Her işletim sisteminin tasarımında olan üç temel unsur ise şunlardır;

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Her işletim sisteminin tasarımında olan üç temel unsur ise şunlardır;"

Transkript

1 İşletim Sistemi Yapıları Uygulama yazılımı, Sistem yazılımı ve İşletim Sistemi Sistem Bileşenleri İşletim Sistemi Hizmetleri Sistem Çağrıları Sistem Programları Sistem Yapısı Sanal Makine Sistemi Tasarımı ve Uygulaması Sistem Üretimi Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; Performans: İşletim sistemi, makine kaynaklarını (özellikle MİB zamanı ve bellek alanı) en etkili şekilde kullanılmasını sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır. Kaynakların özel kullanımı: İşletim sistemi, kaynakların yalıtımını sağlamalıdır, Bir işlemin diğer işleme ait kaynaklara olan müdahalesine veya bu işleme ait bilgilerin silinmesine izin vermeyen bir koruma mekanizması geliştirmelidir. Her işletim sisteminin tasarımında olan üç temel unsur ise şunlardır; İşlemci modları Çekirdek (Kernel) Sistem servislerini uyarma metodu İşlemci Modları İşlemci Modları Bellek Kullanımı Supervisor Mod (Kernel Mod): İşlemci supervisor modda iken donanımsal her tür komutu çalıştırır. Supervisor moda çalışan komutlara öncelikli komutlar denilmektedir. Kullanıcı Modu: İşletim sistemi programları supervisor moda çalışırken diğer tüm yazılımlar kullanıcı modunda çalışmaktadır. Örneğin giriş/çıkış işlemleri supervisor moda çalışmakta, kullanıcı modunda yer alan bir program herhangi bir giriş/çıkış işlemi yapılmasını istediğinde bunu işletim sisteminin yapmasını istemektedir. Kullanıcı İşlemleri Supervisor İşlemleri Kullanıcı Alanı Supervisor Alanı

2 Supervisor Çağrı (Supervisor Call) İşlemci supervisor moda geçtiğinde işletim sisteminin kodlarını çalıştırmaktadır. Kullanıcı modundaki bir işlem işletim sistemini çağırdığında işlemci hemen supervisor moda, mod bitini kullanarak geçer ki bu duruma supervisor çağrı (veya sistem çağrısı) denilmektedir. Supervisor Çağrı (Supervisor Call System Call) Örneğin; Word de büyük bellek gerektiren bir dosya açınca başka işlemlerin alanlarına müdahale edilir. Bunu önlemek amacıyla yeni bir alan bu dosya için eklenmelidir. Burada supervisor çağrı yapılmıştır Çekirdek İşletim sisteminin supervisor modda çalışan ve diğer parçaları için temel servisleri sağlayan en önemli parçasıdır. İşletim sisteminin uzantıları kullanıcı modunda çalışır ve daha sınırlı haklara sahip olur. Çekirdekte çalışan işletim sistemi fonksiyonları ise belleğe ve çekirdeğin diğer bölümlerine ulaşmada daha fazla haklara sahiptir. Kabuk (Shell) - Komut yorumlayıcısı (Command Line Interpreter) Kabuk (shell) veya diğer adıyla komut yorumlayıcısı ise kullanıcının sisteme verdiği komutları anlayan ve çalıştıran bir programdır. Kabuğun genellikle bir arayüzü bulunmaktadır; örneğin DOS taki C:> nin göründüğü komut istemi arayüzü ve kullanıcının girdiği DIR komutu. Çekirdek ve kabuk bazı işletim sistemlerinde ayrı iken bazılarında da sadece kavramsal olarak ayrılmıştır Kabuk (Shell) - Komut yorumlayıcısı (Command Line Interpreter) Kullanıcı Kabuk programı Uygulama ve Sistem Yazılımları İşletim Sistemi Sistem Çağrı Arayüzü İşletim Sistemi Çekirdek türleri Monolitik çekirdekler (monolithic kernel): arasında kullanılan ilk çekirdeklerdir. Burada tüm yazılımlar, sürücüler işletim sisteminin çekirdeğinde yer almaktadır. Boyutu büyüktür. Örn: Unix Mikro çekirdekler (microkernel): Modüler yapısı olan bu çekirdeklerde sadece en önemli işletim sistemi fonksiyonları bulunmakta ve oldukça küçük boyuttadır. Yeni bir donanım eklendiğinde onun sürücüsü de çekirdeğe tanıtılmaktadır. Örn: MS-DOS

3 Sürücü Arayüzü Sistem servislerini uyarma metodu Sistem servislerini uyarma metodu Kullanıcı işlemlerinin işletim sisteminden belli servisleri (program çalıştırma, giriş/çıkış ve dosya işlemleri, ağ erişimi gibi) sağlaması istendiğinde oluşan bir durumdur. Bu bir sistem fonksiyonunun çağrılması veya MİB ne bir mesaj gönderilmesi ile gerçekleşmektedir. Sistem çağrıları, işletim sistemi ve işlemler arasında bir arayüzdür. Bu çağrılar genellikle Assembly dili komutları şeklindedir. C ve C++ gibi bazı programlama dilleri bunu direkt olarak yapabilmektedir. Microsoft Windows ise bunu Win32 API ile gerçekleştirir Temel İşletim Sistemi Katmanları UNIX İşletim Sistemi Katmanları Uygulama Katmanı Kütüphaneler Komutlar Uygulama Programları Kabuk (Shell) Katmanı Sürücü Sistem çağrı arayüzü Monolitik Çekirdek Modülleri Çekirdek (Kernel) Katmanı Sürücü Sürücü İşlem yönetimi Dosya yönetimi Bellek yönetimi Aygıt yönetimi altyapısı Donanım Katmanı Donanım Katmanı Kullanıcı Supervi sor Windows NT/2000/XP İşletim Sistemi Katmanları Kütüphaneler NT Yürütücüsü (Executive) Nt Çekirdeği İşlem Donanım Soyutlama Katmanı Altsistem G/Ç Alt sistemi İşlemci Ana Bellek Aygıtlar İşlem yönetimi Bellek yönetimi Dosya yönetimi Aygıt yönetimi altyapısı İşletim Sistemi Hizmetleri Program yürütme - belleğe bir program yüklemek ve çalıştırmak için sistemi yeteneği. I / O işlemleri - kullanıcı programları doğrudan I / O operasyonları yürütmek mümkün olmadığı, işletim sisteminin I / O gerçekleştirmek için bazı araçlar sağlamak gerekir Dosya-sistem işlemleri - program yeteneği, okuma, yazma, oluşturma ve dosyaları silmek için. İletişim - aynı bilgisayarda veya bir ağ ile birbirine bağlı farklı sistemlerde ya yürütme süreçler arasında bilgi alışverişi. Paylaşılan bellek veya mesaj vermek üzerinden uygulanmaktadır. Hata algılama - I / O cihazları, ya da kullanıcı programları, CPU ve bellek donanım hataları tespit ederek doğru hesaplama yapar

4 Ek İşletim Sistemi Fonksiyonları İlave fonksiyonlar değildir, verimli sistem operasyonları sağlanması içindir, kullanıcıya yardımcı olmak için mevcut değildir. Kaynak tahsisi Bazı zamanlarda çalışan birden fazla kullanıcı veya birden fazla iş için kaynak ayırmak. Muhasebe - Kullanıcıların ne kadar kullanmak ve hangi hesap için fatura ya da kullanım istatistikleri biriktirme bilgisayar kaynaklarının türlü hangi takip ve kayıt tutmak. Koruma - sistem kaynaklarına bütün erişim kontrol edilir sağlanması. Sistem Çağrıları Sistemi arasında arayüz çalışan bir program ve işletim sistemi çağrılarını sağlar. Montaj-dili(assembly-language) talimatları genel olarak kullanılabilir. Sistem programlama için Assembly dili yerine tanımlanan Diller sistemi doğrudan (örneğin, C, C + +) yapılacak aramalara izin verir Üç genel yöntemler çalışan bir program ve işletim sistemi arasında parametre geçirmek için kullanılır Yazmaçlarda parametreler. Hafızada bir tablosundaki parametrelerin saklamak ve tablo adresi bir kayıt bir parametre olarak geçirilir. Program tarafından (mağaza) yığına parametreleri itin ve işletim sistemi tarafından yığından pop Üç en yaygın API'ler Java sanal makinesi (JVM) için Windows, POSIX tabanlı sistemler (UNIX, Linux ve Mac OS X neredeyse tüm sürümleri de dahil olmak üzere) için POSIX API ve Java API için Win32 API, Tabloda Parametrelerin Geçişi: Sistem Çağrıları Türleri Proses Kontrol Dosya Yönetimi Aygıt Yönetimi Bakım Bilgileri İletişim MS-DOS Yürütme UNIX Çalışan Birden Çok Programlar Sistemde başlamak Bir Programı Çalıştırmak

5 İletişim Modelleri İletişim mesaj vermek ya da paylaşımlı bellek kullanarak yer alabilir. Sistem Programları Sistem programları, program geliştirme ve çalıştırma için uygun bir ortam sağlar,ayrılabilirler. Dosya Manipülasyon Durum Bilgisi Dosya Değişiklik Programlama Dili Desteği Program yükleme ve yürütme İletişim Uygulama programları Msg Geçişi Paylaşılan bellek Kullanıcıların çoğu daki operasyonun sistem tarafından tanımlanmış sistem programları değil, gerçek sistem çağrılarıdır MS-DOS Sistem Yapısı MS-DOS Katmanlı Yapısı MS-DOS en çok işlevselliği en az alanda sağlar Modüllere ayrılmamıştır MS-DOS bazı yapılara sahip olmasına rağmen, arayüz yapısı ve fonksiyonellik düzeyleri çok iyi değildir UNIX Sistem Yapısı UNIX Sistem Yapısı UNIX donanımın yapısına göre sınırlı bir yapısı vardır.unix işletim sistemini iki parçaya ayırabiliriz. Sistem Programları Kernel Sistem çağrı arayüzü altında ve fiziksel donanım üzerinde herşeyi içerir. Dosya sistemi, CPU zamanlaması, bellek yönetimi ve diğer işletim sistemi fonksiyonlarını sağlar; bir seviye için çok sayıda fonksiyon sağlar

6 Katmanlı Yaklaşım Bir İşletim Sisteminin Katmanı İşletim Sistemi bir dizi katmanlara ayrılmıştır ve her bir yapı bir alt katmanın üzerine inşa edilir.en alt katman (katman 0), donanım; en yükseği (katman N) ise kullanıcı arayüzüdür. Katmanlar, her türlü fonksiyonları(işlemleri) kullanabilir ama sadece alt düzey katmanların hizmetlerini kullanabilir OS/2 Katmanlı Yapısı Microkernel Sistem Yapısı Kernel den başlayıp kullanıcı alanına kadar uzanır. İletişim kullanıcı modülleri arasında yer alır ve mesaj yollamayı sağlar. Yararları: - microkerneli genişletmek daha basit - yeni mimarileri işletim sistemine uyumlu hale getirmek daha basit - daha güvenilir (çekirdek modunda daha az kod çalışıyor) - daha güvenli Windows NT İstemci-Sunucu Yapısı Sanal Makineler Bir sanal makine kendi mantıksal sonucuna katmanlı bir yaklaşım getiriyor. Donanım ve işletim sistemi çekirdeği bütün donanımmış gibi davranır. Bir sanal makine sade donanıma benzeyen bir arayüz sağlar. İşletim sistemi çoklu işlemlerin, kendi (sanal) belleğiyle kendi işlemcisi üzerinde çalışan bir yanılsamasını oluşturur

7 Sanal Makineler (Devamı) Sistem Modelleri Somut makinelerin kaynakları, sanal makineler yaratmak için dosya paylaşımı gerçekleştirir. CPU planlaması, kendilerine ait işlemcileri olan kullanıcılar için bir görünüm yaratabilir. Sargı ve dosya sistemi sanal kart okuyucularını ve sanal kablolu yazıcılarını destekleyebilir. Kullanıcı zaman paylaşımlı bir terminal, sanal makine konsol operatoru gibi hizmet verebilir. Sanal Olmayan Makine Sanal Makine Sanal Makinelerin Avantaj ve Dezavantajları Sistem Tasarım Hedefleri Sanal makinenin konsepti, her sanal makine diğerlerinden soyutlandığı andan itibaren sistem kaynaklarının tam anlamıyla korunmasına olanak sağlar.bu soyutlama kaynaklara direk erişime izin vermez. Sanal makine ağı, işletim sistemlerinin araştırılması ve geliştirilmesinde mükemmel bir araç niteliğindedir. Sanal makinelerde sistem gelişimi somut makinelere nazaran oluşturulmuştur ki bu da sistem işletiminin aksamasını engeller niteliktedir. Sanal makine konseptinin efor gerektiren kopyasını desteklemesi yönünden esas makineye göre yaptırımını gerçekleştirmesi zordur. Kullanıcı hedefleri işletim sistemi kullanımı kolay öğrenilebilirliği, güvenilirliği ve hızlı oluşu yönünden uygun olmalıdır. Sistem hedefleri işletim sistemi, esnekliği,hatasız oluşu ve verimliliği gibi yapılandırılması, korunması yöndünden dizaynı basit olmalıdır İşeyişi ve Politikaları Sistem Uygulamaları İşleyiş birşeyleri nasıl yapmayı saptar, politika ne olacağına karar verir. Politikanın, işleyişten ayrımı çok önemli bir unsurdur, bu ayrım eğer politika sonradan değişme ye müsait ise maksimum esnekliğe imkan sağlar. Assembly dilinde yazılanlara dayanarak, şuan işletim sistemi daha yüksek dil seviyeleriyle yazılabilmektedir. Yüksek seviyeli bir dille yazılmış kod: daha hızlı yazılabilir. daha kısa ve etkilidir. debug edilmesi ve anlaşılabilirliği daha kolay hale gelir. Eğer bir işletim sistemi yüksek seviyeli bir dille yazılmış ise diğer donanımlara tanışması çok daha kolay hale gelir

8 Sistem Jenerasyonu(SYSGEN) Sistem Çağrı Arayüzü İşletim sistemleri herhangi bir bilgisayarda çalışacak şekilde tasarlandı; sistem her türlü bilgisayara konfigure edilir halde olmalıdır. Sistem Jenerasyon programı donanım sistemlerinin konfigrasyonuna ilişkin bilgileri desteklemelidir. Önyükleme kernelin yüklenmesiyle bilgisayarın başlaması olayıdır. Bootstrap program ROM da depolanan kod kerneli yerleştirebilir, hafızaya yükleyebilmelidir ve uygulamasını çalıştırabilir olmalıdır. Güvenilir bir işletim sisteminde donanım kaynaklarının doğru bir biçimde paylaştırılması ve birbirinden yalıtılması gerekmektedir. Bunları yapabilmek için bir işletim sisteminin soyutlamaları, sistem çağrı arayüzü (system call interface) olarak da bilinen işletim sisteminin arayüzü kullanır API (Application Programming Interface) Tüm sistem yazılımları bir uygulama programlama arayüzü API (Application Programming Interface) yoluyla ulaşılabilinir. API; bir yazılım veya sistem yazılım parçasının programlama arayüzüdür. Veritabanları, VBasic editörü gibi. Programcılar uygulama programlama arayüzlerini kullanırlarken, işletim sistemi, sistem çağrı arayüzünü kullanır. API (Application Programming Interface) Uygulama programlama arayüzleri sistem yazılım arayüzlerine ulaşarak bunların kullanıcı tarafından kullanılabilmesini sağlar. Microsoft Windows sistem çağrı arayüzünü Win32 API olarak adlandırmıştır Standart API aracılığıyla Sistemi Çağrı örneği Bir dosyadan okuma yapmak için bir işlev - Win32 API ReadFile () fonksiyonu düşünün API Sistem Çağrı Uygulaması ReadFile geçirilen parametreleri () vardır. Handle file- dosyanın okunmasını LPVOID buffer - veri içine okumak ve yazılı olacak bir tampon DWORD BytesToRead tampon içine okunacakbayt sayısı(tampon boyutu) LPDWORD bytesread - son okuma sırasında okunan bayt sayısı LpOverlapped OVL - I / O kullanılan çakışan-engellenmeyen olup olmadığını gösteren OS tarafından sağlanan hizmetlere arayüzü iki bölümden oluşur: YüksekSeviye dil arayüzü - bir sistem kütüphanesine bir parçası Kullanıcı modunda çalıştırır Uygulanan standart bir prosedür aramayı kabul etmek için 2inci kısımda tuzakları(traps) Çekirdek parçası Sistem kipinde çalıştırır Gerekli sistem hizmeti uygular arayanı engelleme neden olabilir(beklemek zorunda) Tamamlama (çağrı başarı veya başarısızlık rapor edebilir) ilk kısma geri döner sonra

9 Sistem Çağrı Arabirimi Nasıl Çalışır?? Uygulama programı bir sistem çağrı yapar: Bir sistem kitaplığı rutin ilk denir Bu çekirdek sistemi standart (yerli API) için çağrı dönüşümleri ve tuzaklar 5 Return to caller Trap to kernel 10 Code of "read" into register Library procedure "fread" Standard C Library Example C programı (yazma çağırır) kütüphane çağrısının, () printf sistem çağrısı çağırmak Kontrol sistemi modunda çalışırken çekirdek tarafından alınır User space 4 Increment SP 11 Call "fread" Hizmet "kodu" göre, Çağrı memuru Kernel kısmen sorumlu çağırır 3 Push fd 2 Push &buffer 1 Push nbytes Application calling "fread" Istenen hizmetin niteliğine bağlı olarak, çekirdek çağıran süreç engelleyebilir Çağrı bittikten sonra, çağıran süreç yürütme sıradan bir işlevi çağrılmış gibi sonucu (başarılı / başarısız) elde sürdürür Kernel space (Operating system) 3.49 Dispatcher 7 8 Sys call handler 11 steps to execute the service fread (fd, buffer, nbytes) System API Standards Üç en sık API standartları POSIX tabanlı sistemler için POSIX API, Windows için Win32 API, Java sanal makinesi için Java API (JVM) POSIX (IEEE , ISO / IEC 9945) Esas Çok yaygın olarak kullanılan standart (dahil) C- dili hem tanımlar sistem çağrıları ve onların işlevsellik ve komut satırı biçimi ile birlikte zorunlu sistem programları Örneğin ls-w dir Bir 'geniş' biçiminde bir dizindeki dosyaların listesini yazdırır Komple şartname ame.html altındadır Win32 (Micro $ oft Windows tabanlı sistemlerde) Sistem çok karmaşık birçok Windows GUI rutinleri, gerçekten tam özellikleri ile birlikte aramaları belirtir Types of System Calls Hizmet kümesi (görünüşte bağımsız) gruplar: Proses kontrol ve IPC (Inter-Process Communication) Bellek yönetimi (istek üzerine bellek alanı tahsis edilmesi ve boşaltma) Dosyalarda veri erişim (Dosya ve dosya sistem yönetimi) Cihaz yönetimi İletişim Ağ ve dağıtık hesaplama desteği Diğer hizmetler örneğin, profilleme ayıklama vb Process Control Calls (1) fork() create a new process pid = fork(); The fork() function shall create a new process. The new process (child process) shall be an exact copy of the calling process (parent process) except some process system properties It returns twice return value == 0... child return value > 0... parent (returned value is the child s pid) exit() terminate a process void exit(int status); The exit() function shall then flush all open files with unwritten buffered data and close all open files. Finally, the process shall be terminated and system resources owned by the process shall be freed The value of status shall be available to a waiting parent process The exit() function should never return Process Control Calls (2) wait, waitpid wait for a child process to stop or terminate pid = wait(int *stat_loc); pid = waitpid(pid_t pid, int *stat_loc, int options); The wait() and waitpid() functions shall suspend the calling process and obtain status information pertaining to one of the caller's child processes. Various options permit status information to be obtained for child processes that have terminated or stopped. execl, execle, execlp, execv, execve, execvp execute a file int execl(const char *path, const char *arg0,...); The members of the exec family of functions differ in the form and meaning of the arguments The exec family of functions shall replace the current process image with a new process image. The new image shall be constructed from a regular, executable file called the new process image file. There shall be no return from a successful exec, because the calling process image is overlaid by the new process image; any return indicates a failure

10 Memory Management Calls System calls of this type are rather obsolete Modern virtual memory mechanisms can allocate memory automatically as needed by applications Important system API calls are: malloc() a memory allocator void *malloc(size_t size); The malloc() function shall allocate unused space for an object whose size in bytes is specified by size and whose value is unspecified. It returns a pointer to the allocated memory space free() free a previously allocated memory void free(void *ptr); The free() function shall cause the space pointed to by ptr to be deallocated; that is, made available for further allocation. If the argument does not match a pointer earlier returned by a malloc() call, or if the space has been deallocated by a call to free(), the behavior is undefined. File Access Calls (1) POSIX-based operating systems treat a file in a very general sense File is an object that can be written to, or read from, or both. A file has certain attributes, including access permissions and type. File types include regular file, character special file... a byte oriented device, block special file... a block oriented device, FIFO special file, symbolic link, socket, and directory. To access any file, it must be first opened using an open() call that returns a file descriptor (fd). fd is a non-negative integer used for STDIN further 0 reference to that particular file STDOUT 1 In fact, fd is an index into a process-owned STDERR 2 table of file descriptors 3 NULL 4 NULL Any open() (or other calls returning fd) will 5 always assign the LOWEST unused entry in the table of file descriptors File Access Calls (2) open open file fd = open(const char *path, int oflag,...); The open() function shall establish the connection between a file and a file descriptor. The file descriptor is used by other I/O functions to refer to that file. The path argument points to a pathname naming the file. The parameter oflag specifies the open mode: ReadOnly, WriteOnly, ReadWrite Create, Append, Exclusive,... close close a file descriptor err = close(int fd); The close() function shall deallocate the file descriptor indicated by fd. To deallocate means to make the file descriptor available for return by subsequent calls to open() or other functions that allocate file descriptors. When all file descriptors associated with an open file description have been closed, the open file description shall be freed. File Access Calls (3) read read from a file b_read = read(int fd, void *buf, int nbyte); The read() function shall attempt to read nbyte bytes from the file associated with the open file descriptor, fd, into the buffer pointed to by buf. The return value shall be a non-negative integer indicating the number of bytes actually read. write write to a file b_written = write(int fd, void *buf, int nbyte); The write() function shall attempt to write nbyte bytes from the buffer pointed to by buf to the file associated with the open file descriptor fd. The return value shall be a non-negative integer indicating the number of bytes actually written File Access Calls (4) lseek move the read/write file offset where = lseek(int fd, off_t offset, int whence); The lseek() function shall set the file offset for the open associated with the file descriptor fd, as follows: If whence is SEEK_SET, the file offset shall be set to offset bytes. If whence is SEEK_CUR, the file offset shall be set to its current location plus offset. If whence is SEEK_END, the file offset shall be set to the size of the file plus offset. The lseek() function shall allow the file offset to be set beyond the end of the existing data in the file creating a gap. Subsequent reads of data in the gap shall return bytes with the value 0 until some data is actually written into the gap (implements sparse file). Upon successful completion, the resulting offset, as measured in bytes from the beginning of the file, shall be returned. An interesting use is: where = lseek(int fd, 0, SEEK_CUR); will deliver the current position in the file. File Access Calls (5) dup duplicate an open file descriptor fd_new = dup(int fd); The dup() function shall duplicate the descriptor to the open fileassociated with the file descriptor fd. As for open(), the LOWEST unused file descriptor should be returned. Upon successful completion a non-negative integer, namely the file descriptor, shall be returned; otherwise, -1 shall be returned to indicate the error. stat get file status err = stat(const char path, struct stat *buf); The stat() function shall obtain information about the named file and write it to the area pointed to by the buf argument. The path argument points to a pathname naming a file. The file need not be open. The stat structure contains a number of important items like: device where the file is, file size, ownership, access rights, file time stapms, etc

11 File Access Calls (6) chmod change mode of a file err = chmod(const char *path, mode_t mode); The chmod() function shall the file permission of the file named by the path argument to the in the mode argument. The application shall ensure that the effective privileges in order to do this. pipe create an interprocess communication channel err = pipe(int fd[2]); The pipe() function shall create a pipe and place two file descriptors, one each into the arguments fd[0] and fd[1], that refer to the open file descriptors for the read and write ends of the pipe. Their integer values shall be the two lowest available at the time of the pipe() call. A read on the file descriptor fd[0] shall access data written to the file descriptor fd[1] on a first-in-first-out basis. The details and utilization of this call will be explained later. File & Directory Management Calls (1) mkdir make a directory relative to directory file descriptor err = mkdir(const char *path, mode_t mode); The mkdir() function shall create a new directory with name path. The new directory access rights shall be initialized from mode. rmdir remove a directory err = rmdir(const char *path); The rmdir() function shall remove a directory whose name is given by path. The directory shall be removed only if it is an empty directory. chdir change working directory err = chdir(const char *path); The chdir() function shall cause the directory named by the pathname pointed to by the path argument to become the current working directory. Working directory is the starting point for path searches for relative pathnames File & Directory Management Calls (2) link link one file to another file err = int link(const char *path1, const char *path2); The link() function shall create a new link (directory entry) for the existing file identified by path1. unlink remove a directory entry err = unlink(const char *path); The unlink() function shall remove a link to a file. When the file's link count becomes 0 and no process has the file open, the space occupied by the file shall be freed and the file shall no longer be accessible. If one or more processes have the file open when the last link is removed, the link shall be removed before unlink() returns, but the removal of the file contents shall be postponed until all references to the file are closed. chdir change working directory err = chdir(const char *path); The chdir() function shall cause the directory named by the pathname pointed to by the path argument to become the current working directory. Working directory is the starting point for path searches for relative pathnames. Device Management Calls System calls to manage devices are hidden into file calls POSIX-based operating systems do not make difference between traditional files and devices. Devices are treated as special files Access to devices is mediated by opening the special file and accessing it through the device. Special files are usually referenced from the /dev directory. ioctl control a device int ioctl(int fd, int request,... /* arg */); The ioctl() function shall perform a variety of control functions on devices. The request argument and an optional third argument (with varying type) shall be passed to and interpreted by the appropriate part of the associated with fd Other Calls kill send a signal to a process or a group of processes err = kill(pid_t pid, int sig); The kill() function shall send a signal to a process specified by pid. The signal to be sent is specified by sig. kill() is an elementary inter-process communication means The caller has to has to have sufficient privileges to send the signal to the target. signal a signal management void (*signal(int sig, void (*func)(int)))(int); The signal() function chooses one of three ways in which receipt of the signal sig is to be subsequently handled. If the value of func is SIG_DFL, default handling for that signal shall occur. If the value of func is SIG_IGN, the signal shall be ignored. Otherwise, the application shall ensure that func points to a function to be called when that signal occurs. An invocation of such a function is called a "signal handler". POSIX and Win32 Calls Comparison Only several important calls are shown POSIX Win32 Description fork CreateProcess Create a new process wait WaitForSingleObject The parent process may wait for the child to finish execve -- CreateProcess = fork + execve exit ExitProcess Terminate process open CreateFile Create a new file or open an existing file close CloseHandle Close a file read ReadFile Read data from an open file write WriteFile Write data into an open file lseek SetFilePointer Move read/write offset in a file (file pointer) stat GetFileAttributesExt Get information on a file mkdir CreateDirectory Create a file directory rmdir RemoveDirectory Remove a file directory link -- Win32 does not support links in the file system unlink DeleteFile Delete an existing file chdir SetCurrentDirectory Change working directory

12 Kaynakçalar Silberschatz, Galvin, 2002 Öğr.Gör. Dr. Dr. Şirin KARADENİZ

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Bölüm 4: İş Parçacıkları. Operating System Concepts with Java 8 th Edition

Bölüm 4: İş Parçacıkları. Operating System Concepts with Java 8 th Edition Bölüm 4: İş Parçacıkları 14.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 4: İş Parçacıkları Genel Bakış Çoklu İş Parçacığı Modelleri İş Parçacığı Kütüphaneleri İş Parçacıkları ile İlgili Meseleler İşletim

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

Bölüm 2 İşletim Sistemi Yapıları

Bölüm 2 İşletim Sistemi Yapıları Bölüm 2 İşletim Sistemi Yapıları 2.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 2: İşletim Sistemi Yapıları İşletim Sistemi Servisleri Kullanıcı İşletim Sistemi Arayüzü Sistem Çağrıları Sistem Çağrısı Tipleri

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 İşletim Sistemlerine Giriş Bilgisayar Sistemi uygulama programları derleyici editör komut yorumlayıcı işletim sistemi makina dilinde programlar mikroprogram (ROM da)

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

Bölüm 3: İşlemler Operating System Concepts with Java 8th Edition 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009

Bölüm 3: İşlemler Operating System Concepts with Java 8th Edition 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 3: İşlemler 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 3: İşlemler İşlem Kavramı İşlem Zamanlaması (Process Scheduling) İşlemler Üzerindeki Faaliyetler İşlemler Arası İletişim (Interprocess Communication)

Detaylı

İşletim Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

İşletim Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 İşletim Sistemleri Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 İşletim Sistemi Kavramı Genel Olarak İşletim Sisteminin İç Mimarisi Linux ve Unix İşletim Sisteminin İç Yapısı Windows Tabanlı İşletim Sistemlerinin

Detaylı

Bölüm 3: İşlemler Operating System Concepts with Java 8th Edition 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009

Bölüm 3: İşlemler Operating System Concepts with Java 8th Edition 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 3: İşlemler 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 3: İşlemler İşlem Kavramı İşlem Zamanlaması (Process Scheduling) İşlemler Üzerindeki Faaliyetler İşlemler Arası İletişim (Interprocess Communication)

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ

BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ BTP 205 İŞLETİM SİSTEMLERİ DOSYA SİSTEMİ Dr. Önder EYECİOĞLU 2012 DOSYA SİSTEMİ 1. Dosya Kavramı: 1. Dosya Özellikleri 2. Dosya Türleri 3. Dosya Operasyonları 4. Dosya Yapısı 5. Dahili Dosya Yapısı 2.

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Süreçler ve İş Parçacıkları(Thread) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders03 1 Süreç -Tüm modern bilgisayarlarda bir çok iş aynı anda yapılabilir. *kullanıcı programları çalışır *disk

Detaylı

Proses. Prosesler 2. İşletim Sistemleri

Proses. Prosesler 2. İşletim Sistemleri 2 PROSESLER Proses Bir işlevi gerçeklemek üzere ardışıl bir program parçasının yürütülmesiyle ortaya çıkan işlemler dizisi Programın koşmakta olan hali Aynı programa ilişkinbirdenfazlaprosesolabilir. Görev

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Bilgisayarım My Computer

Bilgisayarım My Computer My Computer Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 Bahar Yarıyılı 12-13 Mar. 2012 Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU Bilgisayarım (my computer) simgesine sağ tıklar ve özellikler (properties) seçeneğini seçeriz.

Detaylı

Bilgisayarım My Computer. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı

Bilgisayarım My Computer. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı Bilgisayarım My Computer Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 Bahar Yarıyılı Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU 11-12 Mar. 2014 Bilgisayarım (my computer) simgesine sağ tıklar ve özellikler (properties) seçeneğini

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr

İŞLETİM SİSTEMLERİ. ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr İŞLETİM SİSTEMLERİ ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr Bilgi paylaşıldıkça kıymetlenir.. Kaynak göstermek şartıyla sunu içeriğini çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Detaylı

Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM

Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM İşletim Sistemleri Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM hendisliği i BölümüB İşletim Sistemleri Copyright 2005 1 Version 0.0.1 About the Lecturer BSc İTÜ,

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Girdi/Çıktı (I/O) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders11 1 Girdi/Çıktı (I/O) İşletim sisteminin temel fonksiyonlarından biride bilgisayardaki tüm I/O aygıtlarını kontrol etmesidir.

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler ve Proses Yönetimi bilgisayar sisteminde birden fazla iş aynı anda etkin olabilir kullanıcı programı diskten okuma işlemi yazıcıdan çıkış alma

Detaylı

Sorun Giderme. Genel. Disk. Aygıt Sürücüleri 3

Sorun Giderme. Genel. Disk. Aygıt Sürücüleri 3 Sorun Giderme Genel 2 Servis Paketleri 2 Disk Alanı 2 Page File 2 Aygıt Sürücüleri 3 Log Dosyaları 3 Snapshot Alınamıyor 3 Backup İmajı Yazma Hatası 4 Tanılama Aracı 5 Genel Servis Paketleri Çeşitli işletim

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

VISUAL BASIC DE İŞLETİM SİSTEMİ DENETİM KOMUTLARI VE FONKSİYONLARI

VISUAL BASIC DE İŞLETİM SİSTEMİ DENETİM KOMUTLARI VE FONKSİYONLARI VISUAL BASIC DE İŞLETİM SİSTEMİ DENETİM KOMUTLARI VE FONKSİYONLARI Visual basic kodları yazılırken, yapılması istenen işlerin yanı sıra sistem ile ilgili bazı işlerin yapılması da (klasör oluşturma silme,

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilinen İşletim Sistemleri İşletim Sistemlerinin Görevleri İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim Sistemi Türleri İşletim

Detaylı

Temel Bilgisayar Programlama

Temel Bilgisayar Programlama BÖLÜM 11: : Birçok programda, bazı verilerin disk üzerinde saklanmasına gerek duyulur. Bütün programlama dillerinde, sabit disk sürücüsü (Hard Disk Drive, HDD) üzerindeki verileri okumak veya diske veri

Detaylı

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İşletim Sistemleri. Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İşletim Sistemleri Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu dersin sunumları, Abraham Silberschatz, Greg Gagne, Peter B. Galvin, Operating System Concepts 9/e, Wiley,

Detaylı

Bölüm 3: İşlemler Operating System Concepts with Java 8th Edition 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009

Bölüm 3: İşlemler Operating System Concepts with Java 8th Edition 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 3: İşlemler 3.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 3: İşlemler İşlem Kavramı İşlem Zamanlaması (Process Scheduling) İşlemler Üzerindeki Faaliyetler İşlemler Arası İletişim (Interprocess Communication)

Detaylı

Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net

Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net Bilgisayar Programlama Ders 1 Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net Bilgisayar Programlamaya C ile Programlamaya Yazılım: Bilgisayarın işlemler yapması ve karar vermesi

Detaylı

Seri kablo bağlantısında Windows95/98/ME'ten Windows 2000'e bağlantı Windows95/98/ME - NT4 bağlantısına çok benzer.

Seri kablo bağlantısında Windows95/98/ME'ten Windows 2000'e bağlantı Windows95/98/ME - NT4 bağlantısına çok benzer. Seri kablo bağlantısında Windows95/98/ME'ten Windows 2000'e bağlantı Windows95/98/ME NT4 bağlantısına çok benzer. Direkt Kablo desteğini Windows95/98'e yükledikten sonra, Windows95 for Direct Cable Client

Detaylı

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler Süha TUNA Bilişim Enstitüsü UHeM Yaz Çalıştayı - 11.06.2012 İçerik 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı 2. Temel Linux Komutları 3. Sunucuya Uzaktan Bağlanma 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı Linux Linux,

Detaylı

Windows'da çalışırken pek çok durumda bir işe başlamadan önce işletim sisteminin o işe ilişkin bilgileri depolayacağı bir alan yaratması gerekir.

Windows'da çalışırken pek çok durumda bir işe başlamadan önce işletim sisteminin o işe ilişkin bilgileri depolayacağı bir alan yaratması gerekir. Handel Kavramı: Windows'da çalışırken pek çok durumda bir işe başlamadan önce işletim sisteminin o işe ilişkin bilgileri depolayacağı bir alan yaratması gerekir. Alanın yaratıldığı bölge Windows'un kendi

Detaylı

Virtualmin'e Yeni Web Sitesi Host Etmek - Domain Eklemek

Virtualmin'e Yeni Web Sitesi Host Etmek - Domain Eklemek Yeni bir web sitesi tanımlamak, FTP ve Email ayarlarını ayarlamak için yapılması gerekenler Öncelikle Sol Menüden Create Virtual Server(Burdaki Virtual server ifadesi sizi yanıltmasın Reseller gibi düşünün

Detaylı

Bölüm 5: İşlemci Zamanlaması. Operating System Concepts with Java 8 th Edition

Bölüm 5: İşlemci Zamanlaması. Operating System Concepts with Java 8 th Edition Bölüm 5: İşlemci Zamanlaması 5.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Temel Kavramlar Çoklu programlama sayesinde CPU kullanımının optimize edilmesi CPU I/O İşlem Döngüsü Bir işlemin çalıştırılması birbirlerini

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

«BM364» Veritabanı Uygulamaları

«BM364» Veritabanı Uygulamaları HAFTA 8 DB içerisinde CLR Bileşenleri" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli «BM364» Veritabanı Uygulamaları Konu Akışı SQL Server ve.net CLR SQL Server içerisinde

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

İşletim Sistemlerine Genel Bakış

İşletim Sistemlerine Genel Bakış İşletim Sistemlerine Genel Bakış 1.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 İşletim Sistemi Nedir? Bilgisayar donanımı ile bilgisayar kullanıcısı arasında bir ara katman olarak aracılık etmek İşletim sisteminin

Detaylı

«BM364» Veritabanı Uygulamaları

«BM364» Veritabanı Uygulamaları HAFTA 6 T-SQL ile Programlar Yazmak" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli «BM364» Veritabanı Uygulamaları Konu Akışı Programlama dili olarak T-SQL Fonksiyonlar Programlamak

Detaylı

API(Application Programming Interface) Fonksiyonları:

API(Application Programming Interface) Fonksiyonları: API(Application Programming Interface) Fonksiyonları: Bir işletim sisteminin çalışırken kendisinin kullandığı, programcının da dışarıdan çağırabileceği fonksiyonları vardır. Bunlara sistem fonksiyonları

Detaylı

Kütük Yönetimi. Kütük Yönetim Sisteminin İşlevleri. Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr. Kavramsal Kütük Modeli.

Kütük Yönetimi. Kütük Yönetim Sisteminin İşlevleri. Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr. Kavramsal Kütük Modeli. Kütük Yönetim Sisteminin İşlevleri Kütük Yönetimi Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Mantıksal kütük yapılarından fiziksel yapılara geçişin sağlanması Kütük başına göreli mantıksal

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama JDBC (Java Database Connectivity) Üst Düzey Programlama-ders07/ 1 JDBC JDBC ilişkisel veritabanlarına erişim için Java dilinde kullanılan standart bir kütüphanedir. Bu kütüphanedeki

Detaylı

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 DOSYALAMA Sunu Planı Rasgele Erişim (Random Access) Dosyaları Rasgele Erişim Dosyalarına Veri Yazma Rasgele Erişim Dosyalarından Veri Okuma 1 Sıralı Erişim Dosyası Bir

Detaylı

Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı

Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı Windows Eski Sürümleri Bellek Yapısı -Intel 8086/8088 mimarili işlemciler//640k RAM -Segment Modeli(Segmented Model) -Her segment 64K uzunluğunda -Intel 80286,640K dan daha fazla RAM i destekledi -Windows

Detaylı

*nix' lerde Etkin ve Pratik Arama Yöntemleri

*nix' lerde Etkin ve Pratik Arama Yöntemleri *nix' lerde Etkin ve Pratik Arama Yöntemleri /****************************************************************************** * Bâkır EMRE * * emre [at] enderunix [dot] org * * EnderUNIX Yazılım Geliştirme

Detaylı

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr İşletim sisteminin dosyaları organize etme ve yönetme için ne kullandığını gösteren ifadedir. Dosya verilerin toplandığı birimlerdir

Detaylı

Multicore/Multithread Programlama

Multicore/Multithread Programlama Multicore/Multithread Programlama Onur Tolga Şehitoğlu Bilgisayar Mühendisliği 7 Şubat 2008 Başlıklar 1 Gereksinimi Dal ile Süreç Çok İşlemci ve Dal Modelleri Neden Çoklu Dal Programlama? 2 Çok İşlemci/Çok

Detaylı

Temel Dosya İşlemleri. Kütük Organizasyonu 1

Temel Dosya İşlemleri. Kütük Organizasyonu 1 Temel Dosya İşlemleri Kütük Organizasyonu 1 Dosyaların Temel İşlemleri Bilgiler dosyada belirli bir düzen içerisinde yer alırlar Örn: ALAN THARP 100 100 100 JOHN BISHOP 70 80 75 PAUL AUSTER Bir satırda

Detaylı

10/17/2007 Nesneye Yonelik Programlama 3.1

10/17/2007 Nesneye Yonelik Programlama 3.1 Procedure-Based Programming in C++ Çoğu gerçek dünya problemleri binlerce kod satırı gerektirir ( MS Windows NT 5.0 25 million dan fazla kod satırından oluşmaktadır). Yazılımın tasarımı, kodlanması ve

Detaylı

TEMPLATES. Binnur Kurt kurt@cs.itu.edu.tr. Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İstanbul Teknik Üniversitesi. C++ ile Nesneye Dayalı Programlama 1

TEMPLATES. Binnur Kurt kurt@cs.itu.edu.tr. Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İstanbul Teknik Üniversitesi. C++ ile Nesneye Dayalı Programlama 1 PARAMETRİKÇOKŞEKİLLİLİK: TEMPLATES Binnur Kurt kurt@cs.itu.edu.tr Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İstanbul Teknik Üniversitesi C++ ile Nesneye Dayalı Programlama 1 Sınıf Yapısı Kalıtım Çok Şekillilik Templates

Detaylı

Bölüm 8: Ana Bellek. Operating System Concepts with Java 8 th Edition

Bölüm 8: Ana Bellek. Operating System Concepts with Java 8 th Edition Bölüm 8: Ana Bellek 8.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 8: Ana Bellek Arka Plan Bilgisi Yer Değiştirme (Swapping) Bitişik Bellek Yerleşimi (Contiguous Memory Allocation) Sayfalama (Paging) Sayfa

Detaylı

C Konsol ve Komut Satırı

C Konsol ve Komut Satırı C Konsol ve Komut Satırı Öğr. Gör. M. Ozan AKI Rev 1.0 C:\> Konsol ekranı, işletim sistemi ve dosya yönetiminin metin tabanlı yönetilebilmesini sağlayan arabirimdir. Windows işletim sistemi ortaya çıkmadan

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2

Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 1 Bu çalışmanın amacı; Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 Giriş - Mobil Cihazlar Mobil İşletim

Detaylı

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010 ROM chipleri ana kart olarak adlandırılan sistem bileşenlerinin yerleştirildiği platforma ait programlar ve kodlar barındıran okunur bellek elemanlarıdır. Yerleşik olarak olarak bulunan program ve kodlar

Detaylı

Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir.

Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir. Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir. Bunun için X86 PC Assembly dili, Power PC Assembly dili veya 8051 Assembly

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BİL 203 Veri Yapıları ve Algoritmalar I

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BİL 203 Veri Yapıları ve Algoritmalar I Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BİL 203 Veri Yapıları ve Algoritmalar I GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : İzzet TAMER Ofis : MUH 311 Ofis Saatleri : Pazartesi: 14:10 15:00, Salı:

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

Qt ile Bir Ağ Uygulaması

Qt ile Bir Ağ Uygulaması Qt ile Bir Ağ Uygulaması Aykut Aksoy aykutaksoy@myway.com sürüm 1.0 Özet Bu belge Qt ile hazırlanmış bir ağ uygulamasını anlatır. C++ bilinmesi beklenir. Bu belgede "QProcess.h" kütüphanesine ağırlık verilmiştir.

Detaylı

ORACLE DA KÜRSÖRLER. Gerekli sistem değişkenleri

ORACLE DA KÜRSÖRLER. Gerekli sistem değişkenleri ORACLE DA KÜRSÖRLER Gerekli sistem değişkenleri SQL%ISOPEN : kürsör açıksa değeri true, kapalı ise değeri false SQL%ROWCOUNT : sql ile işlem gören kayıt sayısı bulunur. SQL%FOUND : sql işlemi sonucu, en

Detaylı

Ünite-3 Bilgisayar Yazılımı. www.cengizcetin.net

Ünite-3 Bilgisayar Yazılımı. www.cengizcetin.net Ünite-3 Bilgisayar Yazılımı Yazılım Kavramı Bilgisayarın belirli bir işi gerçekleştirebilmesi için kullanıcı tarafından her adımda ne yapacağı tarif edilmiş olmalıdır. Yani kullanıcı bilgisayara uygun

Detaylı

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Bilgisayarlarda işletim sistemi,

Detaylı

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi Bölüm 7 Ağ Yönetimi Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi a) Performans (Performance) Yönetimi b) Sistem Ayarları (Configuration) Yönetimi c) Hesap (Account) t)yönetimi i d) Hata (Fault) Yönetimi e) Güvenlik

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş Ders Kitapları ve Notlandırma İşletim Sistemlerine Giriş Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Ders kitapları İşletim Sistemleri, Ali Saatçi Modern Operating Systems, Andrew Tanenbaum

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş Ders Kitapları ve Notlandırma İşletim Sistemlerine Giriş Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Ders kitapları İşletim Sistemleri, Ali Saatçi Modern Operating Systems, Andrew Tanenbaum

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi 1. 2. 3. 4. 5. 6. Görünüm (view) için özellikle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?? a) Veritabanındaki kayıtlı verileri düzenlemek, yönetmek ve elde etmek için kullanılan bir dildir b) Bir ilişkinin

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

CENG/BILM 341 FINAL REVIEW. Dr. Esma Yıldırım

CENG/BILM 341 FINAL REVIEW. Dr. Esma Yıldırım CENG/BILM 341 FINAL REVIEW Dr. Esma Yıldırım Ques@on 1 Ques@on: An array of threads are working for filling and emptying a buffer that can hold mul@ple elements. There are two types of threads in the system.

Detaylı

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104)

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104) VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104) Yazar: Doç.Dr. İ. Hakkı CEDİMOĞLU S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

Linux ta komutlar hakkında yardım almak için aşağıdaki komutlar kullanılır : - man - info - whatis - apropos

Linux ta komutlar hakkında yardım almak için aşağıdaki komutlar kullanılır : - man - info - whatis - apropos Yardım Komutları Linux ta komutlar hakkında yardım almak için aşağıdaki komutlar kullanılır : - man - info - whatis - apropos Yardım Komutları man komut Parametre olarak aldığı komut hakkında bilgiyi ekranda

Detaylı

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router Router,OSI modelinin 3.katmanında çalışan ve ağ protokollerini destekleyen ve ağları birbirine bağlayan cihazdır. Bir router içersinde birbirinden farklı amaçlar için dört tür bellek vardır.bunlar; ROM:

Detaylı

Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200)

Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200) 2012 Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200) İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri 01.01.2012 MFM-200 Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül Genel Özellikler Ürün Kodu MFM-200 Protokol ISO14443A, ISO15693

Detaylı

İskender Atasoy. * iskenderatasoy@yahoo.co.uk Özet

İskender Atasoy. * iskenderatasoy@yahoo.co.uk Özet Linux Bellek Kullanımı n /* * Copyright (c) 2005 İskender Atasoy. öğ renilmesi * Mailto : iskenderatasoy@yahoo.co.uk * Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document * under the

Detaylı

OPC Data Access (DA) Temelleri

OPC Data Access (DA) Temelleri OPC Data Access (DA) Temelleri Hazırlayan Kepware Technologies Türkçe Meal Salih GÖK Anket Data Access nedir? Data Access in getirileri OPC DA e giriş (Data Access) OPC DA Özelliklerine bakış Hızlı bir

Detaylı

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım Yazılım Yazılım Bilgisayarlar üretildikleri anda içlerinde herhangi bir bilgi barındırmadıkları için bir işlevleri yoktur. Bilgisayarlara belirli yazılımlar yüklenerek işlem yapabilecek hale getirilirler.

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Processor organization Register organization Instruction cycle 2 Processor organization İşlemci

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bölüm 4: İş Parçacıkları. Operating System Concepts with Java 8 th Edition

Bölüm 4: İş Parçacıkları. Operating System Concepts with Java 8 th Edition Bölüm 4: İş Parçacıkları 14.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 4: İş Parçacıkları Genel Bakış Çoklu İş Parçacığı Modelleri İş Parçacığı Kütüphaneleri İş Parçacıkları ile İlgili Meseleler İşletim

Detaylı

Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir.

Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Program Nedir? Program, bir problemin çözümü için herhangi bir programlama dilinin kuralları ile oluşturulmuş komut kümesidir. C de yazılan bir programın çalışması için çoğunlukla aşağıdaki

Detaylı

"Şirket" Sunucusu ve Başarı Mobile Arasındaki HTTP Veri Aktarımı için Etkileşim Teknik Protokolü

Şirket Sunucusu ve Başarı Mobile Arasındaki HTTP Veri Aktarımı için Etkileşim Teknik Protokolü "Şirket" Sunucusu ve Başarı Mobile Arasındaki HTTP Veri Aktarımı için Etkileşim Teknik Protokolü BAŞARI Mobile tarafından desteklenmektedir. 1. Genel Bakış Bu döküman ile Şirket Adı nın ve Basari Mobile

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerinin Tarihçesi ve Genel Yapısı İşletim Sistemlerine Giriş - Ders02 1 İşletim Sistemi Tarihçesi İLK NESİL işletim SİSTEMLERİ (1945 1955) 1940 larda Howard Aiken,

Detaylı

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin

Detaylı

Linux Assembly Programlamaya Giriş

Linux Assembly Programlamaya Giriş Linux Assembly Programlamaya Giriş Barış Metin Konular gcc / gas / ld Intel ve AT&T söz dizimleri gdb INT 80H C kütüphane fonksiyonları Stack Frame Örnek

Detaylı

Java 2 Micro Edition (J2ME)

Java 2 Micro Edition (J2ME) Java 2 Micro Edition (J2ME) Arş.Gör. Cenk ATLIĞ Bahar 2005-2006 Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği İçerik Giriş MIDP nedir? MIDP in Java 2 Platformundaki yeri Java 2 Platformunda cihazların kullanım

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

a, ı ı o, u u e, i i ö, ü ü

a, ı ı o, u u e, i i ö, ü ü Possessive Endings In English, the possession of an object is described by adding an s at the end of the possessor word separated by an apostrophe. If we are talking about a pen belonging to Hakan we would

Detaylı

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş 5. PROGRAMLA DİLLERİ 8.1 Giriş 8.2 Yazılım Geliştirme Süreci 8.3 Yazılım Geliştirme Sürecinde Programlama Dilinin Önemi 8.4 Programlama Dillerinin Tarihçesi 8.5 Programlama Dillerinin Sınıflandırılması

Detaylı

Görsel Programlama DERS 01. Görsel Programlama - Ders01/ 1

Görsel Programlama DERS 01. Görsel Programlama - Ders01/ 1 Görsel Programlama DERS 01 Görsel Programlama - Ders01/ 1 Takdim Planı Nesneye Dayalı Programlama Kavramı Nesne, Sınıf Kavramı Java Programlama Dili Java Programlama Dili Temel Özellikleri Java Sürümleri

Detaylı

Bölüm 11. Soyut veri tipleri ve kapsülleme kavramları ISBN 0-321-49362-1

Bölüm 11. Soyut veri tipleri ve kapsülleme kavramları ISBN 0-321-49362-1 Bölüm 11 Soyut veri tipleri ve kapsülleme kavramları ISBN 0-321-49362-1 11. Bölüm konuları Soyutlama kavramı Veri soyutlamasına giriş Soyut veri tipleri için tasarım konuları Dil örnekleri Parametreli

Detaylı