Sultan Doğan 1, Bedriye Öncü 2, Gamze Varol-Saraçoğlu 3, Suat Küçükgöncü 4

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sultan Doğan 1, Bedriye Öncü 2, Gamze Varol-Saraçoğlu 3, Suat Küçükgöncü 4"

Transkript

1 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU BELİRTİ SIKLIĞI VE BELİRTİ DÜZEYİ İLE İLİŞKİLİ GELİŞİMSEL, AKADEMİK VE PSİKOLOJİK ETMENLER Sultan Doğan 1, Bedriye Öncü 2, Gamze Varol-Saraçoğlu 3, Suat Küçükgöncü 4 1 Yrd. Doç. Dr. Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, TEKİRDAĞ 2 Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, AN- KARA 3 Yrd. Doç. Dr. Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, TEKİRDAĞ 4 Arş. Gör. Dr. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi 2. Psikiyatri Kliniği, İSTANBUL Yazışma Adresi Yrd. Doç. Dr. Sultan Doğan Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Namık Kemal Cad. No: ,TEKİRDAĞ Telefon: Faks: ÖZET Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirti Sıklığı ve Belirti Düzeyi İle İlişkili Gelişimsel, Akademik ve Psikolojik Etmenler Amaç: Üniversite öğrencilerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu () belirtilerinin sıklığını saptamak ve belirtileri ile okul başarısı, gelişimsel ve psikosoyal sorunlar gibi etmenler arasındaki ilişkiyi araştırmak. Yöntem: Araştırma örneklemi Namık Kemal Üniversitesi nde lisans öğrenimi gören 579 öğrenciden oluşmuştur. Bütün katılımcılar tarafından Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği Türkçe formu (ASRS), Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), Başarı Algısı Ölçeği (BAÖ) ve Yapılandırılmış Gelişim Öyküsü Formu (YGÖF) doldurulmuştur. Bulgular: ASRS puan ortalamasının 2 standart sapma üzerindeki değer kesim noktası olarak alındığında sıklığı %2.6 dır. Bu oran, 1,5 standart sapma üzeri temel alındığında %6.0 a yükselmiştir. Eşik değere göre kabul edilen grup ile olmayan grup Yapılandırılmış Gelişim Öyküsü Formu verilerine göre karşılaştırıldığında, olan grupta çocukluk döneminde travma, istismar, bilinç kaybı öyküsünün daha sık, okul başarısının daha düşük, ailede psikiyatrik hastalık bulunma oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Başarı Algısı Ölçeği puan ortalamaları grubunda anlamlı olarak düşük olarak belirlenirken SCL-90-R puanları anlamlı olarak yüksektir (p<0.05). Sonuç: Tarihsel olarak, bir çocukluk çağı hastalığı olarak ele alınmıştır. Bununla birlikte, hastalığın belirtileri üniversite öğrencilerinde de oldukça sık görülebilir. belirtilerinin üniversite öğrencilerinin akademik başarıları ve psikolojik işlevsellikleri üzerine olumsuz etkileri olabilir. Anahtar Sözcükler:, sıklık, üniversite öğrencileri, psikolojik işlevsellik, okul başarısı. ABSTRACT Prevalence of ADHD Symptoms in University Students and Developmental, Academic and Psychological Factors Related to Symptom Level Objective: To determine the prevalence of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) symptomatology in university students and to investigate the association of ADHD and factors such as academic performance, developmental and psychosocial problems. Method: Sample of the study comprised of 579 undergraduates at the Namik Kemal University, Tekirdag. All participants completed the Turkish ASRS, Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R), Perceived and Peer-Related Objective Success Scale (PPOSS) and Structured Developmental History Questionnaire (SDHQ). Results: Our results revealed that 2.6% of participants reported significant ADHD symptoms using 2 standard deviation above the mean on the ASRS. When a criterion of 1,5 standard deviation was used the rate increased to 6.0%. The frequency of history of serious trauma, exposure to abuse, loosing consciousness in childhood, and poor school performance and family history of psychiatric disorder were higher in the participants with significant symptoms of ADHD than the non-adhd group (p<0.05). While mean PPOSS scores were significantly lower in ADHD group, mean SCL-90-R scores were significantly higher in this particular group than non-adhd group (p<0.05). Conclusions: Historically, ADHD was regarded as a childhood disorder. However, its symptoms seems to be prevalent in university students. ADHD symptomatology may affect academic performance and psychological functioning in university students. Key Words: ADHD, prevalence, university students, psychological functioning, academic performance.

2 110 Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirti Sıklığı ve Belirti Düzeyi İle İlişkili Gelişimsel, Akademik ve Psikolojik Etmenler GİRİŞ Önceleri çocukluk çağı hastalığı olduğu ve çocukluk döneminin bitmesiyle belirtilerinin kaybolduğuna inanılan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (), dikkati sürdürmede yetersizlik, dürtüsellik ve aşırı hareketlilik ile kendini gösterir (DuPaul ve ark.1991, Barkley 2002). Daha sonra yapılan uzunlamasına araştırmalar ise belirtilerinin görünüm değiştirmekle birlikte ergenlik ve erişkinlikte de sürdüğünü göstermiştir. (Wender 1998, Spencer ve ark. 1994, Biederman ve ark. 2000, Barkley ve ark. 2002). Örneğin aşırı hareketlilik davranışı tipik olarak çocukluk çağında gözlenmekte olup ergen ve genç erişkinlerde belirgin olarak azalmakta ve yerini zihinsel ya da içsel huzursuzluk almaktadır (APA 2000). nun okul çağı çocuklarının %3-7 sini etkilediği ve erkek çocuklara kız çocuklara kıyasla daha sık tanı konduğu bildirilmektedir (American Psychiatric Association, 2000). Yetişkinlerde görülme sıklığı %4, üniversite öğrencilerinde görülme sıklığı %2-8 olarak tahmin edilmektedir (Kessler ve ark. 2007, Weyandt ve DuPaul 2008). Son yıllarda gençlerde ve erişkinlerde görülmesiyle ilgili araştırmalara ilgi artmış olmakla birlikte üniversite öğrencilerinde ile ilgili bilgilerimiz henüz sınırlıdır (Heiligenstein E ve ark. 1998). olan üniversite öğrencilerinin akademik ve psikososyal işlevselliğini değerlendiren çalışmalar ön çalışma niteliğinde olmakla birlikte, sonuçlar olan öğrencilerin akademik zorlanma riski taşıdığını ve daha düşük genel not ortalamaları olduğunu göstermektedir (Heiligenstein E ve ark. 1999, Rabiner ve ark. 2008). Ayrıca, bu öğrencilerin alkol-madde kullanımı riskinin daha yüksek olduğu, kurallara uymada zorlandıkları, depresyonu da içerecek şekilde daha fazla psikolojik işlevsellik sorunu yaşadıkları bildirilmektedir (Canu ve Carlson, 2007, Weyandt ve DuPaul 2006, Weyandt ve DuPaul 2008). Bu çalışmada üniversite öğrencisi örneklem grubunda sıklığını saptamak ve belirtileriyle ile okul başarısı, gelişimsel özellikler ve psikolojik işlevsellik gibi etmenler arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. YÖNTEM Gereçler Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS): Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ruhsal hastalıkların taranması amacıyla geliştirilen ölçeklerden biridir (Kessler ve Üstün, 2004). DSM-IV de tanısı için önerilen 18 A grubu belirtiyi içeren 18 sorudan oluşur. Ölçeğin dikkat eksikliği ve hiperaktivite/dürtüsellik olmak üzere her biri 9 sorudan oluşan iki alt ölçeği vardır. Sorular her bir belirtinin son 6 ay içinde hangi sıklıkta ortaya çıktığını belirlemeye yöneliktir. Asla yanıtı için 0, nadiren yanıtı için 1, bazen yanıtı için 2, sık yanıtı için 3, çok sık yanıtı için 4 olmak üzere yanıtlar 0-4 arasında puanlanmaktadır. Basamaklı lojistik regresyon analizi 18 sorudan 6 sının tanısını daha iyi kestirebildiğini göstermiştir (Kessler ve ark. 2007). Bu altı soru ölçeğin A bölümünü, diğer 12 soru ölçeğin B bölümünü oluşturmaktadır. İki alt ölçeğin herhangi birinden 24 puan ve üzerinde alanların yüksek olasılıkla, puan alanların olasılıkla olduğu, 0-16 puan alanların olmadıklarını bildirilmiştir. Özgün forma (ASRS-v1.1) nyu.edu/psych/assets/adhdscreen18.pdf. bağlantısından ulaşılabilmektedir. ASRS Türkçe formunun geçerliliğini belirlemek amacıyla yapılan faktör analiziyle varyansın %41.6 nı açıklayan 2 faktör ( hiperaktivite/dürtüsellik ve dikkat eksikliği ) elde edilmiştir. Güvenilirlik analizinde ölçeğin iç tutarlılığı yüksek bulunmuştur (Cronbach alfa= 0.88). Alt ölçekler için hesaplanan Cronbach alfa değeri de dikkat eksikliği için 0.82 ve hiperaktivite/dürtüsellik için 0.78 olmak üzere yüksek bulunmuştur (Doğan ve ark. Baskıda). Bu çalışma ASRS Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik bulgularının saptandığı örneklem grubu üzerinde yürütülmüştür. Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R): Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R) büyük gruplarda psikiyatrik/psikolojik belirti dağılımı belirlemede yaygın olarak kullanılan bir araçtır. 9 belirti boyutunu içerir: Somatizasyon, Obsesif-Kompulsif, Kişilerarası Duyarlık, Depresyon, Kaygı, Düşmanlık, Fobik Kaygı, Paranoid Düşünce, ve Psikotizm. Türkçe standardizasyon çalışması, SCL-90-R nin üniversite örnekleminde geçerli ve güvenirli bir psikiyatrik tarama aracı olduğunu göstermiştir (Dağ 1991). Yapılandırılmış Gelişim Öyküsü Formu (YGÖF): YGÖF araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir ve 48 sorudan oluşmaktadır. İlk 9 soru yaş, cinsiyet, okuduğu bölüm, kaçıncı sınıf olduğu, aile tipi, gelir düzeyi, doğum yeri gibi sosyodemografik değişkenleri belirlemek amacıyla kullanılmıştır sorular tıbbi öykü ve sigara, alkol ve madde kullanma özelliklerini belirlemek için kullanılmıştır. Diğer sorular ise dört bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde doğum ağırlığı, annenin gebelik sırasında sigara, alkol, ilaç kullanımı olup olmadığı ya da gebelikte ya da doğum sırasında diabet, eklampsi, kordon dolanması vb., gibi sorunların olup olmadığı sorgulanmıştır. İkinci bölüm çocuklukta aşırı hareketlilik/dürtüsellik, fiziksel/duygusal/cinsel istismara maruz kalma, ciddi yaralanma veya kaza Türkiye de Psikiyatri / Cilt 10 - Sayý

3 Sultan Doğan, Bedriye Öncü, Gamze Varol-Saraçoğlu, Suat Küçükgöncü 111 geçirme, bilinç kaybı yaşama gibi çocukluk çağı davranışları ve tıbbi sorunlarını değerlendirmeye yöneliktir. Üçüncü bölümde öğrenme güçlüğü, okul başarısı, sene kaybı olup olmadığı gibi akademik sorunlarla ilgili bilgileri içermektedir. Dördüncü bölümde ise ailede, depresyon, tik, anksiyete bozuklukları, psikoz, alkol ve madde bağımlılığı, intihar girişimi, davranış sorunları gibi psikiyatrik sorunların varlığı araştırılmıştır. Başarı Algısı Ölçeği (BAÖ): Sayarer tarafından geliştirilen ve güvenilirlik çalışması yapılan Başarı Algısı Ölçeği (BAÖ) yaşıtlara kıyasla, objektif başarı ölçütlerine göre başarı algısını ölçen 8-maddelik Likert-tipi bir ölçektir (Sayarer 1999). Ölçeğin üniversite öğrencilerine uyarlanmasında, önce öğrenci örnekleminde kullanılmasının uygun olmadığı düşünülen aylık net kazancınız, yıllık ücret artış oranınız gibi sorular ölçekten çıkarılmış ve elde edilen 6-maddelik ölçek Namık Kemal Üniversitesi nde öğrenim gören 100 öğrenciye uygulanmıştır. Sonuçta toplam varyansın %76.9 unu açıklayan iki faktör ( okul başarısı ve sosyal ilişkiler ) elde edilmiştir. Bu aşamada, faktör dağılımına uygun bulunmayan iki soru ölçekten çıkarılmıştır. Dört maddelik ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach değeri 0.70 bulunmuştur (Doğan ve ark. 2008). Çalışma evreni ve örneklem Kesitsel tipte planlanan bu araştırmada, çalışmanın evrenini Namık Kemal Üniversitesi nin Tekirdağ İl Merkezi ndeki fakülte ve yüksekokullarında önlisans ve lisans eğitimi alan öğrenciler oluşturmuştur. Bu evrenden seçilen örneklem mevcudu 4759 kişilik evrende %95 güven aralığında, ±2 lik yanılma düzeyiyle ve %5 öngörülen prevalans değeri ile 560 olarak hesaplanmış ve yedek oranı %20 olarak belirlenmiştir. Örnekleme seçilecek öğrenciler okula ve cinse göre ağırlıklandırılmış; çalışmada tabakalı örnekleme ve sistematik örnekleme yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Çalışmaya öğrencilerin katılımı gönüllülük temelinde gerçekleşmiş, herhangi bir ücret veya ders kredisi verilmemiştir. Dağıtılan 600 anket formundan 579 u (%96.5) eksiksiz olarak doldurulmuştur. Katılımcılar Namık Kemal Üniversitesi nin 2007/08 öğrenim döneminde okuyan, yaş ortalamaları 19.72±1.56 (18-28 yaş arasında) olan 202 si (%35) kız, 377 si erkek (%65) öğrenciden oluşuyordu. Öğrencilerin büyük çoğunluğu bekar (%98), 6 sı (%1) evli, 2 si (%0.3) boşanmış ve 1 i (%0.1) ayrı yaşıyordu. Öğrencilerin yarısına yakını (%43) öğrenci yurdunda, diğerleri ağırlıklı olarak ya ailelerinin yanında (%27) ya da öğrenci evinde arkadaşlarıyla (%25) yaşıyordu. Katılımcılarda alkol kullanım sıklığı %43 olarak (%88 sosyal içici, %5 alkol kötüye kullanımı, %0.5 alkol bağımlılığı); sigara kullanım sıklığı %37 ve madde kullanım sıklığı %0.5 olarak saptanmıştır. İstatistiksel analizler Veriler bilgisayarda SPSS paket programı aracılığı ile değerlendirilmiştir. İlk olarak her bir verinin frekans tablosu çıkartılmış ve verilerde bir hata olup olmadığı kontrol edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığı Kolmogorov Smirnov normal dağılıma uygunluk analizi ile değerlendirilmiş ve verilerin normal dağılıma uygun olduğu belirlenmiştir. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri yapılmış; ölçüm değişkenlerinin ortalaması ve standart sapması, sayım değişkenlerinin oranları hesaplanmıştır. Karşılaştırmalı analizlerde, parametrik ölçüm değişkenleri için bağımsız iki grupta t testi ve parametrik olmayan ölçüm değişkenleri için Mann Whitney U testi; sayım değişkenleri için 2 testi (4 gözlü tablolarda beklenen değerin en az biri 5 in altında değer vermiş ise Fisher exact testi ya da Yates düzeltmesi uygulanmıştır. Çalışmada ASRS toplam ve alt ölçek puan ortalamalarının 2 standart sapma üstü kesim noktası olarak belirlenmiş; bu değerlerin üzeri olarak alınmıştır. Araştırmadaki analizler %95 güven aralığında ve çift yönlü olarak değerlendirilmiştir. BULGULAR Araştırmaya katılanları ASRS toplam puan ortalaması 23.46±10.82 dir. Ortalamanın 2 standart sapma üzeri dur ve bu değer kesim noktası/eşik Tablo 1: ve alt tiplerinin cinsiyete göre dağılımı. Sıklık ASRS (n=579) Kadın (n=202) Erkek (n=377) sayı % sayı % 2 p Toplam * 0.38 Dikkat eksikliği * 0.08 Hiperaktivite/dürtüsellik * 0.55 * Yates düzeltmesi uygulanmıştır. Psychiatry in Türkiye / Volume 10 - Number

4 112 Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirti Sıklığı ve Belirti Düzeyi İle İlişkili Gelişimsel, Akademik ve Psikolojik Etmenler Tablo 2: olan ve olmayan grupların Yapılandırılmış Gelişim Öyküsü Formu verilerine göre karşılaştırılması. Değişkenler Çocukluk gelişimsel özellikleri Çocuklukta istismar* Çocuklukta travma* Çocuklukta bilinç kaybı* Okul başarısı Okulda sene kaybı* Potansiyeline ulaşamama* Kestirilemeyen başarı* Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü Ailede olma* Ailede depresyon* Ailede anksiyete* Ailede psikoz* Ailede tik* Ailede öğrenme bozukluğu* Ailede intihar* Hiperaktivite/ Toplam Dikkat eksikliği dürtüsellik % p % p % p var var var var var var var var var var var var var *Yates düzeltmesi uygulanmıştır. değer olarak alınmıştır. Bu değerin üzeri muhtemel olarak değerlendirildiğinde örneklem grubunuzda sıklığı %2.6 bulunmuştur (15/579). Buna göre sıklık kadınlarda %1.5 (3/202); erkeklerde %3.2 (12/377) olarak bulunmuştur. Ortalamanın 1,5 sapma üzerindeki değer kesim noktası olarak alındığında ise değer puan; sıklığı %6.0 (34/579) bulunmuştur. Değerlendirmeler 2 standart sapma üzerinden sürdürülmüştür Alt tiplere göre sıklık incelendiğinde ASRS dikkat eksikliği alt tipi ortalama puanı 11.64±5.83; eşik değer/kesim noktası olarak hesaplanmıştır. dikkat eksikliği alt tipi belirtilerinin sıklığı %2.8 olarak hesaplanmıştır (16/579). Bu oran kadınlarda %0.5 (1/202); erkeklerde %4.0 tir (15/377). ASRS hiperaktivite/dürtüsellik alt tipi ortalama puanı 11.92±5.82 dir. Eşik değer olarak hesaplanmıştır. hiperaktivite /dürtüsellik belirtilerinin sıklığı %2.3 bulunmuştur (13/579). Bu alt tipin sıklığı kadınlarda %3.0 (6/202); erkeklerde %1.9 (7/377) olarak hesaplanmıştır ve alt tiplerinin cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde kadınlarda hiperaktivite/dürtüsellik, erkeklerde dikkat eksikliği alt tipinin daha sık olduğu saptanmış olmakla birlikte aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (Tablo 1) (p> 0.05). Alkol-madde kullanımı grubunda %16.7, belirtileri olmayan grupta %1.9 oranındadır. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.003) Eşik değere göre kabul edilen grup ile olmayan grup Yapılandırılmış Gelişim Öyküsü Formu verilerine göre karşılaştırıldığında, olan grupta çocukluk döneminde travma, istismar, bilinç kaybı öyküsünün daha sık, okul başarısının daha düşük, ailede psikiyatrik hastalık bulunma oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı olan bulgular Tablo 2 de verilmiştir. Türkiye de Psikiyatri / Cilt 10 - Sayý

5 Sultan Doğan, Bedriye Öncü, Gamze Varol-Saraçoğlu, Suat Küçükgöncü 113 Tablo 3: olan ve olmayan grupların Başarı Algısı Ölçek puan ortalamalarına göre karşılaştırılması. Tablo 4: olan ve olmayan grupların SCL-90-R alt ölçek puan ortalamalarına göre kıyaslanması. ASRS Başarı Algısı Ölçeği Puanları P ASRS SCL-90-R Ortalama±Standart sapma t p ASRS toplam puan -Dikkat eksikliği alt ölçeği -Hiperaktivite/ dürtüsellik alt ölçeği Başarı Algısı Ölçeği puan ortalamaları belirtileri olanlarda 5.70±2.00 belirtileri olmayan grupta 6.43±1.6 dir. Ancak gruplar arasında anlamlı fark sadece ASRS nin dikkat eksikliği alt ölçeğinde belirlenmiştir (Tablo 3). olanlarda SCL-90-R toplam puan ortalamaları 3.24±1.10; olmayanlarda 1.74±1.42 olarak bulunmuştur ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p). Dikkat eksikliği alt tipinde SCL- 90-R toplam puan ortalamaları 3.18±1.59; olmayanlarda 1.77±1.42 dir. Hiperaktivite/dürtüsellik puan ortalamaları 3.36±1.12; olmayanlarda 1.73±1.41 dir ( Tablo 4). TARTIŞMA 6.43± ± ± ± ± ± Somatizasyon 8.34± ±4.74 Obsesif-Kompulsif 4.74± ±6.70 Kişilerarası Duyarlılık 8.97± ±7.27 Depresyon 11.93± ±10.36 Kaygı 7.19± ±6.52 Saldırganlık 5.17± ±7.76 Fobik Kaygı 2.99± ±3.33 Paranoid Düşünce 6.35± ±7.52 Psikotizm 95.94± ± Bu çalışmanın birinci amacı üniversite öğrencilerinde sıklığını belirlemekti. Bu amaçla üniversite öğrencilerine Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) uygulanmıştır. ASRS nin puan ortalamasının 2 standart sapma üzeri eşik değer alınarak hesaplanan sıklığı %2.6 olarak bulunmuştur. Bu oran, puan ortalamasının 1,5 standart sapma üzeri eşik değer alındığında %6.0 dır. Üniversite öğrencilerinde nun gerçek prevalansı çeşitli faktörden dolayı bilinmemekle birlikte sıklığının %2-8 arasında olduğu tahmin edilmektedir ve çalışmamızda elde edilen sonuçlar literatürde bildirilen oranlarla benzerdir (DuPaul ve ark. 2000, Weyandt ve DuPaul 2006, Weyandt ve DuPaul 2008). Olguların cinsiyete göre dağılımı değerlendirildiğinde, ve dikkat eksikliği alt tipinin erkeklerde daha yüksek oranda olduğu belirlenmekle birlikte cinsiyetler arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Çocuklarda sıklığı erkekler lehine anlamlı olarak yüksek bildirilmekle birlikte, üniversite öğrencilerinde ve erişkinlerde yapılan ön çalışmalarda ise sıklığının cinsiyet dağılımına ilişkin böyle bir farklılık gösterilememiştir (Şenol 2007, Öner ve Soykan-Aysev 2007, Kessler ve ark. 2006, Kooij 2005, DuPaul ve ark. 2001). Erişkinlerde olduğu gibi üniversite öğrencilerinde de cinsiyet etkisiyle ilgili kesin yargılara varmak için henüz er- Psychiatry in Türkiye / Volume 10 - Number

6 114 Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirti Sıklığı ve Belirti Düzeyi İle İlişkili Gelişimsel, Akademik ve Psikolojik Etmenler kendir ve gelecekte yapılacak çalışmaların bu konuda sonuca varmamızda önemli olduğunu söyleyebiliriz. Çalışmamızın ikinci amacı, eşik değere göre kabul edilen grupla olmayan grubu karşılaştırarak belirtileri ile gelişimsel özellikler, akademik başarı ve psikolojik işlevsellik arasındaki ilişkiyi saptamaktı. Çocukluk çağı gelişimsel özelliklerine göre olan ve olmayan grup kıyaslandığında grubunun daha yüksek sıklıkta fiziksel/duygusal/cinsel istismara maruz kaldığı, ciddi yaralanma veya kaza geçirdiği, bilinç kaybı yaşadığı saptanmıştır. Bu sonuç, olanların genel sağlık durumlarının bozulma riski altında olduğunu, fiziksel ve ruhsal travmaya maruz kalma olasılıklarının da yüksek olduğunu bildiren genel literatür bilgileri ile uyumludur (Weiss ve Murray 2003, Wasserstein 2005, Taner 2007). Çalışma sonuçlarımız, olan grupta olmayan gruba göre okulda sene kaybının daha yüksek, okul başarısının kestirilemez olduğunu ve özellikle dikkat eksikliği alt tipinde olanların potansiyellerini gerçekleştirmede daha fazla sorun yaşadığını göstermiştir (Tablo 2). Ayrıca, Başarı Algısı Ölçeği ortalama puanları grubunda olmayan gruba göre daha düşük olup özellikle dikkat eksikliği alt tipinde istatistiksel olarak anlamlı farlılık olduğu belirlenmiştir (Tablo 3). Bu bulgular, olan çocuk ve gençlerin entelektüel kapasitelerinin altında okul başarısı gösterdiklerini, öğrenme güçlükleri yaşadıklarını, akademik başarılarının düşük olduğunu bildiren çalışmalarla benzerdir (Weiss ve Murray 2003, Weyandt ve DuPaul 2006, Weyandt ve DuPaul 2008, Rabiner ve ark. 2008). olan grubun aile öyküsünde daha yüksek oranda, depresyon, tik, anksiyete bozuklukları, psikoz, alkol ve madde bağımlılığı, intihar girişimi, davranış sorunları saptanmıştır. Bu sonuç önceki çalışmalarda elde verilerle uyumludur ve nin genetik geçişi ile ilgili kanıtlar sağlayan aile araştırmalarını da destekler niteliktedir (Biederman ve ark. 1995, Faraone ve ark. 1994, Faraone ve ark. 1995, Milberger ve ark. 1998, Seidman ve ark. 1995). İlginç olarak bu araştırmada, önceki araştırmaların çoğundan farklı olarak olarak kabul edilen ve olmayan grup arasında sigara içme davranışı açısından anlamlı fark bulunmamıştır (Milberger ve ark. 1997a, Milberger ve ark. 1997b). Günde en az 1 sigara içenlerin bile sigara içiyor grubunda kabul edilmesi ve sigara kullanma miktarının derecelendirilmemiş olması böyle bir sonuç alınmasında etkili olmuş olabilir. Alkol-madde kullanımı ise grubunda anlamlı olarak yüksektir ve bu sonuç ile alkol-madde kullanım bozuklukları arasında ilişki olduğunu gösteren daha önceki çalışmalarla uyumludur (Milberger ve ark. 1997c, West ve ark. 2007). olanlarda SCL-90-R toplam puan ortalamalarının anlamlı olarak yüksek olması, ayrıca bu grupta olmayan gruba göre SCL-90-R nin Somatizasyon, Obsesif-Kompulsif, Kişilerarası Duyarlık, Depresyon, Kaygı, Düşmanlık, Fobik Kaygı, Paranoid Düşünce ve Psikotizm belirti boyutlarının hepsinde anlamlı yüksek ortalamalar elde edilmesi benzer çalışmaların sonuçlarıyla uyumludur (Rabiner ve ark. 2008, Heiligenstein ve ark. 1999, Canu ve Carlson, 2007) ( Tablo 4). Sonuç olarak çalışmamızda, bir kendi bildirim ölçeği olan ASRS nin puan ortalamasının 2 standart sapma üzeri eşik değer olarak alındığında bile, üniversite öğrencilerinde sıklığının %2.6 olduğu bulunmuştur. Bu oran, daha önce farklı kültürlerde yapılan araştırma sonuçlarıyla uyumlu olup nun kültüre özgü olmayan bir psikiyatrik hastalık olduğunu görüşünü Türkiye üniversite öğrencisi örneklem grubu için de desteklemektedir (Öner ve Soykan-Aysev 2007). Ayrıca, üniversite öğrencilerinde belirtilerinin akademik ve psikolojik işlevselliği olumsuz yönde etkilediği yönündeki bulgular da çalışmamızda elde edilen diğer önemli sonuçlardır. Dolayısıyla, araştırma sonuçlarımızı belirtilerinin üniversite örnekleminde göz ardı edilmeyecek sıklıkta görüldüğü, ile bir çok gelişimsel özellik arasında ilişki olduğu, belirtilerinin akademik ve psikolojik işlevselliği olumsuz yönde etkileyebildiği şeklinde yorumlayabiliriz. Bununla birlikte, olan öğrencilerin psikolojik ve akademik işlevleriyle ilgili daha fazla sayıda araştırmaya ihtiyaç vardır. Çocukluk dönemine kıyasla üniversite öğrencilerinde ile bilgilerimiz göreceli olarak kısıtlıdır. Özellikle ülkemizde üniversite öğrencilerinde hastalığın sıklığı, gelişimsel özellikleri, psikolojik ve akademik işlevselliğe etkileri ile ilgili hemen hiç veri olmayışı çalışmamızın önemini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bu noktada, çalışmanın bazı sınırlılıklarından söz etmemiz gerektiğini düşünüyoruz. Çalışmanın ülkenin değişik bölgelerinde yer alan farklı üniversite örneklem gruplarını içermemesi önemli bir eksikliktir ve sonuçların genellenmesi sırasında ihtiyatlı olmayı gerektirmektedir. Çalışmada, belirtileri; çocukluk çağı gelişimsel ve aile özellikleri; akademik ve psikolojik işlevsellik değerlendirilirken yalnızca kendi bildirim ölçeklerinin kullanılmış olması da önemli bir eksikliktir. Kendi bildirim ölçekleri tanı koymada ilk basamağı oluşturmakla birlikte tanının klinik psikiyatrik muayene ve diğer ek değerlendirme yöntemleriyle desteklenmesi önemlidir. Türkiye de Psikiyatri / Cilt 10 - Sayý

7 Sultan Doğan, Bedriye Öncü, Gamze Varol-Saraçoğlu, Suat Küçükgöncü 115 KAYNAKLAR American Psychiatric Association (2000) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Revised. Washington, DC: American Psychiatric Press. Barkley RA, Fischer M, Smallish L, Fletcher K (2002) The persistence of attention-deficit/hyperactivity disorders into young adulthood as a function of reporting source and definition of disorder. J Abnorm Psychol, 111: Biederman J, Mick E, Faraone SV, (2000) Age-dependent decline of symptoms of attention-deficit hyperactivity disorder: impact of remission definition and symptom type. Am J Psychiatry, 157: Biederman J, Milberger S, Faraone SV, Kiely K, Guite J, Mick E et al. (1995) Family-environment risk factors for attention-deficit hyperactivity disorder. A test of Rutter s indicators of adversity. Arch Gen Psychiatry, 52: Canu WH, Carlson CL (2007) Rejection Sensitivity and social outcomes of young adult men with ADHD. J Atten Disord, 10: Dağ İ (1991) Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R) nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 2: Doğan S, Öncü B, Varol-Saraçoğlu G, Küçükgöncü S. Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1) Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi (yayınlanmak üzere kabul edildi). Doğan S, Varol Saraçoğlu G, Küçükgöncü S. Başarı Algısı Ölçeğinin Üniversite Öğrencilerine Uyarlanması, Güvenilirliği ve Faktör Yapısı. 44. Ulusal Psikiyatri Kongresi ve Anksiyete Sempozyumu Ekim Antalya. s.235. DuPaul GJ, Schaughency EA, Weyandt LL, Tripp G, Kiesner J, Ota K, Stanish H (2001) Self-report of ADHD symptoms in university students: crossgender and cross-national prevalence. J Learn Disabil, 34: DuPaul GJ, Guevermont DC, Barkley RA (1991) Attention-deficit hyperactivity disorder in adolescence critical assessment parameters. Clin Psychol Rev, 11: Faraone SV, Biederman J, Milberger S (1994) An exploratory study of ADHD among second-degree relatives of ADHD children. Biol Psychiatry, 35: Faraone SV, Biederman J, Chen WJ, Milberger S, Warburton R, Tsuang MT (1995) Genetic heterogeneity in attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD): gender, psychiatric comorbidity, and maternal ADHD. J Abnorm Psychol, 104: Heiligenstein E, Conyers LM, Berns AR, Smith MA (1998) Preliminary and normative data on DSM-IV attention-deficit hyperactivity disorder in college students. J Am Coll Health, 46: Heiligenstein E, Guenther G, Levy A, Savino F, Fulwiler (1999) Psychological and academic functioning in college students with attention-deficit hyperactivity disorder. J Am Coll Health, 47: Kessler RC, Adler LA, Barkley R, Biederman J, Conners CK, Faraone SV (2006) The prevalence and correlates of adult ADHD in the United States: results from the National Comorbidity Survey Replication. Am J Psychiatry, 163: Kessler RC, Ustün TB (2004) The World Mental Health (WMH) Survey Initative Version of the World Health Organization (WHO) Composite International Diagnostic Interview (CIDI). Int J Methods Psychiatr Res, 13: Kessler RC, Adler LA, Gruber MJ, Sarawate CA, Spencer T, Van Brunt DL (2007) Validity of the World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS) Screener in a representative sample of health plan members. Int J Methods Psychiatr Res, 16: Kooij JJS, Buitelaar JK, Van Den Oord EJ, Furer JW, Rijnders CA, Hodiamont PPG (2005) Internal and external validity of Attention Deficit Hyperactivity Disorder in a population- based sample of adults. Psychol Med, 35: Milberger S, Faraone SV, Biederman J, Chu MP, Wilens T (1998) Familial risk analysis of the association between attention-deficit/hyperactivity disorder and psychoactive substance use disorders. Arch Pediatr Adolesc Med, 152: Milberger S, Biederman J, Faraone SV, Chen L, Jones J (1997a) ADHD is associated with early initiation of cigarette smoking in children and adolescents. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 36: Milberger S, Biederman J, Faraone SV, Chen L, Jones J (1997b). Further evidence of an association between attention-deficit/hyperactivity disorder and cigarette smoking. Findings from a high-risk sample of siblings. Am J Addict, 6: Milberger S, Biederman J, Faraone SV, Wilens T, Chu MP (1997c) Associations between ADHD and psychoactive substance use disorders. Findings from a longitudinal study of high-risk siblings of ADHD children. Am J Addict, 6: Öner Ö, Soykan-Aysev A (2007) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu. Soykan-Aysev A, Işık-Taner Y (Ed.). Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Ankara: Golden Print, Rabiner DL, Anastopoulos AD, Costello J, Hoyle, RH, Swartzwelder HS (2008) Adjustment to college in students with ADHD. J Atten Disord, 11: Sayarer A (1999) Meaning and Dimensions of Life Success: Effects of Sex and Age. Unpublished MA Thesis, İstanbul, Boğazici Üniversitesi. Seidman LJ, Biederman J, Faraone SV, Milberger S, Norman D, Seiverd K (1995) Effects of family history and comorbidity on the neuropsychological performance of children with ADHD: preliminary findings. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 34: Spencer T, Biederman J, Wilens TE, Faraone SV (1998) Adults with attentiondeficit/hyperactivity disorder: a controversial diagnosis. J Clin Psychiatry, 59 Suppl 7: Şenol S (2007) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu. Köroğlu E, Güleç C (Ed.). Psikiyatri Temel Kitabı, 2 nci baskı, Ankara: HYB Basım Yayın, Taner Y, Kaya A, Bakar EE, (2007) Kas iskelet travması geçiren çocuklarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu. Türkiye de Psikiyatri, 9: Wasserstein J (2005) Diagnostic issues for adolescents and adults with ADHD. JCLP; 61: Weis M, Murray C (2003) Assessment and management of attention-deficit hyperactivity disorder in adults, Can Med Assoc J, 18: Wender PH (1998) Attention-deficit hyperactivity disorder in adults. Psychiatr Clin North Am, 21: West SL, Mulsow M, Arredondo R (2007) An examination of the psychometric properties of the attention deficit scales for adults with outpatient substance abusers. Am J Drug Alcohol Abuse, 33: Weyandt LL, DuPaul GJ (2006) ADHD in college students. J Atten Disord, 10:9-19. Weyandt LL, DuPaul GJ, (2008) ADHD in college students: Developmental findings. Dev Disabil Res Rev, 14: Psychiatry in Türkiye / Volume 10 - Number

Yetişkinlerde DEHB Değerlendirmesi 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 5 9 Ekim 2010, İzmir

Yetişkinlerde DEHB Değerlendirmesi 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 5 9 Ekim 2010, İzmir 1 Yetişkinlerde DEHB Değerlendirmesi 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 5 9 Ekim 2010, İzmir Doç. Dr. Sultan Doğan Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Tekirdağ sultandogan@yahoo.com 2 Son

Detaylı

Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1): Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği

Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1): Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği Doğan ve ark. 77 Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1): Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği Sultan DOĞAN, 1 Bedriye ÖNCÜ, 2 Gamze VAROL-SARAÇOĞLU, 3

Detaylı

[Validity and reliability of the Turkish version of the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRSv1.1)]

[Validity and reliability of the Turkish version of the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRSv1.1)] See discussions, stats, and author profiles for this publication at: https://www.researchgate.net/publication/235996183 [Validity and reliability of the Turkish version of the Adult ADHD Self-Report Scale

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri

Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri Yrd. Doç. Dr. Esengül Kayan Beykent Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü 04.10.2017 Çalışmanın Amacı 1.Üniversite öğrencilerinde

Detaylı

Týp Fakültesi Öðrencilerinde Dikkat Eksikliði Ve Hiperaktivite Bozukluðunun Sosyodemografik Ve Klinik Özellikleri

Týp Fakültesi Öðrencilerinde Dikkat Eksikliði Ve Hiperaktivite Bozukluðunun Sosyodemografik Ve Klinik Özellikleri ARAÞTIRMA Týp Fakültesi Öðrencilerinde Dikkat Eksikliði Ve Hiperaktivite Bozukluðunun Sosyodemografik Ve Klinik Özellikleri Sociodemographic And Clinical Characteristics in Medical Students with Attention

Detaylı

Madde Kötüye Kullanım Öyküsü Olan Bireylerde Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Yaygınlığı

Madde Kötüye Kullanım Öyküsü Olan Bireylerde Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin Yaygınlığı doi: 10.5505/abantmedj.20.30974 Abant Medical Journal Orijinal Makale / Original Article Volume Cilt 3 Issue Sayı 1 Year Yıl 20 Madde Kötüye Kullanım Öyküsü Olan Bireylerde Erişkin Dikkat Eksikliği ve

Detaylı

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) DEHB Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde DEHB ile İlişkili Bazı Sorunlu Yaşam Olayları

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) DEHB Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde DEHB ile İlişkili Bazı Sorunlu Yaşam Olayları Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2014;27:61-68 DOI: 10.5350/DAJPN2014270108 DEHB Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde DEHB ile İlişkili Bazı Sorunlu Yaşam Olayları Kısa Araştırma

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

Açıklama 2012-2013. İlaç endüstrisi ve sivil toplum kuruluşları ile gelir getirici ilişkiler yoktur.

Açıklama 2012-2013. İlaç endüstrisi ve sivil toplum kuruluşları ile gelir getirici ilişkiler yoktur. Açıklama 2012-2013 İlaç endüstrisi ve sivil toplum kuruluşları ile gelir getirici ilişkiler yoktur. Gençlik İzleme Araştırmaları Acıbadem Üniversitesi Verileri Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Belirtilerinin

Detaylı

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Selçuk Özdin 1, Aytül Karabekiroğlu 2, Arzu Alptekin Aker 2, Recep Bolat 2, Servet

Detaylı

ÇOCUKLUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI ALMIŞ OLGULARIN ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ PSİKİYATRİK DURUMLARININ İNCELENMESİ

ÇOCUKLUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI ALMIŞ OLGULARIN ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ PSİKİYATRİK DURUMLARININ İNCELENMESİ Kriz Dergisi 0 (): 448 ÇOCUKLUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI ALMIŞ OLGULARIN ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ PSİKİYATRİK DURUMLARININ İNCELENMESİ Ayla Aysev*, Pınar Öner** ÖZET Amaç: Çocukluğunda

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Gençlik Döneminde DEHB ve Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu

Gençlik Döneminde DEHB ve Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu Gençlik Döneminde DEHB ve Alkol ve Madde Kullanım Bozukluğu Doç.Dr.Nesrin DİLBAZ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ankara AMATEM DEHB GÖRÜLME SIKLIĞI Prevelans : Çocuklarda %6-%8;Ergenlerde %6;

Detaylı

Çift uyumu-psikolojik belirtiler ilişkisi

Çift uyumu-psikolojik belirtiler ilişkisi Çift uyumu-psikolojik belirtiler ilişkisi Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Ezgi Özserezli O Evlilik ilişkisi, kişilerin psikolojik sağlığını temelden etkilemektedir.

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Üniversite öğrencilerinin Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği nin alt boyutları düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Üniversite öğrencilerinin Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği nin alt boyutları düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi Cilt: 9 Sayı: 1 Yıl: 2012 Üniversite öğrencilerinin Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği nin alt boyutları düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi Müge Yılmaz 1 Gülay Özdemir 2

Detaylı

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Belirtileri Bulunan Ergenlerde Madde Kullanımı ve Aile Özellikleri Üstüne Kesitsel Bir Çalışma

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Belirtileri Bulunan Ergenlerde Madde Kullanımı ve Aile Özellikleri Üstüne Kesitsel Bir Çalışma Araştırmalar / Original Papers DOI: 10.5455/bcp.20110627104419 Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Belirtileri Bulunan Ergenlerde Madde Kullanımı ve Aile Özellikleri Üstüne Kesitsel Bir Çalışma Arzu Önal

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu: Eş tanı ve işlevsellik

Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu: Eş tanı ve işlevsellik Ekinci ve ark. 185 Araştırma / Original article Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu: Eş tanı ve işlevsellik Suat EKİNCİ, 1 Bedriye ÖNCÜ, 2 Saynur CANAT 3 ÖZET Amaç: Çocuklukta başlayan

Detaylı

Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar. Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci

Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar. Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci Sunum Özeti Neden Ebeveynlerde Psikiyatrik Hastalıklar? Madde Bağımlılığı olan Hastaların Ebeveynlerinde

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tahsin Gökhan TELATAR Sinop Üniversitesi SYO İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 28.03.2017 Uluslararası

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Dr. Gülcan Güleç, DR. Hikmet Hassa, Dr. Elif Güneş Yalçın, Dr.Çınar Yenilmez, Dr. Didem

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK Prof. Dr. Sirel Karakaş Neurometrika Medikal Tıp Teknololojileri Ltd. Şti Nöropsikoloji ve Psikofizyoloji Derneği Başkanı Uslarası Kıbrıs Üniversitesi

Detaylı

Üniversite öğrencilerinde kendilerinin bildirdikleri dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin değerlendirilmesi

Üniversite öğrencilerinde kendilerinin bildirdikleri dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin değerlendirilmesi 88 Üniversite öğrencilerinde kendilerinin bildirdikleri DEHB belirtilerinin değerlendirilmesi Üniversite öğrencilerinde kendilerinin bildirdikleri dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin

Detaylı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri Merve Güçlü GİRİŞ Öğretme evrensel bir uğraştır. Anne babalar çocuklarına, işverenler işçilerine, antrenörler

Detaylı

Katastrofik Sağlık Harcamaları Anket Çalışması Örneklem Seçimi ve Veri Toplama Yöntemleri

Katastrofik Sağlık Harcamaları Anket Çalışması Örneklem Seçimi ve Veri Toplama Yöntemleri Katastrofik Sağlık Harcamaları Anket Çalışması Örneklem Seçimi ve Veri Toplama Yöntemleri 24.05.2017 Türkiye de katastrofik harcamaların boyutu Xu vd. (2003): Katastrofik harcama tanımı - ödeme kapasitesinin

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI STAJIN TANITIMI EĞİTİM DÖNEMİ STAJ SÜRESİ YERLEŞKE EĞİTİM BİRİMLERİ DERSHANE : Dönem V : 5 iş günü : Cebeci Hastanesi : Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Meryem METİNOĞLU Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Giriş Doğum kadın hayatında yaşanılan

Detaylı

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB);

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2013;26:89-95 DOI: 10.5350/DAJPN2013260110 Derlemeler / Reviews Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların Ebeveynleri ve

Detaylı

MANİSA KENT MERKEZİNDE YAŞAYAN YAŞ GRUBU KADINLAR VE EŞLERİ ARASINDA SİGARA İÇME BOYUTU VE BUNU ETKİLEYEN SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLER

MANİSA KENT MERKEZİNDE YAŞAYAN YAŞ GRUBU KADINLAR VE EŞLERİ ARASINDA SİGARA İÇME BOYUTU VE BUNU ETKİLEYEN SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLER MANİSA KENT MERKEZİNDE YAŞAYAN 15-49 YAŞ GRUBU KADINLAR VE EŞLERİ ARASINDA SİGARA İÇME BOYUTU VE BUNU ETKİLEYEN SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLER Dr. Ümit ATMAN CİHAN Dr. Gönül DİNÇ Yük. Hemş. Safiye ÖZVURMAZ Dr.

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion: ÖZET Amaç: Yapılan bu çalışma ile Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesinde görevli hemşirelerin zihinsel iş yüklerinin değerlendirilmesi ve zihinsel iş yükünün hemşirelerin sosyo-kültürel özelliklerine

Detaylı

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Alt tipleri*

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Alt tipleri* Yolga Tahiroğlu ve ark. 5 Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Alt tipleri* Ayşegül YOLGA TAHİROĞLU, 1 Ayşe AVCI, 2 Sunay FIRAT, 3 Gülşah SEYDAOĞLU 4 ÖZET Amaç: Bu çalışmada 2002-2003 öğretim yılı

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması

Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması 48 Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması

Detaylı

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Sedat Batmaz 1, Emrah Songur 1, Mesut Yıldız 2, Zekiye Çelikbaş 1, Nurgül Yeşilyaprak 1, Hanife

Detaylı

Kadın ve Erkek Psikiyatri Kapalı Servislerinde Fiziksel Tespit Uygulamasının Klinik Özelliklerle İlişkisi

Kadın ve Erkek Psikiyatri Kapalı Servislerinde Fiziksel Tespit Uygulamasının Klinik Özelliklerle İlişkisi Kadın ve Erkek Psikiyatri Kapalı Servislerinde Fiziksel Tespit Uygulamasının Klinik Özelliklerle İlişkisi Araştırmacılar: As. Dr. Simge Seren KIRLIOĞLU As. Dr. Sinem ACAR Doç. Dr. Pınar ÇETİNAY AYDIN Prof.

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(2): 325-330 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi [Evaluation of the Mental Conditions of Students in the Health

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI STAJIN TANITIMI EĞİTİM DÖNEMİ STAJ SÜRESİ YERLEŞKE EĞİTİM BİRİMLERİ DERSHANE : Dönem V : 5 iş günü : Cebeci Hastanesi : Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

Nuran DEMİR*, Zehra TOPAL*, Basri KÖYLÜ**, Evren TUFAN***, Umut Mert AKSOY**** *Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH AD **Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak.

Nuran DEMİR*, Zehra TOPAL*, Basri KÖYLÜ**, Evren TUFAN***, Umut Mert AKSOY**** *Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH AD **Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. Nuran DEMİR*, Zehra TOPAL*, Basri KÖYLÜ**, Evren TUFAN***, Umut Mert AKSOY**** *Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH AD **Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. Psikiyatri AD *** Yrd. Doç. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH

Detaylı

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ Sevil Şahin 1, İlknur Demirhan 1, Sibel Peksoy 1, Sena Kaplan 1, Gülay Dinç 2 1 Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Uzm. Dr. Gökhan Öz Prof. Dr. Cengiz Kılıç Giriş Mizofoni: Çeşitli hafif seslerden belirgin

Detaylı

THOMAS TÜRKİYE PPA Güvenilirlik, Geçerlilik ve Standardizasyon Çalışmaları Özet Rapor

THOMAS TÜRKİYE PPA Güvenilirlik, Geçerlilik ve Standardizasyon Çalışmaları Özet Rapor THOMAS TÜRKİYE PPA Güvenilirlik, Geçerlilik ve Standardizasyon Çalışmaları Özet Rapor Amaç Aşamalar Örneklem Analizler PPA Güvenilirlik, Geçerlilik ve Standardizasyon Çalışmaları nın amacı, yeni örneklemler

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN 8-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRMESİ

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN 8-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRMESİ DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN 8-12 YAŞ GRUBU LARDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRMESİ Özden Şükran ÜNERİ*, Sevil TURGUT**, Pınar ÖNER*, Şahin BODUR*, Bengü REZAKİ* ÖZET Amaç: Bu çalışmada ilk

Detaylı

Araştırma / Research. Şükriye Boşgelmez 1, Ali Evren Tufan 2

Araştırma / Research. Şükriye Boşgelmez 1, Ali Evren Tufan 2 Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2014;27:27-33 DOI: 10.5350/DAJPN2014270104 Araştırma / Research Bir Eğitim Hastanesinin Psikiyatri Polikliniğine İlk Kez Başvuran ve Hafif-Orta

Detaylı

ULUSLARARASI 9. BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ KONGRESİ

ULUSLARARASI 9. BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ KONGRESİ ULUSLARARASI 9. BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ KONGRESİ SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN BOŞ ZAMAN AKTİVİTELERİNE VERDİKLERİ ANLAMIN VE YAŞAM DOYUMLARININ İNCELENMESİ: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

İNTİHAR DAVRANIŞI ÖNCESİ VE SONRASI ÖLÇME / DEĞERLENDİRME ÇG.

İNTİHAR DAVRANIŞI ÖNCESİ VE SONRASI ÖLÇME / DEĞERLENDİRME ÇG. İNTİHAR DAVRANIŞI ÖNCESİ VE SONRASI ÖLÇME / DEĞERLENDİRME ÇG. K.Nahit Özmenler Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Aytül Karabekiroğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi 53 üncü Ulusal

Detaylı

DEHB VE SUÇ. Bana bulaşmak istemezsin.ben de otoriteye karşı saygı eksikliği varmış! Prof. Dr. Bengi SEMERCİ

DEHB VE SUÇ. Bana bulaşmak istemezsin.ben de otoriteye karşı saygı eksikliği varmış! Prof. Dr. Bengi SEMERCİ Bana bulaşmak istemezsin.ben de otoriteye karşı saygı eksikliği varmış! Prof. Dr. Bengi SEMERCİ AÇIKLAMA 2011-2012 Araştırmacı: YOK Danışman: Lily, Johnson Konuşmacı: Lily, Johnson En çok tartışılmaya

Detaylı

Erişkinlerde DEHB. Prof. Dr. Cengiz TUĞLU. 17. Klinik Eğitim Sempozyumu Antalya, 10 Nisan 2013

Erişkinlerde DEHB. Prof. Dr. Cengiz TUĞLU. 17. Klinik Eğitim Sempozyumu Antalya, 10 Nisan 2013 Erişkinlerde DEHB Prof. Dr. Cengiz TUĞLU 17. Klinik Eğitim Sempozyumu Antalya, 10 Nisan 2013 Açıklama - 2012-2013 Konuşmacı Araştırma Danışma Kurulu Janssen-Cilag X X AstraZeneca X PPD X Kurs Öncesi Değerlendirme

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN ANNE BABALARINDA PSİKOLOJİK BELİRTİLER VE AİLE İŞLEVSELLİĞİ

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN ANNE BABALARINDA PSİKOLOJİK BELİRTİLER VE AİLE İŞLEVSELLİĞİ DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN ANNE BABALARINDA PSİKOLOJİK BELİRTİLER VE AİLE İŞLEVSELLİĞİ Cem GÖKÇEN*, Esin ÖZATALAY**, E. Çığıl FETTAHOĞLU*** ÖZET Amaç: Bu çalışma Dikkat Eksikliği

Detaylı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı Doç. Dr. Cengiz TUĞLU 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 08 Ekim 2010, İzmir Açıklama Konuşmacı Araştırma Danışma Kurulu Janssen Cilag X X Eli Lilly X X X BMS X AstraZeneca

Detaylı

Dr. Tümer TÜRKBAY (*), Dr. Hakan ERMAN (**), Dr. Ayhan CÖNGÖLOĞLU (*), Dr. Teoman SÖHMEN (*)

Dr. Tümer TÜRKBAY (*), Dr. Hakan ERMAN (**), Dr. Ayhan CÖNGÖLOĞLU (*), Dr. Teoman SÖHMEN (*) DİKKAT EKSİKLİĞİ AŞIRI HAREKETLİLİK BOZUKLUĞU VE BİNİŞİK KARŞIT OLMA - KARŞI GELME BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLAR VE ERGENLERİN ANNE-BABALARININ PSİKİYATRİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Dr. Tümer TÜRKBAY

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nun Demografik Değişkenlere, Öfke ve Öfke İfade Tarzına Göre İncelenmesi

Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nun Demografik Değişkenlere, Öfke ve Öfke İfade Tarzına Göre İncelenmesi Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2012 16 (2): 45-67 Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nun Demografik Değişkenlere, Öfke ve Öfke İfade Tarzına Göre İncelenmesi

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

DSM-IV E DAYALI ERİŞKİN DEB/DEHB TANI VE DEĞERLENDİRME ENVANTERİ (Turgay, Kas m 1995)

DSM-IV E DAYALI ERİŞKİN DEB/DEHB TANI VE DEĞERLENDİRME ENVANTERİ (Turgay, Kas m 1995) DSM-IV E DAYALI ERİŞKİN DEB/DEHB TANI VE DEĞERLENDİRME ENVANTERİ (Turgay, Kas m 1995) Adınız, Soyadınız: Tarih: Yaşınız: Cinsiyetiniz: Halen kullandığınız ilaçlar: Daha önce aldığınız tanılar: Yukarıdaki

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ DERYA DUMAN EMRE ERDEM Prof.Dr. TEVFİK ECDER DİAVERUM GENEL MERKEZ ÖZEL MERZİFON DİYALİZ MERKEZİ GİRİŞ Son yıllarda önem

Detaylı

Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuna Birinci Basamak Yaklaşım

Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuna Birinci Basamak Yaklaşım Cilt: 2 Sayı: 4 www.turkishfamilyphyscian.com Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuna Birinci Basamak Yaklaşım Primary Care Approach to Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Uzm. Dr.

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Burcu BAYRAK KAHRAMAN* Derya TÜLÜCE* Musa BALİ** Turgay ARINSOY** *Gazi Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Konmuş Çocukların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Yüklülük

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Konmuş Çocukların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Yüklülük ARAŞTIRMA Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Konmuş Çocukların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Yüklülük Oya Güçlü 1, Murat Erkıran 1 1 Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma

Detaylı

M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 21, Sayfa : 133-150

M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 21, Sayfa : 133-150 M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 21, Sayfa : 133-150 ERİŞKİN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE ÖLÇEĞİNİN (ADULT ADD/ADHD DSM IV- BASED DİAGNOSTIC SCREENING AND RATING

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile örtülü fiziksel istismar ve ihmal

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile örtülü fiziksel istismar ve ihmal Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2011; 54: 148-153 Orijinal Makale Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile örtülü fiziksel istismar ve ihmal A. Şebnem Soysal 1, Birgül U. Bayoğlu 2, Kıvılcım

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

Dr. İkbal İnanlı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği

Dr. İkbal İnanlı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Dr. İkbal İnanlı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Giriş Tükenmişlik; işi gereği yoğun duygusal taleplere maruz kalan ve sürekli diğer insanlarla yüz yüze çalışmak durumunda olan kişilerde

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde Ruhsal Belirtilerin Taranması

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde Ruhsal Belirtilerin Taranması Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2009; 8(2): 161-166 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde Ruhsal Belirtilerin Taranması [Assessment of Mental Symptoms on Health School Students] ÖZET AMAÇ: Bu

Detaylı

LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ PSİKOPATOLOJİK BELİRTİLERİN CİNSİYET VE SINIF DEĞİŞKENLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ÖZET

LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ PSİKOPATOLOJİK BELİRTİLERİN CİNSİYET VE SINIF DEĞİŞKENLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ÖZET 34 LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ PSİKOPATOLOJİK BELİRTİLERİN CİNSİYET VE SINIF DEĞİŞKENLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ÖZET Yard.DoçDr. Necla A. Kapıkıran * Bu araştırmanın amacı ergenlerde psikopatolojik belirti düzeylerini

Detaylı