ya da deri oluşumundan, arkaları düğümlü

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON Dr. İsmail MERT TGDF CONSULTANT PROF.DR. NEVZAT ARTIK ANKARA UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING DEPARTMENT OF FOOD ENGINEERING 1 ST INTERNATİONAL CONGRESS ON

Detaylı

Francisella tularensis:

Francisella tularensis: Francisella tularensis: Doğal Rezervuarları,, Vektörleri ve Bulaşma Yolları Doç.Dr. Zati Vatansever Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Tularemi (tavşan an ateşi, geyik sineği

Detaylı

Konu: T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü SAYI :250 10 06 11 30-29/11/2005 KONU: Uygulama Talimatı.

Konu: T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü SAYI :250 10 06 11 30-29/11/2005 KONU: Uygulama Talimatı. SAYI :250 10 06 11 30-29/11/2005 KONU: Uygulama Talimatı. Talimat No :.VALİLİĞİNE (İl Müdürlüğü) Bilindiği üzere, 24/02/2005 tarih ve 25737 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Hayvancılığın Desteklenmesi

Detaylı

DÖNEM TÜRÜ KODU DERSLER T U K AKTS Açıklama Bölüm AbD. 1 0 1 3 Temel bilimler 15. 2 0 2 2 5-i Dersi. 2 0 2 1 Alan Dışı

DÖNEM TÜRÜ KODU DERSLER T U K AKTS Açıklama Bölüm AbD. 1 0 1 3 Temel bilimler 15. 2 0 2 2 5-i Dersi. 2 0 2 1 Alan Dışı 01 VET 101 Anatomi I 3 4 5 9 Temel bilimler 11 01 VET 103 Histoloji I 2 2 3 5 Temel bilimler 14 01 VET 105 Veteriner Hekimliği Giriş ve Tarihi 1 0 1 3 Temel bilimler 15 01 VET 107 Medikal Biyoloji 1 0

Detaylı

TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11.

TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11. TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11.2015 HAYVAN HAYAT SİGORTALARI BÜYÜKBAŞ HAYVAN HAYAT SİGORTASI KÜÇÜKBAŞ HAYVAN

Detaylı

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI HEDEF -1 PAMUĞA İLİŞKİN POLİTİKALARDA ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI 1.1 Pamuk Arama Konferansı sonucunda belirlenen Pamuk Eylem Planları hayata geçirilecektir. Gıda, Tarım ve

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ ET VE ET ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/74) BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRK GIDA KODEKSİ ET VE ET ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/74) BİRİNCİ BÖLÜM 5 Aralık 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28488 TEBLİĞ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ ET VE ET ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/74) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

Medyada Doğrular ve Yanlışlar: Toplumun Gıda Güvenliği Algılarındaki Etkileri

Medyada Doğrular ve Yanlışlar: Toplumun Gıda Güvenliği Algılarındaki Etkileri Medyada Doğrular ve Yanlışlar: Toplumun Gıda Güvenliği Algılarındaki Etkileri İstanbul Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Dilek Boyacıoğlu boyaci@itu.edu.tr Gıda Güvenliği Mısır uygarlığında

Detaylı

Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi. Nurcan Çakır

Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi. Nurcan Çakır Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi Nurcan Çakır Zoonoz nedir? Doğal olarak omurgalı hayvanlardan insanlara, insanlardan hayvanlara geçen ve her yerde görülebilen hastalıklar yada enfeksiyonlar

Detaylı

BULAŞICI SÜNGERİMSİ ENSEFALOPATİLER, DELİ DANA HASTALIĞI VE YENİ VARYANT CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIĞI

BULAŞICI SÜNGERİMSİ ENSEFALOPATİLER, DELİ DANA HASTALIĞI VE YENİ VARYANT CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIĞI BULAŞICI SÜNGERİMSİ ENSEFALOPATİLER, DELİ DANA HASTALIĞI VE YENİ VARYANT CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIĞI Firdevs Aktaş Prof. Dr., Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi,Klinik Bakteriyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

TC. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü

TC. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü TC. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 250.10.10.13/VEE/15597-027676 Konu: Gıda Olarak Değerlendirilen Hayvanların Bulundurulduğu Hayvancılık İşletmelerinde İlaç Kullanımı

Detaylı