GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA)"

Transkript

1 T.C SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER E STĐTÜSÜ TEMEL ĐSLAM BĐLĐMLERĐ ANABĐLĐM DALI GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA) Mehmet YURAN YÜKSEK LĐSANS TEZĐ DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Yusuf AÇIKEL ISPARTA 2010

2 ii

3 iii Ö SÖZ Son yıllarda toplumları meşgul eden kavramlardan birisi de gelir düzeyi kavramıdır. Bu kavramı ortaya atanlar ise günümüz ekonomistleridir. Çünkü zaman ilerledikçe teknolojik gelişmeler meydana gelmektedir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak kültürel, sosyal, ekonomik ve dillerdeki kavramsal değişmeler ve gelişmeler de meydana çıkmaktadır. Teknolojinin ilerlemesi ile dünya görsel olarak o kadar küçülmüştür ki internet, televizyon, telefon gibi iletişim araçları ile istenilen bilgilere çok kısa bir zamanda ve daha ucuza ulaşılabilmektedir. Genelde insanoğlu fıtraten doyumsuz ve aç gözlüdür; huzur ve mutluluğu yakalayabilmek için gelir düzeyini en yüksek noktalara çıkarmak istemektedir. Arzu ettiği şeylere hemen kavuşmayı arzulamaktadır. Fakat çoğu zaman bu istek ve arzularına ulaşamamaktadır. Böyle olunca da gönüller arzuladıklarına ulaşamaması sebebiyle her zaman fakir kalmakta ve bu fakirlik duygusunu sürekli olarak yaşamaktadırlar ve neticede zenginliğin doyum duygusunu yaşayamamaktadırlar. Bu araştırmamızda, insanları tarih boyunca meşgul eden, istediği her şeye kavuşma arzu ve isteği neticesinde ortaya çıkan gelir düzeyi kavramı hadisler ışığında fakirlik, zenginlik bağlamında açıklanmaya çalışılacaktır. Arapça kelimelerde kullanılan el takısı yazma ve okuma kolaylığı sağlaması açısından kullanılmamıştır. Araştırma süresince yardımlarını ve desteklerini hiç esirgemeyen danışman hocam Yard. Doç Dr. Yusuf AÇIKEL Bey e, öğrenim süresince her zaman yapıcı tenkitleri ile mükemmele ulaşmamı isteyen ve bu hususta yardımcı olan değerli hocam Prof. Dr. Talat SAKALLI Bey e, eksiklerimin tespit edilip düzeltilmesi için rehberlik eden hocam Doç. Dr. Habil ŞENTÜRK Bey e ve yolumun tıkandığı anda yolumun açılmasına, önümü görmeme yardımcı olan diğer değerli hocalarıma teşekkür ederim. Mehmet YURAN

4 iv ÖZET GELĐR DÜZEYĐ ĐLE ĐLGĐLĐ HADĐSLERĐ A ALĐZĐ (ZE GĐ LĐK FAKĐRLĐK BAĞLAMI DA) Mehmet YURA Süleyman Demirel Üniversitesi, Temel Đslami Bilimler Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 113 sayfa, Nisan 2010 Danışman: Yard. Doç. Dr. Yusuf AÇIKEL Araştırmanın amacı, son zamanlarda insanları, ekonomistleri, siyasetçileri çok meşgul eden gelir düzeyi kavramını, fakirlik ve zenginlik bağlamında hadisler ışığında incelemek ve ilgili hadislerin analizini yapmaktır. Kavramsal çerçevede gelir düzeyi ile ilgili iktisatçıların, Đslam Hukukçularının yaptıkları araştırmalar, vardığı sonuçlar incelenmiş ve gelir düzeyiyle dolaylı ve direkt olarak ilgili olan kavramlar açıklanmıştır. Kur an-ı Kerim in, insanın dünya ve ahiret dengesini sağlama konusunda nasıl yol gösterdiği incelenerek, Kur an-ı Kerim e göre gelir düzeyi kavramının nasıl açıklandığı araştırılmıştır. Fakirlik ve zenginlik bağlamında gelir düzeyi ile ilgili hadisler tespit edilmiştir. Gelir düzeyinin yükseltilmesini teşvik eden hadisler, gelir düzeyinin düşük olmasını teşvik eden hadisler tesit edilmiştir. Gelir düzeyinin artması ile meydana gelebilecek zararlar, gelir düzeyinin düşük olmasının yararları ve zararları, gelir düzeyi yüksek olanların ve düşük olanların yükümlülükleri hadisler ışığında açıklanmıştır. Đslam ın ilk döneminde iktisadi hayatın yapısı incelenmiştir. Gelir düzeyi yüksek olan ve düşük olan sahabiler anlatılmıştır. Bu sahabilerin fakirlik ve zenginlik içerisindeki tavırları anlatılmıştır. Fakirlik ve zenginlikle ilgili bazı ahlâki hadisler tespit edilerek incelenmiştir. Ayrıca gelir düzeyinin, kişi ve toplum üzerindeki psikolojik ve sosyolojik tesirleri incelenmiş olup gelir düzeyinin niyet ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fakir, zengin, iktisat, ekonomi, milli gelir, gelir dağılımı, gelir düzeyi

5 v ABSTRACT HADITH REGARDI G I COME LEVEL A ALYSIS OF (I THE CO TEXT OF WEALTH POVERTY) Mehmet YURA Suleyman Demirel University, Department of Basic Islamic Sciences Master's Thesis, 113 page, April 2010 Supervisor: Asst. Assoc. Dr. Yusuf AÇIKEL The aim of the study, recently people, economists, politicians are too busy with "income level" concept, poverty and wealth in the context of examining the hadith and the hadith in the light of the analysis is done. In the conceptual fromework, the researches done by economists, Islamic Jurists related to income level, the results are analyzed and the concepts directly and indirectly related with the income level are explained. The Holy Koran of the human world and the Hereafter, in providing the balance by examining how the guide, according to the Qur'an, explained how the concept of income has been investigated. In the context of powerty and wealth, the hadiths related to income level have been identified. The hadiths encouraging to raise the income level, the hadiths encouraging to the low income lewel wos determined The horms may occur with increasing income level, The horms and benefits of berrg low income level, The obligations of those have low income and those have a high level income are explained in the light of hadiths. In the first period of Islam, the structure of economic life are examined. The companions with a high level income and Those are a low level income are mentioned. The behaviours of the Muslims in the poverty and wealthy are explained. Some moral hadiths a bout poverty and wealthy have been determined and analyzed Moreover, the psychological and sociological effect on individuals and society income level, were examined and the relationship the income level between intention were investigated. Key words: Poor, rich, economy, economy, national income, income distribution,income level

6 vi ĐÇĐ DEKĐLER Sayfa ĐÇĐNDEKĐLER.. vi KISALTMALAR.... viii GĐRĐŞ 1.1. Araştırmanın Konusu ve Amacı Araştırmanın Önemi Araştırmanın Đçeriği 5 BĐRĐ CĐ BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE 2.1. Gelir Düzeyi Günümüz Đktisat Đlminde Gelir Düzeyi Kapitalist Ekonomik Sistem Sosyalist Ekonomik Sistem Đslam Hukukunda Gelir Düzeyi Kavramı Gelir Düzeyini Doğrudan Đlgilendiren Kavramlar Gelir Düzeyini Dolaylı Đlgilendiren Kavramlar ĐKĐ CĐ BÖLÜM HADĐSLERDE GELĐR DÜZEYĐ 3.1. Kur an-ı Kerim e Göre Đnsanın Dünya- Âhiret Dengesinin Sağlanması Kur an-ı Kerim e Göre Gelir Düzeyi Gelir Düzeyinin Yükseltilmesini Teşvik Eden Hadisler Gelir Düzeyinin Artmasının Doğurabileceği Zararlar Gelir Düzeyi Yüksek Olanların Yükümlülükleri Gelir Düzeyinin Düşük Olmasını Teşvik Eden Hadisler... 52

7 vii 3.7. Gelir Düzeyinin Düşük Olmasının Yararları ve Zararları Gelir Düzeyi Düşük Olanların Yükümlülükleri Đslam ın Đlk Döneminde Đktisadi Hayatın Yapısı Đslam ın Đlk Döneminde Gelir Düzeyi Yüksek ve Düşük Olan Sahabiler Gelir Düzeyi Yüksek Olan Sahabiler Gelir Düzeyi Düşük Olan Sahabiler Fakir ve Zenginlerle Đlgili Bazı Ahlâki Hadisler 74 ÜÇÜ CÜ BÖLÜM GELĐR DÜZEYĐNĐN SOSYAL HAYATA TESĐRĐ 4.1. Gelir Düzeyinin Kişi ve Toplum Üzerindeki Psikolojik Tesiri Gelir Düzeyinin Kişi Ve Toplum Üzerindeki Etkileri Gelir Düzeyinin Siyasi Yapı Đle Đlişkisi Devlet ve Milli Gelir Gelir Düzeyinin Niyet Đle Đlişkisi SONUÇ: 96 BĐBLĐYOGRAFYA 1. Kitaplar Tebliğler Đnternet ÖZGEÇMĐŞ.. 108

8 viii KISALTMALAR a.g.e. : Adı geçen eser a.g.m. : Adı geçen makale a.s. : Aleyhisselam a.y.. Aynı Yer A.Ü.Đ.F.D. : Ankara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi A.Ü.Đ.F.Y. : Ankara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Yayınları A.Ü.Đ.F.S.B.E : Ankara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Enstitüsü B. : Bab b. : Đbn (Oğul) bk. : Bakınız bsk. : Baskı c. : Cilt C.Ü.Đ.F.D. : Cumhuriyet Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi D.E.Ü.Đ.F.D. : Dokuz Eylül Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi D.V.Y. : Diyanet Vakfı Yayınları D.Đ.A. : Türkiye Diyanet Vakfı Đslam Ansiklopedisi gr. : Gram H.No: : Hadis Numarası Đ.A. : Đslâm Ansiklopedisi (M.E.B.) Krş. : Karşılaştırınız Mad. : Maddesi M.Ü.Đ.F.V.Y. : Marmara Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları Neşr. : Neşreden O.M.Ü.Đ.F. : Ondokuz Mayıs Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Ö. : Ölümü r.a. : Radıyallahü anhü (s.) : Sallallahü Aleyhi Vesellem S.D.Ü.Đ.F.D. : Süleyman Demirel Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi Sh. : Sahife t.y. : Tarih yok trs. : Tarihsiz terc. : Tercüme eden U.Ü.Đ.F.D. : Uludağ Üniversitesi Đlahiyat Fakültesi Dergisi vb. : Ve benzeri vd. : Ve devamı Yay. : Yayınları y.y. : Basım Yeri Yok.

9 1 GĐRĐŞ Refah, mutluluk, çalışmak, yorulmak, sevinç, üzüntü, öfke, şiddet, fakirlik, zenginlik v.s. gibi kavramlar insan ile ilgili kavramlardır. Bir problem varsa, problemin ve çözümünün odak noktasında insan vardır. Đnsanın yaratılış gayesi Allah a kulluk etmektir. Allah yarattığı insandan herhangi bir rızık istemediği gibi ayrıca yarattığına rızkını da vermektedir. 1 Đnsan, halife 2 olarak, yeryüzünü düzenlemek ve imar etmek 3 için yaratılmıştır. Yüce Allah, insanın rahat bir şekilde yaşayabilmesi için yeryüzünü ikametgâh olarak, gökyüzünü de temiz hava, oksijen, yağmur, kardan faydalanması, zararlı maddelerden korunması için yaratmıştır. Đnsan için güzellik ve güzel olma duygusu tercih edilen bir durum olması sebebiyle suret olarak da, ona güzel bir şekil verilmiştir. Đnsan, gıda ile beslenmekte, hayatını devam ettirmektedir. Bundan dolayı kendisine gereken gıdanın, kalorinin sağlanabilmesi için yiyecek ve içeceklerin en güzellerini yaratmıştır. 4 Đnsanın, refah ve huzur içinde yaşayabilmesi, gelir düzeyinin iyi seviyede olmasına bağlıdır. Emrine, karada veya denizde rahat bir şekilde ulaşımını sağlayabileceği vasıtalar, rızıkların en temiz ve en güzelinden verilmiştir. 5 Sadece kendisinden bu nimetler karşılığında yaratanına şükretmesi istenmiştir. 6 Dünyada kendisine verilen bu kadar nimete, rızka karşılık, ayette insanoğlunun Rabbini unutup, nimetlere şükretmeyerek, nankörlük ettiği takdirde gelir düzeyinin düşeceği, kıyamet günü ise kör olarak diriltilecekleri bildirilmiştir Zâriyât Suresi, 51/56 58 Bakara Suresi, 2/30 Rûm Suresi, 30/9 Krş., Mü min Suresi, 40/64 Đsrâ Suresi, 17/70 A raf Suresi, 7/10 Tâhâ Suresi, 20/124

10 Araştırmanın Konusu ve Amacı Yeryüzüne baktığımızda, akıl ve mantık ile düşündüğümüz zaman insanın diğer varlıklara nazaran fiziki yapı, akıl, düşünce, irade, konuşma v.s. gibi hususlarda üstün yaratıldığını, insanın elinde bulunan uçak, gemi, en modern otomobil gibi vasıtalara sahip olduğunu, diğer bütün varlıkları sevk ve idare edip menfaati için kullandığını görmekteyiz. Đnsan elektrikle çalışan, bozulduğu zaman tamir olabilen bir bilgisayar veya duygudan, düşünceden yoksun, sadece emredileni yapmaya ayarlanmış, programlanmış bir robot değildir. Kur an ın deyimiyle yemek yemez, su içmez bir varlık olarak da yaratılmamıştır. 8 Đnsan acıkır, susar, hastalanır, arzular, sever, hoşlanır, nefret eder, tiksinir, ağlar, güler, duygulanır düşünür, bir darbe vurulduğunda veya bir şey batırıldığında acısını hisseder. Acı, tatlı veya bir şey yediği zaman tatlarını hisseder, kızar, tepkisini ortaya koyar. Bunun yanında, yeryüzünde olan şeylerin hepsini insanların istifadesi için yaratan Allah 9, bu rızıklardan yemeyi, içmeyi bununla beraber yeryüzünde fesat çıkarmamayı, kötülük yapmamayı emretmiştir. 10 Sofralarımızda kullandığımız meyve suları, sirkeler, yağlar, tatlılar, bitkilerden ve meyvelerden yapılmakta her insanın damak zevkine uygun yiyecekler hazırlanmaktadır. Günlük hayatımızda kullandığımız mobilyalar, araçlar ve gereçler bu ağaçlardan yapılmaktadır. Yetiştirilen bütün sebzeler ve meyveler, bu meyve ve sebzelerden elde edilen yiyecek ve içecekler, yeraltından çıkarılan madenler, bu madenlerden elde edilen her türlü araç-gereçler, çeşit çeşit ağaçlar ve bu ağaçların işlenmesi sonucu meydana getirilen eserler, kendiliğinden meydana gelmemiştir. Harcanan belirli bir enerji, sarfedilen alın teri, göz nuru ve beyin işçiliği ile belirli bir zaman harcanarak elde edilmiştir. Đnsanın emrine verilen nimetler sadece bununla kalmaz, toprak dışında kalan denizlerde de balıklar, inci ve mercanlar yaratmış olan Allah ın insana gemi yapmasını öğreterek onun denizden de nasip aramasını 11, rızık kazanarak gelir düzeyini artırmasını teşvik etmiştir Enbiya Suresi, 21/8 Bakara Suresi, 2/29 Bakara Suresi, 2/60 Câsiye Suresi, 45/12

11 3 Allah Teâlâ, insanların sütünden, etinden faydalanması, yüklerini taşıması, uzun yollara gidebilmesi, gücünden faydalanması için hayvanlar yaratmıştır. Bu davarları, sahiplerine muti kılmış, emrine vermiştir. 12 Yerleri ve gökleri yaratan Allah insanları ve davarları çifter çifter (erkek ve dişi) olarak yaratmıştır ki bu suretle çoğalıp üresinler. 13 Gelir düzeylerini artırma hususunda birbirlerine destek olsunlar. Görüldüğü gibi yeri, göğü ve içindekileri yaratan Allah, mal ve rızık olarak her şeyi yaratmış, yarattığı rızkı kazanmak, aramak, istemek ve insanların gelir düzeyini yükseltmek için onları teşvik etmiştir. Toplumlar, milletler için de hayat tek bir çizgi gibi çizilmemiştir. Elektriğin doğru akımı şeklinde değil alternatif akımı şeklinde bir hayat tarzı çizilmiştir. Dünyada, çeşitli renklerde insanlar mevcut olduğu gibi, hayvanlar da aynı renklerde, aynı ebatta, hacimde, büyüklükte değildir. Yeryüzündeki topraklar, taşlar, ağaçlar ve bitkiler bile renkleri, sertlikleri farklı farklıdır. Yiyecek ve içeceklerin renkleri, tatları ve hatta kokuları bile farklıdır. 14 Nasıl ki insanlarda renk, boy, kilo, ırk gibi farklılıklar varsa sosyal, kültürel ve gelir düzeyi açısından da farklılıkları mevcuttur. Gelir Düzeyi kavramı günümüzde popülarist, teknolojik olarak gelişen fakat ahlaki yönden gerileyen ve çöken dünyada en çok konuşulan, geçmişte konuşulmuş, gelecekte de konuşulacak olan en önemli gündem maddelerinden birisidir. Toplumları, milletleri, ülkeleri, siyasetçileri, aydınları ilim adamlarını, fikir adamlarını, çiftçisinden, temizlik işçisinden, devlet başkanlarına kadar, en düşük gelir sahibinden, en yüksek gelir sahibi olanlarının ağzından, gündeminden düşmeyen bir konu olan gelir düzeyi kavramının, değişik boyutlarda incelenmeğe ve açıklığa kavuşturulmaya ihtiyacı vardır. Bu araştırmanın amacı da, zenginlik fakirlik bağlamında gelir düzeyi ile ilgili hadisleri ele alıp, incelemek, araştırmak ve açıklığa kavuşturmaktır Yâsin Suresi, 36/71, 72, 73 Şûrâ Suresi, 42/11 Fâtır Suresi, 35/27, 28

12 Araştırmanın Önemi Đslam dini temel inanç ve ibadet esaslarına aykırı olmadığı müddetçe her türlü ilerlemeyi ve gelişmeyi teşvik etmiştir. Özellikle dilenmeyi hor görmüş, ayıplamış tembelliği yasaklamıştır. Müslümanların bayramı olan Cuma günü, namaz vakti geldiğinde bütün işlerin bırakılıp namaza koşulması emredilmiştir. Ancak namazdan sonra da Allah ın nimetlerinden faydalanıp, gelir düzeyinin artırılması için çalışılması istenmiştir. 15 Đster erkek, ister kadın olsun çalıştığımız takdirde, çalıştığımızın karşılığının verileceği, yaptıklarımızın boşa gitmeyeceği, 16 çalışmayana bir şeyin verilmeyeceği ve dolayısıyla gelir düzeyinin istenen noktaya ulaşamayacağı bildirilmiştir. Her insan akıl gücü nispetinde sınırlı da olsa araştırma, geliştirme, düşünme, icat etme gibi bir kabiliyete ve özelliğe sahiptir. Akıl nimetinin önemi, diğer varlıklarla insanın yaşayışı kıyaslandığında daha iyi anlaşılmaktadır. Đnsan, dünya hayatında bile sahip olduğu her şeye verilen bir emek, sarfedilen güç ve akıtılan alın teri karşılığında sahip olmuştur. Devamlı olarak değişen dünya şartlarında dünya milletlerini, ülkelerini, toplumlarını ve bunların geçmişteki tarihlerini incelediğimizde çok büyük farklılıkların, değişikliklerin ve değişiklikleri sağlayan birçok sebeplerin bulunduğu dikkatimizi çekmektedir. Şu hususu da çok iyi anlamak lazımdır ki, gelir düzeyinin en düşük olduğu, teknolojik imkanlardan faydalanamayan aç, yoksul insanların bulunduğu toplumların Đslam toplumları olduğu, batılı devletler tarafından devamlı olarak propagandası yapılarak dayatılmaktadır. Oysaki Yahudi ve Hıristiyan milletlerin toplumlarında da gelir düzeyi düşük olan, teknolojik olarak gelişememiş, çağa ayak uyduramamış toplumlar da mevcuttur. Öyleyse gelir düzeyinin düşük oluşunu, gelişmemişliği, teknolojik çağın gerisinde oluşu, Müslüman olan toplumlarla sınırlandırmak doğru değildir. Müslüman toplumların geri kalmışlığının sebebi olarak Đslam dinini görmek çok yanlış olur Cuma Suresi, 62/10 Âl-i Đmran Suresi, 3/195

13 5 Bundan dolayıdır ki insanın, dünyada Allah a karşı sorumluluklarını rahatlık ve huzur içinde yerine getirebilmesi için, gelir düzeyinin iyi bir seviyede olması gerekir. Bunun için de Allah ın yarattığı nimetleri elde etmek, kazanmak gayesi ile zamanını, sağlığını, gençliğini iyi kullanıp çalışması icap eder. Buna göre gelir düzeyi ile ilgili araştırmanın önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Böylece araştırmanın içerisinde gelir düzeyi ile ilgili çeşitli problemler, Allah ın Rasûlü, Kur an ın tebliğcisi ve uygulayıcısı, temel kaynaklarımızdan ikincisi olan Peygamberimiz Hz. Muhammed in (s.) hadisleri ışığında açıklanmaya çalışılacaktır Araştırmanın Đçeriği Araştırma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi, içeriği açıklanmıştır. Birinci bölümde, araştırma ile ilgili kavramlar üzerinde detaylı bir şekilde durulmuştur. Özellikle gelir düzeyi kavramı, son yüzyılımızın bir problemi olması sebebiyle, iktisat teoristyenlerinin konu ile ilgili teorilerine yer verilmiştir. Bunlardan Sosyalist ekonomik sistem ile kapitalist ekonomik sistem incelenmiştir. Bunun yanında, Đslam hukukçularının gelir düzeyi kavramına karşı bakış açıları, gelir düzeyini doğrudan ilgilendiren kavramlar ve gelir düzeyini dolaylı olarak ilgilendiren kavramlar açıklanmıştır ve gelir düzeyi değerlendirilmiştir. Đkinci bölümde, hadislerde gelir düzeyine geçmeden önce, kutsal kitabımız Kur an-ı Kerim de insanın dünya ve ahiret dengesini sağlayabilme yolları ve gelir düzeyi kavramı incelenmiştir. Daha sonra temel çalışma konumuz olan hadisler tespit edilmiş, gelir düzeyinin artmasını teşvik eden hadisler ele alınmıştır. Gelir düzeyinin artması sebebiyle herhangi bir zararın meydana gelip gelmeyeceği, hadislerin gerçekten gelir düzeyinin düşük olmasını teşvik mi ettiği yoksa gelir düzeyinin yüksek olduğu durumlarda veya düşük olduğu durumlarda bizlere ne yapmamız gerektiği konusunda yol mu gösterdiği gibi problemler araştırılıp incelenmiştir. Gelir düzeyi yüksek olanların yapması gereken yükümlülükler ve gelir düzeyi düşük olanların yapma-

14 6 sı gereken yükümlülükler açıklanmıştır. Gelir düzeyinin düşük olması halinde meydana gelebilecek yararlar ve zararlar açıklanmıştır. Đslam ın ilk döneminde gelir düzeyi ve iktisadi hayatın yapısı, Sahabe içerisinde gelir düzeyi düşük olanlar ve yüksek olanların bir kısmı belirtilerek, her iki durumda da içinde bulundukları hali nasıl değerlendirdikleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve fakirlik ve zenginlikle ilgili bazı ahlaki hadisler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, gelir düzeyinin kişi ve toplum üzerinde bırakmış olduğu etki bireysel ve sosyal açıdan ele alınmıştır. Siyasi yapı açısından kişilerin ve toplumun gelir düzeyinin olumlu yönde düzeltilmesi için neler yapıldığını veya nelerin yapılabileceği, gelir düzeyini artırmaya çalışırken bu çalışmadaki niyetin önemli yeri ayetler ve hadisler ışığında araştırılarak değerlendirilmiştir.

15 7 BĐRĐ CĐ BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE

16 Gelir Düzeyi Gelir Düzeyi kavramı, yakın zamanlara kadar kullanılmamış olup sonradan, batının iktisadi, ekonomik gelişmesine bağımlılığımıza paralel olarak dilimize, kültürümüze, ekonomik kavramlarımıza girmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca, gelir, gelir dağılımı, milli gelir, ekonomik refah düzeyi, sosyal denge, sosyal refah, kişi başına düşen gelir gibi birbirine yakın ve birbirinin tamamlayıcısı kavramlar olarak anılmaktadır. Đslam dininde ekonomik gelir düzeyi düşük olanlara fakir, yoksul, miskin, ekonomik refah düzeyi yüksek olanlara ise zengin, varlıklı, gani gibi isimler kullanılmaktadır. Bundan dolayı araştırmamızda fakir, yoksul, miskin, zengin, varlıklı, gani kavramları ile gelir düzeyi ve hayat standardı deyimleri birlikte açıklanmaya çalışılacaktır. Dolayısıyla konu daha iyi açıklanmış ve anlaşılmış olacaktır Günümüz Đktisat Đlminde Gelir Düzeyi Günümüz iktisat ilmine göre gelir düzeyi kavramını iyi anlamak ve iyi tahlil etmek için bu kavram ile ilgili, mana olarak tamamlayıcı kavramları açıklamak gerekir. Çünkü bireylerin, ailelerin gelir düzeylerinin belirlenebilmesi, gelir dağılımının belirlenmesine, bu da fonksiyonel gelir dağılımının gerçekleşmesine bağlıdır. Bireylerin, ailelerin gelir düzeylerinin bilinmesi, gelir dağılımının belirlenmesine bağlı olduğu için, ülkedeki gelirlerle ilgili verilerin sağlıklı bir şekilde toplanması zorunludur. 17 Đktisat- Ekonomi (economics): Bir sosyal bilim dalıdır. Belirli gelir düzeyine sahip olan insanların sınırlı kaynaklarla en iyi nasıl tatmin edileceğini inceler. Mikro (küçük) ekonomi, Makro (büyük) ekonomi olarak ikiye ayrılır. Benzetme yapılacak olursa, makroekonomi bir ormanın, mikroekonomi ise ormanın içindeki 17 Necat Berberoğlu, Makro Ekonomi Teorisi (Makro Ekonomik Analiz), Anadolu Ünv. Yay., Eskişehir, trs., s., 173

17 9 ağaçların incelenmesi demektir. Dolayısı ile insanların, ailelerin gelirlerini, gelir düzeylerini mikroekonomi bilim dalı inceler. 18 Gelir (income): (Gelmekten gel-i-r). Bir kimseye ve topluluğa belli zamanlarda gelen para; iktisadi manada ise; Bir sermaye veya bir faaliyetin ürünü; cari fiyatlarla milli gelir yurt içi gelirin, mal ve hizmet miktarının üretildiği yılların fiyatı ile çarpımından elde edilen gelir. Dar gelirli (gelir düzeyi düşük, fakir, yoksul), gelir dağılımından payına düşen tutar az olan ve bu yüzden tüketim harcamalarında belli bir düzeyin üstüne çıkamayan kişi, anlamında kullanılır. 19 Ekonomide gelir, üretim faaliyetlerine katılan faktörlerin, elde edilen hâsıladan payları ifade eder. Bu bölüşümde emeğin payına ücret, sermayenin payına faiz, doğal kaynakların payına rant, teşebbüsün payına kâr adı verilir. 20 Hâsıladan faktörlere düşen bu paylar, faktör sahiplerinin gelirini oluşturur. 21 Milli Gelir: Milli geliri anlayabilmek ve hesaplayabilmek için iki temel kavramı bilmek gerekir. Bunlar, gayri safi yurtiçi hâsıla (GSYĐH), gayri safi milli hâsıladır (GSMH). Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYĐH) (gros domestic product=gdp): Belirli bir zaman içinde bir ülkede üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeridir. Belirli bir zaman dilimi için genellikle bir yıl ölçü alınır. Nihai mal ve hizmetler ise, üretilen toplam mal ve hizmetlerden kullanılan ara mallar çıktıktan sonra geriye kalan değerdir. Doğrudan tüketime yöneliktir. Örnek olarak, bakkalda satılan ekmek nihai bir maldır. Milli gelirin hesaplanmasında ekmeğin değeri hesaba katılır. Ekmeğin oluşundan tüketim haline gelinceye kadar yapılan her türlü emek, iş, hizmet hesaba katılmaz. Eğer bunlar da katılacak olursa işin içinden çıkılamaz Tümay Ertek, Temel Ekonomi, Beta Basım Yayın Dağıtım, 1. Baskı, Đstanbul, 2006, s. 205; Erhan Arda, Ekonomi El Sözlüğü, Beta Basım Yayın, 2. Baskı, Đstanbul, 2008, s. 248 Meydan Larousse, Gelir maddesi, 7, 46; Arda, age, 202 Ertek, a.g.e, 196; Arda, age, 202; <http://muhasebeturk,org/ecopedia/389-g/4131-gelir-nedir-nedemek-tanimi.html>, ( ) Arda, age, 202 Ertek, age, 213,214; bk. Tezer Öcal, Ertan Oktay, Tuba Ongun, Mehmet Tomambay, Turgut Gümüş, Ansiklopedik Ekonomi Sözlüğü, Verso Yayıncılık, Ankara, 1989, s.103

18 10 Gayri Safi Milli Hâsıla (GSMH) (gros national protuct=g P): Bir ülkenin yurt dışında çalışan vatandaşlarının ülkeye gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYĐH ya eklenip, ülkede çalışan yabancıların kendi ülkelerine gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYĐH dan çıkarılması ile elde edilen değerdir. 23 Gelir Dağılımı (income distribution): Genel anlamıyla, bir ekonomide elde edilen tüm gelirlerin bireyler, üretim faktörleri, sektörler vs. gibi birimler arasında bölüşülmesi olayıdır. Elde edilen gelirin, bireyler, aileler arasında dağıtılmasına kişisel gelir dağılımı, üretim faktörleri arasındaki bölüşümüne de fonksiyonel gelir dağılımı denir. 24 Kişisel gelir dağılımındaki ekonomik birimler genellikle bireyler ve ailelerdir. Bir toplumdaki bireylere düşen gelirlerin incelenmesiyle hem o toplumdaki refahın nasıl paylaşıldığı hem de toplum içerisindeki gruplar arasındaki gelir dağılımı farklılıklarını yani gelir düzeylerini ortaya koymaktadır. Kişisel gelir dağılımında, gelirin kaynağı önemli değildir. Kişilerin eline geçen toplam gelir önemlidir. Çünkü kişilerin gelir dağılımından elde ettiği paya göre gelir düzeyleri artacak ve sosyal bir refah düzeyine kavuşmuş olacaktır. Günümüzde kişisel gelir dağılımı, sosyal ve ekonomik açıdan önemli olduğundan incelenmesi zorunludur. Çünkü bir toplumdaki çeşitli gelir düzeyindeki kişiler bu şekilde gruplandırılarak, kişiler ve aileler arasındaki gelir farklılıkları böylece ortaya çıkarılabilir. 25 Dolayısı ile ülke gelirinin kişiler veya aileler arasındaki dağılımına kişisel gelir dağılımı denir. Kişilerin, ailelerin gelir düzeylerini bilmek için kişisel gelir dağılımından elde ettiği payı ölçmek, değerlendirmek gerekir. Bu ölçme ve değerlendirme çeşitli şekillerde yapılabilir. Günümüz iktisat ilminde bu gelir dağılımındaki farklılıkları ölçmek, değerlendirmek için Lorenz eğrisi (Teorisi) kullanılır. Hane halkı en düşük gelir düzeyinden en yüksek gelir düzeyine doğru sıralanır. Örnek olarak, Hane halkı beş eşit sayıya bölünür ve her grubun ülke gelirinden elde ettiği pay belirlenir Ertek, age, 218 Berberoğlu, age, ; Arda, age, 203 Berberoğlu, age, 172 Berberoğlu, age, 174; Ertek, a.g.e, 198

19 11 Fonksiyonel gelir dağılımındaki farklılıkları ölçmek için de şu teoriler kullanılır. 1. Ricardo nun Gelir Dağılımı Teorisi, 2. Marx ın Gelir Dağılımı Teorisi, 3. Neo-Klasik Gelir Dağılımı Teorisi, 4. Keynesyen Gelir Dağılımı Teorisi. 27 Gelir Vergisi: Gerçek kişilerin genellikle bir yıl gibi belirli bir dönem içerisinde elde ettikleri net gelirlerden alınan vergidir. Bu vergi alınırken, yükümlünün kişisel veya ailesel pozisyonu yani gelir düzeyleri göz önüne alınır. 28 Fakirlik: Đki farklı biçimde tanımlanır. Birinci yaklaşımda belirli büyüklükteki bir ailenin (mesela 3 kişilik bir ailenin) beslenme, giyinme, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılamak için sahip olması gereken gelir düzeyinden hareket edilir. Bu yaklaşıma göre, belirli büyüklükteki bir ailenin (beslenme, barınma ve eğitim gibi) temel ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılamak için gerekli gelire sahip olmaması durumuna mutlak fakirlik (absolute poverty) denir. Đkinci yaklaşıma göre ise, fakirliğin nispi bir durum olduğu, temel ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılayan, fakat etrafındaki diğer kişilerden ortalama olarak, mesela yüzde yirmi daha az gelir elde eden bir kişinin de kendini fakir olarak değerlendirebileceği hususundan hareket edilir. Bu yaklaşıma göre toplumdaki ortalama gelirden belirli bir oranda daha az gelir elde edenlerin durumu nisbi fakirlik (relative poverty) diye nitelendirilir. Örneğin x ülkesinde ortalama gelir 20 milyar ise, ortalama gelirden yüzde yirmi beş daha az gelir elde edenlerin- gelirleri 15 milyardan düşük olanların durumuna fakirlik- nisbi fakirlik denir. Önceki yaklaşımda olduğu gibi bu alternatif yaklaşımda da fakirlerin nüfusa oranına, fakirlik haddi (poverty rate) denir. 29 Mutlak fakirlikte fakirliğin çizgisi iki farklı yöntemle hesaplanır. Bunlardan birincisi, sadece minimum gıda harcaması maliyetini esas alır. Bunun için kişinin yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan minimum kalori ihtiyacı hesaplanır. Daha sonra bu kalori ihtiyacını sağlayacak gıda harcaması maliyeti çıkarılır. Đkinci yöntem, bireyin sadece minimum gıda harcaması değil onun yanında diğer temel ihtiyaçlarını Beberoğlu, age, 179 Erdal M. Ünsal, Mikro Đktisat, Genişletilmiş 6. Baskı, Đmaj Yay., Ankara, 2005, s.608

20 12 (giyinme, barınma, ısınma gibi) da dikkate alır. Dolayısıyla, birinci yönteme göre ikinci yöntem daha yüksek bir yoksulluk çizgisi tanımlar. Fakirlik çizgisinin kalori ihtiyacından hareketle hesaplanması tahmin edileceği gibi birçok güçlüğü de beraberinde getirmektedir. Çünkü bireyin kalori ihtiyacı, yaşına, cinsiyetine ve yaptığı işe göre farklılıklar gösterir. Bu nedenle, minimum kalori ihtiyacını belirlemek, özünde belirsizlik taşıyan bir süreçtir. Mutlak fakirliğin belirlenmesinde, bireyin günlük kalori ihtiyacından yola çıkarak veri, bir hane halkı büyüklüğü ile en düşük düzeyde tüketilecek malların miktarları belirlenir. Mutlak fakirliğin belirlenmesinde mal ve hizmetlerin yanı sıra bu mal ve hizmetlerin fiyatları da önemlidir. Her hane halkı büyüklüğü için, bu miktar ve fiyatlar üzerinden minimum maliyetler (fakirlik çizgileri) hesaplanır. Hane halkının gelir düzeyi, hesaplanan bu fakirlik çizgisi ile karşılaştırılarak hane halkının fakir sınıfına girip girmediğine karar verilir. Dünya Bankası tarafından 1990 yılında yapılan bir çalışmada, günlük geliri, bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarı olan 2400 k/cal besini almaya yetmeyen kişiler gelir düzeyi düşük olduğu için mutlak fakir olarak tanımlanmıştır. Mutlak fakirlik sınırı, ortalama bir hesaplama ile azgelişmiş ülkeler için kişi başına günde 1 dolar olarak kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2 dolar, Türkiye ve bazı Doğu Avrupa ülkeleri için 4 dolar, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14,40 dolar olarak belirlenmiştir. 30 Hayat Standardı (living standard): Gıda, giyim, konut, sağlık, eğitim, v.b. zorunlu olan ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetlerin tüketilen kalitesi ve miktarı, yaşam düzeyini belirler. Bu bir standart olarak alınıp değerlendirilir. 31 Asgari Ücret (minimum wage): Đşçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu Muhteşem Kaynak, Kalkınma iktisadı, Gazi Kitapevi, 2. Baskı, Ankara, 2007, s Arda, age, 222

ZEKÂT IN KELİME OLARAK; ARTMA ÇOĞALMA ARINMA BEREKET Bu anlamlara gelmektedir.

ZEKÂT IN KELİME OLARAK; ARTMA ÇOĞALMA ARINMA BEREKET Bu anlamlara gelmektedir. ZEKÂT IN KELİME OLARAK; ARTMA ÇOĞALMA ARINMA BEREKET Bu anlamlara gelmektedir. Zekât Terim Olarak İse; Dinen zengin sayılan Müslümanların yılda bir kez malının ya da parasının belli bir miktarını Allah

Detaylı

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd

Detaylı

1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar

1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar 1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar İÇİNDEKİLER KUR AN NEDİR? KUR AN-IN AMACI? İNANÇ NEDİR İBADET NEDİR AHLAK NEDİR KISSALAR AYETLER KUR AN NEDİR? Kur an-ı Hakîm, alemlerin Rabbi olan Allah ın kelamıdır.

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

Ekonomi II. 14.Bölüm:Milli Gelir. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 14.Bölüm:Milli Gelir. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 14.Bölüm:Milli Gelir Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 14.1.Milli Gelir İle İlgili İki Temel Kavram

Detaylı

Ders içeriği (11. Hafta)

Ders içeriği (11. Hafta) 11. Milli Gelir 11.1. Gayri Safi Milli Hasıla 11.2. Gayri safi Yurtiçi Hasıla 11.3. Safi Milli Hasıla 11.4. Milli Gelir 11.5. Nominal ve Reel Milli Gelir 11.6. Şahsi Gelir ve Kullanılabilir Gelir Ders

Detaylı

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016 EN GÜZEL İSİMLER O NUNDUR Aziz Müminler! Okuduğum âyet-i kerimede Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor: O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah tır. Güzel isimler O nundur.

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I Ders No : 00700400 : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön Koşul

Detaylı

Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır?

Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır? B i r l i k t e Ö ğ r e n e l i m Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır? Mahmut S. YARDIM 1 Yoksulluğun çok boyutlu bir olgu olması, tanımlanmasında ve ölçülmesinde farklı yaklaşımların kullanılmasına yol

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

ZAFER TALHA ÇİMEN 8/E - 1453

ZAFER TALHA ÇİMEN 8/E - 1453 ÖZEL EGE LİSESİ (ORTAOKULU) DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ KAZA VE KADER (Allah, herkesin ne yapacağını bilip yazdığına göre, insanların hayır işlemesinin bir anlamı var mı? İslam da İnsanın İradeli Fiilleri

Detaylı

MİLLİ GELİR VE MARJİNAL TÜKETİM EĞİLİMİ

MİLLİ GELİR VE MARJİNAL TÜKETİM EĞİLİMİ MİLLİ GELİR VE MARJİNAL TÜKETİM EĞİLİMİ Bu çalışmayı yapmamızın amacı; marjinal tüketim eğilimi ve milli gelir arasında bir ilişkinin olup olmadığını göstermektir. Gelişmiş olan ülkelerde kişi başına düşen

Detaylı

ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE

ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE ONBĠRĠNCĠ BÖLÜM BÜYÜME, KALKINMA VE YOKSULLUKLA MÜCADELE Bu ünite tamamlandığında; Büyümenin kaynaklarının neler olduğunu belirtebileceğiz Büyüme teorilerini açıklayabileceğiz Hızlı büyüme için nelerin

Detaylı

Dua Dua, insan ile Allah arasında iletişim kurma yollarından biridir. İnsan, dua ederken Allah ın kendisini işittiğinin bilincindedir. İnsan dua ile dileklerini aracısız olarak Allah a iletmekte ondan

Detaylı

Ekonomi II. 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL

Ekonomi II. 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL Ekonomi II 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 13.1.Makroekonomi Nedir?

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH 427 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri 1 ) İlahi kitapların sonuncusudur. 2 ) Allah tarafından koruma altına alınan değişikliğe uğramayan tek ilahi kitaptır. 3 ) Diğer ilahi

Detaylı

Ekonomi Nedir? Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından. faydalanılmıştır.

Ekonomi Nedir? Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından. faydalanılmıştır. Ekonomi Nedir? Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Ekonomi(=İktisat)Nedir? İktisat; Arapça kökenli bir kelimedir.

Detaylı

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım.

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu

Detaylı

Ünite 3. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen. Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ. Ögr. Öğr.

Ünite 3. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen. Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ. Ögr. Öğr. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen Ünite 3 Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ Ögr. Öğr. Sinan EMİRZEOĞLU 1 Ünite 3 EKONOMI Ögr. Öğr. Sinan EMİRZEOĞLU İçindekiler 3.1.

Detaylı

KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ

KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ Kuruluş yeri belirlenen bir üretim biriminin üretim miktarı açısından hangi büyüklükte veya kapasitede olması gerektiği işletme literatüründe kapasite planlaması

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 5.Bölüm: Devletin Fiyat Kontrolü

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 5.Bölüm: Devletin Fiyat Kontrolü Ekonomi I 5.Bölüm: Devletin Fiyat Kontrolü Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 5.1.Tavan Fiyat Devlet bazen piyasalara

Detaylı

Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü

Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...xi KISALTMALAR... xvii GİRİŞ...1 Birinci

Detaylı

ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ

ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ HÜKMÜ ŞARTI ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

Ders Adı : DİN PSİKOLOJİSİ Ders No : Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 4. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri

Ders Adı : DİN PSİKOLOJİSİ Ders No : Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 4. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : DİN PSİKOLOJİSİ Ders No : 00004003 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Kültürümüzden Dua Örnekleri. Güzel İş ve Davranış: Salih Amel. İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir. Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 URL:

Kültürümüzden Dua Örnekleri. Güzel İş ve Davranış: Salih Amel. İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir. Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 URL: Hazırlayan: Mehmet Fatih Bütün URL: Kültürümüzden Dua Örnekleri Güzel İş ve Davranış: Salih Amel İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 Kültürümüzde birçok dua örneği

Detaylı

MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA

MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA Ekonomik Faaliyetlerin Döngüsü Mal ve Hizmetler C HANEHALKLARI Tüketim Harcamaları Faktör Ödemeleri B A FİRMALAR Üretim Faktörleri GSYH ÖLÇME YÖNTEMLERI Üretim Yöntemi: Firmaların

Detaylı

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Yıl: 24 Sayı:87 Nisan 2010 9 Güncel TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Sıddık Ensari TÜİK periyodik olarak 2002 yılından beri düzenli bir şekilde yaptığı Hanehalkı Bütçe Anketleri sonuçlarını esas alan

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 Ders Planı Kıtlık, Tercih ve Piyasa Sistemi Arz Talep Analizi Tüketici Dengesi Üretici Dengesi Maliyet Teorisi Piyasalar Tam Rekabet Piyasası Tekel Piyasası

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

Araştırma Notu 16/191

Araştırma Notu 16/191 Araştırma Notu 16/191 7 Mart 2016 REİSİ KADIN OLAN 1,2 MİLYON HANE YOKSUNLUK İÇİNDE YAŞIYOR Gökçe Uysal * ve Mine Durmaz ** Yönetici özeti Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat

Detaylı

FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal

FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal FIKIH KÖŞESİ YAZILARI Zekât ve Fitre Müslümanlar zekât ve fitrelerini şahıslardan ziyade kuruluşa verebilir mi? Zekât ve Fitre ibadetleri, sosyal dayanışma ve İslamî değerlerin mali olarak desteklenmesi

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya

Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya VAHYE DAYALI DİNLER YAHUDİLİK Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya nispetle verilmiştir. Yahudiler

Detaylı

Azrail in Bir Adama Bakması

Azrail in Bir Adama Bakması Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen

Detaylı

MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE

MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN YAŞAM GİDERLERİNİN ERKEK ÖĞRENCİ DEĞİŞKENİNE GÖRE İNCELENMESİ, DÜZCE MYO ÖRNEĞİ Yrd.

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ

Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay Yrd.Doç.Dr. Gülay Hız Yrd.Doç.Dr. Musa Türkoğlu Yrd.Doç.Dr. Oktay Aktürk Yrd.Doç.Dr. Temur

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI ORTAÖĞRETĠM DĠN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BĠLGĠSĠ ÖĞRETĠM PROGRAMLARINDA ÖĞRENCĠ KAZANIMLARININ GERÇEKLEġME DÜZEYLERĠ

Detaylı

Y R D. D O Ç. D R. M A H M U T M. B A Y R A M O Ğ L U

Y R D. D O Ç. D R. M A H M U T M. B A Y R A M O Ğ L U GENEL EKONOMİ Y R D. D O Ç. D R. M A H M U T M. B A Y R A M O Ğ L U İktisat Ekonomi İktisat;Arapça kökenli kasıtlı, bilinçli, ılımlı hareket Günlük dilde Türkçeye tutumluluk olarak geçmiş Ekonomi; eski

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 25540

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 25540 Resmi Gazete Tarihi: 01.08.2004 Resmi Gazete Sayısı: 25540 ASGARİ ÜCRET YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, asgari ücretin tespiti sırasında

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU Dış ticaretin amacı piyasadaki ihtiyacın karşılanmasıdır. Temel neden uluslararası mal hareketliliği değil, ülkenin denge arayışıdır. Ülkedeki ürün yetersizliği

Detaylı

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler

3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler 3. ÜNİTE: EN GÜZEL ÖRNEK HZ. MUHAMMED İN İBADETLERİ 3. Farz Dışında Yaptığı İbadetler KAZANIMLARIMIZ O Bu ünitenin sonunda öğrenciler Hz. Muhammed'in: O 1. Öncelikle bir kul olarak davrandığını kavrar.

Detaylı

Edinilmiş mal sayılan değerler:

Edinilmiş mal sayılan değerler: MAL REJİMİ Evlilik birliği içerisinde eşlerin mallarının tabi olduğu rejim mal rejimidir. Eşler mal rejimini kendileri seçebilir ve evlilik süresince değiştirebilirler. Eşlerin açıkça mal rejimi seçimine

Detaylı

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir?

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir? Kurban sözlükte yaklaşmak, yakınlaşmak gibi anlamlara gelmektedir. Kurban, Allah a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla belirli bir zamanda uygun nitelikteki bir hayvanı kesmektir. Kesilen

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

GENEL YAYIN YÖNETMENÝ VE SORUMLU YAZI ÝÞLERÝ MÜDÜRÜ TALÝP ARSLAN

GENEL YAYIN YÖNETMENÝ VE SORUMLU YAZI ÝÞLERÝ MÜDÜRÜ TALÝP ARSLAN 1 ÝMTÝYAZ SAHÝBÝ MUSTAFA KOÇ GENEL YAYIN YÖNETMENÝ VE SORUMLU YAZI ÝÞLERÝ MÜDÜRÜ TALÝP ARSLAN BASKI YERÝ ÇAÐLAYAN A.Þ. TS EN ISO 9001:2008 SER NO: 300-01 SARNIÇ YOLU ÜZERÝ NO:7 GAZÝEMÝR / ÝZMÝR TEL: 0

Detaylı

GELIR VE SERVET BÖLÜŞÜMÜ 2

GELIR VE SERVET BÖLÜŞÜMÜ 2 GELIR VE SERVET BÖLÜŞÜMÜ 2 1. LORENZ EĞRİSİ 2 2. GELİR BÖLÜŞÜMÜ 3 3. PROBLEMLER VE REFORM ÖNERİLERİ 4 4. BENZERİ BENZERLE KIYASLAMAK; SERVET VE GELİR EŞİTLİĞİ 4 5.1. BEŞERİ SERMAYE 5 6. FAKTÖR FİYATLARI

Detaylı

HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS MÜFREDAT PROGRAMI

HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS MÜFREDAT PROGRAMI HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS MÜFREDAT PROGRAMI 1. SINIF 1. YARIYIL İLH101 KURAN OKUMA VE TECVİD I 4 0 4 4 İLH103 ARAP DİLİ VE BELAGATI I 4 0 4 4 İLH105 AKAİD ESASLARI 2 0 2 2

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Kur an ın Bazı Hikmetleri

Kur an ın Bazı Hikmetleri Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı,

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI Sayı : 47 Tarih : 04.09.2012 Toplantıda Bulunanlar : 1. Yrd. Doç. Dr. Süleyman TURAN, Müdür V. 2. Prof.

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH 102 2 4+0 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar)

İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar) İKTİSADÎ DÜŞÜNCENİN EVRİMİ (Başlangıcından Neoklasiklere) (İktisada Giriş I dersi için yardımcı kısa notlar) Merkantilizm: 15. ve 16. yüzyıllardaki coğrafî keşiflerde birlikte Avrupa ülkeleri dünyaya açılmaya

Detaylı

dinkulturuahlakbilgisi.com

dinkulturuahlakbilgisi.com dinkulturuahlakbilgisi.com 1-Ülkemizde Kızılay, Sosyal hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Aşevleri -gibi kurumların varlığı aşağıdakilerden hangisine önem verildiğini göstermektedir? A- Milli eğitime

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI

6. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI 1 Planlama Kelime ve Kelime Gruplarında Anlam 2 Cümlede Anlam 3 4 Metin Yorumu Yazım Kuralları ktalama İşaretleri 6 Kelime Yapısı 7 Sözcük Türleri ve Tamlama 6. SINIF TÜRKÇE PROGRAMI Anlatım Süresi (Ders

Detaylı

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23)

Gıybet (Hadis, Tirmizi, Birr 23) Dedikodu (Gıybet) Gıybet Dedikodu (gıybet), birisinin yüzüne söylenmesinden hoşlanmadığı şeyleri arkasından söylemektir. O kimse söylenen şeyi gerçekten yapmış ise bu gıybet, yapmamış ise iftira olur (Hadis,

Detaylı

EĞİTİM ÇALIŞANLARININ 2009 KASIM GEÇİM DÜZEYİ RAPORU

EĞİTİM ÇALIŞANLARININ 2009 KASIM GEÇİM DÜZEYİ RAPORU EĞİTİM ÇALIŞANLARININ 2009 KASIM GEÇİM DÜZEYİ RAPORU Sayı: 4 05 Aralık 2009 Kışlık Giyecekler nde Etkisini Kasım Ayında da Sürdürmekte 2009 Kasım ayına ilişkin, 4 kişilik eğitim çalışanı ailesinin aylık

Detaylı

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72 DÜZENLEME ve BİLİM KURULU Prof. Dr. Ahmet Saim ARITAN Prof. Dr. Ali ÖZEK Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Prof. Dr. Bedreddin ÇETİNER Prof. Dr. Orhan ÇEKER Prof. Dr. H. Tekin GÖKMENOĞLU Prof. Dr. Saffet KÖSE Prof.

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

ÜRETİM VE MALİYETLER

ÜRETİM VE MALİYETLER ÜRETİM VE MALİYETLER FİRMALARIN TEMEL AMACI Mal ve hizmet üretimi firmalar tarafından gerçekleştirilir. Ekonomi teorisine göre, firmaların mal ve hizmet üretimindeki temel amacı kar maksimizasyonu (en

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRK DİLİ II TRD103 2 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

MALİYETE GÖRE FİYATLANDIRMA

MALİYETE GÖRE FİYATLANDIRMA MALİYETE GÖRE FİYATLANDIRMA Ürün fiyatlama kararlarında ilk adım fiyat belirleme olduğuna göre öncelikle fiyatın belirlenmesi gerekmektedir. Maliyete göre fiyatlandırma yapılırken ürünün maliyeti dikkate

Detaylı

Islam & Camii Diyanet İşleri Türk İslam Birliği

Islam & Camii Diyanet İşleri Türk İslam Birliği & Camii Diyanet İşleri Türk İslam Birliği Mülheim an der Ruhr Fatih Camii Islam kelimesi üc manaya gelir 1. Yüce Allahın emirlerine itaat edip, yasaklarından kacınmak. 2. Bütün insanlarla diğer canlılar

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; [3]

Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; [3] Şimdi de hızlıca Müteşabihat hakkında bir iki şey söylemek istiyorum. Deniliyor ki Kur ân da hem Muhkemat hem Müteşabihatlar vardır. Bu durumda Kur ân a nasıl güvenebiliriz? Gerçek şudur ki bu konu doğru

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İSLAM EĞİTİM TARİHİ ILA323 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

İNSANIN DOĞASI, MÜLKİYET VE İSRAF ÜZERİNE BAZI GERÇEKLER

İNSANIN DOĞASI, MÜLKİYET VE İSRAF ÜZERİNE BAZI GERÇEKLER İNSANIN DOĞASI, MÜLKİYET VE İSRAF ÜZERİNE BAZI GERÇEKLER Prof.Dr.Coşkun Can Aktan I....Yığın yığın biriktirilmiş altın ve gümüşe, salma atlara, sağmal hayvanlara ve ekinlere karşı düşkünlük insanlara çekici

Detaylı

İşletme - Ders 1. Temel Ekonomik Kavramlar

İşletme - Ders 1. Temel Ekonomik Kavramlar İşletme - Ders 1 Temel Ekonomik Kavramlar 1.1. İhtiyaç İhtiyaç, herhangi bir şeye duyulan istektir. İhtiyaç hissi tatmin edildiği zaman haz, aksi durumda ise elem duyarız. İhtiyaçlarımız zaman boyunca

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA

TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK HAZIRLAYAN Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK MADDİ TEMİZLİK MANEVİ TEMİZLİK İslam dini, hem maddî, hem de manevî temizliğe büyük bir önem vermiştir. Bu iki kısım temizlik arasında büyük bir ilgi vardır.

Detaylı

NAFAKA. Nafakasının yiyecek sınıfları ekmek veya un, tuz, yağ, sabun, odun ve her ihtiyaçta kullanılmak üzere laz

NAFAKA. Nafakasının yiyecek sınıfları ekmek veya un, tuz, yağ, sabun, odun ve her ihtiyaçta kullanılmak üzere laz NAFAKA 1 - İbni Nüceym Fetvalarından: "Hind, kendisini boşayan kocasından hamile olduğunu ifade edip, gebelik Açıklama: Kadın ister fakir isterse zengin olsun, ister Müslüman isterse ehl-i kitaptan bulunsun,

Detaylı

Klasik ve Neo-klasik Dış Ticaret Teorileri

Klasik ve Neo-klasik Dış Ticaret Teorileri Klasik ve Neo-klasik Dış Ticaret Teorileri Klasik Dış Ticaret Teorisi -Klasik dış ticaret teorisinde temel sorun -Klasik teorinin temel esasları -Klasik iktisatçıların dış ticaret teorilerinin varsayımları

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH 202 4 2+0 2 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL GİRİŞ Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır. 2 Ekonominin

Detaylı

Terim olarak kader, "Allah'ın her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve uyum içerisinde yaratmasına ve yaratılmış olan her şeyi programlamasına " denir.

Terim olarak kader, Allah'ın her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve uyum içerisinde yaratmasına ve yaratılmış olan her şeyi programlamasına  denir. On5yirmi5.com Kaza ve kader nedir? Kader; planlamak, değerlendirmek, ölçmek ve programlamak gibi anlamlara gelir. Kaza ise, kesin karar vermek, düzenlemek, gerçekleştirmek ve yaratmak anlamına gelir. Yayın

Detaylı