ILAHIYAT FJU{lJLTESI DERGiSi.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ILAHIYAT FJU{lJLTESI DERGiSi."

Transkript

1 CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ o A e e ILAHIYAT FJU{lJLTESI DERGiSi. Hakemli Dergi 3. Sayı,, \<.We Diyanet 11. -<_u'. <ifrt: ıt- Kütüphanesi ~ <;... ~""' Araşrırmaları 111 ' v.e'~- SİVAS -1999

2 BELÇİKA'DA İLK VE ORTA ÖGRETİMDE DİN VE AHLAK ÖGRETİMi* Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN** Bu yazıda, önce çok kısa olarak Belçika hakkında bilgi verilecek ve ardından li! kedeki eğitim sistemi genel olarak ortaya konulacaktır. Daha sonra da il~ ve orta dereceli okullarda okutulan Din ve Ahlak derslerinin statüsü ve ders programları ile öğretim yöntemleri açıklanacaktır. Bu yapılırken önce genel bilgi sonra özet bilgi ve yorum verilecek ayrıntılar ekler kısmında gösterilecektir. Günümüz dünyası hızlı değişimlere sahne olmaktadır. Ulaşım ve iletişim araçlarının gelişmesi dünyamızı küçültınüş, sonıniara ve olaylara uluslararası bir nitelik kazandırmıştır. Artık dünyanın herhangi bir bölgesinde meydana gelen bir. olay, anında diğerlilkelerde cluyulınakta, nedenleri tartışılınaktadır. Farklı ulusları bir araya getiren örgütler, tüm ulusları ilgilendiren kararlar almakta, dünya kamuoyunun oluşmasına neden olmaktadır. Dünya kamuoyu bazen o kadar etkili olmaktadır ki, uluslar kendi sorunları hakkında karar alırlarken dünya kamuoyunun etkisini göz önünde bulundurmak cluruımındadır. Biliin ve teknolojideki gelişmeler, insan hayatını ve insanın yetiştirilmesi süreci olan eğitimi çok yakından etkilemektedir. Ekonomik, sosyal ve ki.iltürel şartların etkisi altında kalan eğitim sistemleri birbirlerini etkilemekte ve ister istemez değişiklikle karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle ülkeler eğitim sorunlarının nasıl çözümleneceğine dair sürekli araştırınnlar yapmakta ve projeler hazırlamaktadır. Bu durum, sadece geri kalmış ya da kalkınıııakta olan ülkelerele değil tüm ülkelerele aynıdır. Eğitimele reform çalışınalarının evrensel bir boyut kazandığı dünyamızcia ulusların eğitim sorunlarında benzerlikler göze çarpması doğaldır. Her ulus sorunlarını kendi şartları içinde çözümlese de çözüm yolları üzerinde başka ulusların yaklaşımlarını göz önünde bulunclurınaktaclır. Bununla ilgili farklı ve benzer sorunların çözümlinele işbirliği yapmak, farklı görüş ve anlayışları uzlaştırınak için bazı uluslararası örgütler kurulmuştur. Birleşmiş Milletiere bağlı U.N.E.S.C.O. (Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim Kültür Örgütü) ve U.N.I.C.E.F. (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu) vb. örgütler dünyadaki eğitim sorunlarına çözümler aramak amacıyla uluslararası etkinlikler yapmakta, dokümanlar hazırlaımiktadırlar. "'Bu araştırınanın verileri, araştırınacı tarafından ile tarihleri arasında 3 ay Türkiye Bilimler Akademisince verilen "Sosyal Bilimlerde Doktora Sonrası Yurtdışı Anıştırana Bursu" ile Belçika'da bulunduğu sırada derlenmiştir. ** C.Ü. Ilahiyat Fakültesi, Din Eğitimi Ana Bilim Dalı öğretim iiyesi.

3 102 Mehmet Zeki A~dm. Bir, disiplin olarak Mukayeseli Eğitim Bilimi yukarıda anlatılanları gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Bu sebeple ınukayesel i eğitim, toplum larda mevcut eğitim sorunlarını ve bunları doğuran nedenleri, diğer topluınlanjaki benzer etkeniere değinerek belirleyen, yorumlayan bir inceleme ve araştırma alanı olarak tanımlanmaktadır.l Türkiye'de mukayeseli eğitim alanındaki çalışınalarda daha çok ülkelerin eğitim sistemleri genel oldrak ele alınmıştır. Çeşitli ülkelerdeki elin eğitimi uygulaınaları ile ilgili çalışınnlar ise oldukça az ve yi.i:?ieyseldir. Halbuki, sağlam bir mukayese için, ç itti ülkelerdeki din eğitimi ile ilgili uygulamaların bilinmesinde yarar vardır. Betimleyici bir amaçla hazırlanan bu yazıda, Belçika'da ilk ve orta dereceli okullardaki din ve ahlak öğretimi tanıtılacaktır. Avrupa ülkeleri arasında Belçika'nın din eğitimi açısından özel bir konumu vardır. Ülkede Katolik eğitiminin etkiliğinin 'yanındn, örgün eğitim ders programlarında zorunlu din ve ahlak dersine yer vermesi bakııııından da Belçika'nın durumu incelemeye değer dunıındadır. Belçika Hakkmda Genel Bilgileı - Nüfus: Belçika 1830 yılında kurulmuş bir kuzey Avrupa i.ilkesidir.. ').. Yüzölçümü km ve nüfusu 1995 yılı itibariyle 'dür.- Ulke nüfusunun % 57 sini oluşturan Flamanlar Germen ırkından olup Flamanca (Fienıenkce) ~_onuşurken, nüfusun % 42 sini oluşturan ve Latin ırkından gelen Valonlar ise Fransızca konuşurlar. Doğuda Almanya sınırına yakın bölgede otunın veaimanca konlışanlar çok küçük bir azınlığı oluştururlar. Ülkede konuşulan bu üç dil de resmi dildir. Avrupa'da nüfusu artınayan, hatta yavaş {avaş azalan ülkeler arasında yer alan Belçika'nın nüfus yoğunluğu ise kalabalıkı ır: Devlet Yapısı: Bölge ve töpluluklar üzerine kunılıııuş federal bir devlet olun Belçika Krallığı anayasal bir ınonarşi rejimi ile yünetilınektedir. 4 Belçika'nın devlet yaı:>ısı oldukça karmaşıktır. Son yirmi yıldır devletin siyasi, yasama ve idari yapıları federal bir sisteme göre gelişmektedir. Ülkede, siyasal birlik rejimi yerine, )!etkilerin, belediyeler, eyaletler, bölgeler ve kültürel topluluklar ile merkezi otoriteler arasında dağıtıldığı bir idari rejim uygulanmaktadır. Genel olarak, topluluklar ve bölgeler birer politik kurum olarak kabul edilirler. Bu kuruııı! ır, karar yetkisi olan; seçimle işbaşma gelen bir meclise, kendi mali yönetimine ve yürütme gücü olan bir icı'a organına sahiptir. Anayasa, Belçika'da üç topluluğun ve üç bölgenin varlığını kabul etmektedir. Topluluklar; Fransız, Flmnan ve Alınan Topluluklarıdır. Topluluğu belirleyen temel unsur kültür ve dildir. Bölgeler ise;valon, Flaınan ve Brüksel'dir. 5 EGİTİM SİSTEMİNİN Y APlSI Belçika'da 1988 yılından itibaren eğitim, topluluk yönetimlerinin yetki alanı içindedir.. Sadece şu 3 konu merkezi devletin sonıınluğundaclır: 1. Zorunlu 1 Josef A. L::ıuwerys. F.Varış ve K. Neff, Mukayeseli Eğitim, Aıık., 1\J?lJ, A.Ü.E.B.F. Yay. s.5. ') - Conııııunaııle Fnıııçaisc de Belgiqlİe, L'Eııseigncmcnt en Chiffrcs ı , Brııxelles. 3 Ofliçc d~s Publit:aıions Offi~ielles des Coııııııun::ıules Eııropeeııııes, A la Dc couvcrtc de I;Europc, 1996, ll::ıly, s.? :\ynı yer.. 5 Aynı yer. L

4 Belçitmda İlk ve Orta Cfgretimde Din ve Ahlak Öğı etimi 103 eğitimin başlangıç ve bitişini belirleme. 2. Diplomaların verilmesi ıçın gerekli asgari şartların belirlenmesi. 3. Emekli ödeneklerinin planlanması. 6 Ülkede şu anda birisi Fransız diğeri Flaınan Topluluğuna ait olmak üzere iki Eğitiıiı Bakanlığı bulunınaktadır.7 Anayasanın 17. maddesi ve 29 Mayıs 1959 tarihli "Eğitim Sözleşmesi" :. "Pacte Scolaire" eğitim-öğretim esaslarını belirler. Bu esaslar çerçevesinde eğitim sisteminin durumunu şöyle özetleyebiliriz. 1. Anayasanın 17. Maddesi, "Öğretim serbesttir. Her türlü ktsıtlaytcı önlem yasakttr. Suçlar a11cak kamınlarla cezalandtrıltr. DeFlet tarqfindan finanse edilen eğitim, ka11ıınla diizenle11ir. "der. Belçika'da öğretim kuruıniarı açınada hiç bir kısıtlama yoktur. Herkes bu amaçla faaliyet gösterebilir.' okullar, kurslar açabilir. Ancak, devletin resmen tanıdığı diplama ve unvaniarı verme!\ ve devlet destekleme yardımlarından yararlanmak isteyen okullar, yapıtarım kanunlarda belirtilmiş şartlara uydurmak zorundadır. 8 Bu şartlar daha çok okulların fiziki yapısıyla ve öğretimin sağlıklı yapılmasıyla ilgilidir. Devlet yardımı almak istemeyenler bu şartlara uymak zorunda değildir. 2. Bir öğretim kurumunun yetkilisi, o kurumun dlizenlemeden sorumlu özel veya tüzel kişisidir. Yürürilikteki yasal esüslar çerçevesinde, lıepdi.izenleyici gi.iç, uygulanacak eğitim programlarını, öğretim yöntemlerini, ders kitaplarını, çalıştırdıgı personelini belirlemekte tamamen serbesttir. Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurumu, resmi öğretim kurumlarında yapılan eğitim seviyesinin yükseltilmesi yolunda çalışımılar yapar. Özel öğretim kurumlan teftiş sistemlerini kendileri kurarlar. 3. Anayasal özglirli.ik gereği, Belçika'da iiğrenim, aşağıdaki güçler tarafıııdan düzenlenmektedir. A. Fransız ve Flaınan Toplu!ukları tarafından düzenlenen okullar. B. Topluluklar tarafından ödenelde desteklenen (finanse edilen) okullar; B tınlar da, a. İl idarelerinin (province) açtığı okullar. b. Belediye okuiları. c. Özel kurumlar tarafındaiı açılan okullar. d. Özel Id şi ler tarafından açılan okullar. C. Özel paralı okullar. Yukarıda belirtilen özel kurumları biraz açıklamakta yarar vardır. Bu tlirdeki okullar, kar an1acı gutmeyen dernekler tarafından di.izenlenmekteelir ve büyük bir çoğunluğu Katolik nkullarıelır. Katalik okullarından başka ilkokul düzeyinele birkaç Protestan okulu, Müslümanların yaklaşık 200 öğrenci kapasiteli bir ilkokulu, Yahudilerin ilk ve ortaöğretim seviyesinele bir kaç okulunun yanı sıra. hiç bir dini 6 Anayasanııı 127. Maddesi. 7 Fransız Topluluğu Eğiıiııı Bakanlığı, aynı znıııanda Alnıanca koıııı~ulaıı bölgelerdeki okuilarta da görevlidir. <> 8 Özel okul açma ~arılıırı için bak. Ministcrc de I'Educaıioıı de la Redıerclıe eı.de la Forımılion Secn!tariaı General. Le Systcıııe Educatif de la Coııııııııııaııtc Fraııçais de Hclgiqııc, Bı'uxelles, l9lj4, s.l4.

5 1114 1\lelnnet Zeki. Aydın ceimıata bağlı olmayanların (laiklerin) da özel okulları bulunmaktadır. Bu okullarda giirev Yrnptın personel, işletme, araç gereç, bina yapını ve tcfri~i ile ilgili giderler topluluk bütçesinden knrşılanmaktadır. Bunun yanında çok az sayıda özel kurum ya da kişiler tarafından açıinn paralı okullar da bulunınakıadır. 9 Özel okulların içinde Katcılik okullarının çok olmasının sebeplerinden bazıları şunlardır; lilkenin güçlü bir Katolik gelenekten gelmesi, Kilisenin sosyal.ve eğilim alanlarında iyi örgütlenmiş ve yıllardir okullarında belli bir iiğretinı kalitesini yakalamış olmalarıdır. Bu okulların dağılımı konusunda bir fikir verınesi açısından iince Fransız bölgesindeki öğretim yılındaki öğrenci sayılarımı bakalıın. 1 0 Aşüğıdaki Tablo'daki Özel okulların hemen hemen taıııaıııı Kiliseye bağlı Katolik okullarıdır. Buna güre, Kilise Okulları Uiııı öğrencilerin yarısına yakııııııı eğitınekteclir. Fransız Topluluğu okulları Öğretim yılı istatistikleri ' Eğitim Toplu- i ı i da- Belediye Özel kişi Toplam Seviyesi luk olm! u resi ve kuı um öjirenci ~ul öncesi H %' ~ s ll. 2 4 li. s 1011 ' İlkokul !)2. 1, % 11.3 o.s Orta1)jiretim % s 6. () 1110 Yükseköğı et % Toplam % S 1011 Bir ele, Flaman Topluluğu _ öğretim yılındaki istatistiklerine göz atalıın. 11 Flaınaıı Topluluğunda, öğrencilerin % 69.2'si özel okullarda okumaktadır. Bu okulların çoğunluğu Katolik okullarıci ır. 9 Bunlara bir öı'nek Avrupa Okullandır. Avrupa Topluluğunda görev yapanların çocukiannın okuduğu 3 adet okul vardır. OJ'J1cc Central du Representant du Conscil-Supericur des Ecoles Europeennes, Les Ecoles Europccııııcs, Bnıxelles, tarilısiz. Bu okullardaki din derslerinin dunımıı için hak; Catherine Roba, "Les Ecoles Europeenııes et fes Cours de Religinıı". Ltımen Vit:ıc, Mars 1992, no: 1, Bnıxelles, s, Minisıere de l'education de la Reclıerclıe et de. la Formatinn Secn.!tariaı General, Le Systcıııc Edııc:ıtif de La Cnınımımıııtc Français de Belgique, Bnıxelles. 1 ljlj4. s.l3 ı. ll Kaynak, Flaman Topluluğu Eğitim Bakanlığı.

6 Belçilwda İlk ve Orta Öğretimde Din ve Ahlak Öğretimi los Flanıan Topluluğu öğretim yılı istatistikleri Eğitim Topluluk i ı i da- Belediye Özel Id şi Toplam Seviyesi okulu resi ve lwnım öğı enci Olnıl öncesi S.89R % ilkokul ı (ı % o Oı-taiiğretim % Toplam S 1.1 ı % ) ~ Bu yazıda, il idareleri, belediyeler ve tı1pl~ıluklm tarafından düzenlenen okullanı resmi okııl, özel kişi ve kuruınlarca açılaıı okullara da özel okul deııilecektir. 4. Bu okul sislenıi sayesinde herkes istediği iııaııç ve düşüncedeki bir iiğreliın kuruıııuııda iiğreniııı yapma imkanııw sahip olmaktadır. Anayasa'nın 17 maddesi 1. bendi şiiyle demektedir: "Topluluklar ı clilerin iizgiir.\'ccillllerini gamnli eder. Toplulukfor tarqj.it<. (nötr) bir öğretilll diiz.e11/ei. 71ıroj:l ız./ık (nötr ol111a). a,ijrcncilerill ı e ı di/erin felsefi, ideolojik ya da dini anluyışlamw saygr/ı olnwk de111cktir. Res11ıi gfiçlcr lamlindan düzenlenen okul/(//', z.omn/11 ii,ijretimin sonr11w kadar, Wli!IIIIŞ dilllerdeli birisille ait di11 ya da dini o/1110\'wi alı/(rk (ders/eri11in) ö,qrcti!lli amsı11da seçme i11ıkanını.l unmak z.omndadır." 5. Anaokulları 2,5 yaşındaki öğrencileri okula kahul eder. ilkokul 6 yaşında başlar ve ikişer yıllık 3 dönemelen toplam 6 yıldır. 6 yıllık orlaiiğreıiııı: a. ikişer yıllık 3 dönemi (2+2+2) kapsayan (yeııi) 1. tip iiğreıiııı. b. Üçer yıllık 2 diinemi (3+3) kapsayan (eski) ll. tip iiğretiııı olıııak üzere ikiye ayrılır. Ortaöğreıiımle dört llir okul bulunmaktadır, huıılar; a. Genel iiğreliın, 'b. Tekııik iiğreniııı, c. Mesleki öğrenim, d. Güzel sanatlar öğrenimidir Minisıere de I'Edııcaıioıı de la Recherche eı de la Fnrıııaıioıı Sccreıari:ıı General. Le Systcıııe Edııcalil' de lıı Coııııııııııaııtc Fnıııçais de Bclgiqııc. Bnıxcllcs. 1'1'1-1. s.'io: Tlirk-D:ıııı~ :ı.s.lı.l.. Lcs Clwix a' I'Ecıılc Sccoııdairc. Bruxelles, s.4-l l.

7 1().6 lviehmet Zeki Aydın 6. Zorunlu öğretim 6 ile 18 yaş arasındaki çocuk ve gençleri kapsaınakt<1dır. Bunun 15 ya da 16 yaşına kadar olan bölümü tam zamanlı, diğer kısmı yarı zamanlı öğrenim olabilir. 13 Belçika yasaları bu zorunlu öğrenim çağında ev ö~retimini de kabul etmektedir. Bu tip öğrenciler öğretim yılı sonunda sınava girerler Yüksek ö"ğreniın, üniversitelerde ve üniversite statüsünde olmayan yüksek okullarda yapılır. Üniversiteye giriş genel ve teknik lise mezunları için bir,kaç teknik okul dışında sınavsızdır. Öğrenciler ortaöğrenimde aldıkları diptomalanı göre istedikleri. fakülte veya yüksekokula girebilir. Fakat, istatistiklere göre, üniversiteye kayıt yaptıranların ancak% 29'u mezun olabilmektedir. 15. Ülkenin en eski üniversitesi 1426 yılında kurulan Louvain (Leuven) Katalik Üniversitesidir. Bugün, bu üniversite birisi' Fransızca diğeri Flamanca eğitim veren iki ayrı üniversite haline gelmiştir. Yine Fransızca ve Flamanca eğitim yapan '2 adet Özgür Bri.jksel Üniversitesi bulunmaktadır. Bunlardan başka. Katoliklerin birçok üniversite ve yüksekokulları, Protestanların içinde sadece ilahiyat Faki.iltesi bulunan bir üniversitesi ve yüksekokulları vardır. Ayrıca Gent, Antwerpen, Mons ve Liege Üniversiteleri de Topluluklar tarafından düzenlenmektedir. 8. Zorunlu öğreniılı çağı boyunca öğretim parasızdır.1 6 Yüksek öğrenimde ise belli bir harç rilınınaktadır. Ancak bunun büyük bir kısmı yine sigorta, sosyal yardım vb. fonlardan öğrenci velis\ne geri ödenmektedir. 9. Avrupa Toplıil.uğunun 1976 yılında aldığı bir kararla kadınlar, iş bulınada, çalışına hayatında, eğitimele ve ıneslekte ilerleme alanlarında erkeklerle aynı haklara sahip olmuşlardır. Burı'i.ın bir sonucu olarak okullarda kız ve erkek çocuklarının karışık okuması kararlaştırılmıştır. Ancak hala belli sayıda sadece kız veya sadece erkeklerin devam ettikleri özel Katalik okulları bulunıııaktaclır. 17 DİNİ TOPLULUKLAR VE EGİTİM Belçika halkının büyük bölümü Hıristiyan Kaıolik'tir. Yapılan değişik anketierin ortalamasına göre halkın;% 65'inin Katolik 1 R; (80 ila 100 bin arasında) % 1 Protestan 19 ; (4Q bin civarında) % 0,4 Ynhudi 20 ; (350 bin civarında) % 3,5 13 Öğrenci ı5 yaşına kadar, ıtn ikinci sııııfı geçeıııeıııi,,c 16 yaşına kadar (anı zamanlı bir okula devanı emıe. ıonındadır. 14 ' ı::~.. 'ka'da buluıiduğuııı ( 1997 yılı) 'ırada kişiden n luşan bir Kaıolik Alımııı cemnal ii yeleri ilc kar~ıla~nıışlıın. Bunlar Alınan eğıtiın sisteminin çocuklarını bozduğu gerekçesi ile çocuklarını Alımın okuhanna göndernıiycırlardı. Bu cemaat Belçika'daki ev öğrenimi yasasından yararianiırak :,. uklarını kendileri yeıişlirıııek için Belçika' ya. gelınişlenli. 15 Mustafa Öcal, İmam-Hatip Liseleri ve İlköğre~iın Olmlları. lst , s.l Minisıere de I'Edueation de Ja Reclıerche el de la Forıııaiioıı Secreıarial General, Le Systcnıc. EdHratif de 1-ı Coııııııuıır utc Français de Belgique, Bruxcllcs, s.l5. 17 fvliııisıi.:e de I'Edu~aıion de l.ı Reclıt:rche et de la Fornıntion Seeretarial General, Le Systcıııc Educntif de la Cnııııııunmıtc Fraııç'ais de Belgique, Brtıxclles, 1994, s.l Jean Bmıbcroı, Rcligiııııs ct La'icite Dans I'Europc des Dıııızc, Synıs, Paris, s Malieleine Brneknıan, L'cnseigncnıcnt Rcligicux Scıı.lairc en Hclgiııııc: Qucls Prııblcıncs'! Quel Avcnir?, lnsfilut Calvin, Bnıxelles, 1997, s.l. 20.Jeaıi-Paul Martin, "La Belgique: de 1' Affronteıııent Laiques 7 Confcssionnels au Pluralisıııc ln.~tifulioıınel",.jcıın Bmıberot, Religions ct Lıı'icite Dans I'Eurnpc des I>nııze, Syro.~. Paris,.l994, s.34.

8 Belçitmda İlle ve Orta Öğretimde Din ve Ahiale Öğretimi J07 M_üslüman 21 ;% 7 ateist (tanrı tanımaz);% 22 agnostik 22 (tanrının varlığı ya da yokluğu konusunun tam olarak bilinemeyeceğini söyleyenler) olduğu söylenebilir. Katalilderin içinde Kiliseye devam edenlerin oranı ise % 18 civarındadır. Yine Flaınan bölgelerinde Kiliseye bağlılık Valoıı bölgelerine göre daha fazladır. İki dil konu~ulan b~tjkent Brüksel'de Kiliseye bağlılı.ğın giderek zayıfladığı nörlilmekteclir. - ö.. Din özgürli.iğlinün büyük önen1 taş ıcıığı Belçika'.da şu anda resmen tanınan elinlerelen Kataliklik ve Protestanlık 1802 yılı, Anglikan 1870 ve Ortodoks 1985 ve Yahuelilik 1808 yılında tanınmıştır. Bu dinlerin dini ve eğitim işlerini kendilerini resmen temsil eden kurumları yürlitmekteclir. 19 Temmuz 1974 yılında tanınan İslam dinini resmen hangi kurumun temsil eeleceği belli olmadığı için Müslümanlar bir çok yasal haklarını kullapamamaktaclır yılı başına kadar 1992 yılında Adalet Bakanlığınca 2 5 atanan 16 kişilik bir "Belçika Müslümanları Yürütme Kurulu" 2 6 daha çok İslam din dersi öğretmenleri ile ilgilenmekte' iken bu yıl bu komile için yeni seeimler yapılmıştır. Bundan sonra İslam din dersi ile ilgili konularda yeni seçilen komite yetkili olacaktır. Biryazarın 27 belirttiği gibi Belçika, bir kaç yüzyıldır devam eden laikler ile Katalikler arasındaki çatışmadan kunımsal çoğulculuğa ulaşmış bir ülkedir. Ülke derin bir Katalik kliltlirclen gelmektedir. Ülkedeki okullarda, Id min sözlinlin geçeceği konusundaki laiklerle Katalikler arasındaki çatışmalar tarihe "okul savaşları" adıyla geçmiştir. Bunların ilki 1840'larcla başlamış, 28 son olarak 29 Mayıs 1959 yılındaki "Eğitim Sözleşmesi" ile ortak bir noktaya ulaşılmıştır. Ancak buna rağmen tartışmalar hala sürmektedir. Tartışınanın temelinde, Katolik Kilisesinin okulları ve Kilisenin eğitime etkisi ve devletin (Bakanlıkların ve belediyelerin) özel Katalik okullarınapara yardımı yapıp yapamayacağı tartışması yatmaktadır. Bugün okulların yarısından fazlasını elinde tutan Katalik Kilisesi kendisinin eğitimin hizmetinde 21 Moııique Renacrts, "L'lslaııılnstitulionnel elles Norıııes Lies a' l'~xpression du Culte", Guid~ de la l'ersonne Etrangcre Suppl, 7, Chapilre 10 Religion, Bnıxclles, 1997, s Bauberot, age., s Vif!'Express, 27 Mayıs 1994 sayısında yayıınianan aııkellen aktaran. Braekıııan, age., s Bu sorun Alınanya başta olmak üzere, heıııeıı hemen tiiııı Batı Avrupa iilkelcrinde vardır. Almanya'daki beıner sorunlar için bak; Nevzat Yaşar Aşıkoğlıı, Alıııııny:ı'dıı Temel Eğitimdeki Tiirk Çocııldarıııın Din Eğitimi, T.D V. Yayını, Ankara, 1993, s.29 vd. 25 Belçika'da din işlerine Adalet Bakanlığı bakıııakladır. ~ 6 Yiiriilme Kurulu diye tercüme edilen kurulun adı Fransızca "Executif des Mıısulıııans de Belgique" dir. Bu kurul, önceleri Teknik Komite adı ile anılıyordıı. Belçika'da Islam diııiıı duruımı ve Mlisliiınaiıların diğer çalışmaları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için bak; Moııiqııc Renaerts, "L' Islam Jnslitıılionnel el les Norıııes Lies a' I'Expression dıı Cıılle", Gııidc de la Personuc Etrang(!rc Sııppl. 7, Chapilre 10 Religion, Bruxelles, 1997, s.64vu.; Altay el Ural Manco, "Les Turcs de Belgiqııe: Le Repli Coıııınunautaire coınıne Dynamique d'lnlegnıtioıı?", Lcs Annalcs de Aııtre Isl:ıııı no:3 Turc d'eııropc... ct d'aillcıırs, INALCO-ERISM, Paris, 1995, s.lll-123. Mustafa Tuvukçuoğlıı, "Belçika'da Islam Din Eğitimine Genel Bir Bakış", nin Eğitiıııi Araştırınaları Dergisi, sayı:3, lst., 1996, s ve Belçika'da Eğitim ve Din", Diyanct Ilmi Dergi, c.33, sayı: 1, 1997, Ank., s.83-l Martin, agııı., s Hcrve 1-Jasquiıı, Histoirc de La Lalcitc (Principalcıııcnt en llelgiııııc ct en I1r:ıııce), PUB, Bnıxelles, 1981, s. 1 :ıs.

9 108 lvlehıııct Zeki Aydın. olduğunu ve eğitim görevini paylaştığıııı söylemekteclir. 2 lj Fakat Kilise mi eğitimin ı... l k v 'K'I'.. d l'? 30 B l l d 31 1ıznıetınc e yo sa egıtıın ını ı ısenııı emrın ec ır. u larlı~ı ımı \ta ır 'larda tüm siyasi partiler, Kilise-politika lariışınasına katılmışlar ve sonunda çoğulculuğa izi'n vernieyi sadece sii:ıde licğil, uygulanıada da beniıııseınişlerdir. Dindar veyct hümanist olmak, belirli bir siyasi partiye katılmak için. bir engel olmaktan çıkarılmış, Belçikalılanı tanınan Ilim hak ve özgürlüklerden herkesin hiç bir ayrım yap~lır{aksızııı yararlanması kararla~lırılıııışlır.:n 1959 yılındaki "Eğitim Sözleşmesi" ne giire, okul açmak serbesllir. Şartlarını yerine getiren her eğitim kuruımı devlet yardımını alabilir. 33 Ayrıca Anayasanın 1_ 81. Maddesine göre devlet, resmen tanıdı~ dini n resmi temsilcilerine (cu!te) dini Çalışınalar için yıllık bütçeden pay ayırır..ı l-l erhangi bir dini kabul etmeyen laikler de aynı yardımı "kar amacı gütıneyen dernekler" slaliisii çerçevesinde almnktaclırlar. Ancak laikler kendilerinin de, bir din dışı i nsancı (lıüıııanisl) (elsefc üzerine kurulmuş bir topluluk olarak kabul edilerek, aynı hakka sahip olı11aları konusunda çai ışmalar yapmaktadır] ar. 35 Ülkedeki çoğunluğu oluşturan Katolikler, kiliseleri, sendikaları, sigorta şirketleri, hastaneleri, yazılı ve sözlü basııı kuruluşları, eğilim kurumları, sosyal ve yardım kurumla'rı, kültürel ve ticari çalışquılarıyla ülkeııiıı sosyal, kültürel ve yılı Katolik Okullar Genel Koııseyi'niıı.açıklamasıııı nakleden. Lııc Acrcns. En Tıııılc Clarlc, Bnıxelles, Lııme n Vitae Enslitlisli ders nolu, s.:ı; Eddy Erııeııs. "A l'rnpos de In Sitııatioıı de I'Eııscigncıncnl Rcligieııx en Bclgiqııe", L'Eııscigııcıııcııl Hcligicııx: Qııcsliııııs Actııcllcs, Novalis, Ccrf. Lıııııcıı Vitae, Qııcbec (Canada), 1996, s Briıekman, age.,s.2lı. 31 Bir Belçikalı'eğili;nd ilc arapıızda geçen şu konıı~ımıtarlı~ıımya biraz ~ıçıklık getirclıitir. Eğitiııı kararlarının merkeziniıı nerede olduğuıni sorduğuımla Bakanlığın aılrc,inin başka olduğunu ancak asıl merkezin ise Rue de Guiıııar no: 1 (yani Giımır sokağı 1 nuııı:ınıdaki Kaıolik Okullar Genel Merkezi) olduğunu söylemiştir. 3 2 Tavukçuoğlu, Belçika'da Islam Din Eğitimine Genel Bir Bakı~ adlı ııı:ıkale, s Özel okul açmak scrbesttir. Ancak devlet yardımı almanın şarlları iizclle ~iiyledir; 1. bakanlığın eğitim yapısını lıeniıııseıııelidir. 2. Yasayla belirlcnıııi~ veya Bakan lararından onaylanıııı~ bir programı uygulanı:ılıdır. 3.Topluluğun yapacağı kontrol ve deneıleıııeyi kabul etmelidir. 4. Tiiııı sonıııılııluğıı alınış bir kişi veya kurum tararından düzenlenmiş olnmlıdır. 5. Böliiııı, seviye ve sınıilanı göre belirlenmiş, en az öğrenci sayısına uyulmalıdır. Arıcak Bakan bazı dıınımlarda l)yrıcalık taıııyabilir. 6.Sağlık ve temizlik yöniindeı!. uygun lıir yerıle iiğretiın yapılıııalıdır. 7. Dğretiııı için gerekli anıç gerece sahip olmalıdır. 8. Oğretiııı etkinliklerini lıir binada yapıııalıdır. Ancak, bazı öz~l dunıııılarda aynı belediye sınırları içinde olıııak şarııyla bir kaç binada öğretim yapılabilir: 9. Oğrencilerin hayatını tehlikeye sokmamak için gerekli yetişmiş fıersonele snhip olmalıdır. 10. Yasayla belirlenmiş tatil.takvimine ııyıııalıılır. Le Systcıııc Edııcalif de lıı. Coıııııııınaııtc Fr:ıııçııis de Bclgiqııc, s.l4. 34 Napolyon döneminden kalan, 8 Nisan 1802 tarihli ve halen yiiriirliikte olan lıir kanuna göre, Belçika'da devleı tarafından maaş ödenen din görevlisi sayısı şiiyle lıelirleniynr; Yaşı, cinsi, tabiiyeti ve dini ne olursa olsun her 600 kişi için bir kilise, her 400 k;şi için kiiçiik kilise (chapelle) yapılıyor. Her 600 kişilik bir yerleşim alanı piskoposluk bölgesi oluyor ve h ir din görevlisi atanıyor. Piskoposluk bölgesinin nufusu 200 kişi artarsa bir papaz dalııı alanıynr yılı ifibariyle Belçika'da 4120 piskoposlıık bulunuyor ve bunların 272'sinin kadrosu hoş bulunuyormuş. Yine aynı yıl, Belçika'da toplam 6900 din görevlisi kadrosu varmış. Bıı nıkaııı yaklaşık 1450 kişiye bir din görevlisi kadrosu demektir. Centre d' Actioıı La'iqııe, Lcs Cııllcs en llelgiqııc cl 1' Argeııt des J>ııııvoirs Puhlics, Brııxelles, 1993, s.l2.; 1993 yılı biilçesinden dağıtılan yaniınılar şöyledir; Katolikler 2 trilyon 625 milyar Belçika Frangı. Laik Ahlak dersi teııısilcileri 80 milyon, Proıestanlar 75 ıııilyon, Yahudiler 23 milyon, Anglikanlar 20 ıııilyon, fvliisliiıııanlar 2,5 milyon. Bnıckıııan, age., s.4-5.' Göriildiiğii gibi sayıları, Yahudilerin 9 kal ı. l'nııeslanların Oç kalintlan fazla olan Miisliiıııanlar en az yardım almaktadır. Bunun en öncıııli sehclıi fvliisliinıanları tcııısil eden Kilise benzeri bir resmi kıınııııun olıııaıııasıdır. 35 Cenırc )" Action La'iqııe, Espace de Lilıcrtcs, ııo:243 his, 19% 'dan nakleden, 13rackıııan, age. s. 7.

10 Belçİkada İlk ve Orta Öğretimde Din ve Alılal< Öğretimi JU9 ekonomik hayatında etkin bir rol oynamaktadır. 3 (ı Özellikle eğitim kurumlarının yarısından fazlasını elinele bulunduran Katolik Kilisesi kendi okullarında daima elini havayı yaşatmaya çalışmaktadır. Dini hava sadece Kiliseye bağlı okullarda değilhayatın her alanında etkisini göstermektedir. Bir krallık olan Belçika'da "Mini Bayraııı" vb. bazı devlet törenleri.hala Katolik anlayışına uygun olarak kutlanmaktacl"ıry GENEL OLARA.K DİN EGİTİMİ Belçika'da eğitimde Kilisenin büyük bir etkisi vardır. Yukarıda da açıklandığı gibi ülkede her tür eğitim serbesttir. İsteyen istediği kurs ya da okulu açabilir. İlk, orta ve yiiksek öğretiıncieki örgiin iiğretiın kurumlarının yanında Kilisenin veya yan kuruluşlarının açtığı Kataşez (caıechese) adı verilen elinin inanç ve ibadetleriıı:ıı iiğretilcliği kurslar yapılmaktadır. Ayrıca, çeşitli dini gruplar, deı nekler aracılığı ile devlet yardımı alarak bir çok (resiııı, müzik, dil kursları, ı;ençlik kampları, toplantıları, gezileri gibi) sosyal ve külllirel çalışmalar gerçekleştirınekted i rler. Belçika'da öğrencilerin yarıdan fazlası Kütolik okullarında okuınaktadırlar. Bu yazının ana konusu din ve ahlak dersleri olmasına nığmen, konuya açıklık getirebilmek için özel Katolik okullarının durumunu biraz açıklamak yararlı olacaktır. Bunun yanında Animasyon derslerinden de bahsetmek gerekmektedir. Çünkü bu dersler din eğitimini destekler veya tamamlar şeklinde yapılmaktadır. Belçika kuvvetli ve dinamik bir Katolik külllir mirasına sahiptir?h Ülkedeki bir öğretim yılı içindeki toplam 41 günlük tatilin sadece bir günlj İkinci Dünya savaşının sona ermesinin yılclönüınüclür. Diğerleri lamamen dini gi.inlerdir. Bu elini tatiller sadece o günle sınırlı değildir. Dini günlin kullanışı için günlerce önce hazırlıklar başlar. Fişler, boyamalar, resimler, okultııı ve sınıfın siislenmesi, yumurtaların boyunması ve saklanması, çam ağaçlarının rengarenk ışıklandırılıp dallar arasına hediyelerin yerleştirilmesi bir oyun ve eğlence havası içinde yapılmaktadır? 9 ' Bu dini günlerelen en önem verileni ise Noel kutlaınalarıclır. Bu kutlamalam kendisini Hıristiyan olarak kabul etmeyenler bile bir toplumsal eğlence. olarak katılmaktadır. Özel Katolik Okulları Katalik okullar kendilerini eğitim hizmetini paylaşanlar ya da eğitimin hizmetçileri olarak görmektedirler. 40 Bu eğitiın hizmetinin yanında Hz. İsa'nın,mesajını açıklamakta aynı okulların görevleri arasındadır. Çlinkli Hıristiyan inancı 3(ı Erııens. agııı., s.2'l 3 7 Martin, agııı., s.j5. 3H Erııens. agııı., s.:!x, 39 Abdullah Sevinç. "Tlirkiye A vruııa Ekonomik Topluı!ıııı:ı Girerse". Diyaııct Dergisi< e:25. sayı: 1, Ankara, s OH.. 40 Erııens. agııı., s.25.

11 ııo Mehmet Zeki Aydın eğitimi. bir sonımitık olara.k göstermektedir. 41 Daha önceleri Katolik okulları;ıda dini eğitim daha etkili ve yoğun iken halkın dünyevile~nıesi (secularisation) ve değişik inançların ortaya çıkınası sonucu çoğulcu bir toplum yapısı ortaya çıkmıştır. Böyle bir topluında okullar hem Hz. İsa'nın ınes'\ilarına uyarken, halkın dinamik kültürüne qe saygılı ollnak zorundadır. Yani hem inançlı lıeın de hoşgiiri.ili.i olma kararı i 4?.. alınmıştır. - i Kilise de toplumdaki bu gelişmelere ayak uydurtıbilmek için sürekli kendisini yenileme çabası içindedir. Uzun süre, Katolik okulu, Kilise tarafından "bir Hıristiyanlaştırma yeri" olarak görülüyordu. Ancak, 1963-ô5 yılları arasındiı yapılan Il. Vatikan Konsilinde 43 alınan kararlarla bir çok anlayış değiştirildi. Bunlardan birisi de, Hıristiyan okulu her şeyden önce, iyi bir okul olmak zorundadır. Böylece okullar, gençl'erin eğitim ve yetiştirilmesinin hizmetinde olacaklardır. Artık okullar, ".liıristiyanlaştırıııak için bir yer" değil, Hıristiyanlaştırınn yeridir. Orada, eğitmek ve Hıristiyanlaştırınak olmak üzere iki doğal etkinlik siiz konusudur. Bu ilke, şöyle güzel bir foı:mülle ifade edilmiştir; "orada,.öğreterek eğitmek ve eğiterek H.. ı ı,44.ırıstıyan aştırma< yılında Bangkok'da yapılan "Uiusl-ıırarası Katolik Öğretimi Kongresi"nde Hıristiyan okulları için belirlenen değerler şunlardır: Diğer iımüılara saygı, yaratıcılık, sorumlu ve samimi dnyanışmadır.~ 5 Yine.bu okullar için. belirlenen üç temel özellik de şudur; I. İnsanlara hizmet etme güdüsi.i. 2. Aşkın gerçek kaynağı (olan Tanrı aşkı) bilinci.. 3. İncil, insancılık (hümanizm) ve eğitim biliıııi (pedagoji) arasındaki ' 46 tutarlı! ıle Belçika' da din ya da ahlak ders i öğretim progrnınları ve öğrenci karnelerinde en üst sıradayer almaktadır. Katolik okullarında her sınıfla haç işareti asılmaleta ve bazı sınıflarda dini köşe bulunmaktadır. Okulların bir çoğumın adı, din büyüklerinin adını taşımaktadır. Üniversite ve yüksek okulların adı ise direk Kntolik Üniversite vb. şeklindedir. Bunlar: ' Söz komısu okullar bugün dini karakterli 4 çeşiı etkinlik yapmaktadırlar. 1. Katolik din dersleri. 2. Ruhani gösteri/etkinlik (Aniınation spirituelle) dersleri. '/ 41 J.l'. L.mırcııt, "Ecnlc Clın5tieııııe?Dis-ınoi Quel csttoıı Prnjet de Societe", Luıııen Vitııe, yıl:l996, sayı:<!. 'Bnıxcllcs. 1996, s Erncııs, tıgııı., s Koıısille ilgili aynıılı lı bilgi için bak; Francis Dvorııık, Konsiller Tarihi iznik'len II. Valilmn'a, Frtııısızca'ya çev. Soeur Jcaıı-Marie O.P., Türkçe'ye çev. Mchıııeı Aydın, T.T.K. Basıınevi, Ank., 1990, 1> ; Mdıınct Aydın, Hıristiyan Genel Konsilleri I'C II. Vatilıan Konsili, Konya, 1991, s.."il-98.; Ali lsra Giiııgör, Vatilmn Misyon ve Diyalog, An k., 1997, s.3r Elicııııc Florkiıı, "Missioıı de I'Ecole Chretieııııe: Acceııı Nouvcaux", Lıııııcn Vit:ıe, yıl: llj96, sayı :4, s Florkiıı, a.g.nı. s Acrcııs; a.g.e., s.4.

12 i Belçikada İlk ve Orta Öğretİrnde Din ve Ahlak Öğı etimi lll 3. Özellikle (direk) elini içerikli etkinlikler. 4. Dini içerikli olmayan ancak ciniaylı olanık rulıani özellik taşıyan etkinlikler. 47 Burada 3. ve 4. Macieleele belirtilen ekinlikler, okulun açılış ve kapanışında yapılan toplantılar, yaş günü ya da önemli kişilerle ilgili kutlamalar, yeni bir öğretmen veya öğrencinin gelmesi ya da gitmesinden dolayı yapılan gi.in ve geceler, Noel pazarları (okulda açılan çarşılar), Ekmek-Şarap Ayini, Paskalya bayramı ve b enzer ı 'd' 48 erı ır. Animasyon Dersled (Drama, Rol Yapma, Giislcri, Canlandırma) Bel_ :'a'daki r~smi ve özel okullarda aniıııa~yoıılar (yani, "clraına, rol yapımı, gösteri. canlandırma" diye tercüme edebileceğimiz etkinlikler ya da dersler) yapılmaktadır. Aııiıııasyoıı dersleri resmi okullarda daha çok genel olarak eğlenerek öğrenme anlamında bir çeşit clrama ve tiyatro oyunları şeklinde geı:çekleştirilınektedir. Katalik okullarında ise bu ders, "ruhani gösteri" 1 ın imation spirituelle) adını almaktadır. Sınıf öğretmenleri ya da göstericiler. -ııateur- aninıatrice) tarafıııdan verilen bu dersler bir anlamda din dersini takviyc ve derste öğrenilenleri n uygulanınası amacını taşımaktadır. Bu derslerde öğrcııciler, dua ve ilahiler söylemekte İncil metinleri okumakta ve varı ayin havası olıışturulmaktadır. Animasyon dersleri, okulların durumuna göre değişmekle beraber genel olarak hafta iki saat olarak uygulanmaktadır. Dolayısıyla Katolik okullarında din 1 dersi bu dersle birlikte haftada en az 4 saate çıkmaktadır. Anaokullarmda ve Yüksek Öğrenimde l>iıı Eğitimi Belçika'da 2,5 ile 6 yaşındaki çocukların devam ettiği anaokullarında din eğitimi sınıf öğretmenleri ve göstericiler (animatiir - aniınatris) tarafından verilmektedir. Katolik anaokullarında eğitim dua i c başhır. Oyunların ço_ğu dini içerikli olup, oyuncaklar, resimler, boyama kitapları, film vb. araç-gereçlerle desteklenmektedir. Ayrıca öğrenciler toplu halde Kiliseye götüriilmekte, dualar, ilahiler s'öylenilınekledir. Resmi okullarda ise Katolik okulları kadar dini bir hava olmasa bile, bir çok elini gün ve olaylar Belçika kültürünlin bir parçası olarak kutlanılınaktadır. Bunun en belirgin örneğini Noel, Aziz Martin, Aziz Nikola vb. kutlamaları oluşturur. Yüksek öğrenimde din eğitimi bu makalenin konusu dışında olduğu için ayrıntıya girilıneyecektir. Ancak, kısaca bakıldığında Belçika'da yüksek öğrenimde din eğitimini iki ayrı turele değerlendirebilir. öğretimi. 1.Din dersi öğretmeni ve din adaını yetiştirıneye yönelik mesleki din 47 Age., s Age., s. t 5-20

13 112 lviehmet Zeki Aydıri 2!<~ıtu,lik iiııiversite ve yüksekokullarında verilen din derslerı. Birincisine yiinelik Fransızca ve Flaıııanca iiğretiııı yapan iki Katolik üniversitede lıulun:ın ilahiyat Fakülteleri vardır. Bunlar lisclere d in clersi öğretmeni ve din adaını ycli~tirmektedirler. Yine ilkokul ve orı ıiiğıetiıııin ilk kademesine din dersi iiğrctıneni ve din adaını yetiştiren liı,: yıllık Katolik yliksek okulları hılunnıaktaclır.' 1 'J ;\ynı ~ekilde Prôtcstaıiların da bir ilalıiyaı Fakiiilesi ve yüksek oblla.rı vardır. Katolik üniversite ve yüksek okullarındaki biiilin biilüııılenle okuyan öğrencilei haftada bir iki saatlik elin dersleri nkurlar. Yine bazı fakültelerin dini olımıy ı lisans üslii öğretim programlarında o branşla ilgili Kilisenin görüslerini yıııısıtan dersler zorunlu ola;:!k okutulınaktndır. Örneğin. ıılifusla ilgili bir 'ıisans üslı'i programda Kiliseniı: cifus konusundaki giirü~leri ile ilgili bir ders buluıiabilnıektedir. Ayrıca bu üniversite ve yl'ıksek okulturda zaman znnıan dini içerikli konferansların yanında gençlere yiiııelik ayiıılcr ve ruhaui 'gösterilei düzenlenmektedir. Bu üniversite ve yüksc'.okullardiı iiz.cllikle gürevli ve ruhani etkinliklerden so. ml u papazlar vardır. Bu girişten so; : Belçika'daki ilk ve oıja dereceli okullardaki din ve ahlak derslerine geçebiliriz. İLK VE ORTA DERI!.CELİ OKULLARDAKi DiN VE AHLAK DERSLERİ Din ve Ahlak (Moral) Derslerinin Stalihdi Beıçika Anayasası gereği öğrenciler ilk ve orta dereceli okullarda haftada en az iki ders saati din, ya. da ahlak dersleri nden birisini okıııııak duruımındadır. Bu derslerin zoru11lu olm-asının tarihi 1842 yılına kadar gitnıektedir. 50 Çeşitli zanıaıılıırda cleği~iklikler yapılınasına rağmen bu derslerle ilgili aiıa düzenlemeler Aııayasnıim 17. ınncldesinde ve 29 Mayıs 1959 tarihli "Eğitim Si\zleşnıesi" ile ilgili yasanın H-12 maddelerinde yer almıştır. Bl.ı yasanın 8. Maddesi şöyledir: "Resmi kurıu11lam ait ilk ve orta öğretimdeki ha.ffal!k ders progmmlannda, en az iki ders saati din Fe ahli:rk dersine yer verilmek zorundadrr. Dill ö/jretimi "Katolik, Protestan, Yalı!tdi, islam ya da Ortodoks" dinlerinden biri.1i ve bu dirı/erin a!ılakmdan ol'.rk zomndadrr. Alıfak öğretimi ise dini qlmayafl (bir ahlak) olrııak zorundadrr. Aile reisi, ıyrsi ya da çocu.~u korumakla görevli kişi, ( öğrericinin) okııla ilk kay dr sr rasr nda din ya da ahlak dersindm hangisini seçtiğini resmen imza ile bildirmek zonrndmlrr. 1 S'ayet din dersi seçilmişse bunda hangi dini n.\ eçildiği belirtilir.. 18 yaşrna gelen öğrerrciler seçinılerini kendileri yapar." Demek ki. Aııaytsa ve bu yasaya göre öğrenci ya da velisi ülkedeki bütün bu okullarda şu iki dersten birisin: seçmek zorundııdır. 1. Din dersi 2. Laik (hiç bir eline bağlı olmayan) alıink (monıl) dcrsi. 4!) Bıı okulların en eski ve cıkilisi Katalik Cizviı ceımıaıiııc bağlı ve~~~ anda içinde 2 cnsıiliisli olan Briiksel'dcki Luıııcıı 50. Bnıckınaıı, agc.,s.l :ı. Viıac Ensıiılisiidiir.

14 lleiçikada İlk ve Orta Öğretimele Uin ve Ahlak Öğretimi lu Zorunlu seı;ıneli olarak beş tip din clersi buluıımakladır. Öğrenci ~u be~ dersten birisini zorunlu olarak seçecektir: <1. 1-lıristiyaıı Kaıolik b. 1-Iıristiyaıl Protestan c. 1-lırisıiyaıı Ortodoks. d. Yahudilik e. İslam. isiıııleriııdcıı de anla~ılacağı gibi bir dini iiğreıııııek isıı:yenler din derslerine girerken, bunlara girmek isıemeyepıer de ahlak dcrsiıll' girıııckıcdirler. Ö~reııc; velileri ilk kayıtla ve her yıl öğr yılı ba~ıııılı lıırııı dilek :de hangi dcrsi okuyacağıııı belirler. Bu din 1 _. ahlak derslerini scı,;me imkanı, ancak rcsıııi okullmda vardır. Doğal olarak Kaıolik okulunda okuyanlar bu okulu lercilı clıııckle ba~tan Kaıolik din dersini seçıni~ olmaktadırlar. Katolik okullarında Kalolik din dcı:sinin dı~ı'nda din ve ahlak dersi yoktur. Bi.r kaç tane olan Protestan ve Yahudi okulu ile bir adet ilkokulu bulunan Mi'ısli'ıınan okulunda da seçme iınkaııı yoklur. Ancak soıı yıllarda Katolik okullar, iiğreııci ıııcvcuduıiun % 40'ınııı Mi'ıslliman olmasılı:ılinde.ilkokullarela İslam dinl.dcrsi veııııeyi kabul -, clıııislerdir. 51 ' 'Fakat buna uygulanıada fazla yer verilıneınektedir.)_ Ortodoks din dersi, öğretim yılından itibaren başlaıııı~tır. Resmen elin olarak tanınmış olan Anglikan mezhebi ilc ilgili din dersi ise şu anda okutulmaınaktadır. Yahueli elin elersi İst'. elin derslerinin zıırunlu olmasından bu yana okullarda yer almaktadır. Resmi qkullarcla ve özel Yalıııdi okullarındaki dcrs.iıı programını ve iiğrclınenini Yahudi cemaatı kendisi hclirlcıııcklcdir. İslam din dersi ise i.\,;retiııı yılından iıilıareıı okullarda tecrübe nuıhiyeı:nde yer' alınaya b<";laınıştır. 20 Şuba! llj7x larilıiııden itibaren de yasal olarak okutulmakıadır. Belı,;ika'da islamı teınsıl edecek Kilise benzeri resmi bir kurum olmadığı için İslam din dersi ıııiifelli~i.''c iiğretiııı programı bulunmamaktadır. Adalet Bakanlığı 19lJ2 yılıııda Isianı din dersleri ve öğretmenleriyle ilgilenecek bir yürütme kurulu ataıııı~lır. Bu kurul 19lJ8 yılına kadar görev yapıııı~tır yılı Aralık ayında yapılan seçiıııle Müslliınanl<ır yeni yürütme kurulunu seçıııişlerelir. 600'ün üzerinde, <,;oğunluğunu Faslı, Tunuslu ve Türklerin oluşturduğu islam elin clersi öğretmenlerinin bir kısmı ne din eğitimi ne de öğretmenlik dersleri okumaıııış ki~ilerclir. İc 1 <<m din dersinin her lı::ngi bir programı ve ders kitabı olmadığı için öğrt''menler derste istediklerini iiğretıııektedirler.:ı:ı 51 Tavııkı;ıınğlıı, Belçika'da islaııı Din Eğiıiıııine Genel Bir llakı~_adlı ııı:ık:ıle. s islaııı din dersinin Kuıolik okııliurda okululması ilke olarak lıcniıııscnıııcsiııc r~ığıııeıı. vclilcrin ısnırcı olııı:ıımıları ve okıılların lıu konuda isteksiz olması gilıi nedeıılenleıı olsa gerek uygulama fazla yaygın değildir. 53 Belçika'da Isianı Ilin dersleri il~ ilgili olar:ık hak. Scıııselliıı Ugıırlıı, L'cııscigııcıııcııt '~cligicııx ct lcs l'rnlılcıııcs des Eııscigııaııts de Rcliginıı blaıııiqııc En Bclgiqııc. llnivcrsiıe de tvıons-haiııauı, Faeulıc des Scieııccs l'syclıo-l'edagogiquc' de hazırlaıı:ın ıııt ;.ııııiyel sonrası öğretim iı;iıı hazırlan mı~ hasılıııaıııı~ lez. 1\-loııs. 19'!6; A. Basıcııicr cl F. 1 lasseli ı ı. l<:ııscigııaııls cl Eııscigııcıııcııt de l'lslaııı an Sciıı de l'l~cnlc Oflicicllc cıı..jlelgiquc. Edileıır Cl.'\(_'( ı. l.ııııvaiıı-la Neııve. 197X; Alınıcı Çakmakoğlıı. llclçika'dıı Yaygııı vc'orgiiıı J)iıı Eğitimi llalduıırla Kısa Ililgi ve Bıınıdald

15 114 Mehmet Zeki Aydın Bu kadar seçim imkanının bulunduğu ve çoğulcu bir topluma doğru gideiı ülkedeki "öğrenciler elin ve ahlak derslerinden hangilerini tercih etmektedirler?" sorusunun cevabı veri lmelidir öğretim yılı istatistiklerine göre Fransız Topluluğunda elin ve ahlak derslerini okuyan öğrencilerin sayıları şöyledir. Fransız Topluluğu ilkokullarında 1993~94 Öğrel.iın yılında din ve I I k d. I.. u a ı. I s 4 ı a ersı a an ogrencı erın sayı arı DERS Topluluk İl Belediye Özel Toplam % okulu idaresi kişi ve öğrenci kurum Katolil{ Protestan Yahudilik İslam Ahi alı: Toplam İstatistikiere göre, Fransız Topluluğunda, ilkokul öğrencilerin % 77.3'ii Katolik, %1.l'i Protestan,% 0.2'si Yahudi,% 5.4 İslam elin dersi ve% 15.8'i laik ahlak dersi okumu~lardır. Ortaöğretimele (ortaokul ve lise), öğrencilerin % 70.8' i Katolik,% 0.8'i Protestan,% 0.2 Yahudi,% 4.2'si islaııı din dersini ve% 23.8'i laik ahlak elersini seçmişlerdir. Flaınan Topluluğuna ait istatistikler elde edilememiştir. Ancak, Flaınan Bölgesinde Katolik din dersi okuyan öğrenci sayısı Fransız Bölgesine göre daha çoktur. Her şeyden önce burada, istatistiklerine göre, ilkokulların % 64.1 'i ve ortaöğretim okullarının % 74.8'i Katolik okullarıdır. Katolik okullarına giden öğrenciler otomatik olarak Katolik elin elersini tercih etmiş oluyorlar. Tiirklcrin Din Eğitiminin Mevcut Durumu, D.E.Ü. llalıiyaı Fakiiliesi basılıııaıııış bilirıne tezi, lzıııir, Minisıere ıle I.'Edııcutioııde la Recherche et de lu Forıııatioıı, Annııairc Statistiqııc 1993~1994, Bnıxelles, 1995, s.200.

16 Belçilmda İlk ve Oı ta Öğretimde Dfn- ve Ahlal\ Öğretimi 115 Fransız Topluluğu orta dereceli olmllarda, J Öğretim yılında din ve ahlak dersi alan öğrencijel'in sayılan 55 DERS l'opluluk İl Beledi Özel.Toplam % okulu idaresi ye kişi ve öğı enci lnınıııı Ka to lik Protestan o Yahudilik İslam lt.f Ahlal\ Toıılam u bilgilerelen sonra derslerin öğretim programiarına geçebiliriz. Burada, önce Fransız Topluluğundaki okullarda okutulan din derslerinden Katolik din derslerinin programlan üzerinde durulacak, sonra da /\lılak dersinin programları açıklanacaktır. Çi.inkii Protestan, Ortodoks ve Yahudi din elersine devam eden öğrenci sayısı çok azdır. Yukarıda da belirtildiği gibi islam din dersinin ise programı bu lunıııuıııaktaclı r. s rı KATOLİK DİN DERSİ PROGRAMLAIU İlk girişte de kısaca bahsedildiği gibi, din dersi pnıgraııılarını ilgili elinin temsilcileri yapmaktadırlar. Katolik elin dersinin prograıi11nııı du doğal olarak Katolik Kilisesi yapmaktadır. Programın içeriğini iıçıklamada.n iince, dersiı1 felsefesine ve programın modeline bir göz atmakta yarar vardır. Katolik Din Dersi Programının Amaçların m, Tarihi Gelişimi Felsefesi ya da Din dersinin bugünkü durumunu iyi nnlayahilıııek için kısaca tarihi gelişimine bakmak zorunluluğu vardır. Tarihi gelişimine diyorum, çi.inkü dersin son yıllık geçinişine baktığımızda, dersin felsefesinin ve amaçlarının çok değiştiğini görüyoruz. Ti.im dünyada hızlı bir toplumsul gelişme olduğu artık herkes tarafından kabul edilmekte ve bu gelişmeye ayak uydurma çalışmaları yapılmaktadır. Belçika tarihinde ve halen de toplumda etkin -bir giice sahip Katolik Kilisesi ele bu toplumsal gelişmeye paralel olarak din eğitimi ve tebliğinde bir çok değişiklikler 55 Minisıere de I'Educalioııde la Reclıerche el de la Forıııaıioıı, Aıııııı:ıirc St:ıtistiııııc , Bruxelles, 1995, s Flaıııaıı Topluluğundaki okullardaki din ve ahlak derslerinin prograıııları, dil sorunu nedeni ile anışıırılaıııaıııışlır. Yukarıda açıklanan derslerin sililiileri tiiııı iilkedeki okullar için geçerlidir. Ancak progrnınların ayrıntılarında küçiik fnrklılıklar bulunabilir. Kendileriyle güriişıtiğiini ilgiler, prognıııılnrı hazırlayan Kilise, Bakanlık vb. kuruluşlar birbiri ilc dayanışına içinde olduğu için Fransız ve Plantan Topluluğunda uygulanan. din ve ahlak ders programlarının fazla farklı olmadığını söylemişlerdir.

17 116 Mehmet Zeld Aydm yt';.ı:tktrtdır. 13u deği~ikliğin en üiıeınli sebebi Balı lopluıııunun gillikçe clünyevileşınesi (sekülerleşmesi) olgusudur. Değişikliğin en kiikliisü ise 1%3-65 yılları arasında yapılan Valikan Konsilinde alınan kararlardır. Burada fazla ayrıntıya girı:ıedcn din dersi pnıg.~ amındaki tarihi geli~iı~ı ele alınacaklıı. "Takrir (:ıı'ılatıııa) dönemi" denilen ve ll)60'1ı yıllara kadar süren din öğreliıninde, Kululik dininin inanç, ibadet ve alıliık esaslarının öğrencilere aktarılması iinem la~ıyurdu. Bunun için de "İiıııihal yiinıeıııi" denilen dini bilgilerin ezberlenpıesi esasına dayanan bir öğretim esaslı. Bu diineımle, din adan1laı:ı 57 tarafından verilen din dersle.rinde öğretilen koııulardan.bazıları ~unlardı: günlük ibadellcr, nyinlcr, dualar, umut, bağışlama, ncıına, günah çıkarına vb. Okuldaki din dersleri, izcilik, dl'kada~ gi upları gibi çeşi!'; gençlik h:ırekelleri ve Hıristiyan eylenıleri ilc de,~lekleniyordu. Bu dönemde LJL. 'er benzcşik (homojen) bir yap.ıya sahip Hıristiyan iiğrencilerc ]!.Öre clüzenlenıni~ti. 5 x. Ancak, 1%0' lı yıllara geldiğinele Kilise, lopluımlaki değişime ayak uydurmak için din dersi prograıiıındn ve öğretim yiinlemlerinde değişiklikler yapınaya başladı. 1%() ile 70 yılları arasında uygulanan din iiğretiıııine "Dogmalara,,.... o :)l) yakın (kerygınaııque) ogretıın adı verıldı. Teknolojinin damgasını vlircluğu 1970'Ii yıllarda, basın yayın, televizyoıı ve sinemanın etkisi sonucu topluında büyük değişikiiidcr ya~anmaya başladı. Toplum, kısa sürede daha önceleri görmediği bir lükse ujaşıı. Daha iince diğer ya~aın biçim ve görü~lerine kapalı olan insanlar dışa açıldılar ve diğer ülkelere yapılan gezilcr arttı. Yine aynı dönemde pozitivist felsefenin ve lıiliın anlayışının etkisi ile topluiııda elinden uzakla~ına, clünyevileşme ve değerlerde Ljeğişiıııin hızlandığı görülmektedir. Artı( evlilik dışı beraber oturma, evle!ımeden çocuk sahibi olma yaygınlaşı,yor ve qcinsellik toplumda dah;ı dikkat çekici hale geliyordu. Bu dönemde halkın Kiliseelen ırzaklaşı)'or ve topluımı "lıuşgiirü, iizgiirlük" vb. yeıii değerler hakim olmaya başlıyordu. Bunlara, ailelerin parçalanması, hıışanmaların artması da ilav~" c.dilebilir. Blilüıı bunların sonucu Katolik Kilisenin eski gücünün sarsıldığı ve 0 0 ' ı ı, 1', 1' ı 1' V '" ı ı ' (ı() ıır a1.:ııı ı,.; lı nı ıa ıııc ge Lıgı soy enıyorlu. t 0 Toplumdaki hl~ hızlı değişime paralelulanık din dcrsi programı da kendisini yeniliyor ve bunu 1972 ve 1982 yıllarında yapılan ders programiarına yansılıynrdu.(ıl Arıık Kilise, toplumun çoğulculuğu ve kendileri dışındakilerin düşünce ve inanç ları na saygı anlayışını kabulleni yıır ve siiy Ic m i ıı i değişti riyorcl u. 62 Sadece si)yleınini değil din dersinin amaçlarını da ılcği~ıiriyıır, artık ilmihal yöntemi 57 Kalıılik ıııezl;ebiııe giire iıısaıılar iki gruba ayrılırlar: 1 :diıı aıl:ııııl:ırı lıliııi insanlar). bunlar da ayin yiincıen papazlar.ile ayiıı yönelemeyen ralıip ve ralıilıelenlen olıı~ıır. 1: Laikler; Kal ol ik Kilisesinin inançlarını kabul edenlerdir. 'Bunlar da kiliseele ayinlere kaııl:ıııl:ır/dind:ırl:ır lpraliquanı) v,; :ıyinlen:: kaıılııı:ıyanl:ır olıııuk üzere ikiye ayrılırlar. Laik kvliıııcsi ayrıca ıanrı ıanııııazlar (aleisıler) ve :ıgııosıikler ll:ınrınııı var veya ynkluğıı koııııs'ıııııl:ı,!!iirii~ lıilılirıııeyeııler) için de kııllanılıııakıaılır. ' 58 Charles Nnlr. Ou cıı esi Ic Cours de Rcligioıı Dans Ic Sccoııılairc'! 'Text c ıle la Coııl'crcııcc, Le 26 Mai 19,86 a' I'Eglise S:ıint Eıienne t,rixcnsarı). tlı:ısılıııanıı~ koııl'er:ıııs ıııeıııi Bnıksel Saiııl Michel Koleji Kiiliiplıaııesiıııle lııılunuynr), s.l. 59. ' : Noll, :ı.g.ııı.. s...c. (ı(). Noll, a.g.ııı.. s.:ı. (ıl N ı.. ıı 1. :ı.g.ııı., s Erııeııs. agııı.. s.25.

18 HeiÇilwda İlk ve Orta Öğretimde Din ve Alılal{ Üğreliıııi 117 ve dogıııalara yakın din öğretimi anlayı~ı, yerini "v:ınılı,ı~çıı" (existentialiste) 0.1 anlayı~a bırakıyordu. Aynı ~ekilde din adaıııl:ırıııııı ııl;'ııl yiiııetimleriııdeıı ve öğretıneıılikleriııdeıı yav.ı~ ya va~ uzakla~ıyorlardı. Dalı:ı iiııcc din adamlarının dı~ıııda din dersi öğretmeni kabul edilınezken, sınır iiğretııll:ııleri ve diıı dersi forıııasyonu alıııı ~ herkesin iiğretıııen olmaları anlayışı beııiııısenıııcyc ba~lanıyordu. 64 Yeni aıılayı~a geçi,~ek çok kolay olmuyor ve "din dı~ında lıer ~ey iiğretiliyor" vb. itirazlar yapılıyordu. o Varolu~~ u din öğretimi anlayı~ı deıııek, "soıput, lıayal:ı dayalı, ya ll.ı geı:çek hayala yakin" bir Hıristiyan öğretimi deıııektir.r'' ll ı ı aııl:ıyı~a giirc, din der~i. inanan ve inanınayanherkese hitap edecek, öğrencilerin inaıııııalarını lingörmeyecek ve asla Kilisenin inançlarını cıııpoze elıııeyeccklir. 1 ' 7 YL ııi ~lin dcrsinin amacı, "insanlığın küliiiı: ve tarihinde bir olgu olarak llırisliy:ınlığı uiisterıııek ve. ı ı. 1". (,X ~ 'eş eıtırıne' tır. Kilise din dcrsi anlayışını değiştirmek zorunda k:ılıııı~tır. Çünkü artık yeni yeıi~eıı gençlik bir din dersi ınlifetli~i lararından ~iiyl.e lanııııl:ını.ıwktadır: "Hıristiyan olsun olıııasııı ~iıııdiki gençleri etkileyen kcliıııeler; ııılizik. kaset, volkıııen, gece eğlencesi, giyiııı~ku~aııı, Coca-Cola vb. dir." Yine ayııı ıııiil'clliş, ~linliıııliz toplum yapısının sonuçlarını ~iiyle açıklıyor; "Bo~anıııı~ çil'lll'r. parçalanıııış aile yapısı. anne ve babasının lerkettiği çocuklar, çok deği~ik dlişliııce honıı;:ınlıııı:ınına tutulan. ı.. ı ı ı. ı. ( ı.. ) ı ı ı. ı o ı ı.. (ı) ınsan ar, goı ece ı ı:ı e ge ıııış :re atıvısıııe a ı a 'ı l eger cı,. ı.. Ders Programının Modeli veya Şekli Katolik din dersi ile ilgili, resmi okullarda uygul:ıııan bir ilköğretim bir de ortttiiğreti ın ders programı bulunınuktndır. Genel olarak lıtı iki progrnın ımıdel olarak birbirine benzeıııekle birlikte bazı ayrıntılarda deği~iklikler l'ardır. Her ~eyden önce ders programlarının bizdeki pnıgr:ıııılurdü epeyce farklı olduğunu belirtmek gerekir. Programlar, bizdeki gibi hangi derste hangi konuyu ne kadar işleyeceğine dair emirler içermeıııekledir. Progr:ııııl:ır çerçeve progranı ~eklinde olup iiğretınene rehberlik etmek i.izere hazırlannıı~lır. İlkokul Kalolik din dersi pro!!raınının icindesunlar lıulunıııaktadır. 70!.Giriş: ilkokul progranıının içinde din dersinin yeri. 2. Okuld:ıki dersin ba~ka yerlerde (kurs ve kuruıniarda ıki derslerelen farkı. o :ı Vurıılu~çu eğililli :ııılayı~ı ilc ilgili gen i~ bilgi i ı; in hak: ll:ıynıkı:ır. ll:ıyraklı. 'islaııı. ve ll alı Felselclerindc V:ınıluşçuluk', Din Eğitimi Anışlırıııaları l>crgi.~i. Yıl: 19%. sayı :3. lstaıılıul. s.l7-llcı. 64 N ı. u o 1. a.g.ııı., s.o. (ı) No ı 1. a.g.ııı., s.. 7 (ı(ı. Noll, a.g.ııı.. s Fossiıııı, a.g.e.. s.l ~. CıR. 1 Fossııın, a.g.e., s.. 1. (ıl). Noll, a.g.ııı.. s. lo. 70 Minisıere de l'educaliıııı Naıioııal ct de la Culture Fnıııı;aise. l'rııgnmııııc ıle ncligioıı Calhııliquc dans lcs Ecıılcs Primaires Oflicicllcs, Bru.xelles, 19'!3.

19 lls lviehmet Zel~i Aydın 3. Dersin pedagojik esasları. A. Özgür bir eğitim. B. Hıristiyan inancına ve hayatına bağlı bir eğitim. C. Geçmiş birikime bağlı ve güncelle tirilmiş bir eğitim. D. Öğrencinin katılıını ve keşfetmesini sağlayan bir eğitim. E. Bireysel ayrılıklara önem vere.n bir eğitim. F. Diğer derlerle uyumlu bir eğitim. G. Sürekli uyuımı sağlayıcı bir eğitim. H. Güler yüzlü ve hoşgörülü bir eğitiııı. 4. Programın ana noktaları: Din dersini geliştirmesi gereken 4 yetenek şudur; A. Dini metinleri tanıma~. B. Kilise inancını anlamak ve açıklamak. C. Hıristiyan hayatını oluşturan ana değişkenleri anlamak v~ açıklamak. D. Yavaş yavaş, sorumlu bir Hıristiyan olarakdavranınaya başlamak. 5. Etkinlikler. Bu bölümde dersin amaçları, ilkokul kademelerine göre sınılanmaktaclır. İlkokul ikişer yıllık üç kademeden (2+2+2) oluşmaktadır. Burada amaçlar verilirken hangi kademeele ne oranda üzerinde durulacağı açıklanm~ıktadır. Konunun iyice anlaşılması için aşağıya bir örnek alınmıştır. İlkokul Katolik din dersinin aınaçlarmm programda yeı alış biçimi Amaçlar () Yaş Yaş Yaş Kutsal metinleri görmek, dokunmak ve genel olarak yoğun orta orta tanımak Tevrat ve ineili anü noktaları ile tanımak yoğun orta Dört'ineili ve bölümlerini tanımak vojhııı orta Tevrat'ta anlatılan kuralı'an ve peygmııberleri tanımak az yoğun Kutsal Kitaptari bir metni günümüze J~öreyorumlama az az Bir İncil metnin i yeniden açıklamak; sözle yoğun orta orta ', Bir İncil metni ni yeniden açıklamak; resiınle yoğun orta orta Bir İncil metnin i yeniden açıklamak; jest ve m imikle yoğun orta orta OrtaMretim ders proııramı:7l Ortaöğretim ders programı, üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ders ve program hakkıııcla genel açıklamalar yer almıştır. Burada açıklanan esasların ilkinde dersin Hıristiyan karakterli bir eğitim olduğu belirtilmekte ve alt başlıklarda "Hz. İsa'nın kişiliğinde Tanrıyı aramak" ve "Hz. İsa'yı O'nu gören havarilerinin şahitliklerinde ve Kiliseele keşfetmek" şeklinde açıklanmaktadır. Bu bölümün ikinci başlığı "Hayata bağlı bir öğretim"dir. Az ileriele açıklanacağı gibi bugünkü programın en iinemli özelliği hayata yakın bir Hıristiyanlık öğretimini hedefle.mesidir. Bu bölümele hayata yakııı bir öğretimin ne olduğu açıklanmaktadır. Üçüncü ba~lıkta aynı ilköğretimdeki gibi elersin okul dışında verilen eğitimden farkı açıklanmaktadır. Son olarak programın nasıl kullanıı'acağı açıklanmaktadır. 71. Minisıere de I'Educalion National et de la Cııltııre Française. Hcliı.~icııı Catholiqııc, Progrmıımc Eııscigııcıncııt Sccnııdairc, Bruxelles, 1982.

20 lleiçikada İlk ve Orta Öğretimde' Din ve Ahlak Öğretimi Programın ikinci bölümü "Geçiş" adını almakta ve burada genel ortaöğretiıi1. programı açıklanmaktadır. Bu bölümde ikişer yıllık üç kademeden (2+2+2) olu~an genel ortaöğretimin programı verilmektedir. Önce her kademeele öğrenim gören öğrencilerin psikolojik durumları üzerinde durulmnkta ve öğretmenin nasıl davranac<iğına ilişkin önerilerde bulunulmnktadır. Sonra konuların ana başlıkları verilmekte ve dcrsin işlenişi ile ilgili tavsiyelere geçilmektcdir. Bunıdaki konu 6aşlığı, sadece o sınıfın konu başlığı olup, bizi ın. programlarıınızdaki ünite başlıklarından bile gcneldir. Prognımın üçüncü bölümünde II. tip öğretim ile mesleki ve teknik programı verilmektedir. Kitabın ekler bölümünde de Katolik ve ayinleri kısaca açıklanmaktadır. ortaöğretim iıkullarının inancının temel esasları Dersin içeriği veya Konuları İlkokuldaki Katcılik din dersinin içeriği veya konularına gelince, yukarıda ~la belirtildiği gibi progrnın çok belirgin bir konu mecburiyeti getirmemektedir. Genel olarak dersin aımıçlarından yola çıkılarak ilkokulda daha çok başta Hz. İsa olmak üzere Tevrat ve inci i' de geçen peygamber kıssalarına yer verilmektedir. Hz. İsa 72 anlatılırken Katolik inancının temel özellikleri ve ibadetleri de açıklanmaktadır. Yine günllik dualar ve ilahiler de öğretilmektedir. Ortaiiğretimde, dersin içeriği günlük olaylanı Hıristiyan bakış açısını verıneyi amaçlamaktadır. Yukaı ı sınıfiara doğru gittikçe felsefi bir karakter kazanan ders konuları daha çok iiğretıııenin seçimine göre şekillenmektedir. Ayrıntılarını ekler kısmında görebileccğiıniz, ancak bir fikir verıııesi açısından, ders programı. hazırlanan ~!ers kitapliırındaki başlıklar ve yaptığını giizlemlerden 73 çıkardığını bazı konu başlıkları şiiyledir; Ortaöğretim 3. Sınıf: Kimlik sorunu. 4. Sınıf: Hıristiyan bakışı ile hayatın anlamı sorusu. 5. SınıfToplum içinde yaşamak. Başkaları ile ilişkiler. 6. Sınıf: Günümüzde Hıristiyan inançları. Çağdaş düşünceler karşısında Kilisenin durumu. Giiri.ildliğü gibi program öğretmeniere geniş bir çerçeve çizmekle dersin konularını. işlenişini, ara~ ve gereçlerini, değerlendirıııesini yani ayrıntısını iiğrelıııene bırakıııaktadır. 7 Öğretmenler istedikleri metni ve konuyu seçmekte ve derse getirmektedir. Öğretmen telcvizyonda izlediği bir filmi öğrencilere giisterebilmektedir. Yine öğretmen okuduğu bir kitap, gazete veya dergiden seçtiği bir yazıyı fotokopi ile çoğultarak öğrencilere dağıtıııakladır. Bunun sonucu aynı dersin aynı sınıfında bir öğretmenin öğrettiği bilgilerle diğerininki birbirini 72 Hırisıiyan inancıııa göre, Hz. lsa, bir peygaıııber değil, ıanrıılır. 73 lljlj7 yılınıla 7.iyareı eıliğinı ve göriiştliğiiııı din dersi iiğrelnıenlerindcıı aldığını bilgilere göre. 74 Örneğin, hen Miislliıııan olduğum için bazı öğreıınenlcr Kaıolik din dersinıle isianı dini ilc ilgi.li. iiğrellik!erini hana gii~ıerirken bazılan hu konuya hiç ginııediklerini ifade eııııi~lerdir. Konuyla ilgili iki örnek daha vcrıııek istiyorum. Bir lisede Katııli k din dcrsinde Cezayir olayları tartı~ıldı. Bir ha~ka liseıle bana bir iiğrcnci, Aralık 97 de giindcıııılc olan "Tiirkiyc'niıı Avrupa topluluğu ilc ili~kilcrini dondurıııası olayı hakkında ne dlişlindiiğiiıııii" sonlıı. Bazen okula konunun uzınanı çağnlarak. bazen de ilgili yerlere gidilerek konuyla ilgili bilgi alınııı:ıktadır. Bunlara örnek olarak şunları aklarıııak isıiyonıııı. Bazen ders ııılifeltişiyle, bazen okııl ıniidliriiyle giirlişcrck, bazen de direk ders iiğrctıııcnirı kabul ellilesiyle hen derslere girerek ders izlediğilll gibi, derslerin çoğunda öğrencilerle snlılıcı cııiııı. Bir okulda öğretmenler kuruluna katıldıııı. Bir Kalolik Kız lisesinin diıı.dersi iiğre1111eni Ranıazarı ayı olması dolayısıyla okuilm yanında lıulnıı:ın bir Faslı MUsliiıııaıı'a aiı olan fotokopi lılirıısurıa iiğrencilcrle geldi. Biiro salıibi ve lıen l{anı:ız:ın :ıyı ve nnıı,: hakkırıda iii)rcncileriıı snnıl:ırıııı ccv:ıplandırılık.

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----...

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----... /).tu. / ----------- ----~-----... --.. - ----... --- ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi \.- s o, q \ '-'..... - -~. Sayı, Aralık 975 Atatürk Üniversitesi Basımevi-ERZURUM, 976 LAİK FRANSA'DA

Detaylı

BELÇİKA DA İLK VE ORTA ÖĞRETİMDE DİN VE AHLAK ÖĞRETİMİ 1

BELÇİKA DA İLK VE ORTA ÖĞRETİMDE DİN VE AHLAK ÖĞRETİMİ 1 BELÇİKA DA İLK VE ORTA ÖĞRETİMDE DİN VE AHLAK ÖĞRETİMİ 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 Bu yazıda, önce çok kısa olarak Belçika hakkında bilgi verilecek ve ardından ülkedeki eğitim sistemi genel olarak ortaya

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır.

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır. AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın 2 Bu yazıda, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ Eğitim Uzmanı ŞABAN KARAKÖSE AVUSTURYA (Österreich, Nemçe) Genel Bilgiler Başkent: Viyana Resmi dil: Almanca Bağımsızlık: 1955 AB ye kabul: 1995 Nüfus: 8,3 milyon (2007) Para birimi:

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 Bu tebliğde, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

YILI ERMENİ OKULLARI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

YILI ERMENİ OKULLARI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE ÖĞRENME ALANI: İNANÇ 1. ÜNİTE: KUTSAL KİTAP VE HAVARİLER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Kutsal

Detaylı

BATI AVRUPA ÜLKELERİNDE YAŞAYAN TÜRKLER İÇİN DİN GÖREVLİSİ VE DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2

BATI AVRUPA ÜLKELERİNDE YAŞAYAN TÜRKLER İÇİN DİN GÖREVLİSİ VE DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 BATI AVRUPA ÜLKELERİNDE YAŞAYAN TÜRKLER İÇİN DİN GÖREVLİSİ VE DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 Bu tebliğde önce, Batı Avrupa ülkelerindeki İslam din dersi ile ilgili

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI EĞİTİM KURUMLARINA ÖĞRETMEN OLARAK ATANACAKLARIN ATAMALARINA ESAS OLAN ALANLAR İLE MEZUN OLDUKLARI YÜKSEKÖĞRETİM

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI EĞİTİM KURUMLARINA ÖĞRETMEN OLARAK ATANACAKLARIN ATAMALARINA ESAS OLAN ALANLAR İLE MEZUN OLDUKLARI YÜKSEKÖĞRETİM MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI EĞİTİM KURUMLARINA ÖĞRETMEN OLARAK ATANACAKLARIN ATAMALARINA ESAS OLAN ALANLAR İLE MEZUN OLDUKLARI YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMLARI VE AYLIK KARŞILIĞI OKUTACAKLARI DERSLERE İLİŞKİN

Detaylı

kayıt parasız okul öğretim zorluklar zorunlu okul ana okul aile birlikleri sınıf günlüğü defteri okul dışı etkinlikler

kayıt parasız okul öğretim zorluklar zorunlu okul ana okul aile birlikleri sınıf günlüğü defteri okul dışı etkinlikler zorluklar sınıf günlüğü defteri parasız okul ana okul kayıt okul dışı etkinlikler zorunlu okul aile birlikleri öğretim Belçika da, çocuklar 6 yaşından 18 yaşına kadar okula gitmek zorundadırlar. Çocuklar

Detaylı

BELÇİKA DA İLK VE ORTA ÖĞRETİMDE OKUTULAN İSLÂM DİN DERSİ PROGRAMLARI 1. ANAHTAR KELİMELER: Belçika, İslâm din dersi, Öğretim programı ÖZET

BELÇİKA DA İLK VE ORTA ÖĞRETİMDE OKUTULAN İSLÂM DİN DERSİ PROGRAMLARI 1. ANAHTAR KELİMELER: Belçika, İslâm din dersi, Öğretim programı ÖZET BELÇİKA DA İLK VE ORTA ÖĞRETİMDE OKUTULAN İSLÂM DİN DERSİ PROGRAMLARI 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN ANAHTAR KELİMELER: Belçika, İslâm din dersi, Öğretim programı ÖZET Belçika İslâm dinini resmen tanıyan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof.Dr.Mehmet Zeki Aydın 2 Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta ve sürekli güncelliğini korumaktadır. Öyle

Detaylı

DİN GÖREVLİSİ VE DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ [1]

DİN GÖREVLİSİ VE DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ [1] BATI AVRUPA ÜLKELERİNDE YAŞAYAN TÜRKLER İÇİN DİN GÖREVLİSİ VE DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ [1] Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN[2] Bu tebliğde önce, Batı Avrupa ülkelerindeki İslam din dersi ile

Detaylı

Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü ÇİN HALK CUMHURİYETİ. HAZIRLAYAN: Dr. Recep ALTIN

Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü ÇİN HALK CUMHURİYETİ. HAZIRLAYAN: Dr. Recep ALTIN Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü ÇİN HALK CUMHURİYETİ HAZIRLAYAN: Dr. Recep ALTIN ÇİN HALK CUMHURİYETİ NUFÜSÜ YÜZÖLÇÜMÜ YÖNETİMİ BAŞKENTİ KİŞİBAŞINA DÜŞEN MİLLİ GELİRİ KİŞİ BAŞINA DÜŞEN MİLLİ GELİRDE

Detaylı

İTALYAN OKULLARI NASIL DÜZENLENMİŞTİR?

İTALYAN OKULLARI NASIL DÜZENLENMİŞTİR? İTALYAN OKULLARI NASIL DÜZENLENMİŞTİR? Eğitim Kaç yıldan oluşur? Eğitim 6 yaşından itibaren 16 yaşına kadar zorunlu olup, bölümlere ayrılmıştır: İlkokul 5 yıl Ortaokul 3 yıl Lise 2 yıl 6 yaşından önce

Detaylı

Amaç. Dayanak. Kapsam

Amaç. Dayanak. Kapsam MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI EĞİTİM KURUMLARINA ÖĞRETMEN OLARAK ATANACAKLARIN ATAMALARINA ESAS OLAN ALANLAR İLE MEZUN OLDUKLARI YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMLARI VE AYLIK KARŞILIĞI OKUTACAKLARI DERSLERE İLİŞKİN

Detaylı

Ülkelere göre öğretmen yetiştirme modelleri

Ülkelere göre öğretmen yetiştirme modelleri On5yirmi5.com Ülkelere göre öğretmen yetiştirme modelleri Öğretmenlerin yetiştirilmesi kapsamında üniversitelerin kabul koşulları, alınan eğitimin niteliği, değerlendirilme sistemleri her ülkede farklılıklar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Sivas C.Ü. İlahiyat Fakültesi Din Eğitimi Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Bu tebliğde, önce Avrupa Birliği

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-1222-330b-9b07-d4e1 kodu ile teyit edilebilir.

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-1222-330b-9b07-d4e1 kodu ile teyit edilebilir. Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-222-330b-9b07-d4e kodu ile teyit edilebilir. EK - MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü Din

Detaylı

Zürih Kantonunda İlköğretim Okulu

Zürih Kantonunda İlköğretim Okulu Türkisch Zürih Kantonunda İlköğretim Okulu Veliler için Bilgiler Januar 2008 / Türkisch 2 / 6 Zürih Kantonu İlköğretim Okulu Hedefler ve Hedefe Yönelik Görüşler Zürih kantonunda devlet ilköğretim okulu

Detaylı

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Mart 2014 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28937 Siirt Üniversitesinden: YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

GAZİANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI

GAZİANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI GAZİANTEP KOLEJ VAKFI ÖZEL OKULLARI EYLÜL / 2014 ÖĞRENCİNİN Adı : Soyadı : Sınıfı : 1 EYLÜL / 2014 Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe 1 EYLÜL 2014-2015 Eğitim Öğretim yılı Öğretmen Seminerlerinin Başlaması

Detaylı

ALMAN VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Hasan Basri Dursun > h.b.dursun@gmail.com

ALMAN VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Hasan Basri Dursun > h.b.dursun@gmail.com ALMAN VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Hasan Basri Dursun > h.b.dursun@gmail.com Almanya da yaşayan vatandaşlarımız, Alman ve Türk eğitim sistemleri hakkında genellikle yüzeysel bir bilgiye

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH 427 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI KONTENJANLARI

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI KONTENJANLARI * İşletme (Üretim Yönetimi) - 2 - - Finans - 4-2 DR Pazarlama - 5 - - Muhasebe 2 - - Yönetim ve Organizasyon 5 2-1 DR İşletme Tezli YL 30 - - 5 YL Muhasebe Tezli YL 10 - - - İşletme Tezsiz YL 30 - - -

Detaylı

ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA OKUTULACAK DERSLERDE UYGULANACAK ÖĞRETİM PROGRAMLARI

ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA OKUTULACAK DERSLERDE UYGULANACAK ÖĞRETİM PROGRAMLARI AÇIKLAMALAR Haftalık ders çizelgeleri, 2014 2015 eğitim ve öğretim yılında ortaöğretim kurumlarının 9-10. sınıflarından başlamak üzere kademeli olarak uygulanacaktır. Haftalık ders çizelgelerinde ortak

Detaylı

@ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI

@ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI @ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI ~ if 1'LER\,,_.. TURKIYE'NIN ' t\jt AVRUPA BIRLIGI'NE GIRIŞININ DINBOYUTU (SEMPOZYUM) 17-19 Eylül 2001 DÜZENLEYEN DİYANET İŞLERi BAŞKANLIGI İŞBİRLİGİ İLE ÇANAKKALE

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Kırklareli Üniversitesine bağlı

Detaylı

Beykoz İlçesi Üniversiteye Giriş Analiz Çalışması (2012, 2013 ve 2014 Yılları)

Beykoz İlçesi Üniversiteye Giriş Analiz Çalışması (2012, 2013 ve 2014 Yılları) Beykoz İlçesi Üniversiteye Giriş Analiz Çalışması (2012, 2013 ve 2014 Yılları) Beykoz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 7 Şubat 2015 SUNUŞ 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu nun 28. maddesi ile ortaöğretim

Detaylı

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi 80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi

Detaylı

ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELMEDE AİLENİN VE BRANŞ SEÇİMİNDE CİNSİYETİN ROLÜ

ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELMEDE AİLENİN VE BRANŞ SEÇİMİNDE CİNSİYETİN ROLÜ ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELMEDE AİLENİN VE BRANŞ SEÇİMİNDE CİNSİYETİN ROLÜ Kamil AKBAYIR Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi A.B.D., VAN ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

BATIKENT KIZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ

BATIKENT KIZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ BATIKENT KIZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ Batıkent Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi ne zaman açılmıştır? Okulumuz 2014-2015 Eğitim Öğretim yılında 5 şubede toplam 170 kız öğrenci ile eğitim/öğretim hayatına

Detaylı

T.C. OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ OSMANİYE MESLEK YÜKSEKOKULU ÇOCUK BAKIMI VE GENÇLİK HİZMETLERİ BÖLÜMÜ ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMI

T.C. OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ OSMANİYE MESLEK YÜKSEKOKULU ÇOCUK BAKIMI VE GENÇLİK HİZMETLERİ BÖLÜMÜ ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMI T.C. OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ OSMANİYE MESLEK YÜKSEKOKULU ÇOCUK BAKIMI VE GENÇLİK HİZMETLERİ BÖLÜMÜ ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMI TANITIM Osmaniye Meslek Yüksekokulu Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Sevgili Okutmanlar, YDYO Müdürlüğü

Sevgili Okutmanlar, YDYO Müdürlüğü Sevgili Okutmanlar, Yabancı Diller Yüksekokulunda önemle üzerinde durduğumuz konu, etkin öğretim ve öğrenmeyi desteklemektir, bu yüzden siz okutmanlarımız tarafından kullanılmak üzere bir el kitabı hazırladık.

Detaylı

20* 20** - 12* 3** 30 - Eğitim Fakültesi mezunu olmak. (Programa kesin kayıt yaptıran 12 SÖZ 5 SÖZ 20* 5**

20* 20** - 12* 3** 30 - Eğitim Fakültesi mezunu olmak. (Programa kesin kayıt yaptıran 12 SÖZ 5 SÖZ 20* 5** - Kontenjan ALES Puan TC UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ NDEN Üniversitemiz Sosyal Bilimler Enstitüsü 2015-2016 öğretim yılı güz yarıyılında lisansüstü programlara alınacak öğrenci kabul koşulları, kontenjanları,

Detaylı

ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ ÖZEL 3 MART İLKÖĞRETİM OKULU

ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ ÖZEL 3 MART İLKÖĞRETİM OKULU ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ ÖZEL 3 MART İLKÖĞRETİM OKULU Uyguladığı kooperatif modeli ile eğitimde ülkemizde tek ve örnek bir kurum olan Çağdaş Eğitim Kooperatifi, kurulduğu tarihten bu yana hep eğitimin

Detaylı

DİNİ VE MİLLİ BAYRAMLAR

DİNİ VE MİLLİ BAYRAMLAR DİNİ VE MİLLİ BAYRAMLAR Bütün ülkelerin din ve kültürlerinde kutlanan özel günler vardır. Bu özel günler, bir tarihi veya dini amaçla kutlanır. Böyle günler o ülkenin dini ve resmi günleridir. Bu günlere

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

S.N. YAPILACAK ÇALIŞMALAR TARİH EYLÜL Örgün ve Yaygın Eğitim Kurumları Öğretmenlerinin Göreve Başlamaları 02 Eylül

S.N. YAPILACAK ÇALIŞMALAR TARİH EYLÜL Örgün ve Yaygın Eğitim Kurumları Öğretmenlerinin Göreve Başlamaları 02 Eylül T.C. SAKARYA VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖRGÜN VE YAYGIN EĞİTİM KURUMLARI ÇALIŞMA TAKVİMİ S.N. YAPILACAK ÇALIŞMALAR TARİH EYLÜL 2013 1 Örgün ve Yaygın Eğitim Kurumları

Detaylı

Avrupa'da Okullarda Sanat. ve Kültür Eğitimi

Avrupa'da Okullarda Sanat. ve Kültür Eğitimi Avrupa'da Okullarda Sanat ve Kültür Eğitimi Bu çalışma Eurydice ağı tarafından hazırlanılmış ve 30 Avrupa ülkesinde uygulanan sanat eğitimi politikaları ve çalışmaları hakkında güncel, detaylı ve karşılaştırmalı

Detaylı

İTALYA DA ZORUNLU EĞİTİM, GENEL VE MESLEKİ ORTA ÖĞRETİM, TEMEL MESLEKİ EĞİTİM VE YETİŞKİN EĞİTİMİ

İTALYA DA ZORUNLU EĞİTİM, GENEL VE MESLEKİ ORTA ÖĞRETİM, TEMEL MESLEKİ EĞİTİM VE YETİŞKİN EĞİTİMİ İTALYA DA ZORUNLU EĞİTİM, GENEL VE MESLEKİ ORTA ÖĞRETİM, TEMEL MESLEKİ EĞİTİM VE YETİŞKİN EĞİTİMİ İLKÖĞRETİM İtalya eğitim sisteminde ilköğretim ile orta öğretimin 1. yılı* zorunludur ve 9 yıl sürer. a)

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

TÜRKİYE DE İLK VE ORTAOKULLARDA (İLKÖĞRETİM) OKUTULAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSLERİNİN TARİHİ (TEMMUZ 2013)

TÜRKİYE DE İLK VE ORTAOKULLARDA (İLKÖĞRETİM) OKUTULAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERSLERİNİN TARİHİ (TEMMUZ 2013) TÜRKİYE DE İLK VE ORTAOKULLARDA (İLKÖĞRETİM) OKUTULAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ İNİN TARİHİ (TEMMUZ 2013) TÜRKİYE DE İLKOKUL VE ORTAOKULLARDA (İLKÖĞRETİM) OKUTULAN BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ İNİN TARİHİ (Bilişim

Detaylı

BAŞVURU ŞARTLARI YÜKSEK LİSANS İÇİN; DOKTORA İÇİN;

BAŞVURU ŞARTLARI YÜKSEK LİSANS İÇİN; DOKTORA İÇİN; SAKARYA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN Üniversitemiz Eğitim Bilimleri Enstitüsü ne 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Yarıyılı nda Tezli-Tezsiz Yüksek Lisans ve Doktora Programlarına öğrenci alınacaktır. YÜKSEK

Detaylı

DANİMARKA DA ZORUNLU EĞİTİM, GENEL VE MESLEKİ ORTA ÖĞRETİM, TEMEL MESLEKİ EĞİTİM VE YETİŞKİN EĞİTİMİ

DANİMARKA DA ZORUNLU EĞİTİM, GENEL VE MESLEKİ ORTA ÖĞRETİM, TEMEL MESLEKİ EĞİTİM VE YETİŞKİN EĞİTİMİ DANİMARKA DA ZORUNLU EĞİTİM, GENEL VE MESLEKİ ORTA ÖĞRETİM, TEMEL MESLEKİ EĞİTİM VE YETİŞKİN EĞİTİMİ ZORUNLU EĞİTİM VE ÖĞRETİM Danimarka eğitim sisteminde ilköğretim zorunludur ve 9 yıl sürmektedir. İsteyen

Detaylı

final in başarı geleneği final temel liseleri ile sürüyor...

final in başarı geleneği final temel liseleri ile sürüyor... Sevgili öğrenciler, değerli veliler... Dershanelerin dönüşüm sürecini kamuoyundan takip ettiniz. Biz de final dergisi dershaneleri olarak artık final liseleri ne dönüşüyoruz. final liseleri Hiçbir başarı

Detaylı

Ağustos 2014. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Pazar. Yeni yabancı öğretmenler için İstanbul oryantasyonu.

Ağustos 2014. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Pazar. Yeni yabancı öğretmenler için İstanbul oryantasyonu. 15 Ağustos 2014 Ağustos 2014 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 İdareciler Göreve Başlar 12 13 14 15 16 17 Yeni Yab. Öğrt. Gelişi 18 Bölüm Başkanları göreve başlar 19 20 Tüm öğretmenler göreve başlar 21 22 23 24

Detaylı

SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ

SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ SORU 1: Bu yasal değişikliğe neden gerek duyuldu? CEVAP 1 Dünya genelindeki ortalama eğitim süresi 11-12 yıl veya daha üzerindedir. Türkiye de

Detaylı

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Derya Kap* Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM)16 Eylül 2014 tarihli zorunlu din dersinin mevcut içerikle uygulanamayacağına dair hükmü, Türkiye de din dersi

Detaylı

ULUSAL EĞİTİM PPROGRAMI (UEP) NEDİR?

ULUSAL EĞİTİM PPROGRAMI (UEP) NEDİR? ULUSAL EĞİTİM PPROGRAMI (UEP) NEDİR? Ulusal Eğitim Programı, iki yıllık bir çalışma sonucunda ve çok sayıda akademisyen ve eğitimcinin görüşleri alınarak ülkemiz eğitim sisteminin iyiye ve doğruya dönüşmesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Okul adı Yıl. İlkokul Misak-ı Millî İlkokulu 1985 Lise İskilip İmam Hatip Lisesi 1991

ÖZGEÇMİŞ. Derece Okul adı Yıl. İlkokul Misak-ı Millî İlkokulu 1985 Lise İskilip İmam Hatip Lisesi 1991 ÖZGEÇMİŞ KİMLİK BİLGİLERİ Adı Soyadı Doğum yeri Doğum tarihi Görev yeri : RECEP ARDOĞAN : İskilip/Çorum : 01.09.1973 : KSÜ İlahiyat Fak. ÖĞRENİM DURUMU Derece Okul adı Yıl İlkokul Misak-ı Millî İlkokulu

Detaylı

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR.

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. A-2003-2004 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI: 1- FİZİKİ DURUM: 2003-2004 Eğitim-Öğretim Yılı içerisinde Rektörlüğümüzce yapılan

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı SAYI: 22 TARİH: 28/05/2013 ÖNCEKİ KARARIN SAYI: 69 TARİH: 25/06/2012 KONU: İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesinin

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ

T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ TEMMUZ 2014 T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Millî Eğitim Müdürlüğü 2014-2015 Eğitim - Öğretim Yılı Örgün ve Yaygın

Detaylı

ilköğretim okulu Veliler için Bilgiler Die Volksschule Elterninformation Türkisch

ilköğretim okulu Veliler için Bilgiler Die Volksschule Elterninformation Türkisch ilköğretim okulu Veliler için Bilgiler Die Volksschule Elterninformation Türkisch Luzern kantonunda ilköğretim okulu Herkes için destek Tüm çocuklar ve gençler Luzern kantonunda ücretsiz ilköğretim okuluna

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof.Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 Bu tebliğde, önce Avrupa ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek ve ardından

Detaylı

OKULA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE YIL SONU YGS KURS PROGRAMI BİLGİLENDİRME SUNUMU FEN BİLİMLERİ EĞİTİM KURUMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

OKULA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE YIL SONU YGS KURS PROGRAMI BİLGİLENDİRME SUNUMU FEN BİLİMLERİ EĞİTİM KURUMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ OKULA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE YIL SONU YGS KURS PROGRAMI BİLGİLENDİRME SUNUMU FEN BİLİMLERİ EĞİTİM KURUMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1 FEN BİLİMLERİ LİSESİ GENEL AÇIKLAMALAR Fen Bilimleri Lisesi ni farklı kılan, Fen

Detaylı

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR.

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. A-2002-2003 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI: 1-3837 Sayılı Kanunla Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı olarak kurulan Rize

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ 9.MADDENİN 2.FIKRASI Din veya inancını açıklama özgürlüğü ancak kamu güvenliğinin, kamu düzeninin genel sağlığın ya da ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması

Detaylı

Türkiye de azınlık olmak Anket Çalışması

Türkiye de azınlık olmak Anket Çalışması Türkiye de azınlık olmak Anket Çalışması Kişilik Bilgileri: D.1 Hangi yaş aralığında bulunduğunuzu işaretleyiniz. K.1 20 nin altında 1 20-29 2 30-39 3 40-49 4 50-59 5 59 un üstü 6 D.2 Cinsiyetiniz? K.2

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ 1. BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

Değerli İlim Talibi, Kadın erkek her Müslüman ın hayatını İslamin kuralları çerçevesinde idame ettirerek ebedi saadete yelken açması, İslam dininin

Değerli İlim Talibi, Kadın erkek her Müslüman ın hayatını İslamin kuralları çerçevesinde idame ettirerek ebedi saadete yelken açması, İslam dininin Değerli İlim Talibi, Kadın erkek her Müslüman ın hayatını İslamin kuralları çerçevesinde idame ettirerek ebedi saadete yelken açması, İslam dininin itikat, ibadet ve ahlak konularında yeterli bilgiye sahip

Detaylı

Her öğretim yılında, parasız yatılı ve burslu okumak isteyen öğrencileri seçmek ve yerleştirmek için;

Her öğretim yılında, parasız yatılı ve burslu okumak isteyen öğrencileri seçmek ve yerleştirmek için; Her öğretim yılında, parasız yatılı ve burslu okumak isteyen öğrencileri seçmek ve yerleştirmek için; İlköğretim okullarının 5, 6 ve 7 nci sınıfları ile ortaöğretim kurumlarının 9 ve 10 uncu sınıfları,

Detaylı

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Rainer Korten 6 yıldan beri Türkiye de yaşama memnuniyetini tadiyorum ve sayıları yaklaşık 12-14000 i bulan, ana dili

Detaylı

Pedagojik Psikolojik Hizmetler

Pedagojik Psikolojik Hizmetler Pedagojik Psikolojik Hizmetler Pedagojik Psikolojik Hizmetler (PP Hizmetleri) okul çağı altında çocuklar, ve ilk-ve ortaokul ve lise öğrencileri için, gelişim, öğrenim ve refahı ile ilgili danışmanlık

Detaylı

Encora. Centrum voor Volwassenenonderwijs. Yetişkinler Eğitimi Merkezi. İç kurum ve değerlendirme yönetmeliği 2013-2014. Yabancılar için Hollandaca

Encora. Centrum voor Volwassenenonderwijs. Yetişkinler Eğitimi Merkezi. İç kurum ve değerlendirme yönetmeliği 2013-2014. Yabancılar için Hollandaca Encora Centrum voor Volwassenenonderwijs Yetişkinler Eğitimi Merkezi İç kurum ve değerlendirme yönetmeliği 2013-2014 Yabancılar için Hollandaca Belediye Okulları 2 Merkezimize hoş geldiniz! Değerli kürsiyer,

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ YABANCI DĠLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK PROGRAMI ÖĞRENCĠ EL KĠTAPÇIĞI

ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ YABANCI DĠLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK PROGRAMI ÖĞRENCĠ EL KĠTAPÇIĞI ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ YABANCI DĠLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK PROGRAMI ÖĞRENCĠ EL KĠTAPÇIĞI Bir dil bir insan, iki dil iki insan Türk Atasözü With languages, you are at home anywhere. Edward De Waal ''Dil

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER Çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeyindeki çocuklara ve gençlere kazandırılacağı hakkında bilgi veren, çocuğun

Detaylı

Giresun/Bulancak Sarayburnu Camii

Giresun/Bulancak Sarayburnu Camii GİRESUN 2014 İslami İlimler Fakültesi; 08 Eylül 2012 tarih ve 28405 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu nun 25 Temmuz 2012 tarih ve 2012/3527 Sayılı Kararı ile Giresun Üniversitesi

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ

T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2013-2014 Eğitim Öğretim yılı Güz Yarıyılı için Anabilim Dallarınca öğrenci alınacak olan programlar, kontenjanlar, adaylarda

Detaylı

ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ NDEN

ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ NDEN ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ NDEN Üniversitemiz Sosyal Bilimler Enstitüsü Anabilim Dallarına 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılı Güz döneminde Yüksek Lisans ve Doktora Programları için öğrenci alınacaktır.

Detaylı

RADYO-TELEVİZYON MUHABİRİ

RADYO-TELEVİZYON MUHABİRİ TANIM Haber kaynakları ile ilişki kurarak sürekli haber toplayan, gerektiğinde olayları yerinde izleyen, haberi yazılı veya sözlü olarak bağlı bulunduğu radyo veya televizyon kurumuna ileten kişidir. A-

Detaylı

T.C. BALIKESİR VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜN VE YAYGIN EĞİTİM KURUMLARI 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ

T.C. BALIKESİR VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜN VE YAYGIN EĞİTİM KURUMLARI 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ T.C. BALIKESİR VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜN VE YAYGIN EĞİTİM KURUMLARI 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI ÇALIŞMA TAKVİMİ 1 2 Ortaöğretim Kurumlarına Öğrenci kayıtları a) Tercihe Esas Kontenjan

Detaylı

AKŞEHİR ŞEHİT ÖZDEN ÇINAR MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI

AKŞEHİR ŞEHİT ÖZDEN ÇINAR MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI AKŞEHİR ŞEHİT ÖZDEN ÇINAR MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Alanı Nasıl Bir Alandır Çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili bilgi, beceri, tutum ve

Detaylı

Süleyman Çelebi İmam Hatip Ortaokulu

Süleyman Çelebi İmam Hatip Ortaokulu Süleyman Çelebi İmam Hatip Ortaokulu ÖĞRENCİ MEMNUNİYETİ VELİ MEMNUNİYETİ ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKET DEĞERLENDİRME SONUÇLARI Mayıs 2015 Değerlendirme Zekeriya ERDEM TEL: 0224 271 99 00 - GSM: 0505 314 37

Detaylı

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENĐ LĐSESĐ R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 2010 2011 Kız olursa Sarin, erkek olursa Masis Erkek olursa doktor, kız olursa öğretmen KENDĐNĐ TANIMA VE MESLEK SEÇĐMĐ Sevgili veliler,

Detaylı

4. YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU KAYIT VE SINAV TAKVİMİ

4. YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU KAYIT VE SINAV TAKVİMİ 4. KAYIT VE SINAV TAKVİMİ KAYITLAR Kayıt kılavuzunda belirtilen Ankara Üniversitesi kayıt programını dikkatle inceleyiniz. ZORUNLU VE İSTEĞE BAĞLI HAZIRLIK SINIFI KAYITLARI Zorunlu Hazırlık Sınıfında okuyacak

Detaylı

T.C BURSA VALİLİĞİ. Osmangazi İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü 2014-2015 ÖĞRETİM YILI DERS ÜCRETİ KARŞILIĞI ÖĞRETMENLİK BAŞVURU KILAVUZU TEMMUZ - 2014

T.C BURSA VALİLİĞİ. Osmangazi İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü 2014-2015 ÖĞRETİM YILI DERS ÜCRETİ KARŞILIĞI ÖĞRETMENLİK BAŞVURU KILAVUZU TEMMUZ - 2014 T.C BURSA VALİLİĞİ Osmangazi İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü 2014-2015 ÖĞRETİM YILI DERS ÜCRETİ KARŞILIĞI ÖĞRETMENLİK BAŞVURU KILAVUZU TEMMUZ - 2014 http://osmangazi.meb.gov.tr http://www.memosmangazi.com

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DİNLER TARİHİ II ILA316 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI ÖZEL EVRENSEL OKULLARI ( KOLEJ-FEN LİSESİ-ORTAOKUL-İLKOKUL-OKUL ÖNCESİ ) YILLIK ÇALIŞMA TAKVİMİ

2014-2015 EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI ÖZEL EVRENSEL OKULLARI ( KOLEJ-FEN LİSESİ-ORTAOKUL-İLKOKUL-OKUL ÖNCESİ ) YILLIK ÇALIŞMA TAKVİMİ E Y L Ü L HAF 2014-2015 EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI ÖZEL EVRENSEL OKULLARI ( KOLEJ-FEN LİSESİ-ORTAOKUL-İLKOKUL-OKUL ÖNCESİ ) YILLIK ÇALIŞMA TAKVİMİ GÜN Y A P I L A C A K E T K İ N L İ K L E R E T K İ N L İ K

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı SAYI : 6 SAYI : 18 76 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı TARİH : 27.01.2014 KONU: Genel Lise, Anadolu Lisesi, Hazırlık Sınıfı Bulunan Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı SAYI : 6 SAYI : 18 76 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı TARİH : 27.01.2014 KONU: Genel Lise, Anadolu Lisesi, Hazırlık Sınıfı Bulunan Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir]

İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir] Danimarka Halk Okulları İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir] Folkeskole Danimarka daki devlete bağlı olan ilköğretim ve ortaokul sistemidir. Bir yıl hazırlık sınıfı ile

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli

KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli Prof.Dr. Öznur Özdoğan (Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı Öğretim Başkanı) KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli EĞİTİM 2006- İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim

Detaylı

YABANCI DİL ULUSLAR ARASI MIDIR? BAŞARILI BİR HAREKETLİLİK İÇİN ÖN ŞART MIDIR?

YABANCI DİL ULUSLAR ARASI MIDIR? BAŞARILI BİR HAREKETLİLİK İÇİN ÖN ŞART MIDIR? YABANCI DİL ULUSLAR ARASI HAREKETLİLİKTE OLMAZSA OLMAZ MIDIR? BAŞARILI BİR HAREKETLİLİK İÇİN ÖN ŞART MIDIR? DOÇ.DR.DİLEK KARAASLAN Süleyman Demirel Üniversitesi it i Erasmus Kurum Koordinatörü 05 Kasım

Detaylı

R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1

R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENİ LİSESİ R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1 2010 2011 Bilgili olduğumuz oranda özgür oluruz. Sokrates 9. S ı n ı f l a r LĠSELĠ OLMAK ve REHBERLĠK SERVĠSĠNĠN TANITIMI Sevgili

Detaylı

Kartal Anaokulu. Çavuşoğlu Mah. Subay Evleri Merih Cad. No:32 (216) 306 71 85

Kartal Anaokulu. Çavuşoğlu Mah. Subay Evleri Merih Cad. No:32 (216) 306 71 85 KOÇ EĞİTİM KOLEJİ ANKARA AÇILIYOR! ANAOKULU İLKÖĞRETİM OKULU LİSE ve ANADOLU LİSESİ YENi Maltepe Anaokulu Maltepe İlkögretim Maltepe Lise Cevizli, Fatih Cd. Atilla Sk No:8 Tel: (216) 441 48 48 Bahçeşehir

Detaylı

24/12/2013 Senato Kararı 2013/61 BAYBURT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV YÖNERGESİ

24/12/2013 Senato Kararı 2013/61 BAYBURT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV YÖNERGESİ 24/12/2013 Senato Kararı 2013/61 BAYBURT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam MADDE 1 (1) Bu yönergenin amacı, 04.12.2008 tarih

Detaylı

SULTANGAZİ BELEDİYESİ EĞİTİME DESTEK AKADEMİSİ. açılan kapı SEDA. Bașarıya

SULTANGAZİ BELEDİYESİ EĞİTİME DESTEK AKADEMİSİ. açılan kapı SEDA. Bașarıya Bașarıya açılan kapı SULTANGAZİ BELEDİYESİ EĞİTİME DESTEK AKADEMİSİ SEDA SULTANGAZİ BELEDİYESİ EĞİTİM DESTEK AKADEMİSİ BAŞARIYA GİDEN YOL SULTANÇİFTLİĞİ SEDA İ nsanlar bireysel farklılık taşırlar. Bu farklılıkları

Detaylı

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda;

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HAKLARINIZ İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır.

Detaylı