GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA)"

Transkript

1 T.C SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER E STĐTÜSÜ TEMEL ĐSLAM BĐLĐMLERĐ ANABĐLĐM DALI GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA) Mehmet YURAN YÜKSEK LĐSANS TEZĐ DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Yusuf AÇIKEL ISPARTA 2010

2 ii

3 iii Ö SÖZ Son yıllarda toplumları meşgul eden kavramlardan birisi de gelir düzeyi kavramıdır. Bu kavramı ortaya atanlar ise günümüz ekonomistleridir. Çünkü zaman ilerledikçe teknolojik gelişmeler meydana gelmektedir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak kültürel, sosyal, ekonomik ve dillerdeki kavramsal değişmeler ve gelişmeler de meydana çıkmaktadır. Teknolojinin ilerlemesi ile dünya görsel olarak o kadar küçülmüştür ki internet, televizyon, telefon gibi iletişim araçları ile istenilen bilgilere çok kısa bir zamanda ve daha ucuza ulaşılabilmektedir. Genelde insanoğlu fıtraten doyumsuz ve aç gözlüdür; huzur ve mutluluğu yakalayabilmek için gelir düzeyini en yüksek noktalara çıkarmak istemektedir. Arzu ettiği şeylere hemen kavuşmayı arzulamaktadır. Fakat çoğu zaman bu istek ve arzularına ulaşamamaktadır. Böyle olunca da gönüller arzuladıklarına ulaşamaması sebebiyle her zaman fakir kalmakta ve bu fakirlik duygusunu sürekli olarak yaşamaktadırlar ve neticede zenginliğin doyum duygusunu yaşayamamaktadırlar. Bu araştırmamızda, insanları tarih boyunca meşgul eden, istediği her şeye kavuşma arzu ve isteği neticesinde ortaya çıkan gelir düzeyi kavramı hadisler ışığında fakirlik, zenginlik bağlamında açıklanmaya çalışılacaktır. Arapça kelimelerde kullanılan el takısı yazma ve okuma kolaylığı sağlaması açısından kullanılmamıştır. Araştırma süresince yardımlarını ve desteklerini hiç esirgemeyen danışman hocam Yard. Doç Dr. Yusuf AÇIKEL Bey e, öğrenim süresince her zaman yapıcı tenkitleri ile mükemmele ulaşmamı isteyen ve bu hususta yardımcı olan değerli hocam Prof. Dr. Talat SAKALLI Bey e, eksiklerimin tespit edilip düzeltilmesi için rehberlik eden hocam Doç. Dr. Habil ŞENTÜRK Bey e ve yolumun tıkandığı anda yolumun açılmasına, önümü görmeme yardımcı olan diğer değerli hocalarıma teşekkür ederim. Mehmet YURAN

4 iv ÖZET GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA) Mehmet YURA Süleyman Demirel Üniversitesi, Temel Đslami Bilimler Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 113 sayfa, Nisan 2010 Danışman: Yard. Doç. Dr. Yusuf AÇIKEL Araştırmanın amacı, son zamanlarda insanları, ekonomistleri, siyasetçileri çok meşgul eden gelir düzeyi kavramını, fakirlik ve zenginlik bağlamında hadisler ışığında incelemek ve ilgili hadislerin analizini yapmaktır. Kavramsal çerçevede gelir düzeyi ile ilgili iktisatçıların, Đslam Hukukçularının yaptıkları araştırmalar, vardığı sonuçlar incelenmiş ve gelir düzeyiyle dolaylı ve direkt olarak ilgili olan kavramlar açıklanmıştır. Kur an-ı Kerim in, insanın dünya ve ahiret dengesini sağlama konusunda nasıl yol gösterdiği incelenerek, Kur an-ı Kerim e göre gelir düzeyi kavramının nasıl açıklandığı araştırılmıştır. Fakirlik ve zenginlik bağlamında gelir düzeyi ile ilgili hadisler tespit edilmiştir. Gelir düzeyinin yükseltilmesini teşvik eden hadisler, gelir düzeyinin düşük olmasını teşvik eden hadisler tesit edilmiştir. Gelir düzeyinin artması ile meydana gelebilecek zararlar, gelir düzeyinin düşük olmasının yararları ve zararları, gelir düzeyi yüksek olanların ve düşük olanların yükümlülükleri hadisler ışığında açıklanmıştır. Đslam ın ilk döneminde iktisadi hayatın yapısı incelenmiştir. Gelir düzeyi yüksek olan ve düşük olan sahabiler anlatılmıştır. Bu sahabilerin fakirlik ve zenginlik içerisindeki tavırları anlatılmıştır. Fakirlik ve zenginlikle ilgili bazı ahlâki hadisler tespit edilerek incelenmiştir. Ayrıca gelir düzeyinin, kişi ve toplum üzerindeki psikolojik ve sosyolojik tesirleri incelenmiş olup gelir düzeyinin niyet ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fakir, zengin, iktisat, ekonomi, milli gelir, gelir dağılımı, gelir düzeyi

5 v ABSTRACT HADITH REGARDI G I COME LEVEL A ALYSIS OF (I THE CO TEXT OF WEALTH POVERTY) Mehmet YURA Suleyman Demirel University, Department of Basic Islamic Sciences Master's Thesis, 113 page, April 2010 Supervisor: Asst. Assoc. Dr. Yusuf AÇIKEL The aim of the study, recently people, economists, politicians are too busy with "income level" concept, poverty and wealth in the context of examining the hadith and the hadith in the light of the analysis is done. In the conceptual fromework, the researches done by economists, Islamic Jurists related to income level, the results are analyzed and the concepts directly and indirectly related with the income level are explained. The Holy Koran of the human world and the Hereafter, in providing the balance by examining how the guide, according to the Qur'an, explained how the concept of income has been investigated. In the context of powerty and wealth, the hadiths related to income level have been identified. The hadiths encouraging to raise the income level, the hadiths encouraging to the low income lewel wos determined The horms may occur with increasing income level, The horms and benefits of berrg low income level, The obligations of those have low income and those have a high level income are explained in the light of hadiths. In the first period of Islam, the structure of economic life are examined. The companions with a high level income and Those are a low level income are mentioned. The behaviours of the Muslims in the poverty and wealthy are explained. Some moral hadiths a bout poverty and wealthy have been determined and analyzed Moreover, the psychological and sociological effect on individuals and society income level, were examined and the relationship the income level between intention were investigated. Key words: Poor, rich, economy, economy, national income, income distribution,income level

6 vi ĐÇĐ DEKĐLER Sayfa ĐÇĐNDEKĐLER.. vi KISALTMALAR.... viii GĐRĐŞ 1.1. Araştırmanın Konusu ve Amacı Araştırmanın Önemi Araştırmanın Đçeriği 5 BĐRĐ CĐ BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE 2.1. Gelir Düzeyi Günümüz Đktisat Đlminde Gelir Düzeyi Kapitalist Ekonomik Sistem Sosyalist Ekonomik Sistem Đslam Hukukunda Gelir Düzeyi Kavramı Gelir Düzeyini Doğrudan Đlgilendiren Kavramlar Gelir Düzeyini Dolaylı Đlgilendiren Kavramlar ĐKĐ CĐ BÖLÜM HADĐSLERDE GELĐR DÜZEYĐ 3.1. Kur an-ı Kerim e Göre Đnsanın Dünya- Âhiret Dengesinin Sağlanması Kur an-ı Kerim e Göre Gelir Düzeyi Gelir Düzeyinin Yükseltilmesini Teşvik Eden Hadisler Gelir Düzeyinin Artmasının Doğurabileceği Zararlar Gelir Düzeyi Yüksek Olanların Yükümlülükleri Gelir Düzeyinin Düşük Olmasını Teşvik Eden Hadisler... 52

7 vii 3.7. Gelir Düzeyinin Düşük Olmasının Yararları ve Zararları Gelir Düzeyi Düşük Olanların Yükümlülükleri Đslam ın Đlk Döneminde Đktisadi Hayatın Yapısı Đslam ın Đlk Döneminde Gelir Düzeyi Yüksek ve Düşük Olan Sahabiler Gelir Düzeyi Yüksek Olan Sahabiler Gelir Düzeyi Düşük Olan Sahabiler Fakir ve Zenginlerle Đlgili Bazı Ahlâki Hadisler 74 ÜÇÜ CÜ BÖLÜM GELĐR DÜZEYĐNĐN SOSYAL HAYATA TESĐRĐ 4.1. Gelir Düzeyinin Kişi ve Toplum Üzerindeki Psikolojik Tesiri Gelir Düzeyinin Kişi Ve Toplum Üzerindeki Etkileri Gelir Düzeyinin Siyasi Yapı Đle Đlişkisi Devlet ve Milli Gelir Gelir Düzeyinin Niyet Đle Đlişkisi SONUÇ: 96 BĐBLĐYOGRAFYA 1. Kitaplar Tebliğler Đnternet ÖZGEÇMĐŞ.. 108

8 viii KISALTMALAR a.g.e. : Adı geçen eser a.g.m. : Adı geçen makale a.s. : Aleyhisselam a.y.. Aynı Yer A.Ü.Đ.F.D. : Ankara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi A.Ü.Đ.F.Y. : Ankara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Yayınları A.Ü.Đ.F.S.B.E : Ankara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Enstitüsü B. : Bab b. : Đbn (Oğul) bk. : Bakınız bsk. : Baskı c. : Cilt C.Ü.Đ.F.D. : Cumhuriyet Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi D.E.Ü.Đ.F.D. : Dokuz Eylül Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi D.V.Y. : Diyanet Vakfı Yayınları D.Đ.A. : Türkiye Diyanet Vakfı Đslam Ansiklopedisi gr. : Gram H.No: : Hadis Numarası Đ.A. : Đslâm Ansiklopedisi (M.E.B.) Krş. : Karşılaştırınız Mad. : Maddesi M.Ü.Đ.F.V.Y. : Marmara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları Neşr. : Neşreden O.M.Ü.Đ.F. : Ondokuz Mayıs Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Ö. : Ölümü r.a. : Radıyallahü anhü (s.) : Sallallahü Aleyhi Vesellem S.D.Ü.Đ.F.D. : Süleyman Demirel Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi Sh. : Sahife t.y. : Tarih yok trs. : Tarihsiz terc. : Tercüme eden U.Ü.Đ.F.D. : Uludağ Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi vb. : Ve benzeri vd. : Ve devamı Yay. : Yayınları y.y. : Basım Yeri Yok.

9 1 GĐRĐŞ Refah, mutluluk, çalışmak, yorulmak, sevinç, üzüntü, öfke, şiddet, fakirlik, zenginlik v.s. gibi kavramlar insan ile ilgili kavramlardır. Bir problem varsa, problemin ve çözümünün odak noktasında insan vardır. Đnsanın yaratılış gayesi Allah a kulluk etmektir. Allah yarattığı insandan herhangi bir rızık istemediği gibi ayrıca yarattığına rızkını da vermektedir. 1 Đnsan, halife 2 olarak, yeryüzünü düzenlemek ve imar etmek 3 için yaratılmıştır. Yüce Allah, insanın rahat bir şekilde yaşayabilmesi için yeryüzünü ikametgâh olarak, gökyüzünü de temiz hava, oksijen, yağmur, kardan faydalanması, zararlı maddelerden korunması için yaratmıştır. Đnsan için güzellik ve güzel olma duygusu tercih edilen bir durum olması sebebiyle suret olarak da, ona güzel bir şekil verilmiştir. Đnsan, gıda ile beslenmekte, hayatını devam ettirmektedir. Bundan dolayı kendisine gereken gıdanın, kalorinin sağlanabilmesi için yiyecek ve içeceklerin en güzellerini yaratmıştır. 4 Đnsanın, refah ve huzur içinde yaşayabilmesi, gelir düzeyinin iyi seviyede olmasına bağlıdır. Emrine, karada veya denizde rahat bir şekilde ulaşımını sağlayabileceği vasıtalar, rızıkların en temiz ve en güzelinden verilmiştir. 5 Sadece kendisinden bu nimetler karşılığında yaratanına şükretmesi istenmiştir. 6 Dünyada kendisine verilen bu kadar nimete, rızka karşılık, ayette insanoğlunun Rabbini unutup, nimetlere şükretmeyerek, nankörlük ettiği takdirde gelir düzeyinin düşeceği, kıyamet günü ise kör olarak diriltilecekleri bildirilmiştir Zâriyât Suresi, 51/56 58 Bakara Suresi, 2/30 Rûm Suresi, 30/9 Krş., Mü min Suresi, 40/64 Đsrâ Suresi, 17/70 A raf Suresi, 7/10 Tâhâ Suresi, 20/124

10 Araştırmanın Konusu ve Amacı Yeryüzüne baktığımızda, akıl ve mantık ile düşündüğümüz zaman insanın diğer varlıklara nazaran fiziki yapı, akıl, düşünce, irade, konuşma v.s. gibi hususlarda üstün yaratıldığını, insanın elinde bulunan uçak, gemi, en modern otomobil gibi vasıtalara sahip olduğunu, diğer bütün varlıkları sevk ve idare edip menfaati için kullandığını görmekteyiz. Đnsan elektrikle çalışan, bozulduğu zaman tamir olabilen bir bilgisayar veya duygudan, düşünceden yoksun, sadece emredileni yapmaya ayarlanmış, programlanmış bir robot değildir. Kur an ın deyimiyle yemek yemez, su içmez bir varlık olarak da yaratılmamıştır. 8 Đnsan acıkır, susar, hastalanır, arzular, sever, hoşlanır, nefret eder, tiksinir, ağlar, güler, duygulanır düşünür, bir darbe vurulduğunda veya bir şey batırıldığında acısını hisseder. Acı, tatlı veya bir şey yediği zaman tatlarını hisseder, kızar, tepkisini ortaya koyar. Bunun yanında, yeryüzünde olan şeylerin hepsini insanların istifadesi için yaratan Allah 9, bu rızıklardan yemeyi, içmeyi bununla beraber yeryüzünde fesat çıkarmamayı, kötülük yapmamayı emretmiştir. 10 Sofralarımızda kullandığımız meyve suları, sirkeler, yağlar, tatlılar, bitkilerden ve meyvelerden yapılmakta her insanın damak zevkine uygun yiyecekler hazırlanmaktadır. Günlük hayatımızda kullandığımız mobilyalar, araçlar ve gereçler bu ağaçlardan yapılmaktadır. Yetiştirilen bütün sebzeler ve meyveler, bu meyve ve sebzelerden elde edilen yiyecek ve içecekler, yeraltından çıkarılan madenler, bu madenlerden elde edilen her türlü araç-gereçler, çeşit çeşit ağaçlar ve bu ağaçların işlenmesi sonucu meydana getirilen eserler, kendiliğinden meydana gelmemiştir. Harcanan belirli bir enerji, sarfedilen alın teri, göz nuru ve beyin işçiliği ile belirli bir zaman harcanarak elde edilmiştir. Đnsanın emrine verilen nimetler sadece bununla kalmaz, toprak dışında kalan denizlerde de balıklar, inci ve mercanlar yaratmış olan Allah ın insana gemi yapmasını öğreterek onun denizden de nasip aramasını 11, rızık kazanarak gelir düzeyini artırmasını teşvik etmiştir Enbiya Suresi, 21/8 Bakara Suresi, 2/29 Bakara Suresi, 2/60 Câsiye Suresi, 45/12

11 3 Allah Teâlâ, insanların sütünden, etinden faydalanması, yüklerini taşıması, uzun yollara gidebilmesi, gücünden faydalanması için hayvanlar yaratmıştır. Bu davarları, sahiplerine muti kılmış, emrine vermiştir. 12 Yerleri ve gökleri yaratan Allah insanları ve davarları çifter çifter (erkek ve dişi) olarak yaratmıştır ki bu suretle çoğalıp üresinler. 13 Gelir düzeylerini artırma hususunda birbirlerine destek olsunlar. Görüldüğü gibi yeri, göğü ve içindekileri yaratan Allah, mal ve rızık olarak her şeyi yaratmış, yarattığı rızkı kazanmak, aramak, istemek ve insanların gelir düzeyini yükseltmek için onları teşvik etmiştir. Toplumlar, milletler için de hayat tek bir çizgi gibi çizilmemiştir. Elektriğin doğru akımı şeklinde değil alternatif akımı şeklinde bir hayat tarzı çizilmiştir. Dünyada, çeşitli renklerde insanlar mevcut olduğu gibi, hayvanlar da aynı renklerde, aynı ebatta, hacimde, büyüklükte değildir. Yeryüzündeki topraklar, taşlar, ağaçlar ve bitkiler bile renkleri, sertlikleri farklı farklıdır. Yiyecek ve içeceklerin renkleri, tatları ve hatta kokuları bile farklıdır. 14 Nasıl ki insanlarda renk, boy, kilo, ırk gibi farklılıklar varsa sosyal, kültürel ve gelir düzeyi açısından da farklılıkları mevcuttur. Gelir Düzeyi kavramı günümüzde popülarist, teknolojik olarak gelişen fakat ahlaki yönden gerileyen ve çöken dünyada en çok konuşulan, geçmişte konuşulmuş, gelecekte de konuşulacak olan en önemli gündem maddelerinden birisidir. Toplumları, milletleri, ülkeleri, siyasetçileri, aydınları ilim adamlarını, fikir adamlarını, çiftçisinden, temizlik işçisinden, devlet başkanlarına kadar, en düşük gelir sahibinden, en yüksek gelir sahibi olanlarının ağzından, gündeminden düşmeyen bir konu olan gelir düzeyi kavramının, değişik boyutlarda incelenmeğe ve açıklığa kavuşturulmaya ihtiyacı vardır. Bu araştırmanın amacı da, zenginlik fakirlik bağlamında gelir düzeyi ile ilgili hadisleri ele alıp, incelemek, araştırmak ve açıklığa kavuşturmaktır Yâsin Suresi, 36/71, 72, 73 Şûrâ Suresi, 42/11 Fâtır Suresi, 35/27, 28

12 Araştırmanın Önemi Đslam dini temel inanç ve ibadet esaslarına aykırı olmadığı müddetçe her türlü ilerlemeyi ve gelişmeyi teşvik etmiştir. Özellikle dilenmeyi hor görmüş, ayıplamış tembelliği yasaklamıştır. Müslümanların bayramı olan Cuma günü, namaz vakti geldiğinde bütün işlerin bırakılıp namaza koşulması emredilmiştir. Ancak namazdan sonra da Allah ın nimetlerinden faydalanıp, gelir düzeyinin artırılması için çalışılması istenmiştir. 15 Đster erkek, ister kadın olsun çalıştığımız takdirde, çalıştığımızın karşılığının verileceği, yaptıklarımızın boşa gitmeyeceği, 16 çalışmayana bir şeyin verilmeyeceği ve dolayısıyla gelir düzeyinin istenen noktaya ulaşamayacağı bildirilmiştir. Her insan akıl gücü nispetinde sınırlı da olsa araştırma, geliştirme, düşünme, icat etme gibi bir kabiliyete ve özelliğe sahiptir. Akıl nimetinin önemi, diğer varlıklarla insanın yaşayışı kıyaslandığında daha iyi anlaşılmaktadır. Đnsan, dünya hayatında bile sahip olduğu her şeye verilen bir emek, sarfedilen güç ve akıtılan alın teri karşılığında sahip olmuştur. Devamlı olarak değişen dünya şartlarında dünya milletlerini, ülkelerini, toplumlarını ve bunların geçmişteki tarihlerini incelediğimizde çok büyük farklılıkların, değişikliklerin ve değişiklikleri sağlayan birçok sebeplerin bulunduğu dikkatimizi çekmektedir. Şu hususu da çok iyi anlamak lazımdır ki, gelir düzeyinin en düşük olduğu, teknolojik imkanlardan faydalanamayan aç, yoksul insanların bulunduğu toplumların Đslam toplumları olduğu, batılı devletler tarafından devamlı olarak propagandası yapılarak dayatılmaktadır. Oysaki Yahudi ve Hıristiyan milletlerin toplumlarında da gelir düzeyi düşük olan, teknolojik olarak gelişememiş, çağa ayak uyduramamış toplumlar da mevcuttur. Öyleyse gelir düzeyinin düşük oluşunu, gelişmemişliği, teknolojik çağın gerisinde oluşu, Müslüman olan toplumlarla sınırlandırmak doğru değildir. Müslüman toplumların geri kalmışlığının sebebi olarak Đslam dinini görmek çok yanlış olur Cuma Suresi, 62/10 Âl-i Đmran Suresi, 3/195

13 5 Bundan dolayıdır ki insanın, dünyada Allah a karşı sorumluluklarını rahatlık ve huzur içinde yerine getirebilmesi için, gelir düzeyinin iyi bir seviyede olması gerekir. Bunun için de Allah ın yarattığı nimetleri elde etmek, kazanmak gayesi ile zamanını, sağlığını, gençliğini iyi kullanıp çalışması icap eder. Buna göre gelir düzeyi ile ilgili araştırmanın önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Böylece araştırmanın içerisinde gelir düzeyi ile ilgili çeşitli problemler, Allah ın Rasûlü, Kur an ın tebliğcisi ve uygulayıcısı, temel kaynaklarımızdan ikincisi olan Peygamberimiz Hz. Muhammed in (s.) hadisleri ışığında açıklanmaya çalışılacaktır Araştırmanın Đçeriği Araştırma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi, içeriği açıklanmıştır. Birinci bölümde, araştırma ile ilgili kavramlar üzerinde detaylı bir şekilde durulmuştur. Özellikle gelir düzeyi kavramı, son yüzyılımızın bir problemi olması sebebiyle, iktisat teoristyenlerinin konu ile ilgili teorilerine yer verilmiştir. Bunlardan Sosyalist ekonomik sistem ile kapitalist ekonomik sistem incelenmiştir. Bunun yanında, Đslam hukukçularının gelir düzeyi kavramına karşı bakış açıları, gelir düzeyini doğrudan ilgilendiren kavramlar ve gelir düzeyini dolaylı olarak ilgilendiren kavramlar açıklanmıştır ve gelir düzeyi değerlendirilmiştir. Đkinci bölümde, hadislerde gelir düzeyine geçmeden önce, kutsal kitabımız Kur an-ı Kerim de insanın dünya ve ahiret dengesini sağlayabilme yolları ve gelir düzeyi kavramı incelenmiştir. Daha sonra temel çalışma konumuz olan hadisler tespit edilmiş, gelir düzeyinin artmasını teşvik eden hadisler ele alınmıştır. Gelir düzeyinin artması sebebiyle herhangi bir zararın meydana gelip gelmeyeceği, hadislerin gerçekten gelir düzeyinin düşük olmasını teşvik mi ettiği yoksa gelir düzeyinin yüksek olduğu durumlarda veya düşük olduğu durumlarda bizlere ne yapmamız gerektiği konusunda yol mu gösterdiği gibi problemler araştırılıp incelenmiştir. Gelir düzeyi yüksek olanların yapması gereken yükümlülükler ve gelir düzeyi düşük olanların yapma-

14 6 sı gereken yükümlülükler açıklanmıştır. Gelir düzeyinin düşük olması halinde meydana gelebilecek yararlar ve zararlar açıklanmıştır. Đslam ın ilk döneminde gelir düzeyi ve iktisadi hayatın yapısı, Sahabe içerisinde gelir düzeyi düşük olanlar ve yüksek olanların bir kısmı belirtilerek, her iki durumda da içinde bulundukları hali nasıl değerlendirdikleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve fakirlik ve zenginlikle ilgili bazı ahlaki hadisler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, gelir düzeyinin kişi ve toplum üzerinde bırakmış olduğu etki bireysel ve sosyal açıdan ele alınmıştır. Siyasi yapı açısından kişilerin ve toplumun gelir düzeyinin olumlu yönde düzeltilmesi için neler yapıldığını veya nelerin yapılabileceği, gelir düzeyini artırmaya çalışırken bu çalışmadaki niyetin önemli yeri ayetler ve hadisler ışığında araştırılarak değerlendirilmiştir.

15 7 BĐRĐ CĐ BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE

16 Gelir Düzeyi Gelir Düzeyi kavramı, yakın zamanlara kadar kullanılmamış olup sonradan, batının iktisadi, ekonomik gelişmesine bağımlılığımıza paralel olarak dilimize, kültürümüze, ekonomik kavramlarımıza girmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca, gelir, gelir dağılımı, milli gelir, ekonomik refah düzeyi, sosyal denge, sosyal refah, kişi başına düşen gelir gibi birbirine yakın ve birbirinin tamamlayıcısı kavramlar olarak anılmaktadır. Đslam dininde ekonomik gelir düzeyi düşük olanlara fakir, yoksul, miskin, ekonomik refah düzeyi yüksek olanlara ise zengin, varlıklı, gani gibi isimler kullanılmaktadır. Bundan dolayı araştırmamızda fakir, yoksul, miskin, zengin, varlıklı, gani kavramları ile gelir düzeyi ve hayat standardı deyimleri birlikte açıklanmaya çalışılacaktır. Dolayısıyla konu daha iyi açıklanmış ve anlaşılmış olacaktır Günümüz Đktisat Đlminde Gelir Düzeyi Günümüz iktisat ilmine göre gelir düzeyi kavramını iyi anlamak ve iyi tahlil etmek için bu kavram ile ilgili, mana olarak tamamlayıcı kavramları açıklamak gerekir. Çünkü bireylerin, ailelerin gelir düzeylerinin belirlenebilmesi, gelir dağılımının belirlenmesine, bu da fonksiyonel gelir dağılımının gerçekleşmesine bağlıdır. Bireylerin, ailelerin gelir düzeylerinin bilinmesi, gelir dağılımının belirlenmesine bağlı olduğu için, ülkedeki gelirlerle ilgili verilerin sağlıklı bir şekilde toplanması zorunludur. 17 Đktisat- Ekonomi (economics): Bir sosyal bilim dalıdır. Belirli gelir düzeyine sahip olan insanların sınırlı kaynaklarla en iyi nasıl tatmin edileceğini inceler. Mikro (küçük) ekonomi, Makro (büyük) ekonomi olarak ikiye ayrılır. Benzetme yapılacak olursa, makroekonomi bir ormanın, mikroekonomi ise ormanın içindeki 17 Necat Berberoğlu, Makro Ekonomi Teorisi (Makro Ekonomik Analiz), Anadolu Ünv. Yay., Eskişehir, trs., s., 173

17 9 ağaçların incelenmesi demektir. Dolayısı ile insanların, ailelerin gelirlerini, gelir düzeylerini mikroekonomi bilim dalı inceler. 18 Gelir (income): (Gelmekten gel-i-r). Bir kimseye ve topluluğa belli zamanlarda gelen para; iktisadi manada ise; Bir sermaye veya bir faaliyetin ürünü; cari fiyatlarla milli gelir yurt içi gelirin, mal ve hizmet miktarının üretildiği yılların fiyatı ile çarpımından elde edilen gelir. Dar gelirli (gelir düzeyi düşük, fakir, yoksul), gelir dağılımından payına düşen tutar az olan ve bu yüzden tüketim harcamalarında belli bir düzeyin üstüne çıkamayan kişi, anlamında kullanılır. 19 Ekonomide gelir, üretim faaliyetlerine katılan faktörlerin, elde edilen hâsıladan payları ifade eder. Bu bölüşümde emeğin payına ücret, sermayenin payına faiz, doğal kaynakların payına rant, teşebbüsün payına kâr adı verilir. 20 Hâsıladan faktörlere düşen bu paylar, faktör sahiplerinin gelirini oluşturur. 21 Milli Gelir: Milli geliri anlayabilmek ve hesaplayabilmek için iki temel kavramı bilmek gerekir. Bunlar, gayri safi yurtiçi hâsıla (GSYĐH), gayri safi milli hâsıladır (GSMH). Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYĐH) (gros domestic product=gdp): Belirli bir zaman içinde bir ülkede üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeridir. Belirli bir zaman dilimi için genellikle bir yıl ölçü alınır. Nihai mal ve hizmetler ise, üretilen toplam mal ve hizmetlerden kullanılan ara mallar çıktıktan sonra geriye kalan değerdir. Doğrudan tüketime yöneliktir. Örnek olarak, bakkalda satılan ekmek nihai bir maldır. Milli gelirin hesaplanmasında ekmeğin değeri hesaba katılır. Ekmeğin oluşundan tüketim haline gelinceye kadar yapılan her türlü emek, iş, hizmet hesaba katılmaz. Eğer bunlar da katılacak olursa işin içinden çıkılamaz Tümay Ertek, Temel Ekonomi, Beta Basım Yayın Dağıtım, 1. Baskı, Đstanbul, 2006, s. 205; Erhan Arda, Ekonomi El Sözlüğü, Beta Basım Yayın, 2. Baskı, Đstanbul, 2008, s. 248 Meydan Larousse, Gelir maddesi, 7, 46; Arda, age, 202 Ertek, a.g.e, 196; Arda, age, 202; <http://muhasebeturk,org/ecopedia/389-g/4131-gelir-nedir-nedemek-tanimi.html>, ( ) Arda, age, 202 Ertek, age, 213,214; bk. Tezer Öcal, Ertan Oktay, Tuba Ongun, Mehmet Tomambay, Turgut Gümüş, Ansiklopedik Ekonomi Sözlüğü, Verso Yayıncılık, Ankara, 1989, s.103

18 10 Gayri Safi Milli Hâsıla (GSMH) (gros national protuct=g P): Bir ülkenin yurt dışında çalışan vatandaşlarının ülkeye gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYĐH ya eklenip, ülkede çalışan yabancıların kendi ülkelerine gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYĐH dan çıkarılması ile elde edilen değerdir. 23 Gelir Dağılımı (income distribution): Genel anlamıyla, bir ekonomide elde edilen tüm gelirlerin bireyler, üretim faktörleri, sektörler vs. gibi birimler arasında bölüşülmesi olayıdır. Elde edilen gelirin, bireyler, aileler arasında dağıtılmasına kişisel gelir dağılımı, üretim faktörleri arasındaki bölüşümüne de fonksiyonel gelir dağılımı denir. 24 Kişisel gelir dağılımındaki ekonomik birimler genellikle bireyler ve ailelerdir. Bir toplumdaki bireylere düşen gelirlerin incelenmesiyle hem o toplumdaki refahın nasıl paylaşıldığı hem de toplum içerisindeki gruplar arasındaki gelir dağılımı farklılıklarını yani gelir düzeylerini ortaya koymaktadır. Kişisel gelir dağılımında, gelirin kaynağı önemli değildir. Kişilerin eline geçen toplam gelir önemlidir. Çünkü kişilerin gelir dağılımından elde ettiği paya göre gelir düzeyleri artacak ve sosyal bir refah düzeyine kavuşmuş olacaktır. Günümüzde kişisel gelir dağılımı, sosyal ve ekonomik açıdan önemli olduğundan incelenmesi zorunludur. Çünkü bir toplumdaki çeşitli gelir düzeyindeki kişiler bu şekilde gruplandırılarak, kişiler ve aileler arasındaki gelir farklılıkları böylece ortaya çıkarılabilir. 25 Dolayısı ile ülke gelirinin kişiler veya aileler arasındaki dağılımına kişisel gelir dağılımı denir. Kişilerin, ailelerin gelir düzeylerini bilmek için kişisel gelir dağılımından elde ettiği payı ölçmek, değerlendirmek gerekir. Bu ölçme ve değerlendirme çeşitli şekillerde yapılabilir. Günümüz iktisat ilminde bu gelir dağılımındaki farklılıkları ölçmek, değerlendirmek için Lorenz eğrisi (Teorisi) kullanılır. Hane halkı en düşük gelir düzeyinden en yüksek gelir düzeyine doğru sıralanır. Örnek olarak, Hane halkı beş eşit sayıya bölünür ve her grubun ülke gelirinden elde ettiği pay belirlenir Ertek, age, 218 Berberoğlu, age, ; Arda, age, 203 Berberoğlu, age, 172 Berberoğlu, age, 174; Ertek, a.g.e, 198

19 11 Fonksiyonel gelir dağılımındaki farklılıkları ölçmek için de şu teoriler kullanılır. 1. Ricardo nun Gelir Dağılımı Teorisi, 2. Marx ın Gelir Dağılımı Teorisi, 3. Neo-Klasik Gelir Dağılımı Teorisi, 4. Keynesyen Gelir Dağılımı Teorisi. 27 Gelir Vergisi: Gerçek kişilerin genellikle bir yıl gibi belirli bir dönem içerisinde elde ettikleri net gelirlerden alınan vergidir. Bu vergi alınırken, yükümlünün kişisel veya ailesel pozisyonu yani gelir düzeyleri göz önüne alınır. 28 Fakirlik: Đki farklı biçimde tanımlanır. Birinci yaklaşımda belirli büyüklükteki bir ailenin (mesela 3 kişilik bir ailenin) beslenme, giyinme, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılamak için sahip olması gereken gelir düzeyinden hareket edilir. Bu yaklaşıma göre, belirli büyüklükteki bir ailenin (beslenme, barınma ve eğitim gibi) temel ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılamak için gerekli gelire sahip olmaması durumuna mutlak fakirlik (absolute poverty) denir. Đkinci yaklaşıma göre ise, fakirliğin nispi bir durum olduğu, temel ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılayan, fakat etrafındaki diğer kişilerden ortalama olarak, mesela yüzde yirmi daha az gelir elde eden bir kişinin de kendini fakir olarak değerlendirebileceği hususundan hareket edilir. Bu yaklaşıma göre toplumdaki ortalama gelirden belirli bir oranda daha az gelir elde edenlerin durumu nisbi fakirlik (relative poverty) diye nitelendirilir. Örneğin x ülkesinde ortalama gelir 20 milyar ise, ortalama gelirden yüzde yirmi beş daha az gelir elde edenlerin- gelirleri 15 milyardan düşük olanların durumuna fakirlik- nisbi fakirlik denir. Önceki yaklaşımda olduğu gibi bu alternatif yaklaşımda da fakirlerin nüfusa oranına, fakirlik haddi (poverty rate) denir. 29 Mutlak fakirlikte fakirliğin çizgisi iki farklı yöntemle hesaplanır. Bunlardan birincisi, sadece minimum gıda harcaması maliyetini esas alır. Bunun için kişinin yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan minimum kalori ihtiyacı hesaplanır. Daha sonra bu kalori ihtiyacını sağlayacak gıda harcaması maliyeti çıkarılır. Đkinci yöntem, bireyin sadece minimum gıda harcaması değil onun yanında diğer temel ihtiyaçlarını Beberoğlu, age, 179 Erdal M. Ünsal, Mikro Đktisat, Genişletilmiş 6. Baskı, Đmaj Yay., Ankara, 2005, s.608

20 12 (giyinme, barınma, ısınma gibi) da dikkate alır. Dolayısıyla, birinci yönteme göre ikinci yöntem daha yüksek bir yoksulluk çizgisi tanımlar. Fakirlik çizgisinin kalori ihtiyacından hareketle hesaplanması tahmin edileceği gibi birçok güçlüğü de beraberinde getirmektedir. Çünkü bireyin kalori ihtiyacı, yaşına, cinsiyetine ve yaptığı işe göre farklılıklar gösterir. Bu nedenle, minimum kalori ihtiyacını belirlemek, özünde belirsizlik taşıyan bir süreçtir. Mutlak fakirliğin belirlenmesinde, bireyin günlük kalori ihtiyacından yola çıkarak veri, bir hane halkı büyüklüğü ile en düşük düzeyde tüketilecek malların miktarları belirlenir. Mutlak fakirliğin belirlenmesinde mal ve hizmetlerin yanı sıra bu mal ve hizmetlerin fiyatları da önemlidir. Her hane halkı büyüklüğü için, bu miktar ve fiyatlar üzerinden minimum maliyetler (fakirlik çizgileri) hesaplanır. Hane halkının gelir düzeyi, hesaplanan bu fakirlik çizgisi ile karşılaştırılarak hane halkının fakir sınıfına girip girmediğine karar verilir. Dünya Bankası tarafından 1990 yılında yapılan bir çalışmada, günlük geliri, bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı olan 2400 k/cal besini almaya yetmeyen kişiler gelir düzeyi düşük olduğu için mutlak fakir olarak tanımlanmıştır. Mutlak fakirlik sınırı, ortalama bir hesaplama ile azgelişmiş ülkeler için kişi başına günde 1 dolar olarak kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2 dolar, Türkiye ve bazı Doğu Avrupa ülkeleri için 4 dolar, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14,40 dolar olarak belirlenmiştir. 30 Hayat Standardı (living standard): Gıda, giyim, konut, sağlık, eğitim, v.b. zorunlu olan ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetlerin tüketilen kalitesi ve miktarı, yaşam düzeyini belirler. Bu bir standart olarak alınıp değerlendirilir. 31 Asgari Ücret (minimum wage): Đşçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu Muhteşem Kaynak, Kalkınma iktisadı, Gazi Kitapevi, 2. Baskı, Ankara, 2007, s Arda, age, 222

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır?

Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır? B i r l i k t e Ö ğ r e n e l i m Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır? Mahmut S. YARDIM 1 Yoksulluğun çok boyutlu bir olgu olması, tanımlanmasında ve ölçülmesinde farklı yaklaşımların kullanılmasına yol

Detaylı

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016 EN GÜZEL İSİMLER O NUNDUR Aziz Müminler! Okuduğum âyet-i kerimede Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor: O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah tır. Güzel isimler O nundur.

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE

ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE Bu ünite tamamlandığında; Büyümenin kaynaklarının neler olduğunu belirtebileceğiz Büyüme teorilerini açıklayabileceğiz Hızlı büyüme için nelerin

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

Dua Dua, insan ile Allah arasında iletişim kurma yollarından biridir. İnsan, dua ederken Allah ın kendisini işittiğinin bilincindedir. İnsan dua ile dileklerini aracısız olarak Allah a iletmekte ondan

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım.

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu

Detaylı

ZAFER TALHA ÇİMEN 8/E - 1453

ZAFER TALHA ÇİMEN 8/E - 1453 ÖZEL EGE LİSESİ (ORTAOKULU) DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ KAZA VE KADER (Allah, herkesin ne yapacağını bilip yazdığına göre, insanların hayır işlemesinin bir anlamı var mı? İslam da İnsanın İradeli Fiilleri

Detaylı

ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ

ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ HÜKMÜ ŞARTI ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

Azrail in Bir Adama Bakması

Azrail in Bir Adama Bakması Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal

FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal dayanışma ve İslamî değerlerin mali olarak desteklenmesi

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Yıl: 24 Sayı:87 Nisan 2010 9 Güncel TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Sıddık Ensari TÜİK periyodik olarak 2002 yılından beri düzenli bir şekilde yaptığı Hanehalkı Bütçe Anketleri sonuçlarını esas alan

Detaylı

MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE

MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN YAŞAM GİDERLERİNİN ERKEK ÖĞRENCİ DEĞİŞKENİNE GÖRE İNCELENMESİ, DÜZCE MYO ÖRNEĞİ Yrd.

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA

MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA Ekonomik Faaliyetlerin Döngüsü Mal ve Hizmetler C HANEHALKLARI Tüketim Harcamaları Faktör Ödemeleri B A FİRMALAR Üretim Faktörleri GSYH ÖLÇME YÖNTEMLERI Üretim Yöntemi: Firmaların

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 Ders Planı Kıtlık, Tercih ve Piyasa Sistemi Arz Talep Analizi Tüketici Dengesi Üretici Dengesi Maliyet Teorisi Piyasalar Tam Rekabet Piyasası Tekel Piyasası

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI ORTAÖĞRETĠM DĠN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BĠLGĠSĠ ÖĞRETĠM PROGRAMLARINDA ÖĞRENCĠ KAZANIMLARININ GERÇEKLEġME DÜZEYLERĠ

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72 DÜZENLEME ve BİLİM KURULU Prof. Dr. Ahmet Saim ARITAN Prof. Dr. Ali ÖZEK Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Prof. Dr. Bedreddin ÇETİNER Prof. Dr. Orhan ÇEKER Prof. Dr. H. Tekin GÖKMENOĞLU Prof. Dr. Saffet KÖSE Prof.

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

GENEL YAYIN YÖNETMENÝ VE SORUMLU YAZI ÝÞLERÝ MÜDÜRÜ TALÝP ARSLAN

GENEL YAYIN YÖNETMENÝ VE SORUMLU YAZI ÝÞLERÝ MÜDÜRÜ TALÝP ARSLAN 1 ÝMTÝYAZ SAHÝBÝ MUSTAFA KOÇ GENEL YAYIN YÖNETMENÝ VE SORUMLU YAZI ÝÞLERÝ MÜDÜRÜ TALÝP ARSLAN BASKI YERÝ ÇAÐLAYAN A.Þ. TS EN ISO 9001:2008 SER NO: 300-01 SARNIÇ YOLU ÜZERÝ NO:7 GAZÝEMÝR / ÝZMÝR TEL: 0

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler 3. ÜNİTE: EN GÜZEL ÖRNEK HZ. MUHAMMED İN İBADETLERİ 3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler KAZANIMLARIMIZ O Bu ünitenin sonunda öğrenciler Hz. Muhammed'in: O 1. Öncelikle bir kul olarak davrandığını kavrar.

Detaylı

GELIR VE SERVET BÖLÜŞÜMÜ 2

GELIR VE SERVET BÖLÜŞÜMÜ 2 GELIR VE SERVET BÖLÜŞÜMÜ 2 1. LORENZ EĞRİSİ 2 2. GELİR BÖLÜŞÜMÜ 3 3. PROBLEMLER VE REFORM ÖNERİLERİ 4 4. BENZERİ BENZERLE KIYASLAMAK; SERVET VE GELİR EŞİTLİĞİ 4 5.1. BEŞERİ SERMAYE 5 6. FAKTÖR FİYATLARI

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23)

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23) Dedikodu (Gıybet) Gıybet Dedikodu (gıybet), birisinin yüzüne söylenmesinden hoşlanmadığı şeyleri arkasından söylemektir. O kimse söylenen şeyi gerçekten yapmış ise bu gıybet, yapmamış ise iftira olur (Hadis,

Detaylı

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI Sıra No ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI VAAZ EDENİN VAAZIN ADI SOYADI ÜNVANI YERİ TARİHİ GÜNÜ VAKTİ KONUSU Dr. İbrahim ÖZLER İlçe Müftüsü

Detaylı

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 Yard. Doç. Dr. İsmail SEKİ ÇANAKKALE 2013 1 Çalışma yazarın Bilgi Yönetişimi Bağlamında Üniversitelerin Ekonomideki Rolü

Detaylı

MEMURUN HAYATI BORÇ ÖDEMEKLE GEÇİYOR! Yazar Editör Pazartesi, 20 Ocak 2014 07:48

MEMURUN HAYATI BORÇ ÖDEMEKLE GEÇİYOR! Yazar Editör Pazartesi, 20 Ocak 2014 07:48 Pazartesi 20 Ocak 2014 07:48 Türkiye Kamu-Sen Ar-Ge Merkezi nin yaptığı araştırma kamu görevlilerinin meslek haya tlarını borç ödeyerek geçirdiklerini ortaya koydu Yüzde 97 si borçlu olan memurların 60

Detaylı

Terim olarak kader, "Allah'ın her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve uyum içerisinde yaratmasına ve yaratılmış olan her şeyi programlamasına " denir.

Terim olarak kader, Allah'ın her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve uyum içerisinde yaratmasına ve yaratılmış olan her şeyi programlamasına  denir. On5yirmi5.com Kaza ve kader nedir? Kader; planlamak, değerlendirmek, ölçmek ve programlamak gibi anlamlara gelir. Kaza ise, kesin karar vermek, düzenlemek, gerçekleştirmek ve yaratmak anlamına gelir. Yayın

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57 Eğitimci yazar M. Emin KARABACAK ın BAYRAMLIK İSTEMEYEN ÇOCUKLAR (Çocukların Okul Başarısını Artırmada Anne Babalara Düşen Görevler) kitabından sonra ikinci kitabı BİLİNÇALTI APTALDIR ŞAKADAN ANLAMAZ kitabı

Detaylı

Kur an ın Bazı Hikmetleri

Kur an ın Bazı Hikmetleri Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı,

Detaylı

EĞİTİM ÇALIŞANLARININ 2009 KASIM GEÇİM DÜZEYİ RAPORU

EĞİTİM ÇALIŞANLARININ 2009 KASIM GEÇİM DÜZEYİ RAPORU EĞİTİM ÇALIŞANLARININ 2009 KASIM GEÇİM DÜZEYİ RAPORU Sayı: 4 05 Aralık 2009 Kışlık Giyecekler nde Etkisini Kasım Ayında da Sürdürmekte 2009 Kasım ayına ilişkin, 4 kişilik eğitim çalışanı ailesinin aylık

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

ÜRETİM VE MALİYETLER

ÜRETİM VE MALİYETLER ÜRETİM VE MALİYETLER FİRMALARIN TEMEL AMACI Mal ve hizmet üretimi firmalar tarafından gerçekleştirilir. Ekonomi teorisine göre, firmaların mal ve hizmet üretimindeki temel amacı kar maksimizasyonu (en

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL GİRİŞ Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır. 2 Ekonominin

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir?

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir? Kurban sözlükte yaklaşmak, yakınlaşmak gibi anlamlara gelmektedir. Kurban, Allah a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla belirli bir zamanda uygun nitelikteki bir hayvanı kesmektir. Kesilen

Detaylı

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI ÇALIŞMA PSİKOLOJİSİ VERİ BANKASI ÖRNEĞİ www.calismapsikolojisi.net Yrd. Doç. Dr. Burcu KÜMBÜL GÜLER Kocaeli Üniversitesi Gündem İnsan Kaynakları ve Çalışma

Detaylı

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri Bir hizmetin sürüp gidebilmesi için, kişilerin kendi istekleriyle bağışladıkları para ve mülklere Vakıf denir. Bağışlanan mülklerin, eserlerin geleceğe sağlıklı kalabilmeleri korunmalarına bağlıdır. Geçmişin

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE)

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Ünite 10: TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Tam rekabetçi bir piyasada halen çalışmakta olan firmalar kısa dönemde normal kârın üzerinde kâr elde ediyorlarsa piyasaya yeni firmalar

Detaylı

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI Yrd. Doç. Dr. ECE BAŞ SÜZEL İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMA CETVELİ...

Detaylı

GRUP ŞİRKETLERİ ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ İNCELENMESİ

GRUP ŞİRKETLERİ ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ İNCELENMESİ GRUP ŞİRKETLERİ ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ SERMAYE YÖNÜNDEN İNCELENMESİ 5 GRUP ŞİRKETLERİ (*) ARASINDAKİ KREDİ İLİŞKİLERİNİN ÖRTÜLÜ SERMAYE YÖNÜNDEN İNCELENMESİ 1 - GİRİŞ Bu çalışmamızda 5520

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Neler Öğreneceğiz? Hükümet Müdahalelerinin denge Oluşumlarına Etkileri Fiyat Kontrolleri Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları Asgari Ücret Politikası Tarımsal Destekleme

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013 Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi K. Ahmet Sevimli Kimdir? 1972 yılında İstanbul da doğdu. 1990 yılında Bursa

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT TALEP Bir ekonomide bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın almayı planladıkları mal veya hizmet miktarına talep edilen miktar denir. Bu tanımda, belirli

Detaylı

Ramazan ve Bayram Ramazan Ramazan Allah a yakınlaşmak için yegane bir zaman. Allah dünyada kendisi ve insanlar arasına perdeler koymuş. Bu perdeleri açmak ve aşmak, Allah a yakınlaşmak, onu hissetmek için

Detaylı

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet 3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet Fikret İlkiz Anayasaya göre; herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde

Detaylı

Makro Ekonominin Tanımı. Bir bütün olarak ekonominin işleyişiyle ilgilenen bilim dalına makro ekonomi denir.

Makro Ekonominin Tanımı. Bir bütün olarak ekonominin işleyişiyle ilgilenen bilim dalına makro ekonomi denir. MAKRO EKONOMİ Makro Ekonominin Tanımı Bir bütün olarak ekonominin işleyişiyle ilgilenen bilim dalına makro ekonomi denir. MAKRO EKONOMİNİN ALANI İstihdam düzeyi ve işsizlik, gelir ve tüketim düzeyi, büyüme

Detaylı

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir.

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir. Hiçbir müzisyen, bülbülün ötüşünden daha güzel bir şarkı söyleyemez. Bütün bu güzel şeyleri Allah yapar ve yaratır. Allah ın güzel isimlerinden biri de HAMÎD dir. HAMÎD, övülmeye, hamd edilmeye, şükür

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

Anlamı. Temel Bilgiler 1

Anlamı. Temel Bilgiler 1 Âmentü Haydi Bulalım Arkadaşlar aşağıda Âmentü duası ve Türkçe anlamı yazlı, ancak biraz karışmış. Siz doğru şekilde eşleştirebilir misiniz? 1 2 Allah a 2 Kadere Anlamı Ben; Allah a, meleklerine, kitaplarına,

Detaylı

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR PROGRAM ADI TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ DERSİN KODU TUR / TRO 169 DERSİN ADI TEMİZLİK ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI VE DENETİMİ DERSİN SORUMLUSU ÖĞR. GÖR. MELTEM BOZKURT DERSİN TÜRÜ Zorunlu x Seçmeli EĞİTİM DİLİ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Tel (İş) : (04) 74458 Faks : (04) 06889 E-posta : durmusabdullah@yahoo.com Yazışma Adresi : Akdeniz Üniversitesi ahiyat Fakültesi Dumlupınar Bulvarı 07058 Kampüs ANTALYA Öğrenim

Detaylı

Fırsat Maliyeti. Ayşe Güler Şubat 2007

Fırsat Maliyeti. Ayşe Güler Şubat 2007 Fırsat Maliyeti Ayşe Güler Şubat 2007 Ekonomi İnsanların ve toplumların para kullanarak ya da kullanmadan, zaman içinde çeşitli mallar üretmek ve bunları bugün ve gelecekte tüketmek üzere, toplumdaki bireyler

Detaylı

Prof. Dr. Ahmet YAMAN

Prof. Dr. Ahmet YAMAN Prof. Dr. Ahmet YAMAN Anabilim Dalı : Đslâm Hukuku Tel (Đş) : (0)0898 Faks : (0)0889 e-posta () : ayaman@akdeniz.edu.tr e-posta () : yamanahmet@hotmail.com Yazışma Adresi : Akdeniz Üniversitesi Đlâhiyat

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

ASGARİ ÜCRET VE EKONOMİK BÜYÜME RAPORU RAPORU

ASGARİ ÜCRET VE EKONOMİK BÜYÜME RAPORU RAPORU ASGARİ ÜCRET VE EKONOMİK BÜYÜME RAPORU RAPORU Rapor Dönemi : Aralık 2011 Rapor Tarihi : 26 Aralık 2011 Sayı :15 33 SENEDE EKONOMİ 3,5 KAT BÜYÜRKEN ASGARİ ÜCRET YERİNDE SAYDI KRİZDEKİ YUNANİSTAN DA ASGARİ

Detaylı

KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ

KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ KÜRESEL ÜRETİM BÖLGESEL PAYLAŞIM Dr. İ. Pınar NACAK Mustafa YAĞCIOĞLU İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Kasım 2011 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 Giriş Dünya nüfusu artıyor.

Detaylı

ALEMLERİN EFENDİSİ NİN (SAV) DİLİYLE SADAKA-I FITR İbni Abbas (r.a) şöyle buyurmuştur:

ALEMLERİN EFENDİSİ NİN (SAV) DİLİYLE SADAKA-I FITR İbni Abbas (r.a) şöyle buyurmuştur: ATEŞTEN KORUNMANIN YOLU: SADAKA Arınmak için, malını (sırf Allah rızası için) veren en takvâlı (Allah ın emirlerine en uygun yaşayan) kimse ise, o (ateşin azabı)ndan uzaklaştırılacaktır. Leyl/17-18 Sevdiğiniz

Detaylı

Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman 2 Đçerik 1.Dış Ticaret Politikası-Giriş: Tanım, Genel Ekonomi Politikası içindeki Yeri, Teori-Politika Farkı, Devlet Müdahalesinin Gerekliliği;

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı