BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ İÇTEN YANMALI MOTORLARIN VE TAŞIT ELEMANLARININ TANITIMI DENEY RAPORU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ İÇTEN YANMALI MOTORLARIN VE TAŞIT ELEMANLARININ TANITIMI DENEY RAPORU"

Transkript

1 BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ İÇTEN YANMALI MOTORLARIN VE TAŞIT ELEMANLARININ TANITIMI DENEY RAPORU Laboratuvar Tarihi: Laboratuvarı Yöneten: Laboratuvar Yeri: Laboratuvar Adı: Öğrencinin Adı-Soyadı : Numarası: İmza :

2 KONU: İÇTEN YANMALI MOTORLARIN VE TAŞIT ELEMANLARININ TANITIMI 1.MOTORLARIN TANITILMASI VE SINIFLANDIRILMASI İçten Yanmalı Motorun Tarifi: Motor, yakıtın kimyasal enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinadır. Yanma sonucu açığa çıkan basınç ve ısı enerjisi ilk önce piston silindir mekanizmasıyla öteleme hareketine daha sonra krank biyel mekanizmasıyla dönme hareketine, son olarakta aktarma organları aracılığıyla tekerleklere iletilir. Mekanik enerjinin elektrik enerjisine dönüşümü: Şarj dinamosu (doğru akım jeneratörü) ve alternatörler ( alternatif akım üretici) kullanılmaya başlanmıştır. Bir önceki işlem tersine dönmüştür. Elektrik motoru gibi çalışan marş dinamosunun yerini jeneratör gibi çalışan alternatör almıştır. Motorlarda ilk önceleri dinamolar daha sonra ise alternatörler kullanılmaya başlanmıştır. Motorların sınıflandırılması çeşitli temel mühendislik prensipleri veya bazı tasarım ve sistem detayları yönünden yapılabilir. Bu bakımdan motorlar aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir; 1.1. Temel (Ana) Sınıflandırmalar İçten veya dıştan yanmalı Termodinamik çevrim türü Bir çevrimi meydana getiren strok sayısı Dönme hareketini oluşturan mekanik prensip 1.2. Küçük sınıflandırmalar Dolgu sevki Karışım oluşum tipi Silindir düzenlemesi Soğutma tipi Supap yerleşimi 2.İYM un TEMEL PARÇA VE SİSTEMLERİ İLE ONLARIN GÖREVLERİ Bir motor başlıca 3 ana kısımdan oluşur: - Motor Bloğu -Silindir Kafası - Karter 2.1.Motor Bloğu Motor bloğu bir motorun piston, biyel, krank gibi temel fonksiyonel parçalarını barındıran ana parçasıdır. Silindirler blok içerisine açılırlar. Krank mili motor bloğunun altındaki yataklara yerleştirilir ve sabitlenir. Bazen kam mili blok içine açılan yataklara yerleştirilir. Motor bloğu dış kısmında birçok yardımcı motor sistemini taşır ve bloğun dış mimarisi bu yardımcı sistemleri sabitlemeye uygun formda yapılır.

3 2.2.Silindir Kafası Yanma odası hacmini (kompresyon hacmi, sıkıştırma hacmi) bulundurur. Silindir kafası üzerinde emme ve egzoz portları, supaplar, kam milleri, supap yayları (genellikle) manivelalar (varsa) ve onların destekleri, bujiler, enjektörler ve onların delikleri yer alır. 2.3.Karter Piston krank biyel mekanizmasını dış etkilerden korur ve yağlama yağına depoluk eder. Yağ süzgeci ve yağ pompası (genellikle dişli tip pompa) karter içerisinde bulunur ve yağ yağ pompası vasıtasıyla yağ filtresinden geçerek ana yağ kanalına gönderilir Motor Parçalar ve Sistemlerin Piston detaylı incelenmesi En önemli ve fonksiyonel parçadır. Dönüştürme hareketini yerine getirir ve gaz basıncını krankta moment oluşturacak kuvvete dönüştüren ilk elemandır. Piston üzerindeki kompresyon segmanları gaz kaçağını engellerler. Yağ segmanları ise silindir yüzeyi üzerinde uniform bir yağ filmi oluştururlar Piston Pimi (perno) : Pistonla biyeli birbirine bağlar.

4 Piston Kolu (Biyel) Pistondan aldığı hareketi dönme hareketi olarak kranka transfer eder. Dolayısıyla ileri- geri hareket eder (reciprocates) ve kuvvetleri taşır. Hemen hemen tüm gerilme türlerine maruz kalır. Bu yüzden, onun dayanımı son derece önemlidir Krank Mili Motorun dönen güç çıkışı elemanıdır. Ağır ve farklı bir yapıya sahiptir ve bu nedenle dengelenmemiş büyük atalet kuvvetleri meydana getirir. Sürtünme kayıplarının önemli bir yüzdesi krank ana yataklarında meydana gelir. Ağırlığının önemli bir kısmını ilave edilen dengeleme kütleleri oluşturur Volan Dış kısmında dişililer bulunan bir disktir ve motorun arka tarafında bulunur ve krank milinin ucuna monte edilmiştir. İlk çalıştırmaya yardımcı olur, motorun dinamik dengesini sağlar ve ÜÖN ve AÖN nın kolay geçilmesini sağlar Kam Mili Üzerine uygun bir şekilde yerleştirilmiş kamlar ile açmak için supapları iter. Bu işlemi ya doğrudan doğruya kendisi, ya itici çubuklar ve manivelalar vasıtasıyla ya da sadece manivelalarla yerine getirir. Kamlar tarafından uygulanan kuvvet yay kuvvetini yendiğinde supaplar açılmaya başlar İtici Çubuklar (Tijler) İtici çubuklar kamdan supaba hareket iletimini sağlayan ara elemanlardır. Eğer kam mili motor bloğunda ise itici çubuklar uzun olur. Fakat nadiren bazı OHC tasarımlarında veya yukarı yönde hareket eden supaplarda kısa itici çubuklara rastlanmaktadır Supaplar Emme egzoz supapları sırasıyla taze dolgunun silindir içine alınmasını ve yanmış gazların egzoz portundan atılmasını düzenlerler. Supapların açılma ve kapanma açıları motorun volumetrik verimi açısından son derece önemlidir.

5 2.4.9.Manifoldlar Manifoldlar sırasıyla taze dolgunun silindirlere alınmasını ve egzoz gazlarının ise silindirlerden atılmasını sağlayan kanallardır. Emme ve Egzoz Manifoldları (Kolları):Çoğunlukla bir ele ve onun parmaklarına benzer. Silindir kafasındaki portların dışına monte edilmişlerdir ve atmosferden motora emme dolgusunun alınmasını (emme manifoldu) ve motordan atmosfere egzoz gazlarının atılmasını (egzoz manifoldu) sağlarlar. Karbüratörlü motorlarda karbüratör emme manifoldu üzerine yerleştirilir Hava Filtresi Değişik tipte olabilirler. Emme manifoldunun girişi kısmına monte edilirle. Filtreler atmosfer havasını temizlerler Su Cepleri (Su ceketleri) Motor bloğu içerisinde ve silindir kafasında (sadece büyük motorlar için) birbirleri ile bağlantılı boşluklardır. Bu kanallar soğutma suyunun dolaşımına müsaade ederler Su Devirdaim Pompası: Radyatörle su cepleri arasında suyun dolaşımını sağlar Karbüratör:Yakıtı atomize eder ve motorun dışında yakıt ile havayı karıştırır.emme manifoldunun girişine monte edilir Besleme (Transfer) Pompaları Yakıt Pompaları Yakıt pompaları yakıtın basıncını arttırır ve püskürtüleceği ortamın çok üzerindeki bir basınç değerinde enjektörlere gönderilir. Bu basınç değeri manifolda püskürtmeli benzin motorlarında (MPI) 3-5 bar, direkt püskürtmeli benzin motorlarında ( bar), klasik yakıt sistemli dizel motorlarında bar, common-rail sistemine sahip dizel motorlarında ise bar mertebelerindedir. Yakıt yüksek püskürtme basınçları sayesinde çok iyi bir atomize olur. Partikül ve is emisyonları da artan püskürtme basınçlarıyla birlikte azalır. Yakıtı tanktan karbüratöre (SI) veya yakıt pompasına (CI) pompalar. Karbüratörlü motorlarda mekanik veya püskürtmeli motorlarda elektrik motoru ile tahrik edilir (SI). Klasik dizellerde ana yakıt pompası üzerine monte edilir veya modern dizellerde yüksek basınç pompası ile entegre hale getirilmiştir. Bununla birlikte benzinli motorlarda motor bloğu üzerinde bir yere (karbüratörlü) veya yakıt tankı içerisine (MPI ve GDI) monte edilir.

6 Enjektörler Yakıtı manifolda (manifolda püskürtmeli motorlar) veya doğrudan doğruya silindir içersine (dizel motorları ve GDI) püskürtür. Mekanik tipte veya elektrik tahrikli olabilirler. En yeni tipi sabit basınçlı common-rail sistemlerinde kullanılmaktadır Ateşleme Bobini Benzinli motorlarda ateşleme sisteminin bir parçasıdır. Akü voltajını 6-12 V seviyelerinden V seviyelerine yükselten bir transformatördür (gerilim yükselticisi). Bu sayede bujilere yüksek enerji gönderilir Distribütor Benzinli motorlarda ateşleme sisteminin bir elemanıdır. Yüksek voltajı akımı ateşleme sırası gelen silindirlere gönderir. Distribütör gövdesi üzerinde ayrıca mekanik ve vakum avans mekanizmaları (eğer varsa) bulunur. Elektronik ateşleme sistemine sahip modern motorların çoğu distribütörsüzdür Bujiler Benzinli motorlarda silindir içerisindeki dolguyu ateşlerler. Bujinin iki elektrodu arasındaki oluşan kıvılcım yanmanın başlangıç anını belirler ve bu kıvılcım silindir içerisine yayılarak son bulur. Bujiler genellikle 4 bölümden oluşurlar. 1- Elektrik bağlantı ucu 2- Porselen yalıtıcı (Izolatör) 3- Bağlantı gövdesi ve dişler 4- Elektrotlar Isıtma Bujileri (Glow plugs) Isıtıcı rezistanslardır, yama başlangıcından önce silidir içi dolgunun sıcaklığını artırırlar ve yanmanın optimum noktada başlamasına yardımcı olurlar Marş motoru (Starter motor) İlk anda motorun krank milini döndürmeye yarayan bir elektrik motorudur. Enerjisini aküden alır. Marş motoru dişlisi volan dişlileri ile eşleşir ve ateşleme sürekli olduğunda dişliler birbirlerinden ayrılır Alternatör (AC generator) Motordan aldığı mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüre bir jeneratördür (alternatif akım jeneratörü). Alternatör alternatif akım üretilir daha sonra b akım diyotlardan geçirilerek doğrultulur ve aküye gönderilir. Geçmişte alternatör yerine dinamolar (doğru akım jeneratörleri) kullanılmıştır.

7 3.İDEAL MOTOR ÇEVRİMLERİ İçten yanmalı motorların performans hesabında kullanılan başlıca 3 ideal çevrim (hava çevrimi) vardır: *Otto çevrimi *Dizel çevrimi *Dual (Seiliger) çevrimi Herhangi bir güç makinesinin performansı en iyi özel bir termodinamik çevrim kullanılarak bilinebilir. *Buji ateşlemeli motorlar Otto çevrimi ile; *Dizel motorları dizel çevrimi ile; *Yüksek hızlı dizel motorları Dual çevrimi ile; *Stirling Motoru Stirling Çevrimi İle Sabit Hacim (Otto) Çevrimi 1. Emme Zamanı: Piston ÜÖN dan AÖN ya doğru hareket ederken silindir içerisinde oluşturulan vakum sayesinde yakıt-hava karışımı gaz kelebeği ve açık olan emme supabından geçerek silindire dolar. Teorik olarak bu zaman piston AÖN ya geldiğinde sona erer. 2. Sıkıştırma zamanı: Piston AÖN dan, ÜÖN ya geri döndüğünde her iki supap kapalı olduğundan silindire alınan karışım piston tarafından sıkıştırılarak sıcaklık ve basıncı artırılır. Sıkıştırma stroğunun sonuna doğru karışım bir buji ile ateşlenir. Teorik olarak sıkıştırma zamanı ÜÖN da sona erer. 3. Genişleme veya Güç Zamanı: Sıkıştırma stroğu sonunda sıcaklık ve basınç artan hava ile yakıtın oluşturduğu karışımın yanması, yanma odasında yüksek basıncın meydana gelmesini sağlar. Elde edilen yüksek basıncın piston yüzeyine yaptığı itme tesiri ile piston ÜÖN dan AÖN ya doğru hareket ederken iş elde edilmiş olur. 4. Egzos Zamanı: Teorik olarak piston AÖN ya vardığında egzoz subabı açılır. Piston AÖN da ÜÖN ya doğru hareket ederken, açık olan egzoz supabından, egzoz gazları dışarıya süpürülür Sabit Basınç (Dizel) Çevrimi 1. Emme Zamanı: Piston ÜÖN dan AÖN ya doğru hareketiyle silindir içerisinde oluşturulan vakum sayesinde sadece hava açık olan emme supabından geçerek silindir içerisine alınır. 2. Sıkıştırma Zamanı: Piston AÖN dan ÜÖN ya geri döndüğünde her iki supap kapalı olduğu için silindir içerisine sıkıştırılan havanın sıcaklık ve basıncı artar. Sıkıştırma stroğunun sonunda havanın sıcaklığı püskürtülecek yakıtın kendi kendine tutuşma sıcaklığının üstündedir. Sıkıştırma stroğunun sonuna doğru dizel yakıtı silindir içerisine püskürtülür. 3. Genişleme veya Güç Zamanı: Sıkıştırma stroğu sonlarına doğru püskürtülen dizel yakıtının buharlaşması, hava ile karışması, kendi kendine tutuşması ve yanması sonucu açığa çıkan yüksek basınç piston ÜÖN dan AÖN ya doğru iter. 4. Egzos Zamanı: Piston AÖN da ÜÖN ya doğru hareketiyle silindir içerindeki egzoz gazları açık olan egzoz supabından, geçerek silindirin dışına gönderilir. 4.GERÇEK MOTOR ÇEVRİMLERİ Bildiğimiz üzere, yakıt çevrimi yaklaşımı kimyasal kompozisyonda değişim ile sıcaklıkla termodinamik sabitlerdeki değişimi dikkate aldığı için bir adım daha gerçekçi bir yaklaşımdır. Fakat daha hala üstesinden gelinmesi gereken durumlar vardır. Pompalama kayıpları Isı kayıpları Mekanik kayıplar (ısı kaybına dönüşür) Ateşleme veya püskürtme avansı (ÜÖN dan önce ısı girişinin başlangıcı) veya yanma zamanı kayıpları Blow-down kayıpları

8 SORULAR: 1. Stirling Wankel Gaz türbini ve sıra tip klasik bir motor için aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Sınıflar Klasik sıra tipi motor Stirling motoru Wankel motoru Gaz Türbini Güç Üreten Devir Sayısına Göre Termodinamik Çevrim Türüne Göre Kimyasal Ener.- Mekanik Ener. Çevrimine Göre Tabi Emmeli Mi? Aşırı Doldurmalı Mı? Silindirlerin Diziliş Şekline Göre Yanma Odalarına Göre Karışım Teşkili Yönünden Kullanılan Yakıt Türüne Göre 2. İdeal çevrim ve gerçek çevrimi maddeler halinde karşılaştırınız. 3. Sıkıştırma stroku sonunda 1500 kpa basınç ve 350 sıcaklığa ulaşılan bir benzin motorunda bir silindire bir çevrimde sevk edilen dolgu miktarı 0,56 gr dır. Y/H oranı ise 1/15 tir. Buna göre teorik çevrimde ulaşılan maksimum basınç ve sıcaklığı bulunuz.( Benzinin ısıl değeri H u =43800 kj/kg, C p =1,00 kj/kg K, C v,h =0,7165 kj/kg K)

9 5. TAŞIT ELEMANLARININ TANITILMASI 5.1. Aktarma Organları Taşıt yapısı ve güç iletim gereksinimlerine göre farlılıklar arz etse de genel olarak aktarma organları kavramalar, vites kutuları, şaft ve mafsallar ile diferansiyel ve akslardan oluşur. Taşıtlarda motor momentini bir hareket oluşturmak üzere tekerlek-yol düzlemine bir kuvvet olarak aktaran sistemlere çekiş sistemleri denir. Taşıtlarda çekiş sistemlerinin tasarımı taşıtı iten kuvvetin yola aktarma biçimine göre üç ayrı teknikle yapılır. Bunlar; arkadan çekiş, önden çekiş ve dört tekerlekten çekiş sistemleridir. Çekiş sistemine göre aktarma organları farklılık gösterebilmektedir Kavramalar (Debriyaj) Makine terminolojisinde aynı eksende bulunan iki milden birinde olan hareketi diğerine iletmekte veya iletilen hareketi kesmekte kullanılan makine elemanları olarak tarif edilir. Otomotiv sanayinde ise motorla ile aktarma organları arasındaki irtibatı sağlamakta kullanılır. Motorla vites kutusu arasına bağlanmış olup, kalkışlarda motordaki hareketi vites kutusuna yavaşça ileterek sarsıntısız ve yumuşak bir kalkış sağlar. Taşıt durmakta veya hareket halinde iken motor ile vites kutusu arasındaki bağlantının kesilmesine, dolayısıyla vites değişimine olanak sağlar ve gerekli hallerde motor ile aktarma organlarının bağlantısının kesilmesini temin eder. Hareket iletim ve kumanda sistemlerine göre göre kavramalar: Sürtünmeli mekanik kavramalar (Mekanik, hidrolik, elektromekanik, elektrohidrolik) Sürtünmeli santrifüj kavramalar (Mekanik, hidrolik, elektromekanik) Sürtünmeli elektrikli kavramalar (Mekanik, Elektromekanik) Sürtünmeli Hidrolik kavramalar (Hidrolik) Vites Kutusu (Şanzıman) Taşıt tahrikinde enerji kaynağı olarak kullanılan motorun tahrik tekerlerine doğrudan bağlanması, tahrik tekerlerinin yüksek hızlarda dönmesine ve elde edilecek itme kuvvetinin taşıtı hareket ettiremeyecek düzeyde kalmasına neden olur. Değişik seyir koşullarında gerekli itme kuvvetinin tahrik tekerlerinde oluşturulabilmesi için motor momentinin belirli oranlarda arttırılarak tahrik tekerlerine iletilmesi gerekir. Bu işlem vites kutuları ile gerçekleştirilir. Vites kutularının temel elemanları dişli mekanizmalarıdır. Dişliler ile hareket iletiminde iletilen hareketin yönü, hızı ve momenti, hareket alan ve hareket veren dişlilerin dişli oranları ile hareket ileten dişli sayısına bağlı olarak değiştirebilir. Dişli sistemlerinde devir, güç ve moment değişimleri dişli oranlarının bilinmesiyle bulunabilir. Aşağıda g indisi girişi, ç indisi çıkışı ifade etmek üzere dişli oranı; devir cinsinden, r=ng/nç

10 çap cinsinden r=dç/dg diş sayısı cinsinden r=zç=zg moment cinsinden r=mç/mg olarak bulunabilir. Dişli oranı r>1 ise hız azalması, moment artışı, r<1 ise moment azalması, hız artışı söz konusudur. Motorlu taşıtlarda kullanılan vites kutuları aracın yol ve yük şartlarına göre en uygun moment ve hız oranlarını sağlamak üzere tasarlanır. Bu taleplere sürücü ve yolcu konforu ve kullanım kolaylığı eklenince çok farklı vites kutuları taşıtlarda görülmektedir. Yaygın vites kutuları: Standart vites kutuları o Kayıcı dişli tip vites kutuları o Daimi iştirakli vites kutuları o Senkromeçli vites kutuları o Elektronik kontrollü vites kutuları (Yarı otomatik) Otomatik vites kutuları o Hidrolik otomatik vites kutuları o Sürekli değişken dişli oranlı vites kutuları (CVT) Kardan Mili (Şaft) Arkadan itişli otomobillerde vites kutusu çıkış hareketini diferansiyele ileten organdır. Şaft otomobilin değişen yol ve yük koşullarında vites kutusu ile diferansiyel arasındaki değişen mesafe ve açılar altında hareket geçişini sağlar. Kayıcı mafsal değişen mesafeyi, istavroz mafsalları ise açıları karşılar. Esnek kaplin ise hareket geçişlerindeki titreşimleri yok eder. Kardan mili dönerken hareket ileten eleman olduğu için balansının çok iyi yapılması gerekir. Günümüz araçlarımızda kullanım durumuna göre; Tek Parçalı Şaftlar : Bu günkü ağır hizmet araçlarında kullanılmaktadır. (Kamyon, kamyonet, otobüs vb.) Çok Parçalı Şaftlar : Ağırlık merkezinin yere daha yakın olması istenilen araçlarda kullanılır. (Otomobil, vb.) Farklı eksenlerdeki (açılı) miller arasında dairesel hareket iletimi amacıyla üniversal mafsal kullanılır. Otomobillerde vites kutusu ile diferansiyel arasındaki şaft bağlantılarında, direksiyon mili bağlantılarında ve akslarda kullanılır. Günümüzde en çok kullanılan istavroz tipi ve küresel mafsallardır. İstavroz mafsallar yapıları basit ve ekonomik olduğu için otomotiv sanayindei küresel mafsallar da genellikle robot teknolojisinde kullanılır. Üniversal mafsallar iki sınıfta toplanabilir; Adi tip üniversal masallar: Şaftlarda ve direksiyon sistemlerinde kullanılır.

11 Sabit hız üniversal mafsallar: Akslarda kullanılır Diferansiyel Diferansiyel bir mile, iki ayrı mile birden hareket veren, bu iki mili farklı hızlarda döndürebilen ve onlara eşit döndürme momenti iletebilen bir dişliler sistemidir. Diferansiyel, güç aktarma organlarında moment artışı sağlamanın yanı sıra taşıt viraj dengesinin sağlanması için tekerlek devirlerinin olması gereken devirlerde tutulmasını da sağlamaktadır. İç ve dış tekerleklerin virajlarda farklı dönmesi gerekir. Bu fark iç tekerlekteki azalma oranında dış tekerlekte artış şeklindedir. Bu farkı diferansiyel muhafazasında bulunan istavroz dişli takımı sağlar. Dört tekerlekten çekişli araçlarda ise her çift teker için ayrı ayrı iki tane diferansiyel vardır Akslar Diferansiyel aks dişlilerinden aldığı dönüş hareketini çekici tekerleklere iletir. Akslarda diferansiyel tarafında 3 lü mafsal tekerlek tarafında ise sabit hız mafsalı bulunmaktadır. Akslar güçlerini diferansiyelden tekerlere aktarırlar. Önden çekişli araçlarda aks aynı zamanda 2 farkı görevi yerine getirmektedir. Tekerlerin aşağı yukarı hareketleri ile ortaya çıkan şaft boyundaki değişmeleri karşılayabilecek bir mekanizmaya sahip olmalıdır. Tahrik ve direksiyon için aynı tekerin kullanılmasından dolayı ön tekerler döndürülürken aynı çalışma açısının sağlayacağı kapasite de olmalıdırlar ve tekerlere hızlarında değişmeye sebep olmadan döndürmelilerdir Tekerlekler Jantlar, lastikleri üzerinde taşıyarak lastiklerin görevini en iyi şekilde yerine getirmesini sağlar. Jantlar, sürüş emniyetini sağlayan hayati parçalar oldukları için, dikey ve yanal yüklere, sürüş ve frenleme kuvvetlerine ve üzerine etkiyen çeşitli diğer kuvvetlere dayanacak şekilde yeterli dayanıklılıkta olmalıdır. Lastiğin görevleri:

12 Otomobilin yükünü ve ağırlığını taşımak Yol yüzeyi ile tekerlek arasında teması sağlayarak iyi bir sürtünme yüzeyi oluşturmak. Böylece motorun yarattığı döndürme momentini yola aktarıp çekiş kuvvetine dönüştürür ve frenlemelerde aracın uygun mesafelerde durmasını sağlar. Yol yüzeyindeki pürüzlerden ve sürüşten doğan titreşimleri ve darbeleri emerek yok etmek. Böylece süspansiyon sisteminin elemanı gibi çalışır Direksiyon ile verilen yönü izlemek. (Viraj dönüşlerinde direksiyon kontrolüne gerekli olan yanal kuvveti üretir) 5.2. Hareket Kontrol Sistemleri Direksiyon Sistemleri (Ön Düzen) Ön düzen sistemi, aracın dönüsünü sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot, rot başı bu sistemin bazı parçalarıdır. Direksiyon simidindeki dairesel hareket, dişliler vasıtasıyla doğrusal harekete çevrilerek tekerleklerin yönlendirilmesi sağlanır. Hidrolik Direksiyon: Direksiyon simidine uygulanması gereken gerekli döndürme kuvvetinin düşürülmesini sağlayan sistemdir. Direksiyon eforunu sağlayan iki ayrı tipi vardır, birinci tip motor gücünü kullanan hidrolik bir sistemdir. Diğeri ise bir elektrik motor kullanır. Birincisi için motor bir pompanın hareketinde kullanılır ikincisi için, ön bagaj kompartımanı içinde bağımsız bir elektrik motorlu pompa kullanılır, har ikisi de hidrolik basınç üretir ve bu basınç hidrolik silindir içinde bir piston üzerinde uygulanır, böylece hidrolik basınç kremayer eforu için pinyona yardım eder. Bu yardımın miktarı basıncın miktarına bağlı olarak pistonun üzerine uygulanır. Bu nedenle, eğer daha fazla direksiyon kuvveti gerekirse, basınç yükselmelidir. Hidrolik basınç içindeki değişim, direksiyon ana miline bağlı bir kumanda valfi ile sağlanır Süspansiyon Sistemleri Araç gövdesi ile tekerlekler arasına yerleştirilen süspansiyon sistemi, yolun yapısından kaynaklanan titreşimleri sönümlemek üzere tasarlanmıştır. Süspansiyon sistemi sürüş konforu ve güvenliği açısından ihtiyaç duyulan bir sistemdir. Direksiyon sistemi, ön düzen geometrisi ve tekerleklerle bir bütünlük içerisinde çalışır. Süspansiyon sisteminin görevleri şunlardır: Sürüş esnasında lastikler ile birlikte çalışarak yolcuları veya taşınan yükü korumak ve sürüş konforunu iyileştirmek amacıyla yol yüzeyinin yapısından kaynaklanan titreşimleri, salınımları ve ani şokları sönümleyerek yumuşatır. Aynı zamanda şasi ve kaportayı da korumuş olur.

13 Yol yüzeyi ile tekerlekler arasındaki sürtünmeye bağlı olarak ortaya çıkan sürüş ve fren kuvvetlerini gövdeye aktarır. Akslar üzerinde gövdeyi taşır ve gövde ile tekerlekler arasındaki uygun geometrik ilişkiyi sağlar. Yol ile tekerlekler arasında teması kaybetmeden güvenli dönüş yapmayı sağlar. Süspansiyon sistemleri genellikle yapılarına göre 2 ye ayrılır: Serbest (Askı) Süspansiyon Sistemi: Tekerlekler birbirlerinden bağımsız olarak yol darbelerini karşılayan ve sönümleyen donanımlardır. Sabit (Askı) Süspansiyon Sistemi: Sağ ve sol tekerlekler birbirlerine bir aks veya aks kovanı ile bağlanır ve yol darbelerini birlikte karşılayıp sönümleyen donanımlardır. Süspansiyon sistemi, yaylar ve amortisörlerden oluşur. Yaylar: Bir aracın şasisi araca bindirilmiş yükü, aktarma organlarını ve motoru taşır. Şasi çerçevesi ise yaylar ve diğer bağlantı elemanları yardımıyla tekerleklere bindirilir. Yaylar tekerlekler ile dingil arasına yerleştirilir. Yaylar enerji depolayan elemanlardır. Seyir halindeki taşıta yoldan gelen darbeler, tekerlekler aracılığı ile çok kısa zaman içerisinde yaylara kinetik enerji olarak iletilir. Yaylar bu enerjiyi sıkışmak suretiyle potansiyel enerji olarak üzerine depolar. Bir süre sonra yaylar, oldukça yavaş bir salınım hareketiyle potansiyel enerjiyi kinetik enerjiye dönüştürerek bırakır. Böylece yoldan gelen darbeler şasiye geçmeden yay üzerinde sönümlenmiş olur. Yayların Görevi: Taşıta ait ağırlık ve kütle kuvvetlerini üstüne alır. Sürüş konforu için yolun darbelerini karşılar ve yumuşak titreşimlere dönüştürür. Sürüş güvenliği için tekerleklerin yol yüzeyine iyi tutunmasını sağlar. Yayların Çeşitleri: Yaprak yaylar Helezon yaylar Burulma çubuklu yaylar Hava yayları Amortisör: Araç yol yüzeyindeki darbelere maruz kaldığında süspansiyon yayları uzayarak ya da kısalarak bu darbeleri karşılar. Darbeleri karşılamaları esnasında bir süre salınım hareketi yapar. Gerçekte bir yayın kısa bir salınımdan sonra durması beklenir. Aynı zamanda yayların hem yeter derecede sert hem de eğilebilir özellikte olmaları gerekmektedir. Bunun yanı sıra yayların sıkışması ve

14 gevşemesi hallerinde araçta aşırı sarsıntılara yol açmaması emniyet ve konfor için zorunludur. Bu nedenle sarsıntı ve darbeyi şasiye iletmeyen yayın yavaşça gevşemesi ve sıkışmasını sağlayan, kontrolsüz salınımı kısa sürede durduracak donanıma ihtiyaç vardır. Bu görevi amortisörler gerçekleştirir. Amortisörün görevleri: Yayların salınım süresini kısaltır. Lastiklerin her durumda zeminle temasını sağlayarak sürüş emniyeti sağlar. Lastiklerin daha iyi yol tutuşunu sağlayarak direksiyon hâkimiyetini kolaylaştırır. Yatmayı, kaymayı, zıplamayı, fren sırasında dalmayı ve hızlanma sırasında ön tarafın yükselmesini arka tarafın çökmesini azalarak sürüş konforunu artırır Fren Sistemleri Motorlu araçlarda birbirinden bağımsız üç farklı fren sistemi kullanılmaktadır. Bunlar; Servis (Ayak) freni: Araç hızının kontrol edilmesi ve aracın durdurulması için kullanılır. El (Park) freni: Park edilen aracın olduğu yerde sabit kalması için kullanılır. Yardımcı frenler: Dizel kamyonlar ve diğer ağır yük araçlarında servis frenleriyle birlikte kullanılır. Bundan başka, aracın hızını azaltmak için bazen motor freni de kullanılır. Bu, motorun dönmeye gösterdiği kendi direnci tarafından oluşturulmuş frenleme etkisi olduğundan hiçbir özel donanıma gerek duymaz. Motorlu taşıtlar üzerinde oldukça farklı yapılarda ve özelliklerde frenler kullanılmaktadır. Bunlar; Hidrolik frenler, o Klasik hidrolik frenler, o Vakum yardımlı hidrolik frenler, o Hava yardımlı hidrolik frenler, Mekanik frenler, Havalı frenler, Elektrikli frenler şeklindedir. Günümüz otomobillerinin birçoğunda hidrolik fren sistemleri kullanılmaktadır. Fren pedalı, kaldıraç prensibine göre çalışır ve pedala uygulanan küçük bir kuvvet fren merkezine büyük bir kuvvet olarak iletilir. Paskal kanununa göre fren ana merkezi içinde oluşan hidrolik kuvvet, fren hattı yoluyla tekerlek silindirlerinin her birine ulaşıp fren balatası ve fren disk balatasında bir frenleme kuvveti oluşturur.

15 Klasik Hidrolik Fren: Klasik hidrolik fren sisteminde, pedala kuvvet uygulandığında merkez silindirinin pistonu basınç oluşturur. Oluşan bu basınç, borular vasıtasıyla tekerlek silindirlerine ulaştırılır. Tekerlek silindirlerinin pistonları açılarak frenleme sağlanır. Vakum Yardımlı Hidrolik Fren: Vakum yardımlı güç freni; aracın motorunda meydana getirilen emme manifoldu vakumu yardımıyla frenleme anında şoförün ayak kuvvetine ek olarak ilave bir kuvvet oluşturur. Fren pedalına basıldığında vakum kontrol sübabı, pistonun merkez silindiri tarafına vakumun etki etmesini sağlar. Böylece pistonun bir yanında atmosferik basınç, diğer yanında vakumun etkisi oluşur. Vakum ünitesinin pistonu fren merkez silindirinin pistonuna bağlı olduğu için onu da hareket ettirir ve fren merkez silindirinin içinde basınç oluşturur. Bu basınç, fren sistemine etki eder ve fren tekerlek silindirleri üzerinden frenlemeyi meydana getirir. Bu vakum ünitesine hidrovak (westinghouse) denir. Hava Yardımlı Hidrolik Fren: Bu tür fren sisteminde merkez pompasında oluşturulan hidrolik basınca ek olarak basınçlı havadan faydalanılmıştır. Sistemde kullanılan basınçlı hava, motordan hareket alan bir kompresör tarafından sağlanmaktadır. Kompresör tarafından üretilen basınçlı hava, hava tanklarında depolanmıştır. Fren pedalına basıldığında hava tanklarında bulunan basınçlı havaya, frene basma miktarıyla orantılı olarak yol verilir. Basınçlı hava bir diyafram ünitesine etkiyerek merkez silindiri, pistonun itme çubuğunu daha büyük bir kuvvetle iterek frenleme kuvvetinin artmasını sağlar. Merkez pompasından itibaren sistem, klasik hidrolik fren gibi çalışmaktadır.

16 Diskli Fren Sistemi Günümüzde genellikle ön tekerleklerde diskli frenler, arka tekerleklerdeyse kampanalı frenler kullanılmaktadır. Ancak dört tekerlekte de diskli fren kullanımı yaygınlaşmaktadır. Diskli fren sistemi sabit bir kaliperle bu kaliper üzerine yerleştirilen fren balataları, pabuçlarıyla birlikte, fren hidrolik silindiri ve pistonlarından oluşur. Fren pedalına basıldığında merkez silindirinden gelen basınçlı hidrolik, kalipere geçerek silindirin içerisine dolar. Pistonlara itme kuvveti uygulayarak pistonları açar. Pistonlar pabuçları ve üzerlerindeki balataları diske doğru iterler ve diski sıkmaya çalışır. Böylece disk iki pabuç arasında sıkılarak frenleme sağlanır Kampanalı Fren Sistemi Kampanalı fren sisteminin çalışması şu şekildedir: Fren pedalına basıldığı zaman merkez silindirinde oluşan basınç, borular yardımıyla fren tekerlek silindirlerine iletilir. Tekerlek silindirlerinin içerisine dolan basınçlı hidrolik, pistonları dışa doğru iter. Pistonlar aldıkları itme kuvvetini, itme çubukları vasıtasıyla pabuçlara iletir. Pabuçlar kampanaya karşı açılarak balataları kampanaya yaslar ve oluşan sürtünmenin etkisiyle frenleme sağlanır. Fren pedalından ayağımızı çektiğimiz zaman pabuçlara bağlı olan geri getirme yayları vasıtası ile pabuçlar kampanadan uzaklaşır. Böylece yeni bir frenleme için fren mekanizması hazır hale gelir.

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman Soru 1) Pistonun silindir içersinde yön değiştirmek üzere bir an durakladığı yere ne ad verilir? a) Silindir başı b) Silindir eteği c) Ölü nokta d) Piston durağı Soru 4) Silindir hacmi aşağıdakilerden

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji Kaynakları MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji kaynakları Yakıtlar Doğa kuvvetleri Özel doğa kuvvetleri Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Katı Sıvı Gaz Odun Petrol Doğal Gaz Hidrolik Güneş Rüzgar

Detaylı

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ. Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ. Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi Laboratuvar Tarihi: Laboratuvarı Yöneten: Laboratuvar Yeri: Laboratuvar Adı: Öğrencinin Adı-Soyadı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 11 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 14 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 15 1.5

Detaylı

8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre

8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre 8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre 1/40 Sıra Motor 2/40 V- Motor 3/40 Ferrari V12 65 o motoru 375 kw (7000 devir/dakikada) D/H 86/75 mm 5474 cc 4/40 Boksör Motor 5/40 Yıldız Tip Motor 6/40 Karşı

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Ocak 2013 KAYSERİ HİDROLİK FREN

Detaylı

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer 1 Hangisi aydınlatma sistemi ile ilgili değildir? ) Sigorta B ) Zenon C ) Röle D ) Halojen E ) lternatör 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? ) Pitman kolu B ) Rot C ) Çatalı D ) Kampana E

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON 4 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Kaynak: Tarım Alet ve Makinaları, Ünite 3, Traktörler,

Detaylı

Temel Motor Teknolojisi

Temel Motor Teknolojisi Temel Motor Teknolojisi İçerik Otomotiv Tarihçesi Otto Motorlarda 4 Zaman Krank Mili Kam Mili Lambda Vuruntu Motor Yerleşim Tipleri Güç ve Tork 2 Otomotiv Tarihçesi İlk Buharlı otomobil 1769.(Fransız Joseph

Detaylı

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TAŞIT FREN SİSTEMLERİ TESTİ DENEY FÖYÜ (HİDROLİK SERVO FREN SİSTEMİ) 1. GİRİŞ Fren sistemi, güvenli

Detaylı

GÜÇ AKTARMA ORGANLARI

GÜÇ AKTARMA ORGANLARI GÜÇ AKTARMA ORGANLARI DEBRİYAJ ŞANZIMAN ŞAFT VEYA TAHRİK MİLİ DİFRANSİYEL AKS TEKERLEK 1.1. Hareket İletim Türleri Motor Trans aks Şanzıman Tahrik Şaftı Şaft (kardan mili) Diferansiyel Aks mili Aks Lastik

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Buji Ateşlemeli -- Dizel (Sıkıştırma Ateşlemeli) Motorlar - Temel Motor parçaları

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

MOTOR KONSTRÜKSİYONU-3.HAFTA

MOTOR KONSTRÜKSİYONU-3.HAFTA MOTOR KONSTRÜKSİYONU-3.HAFTA Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ İçten Yanmalı Motor Hareketli Elemanları 1- Piston 2- Perno 3- Segman 4- Krank mili 5- Biyel 6- Kam mili 7- Supaplar Piston A-Görevi: Yanma odası

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır)

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır) MOTOR BĐLGĐLERĐ *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır) *Đtici (süpap itici), horoz veya manivela, yarım ay şeklindeki parçalar *Eksantrik kayışı (Triger kayışı) *Üst

Detaylı

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI 1. Basınçlı hava fren sisteminde fren devrelerinden herhangi biri devre dışı kaldığında, diğer devrelerin basınç kaybına uğramaması için hangi parça görev yapar?

Detaylı

MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR

MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR Motor, Güç aktarma organları, Fren sistemi, Direksiyon sitemi, Süspansiyon sistemi, Elektrik sistemi, Kaporta ( Karoser ), Şase motorlu aracı oluşturan ana kısımlardır.

Detaylı

23.Araçta motor yağı kontrolü hangi bakımda yapılır? a) Günlük b) Haftalık c) Aylık d) Yıllık

23.Araçta motor yağı kontrolü hangi bakımda yapılır? a) Günlük b) Haftalık c) Aylık d) Yıllık 1.Buji ile ateşlemeli motorlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır? a) İspirto ve gaz yağı b) Benzin ve LPG c) Gaz yağı motorin d) Motorin ve LPG 2.Endüksiyon bobininin görevi aşağıdakilerden a)

Detaylı

Y.Doç.Dr. Tarkan SANDALCI TAŞITLARA GİRİŞ

Y.Doç.Dr. Tarkan SANDALCI TAŞITLARA GİRİŞ TAŞITLARA GİRİŞ Taşıtların Sınıflandırılması L Sınıfı İki ve üç veya dört tekerlekli motorlu araçlardır. L1 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s i, içten yanmalı motorlu ise silindir kapasitesi 50 cm³ ü, elektrik

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Akışkanlar ile ilgili temel kavramlar MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Su,, gaz, buhar gibi kolayca şekillerini değiştirebilen ve dış etkilerin etkisi altında kolayca hareket

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Sertaç SAVAŞ

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Sertaç SAVAŞ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ DENEY

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde Aktarma Organları Sistem Tanımı Mekanik Kavramalar Manuel Transmisyon ve Transaxle

Detaylı

MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3

MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3 MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3 Termik Motorlarda Yardımcı Donanımlar Yakıt donanımları Elektrik donanımı Prof. Dr. Ayten ONURBAŞ AVCIOĞLU e-mail: onurbas@agri.ankara.edu.tr Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Detaylı

Gemi Diesel Motorları

Gemi Diesel Motorları Gemi Diesel Motorları Havanın belirli bir oranda sıkıştırılması sonucu oluşan sıcaklığın, yakıtın tutuşma sıcaklığından yüksek olduğu ilk makinanın patenti 1892 yılında Prof. Rudolf Diesel tarafından alınmıştır.

Detaylı

TARIM TRAKTÖRLERİ 21.07.2015. Tarım Traktörleri. Traktör Tipleri. Tarım traktörlerindeki önemli gelişim aşamaları

TARIM TRAKTÖRLERİ 21.07.2015. Tarım Traktörleri. Traktör Tipleri. Tarım traktörlerindeki önemli gelişim aşamaları TARIM TRAKTÖRLERİ Tarım Traktörleri Traktör, kelime olarak çekici veya hareket ettirici anlamına gelmektedir Traktörler, tarımsal işletmelerde çeşitli iş makinelerinin çalıştırılması için kullanılan kuvvet

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Makineler 2 / 30 Makineler: Enerjiyi bir formdan başka bir forma dönüştüren, Enerjiyi bir yerden başka bir yere ileten,

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

600MG Model Mercedes-Benz OM 926 LA (FAZ III A) Tip 4 zamanlı, turbo şarjlı, direk enjeksiyonlu, intercooler su soğutmalı dizel motor Silindir sayısı 6 Sıra Piston Çapı ve Stroku 106 mm x 136 mm Motor

Detaylı

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar Deney-1 1/6 DENEY 1 TEK SĐLĐNDĐRLĐ DĐZEL MOTORUNUN PERFORMANS PARAMETRELERĐNĐN BELĐRLENMESĐ Amaç :Motor parçaları ve motor yapısının incelenmesi. Tek Silindirli bir dizel motorunun performans parametrelerinin

Detaylı

Şamandıra kabı: Karbüratörde, hava boğazından geçen havaya gereken benzini sağlayan benzin kabıdır. Karbüratörde yakıta depoluk eder.

Şamandıra kabı: Karbüratörde, hava boğazından geçen havaya gereken benzini sağlayan benzin kabıdır. Karbüratörde yakıta depoluk eder. Ş Şamandıra kabı: Karbüratörde, hava boğazından geçen havaya gereken benzini sağlayan benzin kabıdır. Karbüratörde yakıta depoluk eder. Şasi çevresi: Motor ve karoseri ile tekerleklerin bağlanmasına yarayan,

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKÇAY DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

Otomatik Şanzımanlar

Otomatik Şanzımanlar Otomatik Şanzımanlar Taşıtın hızına, gaz kelebeği pozisyonuna, yol ve yük şartlarına bağlı olarak viteslerin otomatik olarak değişmelerine imkan veren bir sistemdir. Hız ve tork ihtiyacına göre gerekli

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

OTOMOTİV FREN SİSTEMLERİ

OTOMOTİV FREN SİSTEMLERİ OTOMOTİV FREN SİSTEMLERİ Fren sistemi, motorlu taşıtın yavaşlamasını ve durmasını sağlayan düzenek. Yokuş aşağı inen taşıtın hız kazanmasını önlemek, duran taşıtın bu durumunu sürdürmek üzere de kullanılır.

Detaylı

Otomatik moment değiştiriciler

Otomatik moment değiştiriciler Otomatik moment değiştiriciler ANA FONKSİYON GRUPLARI 1. Hidrodinamik moment değiştirici (Trilok moment değiştirici), 2. Gereken sayıda kademeleri olan dişli grubu (genel olarak lamelli kavramalarla ve

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Biraz Tarih Tanımlar ve sınıflandırma Parçalar, montajlar ve sistemler Üst Yapı

Detaylı

İŞ KAMYONLARI OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURSU PROGRAMI

İŞ KAMYONLARI OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURSU PROGRAMI İŞ KAMYONLARI OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURSU PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN ADI : İş kamyonları (Kaya kamyon, toprak taşıyıcı araçlar, transmixser, kendi yürür

Detaylı

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok 1-Yol, inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerinde çeşitli ekipmanlar monte edilmiş motorlu

Detaylı

MOTOR LAB. Deney Föyleri

MOTOR LAB. Deney Föyleri T.C. ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTOR LAB. Deney Föyleri Hazırlayan: Motor I ve Motor II Deneyleri Hakkında; Deneylere Föyü olmadan gelenler alınmayacaktır!

Detaylı

Marka, Model PERKINS Tip 1104D - 44TA dizel motor Emisyon Sınıfı Faz III - A (Tier 3) Silindir Adedi 4 adet sıra Çap x Strok 105 x 127 mm Hacim 4.400 cc Max. Güç 74,5 kw, 100 hp (2200 d/dk) Max. Tork 410

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İÇTEN YANMALI MOTOR TEST DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Güç Ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri Redüktörler Ve Vites Kutuları : Sınıflandırma Ve Kavramlar Silindirik

Detaylı

YAKIT VE ATEŞLEME SİSTEMİ 1. Aşağıdakilerden hangisi distribütörün görevidir? A) Aküyü şarj etmek B) Egzoz gazinin çıkışını sağlamak C) Motor suyunu

YAKIT VE ATEŞLEME SİSTEMİ 1. Aşağıdakilerden hangisi distribütörün görevidir? A) Aküyü şarj etmek B) Egzoz gazinin çıkışını sağlamak C) Motor suyunu YAKIT VE ATEŞLEME SİSTEMİ 1. Aşağıdakilerden hangisi distribütörün görevidir? A) Aküyü şarj etmek B) Egzoz gazinin çıkışını sağlamak C) Motor suyunu sogutmak D) Ateşleme sirasina göre bujilere yüksek gerilimi

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI II

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI II T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI II HİDROLİK-PNÖMATİK UYGULAMALARI HİDROLİK DİREKSİYON ve FREN SİSTEMLERİ DENEY SORUMLUSU Arş. Gör.

Detaylı

Halit YAŞAR. Doç. Dr. Makina Mühendisliği Bölümü Otomotiv Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

Halit YAŞAR. Doç. Dr. Makina Mühendisliği Bölümü Otomotiv Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PROJECT MOTORLAR TITLE Doç. Dr. Halit YAŞAR Makina Mühendisliği Bölümü Otomotiv Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 1/44 MOTORLAR DERS NOTLARINI FOTOKOPİDEN TEMİN EDEBİLİRSİNİZ 2/44 KAYNAKLAR 1) HEYWOOD, J.H.,

Detaylı

Periyodik Bakım ve Yağlama Tablosu

Periyodik Bakım ve Yağlama Tablosu 1inci 500-750 kmler / 30 45 gün, 2nci 5000km sonra Rölanti Hızı / CO% Vana Manivela Boşluğu Motor Yağı (Bajaj DTS-i 10000 Yağ)* Yağ Filtresi (Bajaj DTS-i 10000 Yağ)* Motor Yağı Filtresi (Bajaj DTS-i 10000

Detaylı

OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI)

OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI) OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI) Taşıtlarda farklı tahrik tipleri a ve b: motor ve tahrik önde c: motor ön, tahrik arka d:motor ve tahrik arka e:4 çeker a, Günümüzde otomobillerde yaygın kullanılan

Detaylı

ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI US - 97

ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI US - 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI US - 97 SEKTÖR NO KOD ÜRÜN TANIMLAMASI 36 34 MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK 36 341 MOTORLU KARA TAŞITLARININ 36 3410 MOTORLU KARA TAŞITLARININ 36 3410.0

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde Aktarma Organları Sistem Tanımı Mekanik Kavramalar Manuel Transmisyon ve Transaxle

Detaylı

ATV250 D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z84001005 ROTOR ÇEKTİRME 1 1 30,08 35,49

ATV250 D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z84001005 ROTOR ÇEKTİRME 1 1 30,08 35,49 1 FİYAT LİSTESİ 12.10.2015 D-ÇEKTİRME YMR952Z84001005 ROTOR ÇEKTİRME 1 1 30,08 35,49 2 M-ELEKTRİK AKSAMI YME001A05A05019 AKÜ 1 1 355,40 419,37 YME001A06A06022 ATEŞLEME BOBİNİ 3 1 18,66 22,02 YME00197A11H001

Detaylı

MOTORLU ARAÇLARDA ARIZA TEŞHİSİ

MOTORLU ARAÇLARDA ARIZA TEŞHİSİ MOTORLU ARAÇLARDA ARIZA TEŞHİSİ OTOMOTİV YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 1. Belirlenmiş sınırlar içerisinde her türlü değeri alabilen sinyallere ne denir? A) Dijital sinyal B) Analog sinyal C) Radyo sinyalleri D)

Detaylı

SCANIA YEDEK PARÇALARI YEDEK PARÇA BİLGİLENDİRME DOSYASI

SCANIA YEDEK PARÇALARI YEDEK PARÇA BİLGİLENDİRME DOSYASI SCANIA YEDEK PARÇALARI YEDEK PARÇA BİLGİLENDİRME DOSYASI SİLİNDİR KAPAĞI EN ZORLU ÇALIŞMA KOŞULLARINA DAYANIKLI Scania silindir kapakları, hizmet ömrü boyunca motor performansını en üst seviyeye çıkaracak

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik

Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik SAKARYA 2010 Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik çevrimi) açıklanması Çevrim Prosesin başladığı

Detaylı

4. ELEKTRONİK YAKIT SİSTEMLERİ

4. ELEKTRONİK YAKIT SİSTEMLERİ 4. ELEKTRONİK YAKIT SİSTEMLERİ Elektroniğin ve bu arada bilgisayarların gelişmesi ile son yıllarda elektronik bilgisayar kontrollü yakıt enjeksiyon sistemleri ortaya çıkmış ve hızla gelişmişlerdir. Bugün

Detaylı

MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ. MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ. Proje BaĢlığı

MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ. MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ. Proje BaĢlığı MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ Proje BaĢlığı Prof. Dr. Faruk Elaldı Öğr. Gör. Andaç T. ġamiloğlu Hazırlayanlar Ġsim SOYĠSĠM Ġsim

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor 1- Diferansiyel kilidi hangi durumda kullanılır? a) Lastikler patinaj yapmaya başladığı anda kullanılır. b) Lastikler kaymaya başladığı anda kullanılır c) Araç savrulmaya başlamadan önce kullanılır d)

Detaylı

Şasi kamyon 8 2 RADT-AR Yüksek RADT-GR Yüksek 43 43, RAPDT-GR Yüksek Orta

Şasi kamyon 8 2 RADT-AR Yüksek RADT-GR Yüksek 43 43, RAPDT-GR Yüksek Orta ÇEKİŞ / ŞASİ YÜKSEKLİĞİ / DİNGİL MESAFESİ (boyutlar dm olarak verilmiştir) Şasi kamyon 4 2 RAD-L90 Yüksek 34 35 37 40 43 46 49 52 56 60 RAD-GR Yüksek 34 37 40 43 46 49 52 56 60 63 65 67 Orta 37 40 43 46

Detaylı

MOTOR VE ARAÇ TEKNĐĞĐ

MOTOR VE ARAÇ TEKNĐĞĐ MOTOR VE ARAÇ TEKNĐĞĐ KONU : ARACIN ÜZERĐNDEKĐ SĐSTEMLER : FREN SĐSTEMĐ : GÖREVĐ : Aracı yavaşlatmak,yavaşlayan aracı durdurmak veya duran aracı sabitlemek için kullanılır. Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:

Detaylı

YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ

YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ MEKANİK ve HAVALI FRENLER Prof. Dr. N. Sefa KURALAY 1 YABANCI KUVVETLİ FREN SİSTEMLERİ 1. Çarpmalı Mekanik Frenler ve Tasarım Esasları Çarpmalı fren sistemleri ağırlıklı

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 1.1. Kuvvet Makinaları... 1 1.2. İş Makinaları... 2 1.3. Tarifler... 2 1.4. Birimler ve Uluslararası Birim Sistemleri (SI)... 3 1.5. Makinalarda Tanımlar...

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Güç ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri

Detaylı

Hidrolik Paletli Pompa

Hidrolik Paletli Pompa Hidrolik Paletli Pompa 05532862889 bilgi@ahidrolikdunyasi.com http://www.ahidrolikdunyasi.com Hidrolik paletli pompalar tanımı Hidrolik paletli çalışma prensibi Hidrolik paletli kapasite çizelgesi Hidrolik

Detaylı

Mekanizma Tekniği. Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU

Mekanizma Tekniği. Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU Mekanizma Tekniği Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU KİNEMATİK DİYAGRAM 2 Kinematik Diyagram, mekanizmaların uzuvlarını şekil ve ölçülerinden ziyade şematik olarak göstermeyi ve uzuvların mafsallarla bağlanabilirliğini

Detaylı

Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007

Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007 Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007 I.GİRİŞ Motorlu araç frenleri alanındaki gelişme, taşıtları değişik sürüş koşullarında mümkün olan en iyi şekilde frenleyebilen verimli,

Detaylı

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI:

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI: T.C. GÜMÜŞHANE ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ MAKĐNE MÜHENDĐSLĐĞĐ DENEYLER 2 PNÖMATĐK SĐSTEM DENEYĐ ÖĞRENCĐ NO: ADI-SOYADI: DENEY SORUMLUSU: ÖĞR. GRV. MĐTHAT YANIKÖREN DEĞERLENDĐRME:

Detaylı

Dört stroklu diesel motor

Dört stroklu diesel motor Dört stroklu diesel motor İki stroklu diesel motor 4-s benzinli motor İndikatör diyagramı 4-s diesel motor İndikatör diyagramı Çift etkili bir diesel motor Karşıt pistonlu bir diesel motor - 1 Karşıt pistonlu

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi 1 GÜÇ ÇEVRİMLERİNİN ÇÖZÜMLEMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR Güç üreten makinelerin büyük çoğunluğu bir termodinamik çevrime göre çalışır. Ideal Çevrim: Gerçek

Detaylı

4. Yakıt deposundan karbüratöre benzin, hangi parça ile taşınır? A) şamandıra ile B) Yakıt borusu ile. C) Distribütör ile D) Yağ pompası ile

4. Yakıt deposundan karbüratöre benzin, hangi parça ile taşınır? A) şamandıra ile B) Yakıt borusu ile. C) Distribütör ile D) Yağ pompası ile NOT: BU TESTİN CVP ANAHTARLARI TEST İN SONUNDADIR. 1. İki zamanlı motorda pistonun kaç hareketinde bir iş elde edilir? A) 2. B) 3 C) 4 D) 5 2. içten yanmalı motorlarda aşağıdaki yakılardan hangisi kullanılır

Detaylı

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2 Enjektörler Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı Düşük Yakıt Tüketimi 1846351 Birim Enjektör HPI 2.103 TL 1.349 TL 1943974 Birim Enjektör PDE 2.292

Detaylı

ZEMİN SÜPÜRME MAKİNESİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI

ZEMİN SÜPÜRME MAKİNESİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI ZEMİN SÜPÜRME MAKİNESİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN ADI : Zemin Süpürme İş Makinesi Operatörü Yetiştirme 5. PROGRAMIN DAYANAĞI

Detaylı

güçte ve şiddette, şanzımana iletmeyi kontrol eden sistem aşağıdakilerden hangisidir?

güçte ve şiddette, şanzımana iletmeyi kontrol eden sistem aşağıdakilerden hangisidir? 1 Kükürt S oranı yüksek yakıt kullanılan dizel motorlarda, hangi tür motor yağları tercih edilmelidir? ) Viskozitesi yüksek (kalın) motor yağları B ) TBN değeri yüksek motor yağları C ) Viskozitesi düşük

Detaylı

Kuvvetler ve hareketler. Tanımlamalar. Bükülmeyle ilgili olarak esnek üstyapı

Kuvvetler ve hareketler. Tanımlamalar. Bükülmeyle ilgili olarak esnek üstyapı Kuvvetler ve hareketler ile ilgili genel bilgiler Kuvvetler ve hareketler ile ilgili genel bilgiler Şasi çerçevesi sürüş yöntemine ve yol yüzeyinin doğasına bağlı olarak farklı yönlerde güçlere maruz kalır.

Detaylı

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlilikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

PATĐNAJ ÖNLEME SĐSTEMĐ(ASR)

PATĐNAJ ÖNLEME SĐSTEMĐ(ASR) PATĐNAJ ÖNLEME SĐSTEMĐ(ASR) Mustafa YAZICI, H. Mehmet DEMĐREL TCK Patinaj Önleme Sistemi, harekete geçme ve hızlanma sırasında döndürülen tekerleklerin patinaj yaparak dönmesini engeller. Bu şekilde ASR,

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ TÜRKİYE TŞKÖMÜRÜ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Hareket Kontrol Sistemleri Ders No : 0690040082 Teorik : 3 Pratik : Kredi : 3.5 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri)

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) BENZİN MOTORLARI (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) Bir benzin (veya dizel) motorunun görevi yakıtı hareket haline dönüştürmektir. Bunun en kolay yolu yakıtı motor içinde yakmaktır; yanma motorun

Detaylı

MOTOR PERFORMANS TESTİ

MOTOR PERFORMANS TESTİ MOTOR PERFORMANS TESTİ - Motor Koruyucu Kapağı - Motor Elektrik Tesisat Ve Kablo Kontrolü - Soğutma Su Hortumları Ve Sızdırmazlık - Klima Boruları - Motor Yağı Kontrolü - Motor Isı Ses Ve İzolasyon Kontrolü

Detaylı

MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta)

MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta) Giriş MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta) Günlük yaşantımızda çok sayıda makina kullanmaktayız. Bu makinalar birçok yönüyle hayatımızı kolaylaştırmakta, yaşam kalitemizi artırmaktadır. Zaman geçtikce makinalar

Detaylı

Motor kullanıcısı açısından seçimi etkileyen faktörler:

Motor kullanıcısı açısından seçimi etkileyen faktörler: Motor kullanıcısı açısından seçimi etkileyen aktörler: motor perormansı yakıt tüketimi ve kullanılan yakıtın iyatı motor gürültüsü ve hava kirliliği yaratan emisyonları motor maliyeti ve donanım masraları

Detaylı

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Form BTP-01 (1/) BAHAR 007-008 4/01/008 Taşıt Hareket Denklemlerinin Bilgisayar Yardımıyla Çözümü 1. Taşıta etkiyen kuvvetlerin belirlenmesi. Düz harekette taşıt hareket denklemlerinin

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

Bölüm 2 Kirletici Maddelerin Oluşumu

Bölüm 2 Kirletici Maddelerin Oluşumu Egzoz Gazları Emisyonu Prof.Dr. Cem Soruşbay Bölüm 2 Kirletici Maddelerin Oluşumu İstanbul Teknik Üniversitesi Otomotiv Laboratuvarı İçerik Motorlu taşıtlarda kirletici maddelerin oluşumu Egzoz gazları

Detaylı

434F2. Caterpillar 434F2 Kazıcı Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı

434F2. Caterpillar 434F2 Kazıcı Yükleyici. Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı Motor CAT C 4.4 Beygir Gücü 74.5 kw / 101 hp Çalışma Ağırlığı 8400-10 900 kg Beko Kazı Derinliği Uzatmalı Stik (SAE) 4353-5330 mm 434F2 Çalışma ağırlığı ve diğer özellikler makina konfigürasyonuna göre

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 8.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 8.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 8.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 1.PİSTON BİYEL MEKANİZMASI Piston biyel mekanizması, yanma zamanında meydana gelen, yanmış gaz basıncını krank miline

Detaylı

LİSE MOTOR UNVAN DEĞİŞİKLİK SINAVI 10 TEMMUZ 2015 Cuma, Saat: 10:00

LİSE MOTOR UNVAN DEĞİŞİKLİK SINAVI 10 TEMMUZ 2015 Cuma, Saat: 10:00 ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ LİSE MOTOR UNVAN DEĞİŞİKLİK SINAVI 10 TEMMUZ 2015 Cuma, Saat: 10:00 ADI SOYADI T.C.KİMLİK NO SALON NO SIRA NO :.. :. :. :. 1. Bu soru kitapçığında aşağıdaki testler yer almaktadır:

Detaylı

Bir düz şanzımanın sökülmesi. Genel. Emniyet. GR801, GR900, GRS890, GRS900 ve GRS920 şanzımanlar için geçerlidir. ÖNEMLİ!

Bir düz şanzımanın sökülmesi. Genel. Emniyet. GR801, GR900, GRS890, GRS900 ve GRS920 şanzımanlar için geçerlidir. ÖNEMLİ! Genel Genel GR801, GR900, GRS890, GRS900 ve GRS920 şanzımanlar için geçerlidir. Emniyet ÖNEMLİ! Sadece bir krikoyla desteklenen bir aracın altında asla çalışmayın. Destekler kullanın. Varsa, körükteki

Detaylı

FRENLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II DERS NOTU

FRENLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II DERS NOTU FRENLER MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II DERS NOTU Frenler 2 / 20 Frenler, sürtünme yüzeyli kavramalarla benzer prensiplere göre çalışan bir makine elemanı grubunu oluştururlar. Şu şekilde

Detaylı

EBD - Electronic Brake Distributor: Fren gücünün dört tekerlekte eşit olmasını sağlayan hidrolik dağılım destek sistemi.

EBD - Electronic Brake Distributor: Fren gücünün dört tekerlekte eşit olmasını sağlayan hidrolik dağılım destek sistemi. E EBD - Electronic Brake Distributor: Fren gücünün dört tekerlekte eşit olmasını sağlayan hidrolik dağılım destek sistemi. EGR - Egzoz Gazı Devir daim Sistemi: Dizel araçlarda egzoz gazlarının devir daimini

Detaylı

Sınav : MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJĐSĐ ÖĞRETMENĐ. Yarışma Sınavı. 4 Emme manifoldu basıncını, elektrik sinyali

Sınav : MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJĐSĐ ÖĞRETMENĐ. Yarışma Sınavı. 4 Emme manifoldu basıncını, elektrik sinyali 1 Tek nokta enjeksiyon sistemleri maliyet ve verim açısından tam olarak hangi iki sistem arasındadır? ) Turbo Şarj - MPI B ) GDI - MPI C ) Karbüratörlü Sistem - MPI D ) GDI - Karbüratörlü Sistem E ) Turbo

Detaylı