AVRUPA BİRLİĞİ NDE VE TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA BİRLİĞİ NDE VE TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ NDE VE TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ Birinci Baskı ANKARA Kasım, 2001

2 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI Yayın Kurulu Dr. Arslan Ümit GİRAY Dr. Nejla CAN Yaşar ODABAŞ Betül HASDEMİR (MD) Sevgi SUÇİN AVRUPA BİRLİĞİ NDE VE TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ Hazırlayan: Dr. Nejla CAN Avrupa Birliği Uzmanı İktisat Doktoru Ankara Kasım, 2001

3 Bu yayın, Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığında çalışan AB Uzmanı Dr. Nejla CAN ın Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F. İktisat Ana Bilim Dalında hazırladığı Türkiye de Sağlık Sektöründe (Tıp Bilimleri) Araştırma- Geliştirme (AR-GE) Faaliyetlerinin Gelişimi ve Bunların Bilim Politikası Açısından Değerlendirilmesi konulu Doktora tezinden yararlanılarak, kendisi tarafından hazırlanmıştır. SAĞLIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI NIN VE HAZIRLAYANIN İSMİ BELİRTİLEREK ALINTI YAPILABİLİR

4 SUNUŞ Ekonomik kalkınmaya ve sosyal gelişmeye "bilim ve teknoloji"nin katkısı her geçen gün artarak, 20. yüzyılın sonlarında bilgi çağına gelinmiştir. Günümüzde, yetkinlik, bilim ve teknolojide yetkinlik olarak tanımlanmakta, bilim ve teknoloji, ekonomik büyüme ve toplumsal refah açısından stratejik bir önem kazanmaktadır. Teknoloji üretme yeteneği ve teknolojik düzey, temelde Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine bağlıdır. Ar-Ge teknolojik gelişmenin, ekonomik ve sosyal değişimin itici gücü olarak kabul edilmektedir. Günümüzde ülkelerin kalkınmışlık düzeylerini ölçmede kullanılan göstergeler içerisinde sağlık göstergeleri de yer almakta ve önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Gelişmiş ülkelerde sağlık alanında Ar-Ge faaliyetleri, toplam Ar-Ge faaliyetleri içinde önemli bir yere sahiptir. Teknolojik gelişme sağlık sektörünü doğrudan etkilemektedir. Sağlık teknolojisi, gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetleriyle sürekli ve hızlı bir şekilde gelişmektedir. Sağlık sektöründe Ar-Ge faaliyetleri; sağlık malzemeleri, ilaçlar ve sağlığın korunması ve tedavisine yönelik tıbbi tedavi yöntemleriyle ilgili konuları kapsamaktadır. Bu nedenle, Ar-Ge faaliyetleri, Türkiye de ve Avrupa Birliği nde Ar-Ge faaliyetleri ile sağlık sektöründe Ar-Ge faaliyetlerini araştırıp inceleyerek, Sağlıkta Ar-Ge çalışmalarının önemini vurgulayan bu yayının, çalışmalarımızda önemli katkısı olacağı inancıyla, bütün Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığı çalışanlarına teşekkür eder, başarılar dilerim. Doç. Dr. Osman DURMUŞ SAĞLIK BAKANI

5 ÖNSÖZ Kalkınmada önemli faktörlerden biri olan bilim ve teknolojide ilerleme, dünyadaki güç dengelerini de belirlemektedir. Bilim ve teknoloji çalışmalarına ve bunun en önemli girdisi olan Ar-Ge faaliyetlerine daha çok yatırım yapan ülkeler, bugün dünyada daha fazla söz sahibi olmaktadır. Ar-Ge faaliyetleri; "toplum, kültür ve insan bilgisini de içeren bilimsel ve teknik bilgi birikimini artırmak amacıyla sistematik bir temele dayalı olarak yürütülen ve bu bilgi birikimini yeni uygulamalarda kullanmak için yapılan düzenli yaratıcı çabalar" olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'de sağlık sektöründe Ar-Ge faaliyetleri, Sağlık Bakanlığı, Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı, üniversitelere bağlı tıp fakülteleri ile TÜBİTAK olmak üzere, kamu, üniversite ve ticari kesim tarafından yürütülmektedir. Ancak, sağlık alanında yapılan Ar-Ge çalışmaları çok düşük olup, sağlık Ar-Ge faaliyetlerinin özendirilip, desteklenmesi gerekmektedir. Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinde gelinen Gümrük Birliği ve Aday Üye Ülke Statüsü noktasında, bilim ve teknoloji alanındaki işbirliğinin daha da artırılması ve Türkiye nin Ar-Ge faaliyetlerine ivme kazandırması beklenmektedir. Teknolojik yarışta geri kalmamak, ekonomik ve sosyal kalkınma düzeyini yükseltmek için teknolojik alanda gerekli atılımları en kısa sürede gerçekleştirmek gerekmektedir. Bilgi çağının yaşandığı günümüzde, Türkiye, bilimi, araştırmayı ve teknolojiyi ülkenin geleceği olarak görmek ve gereken önemi vermek zorundadır. Bu yayın, bilimsel araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerinin Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'deki gelişimini ve sağlık sektöründe Ar-Ge faaliyetlerini araştırmak ve bu kapsamda, Türkiye-AB ilişkileri çerçevesinde Ar-Ge faaliyetlerinde işbirliğini inceleyerek, bu konularda bir bakış açısı sunmayı hedeflemiştir. Çalışmanın sonucunda, yapılan araştırma ve incelemelere dayanılarak, bazı sonuç ve önerilerle birlikte, genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Türkiye nin Avrupa Birliği ne tam üye olma nihai hedefi doğrultusunda, Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığı olarak üzerimize düşen görevleri yerine getirmenin yanında, sağlık sektörü ve diğer Bakanlık personelinin bu konudaki çalışmalarına ışık tutmak amacıyla hazırlanan bu yayının yararlı olacağını ümit ediyorum. Yayını hazırlayan AB Uzmanı Dr. Nejla CAN a teşekkür eder, başarılar diliyorum. Dr. A.Ümit GİRAY Daire Başkan V.

6 i İÇİNDEKİLER Sayfa Sunuş Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Cetveli Tablo ve Şekiller Cetveli Ek Tablo ve Şekiller Cetveli i iii v vi GİRİŞ 1 I.BÖLÜM: AVRUPA BİRLİĞİ'NDE VE TÜRKİYE'DE ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ 1.1. Ar-Ge Faaliyetlerinin Girdileri Avrupa Birliği nde Ar-Ge Faaliyetleri Avrupa Birliği Anlaşmalarında Ar-Ge Faaliyetlerinin Yeri Çerçeve Programlarında Ar-Ge Faaliyetlerinin Yeri Çerçeve Programları Dışında Başlıca Avrupa Birliği Programlarında Ar-Ge Faaliyetlerinin Yeri Türkiye de Ar-Ge Faaliyetleri Ar-Ge Faaliyetlerinin Hukuksal Altyapısı Ar-Ge Faaliyetlerinin Kurumsal Yapısı ve Ar-Ge Faaliyeti Yapan Kuruluşlar Türkiye'de Ar-Ge Faaliyetlerinin Girdi ve Çıktı Parametrelerinin Gelişimi Avrupa Birliği ile Türkiye Arasında Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Kapsamında Ar-Ge Faaliyetleri 21

7 ii II.BÖLÜM:AVRUPA BİRLİĞİ NDE VE TÜRKİYE'DE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ 2.1. Avrupa Birliği'nde Sağlık Sektöründe Ar-Ge Faaliyetleri Çerçeve Programlarında Sağlık Sektörüne Yönelik Ar-Ge Faaliyetleri Çerçeve Programları Dışında Diğer Programlarda Sağlık Sektörüne Yönelik Ar-Ge Faaliyetleri Türkiye'de Sağlık Sektöründe Ar-Ge Faaliyetleri Sağlık Sektöründe Araştırma Birimi Olarak Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Türkiye-Avrupa Birliği İlişkilerinin Gelişimi ile Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Türkiye nin Avrupa Birliği Sağlık Araştırmalarına Katılımı 40 Sonuç 44 Kaynakça 50 Ekler 57

8 iii Kısaltmalar Cetveli AB/EU AET Ar-Ge/R&D AT BIOMED BTYK COST DİE DPT EURATOM EUREKA GATT GBAORD GERD GSAGH İKV INCO İSO :(European Union) Avrupa Birliği :Avrupa Ekonomik Topluluğu :(Research and Development) Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri : Avrupa Topluluğu/ Avrupa Toplulukları :(Biomedikal Health and Research) Tıp ve Sağlık Araştırmaları :Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu :(European Cooperation in the field of Scientific and Technical Research) Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Alanında Avrupa İşbirliği :Devlet İstatistik Enstitüsü :Devlet Planlama Teşkilatı :(European Atomic Energy Community) Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu :(European Research Cooperation Agency) Avrupa Araştırma İşbirliği Merkezi :(General Agreement on Tariffs and Trade) Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması :(Government Budget Outlays or Appropriations for Industrial Development) Devlet Bütçesinden Sanayinin Gelişmesine Ayrılan Pay :(Gross Domestic Expenditure on Research and Experimental Development) Gayri Safi Milli Hasıladan Araştırma ve Endüstriyel Gelişmeye Ayrılan Pay :Gayri Safi Ar-Ge Harcamaları :İktisadi Kalkınma Vakfı :(Cooperation with Developing Countries and International Organization) Gelişmekte Olan Ülkeler ve Uluslararası Organizasyonlar ile İşbirliği :İstanbul Sanayi Odası

9 iv JRC MRC OECD SAGP TOBB TÜBA TÜBİTAK TÜSİAD TTGV TZE :(The Joint Research Centre) Ortak Araştırma Merkezi :(Medical Research Council) Tıbbi Araştırma Konseyi :(Organization for Economic Cooperation and Development) İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı :Satın Alma Gücü Paritesi :Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği :Türkiye Bilimler Akademisi :Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu :Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği :Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı :Tam Zaman Eşdeğer

10 v Tablo ve Şekiller Cetveli Sayfa Tablo 2.1: Sağlık Teknik ve Teknolojilerinin Gelişme Aşamaları 24 Tablo 2.2: AB'de Tıp ve Sağlık Araştırmalarının Gelişimi 30 Tablo 2.3: Sağlık ve Çevre Programlarında Ar-Ge Harcamaları 31 Tablo 2.4: TÜBİTAK Sağlık Araştırma Grubuna Sunulan Projelerin Dağılımı ( ) 33 Tablo 2.5: Ticari Kesimde Sağlık Ar-Ge Harcamaları 33 Tablo 2.6: Ticari Kesimde Sağlık Alanında Çalışan Ar-Ge Personeli 34 Tablo 2.7: Kamu Kesiminde Sağlık Ar-Ge harcamaları 34 Tablo 2.8: Kamu Kesiminde Sağlık Alanında Çalışan Ar-Ge Personeli 35 Tablo 2.9: Yükseköğretim Kesiminde Sağlık Ar-Ge harcamaları 35 Tablo 2.10: Yükseköğretim Kesiminde Sağlık Alanında Çalışan Ar-Ge İnsangücü Tablo 2.11: Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı'nın Sağlık Bakanlığı Bütçesinden Aldığı Pay ve Dağılımı 36 38

11 vi Ek Tablo ve Şekiller Cetveli Ek Tablo 1: Ek Tablo 2: Ek Tablo 3: Ek Tablo 4: Ek Tablo 5: Ek Tablo 6: Ek Tablo 7: Ar-Ge Harcamalarının Finansmanında Kamu Sektörünün Payı (%) Ar-Ge Harcamalarının Finansmanında Özel Sektörün Payı (%) I. Çerçeve Programı ve Bütçesi ( ) II. Çerçeve Programı ve Bütçesi ( ) III. Çerçeve Programı ve Bütçesi ( ) IV. Çerçeve Programı ve Bütçesi ( ) V. Çerçeve Programı ve Bütçesi ( ) Sayfa Ek Tablo 8: Türkiye'de Bilim ve Teknoloji Politikasıyla İlgili Mevzuat 65

12 GİRİŞ Günümüzde ülkelerin kalkınmışlık düzeylerini ölçmede önemli göstergeler içerisinde, bilimde, bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde (Ar-Ge) başarılı olmak ve bu faaliyetleri ticari yenilik olarak uygulama ortamına aktarmak yer almaktadır. Ülkelerin geleceği, ancak teknolojik katkısı yüksek sanayilerdeki güçlü durumlarıyla güvence altına alınmaktadır. Bu teknolojik gelişmenin arkasında yatan en önemli faktörlerden biri Ar-Ge faaliyetleri olup, Ar-Ge çalışmalarının ölçülmesi ve bu çalışmaların ülkelerarası karşılaştırılması ayrı bir önem taşımaktadır. Ar-Ge faaliyetlerinin kalkınmada itici güç olmaya başlaması, faaliyetlerin tüm sektörleri etkilediğinin anlaşılması, özellikle ikinci dünya savasından sonra, iktisat biliminde ve diğer sosyal bilimlerde teknik ilerlemenin iktisadi kalkınmaya katkısının ortaya konması sonucu, gelişmiş ülkeler "Bilim ve Teknoloji Politikası" oluşturma çabalarına 1960'lı yıllarda başlamış, modern yeniliğin en temel parçası olarak kabul edilen Ar-Ge faaliyetleriyle ilgili tanım, sınıflandırma ve ölçümleme çalışmalarına önem vermiştir. Ülkelerde Ar-Ge faaliyetlerinin aynı normlarda ölçülmesi, verilerin güvenirliliğinin sağlanması ve böylece ülkelerarası karşılaştırmaların yapılabilmesi için OECD tarafından, "Bilimsel ve Teknolojik Faaliyetlerin Ölçümü İçin Önerme Standart Uygulaması Frascati Manual" adlı doküman kabul edilerek yayımlanmıştır. Bugün, bu doküman bir çok ülkenin çalışmasında kullanılmakta ve uluslararası karşılaştırmalar bu doğrultuda yapılmaktadır. Bu kapsamda, ülkelerin bilimsel ve teknolojik gelişmişlikleri, Ar-Ge harcamaları ve bunun GSMH içindeki payı, Ar-Ge faaliyetlerinde çalışan insangücü ve bunun iktisaden faal nüfusa oranı, Ar-Ge faaliyetlerinin, patent, bilimsel yayın sayısı, Nobel Ödülü, ürün, proses vb. sonuçlarıyla ölçülmektedir. Bilimsel ve teknolojik gelişmenin önemli bir girdisi olarak kabul edilen Ar-Ge faaliyetleri Frascati Manual de; "Toplum, kültür ve insan bilgisini de içeren bilimsel ve teknik bilgi birikimini artırmak amacıyla sistematik bir temele dayalı olarak yürütülen ve bu bilgi birikimini yeni uygulamalarda kullanmak için yapılan düzenli yaratıcı çabalardan oluşur" şeklinde ifade edilmektedir. Bu faaliyetler bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak yeni bilgileri elde etmek veya mevcut bilgilerle yeni malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yeni sistemler, prosesler ve hizmetler kurmak veya mevcut olanları geliştirmek amacıyla yapılan düzenli çalışmalardır. Türkiye'de 1 Haziran 1995 tarihli Para Kredi ve Koordinasyon Kurulu'nun Araştırma-Geliştirme Yardımı Kararı nda yaptığı tanım: Amacı, kapsamı, süresi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni/nakdi destek miktarları, sonuçta doğacak ihtira haklarının ilgililer arasındaki paylaşım esasları belirlenmiş, yeni bir ürün üretilmesi, ürün kalitesi veya standardının

13 2 yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve standart yükseltici mahiyette yeni tekniklerin uygulanması, yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi, yeni bir teknolojinin yurt koşullarına uyumunun sağlanması amacıyla yapılan araştırma ve geliştirme çalışmalarıyla, bu tür faaliyet sonuçlarının faydalı araç, gereç, malzeme, ürün, yöntem, sistem ve üretim tekniklerine dönüştürülmesi, mevcutların teknolojik açıdan iyileştirilmesi ve teknoloji uyarlaması için bilimsel esaslara uygun olarak yapılan ve her aşaması belirlenmiş çalışmaları ifade eder. şeklindedir. Ar-Ge faaliyetleri birbiriyle bağlantılı temel araştırmalar, uygulamalı araştırmalar ve endüstriyel geliştirme olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır. 1. Temel Araştırmalar: Temel araştırmalar; belli bir uygulama veya kullanım amacı olmaksızın, yeni bilimsel ve teknik bilgi elde etmek üzere yapılan teorik veya deneysel çalışmalardır. Temel araştırma; varsayım, kuram ve kanunları formüle etmek ya da sınamak amacıyla, özellikleri, yapıları ve bağlantıları analiz eder. Bu araştırmanın sonuçları genellikle ticari değerden çok bilimsel değer taşır. Sonuçlar bilimsel dergilerde yayımlanır ya da bilimsel çevrelere sunulur. Bu çalışmaların belirli bir ticari amacı bulunmamakla birlikte, sanayinin bugünkü veya gelecekteki faaliyet alanlarında yararlı bilgiler ortaya çıkabilir. Bu tür araştırmalar çoğunlukla üniversiteler, kar amacı olmayan kuruluşlar ve devlet araştırma laboratuarlarında yürütülür. 2. Uygulamalı Araştırmalar: Uygulamalı araştırmalarda temel araştırmalardan bir adım daha ileri gidilmekte ve yeni bilgi elde edilmektedir. Bu araştırmalar, öncelikle, belirli bir pratik amaç ya da hedefe yöneliktir. Araştırmanın amacı; Temel araştırmaların nerelerde kullanılabileceğini ortaya koymak, önceden saptanmış hedeflere varmak için hangi yöntem ve yolların uygulanacağını belirlemektir. Bu tür araştırmalarda, belli sorunları çözmek için mevcut bilgiden yararlanılır. Ticari kesimde temel araştırmaların kullanılabilir sonuçlarını araştırmak üzere, uygulamalı araştırma projeleri ortaya konulabilir. Uygulamalı araştırmalar ticari amaçlı araştırmalar olduğu için, elde edilen sonuçlar patent konusu olabilir. 3. Endüstriyel Geliştirme: Araştırma ve pratik tecrübe yoluyla elde edilmiş mevcut bilgiye dayanan sistematik çalışmadır. Endüstriyel geliştirme, yeni mal ve hizmet üretmek, yeni sistem, hizmet ve prosesleri uygulamaya koymak veya mevcutları önemli ölçüde iyileştirmek amacıyla yapılan çalışmalardır. Araştırma tipleri içinde yenilikle doğrudan ilgisi olan faaliyet türü endüstriyel geliştirmedir. İstisnalar dışında, tüm geliştirme faaliyetleri iktisadi bir amaca yönelik olarak, büyük bir kısmı sınai firmalar tarafından gerçekleştirilir ve sonuçları patent veya sınai bilgi halinde maddeleştirilir.

14 3 Uygulamada, Ar-Ge faaliyetlerinin, burada belirtildiği şekilde, birbirinden ayrı ve birbirini izleyen gruplara ayrılması zordur. Bu faaliyetler kesin çizgilerle birbirinden ayrılamamakta, aşamalar arası kuvvetli geri besleme ve dönüşümler olabilmektedir. Ar-Ge faaliyetleri sonucu ulaşılan teknolojik gelişme seviyesi, kendinden sonra gelen teknolojik aşamaya basamak oluşturmaktadır. Dünyada Ar-Ge faaliyetleri, 1960'lı yıllarda hızlı bir artış göstermiş, ancak 1970'lerde özellikle ABD ve İngiltere başta olmak üzere, bir çok ülkede yavaşlamış, 1980'lerde bu alanda çalışmalar tekrar hızlanmıştır. Bugün genellikle gelişmiş ülkeler, Ar-Ge faaliyetlerine ve özellikle temel araştırmalara büyük önem verirken, gelişmekte olan ülkelerde bu faaliyetler daha az yapılmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler temel araştırmalardan başlamak yerine, son aşama olan ürün-proses geliştirmede yoğunlaşmaktadırlar. Ar-Ge faaliyetlerinin belirleyici özelliği; yeni bilgi ve ürün üretmek veya mevcut ürünleri daha yüksek bir verimlilik artışı ve daha düşük bir maliyetle üretmek imkanı sağlamasıdır. Ar-Ge faaliyetlerini benzer etkinliklerden ayıran temel ölçüt, Ar-Ge'de çok yüksek derecede yenilik (özgürlük) bulunmasıdır. Tıp alanında ölüm nedenini bulmak için yapılan sıradan otopsi basit bir tıbbi bakım uygulaması olup, Ar-Ge faaliyeti sayılmaz. Ancak, kanser tedavisinin yan etkilerini belirlemek için belli ölümlerin incelenmesi faaliyetleri Ar-Ge'dir. Benzer şekilde, yapılan kan ve bakteriyoloji testleri gibi sıradan testler Ar-Ge değildir. Fakat, yeni bir ilaç üretmek için yapılan özel kan testleri programı Ar-Ge faaliyetidir. Bir ülkenin Ar-Ge sistemi; üniversite, kamu araştırma merkezleri ve özel sektörden oluşur. Bu üç sektör ülkenin ulusal Ar-Ge sistemi içinde farklı, ancak, birbirini tamamlayıcı nitelikte işlevlere sahiptir. Temel araştırmalara en uygun ortam üniversitelerdir. Uygulamalı araştırmalar üniversitelerde, kamu kuruluşlarında ve şirketlerin Ar-Ge bölümlerinde yapılmaktadır. Buna karşılık, uygulamalı araştırmanın yanında, endüstriyel geliştirme faaliyetleri yüksek miktarda harcama gerektirdiğinden, daha çok kamu sektörü tarafından yürütülmemektedir. Bu çalışmanın temel amacı; sağlık sektöründe (tıp bilimleri) bilimsel araştırma ve endüstriyel geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerinin Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye'deki gelişimini incelemektir. Türkiye-AB ilişkileri çerçevesinde, Ar-Ge faaliyetlerinde işbirliğini araştırmak da çalışma kapsamında ele alınmıştır.

15 4 Çalışmanın birinci bölümünde, Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'deki Ar-Ge faaliyetleri ile bu konudaki mevcut yasal düzenlemeler incelenerek, AB-Türkiye arasında bilimsel ve teknolojik işbirliği kapsamında yürütülen Ar- Ge faaliyetleri araştırılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Türkiye'de sağlık sektörünün yapısı ve mevcut durumu incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Avrupa Birliği ve Türkiye de sağlık sektöründe Ar-Ge faaliyetleri incelenmiştir. Bu kapsamda, AB nin yürüttüğü sağlık sektöründe Ar-Ge faaliyetlerine ve sağlık araştırmalarına Türkiye nin katılımı araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, tüm çalışma boyunca elde edilen bulgulara dayanılarak son bir değerlendirme yapılmıştır.

16 5 I. BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NDE VE TÜRKİYE'DE ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİ Ar-Ge faaliyetleri, özellikle 2. Dünya savaşından sonra önem kazanmış ve bir çok ülkede "Devlet Politikası" olarak ön plana çıkmış, bilim ve teknolojideki en önemli atılım bu yıllarda kendini göstermiş ve teknik ilerlemenin iktisadi kalkınmaya etkisi araştırılmaya başlanmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ayırımı dikkate alınarak konuya bakıldığında; halen kalkınmış ülkelerde yapılan Ar-Ge faaliyetleri, dünyada yapılan araştırmaların %95'ini, dünya patent mülkiyetinin %94 ünü oluştururken, dünya nüfusunun %70'ini oluşturan kalkınmakta olan ülkeler bu faaliyetlerin ancak %5'ini gerçekleştirmekte olup, dünya patent mülkiyetinin yalnızca %6'sına sahiptirler (United Nations, 1998:29). Ayrıca, gelişmiş ülkelerin Ar-Ge harcamaları GSMH'nın %2-3'ü dolayında iken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran % civarındadır. Aynı şekilde, gelişmiş ülkelerde iktisaden faal onbin nüfusa düşen araştırmacı sayısı arasında değişirken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran en fazla %40 dır. Bugün, ABD ve Japonya bilim ve teknolojide lider ilk iki ülke olup, ABD icat ve buluşlarda (invention), Japonya ise yenilik ve uyarlamalarda (innovation) başarılıdır. AB ülkeleri ise, her iki konuda, bu ülkelerden geridir. AB içinde Ar-Ge faaliyetlerinde ileri düzeyi temsil eden ülkeler arasında Almanya, Fransa, İsveç, İtalya, Hollanda yer almaktadır. Yeni sanayileşen ülkeler içinde G. Kore ve Tayvan'ın ardından, uzak doğu ülkelerinden Malezya ve Tayland'da bu konularda önemli faaliyetlerde bulunmaktadır (TÜBİTAK, 1996d:11). Bilgi toplumu ve bilgi toplumunu oluşturan ileri teknoloji ürünlerinin üretimi ve kullanılması konusunda dünyada; ABD liderliğinde Kuzey Amerika Bölgesi, Almanya liderliğinde AB bölgesi ve Japonya liderliğinde Pasifik Bölgesi olmak üzere 3 teknolojik bölge şekillenmiş bulunmaktadır. Bu üç bölgede bulunan ülkelerden ABD, Japonya ve Almanya birbiriyle yarışırken, bunları Fransa, İngiltere, İtalya, G.Kore, Singapur ve Tayvan izlemektedir (GÜLEÇ, 1996: 10). Günümüzde sanayileşmiş ülkeler arasında, ürün rekabeti yerini teknolojik rekabete bırakmıştır. Ülkelerin bilim ve teknolojideki durumlarını ve ekonomik kalkınmışlık düzeyini belirlemede temel faktör olan Ar-Ge faaliyetlerinin girdi ve çıktı parametrelerinin incelenmesi gerekir. Ar-Ge faaliyetleri bir sistem olarak incelendiğinde, sistemin girdi parametreleri; toplam Ar-Ge harcamaları ve bunun GSMH'ya oranı, iktisaden faal nüfusa düşen tam zaman eşdeğerli (TZA) araştırmacı insangücü sayısı, fiziksel ve kurumsal altyapı ve bilgiden oluşmaktadır.

17 6 Çıktı parametreleri ise; yeni ürünler, sistemler, endüstriyel hizmetler, uluslararası bilimsel dergilerde yayımlanan bilimsel yayınlar, eğitim ve araştırma sonuçları ve patentlerdir. Bu parametreler, aynı zamanda, ülkelerin bilim ve araştırmada yetenek ve kapasitelerini belirleme ve karşılaştırmada en çok kullanılan nicel ve nitel göstergelerdir (ÖZDAŞ, 1992:38) Ar-Ge Faaliyetlerinin Girdileri Ülkelerin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasında doğrudan bir üretici güç haline gelen bilim ve teknolojinin rolü, günümüzde, iyice belirginleşmiştir. Bu nedenle, ülkelerin bilimsel ve teknolojik faaliyetlerini planlayabilmeleri ve politikalarını belirleyebilmeleri için öncelikle, bilim ve teknolojideki mevcut durumlarını, saptamaları gerekir. Ar-Ge sisteminin değerlendirilmesi için kullanılan niteliksel (kalitatif) ve niceliksel (kantitatif) girdi göstergeleri; - Ar-Ge harcamalarının GSMH'ya oranı ve özel sektörün bunun içindeki payı ile harcamaların finansmanı, - Ar-Ge de çalışan araştırmacı personel sayısı ve bunun iktisaden faal nüfusa oranı önemlidir. Bunların yanı sıra; - Bilim-araştırma-teknolojide kurumsal ve fiziksel yapı, - Bilim-araştırma-teknoloji uygulamalarının iç yapısı ve düzeyi, - Enformasyon/dokümantasyon sisteminin yapısı ve seviyesi, - Uluslararası ilişkilerin seviyesi ve kalitesi kriterleri de kullanılmaktadır (SARGUTAN, 1996:90). Dünyada kabul edilen ve ülkelerin Ar-Ge sisteminin performansını belirleyen üç temel gösterge ve bunların "eşik", yani üzerine çıkılmadıkça Ar- Ge faaliyetlerinin önemli etkilerinin olamayacağı, değerlerinin; - Ar-Ge harcamalarının GSMH içindeki payının %1,0, - İktisaden faal onbin nüfusa düşen tam zaman eşdeğerli Ar-Ge personel sayısının 20 ve - Sanayi kesiminin Ar-Ge faaliyetleri içindeki payının %50 olması gerekmektedir (TÜSİAD, 1994:93). Bu eşik değerler, ülkenin araştırma yapabilme, teknoloji üretebilme yeteneğinin başlangıç noktası olarak kabul edilmektedir. Gelişmiş ülkelerde GSMH'dan Ar-Ge'ye ayrılan pay %2'nin üzerinde ve iktisaden faal onbin nüfusa düşen Ar-Ge personeli 40'ın üzerinde iken, bu oranlar gelişmekte olan ülkeler için sırasıyla %1'in ve 15'in altındadır (YÜCEL, 1997:3).

18 Avrupa Birliği nde Ar-Ge Faaliyetleri Bir ülkede kişi başına düşen ortalama GSMH çok yüksek olabilir. Ancak ülke temel bilimsel araştırmalara önem vermiyor ve bu konulara yatırım yapmıyorsa, kalkınmış ülkeler arasında yer alması veya gelecekte yer alması çok zordur. Bugün AB, teknolojik ve ekonomik gelişmişlik düzeyinde ABD ve Japonya nın gerisinde karmıştır. Bu geri kalmışlığın bir çok argümanı vardır. En çok üzerinde durulan argüman; başarısızlığının veya ileri teknolojilere geçememesinin arkasındaki en büyük neden, iç pazarın bölünmüşlüğü, gerçek anlamda tek pazar oluşturulamaması ve Avrupa firmalarının kendi korunmuş iç pazarlarında kalmayı tercih edip, dünya pazarına çıkmamalarıdır. Avrupa ülkelerinin 1950'lerde teknolojik güçlerini yeterince birleştirememesi, üniversite-sanayi işbirliğinin zayıflığı, KOBİ'lerin çok oluşu, yetersiz eğitim, işbirliği ve mali destek ile uzağı gören hedefler seçilememesi AB'nin teknolojik ve ekonomik yarışta geride kalmasının önemli sebepleridir (TÜRKCAN,1984: 41). Tüm bunların sonucu, uzun yıllar bilimsel ve teknolojik buluşlara kaynaklık eden Avrupa, liderliği ABD ve Japonya'ya kaptırmıştır. Bunu aşabilmek için, teknolojik güçlerin birleştirilmesinin, insangücünü geliştirme programlarının başlatılmasının, uygulamalı araştırmalara öncelik verilmesinin, yenilik ve teknoloji konularında kamu payının daha da artırılmasının gerekliliği anlaşılmıştır. Bu nedenle, AB'de özellikle, iç pazarın oluşturulması kapsamında, 1985 yılından sonra, ortak bilim ve teknoloji politikası oluşturulmuş, ABD ve Japonya ile oluşan açığı kapatma çalışmaları hız kazanmıştır. Başlatılan bu politikanın amacı, Birlik sanayinin, özellikle yüksek teknoloji alanlarında, başlıca rakipleri olan ABD ve Japonya karşısında, gerilemiş rekabet gücünün yükseltilmesini sağlamaktır. Ar-Ge faaliyetleri, AB anlaşmalarıyla düzenlenmiş olmakla birlikte, çerçeve programları ve diğer Birlik programlarıyla da desteklenmektedir Avrupa Birliği Anlaşmalarında Ar-Ge Faaliyetlerinin Yeri İkinci dünya savasından sonra, 1950'li yılların başlarında, Avrupa da Ar-Ge faaliyetleri, kömür, çelik ve nükleer enerji alanlarında yoğunlaşmıştır. 1970'li yıllarda yaşanan petrol krizinden sonra, Ar-Ge faaliyetleri; nükleer enerji, çevre, güneş enerjisi, moleküler biyoloji, nükleer füzyon, havacılık, uzay ve enformasyon teknolojileri konularında yoğunlaşmıştır. 1980'li yıllara gelindiğinde, bu faaliyetler, bir program çerçevesinde yapılmaya ve Birliğin ihtiyaçlarına yönelmeye başlamıştır.

19 8 Birliğin, diğer politikalarında olduğu gibi, Ar-Ge politikalarının temelini de Topluluk hukuku içinde bulmak mümkündür. AB'de, bilim ve teknoloji kapsamında Ar-Ge ile ilgili düzenlemeler, Birliğin kurulma anlaşmalarında ele alınan konular arasında yer almıştır. A) Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT): AB'nin kuruluşuna temel teşkil eden ve 1951 yılında Avrupa düzeyinde, o günün şartlarında önemli olan kömür ve çelik konularında ortak hareket edilmesi amacıyla kurulan AKÇT anlaşmasında, Ar-Ge faaliyetlerine de yer verilmiştir. Anlaşmanın 55. Maddesi kömür ve çelik konularında yapılacak Ar-Ge faaliyetleri hakkındaki düzenlemeleri içermektedir (DPT, 1993a: 42-43). Bu konularda verimliliğin artırılması için bilimsel ve teknolojik araştırmaların teşvik edilmesi öngörülmektedir. B) Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (AAET): 1957 yılında imzalanan anlaşmada, atom enerjisi konularına yönelik araştırmalarla ilgili düzenlemeler 1. bölümde yer almıştır. Anlaşma, nükleer fizyon enerjisinin sanayide kullanılması için gerekli araştırmanın yapılabilmesi amacıyla bir ortak araştırma merkezinin (Joint Research Centre-JRC) kurulmasını öngörmektedir (DPT, 1993a: ). C) Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET): Birliği 1957 yılında kuran Roma Anlaşması nda, bilim ve teknoloji konularıyla ilgili düzenlemeler de yer almıştır. AB de, 1987 yılına kadar Ar-Ge ile ilgili girişimler Roma Anlaşmasının 235. Maddesine dayanılarak yapılıyordu. AB de devlet yardımları, Roma Anlaşması'nın 92. Maddesi ile düzenlenmiş olup, rekabeti bozan her türlü yardım yasaklanmıştır. Ancak, ticari amaç taşımayan bilimsel ve teknik bilgilerin artırılmasına yönelik olan temel araştırma ve geliştirmenin gerçekleştirilmesi için yapılan yardımlar 92. Madde kapsamı dışına çıkarılmıştır (ISO, 1995:5). D) Tek Avrupa Senedi: 1987 yılında yürürlüğe giren Tek Sened, Birliğin Ar-Ge alanında fiilen kullandığı yetkiyi açık bir mevzuat maddesine dönüştürmüştür. Tek Avrupa Senedi'nin 24. Maddesi ile "Araştırma ve Teknolojik Gelişme" Roma Anlaşması'nın 4. bölümüne 130 (f-q) maddeleriyle eklenmiştir (DPT,1986:13-16). Bu maddelerde, Birliğin Ar-Ge politikasının amacı; Avrupa sanayinin bilimsel ve teknolojik temellerini güçlendirmek, sanayinin uluslararası alanda rekabet gücünü artırmak, bu konulardaki çalışmaları teşvik etmek, araştırma merkezleri, üniversite ve sanayi arasındaki işbirliğini teşvik ederek iç pazarın kurulması, rekabet ve ticaret alanında ortak politikanın yürürlüğe konulması olarak belirtilmektedir. Tek Sened'in Ar-Ge'ye yaptığı diğer önemli bir katkı da, bilimsel ve teknolojik alandaki engelleri kaldırma yönünde olmuştur. Ayrıca, Ar-Ge programlarını belirlemede karar alma prosedüründe değişiklik yapılarak, kararların halka daha yakın alınması yönünde düzenlemeler yapılmıştır.

20 9 E) Maastricht Anlaşması: 7 Şubat 1992'de imzalanıp, 1 Kasım 1993'de yürürlüğe giren ve Roma Anlaşması'na ikinci büyük değişikliği getiren bu Anlaşmanın "Teknolojik Araştırma ve Geliştirmenin yer aldığı 15. başlığındaki 130 (f-p) maddeleri, Avrupa tek Sened'i ile yapılan düzenlemelere yeni değişiklikler getirmiştir. Tek sened ile belirlenen çerçeve programları, bu anlaşmada daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Programların hazırlanma prosedürü değişmiş, finansman ve harcamaların dağılımıyla ilgili olarak daha kesin düzenlemeler yapılmıştır ( İKV, 1992:52-55). AB de Ar-Ge faaliyetleri 3 ana kategoride değerlendirilmektedir. Bunlar; 1- Çerçeve Programları, 2- Spesifik Programlar, 3- Destekleyici Programlardır Çerçeve Programlarında Ar-Ge Faaliyetlerinin Yeri AB'nin Ar-Ge faaliyetlerinin ana yapısını çerçeve programları oluşturmaktadır. Çerçeve programlarında, Birliğin gereksinim ve talepleriyle uyumlu, Avrupa halklarını yakından ilgilendiren sorunların çözümüne yönelik düzenlemeler içeren programlara öncelik verilmektedir. Yasal kaynağını Tek Sened'ten alan ve Birliğin diğer politika alanlarıyla statü olarak eş düzeyde olan Ar-Ge politikalarının Birlik düzeyinde orta vadeli planlanmasına yönelik araştırma ve teknolojik geliştirme çerçeve programları 4 yıllık periyotlarla hazırlanmaktadır (İKV,1990:18). Birliğin 1984'den itibaren uygulamaya başladığı Ar-Ge çerçeve programlarının başlıca amaçları; -Sanayide kullanabileceği kendi teknolojilerini geliştirmek, -Avrupa şirketlerinin Ar-Ge faaliyetleri yapabilmeleri için bunların gerekli ekonomik boyutlara ulaşmalarını sağlamak, -AB ülkeleri arasında, bilim adamlarının işbirliği yapma alışkanlığını yaratmak için finansman sağlamak, -AB ülkeleri arasındaki teknolojik gelişmişlik farklarını kapatmaya yardımcı olmak (Commission Of The EU, CORDIS, 31 October, 2 January 1997 and 1 June 1999), -Bilimsel ve teknik araştırma projelerinin Birliğin ekonomik ve sosyal uyumunu artırıcı nitelikte gelişmesini sağlamak, -Bir üye ülkenin gerek finansman ve gerekse personel açısından tek başına üstlenemeyeceği büyüklükteki projelerinin Birlik düzeyinde yapılmasını sağlamak için mali katkıda bulunmak (Official Journal of EU, 1985:1).

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V.

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. Türk Sanayii için Ufuk 2020 Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. 6 Mayıs 2015 2023 Yılı Ulusal Hedeflerimiz Ar-Ge Harcamaları / GSYİH Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

Üniversite-Sanayi İşbirliği: Politika Kararları ve Uygulamalar. Yasemin ASLAN BTYP Daire Başkanı

Üniversite-Sanayi İşbirliği: Politika Kararları ve Uygulamalar. Yasemin ASLAN BTYP Daire Başkanı Üniversite-Sanayi İşbirliği: Politika Kararları ve Uygulamalar Yasemin ASLAN BTYP Daire Başkanı 8. ÜSİMP ULUSAL KONGRESİ 10 Haziran 2015 Ulusal Yenilik ve Girişimcilik Ekosistemi Üniversite-Sanayi İşbirliğinin

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

HİZMETE ÖZEL GİRİŞ YOİKK Sekreteryası Son güncelleme: Ağustos 2008

HİZMETE ÖZEL GİRİŞ YOİKK Sekreteryası Son güncelleme: Ağustos 2008 GİRİŞ Türkiye de Ar-Ge faaliyetlerinin ve yenilikçiliğin desteklenmesi yolu ile rekabet gücünün artırılması hususu temel politika metinlerinde önemle üzerinde durulan hususlardandır. Bu konunun önemi Yatırım

Detaylı

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular Atilla Hakan ÖZDEMİR PhD, MBA, PMP Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Semineri 3 Nisan 2013, Ankara İrlanda Göstergeler 2005 2012 Nüfus

Detaylı

Teknoloji Transferinde Sınai Mülkiyet Haklarının Rolü - Türkiye Örneği

Teknoloji Transferinde Sınai Mülkiyet Haklarının Rolü - Türkiye Örneği UNECE & TPE Çalıştayı Teknoloji Transferinde Sınai Mülkiyet Haklarının Rolü - Türkiye Örneği Doç. Dr. Yüksel BİRİNCİ TPE Başkan Yrd. 12/03/2009 1/41 İçerik Sınai Mülkiyet Hakları ve TPE Sınai Mülkiyet

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı. Sonuçlanan Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı. Sonuçlanan Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Sonuçlanan Kararlar İÇİNDEKİLER Sonuçlanan Kararlar 1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3 Ek Karar] 1 2. Ulusal Yenilik Sistemi

Detaylı

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLERİ 1501- SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI Amaç: Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge Projelerine %60 a varan oranlarda hibe(geri ödemesiz)

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

7. Çerçeve Programı Nedir?

7. Çerçeve Programı Nedir? 7. Çerçeve Programı Nedir? Aslı VURAL 7.ÇP Enerji ve Çevre Alanları Ulusal İrtibat Noktası TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ REW Fuarı 20 Haziran 2009, İstanbul, TÜYAP Avrupa Topluluğu

Detaylı

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları Aralık 2004 AB Bölgesel Programları Dairesi Başkanlığı

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı Türkiye nin Bilim ve Araştırma Alanında Atmış Olduğu Önemli Adımlar -4 Ağustos 2010- Günümüzün hızla

Detaylı

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ TÜBİTAK DESTEKLERİ KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı Özel sektör kuruluşlarının, Ar-Ge faaliyetlerini teşvik ederek, Ar-Ge yeteneğinin yükseltilmesine katkıda

Detaylı

ARGE DESTEKLERİ Betül ASAN Pamukkale Üniversitesi Üniversite Sanayi İşbirliği Koordinatörlüğü

ARGE DESTEKLERİ Betül ASAN Pamukkale Üniversitesi Üniversite Sanayi İşbirliği Koordinatörlüğü ARGE DESTEKLERİ Betül ASAN Pamukkale Üniversitesi Üniversite Sanayi İşbirliği Koordinatörlüğü 28 Aralık 2009 DENİZLİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ KÜRESEL REKABETİN YOLU AR-GE Bilgi toplumunun yolu özel sektörün

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde;

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Destek Kapsamı Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; yeni bir ürün üretilmesi, mevcut bir ürünün geliştirilmesi,

Detaylı

PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1

PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1 Ankara Kalkınma Ajansı tarafından sağlanan destekler; teknik destek ve

Detaylı

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ Ulusal fon mekanizmalarının ana kaynağı TÜBİTAK destekleridir. TÜBİTAK destek leri 4 ana grupta özetlenebilir: (1) Sanayi Ar-Ge Proje Destekleri (2) Akademik Ar-Ge Destekleri,

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 25 Ekim 2007 Gündem Bilgi Toplumu Stratejisi Yaklaşımı Strateji Bileşenleri Hedefler Eylem Planı İzleme ve Ölçümleme

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

2012 yılı sağlık harcamaları 76 milyar TL olup, GSYİH nin %5,4 üdür

2012 yılı sağlık harcamaları 76 milyar TL olup, GSYİH nin %5,4 üdür Sağlık Sektörü Ulusal Ekonomimiz Açısından Kritik Sağlık Harcaması/GSYİH 2012 yılı sağlık harcamaları 76 milyar TL olup, GSYİH nin %5,4 üdür 10 % 9 8 7 6 5,4 5,3 5,4 5,4 5,8 6,0 6,1 6,1 5,6 5,3 5,4 5 4

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

Ulusal Destekler ve AB Çerçeve Programları nda KOBİ ler. Betül MACİT TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi

Ulusal Destekler ve AB Çerçeve Programları nda KOBİ ler. Betül MACİT TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Ulusal Destekler ve AB Çerçeve Programları nda KOBİ ler Betül MACİT TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Yenilik nedir? Bir ürün ya da hizmetin ilk fikrinin oluşmasını buluş (icat keşif),

Detaylı

H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü. TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan

H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü. TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan H2020 Açılış Etkinliği TÜRKİYE ve AVRUPA: Araştırma ve Yenilik ile Birlikte Daha Güçlü TÜBİTAK Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkan Orta Gelir Tuzağı Yenilik Ekonomileri * Bilgi yoğun teknolojiye odaklanma

Detaylı

SAN-TEZ PROJE DESTEKLERİ VE SANAYİ-ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİNE KATKILARI

SAN-TEZ PROJE DESTEKLERİ VE SANAYİ-ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİNE KATKILARI SAN-TEZ PROJE DESTEKLERİ VE SANAYİ-ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİNE KATKILARI Doç. Dr. Metin TANOĞLU Makina Mühendisliği Bölümü "İnovasyon ve Ar-Ge nin önemini kavramış kendi teknolojisini üreten ve satan, rekabet

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

2010 YILI ULUSAL VE ULUSLARARASI KAYNAKLARDAN DESTEKLENEN ARAŞTIRMA GELİŞTİRME PROJELERİ

2010 YILI ULUSAL VE ULUSLARARASI KAYNAKLARDAN DESTEKLENEN ARAŞTIRMA GELİŞTİRME PROJELERİ 2010 YILI ULUSAL VE ULUSLARARASI KAYNAKLARDAN DESTEKLENEN ARAŞTIRMA GELİŞTİRME PROJELERİ ODTÜ Araştırmalar Koordinatörlüğü Aralık 2010 Bu raporun amacı, 2010 yılında ulusal ve uluslararası kaynaklardan

Detaylı

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ YÖNERGESİ

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ YÖNERGESİ YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönergenin amacı; Yeditepe Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisinin yönetimi ve

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI. 11 Mayıs 2012

YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI. 11 Mayıs 2012 YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI 11 Mayıs 2012 1 Sunum Planı 16/01/2012 tarihli Bakanlar Kurulu Prensip Kararı çerçevesinde YOİKK yapısı TOBB YOİKK Çalışma Grupları

Detaylı

Türkiye de Bilim, Teknoloji

Türkiye de Bilim, Teknoloji Türkiye de Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Çilem Selin AKAY Bilimsel Programlar Uzman Yardımcısı TÜBĐTAK-Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Daire Başkanlığı 4 Aralık 2009, Đstanbul Đçerik

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞU Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü, 1 Kasım 2011 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 655 Sayılı Kanun

Detaylı

AB Entegrasyonunda Büyüme Fırsatları Ulusal Destekler ve AB Fonları Eskişehir 9 Ekim 2008

AB Entegrasyonunda Büyüme Fırsatları Ulusal Destekler ve AB Fonları Eskişehir 9 Ekim 2008 AB Entegrasyonunda Büyüme Fırsatları Ulusal Destekler ve AB Fonları Eskişehir 9 Ekim 2008 Sunumun Amacı Ekonomimizde lokomotif görevi yapan KOBİ lerimizin (ve kadın girişimcilerimizin) a) Proje Üretmeyi

Detaylı

SANAYİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN

SANAYİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI 1 Günümüzde toplumların ekonomik gücünü ve refah düzeyini belirleyen en önemli etken bilim

Detaylı

T.C. ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ Birim Görev Dağılım Çizelgesi

T.C. ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ Birim Görev Dağılım Çizelgesi : Genel Sekreterlik 1 Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde Üniversitenin orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI

SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI ARAŞTIRMA, TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI www.sanayi.gov.tr 1 Bakanlığımız özellikle son 7 yıllık süreçte, Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin desteklenmesi,

Detaylı

TÜBİTAK 1514 - Girişim Sermayesi Destekleme Programı

TÜBİTAK 1514 - Girişim Sermayesi Destekleme Programı 1514 - Girişim Sermayesi Destekleme Programı Girişim Sermayesi Destekleme Programı Gerekçe BTYK 23. toplantısında alınan 2011/103 no lu «Ar-Ge Yoğun Başlangıç Firmalarını Etkinleştirmek ve Sayılarını Artırmak

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 Bu Yönerge, Cumhuriyet Üniversitesi nin ulusal ve uluslararası akademik

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu Destek ve Teşvik Programları Ürün ve Üretim Geliştirme Destekleri Ticarileştirme ve Pazarlama Destekleri Araştırma-Geliştirme Destekleri Destek

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU 21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 21.1 Topluluk standartlarına uygun hukuki ve idari çerçeve ile bölgesel politikaların programlanması, yürütülmesi,

Detaylı

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB)

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) S. Hilmi YAVUZ TEYDEB Başkan Yardımcısı 7 Haziran 2011, Bilkent Üniversitesi Özel Sektöre Kamu Ar-Ge Destekleri Projelere hibe destekler TÜBİTAK

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu yönergenin amacı, ulusal ve uluslararası bilimsel araştırma ve geliştirme

Detaylı

TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARIN ÖZETİ

TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARIN ÖZETİ TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARIN ÖZETİ GİRİŞ AB Çerçeve Programları kapsamındaki etkinliklerin koordinasyonu resmi olarak AB Çerçeve Programları

Detaylı

3. HAFTA-Grup Çalışması

3. HAFTA-Grup Çalışması KAMU MALİYESİNDE KARAR ALMA VE PERFORMANS YÖNETİMİ PROJESİ PERFORMANS YÖNETİMİ VE PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEME 3. HAFTA-Grup Çalışması ANKARA 27 Ocak 2011 PERFORMANS ANLAŞMASI DPT den sorumlu bakan ile

Detaylı

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB)

Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Pınar AKER Bilimsel Programlar Uzmanı 11 Ekim 2011, Koç Üniversitesi Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi 2011-2016 Ar-Ge ve yenilik

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ MALİ KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ MALİ KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ MALİ KAYNAKLARI 1. KATILIM ÖNCESİ YARDIM PROGRAMI 2001 yılı sonuna kadar Türkiye ye Avrupa Birliği nin çeşitli bütçe kalemlerinden mali ve teknik işbirliğine yönelik yardımlar gelmekteydi.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI 02.04.2015 1 OFFSET E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek, Türk sanayisinin araştırma-teknoloji

Detaylı

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 Sibel YALAZA Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Daire Başkanlığı Kurumsal Yapılanma Başkanlığımız,

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

URAP BİLİM VE TEKNOLOJİ RAPORU 12 ARALIK 2012

URAP BİLİM VE TEKNOLOJİ RAPORU 12 ARALIK 2012 URAP BİLİM VE TEKNOLOJİ RAPORU 12 ARALIK 2012 TÜRKİYE, TEMEL BİLİM VE MÜHENDİSLİKTE DOKTORA SAYILARIYLA İLK 15 E VE AR-GE PAYIYLA İLK 16 YA GİRDİ Scientific American Dergisi nin sıraladığı, Bilimde Dünyanın

Detaylı

TÜBİTAK tarafından sağlanan destekler. Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleri. 1501 - Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

TÜBİTAK tarafından sağlanan destekler. Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleri. 1501 - Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı TÜBİTAK tarafından sağlanan destekler Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleri 1501 - Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı Program, firma düzeyinde katma değer yaratan kuruluşların Araştırma-Geliştirme

Detaylı

Teknoloji Liginin Neresindeyiz? Prof. Dr. Hasan AMCA Doğu Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı

Teknoloji Liginin Neresindeyiz? Prof. Dr. Hasan AMCA Doğu Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Teknoloji Liginin Neresindeyiz? Prof. Dr. Hasan AMCA Doğu Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Gündem Teknoloji Liginin Neresindeyiz? Bilim ve Teknoloji Açısından Ülkeler Teknolojiyi En İyi

Detaylı

TÜBİTAK 1501 SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI

TÜBİTAK 1501 SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI TÜBİTAK DESTEKLERİ 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı 1503 Proje Pazarları Destekleme Programı 1505 KOBİ Yararına Teknoloji Transferi Destekleme Programı 1507 KOBİ Ar-Ge Projeleri Destekleme

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ PROJE YÖNETİM VE DESTEK OFİSİ ÇALIŞMA İLKE VE ESASLARI YÖNERGESİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ PROJE YÖNETİM VE DESTEK OFİSİ ÇALIŞMA İLKE VE ESASLARI YÖNERGESİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ PROJE YÖNETİM VE DESTEK OFİSİ ÇALIŞMA İLKE VE ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1. Bu Yönerge Bartın Üniversitesine bağlı olarak kurulan

Detaylı

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul

Detaylı

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları Y. Doç. Dr. Tamer Atabarut Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi Müdürü atabarut@boun.edu.tr Avrupa 2020 Stratejisi: Akıllı, Sürdürülebilir

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU YURT DIŞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ KURULUŞ VE FAALİYET YÖNERGESİ

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU YURT DIŞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ KURULUŞ VE FAALİYET YÖNERGESİ T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU YURT DIŞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ KURULUŞ VE FAALİYET YÖNERGESİ Konu Madde 1- Bu Yönergenin konusu, Plato Meslek Yüksekokulu nun Yurt Dışı Yükseköğretim

Detaylı

Sunum İçeriği TÜBİTAK

Sunum İçeriği TÜBİTAK Sunum İçeriği 2 TEYDEB KURULUŞ AMACI Teknoloji veyenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB); ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek

Detaylı

Ulusal Ar-Ge Proje Destekleri

Ulusal Ar-Ge Proje Destekleri Ulusal Ar-Ge Proje Destekleri Mustafa AY Kamu Araştırmaları Destek Grubu Yürütme Komitesi Sekreteri 4 Nisan 2014, Girne Ar-Ge Harcamalarının GSYİH ya Oranı Hızla Artmaktadır* *TÜİK (Aralık, 2013) Kişi

Detaylı

Üniversite-Sanayi İşbirliği. Süleyman Alata Devlet Planlama Teşkilatı alata@dpt.gov.tr

Üniversite-Sanayi İşbirliği. Süleyman Alata Devlet Planlama Teşkilatı alata@dpt.gov.tr Üniversite-Sanayi İşbirliği Süleyman Alata Devlet Planlama Teşkilatı alata@dpt.gov.tr Bilim-Teknoloji Politikaları ve Ar-Ge Destekleri Bilim-Teknoloji Politikaları Politika Uygulamaları Üniversite Sanayi

Detaylı

KANUN NO: 5746 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN (*) Kabul Tarihi: 28 Şubat 2008

KANUN NO: 5746 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN (*) Kabul Tarihi: 28 Şubat 2008 KANUN NO: 5746 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN (*) Kabul Tarihi: 28 Şubat 2008 Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 12 Mart 2008 - Sayı: 26814 (*) Bu Kanun, 12.3.2008 tarih

Detaylı

GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI BİLGİLENDİRME SUNUMU

GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI BİLGİLENDİRME SUNUMU GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI BİLGİLENDİRME SUNUMU içerik Bölgesel Kalkınma Ajanslarına Genel Bakış Düzey 2 Bölgeleri ve Kalkınma Ajansları Güney Ege Kalkınma Ajansı Yatırım Destekleme Süreci Ajansın Gelecek

Detaylı

FRANSA Temel Göstergeler 1990 1995 2000 2005 2006

FRANSA Temel Göstergeler 1990 1995 2000 2005 2006 FRANSA Temel Göstergeler 1990 1995 2000 2005 2006 Yönetim Şekli Cumhuriyet Nüfus (OECD- MSTI (2007/2)) 58 171 000 59 419 000 60 751 000 62 818 000 63 195 000 GSYĐH (milyon cari SAGP $, OECD- MSTI (2007/2))

Detaylı

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU

KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA KILAVUZU ANKARA- 13 /04/2016 1 Araştırma ve Geliştirme Yönetim Sistemi 2 Araştırma ve Geliştirme Araştırma Stratejisi ve Hedefleri Araştırma Kaynakları Araştırma

Detaylı

TÜBİTAK TEYDEB. Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları

TÜBİTAK TEYDEB. Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları TÜBİTAK TEYDEB Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI. ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO

ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI. ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO Gazi TTO nun Amacı Gazi Üniversitesi bünyesindeki bilimsel ve teknolojik bilginin toplumsal faydaya ve ekonomik değere dönüşümünü ve

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Bu çalışmada güncel Kalkınma Ajansı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler www.doka.org.tr adresinden alıntıdır.

Bu çalışmada güncel Kalkınma Ajansı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler www.doka.org.tr adresinden alıntıdır. Bu çalışmada güncel Kalkınma Ajansı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler www.doka.org.tr adresinden alıntıdır. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı İçindekiler Tablosu Genel Bilgiler...

Detaylı

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ (NKUTTO) YÖNERGESİ

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ (NKUTTO) YÖNERGESİ 28/12/2012 Teknoloji Transfer Ofisi YÖNERGE NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ (NKUTTO) YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Namık Kemal Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi

Detaylı

TÜBİTAK ın Teknoloji Transfer Ofisleri Desteği

TÜBİTAK ın Teknoloji Transfer Ofisleri Desteği TÜBİTAK ın Teknoloji Transfer Ofisleri Desteği Destek Sistemimizde Ticarileşme Boyutu Yetersiz %98 nin temel araştırmaya aktarıyoruz; % 2 transfere aktarıyoruz 7,5 Milyar TL (%98) * 131 milyon TL (%2)

Detaylı

Avrupa Birliği 7.Çerçeve Programı Nedir?

Avrupa Birliği 7.Çerçeve Programı Nedir? Avrupa Birliği 7.Çerçeve Programı Nedir? AB Çerçeve Programları, Avrupa Birliği nde çok uluslu araştırma ve teknoloji geliştirme projelerinin desteklendiği başlıca Topluluk Programı dır. İlki 1984 yılında

Detaylı

Avrupa Birliği Genel Sekreterliği. AVRUPA BİRLİĞİ TOPLULUK PROGRAMLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ ve TÜRKİYE NİN KATILMAKTA OLDUĞU PROGRAMLAR

Avrupa Birliği Genel Sekreterliği. AVRUPA BİRLİĞİ TOPLULUK PROGRAMLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ ve TÜRKİYE NİN KATILMAKTA OLDUĞU PROGRAMLAR Avrupa Birliği Genel Sekreterliği AVRUPA BİRLİĞİ TOPLULUK PROGRAMLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ ve TÜRKİYE NİN KATILMAKTA OLDUĞU PROGRAMLAR 1 Avrupa Birliği Genel Sekreterliği ABGS 9 Temmuz 2009 tarih 5916

Detaylı

6- REKABET POLİTİKASI

6- REKABET POLİTİKASI 6- REKABET POLİTİKASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bugüne kadar yapılmış olan idari düzenlemeler Ek 6.1 de gösterilmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 6.1 Rekabet

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Kariyer

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönergenin amacı; Akdeniz Üniversitesi birimlerinde; iç ve dış paydaşların gereksinim ve beklentilerini dikkate alarak hizmetlerin değerlendirilmesine,

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı