I. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "I. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)"

Transkript

1 I. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) Bilindiği üzere, Anayasacılık hareketi, iktidarın sınırlandırılması ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması na karşılık gelmektedir. Bu çerçevede anayasanın klasik tanımı; bir devletin kuruluşunu ve yapısını, organlarını, organların birbirleri ile olan ilişkilerini, iktidarın devrini ve temel hak ve özgürlüklerin düzenleme altına alındığı toplumsal tercihleri içeren belge dir. Buna göre, özünde anayasaları anayasa yapan temel unsur, bireyin anayasadaki yerinin ve değerinin ne olduğu ve buna göre de temel hak ve özgürlüklerin iktidarın sınırlandırılması ekseninde nasıl bir formülasyona tabi tutulduğu ile değer kazanmaktadır. Anayasanın bu klasikleşen tanımındaki unsurlardan hareketle, yürürlükte bulunan bir anayasanın yerine getirilmek istenen yeni anayasa önerilerinin de temel kaygısının bu yaklaşıma uygun olması esas beklentidir. Çünkü Anayasacılığın özü iktidarın sınırlandırılması ise, siyasi partilerin Anayasa Uzlaşma Komisyonu na sundukları önerilerde böyle bir kaygı ile hareket edip etmedikleri ve hükümet sistemi ne ilişkin önerilerde de buna uyup uymadıkları ve böylece temel hak ve özgürlüklere sıkı güvenceler kazandırıp kazandırmadıkları önem kazanmaktadır. Nitekim anayasa tanımında ifadesini bulan; organların birbirleri ile ilişkileri, yasama-yürütme organları izdüşümünde devlet iktidarının temel hak ve özgürlükler üzerindeki potansiyel ihlal edicilik risklerinin ortadan kaldırılması ile mümkün olacaktır. Dolayısıyla, hangi hükümet sistemi tercih edilirse edilsin, iktidar-birey ilişkilerinde hükümet sisteminin esasının nasıl doldurularak formüle edildiği ana belirleyici unsur olacaktır. AK Parti tarafından Anayasa Uzlaşma Komisyonu na sunulan Anayasa önerisinde, hükümet sistemi olarak başkanlık sistemi öngörülmektedir. Bu hükümet sistemi dünya ölçeğinde pek çok devlet tarafından benimsenerek, hâlihazırda uygulanmaktadır. Ancak başkanlık siteminin klasik ve eşsiz örneği, rastlantı veya teamüllere dayalı bir bekleyişin ürünü olmaksızın, iktidarın sınırlandırılmasına yönelik bilinçli bir kurumsallaştırma neticesinde, ABD de yerleşik bir hükümet sistemi niteliği kazanmış ve yaygınlık kazanmıştır. Başkanlık sistemi, ABD de, yasama ve yürütme organları arasında eşitliğe ve sert kuvvetler ayrılığı modeline dayanır. Bir başka ifadeyle, iktidarı paylaşımında ayrılmış kurumlara dayanan bir hükümeti esas alır. Ancak yürütme organı parlamentonun desteğinden iktidarın bölünmesi suretiyle ayrılmıştır. Yürütme organı, hükümet ve devlet başkanlığı makamları bir bütün olarak Başkan ile temsil edilir. Dolayısıyla temsil zinciri nin meşruiyet halkalarından birisi başkana dayanmaktadır. ABD sisteminin temelinde, Amerikalıların onu işletme konusunda gösterdikleri çaba da etkili olmuştur. Zira ABD Anayasası, iktidar-birey ilişkilerinde iktidarın sınırlandırılması temelinde tıkanıklıklar için icat edilmiş olup, bu sistemin kusursuz olduğu düşüncesiyle 1

2 aceleci olarak ithali, görünmez sorunların kendiliğinden ortaya çıkması riskini taşımaktadır. Latin Amerika ülkeleri bu durumun laboratuvarını oluşturmaktadır. Nitekim, burada başkanlık sisteminden sapmalar, kırılgan koşullar eşliğinde istikrarlı ve insan haklarına dayalı bir yapının oluşturulmasına engel olmuştur. Çünkü bu ülkelerde, amaç iktidarı sınırlandırmaktan öte, ABD başkanlarından daha geniş yetkilere sahip başkanlar aracılığıyla temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına dönüşmüştür. Zira Latin Amerika başkanlık sistemlerine yöneltilen eleştirilerin temelini kararname yoluyla yönetim oluşturmaktadır. ABD Başkanlık sisteminin temel özellikleri; - Yasama organı ile yürütme organı arasında katı bir kuvvetler ayrılığının bulunması. - Yasama ve yürütme organının genel oy ile halk tarafından seçimle oluşturulması. Başkan, bölünmemiş bir hükümet yetkisi kullanmaktadır. - Yasama organının devletin federatif yapısı gereği iki meclisten; yürütme organının ise tek kişi, yani başkanın iktidarında toplanması. - Başkanın, yasama organına karşı siyasi sorumluluk taşımaması ve yasama organının da başkan tarafından feshedilememesi. İktidarın kullanılması konusunda fren ve denge mekanizmalarının bulunması. - Başkanın seçim dönemi ile yasama organının seçim döneminin farklılık göstermesi. - Başkanının seçiminde iki dereceli seçim sisteminin uygulanması. - İki partili siyasal sisteme dayanmaktadır. - Parti disiplinin bulunmaması ve siyasi partilerin seçim partileri biçiminde faaliyet göstermeleri sebebiyle, başkan ile siyasi parti arasındaki ilişki bir seçim ilişkisidir ve seçimin yapılması ile başkanın parti, partinin ise başkan üzerinde parti disiplinine dayalı bir etkisi söz konusu değildir. - Başkan ile sekreterler (bakan) arasında bir kabine bağı bulunmamaktadır. - Başkan, Senato nun onayı ile Federal Yüksek Mahkeme üyelerini ömür boyu görev yapma koşulu ile atama yetkisine sahiptir. AK Parti tarafından sunulan öneride, hükümet sistemi olarak başkanlık sistemi öngörüldüğü için, mevcut anayasal sistemde önemli değişiklikler önerilmektedir. Hükümet sisteminin tanımlanmasında yürütme organının göreve geliş usulü belirleyici rol oynadığından, sunulan öneride yürütme organı konusunda mevcut parlamenter sistem üzerinde önemli değişiklikler öngörülmektedir. Başkanlık sisteminin tipik modeli olan ABD uygulamasının aksine, devletin yapısal örgütlenme modelinde herhangi bir değişiklik getirilmemekte, mevcut anayasal düzende olduğu gibi idari olarak yerinden yönetime ve buna bağlı olarak da yerel yönetimlere aynen yer verilmekte, ayrıca katı merkeziyetçi düzenlemeler ve anlayış konusunda bir değişiklik öngörülmemektedir. Buna göre, 2

3 federasyon veya diğer siyasi temelde bölge yönetimi ve örgütlenmelerine yer verilmemektedir. Egemenlik konusunda; 1982 Anayasası, Türk milleti kavramına yer vererek, egemenliğin kullanımında ise yetkili organları eliyle kullanmayı esas almıştır. Öneride, (BDP önerisi dışındaki önerilerde) Türk milleti ibaresine yer verilmekte ve egemenliğin kaynağındaki etnik vurgu varlığını korumaktadır. Yine bu noktadan devamla, egemenlik yetkisi konusunda AK Parti önerisinde; egemenliğin seçimle oluşturulan organlar aracılığıyla kullanılacağı ibaresine yer verilmektedir. Bu durumda 1982 Anayasası ile yetkili organlar olarak öngörülen yasama-yürütme-yargı organlarından, AK Parti önerisi uyarınca seçimle iş başına gelen yalnızca yasama ve yürütme (Başkan) olmakta; yargı organının egemenlik kullanma yetkisine yer verilmemektedir. Öneride bunun etkilerini, başkanın yargı organına ilişkin atama yetkileriyle beraber ele almak gerekecektir ki bu durum çerçeve itibariyle iktidarın sınırlandırılması anlamına gelmekle birlikte, sınırlandırılan bu iktidarın başkanın yetki alanına aktarılması ile iktidar odağının değiştirilmesine karşılık gelmektedir. Bu çerçevede, AK Partinin önerisinde; başkanın seçimi konusunda, başkan adayının yüksek öğrenim yapma sı ve milletvekili seçilme yeterliliği ne sahip olması koşuluyla halk tarafından seçileceği öngörülmektedir. Böylece Anayasanın mevcut halinde yer alan seçimin vatandaşlar tarafından yapılacağı hükmü esas alınarak TBMM tarafından seçilme biçiminde bir koşula yer verilmeyerek, başkanlık sisteminin temel koşulu olan başkanın genel oya dayalı olarak seçmenler tarafından, doğrudan doğruya seçilmesi önerilmektedir. Görev süresi beş yıl ile sınırlı olan başkan en fazla iki defa seçilebilecektir. Ancak buna getirilen istisna ile üçüncü dönem başkanlık yapılmasına da olanak sağlanmaktadır. Başkan adayı olma konusunda ise sınırlı adaylık koşulu getirilmekte, yani seçilme yeterliliğine sahip bütün vatandaşların aday olması değil, adayların ancak son genel seçimlerde % 5 oy almış siyasi partiler veya en az yüz bin seçmen tarafından aday gösterilebileceği önerilmektedir. Başkanın seçilmesi işlemi, geçerli oyların salt çoğunluğunun alınması koşuluna bağlanarak basamaklı bir usul öngörülmekte ve böylece başkanlık sisteminin benimsendiği ülkelere paralel bir düzenleme önerilmektedir. Yasama organının oluşumunda, milletvekili seçim barajı konusunda ise bir hükme yer verilmemektedir. Milletvekili seçilmek isteyen vatandaşların 18 yaşını doldurması şartı önerilerek, milletvekili seçilme yaşı daha aşağı bir yaş sınırına çekilmektedir. Kadınların milletvekili seçimi konusunda ise mesleki konum ve sosyal sorumluluk gibi içeriği belirsiz ölçütler öngörülmektedir. Buna göre; Kadınlar ve erkeklerin seçimle gelinen görev ve mevkilerin yanı sıra mesleki konumlara ve sosyal sorumluluklara eşit şekilde erişebilmeleri kanunla teşvik edilir. AK Parti önerisinde, milletvekillerinin özlük hakları ve ödevlerine dair kimi konuların yasalarla çözülmüş olduğunu bunların bazılarının anayasaya taşınmaması gerektiği ileri sürülmektedir. 3

4 Yasama döneminde milletvekilliklerinde boşalma olması durumunda ara seçim yerine şöyle bir öneri getirilmektedir; Siyasi partilerin seçim çevrelerindeki milletvekili aday listelerinde bulunup da seçilemeyen adaylar bulundukları sıra esas alınarak yedek milletvekili sayılırlar. Milletvekilliklerinde boşalma olması halinde boşalan üyelikler öncelikle o seçim çevresindeki asıl aday listesinde bulunup da seçilemeyen yedek milletvekilleri ikame olunur. Başkan, başkan yardımcısı, bakanlar ve milletvekilleri göreve başlarken şu yemini ederler: İnsan haklarına, hukukun üstünlüğüne ve demokrasiye bağlı kalacağıma; Devletin bağımsızlığını, ülkenin bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma mukaddesatım ve şerefim üzerine yemin ederim. Bu yemin metni ile Cumhurbaşkanı ve milletvekilleri bakımından farklı yemin metinleri yerine tek bir yemin metni ortaya konulmakta etnik vurgu yapılmaksızın yemin metni sadeleştirilmektedir. Başkan ile parlamento arasındaki ilişki ele alındığında ise, başkanlık sisteminin tipik özelliklerinden birisi olarak değerlendirilen bağdaşmazlık koşulu yani, başkanın hem parlamento üyesi hem de yürütmenin başı sıfatıyla yürütme organını temsil etmesi mümkün olmayacağından, başkan seçilen milletvekilinin TBMM üyeliğinin sona ermesi prensibi benimsenmektedir. Başkanın hem devletin hem de yürütme organının başı sıfatıyla görev yapması önerilmektedir. Kuvvetler ayrılığının katı biçimi olarak kabul edilen başkanlık sisteminde, başkan ile parlamento arasındaki bağdaşmazlık ve ayrılık kuralları gereği ve başkanın parlamentonun içişlerine ve işleyişine müdahale riskinin azaltılması ve işlevsel bağımsızlığının sağlanması uyarınca, parlamentonun kendi başkanını seçmesi, yani TBMM Başkanı seçilmesi öngörülmektedir. Ancak TBMM ve başkanlık seçimlerinin beş yılda bir ve aynı gün yapılma koşuluna bağlanması, klasik başkanlık sisteminden bir ayrılış ve yasama ile yürütme arasında Fransa da uygulanan yarı-başkanlık sistemi örneğine benzetilmesi (Başkan ile başbakanın uyumlu çalışmasını sağlamaya yönelik benzerlik) yasama-yürütme dengesi kurmaya yönelik cohabitation benzeri bir izlenim yaratmaktadır. Başkanlık sistemi bakımından temel koşul olarak öngörülen kuvvetlerin sert ayrılığı ve bağdaşmazlık ve ayrılık kuralları çerçevesinde, başkan yardımcısı bakımından şöyle bir öneriye yer verilmiştir; Başkanlık makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, seçimlere kadar kalan sürede Başkan Yardımcısı Başkanın yerine görev yapar ve Başkanlık yetkilerini kullanır. Başkan Yardımcılığının herhangi bir nedenle boşalması halinde, seçime kadar kalan sürede bu göreve vekalet edecek kişiyi, Başkanın göstereceği üç aday arasından, Türkiye Büyük Millet Meclisi belirler. ifadesine yer verilerek, başkan yardımcılığının herhangi bir biçimde boşalması durumunda, bu göreve vekalet edecek kişinin seçilmesini, başkanın göstereceği üç aday arasından TBMM nin seçmesi koşuluna bağlamakta ve böylece yürütme organında görev alacak kişilerin belirlenmesi sürecinde yasama organına yetki verilmektedir. Ayrıca, başkana, tatil veya ara verme döneminde TBMM yi doğrudan doğruya toplantıya çağırma yetkisi öngörülmektedir. 4

5 Mevcut anayasada, Cumhurbaşkanının sahip olduğu yetkilerin pek çoğu başkan tarafından kullanılmaya devam etmekle birlikte, ayrıca başkanlık siteminde başkana özgü yetkilerin kullanımı da önerilmektedir. Genel siyaseti yürütme yetkisine sahip olan başkan, Meclise, iç ve dış siyaset konusunda yıllık mesajlar vermek; kanunları yayımlama değil onaylamak veya veto etmek ; bakanları atamak ve görevlerine son vermek ; başkanlık kararnamesi, yönetmelik çıkarmak; TSK nın kullanılmasına karar vermek ve milletlerarası andlaşma akdetmek ve yayınlamak ; üst düzey kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek ; kanunların Anayasaya aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi nde iptal davası açmak ; yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini göndermek, Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek gibi görev ve yetkilere sahip olması önerilmektedir. Bir suç işlediği iddiası ile başkan hakkında cezai soruşturma yapılabilmesi ise mevut sistemde Cumhurbaşkanı hakkında uygulanabilecek soruşturma ile paralel bir şekilde, TBMM nin vereceği önerge ile soruşturma açılabilecektir. Öneride, başkanın, başkanlık kararnamesi çıkarabilmesi, genel siyasetin yürütülmesinde ihtiyaç duyulması gibi, koşulları açık ve net olmayan bir duruma özgülenmektedir. Ayrıca, Bir konuda Başkanlık kararnamesi çıkarılabilmesi için kanunlarda o konuyu düzenleyen uygulanabilir açık hükümlerin bulunmaması şarttır ifadesine yer verilmiş olması kanunla düzenleme yapılmayan veya yapılması ihmal edilen konulara özgülenmesi bakımından ucu açık ve belirsiz bir düzenleme ile pek çok sorunu doğurma riski taşımaktadır. Kişi hak ve hürriyetleri ile siyasi hak ve hürriyetler kararname ile düzenlenemez hükmüne yer verilerek, KHK lerin hukuki rejiminde görüldüğü üzere ekonomik, sosyal ve kültürel haklar ın başkanlık kararnamesi ile düzenlenmesinde herhangi bir sınırlama öngörülmemektedir. Buna ek olarak; Kararnameler ile kanunlarda aynı konuda farklı hüküm bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır hükmüne yer verilmesi, başkanlık kararnamesi ile kanun arasında çıkacak ihtilaflarda kanunun hiyerarşik olarak üst basamakta yer alacağı kabul edilmektedir. Başkanlık kararnamesine yer verilmesi sebebiyle Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname ve Tüzük işlemleri anayasal sistemden kaldırılmaktadır. Yine başkanın görev ve yetkileri arasında sayılan, üst düzey kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek ibaresi de, önemrilen yeni hükümet sistemi dolaysıyla belirsizliğini koruduğundan, bu kapsamda yer alan ve mesleki liyakat prensiplerine tabi olan kamu yöneticileri bakımından bşakanın yetkisinin sınırının ne olacağı belirsizliğini korumaktadır. Bakanların atanması yetkisi yalnızca başkana verilmekte, bakanlar arasında kolektif sorumluluk olmayacağı için, bakanlar, yürütme yetkisinin kullanılmasında tek aktör olan başkana karşı sorumluluk taşımaktadırlar. Bakanların başkan tarafından atanabilmesi için milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmaları gerekmekte; TBMM üyelikleri sona erse dahi mevcut milletvekillerinin bu göreve atanmaları mümkün değildir. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı Başkanlık kararnamesi ile düzenlenir. 5

6 Mevcut sistemde Bakanlar Kurulu esas alınarak getirilmiş olan düzenlemeler (Bakana vekalet gibi) de kaldırılmaktadır. TBMM veya Başkan tek başına her iki organın seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verme yetkisine sahip kılınmaktadır. Başkanın ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde başkanın bir defa daha aday olabileceği önerilmektedir ki bu durumda, başkan, seçilmesi durumunda üç dönem başkanlık yapma imkanına kavuşmaktadır. Başkomutanlık, milli savunma ve silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması Başkanın temsil ve sorumluluğunda yer almakta; Genelkurmay Başkanlığı ise Milli Savunma Bakanlığı na bağlanmaktadır. Meclis araştırmasının ise, anayasada değil içtüzükle düzenlenmesi önerisi getirilmektedir. AK Parti önerisinde, hükümet sistemi olarak başkanlık sistemi önerildiği için, parlamenter denetim yerine, sadece bilgi edinme yolu olarak meclis araştırması nı öngörmektedir. Klasik parlamenter sistem önerilerini ve buna bağlı parlamenter denetim mekanizmalarını ise müzakere etmemektedir. Öneride, Yüksek Seçim Kurulu muhafaza edilip üye sayısı arttırılmakta ve üyelerin seçimi konusunda değişiklik getirilmektedir; Yüksek Seçim Kurulu, onbir asıl, onbir yedek üyeden oluşur. Asıl üyelerin üçü hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından TBMM nin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçilir. Asıl üyelerin ikisi Yargıtay, ikisi Danıştayın kendi üyeleri arasından kura ile belirlenir. Asıl üyelerden dördü son genel seçimde siyasi partilerin aldıkları oy oranı sıralamasına göre ilk dört parti tarafından seçilir. Üyeler, salt çoğunluk ve gizli oyla aralarından bir başkan ve bir başkan vekili seçerler. Süresi bitenler bir kere daha seçilebilir. İdari yargı alanında, yürütmenin durdurulması konusunda sınırlama öngörülmektedir; Millî güvenlik, kamu düzeni, kamu yararı, genel sağlık nedenleri ile ve ayrıca olağanüstü hallerde olağanüstü halin ilanına sebep olan konularla ilgili yürütmenin durdurulması kararı verilmesi kanunla sınırlanabilir. İdarenin eylem ve işlemleri sebebiyle doğan zararlar konusunda ise; bu zararlar konusunda adli yargı yolu dahil farklı hukuki rejimler öngörülebilir. Çalışanların kusurlarından doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir. Yerel yönetimler bakımından, diğer kamu idarelerine verilmeyen görevlerin yerine getirilmesi şeklinde bir yetki kullanımı önerisi getirilmektedir; Yerel yönetimler kanunda belirtilen ve münhasıran başka bir kamu idaresine verilmeyen kamu hizmetlerini yerine getirmeye yetkilidir. Yerel yönetimler konusunda mevcut anayasada en çok tartışma yaratan konulardan birisi de merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerinde uyguladığı idari vesayettir. Bu çerçevede Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı nın esas alınmadığı görülmektedir. Zira idari vesayet konusundaki katı merkeziyetçi yaklaşımın benimsendiği görülmektedir. İdari vesayet konusunda, mevcut anayasadaki ibareler sadeleştirilerek 6

7 (verim ve uyum dahi edilerek) şu öneri getirilmektedir; Merkezi idare, yerel yönetimler üzerinde, idarenin bütünlüğü ile hizmetlerin sunulmasında verim ve uyumun sağlanması amacıyla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir Yargı alanında ise temel olarak beliren özellik başkanın yargı organı üyelerini atama konusunda sahip olduğu yetki ve ayrıca başkanlık kararnamesi ile getireceği düzenlemelerdir. Başkan ile parlamento arasındaki bağın koparılmamak istenmemesindeki temel gerekçe de başkanın partiye hakim olarak parlamento üyeleri üzerinde etkili olması ve başkanın yüksek yargı organ ve kurullarına yapılacak atamalarda bütünsel bir hakimiyeti sağlama kaygısı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında getirilen öneriler, 2010 yılında Anayasada yapılan değişiklikle getirilen düzenlemede olduğu gibi Anayasa Mahkemesi nin üye sayısı 17 olarak belirlenmekte; ancak üyelerin seçimi konusunda ise bir faklılık öngörülmektedir. Bunlardan 9 üyenin TBMM tarafından, 8 üyenin başkan tarafından seçilmesi önerilmektedir. Anayasa Mahkemesi ne, anayasa değişikliklerini şekil ve esas bakımından denetleme yetkisi tanınmamakta; başkanlık kararnamelerinin, kanunların ve TBMM İçtüzüğü nün şekil ve esas bakımından denetimi öngörülmektedir. Anayasa Mahkemesi nde iptal davası açma yetkisi ise başkan a ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri ne tanınmaktadır. Anayasa Mahkemesi nin, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceği; yorumlu red kararı veremeyeceği; yürürlüğü durdurma kararı veremeyeceği; gerekçesiyle birlikte yayımlanmayan kararların bağlayıcı olmayacağı öneriler arasında yer almaktadır. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu bakımından; 2010 yılında Anayasa değişikliklerinden farklı olarak üye sayısı 22 olarak belirlenmekte; ancak asıl değişiklik Kurulun yapısında olmaktadır. Zira Kurul Hakimler Dairesi, Savcılar Dairesi ve Disiplin Dairesi olmak üzere üç daire halinde çalışıp, Kurulun Başkanlığı görevini yine Adalet Bakanı sürdürmekte, Adalet Bakanlığı Müsteşarı da Kurulun tabii üyesi olma görevini sürdürmektedir. 7 üyenin TBMM, 7 üyenin başkan; 6 üyenin ise hakim ve savcıların oyları ile belirleneceği öngörülmektedir. Hâkim ve savcılar ile Temyiz Mahkemesi üyelerinin görevlerini Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetleme, görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemleri Kurul Başkanına bağlı ve ona karşı sorumlu olarak görev yapan Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılır. Soruşturma ve inceleme daha kıdemli hakim veya savcılar eliyle de yaptırılabilir. Teftiş Kurulu Başkanı ve müfettişler Kurul Başkanı tarafından atanır. Siyasi partilerin gelir ve giderleri ile mallarının denetlenmesi görevi ise Sayıştay a verilmektedir. Ancak siyasi partilerin gelir giderlerinin denetimi neticesine bağlı sonuçlara ilişkin siyasi partiler bakımından spesifik bir hükme yer verilmemektedir. Yargı alanında önerilen en önemli değişikliklerden birisi de askeri yargı ile sivil yargı ayrımının ortadan kaldırılması, yani askeri yargının kaldırılmasıdır. Sivil yargı bakımından ise Yargıtay ve Danıştay olarak, idari rejimden hareketle örgütlenen Temyiz yargılamasına 7

8 (ki Danıştay yalnızca temyiz mercii olmayıp, ilk derece mahkemesi sıfatıyla da çeşitli davalara bakmaktadır) son verilerek, bu iki yüksek mahkeme yerine Yüksek Mahkeme adı ile yeni bir temyiz mercii öngörülmektedir. Ancak öneride, Temyiz Mahkemesi ne ilişkin kapsamlı hükümlere yer verilmeyip bunlar kanuna bırakılmaktadır. Temyiz Mahkemesi nin üyelerini seçimi konusunda ise mevcut sistemden önemli farklılıklar öngörülmekte, Temyiz Mahkemesi üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri Başkan tarafından, mesleğinde fiilen onbeş yıl çalışmış olan hâkim ve savcılar, öğretim üyeleri ile avukatlar arasından, kanunda öngörülen yöntemlerle ölçülen liyakat ve başarı gibi nitelikler dikkate alınarak dokuz yıl için seçilir. hükmüne yer verilmektedir. Değerlendirme AK Parti tarafından getirilen önerinin bütünü göz önüne alındığında, başkanlık sistemi temelinde bir düzenleme önerildiğini ifade ederek ve bununla ilgili şu belirlemeleri yapmak mümkündür; - Hükümet sistemi tercihinde, tarihsel koşullar ve siyasal kültür de etkili olup bir başka ülkede aksamadan işleyen veya öyle görünen bir sitemin ithal edilmesi ancak bu modelin temel isterlerine yer verilmesi ile mümkün olur. Aksi durum, iktidarın sınırlandırılması kaygısına cevap verme ihtimalini ortadan kaldırabilecektir. Zira bir model benimsemek veya getirmek yerine Türkiye tipi başkanlık sistemi olarak adlandırılan bir model icadına girişme gerekçesinin açıkça ortaya konması gerekir. Hızlı karar alan ve iş bitirici bir hükümete sahip olma isteği bunun yegâne gerekçesi olamaz. Önerilen sistemin demokrasi teorisi ve insan haklarıyla bağdaşmazlık göstermesi egemenliğin kaynağına ilişkin önemli sorunları beraberinde getirerek, kararname yoluyla yönetim ile halkın siyasal sitemin dışında kalma tehlikesine ve halka rağmen yönetim riskine yol açabilecektir. - Önerilen model ABD başkanlık siteminden, yukarıda da kısaca temas edildiği üzere, kimi konularda farklılıklara sahip olarak ayrılmaktadır. Nitekim ABD modelinin temelini oluşturan en önemli unsurlardan bir tanesi federasyondur ki hükümet sistemi ile adeta iç içe geçmiş bir yapı sergilemektedir. Ancak öneride buna ilişkin hüküm bulunmamaktadır ve ayrıca yerel yönetimler konusunda mevcut anayasadaki hükümler esas alınmakta, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı temel alınmamakta ve idari vesayetin hemen hemen aynen benimsendiği görülmektedir. - İktidarın sınırlandırılması bakımından önemli mekanizmaların bulunmaması, sistemi önemli sorunlarla karşı karşıya bırakma riskini taşımaktadır. Zira ABD başkanlık sisteminin özü en az hükümet eden modelin bulunması kaygısına dayanır. Bilinçli bir iktidar sınırlandırma modeli olarak şekillendirilmiş ve sadece yasama-yürütme-yargı organları arasındaki kuvvetlerin yatay ayrılığı değil; her bir organı da kendi içinde sınırlandıracak kuvvetlerin dikey ayrılığı prensibi benimsenmiştir. Federasyon bunlardan bir tanesi olmakla birlikte, buna bağlı olarak ortaya çıkan çift meclis de bir fren ve denge 8

9 mekanizması rolü üstlenmiştir. Öneriyi göz önüne aldığımızda ise, federatif bir yapı öngörülmediği için fren ve denge mekanizmalarının önemli bir bölümünün eksik olduğunu ve bunun yerinin yerel yönetimler aracılığıyla da bir fren ve denge mekanizması öngörülerek doldurulmadığı görülmektedir. - Öneride en az hükümet eden model kaygısı ile hareket edilmediği gibi, sistemin özünün karizmatik kişiliğin etkisine kapılmak suretiyle, başkancı model ile kişiselleştirilmiş iktidar sarkacında gidip gelmekte olduğu izlenimi yaratmaktadır. İnsan hakları temelinde, birey odaklı anayasa yerinde iktidar odaklı olan ve katılımcı demokratik usullere yer vermeyen bir sistemin oluşma risklerini taşımaktadır. - Egemenliğin kaynağını halka dayandıran demokratik bir siyasal sistemde, siyasi iktidarın işlem ve tasarruflarının hesap verilebilirlik ve sınırlandırılmamış denetim ilkeleriyle kurumsallaştırılması ve bunun da katılımcı demokratik yöntemlerle şekillenmesi iktidarbirey ilişkileri bakımından hukuk devletinin önemini korumaktadır. Bu açıdan bakıldığında, başkanın denge ve fren mekanizmalarından yoksun yönetimi ve frenlenmek istenmeyen bir model ile başkanın şahsında iktidarın kişiselleştirilmesi olası bir sonuç olarak ortaya çıkmaktadır. Egemenliğin kullanımında yetkili organlar ise tek meclisli yasama organı ve başkan biçiminde öngörüldüğünden, blok niteliğinde bölünmemiş bir siyasi iktidarın sınırlandırılması önemli zorlukları hatta imkansızlıkları bünyesinde taşımaktadır. - Öneride yasama organı seçimleri ile başkan seçimlerinin aynı gün yapılıyor olması, başkanlık sisteminin temel kuralı olan iktidarın kullanımında sert kuvvetler ayrılığı ve bağdaşmazlık kurallarına uygun olmayan unsurlardandır. Bu yönüyle anayasacılık ın özünü oluşturan iktidarın sınırlandırılması ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması koşuluna uygun hareket edilmemiş olmakta; zira iktidar birey ilişkilerinin tasarımında iktidar odaklı bir yaklaşıma dayanmaktadır. - Öneri bu yönüyle, bireyin egemenlik haklarına hükümet sisteminden hareketle bir yanıt vermediği gibi bireyi yoğunlaştırılmış hükümet ile karşı karşıya bırakmaktadır. Çünkü başkanlık sistemi başkanın geri çağırılması yöntemine kapalı olduğu gibi başkanın parlamento aracılığıyla siyasal denetimine olanak vermemekte ve en önemlisi ise iktidarın kullanımı konusunda katılımcı demokratik usulleri yalnızca seçimlere endekslemektedir. Halkın siyasal karar alma süreçlerine katılımı öngören yarı doğrudan demokrasi araçlarına yer verilmemektedir.. - Siyasi partiler bakımından bakıldığında ise, siyasi partiler ABD modelinin şekillenmesinde temel aktörlerdendir ki ABD de Başkan ile adayı olduğu siyasi partisi arasında parti disiplini nden söz edilemez ve siyasi partilerin temel fonksiyonu seçim üzerine şekillenerek adeta seçimler bittikten sonra görünmez olmaktadırlar; öneride ise parti disiplini konusunda belirtilere rastlanmamakla birlikte başkan ile parlamento arasındaki bağın koparılmaması ve 9

10 disiplinin korunması esas alınmaktadır. Ayrıca seçim sistemi bakımından iki dereceli seçim sistemi de öngörülmemekte; seçim barajı konusunda öneri getirilmediği için hiçbir Avrupa ülkesinde bu düzeyde bulunmayan mevcut % 10 seçim barajının benimsendiği görülmektedir. - Yasama ve yürütme organları arasında katı bir kuvvetler ayrılığının hedeflendiğini söylemek zordur, zira TBMM seçimleri ile başkanın seçiminin aynı gün olması en önemli sorunlardan birisini oluşturmaktadır ki parti disiplini ve başkan ile TBMM arasındaki bağın koparılmaması düşüncesi bunda etkili olmaktadır. - Başkanın ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde başkanın bir defa daha aday olabileceği önerilmektedir ki bu durumda, başkan, seçilmesi durumunda üç dönem başkanlık yapma imkanına kavuşmaktadır. - Yargı alanında ise; başkanlık sistemi öngörülmesinden hareketle önemli değişiklikler getirilmekte, özellikle Anayasa Mahkemesi, Hakimler Savcılar Yüksek Kuruluna yer verilip; askeri yargı ve Danıştay ın kaldırılmasına bağlı olarak kurulması öngörülen Temyiz Mahkemesi üzerinde, başkanın, üyelerin seçimi konusunda belirleyiciliğine yer verilmektedir. Nitekim önerinin bu yönü en çok tartışma yaratacak konular arasında yer alıp, başkanlık sistemine karşı geliştirilecek tepkilerin de şekillenmesine belirleyici olma potansiyelini taşımaktadır. 10

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

BİRİNCİ KISIM İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI

BİRİNCİ KISIM İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI Birinci Bölüm: İdare Hukukunun Tanımı I. İdare... 3 II. İdari Fonksiyon... 4 A. Toplumun Genel ve Sürekli İhtiyaçlarının Karşılanmasına Yönelik

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Yard. Doç. Dr. ŞULE ÖZSOY Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçildiği Parlamenter Hükümet Modeli ve Türkiye İçin Tavsiye

Detaylı

GENEL OLARAK DEVLET TEŞKİLATI SORULARI

GENEL OLARAK DEVLET TEŞKİLATI SORULARI 1.... ilkesi, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmez. Belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret olup bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve işbirliği olduğunu anlatır.

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK BAKANLAR KURULU Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Cumhurbaşkanı bakanlar kurulunun

Detaylı

TEST-3 ANAYASA YÜRÜTME-YARGI 7)Anayasaya göre Cumhurbaşkanı aşağıdaki kurullardan hangisine üye seçemez? A) Yargıtay

TEST-3 ANAYASA YÜRÜTME-YARGI 7)Anayasaya göre Cumhurbaşkanı aşağıdaki kurullardan hangisine üye seçemez? A) Yargıtay 1) Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görevlerinden biri değildir? A) Üniversite rektörlerini seçmek B) Genelkurmay Başkanını atamak C) Başbakanın teklifi üzerine bir bakanı görevden almak D) Yabancı

Detaylı

1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? I. Cumhurbaşkanı. II.

1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? I. Cumhurbaşkanı. II. 1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? A) Bütçe Kanunu B) Türk Medeni Kanunu C) Milletlerarası Anlaşmalar D) Seçim Kanunundaki

Detaylı

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Adalet Akademisi

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

Yasamanın koyduğu kanunlar çerçevesinde ve kendine özgü düzenleyici işlemler ( KHK, Tüzük ve Yönetmelik) vasıtasıyla devletin genel işleyişini

Yasamanın koyduğu kanunlar çerçevesinde ve kendine özgü düzenleyici işlemler ( KHK, Tüzük ve Yönetmelik) vasıtasıyla devletin genel işleyişini YÜRÜTME Yasamanın koyduğu kanunlar çerçevesinde ve kendine özgü düzenleyici işlemler ( KHK, Tüzük ve Yönetmelik) vasıtasıyla devletin genel işleyişini belirleyen ve parlamenter sistemde yürütme, bir kişi

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

ANAYASASININ BAZI MADDELER

ANAYASASININ BAZI MADDELER 13 Mayıs 2010 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 27580 KANUN TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010 MADDE 1 7/11/1982 tarihli

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları (devam) Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi yolları içermesi

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU 6219 MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 2945 Kabul Tarihi : 9/11/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 11/11/1983 Sayı : 18218 Yayımlandığı Düstur

Detaylı

Aşağıdakilerden hangisi parlamenter sistem ile ilgili doğru bir bilgi değildir? A) Yasama organı, güvensizlik oyu ile Bakanlar Kurulunu düşürebilir.

Aşağıdakilerden hangisi parlamenter sistem ile ilgili doğru bir bilgi değildir? A) Yasama organı, güvensizlik oyu ile Bakanlar Kurulunu düşürebilir. SORU 1 Aşağıdakilerden hangisi parlamenter sistem ile ilgili doğru bir bilgi değildir? A) Yasama organı, güvensizlik oyu ile Bakanlar Kurulunu düşürebilir. B) Yürütmenin yasama ile yasamanın yürütme ile

Detaylı

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU 12265 İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU Kanun Numarası : 6570 Kabul Tarihi : 20/11/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 29/11/2014 Sayı : 29190 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç ve kapsam MADDE

Detaylı

Anayasa ve İdare Türk idare teşkilatı Anayasal bir kurumdur. 1982 Anayasası belli başlıklar altında idari teşkilatlanmayı düzenlemiştir.

Anayasa ve İdare Türk idare teşkilatı Anayasal bir kurumdur. 1982 Anayasası belli başlıklar altında idari teşkilatlanmayı düzenlemiştir. İDARE HUKUKU Anayasa ve İdare Türk idare teşkilatı Anayasal bir kurumdur. 1982 Anayasası belli başlıklar altında idari teşkilatlanmayı düzenlemiştir. Bu düzenlemede yer alan ilkeler şunlardır; - Hukuk

Detaylı

Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010

Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010 Page 1 of 12 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 5982 Kabul Tarihi: 7/5/2010 MADDE 1-7/11/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının

Detaylı

ANAYASA DERSĐ ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI)

ANAYASA DERSĐ ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) A. ANLATIM SORUSU ANAYASA DERSĐ (2012 2013 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) Anayasal devlet sözünü tek cümleyle açıklayınız. Bir devletin anayasal kabul edilebilmesi için ne gibi unsurlara sahip olması gerekir,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TASLAK METİN

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TASLAK METİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TASLAK METİN MADDE 1-7/11/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/28964 Karar No. 2015/29704 Tarihi: 02.11.2015 İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 SENDİKALARIN DEMOKRATİK İŞLEYİŞE SAHİP OLUP OLMADIĞINI SENDİKA GENEL KURULLARININ

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER I-ANA YASA HUKUKUNUN KONUŞU VE ÖNEMİ...1 II-ANAYASA HUKUKU VE SİYASİ KURUMLAR...2 III-ANAYASA HUKUKUNUN METODU VE KAYNAKLARI...4 1-

Detaylı

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME 207 KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 13/12/1983 No : 189 Yetki Kanununun Tarihi : 17/6/1982 No : 2680 Yayımlandığı R.G. Tarihi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini Arz Ederiz. Binali YILDIRIM İzmir

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

İdare Hukuku Ve İdari Yargı Alanında Anayasa Değişikliği İle İlgili Bazı Öneriler

İdare Hukuku Ve İdari Yargı Alanında Anayasa Değişikliği İle İlgili Bazı Öneriler İdare Hukuku Ve İdari Yargı Alanında Anayasa Değişikliği İle İlgili Bazı Öneriler Arş. Gör. Ahmet Kürşat ERSÖZ* * S. Ü. Hukuk Fak. İdare Hukuku ABD. Mevcut anayasamızda idare hukukuna ilişkin olan hükümler

Detaylı

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Erol TUNCER Seçim sistemlerinin belirlenmesinde temsilde adalet ve yönetimde istikrar (fayda)

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

Yeni Anayasa Nasıl Olmalı, Nasıl Yapılmalı?

Yeni Anayasa Nasıl Olmalı, Nasıl Yapılmalı? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Yeni Anayasa Nasıl Olmalı, Nasıl Yapılmalı? 12 Aralık 2011, Ankara Slide 2 Çerçeve TEPAV nedir? Yeni anayasa neden önemlidir? Yeni anayasa sürecinin ana

Detaylı

Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerin vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek, devlet ve vatandaş arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, hukuki

Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerin vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek, devlet ve vatandaş arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, hukuki YARGI Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerin vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek, devlet ve vatandaş arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, hukuki düzene uymayanlara hangi cezanın verileceğini

Detaylı

AK Parti nin başkanlık sistemi teklifi

AK Parti nin başkanlık sistemi teklifi AK Parti nin başkanlık sistemi teklifi AK Parti nin Kasım 2012 de TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu na sunduğu başkanlık sistemine ilişkin önerileri de içeren teklifin tam metni ÜÇÜNCÜ KISIM Devletin Temel

Detaylı

Özet : Hakim ve savcıların havaalanlarında VIP uygulamasından yararlanamayacağı

Özet : Hakim ve savcıların havaalanlarında VIP uygulamasından yararlanamayacağı T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2010/2495 Karar No : 2014/7763 Anahtar Kelimeler : Hakim, savcı, havaalanı, VİP hakkında. Özet : Hakim ve savcıların havaalanlarında VIP uygulamasından yararlanamayacağı

Detaylı

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER 2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER A- İLGİLİ MEVZUAT Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 76. maddesinin son fıkrasında; hâkimler ve savcılar,

Detaylı

Belediye başkanlığının sona ermesi

Belediye başkanlığının sona ermesi Belediye başkanlığının sona ermesi MADDE 44. Belediye başkanlığı, ölüm ve istifa hâllerinde kendiliğinden sona erer. Belediye başkanının; a) Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden fazla görevini

Detaylı

Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği

Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği 2- Mersin Gümrük Müşavirleri Derneği 3- Bursa Gümrük Müşavirleri Derneği 4- İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği 5-

Detaylı

OMÜ TOPLULUKLARI TÜZÜĞÜ

OMÜ TOPLULUKLARI TÜZÜĞÜ OMÜ TOPLULUKLARI TÜZÜĞÜ Tanım Madde 1- Omü... Topluluğu 2547sayılı yüksek öğretim kanununun 47 nci maddesi esas alınarak hazırlanan Ondokuz Mayıs üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı

Detaylı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Nihat Kayar Mersin Üniversitesi, Đ.Đ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü Giriş Anayasa Mahkemesi ilk defa 1961 Anayasası ile kurulmuş ve ilk

Detaylı

DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME 691 DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hükmünde Kar.nin Tarihi : 19/6/1994, No : 540 Yetki Kanununun Tarihi : 16/6/1994, No : 4004 Yayımlandığı R.G.Tarihi

Detaylı

İDARE VE İDARE HUKUKU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

İDARE VE İDARE HUKUKU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz Bölüm 1 İDARE VE İDARE HUKUKU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1.1.İdare Kavramı 1.1.1.İdare Kavramının Tanımı 1.1.2.İdare ile Yasama, Yürütme ve Yargının İlişkisi- Organik Anlamda İdare 1.1.3. İdari

Detaylı

BAKANLIKLAR ÜZERİNDEN TMMOB VE BAĞLI ODALARIN İDARİ VE MALİ DENETLENMESİNE YÖNELİK BİLGİLENDİRME

BAKANLIKLAR ÜZERİNDEN TMMOB VE BAĞLI ODALARIN İDARİ VE MALİ DENETLENMESİNE YÖNELİK BİLGİLENDİRME BAKANLIKLAR ÜZERİNDEN TMMOB VE BAĞLI ODALARIN İDARİ VE MALİ DENETLENMESİNE YÖNELİK BİLGİLENDİRME Bilindiği üzere Bakanlar Kurulunca; 1.) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı Orman Mühendisleri

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

(Resmi Gazete ile yayımı: Sayı:24026)

(Resmi Gazete ile yayımı: Sayı:24026) -2135- TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (Resmi Gazete ile yayımı: 20.4.2000 Sayı:24026) Kanun No Kabul Tarihi MADDE 1. - 17.6.1992 tarihli

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

Seçim Beyannamelerinin Değerlendirilmesi

Seçim Beyannamelerinin Değerlendirilmesi Seçim Beyannamelerinin Değerlendirilmesi 2. TALEBİMİZ: RUHUNU VE GÜCÜNÜ DENGE VE DENETLEME SİSTEMİNDEN ALAN BİR ANAYASA KRİTERLER: AK PARTİ CHP MHP HDP Demokratik toplum düzeninin sözleşmesi olan anayasada;

Detaylı

AKOFiS. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS. Halkla İlişkiler Başkanlığı Yargılama Sürelerinin Uzunluğu ile Mahkeme Kararlarının Geç veya Kısmen İcra Edilmesi ya da İcra Edilmemesi Nedeniyle Tazminat Ödenmesine Dair Kanun Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/8

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/8 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/35757 Karar No. 2012/1051 Tarihi: 23.01.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2012/3 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/8 KAPSAM DIŞI PERSONEL İDARİ YARGININ

Detaylı

CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ PERSONELİ EĞİTİM MERKEZLERİ KANUNU

CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ PERSONELİ EĞİTİM MERKEZLERİ KANUNU 8331 CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ PERSONELİ EĞİTİM MERKEZLERİ KANUNU Kanun Numarası : 4769 Kabul Tarihi : 29/7/2002 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 2/8/2002 Sayı : 24834 Yayımlandığı Düstur : Tertip

Detaylı

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS ANAYASA HUKUKU İÇINDEKILER Birinci Bölüm ANAYASA HUKUKUNA GIRIŞ I. ANAYASA HUKUKU... 1 II. ANAYASA KAVRAMI... 1 III. ANAYASACILIK DÜŞÜNCESİ VE DOĞUŞU...

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

2014 YILI MAHALLİ İDARELER SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER

2014 YILI MAHALLİ İDARELER SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER 2014 YILI MAHALLİ İDARELER SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER A- İLGİLİ MEVZUAT Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 76 ncı maddesinin son fıkrasında; hakimler ve savcılar, yüksek

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA GÖREVDEN ÇIKARILAN, İHRAÇ EDİLEN, UZAKLAŞTIRILAN KAMU PERSONELİNİN HUKUKİ HAKLARI

OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA GÖREVDEN ÇIKARILAN, İHRAÇ EDİLEN, UZAKLAŞTIRILAN KAMU PERSONELİNİN HUKUKİ HAKLARI OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA GÖREVDEN ÇIKARILAN, İHRAÇ EDİLEN, UZAKLAŞTIRILAN KAMU PERSONELİNİN HUKUKİ HAKLARI Türk Psikologlar Derneği Vekili Av. Mehmet Ferit aka Bu metinde sırasıyla 21.7.2016 tarihinde

Detaylı

Yönetmelik Maliye Bakanlığından: İç Denetim Koordinasyon Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

Yönetmelik Maliye Bakanlığından: İç Denetim Koordinasyon Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Yönetmelik Maliye Bakanlığından: İç Denetim Koordinasyon Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı; İç Denetim Koordinasyon

Detaylı

Başbakanlık Personeli Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık

Başbakanlık Personeli Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık 20 Ağustos 2014 Tarihli ve 29094 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Başbakanlık Personeli Görvede Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ne uygun olarak hazırlanmıştır. GYS 2015 Başbakanlık Personeli

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

Birinci Bölüm. İkinci Bölüm

Birinci Bölüm. İkinci Bölüm Birinci Bölüm Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; İpek Üniversitesinin yönetimi, işleyişi, akademik organları ve görevlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Detaylı

Adalet Bakanlığı. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü. Personeli Görevde Yükselme GYS. Soru Bankası. Sınavlarına Hazırlık El Kitabı

Adalet Bakanlığı. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü. Personeli Görevde Yükselme GYS. Soru Bankası. Sınavlarına Hazırlık El Kitabı 28 Ekim 2005 Tarihli ve 25980 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görvede Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ne uygun olarak hazırlanmıştır. GYS 2016

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Nurol Maslak Plaza Ayazağa Mah. Büyükdere Cad. A ve B Blok No:255-257 Kat:5 Maslak/İstanbul, Türkiye Tel: + 90 (212) 366 60 00 Fax: + 90 (212) 366 60

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21 T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/15013 Karar No. 2013/4250 Tarihi: 01.03.2013 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21 VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE ÇALIŞAN- LARIN KIDEM İHBAR TAZMİNATI HAKLARININ İDARİ

Detaylı

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN 6405 TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN Kanun Numarası : 3002 Kabul Tarihi : 8/5/1984

Detaylı

2) 2820 SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

2) 2820 SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ KADIN KOMİSYONUNUNUN (TÜBAKKOM) TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİNİN SAĞLANMASI AMACINA YÖNELİK OLARAK, SİYASİ PARTİLER KANUNU VE SEÇİM KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA

Detaylı

SÖKE KENT KONSEYİ ÇOCUK MECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SÖKE KENT KONSEYİ ÇOCUK MECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar SÖKE KENT KONSEYİ ÇOCUK MECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AMAÇ Madde 1- Bu yönerge, Söke Kent Konseyi Çocuk Meclisi nin oluşumunu, organlarını, görevlerini ve çalışma

Detaylı

Adalet Bakanlığı Bakanlık Merkez ve Taşra Teşkilatı Personeli Görevde Yükselme

Adalet Bakanlığı Bakanlık Merkez ve Taşra Teşkilatı Personeli Görevde Yükselme Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine uygun olarak hazırlanmıştır. GYS 2015 Adalet Bakanlığı Bakanlık Merkez ve Taşra Teşkilatı Personeli Görevde Yükselme Sınavlarına

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 08/03/2007 tarihli ve 5597 Sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun İle Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Yürürlükten Kaldırılmasına

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ. İKTİSAT BÖLÜMÜ (gece öğretimi) ANAYASA DERSİ VİZE SINAVI (CEVAP ANAHTARI)

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ. İKTİSAT BÖLÜMÜ (gece öğretimi) ANAYASA DERSİ VİZE SINAVI (CEVAP ANAHTARI) T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (gece öğretimi) ANAYASA DERSİ VİZE SINAVI (CEVAP ANAHTARI) 1- Anayasalar ve Anayasacılık (15 PUAN) + Genel olarak dünyadaki anayasalar

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ.TOPLULUĞU TÜZÜĞÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ.TOPLULUĞU TÜZÜĞÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ.TOPLULUĞU TÜZÜĞÜ MADDE 1- DAYANAK Topluluğu İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Öğrenci Toplulukları Yönergesi doğrultusunda kurulur ve faaliyette bulunur. MADDE 2- TOPLULUĞUN

Detaylı

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ AVUKAT HAKLARI MERKEZİ YÖNERGESİ (AHM)

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ AVUKAT HAKLARI MERKEZİ YÖNERGESİ (AHM) Kabul Tarihi :Y.K./03.01.2014/2014-6 (Gen.Sek.Sun.) TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ AVUKAT HAKLARI MERKEZİ YÖNERGESİ (AHM) I. BÖLÜM KURULUŞ, AMAÇ, DAYANAK, KAPSAM VE TANIMLAR KURULUŞ Madde 1: Türkiye Barolar Birliği

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNETMELİĞİ

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNETMELİĞİ GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ KONSEYİ YÖNETMELİĞİ Amaç ve Kapsam: Madde 1- Bu yönergenin amacı Girne Amerikan Üniversitesi nin önlisans ve lisans programlarına kayıtlı öğrencilerin eğitim, sağlık,

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı