KAFETERYA, LOKANTA ÇALIġANLARI VE MÜġTERĠLERĠNĠN SĠGARA YASAĞI ĠLE ĠLGĠLĠ BĠLGĠ VE TUTUMLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KAFETERYA, LOKANTA ÇALIġANLARI VE MÜġTERĠLERĠNĠN SĠGARA YASAĞI ĠLE ĠLGĠLĠ BĠLGĠ VE TUTUMLARI"

Transkript

1 T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ KAFETERYA, LOKANTA ÇALIġANLARI VE MÜġTERĠLERĠNĠN SĠGARA YASAĞI ĠLE ĠLGĠLĠ BĠLGĠ VE TUTUMLARI Dilek EROĞLU YÜKSEK LĠSANS TEZĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI DanıĢman Prof. Dr. Tahir Kemal ġahġn KONYA-2012 i

2 T.C. SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ KAFETERYA, LOKANTA ÇALIġANLARI VE MÜġTERĠLERĠNĠN SĠGARA YASAĞI ĠLE ĠLGĠLĠ BĠLGĠ VE TUTUMLARI Dilek EROĞLU YÜKSEK LĠSANS TEZĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI DanıĢman Prof. Dr. Tahir Kemal ġahġn KONYA-2012 ii

3 iii

4 ÖNSÖZ Sigara baģta olmak üzere tütün mamulleri, sadece kullanıcısının sağlığını tehdit etmekle kalmayıp, aynı zamanda bu tür maddeleri kullananlarla aynı mekanı paylaģan ve pasif içici durumunda kalan kiģilerin sağlığını da önemli ölçüde tehdit etmektedir. Halk sağlığı çalıģmaları açısından sigara ile mücadele en önemli ve öncelikli konu olarak varlığını sürdürmektedir. Bu çalıģma Konya nın Meram ilçesinde lokanta ve kafeterya çalıģan ve müģterilerinin sigara yasağı ile ilgili bilgi ve tutumlarını ölçmek amacıyla yapılmıģtır. Tezimin her aģamasında öneri, katkı ve her türlü bilimsel desteğini aldığım ve birlikte çalıģmıģ olmaktan onur duyduğum danıģman hocam Prof. Dr. Tahir Kemal ġahġn e, çalıģmama katkıda bulunan değerli hocam Uzm. Dr. Mehmet UYAR a, tüm eğitimin boyunca maddi ve manevi olarak beni her zaman destekleyen ve özveri ve ilgisini esirgemeyen eģim Yasin YILDIZ a ve aileme, araģtırmamın uygulanmasına izin veren lar Odası BaĢkanı Ali Osman KARAMERCAN a ve sayamadığım emeği geçen herkese ve araģtırmayı kabul eden kiģilere sonsuz teģekkürlerimi sunarım. i

5 ĠÇĠNDEKĠLER ÖNSÖZ... i ĠÇĠNDEKĠLER... ii ÇĠZELGELER DĠZĠNĠ... v SĠMGELER VE KISALTMALAR... vii 1.GĠRĠġ DÜNYADA TÜTÜN SALGIN TÜRKĠYEDE SĠGARA SALGIN SĠGARANIN NEDEN OLDUĞU SAĞLIK SORUNLARI Sigaranın Solunum Sistemine Etkisi Sigaranın DolaĢım Sistemine Etkisi Gebelikte Sigara Kullanımının Bebek Sağlığına Etkileri SĠGARANIN SAĞLIĞI ETKĠLEYEN DĠĞER ZARARLARI SĠGARANIN BIRAKILMASININ SAĞLIK AÇISINDAN. YARARLARI PASĠF ĠÇĠCĠLĠK PASĠF ĠÇĠCĠLĠĞĠN BEBEK VE ÇOCUK SAĞLIĞINA ETKĠSĠ PASĠF ĠÇĠCĠLĠĞĠN GEBE SAĞLIĞINA ETKĠSĠ ÇALIġMA HAYATI VE SĠGARA Ġġ YERLERĠNDE SĠGARASIZLIK POLĠTĠKALARI EKONOMĠK YÜK TÜTÜN KONTROLÜ TÜTÜN KONTROL YÖNTEMLER DÜNYADA TÜTÜN KONTROLÜ ÇALIġMALARI TÜRKĠYE DE TÜTÜN KONTROLÜ ÇALIġMALARI TÜTÜN KONTROLÜ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ TÜTÜN ÜRÜNLERĠNĠN ZARARLARININ ÖNLENMESĠ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN Tütün Ürünlerinin Yasaklandığı Alanlar Sayılı Kanunda Koruyucu Önlemler ile Ġlgili Yapılan DeğiĢiklikler ii

6 Sayılı Kanunda Kontrolün Sağlanması Ġlgili Yapılan Yenilikler ve DeğiĢiklikler Sayılı Kanunda Öngörülen Ġdari Para Cezaları DUMANSIZ HAVA SAHASI AMAÇ VE HĠPOTEZLER 22 2.GEREÇ VE YÖNTEM AraĢtırmanın Tipi AraĢtırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman AraĢtırmanın Evreni Veri Toplama Tekniği Veri Toplama Araçları Veri Toplama Araçlarının Uygulaması Ön Deneme Katılımcı Sayısı ve Niteliği Etik durum AraĢtırmanın Sınırlılıkları Varsayımlar AraĢtırmanın Bağımlı ve Bağımsız DeğiĢkenleri Veri Analizi BULGULAR LOKANTA VE KAFETERYA GRUBUNA ĠLĠġKĠN BULGULAR TARTIġMA SONUÇ VE ÖNERĠLER ÖZET SUMMARY KAYNAKLAR EKLER EK-A., kafeterya çalıģanlara ve müģterilere yönelik anket formu EK-B.Etik Kurul izni EK-B. Etik Kurul izni EK-C.cılar Odası BaĢkanlığı izni iii

7 EK-D.Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun EK-E.Fagestrom Bağımlılık Testi ÖZGEÇMĠġ iv

8 ÇĠZELGELER DĠZĠNĠ Çizelge 3.1 AraĢtırmaya alınan grupların yaģ ortalamalarının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.2. AraĢtırmaya alınan grupların cinsiyet dağılımlarının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.3. AraĢtırmaya alınan grupların medeni durumlarına göre dağılımı (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.4. AraĢtırmaya alınan grupların öğrenim durumlarının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.5. AraĢtırmaya alınan grupların sigara içme durumunun karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.6. AraĢtırmaya alınan grupların 18 yaģ altı gruba sigara satıģ yasağı hakkındaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.7. AraĢtırmaya alınan grupların otobüste sigara yasağı hakkındaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.8. AraĢtırmaya alınan grupların televizyonda sigaranın zararları hakkında eğitim yapılması konusundaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya- Meram, 2011) Çizelge 3.9.AraĢtırmaya alınan grupların televizyonda sigara reklamlarının yayınının yasaklanması konusundaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya- Meram, 2011) Çizelge 3.10.AraĢtırmaya alınan grupların kamu kurum ve kuruluģlarında sigara içiminin yasaklanması hakkındaki görüģün karģılaģtırılması (Konya- Meram, 2011) Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların kapalı ortamlarda sigara içme yasağına desteklerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların kapalı ortamlarda sigara içme yasağına uyum hakkındaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) v

9 Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların çalıģılan iģ yerinde kapalı ortamlarda sigara içme yasağına uyum durumunun karģılaģtırılması (Konya- Meram, 2011) Çizelge 3.14.AraĢtırmaya alınan grupların sigara yasağına uyum durumlarının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge3.15. AraĢtırmaya alınan grupların sigara yasağı uygulamasından sonra sigara içme sıklığındaki değiģimlerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) 47 Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların kapalı ortamlarda sigara içme yasağının müģteri sayısına etkisi hakkındaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların kapalı ortamlardaki sigara içme yasağının iģ iģyeri gelirine etkisi hakkındaki görüģlerinin karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.18.AraĢtırmaya alınan grupların evde sigara içme durumlarının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların uyandıktan sonra içilen ilk sigara zamanının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.20.AraĢtırmaya alınan grupların vazgeçemediği sigara zamanının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.21.AraĢtırmaya alınan grupların günde içilen sigara sayısının karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge AraĢtırmaya alınan grupların sabah uyanmayı izleyen saatlerde diğer saatlere oranla sigara içmede artıģ uyumunun karģılaģtırılması (Konya-Meram, 2011) Çizelge 3.23.AraĢtırmaya alınan grupların günün büyük bölümü yatakta olacak kadar hasta olsa bile sigara içme durumunun karģılaģtırılması (Konya- Meram, 2011) vi

10 SĠMGELER VE KISALTMALAR DSÖ ÇTD KOAH NHLBI ABD KAH ILO TKÇS FCTC PĠAR AIDS CDV Dünya Sağlık Örgütü Çevre Tütün Dumanı Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Ulusal Kalp, Akciğer ve Kan Enstitüsü Amerika BirleĢik Devletleri Koroner Arter Hastalığı Ulusal ÇalıĢma Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve SözleĢmesi Tütün Kontrolü Çerçeve SözleĢmesi Sigara ile Mücadele Kampanyası Kamuoyu AraĢtırma Raporu EdinilmiĢ BağıĢıklık Eksikliği Sendromu Amerika BirleĢik Devletleri Hastalık Koruma Merkezi vii

11 1. GĠRĠġ Tütün kullanımı insan sağlığını tehdit eden en önemli etken olarak kabul edilmekte, milyonlarca insanın sakat kalmasına ve ölmesine neden olmaktadır (Bakırcı ve ark 2007). Günümüzde tütünün egemen tüketim biçimi sigaradır. Sigara içimi geliģmiģ ve geliģmekte olan ülkelerde önemli sağlık sorunlarından biridir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sigara içimini önlenebilir hastalık, sakatlık ve ölümlerin temel nedenlerinden biri olarak kabul etmektedir (Atılgan ve ark 2008). Sigara, nikotin nedeni ile bağımlılık yapan, içerdiği 4000 den fazla toksik madde nedeni ile insan sağlığını tehdit eden ve önemli sağlık sorunlarına yol açan unsurlardan biridir (Doğu ve Berkitan 2008, Karlıkaya ve ark 2006). Sigaranın gaz ve buhar haline gelmiģ dumanında; karsinojenik, mutajenik, sitotoksik, büyüme geriliği yapan, immünosüpresif etki gösteren pek çok madde bulunur. Bu kimyasal maddelerin hepsi sigara içen insanların sağlığı üzerine aģikâr bir Ģekilde birikme etkisi göstermektedir (Kutlu 2008, Doğu ve Berkitan 2008). Sigara, kullanımının artması ve birçok teratojen içermesi nedeniyle öncelikle mücadele edilecek konuların baģında gelmektedir (Doğu ve Berkitan 2008). Sigara tüm dünyada ve ülkemizde yasal olarak kullanılabilen en önemli bağımlılık maddesidir (Ceylan ve ark 2005). Sigara içmeyi bir kez deneyen her dört kiģiden üçünün sigara tiryakisi olması, sigaranın bağımlılık yapma gücünün önemli bir göstergesidir (Senih ve ark 2007). Sigara bağımlılığı, tütün kullanımına bağlı belirgin sorunlar yaģanmasına karģın devam ettirilen tütün kullanma davranıģıyla birlikte biliģsel, davranıģsal ve fizyolojik belirtileri içeren bir psikiatrik bozukluk olarak tanımlanmıģtır (Doğu ve Berkitan 2008, Altıparmak ve ark 2009). Temininin kolay, kullanımının yasal olması ve eroin, alkol,esrar gibi madde bağımlılıkları için geçiģ maddesi olması nedeniyle en sık görülen ve en önemli madde bağımlılığı tipidir (Doğu ve Berkitan 2008). Sigara bağımlılığı en önemli önlenebilir mortalite ve morbidite sebeplerinden birisi (AltıntaĢ ve ark 2006, Kutlu 2006) olmasına karģın, her sekiz saniyede bir kiģi sigaranın neden olduğu bir hastalıktan dolayı yaģamını yitirmektedir (Bakırcı ve ark 2007). Tüm dünyada ve ülkemizde çok önemli bir toplumsal sorun olup, özellikle geliģmekte olan ülkelerde giderek yaygınlaģmaktadır. 1

12 DSÖ Uzmanlar Komitesi, Sigara Tutsaklığı Salgınının Kontrolü ile ilgili raporunda; sigara alıģkanlığının ve sigaraya bağlı hastalıkların salgın haline geldiği, eğer gerekli önlemler alınmaz ise 2020 yılında 10 milyon kiģinin sigaradan kaynaklanan bir hastalıktan dolayı hayatını kaybedeceği tahmin edilmektedir (Kutlu 2006, Bakırcı ve ark 2007). Halk sağlığı çalıģmaları açısından sigara ile mücadele en önemli ve öncelikli konu olarak varlığını sürdürmektedir (Bakırcı ve OkuĢluk 2007). Alınan yasal önlemler ve sigara karģıtı etkin kampanyalar, özel bıraktırma kampanyaları, halkın sigaranın zararları konusunda bilgilenip bilinçlendirilmeleri nedeniyle son zamanlarda endüstriyel batı ülkelerinde eriģkinlerde sigara içme sıklığında giderek azalma görülürken, bu önlemlerin alınmadığı geliģmekte olan ülkelerde aksine tütün kullanım sıklığında artıģ gözlenmektedir (Pıçakçıefe ve ark 2007). Sigara baģta olmak üzere tütün mamulleri, sadece kullanıcısının sağlığını tehdit etmekle kalmayıp, aynı zamanda bu tür maddeleri kullananlarla aynı mekanı paylaģan ve pasif içici durumunda kalan kiģilerin sağlığını da önemli ölçüde tehdit etmektedir (Bakırcı ve OkuĢluk 2007, Akıcı 2008). Halka açık alanlarda, özellikle kamu kurum ve kuruluģları, eğitim kurumları, özel ve tüzel iģyerleri, toplu taģıma araçları, lokanta, bar, pastane, kafe, kıraathane, kulüpler, alıģveriģ merkezleri, oteller ve diğer konaklama merkezleri, kültür hizmeti veren yerler, otobüs, tren, havaalanı terminalleri ve spor alanlarında pasif maruziyet yaygındır (Aslaner 2008). Sigara içmeyen eriģkinler arasında Çevresel Tütün Dumanı (ÇTD) maruziyetinin primer kaynağı iģ yerleridir. Yurt dıģından bildirilen çalıģmalarda, iģ yerinde en fazla ÇTD maruziyeti bar, taverna ve lokanta çalıģanlarında olmaktadır ve bu iģ yerlerinde çalıģanlarda akciğer ve diğer solunum sistemi kanserlerinin geliģme riski daha yüksektir. ÇTD maruziyeti ile hem akciğer kanseri hem de kardiyovasküler hastalıklar arasındaki iliģkiyi gösteren epidemiyolojik ve biyolojik kanıtlar vardır (Fidan ve ark 2005) DÜNYADA TÜTÜN SALGINI DSÖ tanımına göre; her gün en az bir kez bir tütün ürününü içen kiģiler günlük, düzenli içicidir. Herhangi bir tütün ürününü içen, ama her gün kullanmayan 2

13 kiģiler de düzensiz içicidir (Örsel 2010). Dünyada her yıl 5 milyon dolayında insan sigaraya bağlı sağlık sorunları nedeniyle ölmektedir. Sigara, Amerika BirleĢik Devleti nde yılda 400 bin, Ġngiltere de 100 bin, ülkemizde de 100 bin dolayında kiģinin ölümüne neden olmaktadır. Bu sayılar dikkate alındığında sigaranın, trafik kazaları, iģ kazaları, yangınlar, intiharlar, adam öldürme, ilaç ve alkol kullanımı ve AIDS ( EdinilmiĢ BağıĢıklık Eksikliği Sendromu) e bağlı ölümlerin toplamından daha fazla sayıda ölüme neden olduğu görülmektedir (Bilir ve Yıldız 2008). Ülkemizin de içinde bulunduğu coğrafya, dünya tütün tüketiminde birinci sırayı almaktadır. Dünya'da en çok sigara tüketen ilk beģ ülke Çin, ABD (Amerika BirleĢik Devletleri), Japonya, Rusya ve Endonezya dır. Bu ülkeler içinde Çin, %90 ını erkeklerin oluģturduğu, 300 milyon sigara içicisi ile baģı çekmektedir Dünya çapında tüketilen sigaranın üçte biri ise Çin de tüketilmektedir (Aslaner 2008). Dünyada yaģı 15'in üzerinde olan 1.1 milyar kiģi (her üç eriģkinden birisi) tütün bağımlısı olup bunların %80'i orta ve geliģmekte olan ülkelerdedir (Örsel 2010). GeliĢmekte olan ülkelerde sigaraya baģlama yaģı 12-16'dır. Her gün dünyada gencin tütün bağımlısı olduğu bildirilmektedir (Doğu ve Berkitan 2008). Sigara kullanımına bağlı sağlık sorunları DSÖ verilerine göre halen ikinci büyük ölüm nedenidir (Kosku ve ark 2003). DSÖ, sigarayı dünyanın en hızlı yayılan ve en uzun süren salgını olarak tanımlamaktadır (Önsüz ve ark 2009) TÜRKĠYEDE SĠGARA SALGINI Ülkemizde sigara, tüm dünyada olduğu gibi en önemli önlenebilir erken ölüm nedenidir. Ülkemiz sigara tüketiminde Avrupa ülkeleri arasında üçüncü, dünya ülkeleri arasında yedinci sırada yer almaktadır (Önsüz ve ark 2009). Sağlık Bakanlığı nın son verilerine göre Türkiye genelinde 26 milyon civarında sigara içicisi bulunmaktadır. Sigara içicilerin 22 milyonunu 19 yaģ ve üzeri kiģiler, 4 milyonunu ise yaģ arasında gençler ve çocuklar oluģturmaktadır (Gültekin ve ark 2008). Küresel YetiĢkin Tütün AraĢtırma 2008 sonuçlarına göre 15 yaģ ve daha yukarı yaģtaki bireylerin % 27,4 ü her gün, %3,8 i ara sıra tütün kullanmakta iken, % 52,8 ise yaģamları boyunca hiç tütün kullanmadıklarını beyan etmiģtir. Tütün kullanma durumu cinsiyete göre incelendiğinde, her gün tütün kullanan bireyler için oran erkeklerde % 43,8 iken kadınlarda bu oran % 11,6 dır. AraĢtırmanın yapıldığı 3

14 tarihte tütün kullananların yaģ grubu incelendiğinde ilk sırayı %39,9 oranı ile yaģ grubundaki bireyler oluģturmaktadır. Erkeklerde bu oran aynı yaģ grubu için %58,2 iken kadınlarda % 21,5 olarak saptanmıģtır. AraĢtırma sonucuna göre her gün tütün kullanmıģ bireylerin % 17,4 ü ilk kez her gün tütün kullanmaya yaģında baģladığını ifade ederken, %21 i 15 yaģından daha küçük tütün mamulü kullandığını bildirmiģtir (www.tuik.gov.tr/kitap.do?metod=kitapdetay&kt_id). 1.3.SĠGARANIN NEDEN OLDUĞU SAĞLIK SORUNLARI Sigara içenler mortalite etkileri dıģında aynı zamanda içmeyenlere göre daha fazla hastalanırlar. Günde bir paket sigara içen birinin, içmeyene göre, akciğer kanserine yakalanma riski yirmi misli artmaktadır (http:// /toraksfd23njkl4nj4h3bg3jh/kisokulu3-pptpdf/celal_karlikaya.pdf). Ergenlik çağında sigara içmeye baģlayan ve uzun süredir düzenli olarak sigara içen kiģilerin yarısı sigaradan ölmekte ve bunların yarısı orta yaģlarda ölmektedir. Bu kiģilerin beklenen yaģam süreleri içmeyenlerle karģılaģtırıldığında yıl daha kısadır. Dünyada 1990 yılında hastalıklara bağlı ölüm oranı %2,6 iken, 2020 yılında sadece tütüne bağlı hastalıklardan oluģacak ölüm yükü %9 olarak tahmin edilmektedir (Doğu ve Berkitan 2008). Sigara akciğer kanseri, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ve Periferik Aterosklerozun (damar hastalığı) ana nedenidir (Gökgöz ve Koçoğlu 2009). Kalp-damar ve beyin-damar hastalıklarının ise baģlıca nedenlerindendir (Bilir ve Aslan 2005, Özen 1993). Sigara içimi tüm kronik akciğer hastalıklarının %80'inden, kalp hastalığı ve kansere bağlı ölümlerin de içte birinden sorumlu bulunmuģtur (Doğu ve Berkitan 2008) Sigaranın Solunum Sistemine Etkisi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) KOAH, ilerleyici hava akımı obstrüksiyonu ile karakterize, tüm dünyada önemli bir mortalite ve morbidite nedeni olan bir hastalıktır (Akbay ve ark 2001). KOAH ta kronik hava akımı sınırlanmasının nedeni akciğerde oluģan inflamasyonun 4

15 yol açtığı parankim harabiyeti (amfizem) ve küçük hava yollarında baģlıca inflamasyon ve fibrozisin yol açtığı obstrüksiyondur. DSÖ nün 2004 yılında güncellenmiģ 2002 raporuna göre KOAH 2001 yılında dünya genelinde önde gelen ölüm nedenleri içinde beģinci sırada yer almaktadır. Önümüzdeki yıllarda hastalığın mortalitesinin daha da artacağı ve 2020 yılında üçüncü sırada ölüm nedeni olacağı beklenmektedir. KOAH neden olduğu sakatlıklar, iģ gücü kayıpları ve sağlık harcamaları dolayısıyla da toplumlar ve sağlık kuruluģlarında oldukça büyük ve giderek artan sosyoekonomik yüke neden olmaktadır. Ulusal Kalp, Akciğer ve Kan Enstitüsü (NHLBI) Amerika da KOAH ın doğrudan ve dolaylı maliyetinin 2005 yılında 38,8 milyar dolara ulaģtığını bildirmiģtir (Tatlıoğlu 2007) Akciğer Kanseri KOAH ta baģlıca risk faktörü sigara içimidir. Ancak sigara içimi tek risk faktörü değildir. KOAH genellikle 50 yaģ üstünde ve genellikle 20 paket/yıldan daha fazla sigara içenlerde görülmektedir. KOAH ın en önemli semptomları eforla gelen nefes darlığı, kronik öksürük ve balgam tükürmedir. Organik ve inorganik tozlar, hava kirliliği, akciğer infeksiyonları, akciğerlerin geliģimine ait bozukluklar, alfa1- antitripsin eksikliği gibi genetik faktörler diğer önemli risk faktörleridir (Tatlıoğlu 2007). Surgeon General raporu 1964'te resmi olarak ilk kez, sigara içiminin akciğer kanseri ile nedensel iliģkisini bildirmiģtir. Dünyada en çok rastlanan ve en fazla ölüme yol açan kanser, akciğer kanseridir. Akciğer kanserlerinin % 95 i sigarayabağlıdır (http:// /toraksfd23njkl4nj4h3bg3jh/kisokulu3-pptpdf/celal_karlikaya.pdf). ABD'de tüm kanser ölümlerinin 1/3'ü sigaraya bağlanmaktadır. Epidemiyolojik çalıģmalar sigara ile birçok kanser türünün (örneğin, ağız boģluğu, larinks, özofagus, mesane, böbrek, pankreas, mide ve serviks) iliģkili olduğunu göstermektedir 5

16 (http:// /toraksfd23njkl4nj4h3bg3jh/kisokulu3-pptpdf/celal_karlikaya.pdf). Genellikle bu bölgelerde kanser geliģme riski akciğer kanseri riskinden daha azdır. Belirgin olarak sigara içenlerde sigara ile iliģkili bir kanser ortaya çıktığında, ikincil bir sigara ile iliģkili kanser çıkma riski daha fazladır. Sigarayı bıraktıktan sonra 5-9 yıl içerisinde akciğer kanserine yakalanma riski, sigara içenlere oranla çok daha belirgin biçimde düģük olacak ve sigara bırakmanın ardından geçen zaman uzadıkça bu risk aralığı da o kadar büyüyecektir (Gültekin ve ark 2008). Sigara: Akciğer kanseri olma riskini kat, Oral kanseri olma riskini 3-30 kat, Larenks kanseri olma riskini 16 kat, Farenks kanseri olma riskini 8-10 kat, Mesane kanseri olma riskini 3-5 kat, Prostat kanseri olma riskini 2 kat, Lösemi olma riskini 2-3 kat artırmaktadır (Bilir ve Yıldız 2008) Sigaranın DolaĢım Sistemine Etkisi Koroner kalp hastalığının en önemli hazırlayıcı faktörlerinden biri olan sigara, kan lipid profilini bozarak kalp hastalıklarına neden olmaktadır (http:// /toraksfd23njkl4nj4h3bg3jh/kisokulu3-ppt pdf/celal_karlikaya.pdf). Sigara içenlerde Koroner Arter Hastalığı (KAH) insidansı 2-4 kat fazladır. KAH'dan ölüm riski günde içilen sigara sayısı, inhalasyon derinliği, sigaraya baģlama yaģı ve içilen yıl sayısı ile iliģkilidir. Sigara akut ve kronik miyokard değiģikliklerine yol açar. Akut olarak sigara oksijen ihtiyacını arttırarak veya kan arzını azaltma yolu ile oksijen sunumunu azaltarak miyokard iskemisine yol açar (Doğu ve Berkitan 2008). Ayrıca sigara serebravasküler hastalığa ve periferik damarlarda dolaģım bozukluğuna da neden olur (Bilir ve Yıldız 2008). 6

17 1.3.3.Gebelikte Sigara Kullanımının Bebek Sağlığına Etkileri Toplumda sigara tüketiminin artması gebelikle ilgili risklerin artmasında da etkin bir rol oynar. Çünkü sigaranın gebelik sürecindeki istenmeyen etkileri yalnızca gebenin içtiği sigarayla sınırlı kalmaz, ortamdaki sigara dumanından da kaynaklanabilir (Doğu ve Berkitan 2008). Sigara içimi, annenin sigara içmesiyle bebek üzerinde, çevresel sigara dumanının solunması yoluyla da içmeyenler üzerinde önemli zarara yol açmaktadır (Marakoğlu ve Erol 2003). Gebelikte sigara içilmesi gerek sağlıklı nesillerin yetiģmesini engellemesi, gerekse anne ve bebek açısından geliģebilecek olumsuzluklara yol açabilmesi nedeniyle bir takım önlemlerin alınmasını gerektiren önemli bir sağlık sorunudur. Gebelikte sigara içimi, gebelik ile iliģkili mortalite ve morbidite için önlenebilir önemli bir risk faktörüdür (Marakoğlu ve Erol 2003). Gebeliği sırasında sigara içen annelerin bebekleri ortalama gr daha hafiftir ve daha erken doğma olasılıkları daha yüksektir (Doğu ve Berkitan 2008). ABD Halk Sağlığı Servisi ne göre, BirleĢik Devletlerdeki bütün gebe kadınların sigarayı bırakması durumunda ölü doğumlarda %11 ve yeni doğan ölümlerinde %5 azalma olacağı tahmin edilmektedir (Doğu ve Berkitan 2008). Sigaranın gebelik sırasında içilmesi halinde, içilen günlük sigara miktarının artıģı ile orantılı olarak düģük doğum ağırlıklı bebeğin olmasına yol açtığı, ayrıca erken doğum ve düģük riskinin arttığı bazı çalıģmalarla gösterilmiģtir (Ergeneilek 2005) SĠGARANIN SAĞLIĞI ETKĠLEYEN DĠĞER ZARARLARI (http:// /toraksfd23njkl4nj4h3bg3jh/kisokulu3-pptpdf/celal_karlikaya.pdf) Sigaranın bedenimize verdiği saymakla bitmeyen zararlarından bir kısmı Ģunlardır; Cilt normalden daha erken esnekliğini kaybederek kırıģır. Saçlar zamanından önce beyazlar ve dökülmeler artar. Mide asit salgısını artırarak ülsere neden olur. 7

18 Erkeklerde; spermin hareket, yoğunluk ve döllenme yeteneğini azaltarak kısırlığa yol açar. Kadınlarda; ceninin geliģiminde gecikme, bebek düģürme, kısırlık, erken menapoza yol açar. Cinsel performansı düģürür. Eller ve ayaklarda, soğuma, sararmaya yol açar. Hücrelerimize hayat ve enerji veren C ve B vitaminlerinin düģmanıdır. Tükürük akımını azaltır. Bazı ilaçların etkisini azaltmaktadır. Tat alma duyusunda azalma, diģlerde renk değiģikliğine neden olur. Koku alma duyusunda azalma olur SĠGARANIN BIRAKILMASININ SAĞLIK AÇISINDAN YARARLARI (Ergeneilek 2005) 20 dk sonra tansiyon ve nabız normale döner. 8 saat sonra vücut kendini yenilemeye baģlar. Kan oksijeni normal düzeye çıkar. 24 saat sonra kalp krizi riski azalmaya baģlar. 1 yıl sonra yarıya düģer. 48 saat sonra duyu organları iyi çalıģmaya baģlar. Tat ve koku duyusu düzelir. cilt kendini yeniler. 72 saat sonra akciğer kapasitesi artar, solunum rahatlar. 2 hafta sonra efor kapasitesi artar (yürüme, merdiven çıkma). 1 9 ay içinde akciğer hücreleri yenilenir. Akciğer hastalıkları (zatürre gibi) riski azaltır. Öksürük, nefes darlığı düzelir. 5 yıl sonra ağız, boğaz, yemek borusu kanserlerine yakalanma riski %50 azalır. Pankreas, mesane, rahim kanseri riski azalır. Sindirim sistemi ülseri riski azalır. Koroner kalp hastalığı riski sigaranın bırakılmasından 15 yıl sonra sigara içmeyenlerin düzeyine iner. 8

19 1.4. PASĠF ĠÇĠCĠLĠK Kendisi sigara içmediği halde iģyerinde, insanların toplu olarak bulundukları kapalı yerlerde ve evde sigara içen kiģilerin dumanına maruz kalarak bu dumanda bulunan tüm zararlı maddelerin solunması pasif içicilik olarak tanımlanabilir (Akıcı 2008, Örsel 2010). Sigara dumanının sigara kullanmayanları istemsiz etkilediği ilk kez 1972 de ileri sürülmüģtür (Ergeneilek 2005). Literatürde pasif içicilik (passive smoking) yerine yan akım dumanı (sidestream smoke), ÇTD, (environmental tobacco smoke- ETS), ikinci el içicilik (second- hand smoke) ve gönüllü olmayan içicilik (involuntary smoking) gibi tanımlar da kullanılabilir (Aslaner 2008). Yanan bir sigaradan iki tür duman çıkar. Sigaradan her nefes çekiģte sigara kullanan kiģinin akciğerlerini dolduran esas duman ana akım olarak adlandırılır. Yanan sigaranın ucundan çıkan ve yan akım olarak adlandırılan duman ise çevreye yayılarak buradaki kiģileri olumsuz etkiler. Yan akımda, ana akımdan iki kat daha fazla duman ve zararlı madde üretilir. Yan akımda kanserojen maddeler oldukça fazladır (Ergeneilek 2005). Pasif içicilik, filtreli ya da filtresiz, düģük katranlı ya da nikotinli sigara dumanına maruz kalma, dumanın oranı, kapalı yerin boyutu, solunan miktar, maruz kalma süresi gibi değiģik faktörlerden etkilenmektedir (Aslaner 2008, Akıcı 2008). Bir Ġngiliz Tıp dergisinde yapılan çalıģmada Ġngiltere deki bütün iģyerlerinde Ġrlanda daki gibi %100 sigarasız hale getirildiğinde, toplumdaki pasif sigara içiciliğine bağlı ölümlerin 1/3 oranında azalacağı belirtilmiģtir (Aslaner 2008) PASĠF ĠÇĠCĠLĠĞĠN BEBEK VE ÇOCUK SAĞLIĞINA ETKĠLERĠ ABD de çocukların %33 ü ile %70 i, Ġngiltere de %50 si düzenli olarak pasif sigara dumanına maruz kalırken, bu oranın ülkemizde %75 dolaylarında olduğu gösterilmiģtir (Doğu ve Berkitan 2008). DSÖ nün tahminlerine göre, 700 milyon çocuk, yani dünyadaki çocukların yarısı sigara dumanına istemeden maruz kalmaktadır. Çocukların akciğerleri daha küçük ve bağıģıklık sistemleri daha az 9

20 geliģmiģ olduğundan pasif içiciliğe bağlı solunum ve kulak enfeksiyonları daha çabuk oluģur (Özcebe 2008). Amerika da 1996 yılında yapılan bir çalıģmaya göre kulak enfeksiyonlarının %13 ü tütün nedenlidir. Çevresel sigara dumanına maruz kalma çocukluk astımının hem sıklığını, hem de Ģiddetini arttırır yılında Çevre Koruma Örgütü raporuna göre pasif içicilik her yıl 8-26 bin çocukta astıma neden olmaktadır (Ergeneilek 2005). Sigara dumanı sinüzit, rinit, kistik fibroz ve bronģit ataklarını da alevlendirir (Bilir ve Yıldız 2008) PASĠF ĠÇĠCĠLĠĞĠN GEBE SAĞLIĞINA ETKĠSĠ Sigara kullanmayan bir kadının baģkalarının içtiği sigaradan korunması, sağlığı açısından önem taģır. Özellikle gebelik sırasında ve doğumdan sonraki dönemde bebek ve çocukların korunması çok önemlidir (Ergeneilek 2005). Gebelikte sigara içilmesi ya da pasif içicilik fertiliteyi, fetüsün geliģmesini, gebeliği, doğumu ve bebek sağlığının geliģmesini olumsuz etkileyerek perinatal mortalite, morbitide oranını arttırmaktadır (Marakoğlu ve Erol 2003). Sigara içen kadınlarda, sigara içmeyenlere göre iki kat daha fazla erken doğum riski vardır. Yapılan bir çalıģmada, gebelik sırasında sigara içmeyen ancak pasif maruz kalan kiģilerde erken doğum oranının % 23 oranında arttığı bildirilmiģtir. GeliĢmekte olan ülkelerdeki intrauterin geliģme geriliği vakalarının % 40 ı da sigara içimine bağlıdır (Doğu ve Berkitan 2008) ÇALIġMA HAYATI VE SĠGARA Sigara kullanımının kontrolü bakımından iģyerleri önemle üzerinde durulması gereken yerlerdir. Zira çalıģan kiģiler yaģamlarının önemli bir bölümünü iģyerlerinde geçirmektedirler. ĠĢyerinde sigara içilmesi durumunda sigara içenler kadar içmeyenlerin sağlığı da tehlikeye girer. Bu durum özellikle restoran, bar, kahvehane gibi yerlerde çalıģanlar açısından önem taģır. Öte yandan iģyerlerinde bulunan çeģitli sağlık ve güvenlik riskleri, sigara ile birlikte olduğunda daha olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir (Bilir ve Yıldız 2008). 10

21 1.10. Ġġ YERLERĠNDE SĠGARASIZLIK POLĠTĠKALARI Sigara kullanımının bireylerin sağlığı üzerindeki olumsuz etkisinin yanı sıra, sağlık alanında önemli bir iģ sağlığı sorununu teģkil etmektedir. ĠĢyerlerinde sigara kullanımının kısıtlanmasının asıl amacı sigara dumanından pasif etkilenmenin önüne geçmektir (Bilir ve Yıldız 2008). Uluslararası ÇalıĢma Örgütü ne (ILO) göre, sağlıklı ve güvenli bir çalıģma ortamının anahtar noktası dumansız bir çevrenin sağlanmıģ olmasıdır (Arıkan ve ark 2011). ĠĢyerinde sigara içilmesi konusunda kısıtlama yapmanın hem çalıģanlar hem de iģveren açısından önemli bazı yararları vardır. ÇalıĢanlar açısından yararları; sigara dumanı bulunmayan bir ortamda daha sağlıklı ve güvenli çalıģma olanağı sağlaması, özellikle sigara içmeyenler açısından istem dıģı etkilenmenin önlenmesi, sigara içenlerin de zaman içinde bu bağımlılıktan vazgeçmesine olanak sağlamasıdır. ĠĢverenler açısından ise iģ veriminin artması, yangın tehlikesinin azalması, iģyerinde hoģ olmayan sigara kokusunun olmaması gibi olumlu yanlar sayılabilir. Ayrıca sigara içenlerin, sigara içmek için geçirdikleri zaman da üretim kaybına ve iģ veriminde azalmaya yol açmaktadır. Sonuç olarak, iģyerlerinde sigara içilmemesi yönündeki uygulamalar kiģilerin sağlığını korumanın yanında iģ veriminde de artma sağlayacaktır (Bilir ve Yıldız 2008) EKONOMĠK YÜK Sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin yanı sıra sigara kullanımının sosyal ve ekonomik boyutları da çok önemlidir. Sigara hem içene hem de topluma çok pahalıya mal olmaktadır. Toraks Derneği nin yaptığı açıklamaya göre; Türkiye'de yetiģkin nüfusun yaklaģık yarısı sigara içmektedir. Ülkemizde sigara içen 17 milyon kiģi günde 40 milyon doları, yılda ise 15 milyar doları sigaraya vermektedir. Bu, 17 milyon kiģinin 4 milyonu hayatından 7 yıl, 4 milyonu ise 22 yıl kaybederek ölmesi beklenmektedir. Türkiye de her 6 dakikada bir kiģi, günde yaklaģık 275, yılda ise en az kiģi tütüne bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir (www.havanikoru.org.tr). Sigaranın yol açtığı hastalıklar nedeniyle ülkemize verdiği yıllık ekonomik zarar ise 2,72 milyar dolardır (Doğu ve Berkitan 2008). 11

22 Dünya bankası verilerine göre her yıl tütünün yol açtığı ekonomik zarar 200 milyar dolardır. ABD'de 1993'te sigaraya bağlanabilen tıbbi giderler 50 milyar dolar olarak hesaplanmıģtır. ĠĢgücü ve üretim kaybı da eklendiğinde kayıp 97 milyar dolar veya kiģi baģına 373 dolardır (Doğu ve Berkitan 2008). Ġngiltere'de sigara içmeye bağlı hastalıklar Ulusal Sağlık Hizmetlerine her yıl yaklaģık 1.5 milyar sterline mal olmaktadır yılında sigara içenlerin beģte dördünü geliģmekte olan ülkelerdeki insanlar oluģturacaktır ve tütün kullanımına bağlı hastalıkların yol açtığı ekonomik maliyetler, büyük olasılıkla bu ülkelerin sağlık hizmetlerine çok büyük yükler oluģturacaktır. Sigara sebep olduğu kanser tedavi giderleri ve kendi satıģ ücreti dikkate alındığında, toplum açısından önemli ekonomik kayıplara yol açan bir üründür. Erken ölümlere neden olarak iģgücü kapasitesini düģürmekte ve bu yolla hem bireysel hem de toplumsal ekonomiyi etkilemektedir (Doğu ve Berkitan 2008) TÜTÜN KONTROLÜ Tütün Kontrolü; bir nüfusun tütün kullanımını ve tütün dumanına maruziyetini ortadan kaldırarak veya azaltarak sağlığını iyileģtirmeyi amaçlayan bir takım arz, talep ve zarar azaltma stratejileridir. (Doğu ve Berkitan 2008). Tütün, bilindik Ģekillerde kullanıldığında kullanıcılarının yarısını öldüren ve tüm bunlara rağmen satıģı yasal olan tek üründür. Ancak tütünün sağlığa verdiği bu zararlar uzun yıllar boyunca bilinememiģtir. Böylece, kullanımı her geçen yıl artarak bir salgın halini almıģtır (www.tapdk.gov.tr). Tütün içiminin açtığı sağlık sorunları, bunların tanı ve tedavisinin neden olduğu ekonomik yük ve meydana gelen yaģam kayıpları sonucu oluģan acılar dikkate alındığında, tütün kullanımının kontrol edilmesi gereği açıkça ortaya çıkmaktadır (Gültekin ve ark 2008) TÜTÜN KONTROL YÖNTEMLERĠ Tütün kontrol programı için on basamak önerilmektedir: 1. Çocukların-ergenlerin tütün bağımlılığına yakalanmalarının önlenmesi, 12

EK 3 4207 SAYILI TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN İLE DÜZENLENEN

EK 3 4207 SAYILI TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN İLE DÜZENLENEN SIRA NO 1 2 KABAHATİN/SUÇUN ADI Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında tütün mamullerinin tüketilmesi Koridorları dâhil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor,

Detaylı

Resmî Gazete TÜTÜN MAMULLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİNE DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN. Kanun No. 5727 Kabul Tarihi: 3/1/2008 KANUN

Resmî Gazete TÜTÜN MAMULLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİNE DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN. Kanun No. 5727 Kabul Tarihi: 3/1/2008 KANUN 19 Ocak 2008 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26761 KANUN TÜTÜN MAMULLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİNE DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No. 5727 Kabul Tarihi: 3/1/2008 MADDE 1 7/11/1996

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN 1

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN 1 TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN 1 Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7.11.1996 Yayımlandığı R.Gazete: Tarihi:26.11.1996 Sayı: 22829 Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7/11/1996 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 26/11/1996 Sayı : 22829 Amaç Madde 1 (Değişik: 3/1/2008-5727/2

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1)

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7/11/1996 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 26/11/1996 Sayı : 22829 Yayımlandığı Düstur : Tertip

Detaylı

d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde,

d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde, TÜTÜN MAMULLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİNE DAİR KANUNUN (1) Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7/11/1996 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 26/11/1996 Sayı : 22829 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt

Detaylı

SİGARA REKLAMLARININ YASAKLANMASININ SONUÇLARI. Nazmi Bilir nbilir@hacettepe.edu.tr 5 Ekim 2010 Ankara

SİGARA REKLAMLARININ YASAKLANMASININ SONUÇLARI. Nazmi Bilir nbilir@hacettepe.edu.tr 5 Ekim 2010 Ankara SİGARA REKLAMLARININ YASAKLANMASININ SONUÇLARI Nazmi Bilir nbilir@hacettepe.edu.tr 5 Ekim 2010 Ankara Plan Reklamların yasaklanması neden gerekli? Nasıl yasaklanır? Yasal düzenleme Yasaklamanın sonuçları

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1)

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) 7533 TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7/11/1996 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 26/11/1996 Sayı : 22829 Yayımlandığı Düstur :

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1)

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) 7533 TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7/11/1996 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 26/11/1996 Sayı : 22829 Yayımlandığı Düstur :

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1)

TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) 6487 sayılı Kanun ile değişik hali TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 4207 Kabul Tarihi : 7/11/1996 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 26/11/1996 Sayı

Detaylı

(26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi Gazete)

(26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi Gazete) 4207 sayılı TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN 1 (Kanun adı 19/01/2008 tarihli ve 26761 say. Resmi Gazete ile değiştirilmiştir) (26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi

Detaylı

(26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi Gazete)

(26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi Gazete) 4207 sayılı TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ HAKKINDA KANUN 1 (Kanun adı 19/01/2008 tarihli ve 26761 say. Resmi Gazete ile değiştirilmiştir) (26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi

Detaylı

Reklam yasağı (Türkiye) Dilek ASLAN HÜTF Halk Sağlığı AD. diaslan@hacettepe.edu.tr 5 Ekim 2010, Ankara

Reklam yasağı (Türkiye) Dilek ASLAN HÜTF Halk Sağlığı AD. diaslan@hacettepe.edu.tr 5 Ekim 2010, Ankara Reklam yasağı (Türkiye) Dilek ASLAN HÜTF Halk Sağlığı AD. diaslan@hacettepe.edu.tr 5 Ekim 2010, Ankara REKLAM REKLAM Ortak noktalar? Farklar? Sponsorluk REKLAM? sosyal pazarlama tekniği REKLAMLARDA Amaç

Detaylı

DSÖ TKÇS REHBERİ MADDE 13. Dr Toker Ergüder Dünya Sağlık Örgütü

DSÖ TKÇS REHBERİ MADDE 13. Dr Toker Ergüder Dünya Sağlık Örgütü DSÖ TKÇS REHBERİ MADDE 13 Dr Toker Ergüder Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü - Uluslararası DSÖ FCTC DSÖ önderliğinde geliģtirilen ilk uluslararası küresel sağlık antlaģması, yaygın bir biçimde benimsenmiģtir.

Detaylı

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim?

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Nuray Uğur tarafından Prof.

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan.

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan. SİGARA VE GENÇLİK Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü 01.Nisan. 2015 TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR VE İSTER ELDE İSTER FABRİKADA İŞLENSİN BU

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

DÜNYA ASTIM GÜNÜ ETKĠNLĠKLERĠ - MANĠSA

DÜNYA ASTIM GÜNÜ ETKĠNLĠKLERĠ - MANĠSA DÜNYA ASTIM GÜNÜ ETKĠNLĠKLERĠ - MANĠSA Astım tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürük yakınmaları ile kendini gösteren kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Astım belirtilerinin

Detaylı

Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı

Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı Karar No : 4201 Karar Tarihi : 12.05.2008 Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu; 3/1/2008 tarihli ve 5727 sayılı Kanun ile değişik 4207 sayılı Kanunun

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK

TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK Doç. Dr. S. Erhan DEVECİ 9 Haziran 2010 - Elazığ Sunum Planı - Konunun önemi - Vergi ve fiyatlar ile ilgili ulusal stratejik planlar - Verginin artırılması sonucu

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

YÖNETMELİK. Kamu hizmet binaları ve özel hukuk kişilerine ait yerlerde asılması zorunlu yasal uyarıların şekli ve

YÖNETMELİK. Kamu hizmet binaları ve özel hukuk kişilerine ait yerlerde asılması zorunlu yasal uyarıların şekli ve 17 Nisan 2010 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27555 Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan: YÖNETMELİK TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN TÜKETİLMEMESİNE VE SATIŞINA İLİŞKİN YASAL UYARILAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda çocuğunuzun bilgilenmesinde katkınız olmasını

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir. ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

TÜTÜN VE ALKOL PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU. Uzman Naime DOĞAN 05 EKĠM 2010

TÜTÜN VE ALKOL PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU. Uzman Naime DOĞAN 05 EKĠM 2010 TÜTÜN VE ALKOL PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU Uzman Naime DOĞAN 05 EKĠM 2010 REKLAM, PROMOSYON, SPONSORLUK ĠLE ĠLGĠLĠ YASAL DÜZENLEMELER, EKSĠKLĠKLER VE ÖNERĠLER 2 Tütün Kontrol Çerceve SözleĢmesi 4207 sayılı

Detaylı

SOLUNUMSAL HASTALIKLARIN ÖNLENMESİ

SOLUNUMSAL HASTALIKLARIN ÖNLENMESİ SOLUNUMSAL HASTALIKLARIN ÖNLENMESİ Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı nbilir@hacettepe.edu.tr BİLGİ HEDEFLERİ 1. Tütün bağımlılığının neden olduğu akciğer ve akciğer

Detaylı

TÜRKİYE DE SİGARA İLE MÜCADELE KAMPANYASININ FAYDA-MALİYET ANALİZİ

TÜRKİYE DE SİGARA İLE MÜCADELE KAMPANYASININ FAYDA-MALİYET ANALİZİ TÜRKİYE DE SİGARA İLE MÜCADELE KAMPANYASININ FAYDA-MALİYET ANALİZİ Haziran 2010 Katkıda bulunanlar (Soyadına göre alfabetik): Selin Arslanhan, Asena Caner, Kerem Helvacıoğlu, Tuncay Teksöz Mevzuat 7 Ekim

Detaylı

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Doç.Dr.Mustafa N.İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı mnilhan@gazi.edu.tr Sağlık Tanımı (DSÖ) Yalnızca sakatlık ve hastalık

Detaylı

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik 2008 KASIM -SEKTÖREL Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik Dünya, 2030 yılında Ģimdi olduğundan yüzde 60 daha fazla enerjiye ihtiyaç duyacaktır. Bu enerji

Detaylı

BĠRĠNCĠ BASAMAK SAĞLIK ÇALIġANLARINDA YAġAM DOYUMU, Ġġ DOYUMU VE TÜKENMĠġLĠK DURUMU

BĠRĠNCĠ BASAMAK SAĞLIK ÇALIġANLARINDA YAġAM DOYUMU, Ġġ DOYUMU VE TÜKENMĠġLĠK DURUMU GOÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Tokat Halk Sağlığı Müdürlüğü BĠRĠNCĠ BASAMAK SAĞLIK ÇALIġANLARINDA YAġAM DOYUMU, Ġġ DOYUMU VE TÜKENMĠġLĠK DURUMU Yalçın Önder¹, Rıza Çıtıl¹, Mücahit Eğri¹,

Detaylı

REKLAM YASAKLARI TÜTÜN ENDÜSTRİSİ TAKTİKLERİ

REKLAM YASAKLARI TÜTÜN ENDÜSTRİSİ TAKTİKLERİ REKLAM YASAKLARI TÜTÜN ENDÜSTRİSİ TAKTİKLERİ Doç. Dr. Dilek ASLAN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı diaslan@hacettepe.edu.tr 10 Haziran 2010, Elazığ YÖNTEMLER-1 Tütün ürünlerinin

Detaylı

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama AraĢtırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Örnekleme Süreci Anakütleyi Tanımlamak Örnek Çerçevesini

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı: B.10.0.TSH.027.00.01/ Konu: 4207 sayılı Kanun Hükümlerinin Uygulanması

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı: B.10.0.TSH.027.00.01/ Konu: 4207 sayılı Kanun Hükümlerinin Uygulanması T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı: B.10.0.TSH.027.00.01/ Konu: 4207 sayılı Kanun Hükümlerinin GENELGE 2008/66 Bilindiği gibi; 5727 sayılı Kanunla değişik 4207 sayılı Tütün

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ. MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY

SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ. MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY GİRİŞ ÇalıĢmak yaģamın bir parçasıdır. YaĢamak nasıl bir insan hakkı

Detaylı

TÜTÜN KONTROLÜ ÇERÇEVE

TÜTÜN KONTROLÜ ÇERÇEVE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜTÜN KONTROLÜ ÇERÇEVE Turkish SÖZLEŞMESİ Experience Ümit Bayram KUTLU Genel Müdür Yardımcısı 25 Haziran 2014, ANKARA SUNUM PLANI 1. Dünyada Tütün Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ ÖZEL BİR SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURAN GEBE KADINLARDA SİGARA KULLANIMI İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN ANNE BEBEK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ 13-16 Ekim 2011 de 2. Ulusal

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ. Dilek OLUT

BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ. Dilek OLUT BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ Dilek OLUT Tıp biliminin ilk ve temel prensiplerinden biri Önce Zarar Verme ilkesidir. Bu doğrultuda kurgulanan sağlık

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tanımını söyleyebilmeli, KOAH risk faktörlerini sayabilmeli, KOAH patofizyolojisinin

Detaylı

BAŞARI İÇİN GERÇEKLER

BAŞARI İÇİN GERÇEKLER BAŞARI İÇİN GERÇEKLER Kitlesel medya kampanyaları çok yönlü tütün kontrol programının başlıca bölümlerinden biridir. Sigara bırakma, sigarasız ortamlar için uygulanan yasal düzenleme kampanyalarının reklamını

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU 2012 ĠÇĠNDEKĠLER ÜST YÖNETĠCĠ SUNUġU I- GENEL BĠLGĠLER A- Misyon ve Vizyon.. B- Yetki, Görev ve Sorumluluklar... C- Ġdareye

Detaylı

Yerel yönetimler, yasak yerlerde sigara içenlere 50 sterlinden başlayan ve ödenmemesi halinde 200 sterline kadar çıkan cezalar uygulamaktadır.

Yerel yönetimler, yasak yerlerde sigara içenlere 50 sterlinden başlayan ve ödenmemesi halinde 200 sterline kadar çıkan cezalar uygulamaktadır. DÜNYADA SĠGARA YASAĞI ĠLE ĠLGĠLĠ DÜZENLEMELER Kamuya açık alanlarda sigara içilmesinin yasaklanması uygulaması hızla tüm dünyada yayılmaktadır. Bu gelişmeler doğrultusunda bazı ülkelerdeki sigara yasağı

Detaylı

YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus )

YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus ) YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus ) MANTAR, VĠRÜS, KÜF VE BAKTERĠLERĠ YOK EDER, SAĞLIKLI YAġAM ALANLARI OLUġTURUR. % 100 EKOLOJĠK DEZENFEKSĠYONU SAĞLIYOR ve KÖTÜ KOKUKULARA SON VERĠYORUZ

Detaylı

SİGARA VE AKCİĞERLER

SİGARA VE AKCİĞERLER SİGARA VE AKCİĞERLER Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No:

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

BELGE VE LOGO KULLANMA TALİMATI

BELGE VE LOGO KULLANMA TALİMATI Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ TB nin sistem belgelendirme faaliyetleri çerçevesinde, belgelendirilen kuruluģların ilgili yönetim sistemi belge ve logolarını kullanma esaslarını amaçlamaktadır. 2.KAPSAM TB Logosu

Detaylı

Eskiden oluşturulmuş olup tütün ürünlerinin tüketimine tahsis edilmiş her türlü alan kapatılacaktır.

Eskiden oluşturulmuş olup tütün ürünlerinin tüketimine tahsis edilmiş her türlü alan kapatılacaktır. 1. Kanuna göre tütün ürünlerinin tüketilemeyeceği kapalı alanlar nerelerdir? a. Kahvehane, kafeterya, birahane, nargile içilen mekânlar, dernek ve vakıflara ait lokaller gibi eğlence hizmeti verilen işletmeler

Detaylı

ASBESTLE ÇALIġMALARDA ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK

ASBESTLE ÇALIġMALARDA ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ASBESTLE ÇALIġMALARDA SAĞLIK mad men VE season GÜVENLĠK 6 episode 10 ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK Aslıcan GÜLER İSG Uzman

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI S.N FAALİYETİN KONUSU TARİH GÖREVLİLER İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR 1 Eğitim ortamında ortamlarında uyuşturucu kullanımı ve bağımlılık ile mücadele okul komisyonun kurulması EKİM AYININ İKİNCİ

Detaylı

Esas Birim :Teknik Hizmetler Kurulu BaĢkanlığı Tarih:04.03.2013 Genelge No:25 Özeti : YAS Hak.Kanunda DeğiĢlik Hk

Esas Birim :Teknik Hizmetler Kurulu BaĢkanlığı Tarih:04.03.2013 Genelge No:25 Özeti : YAS Hak.Kanunda DeğiĢlik Hk Esas Birim :Teknik Hizmetler Kurulu BaĢkanlığı Tarih:04.03.2013 Genelge No:25 Özeti : YAS Hak.Kanunda DeğiĢlik Hk ZĠRAAT ODASI BAġKANLIĞI NA... 01/03/2013 tarihli ve 28574 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi

Detaylı

YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU OCAK 2012 İçindekiler Bölüm 1 : Sağlık Turizminde Türkiye deki Gelişmeler... 2 Bölüm 2 : Kurumsal Kimlik Çalışmaları ve Yazışmalar... 3 Bölüm 3: Basılı Materyaller... 4 Bölüm4

Detaylı

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Grup ÇekoL : Ebru Tokgöz Gizem Şimşek Özge Bozdemir Emel Sema Tarihçe Temelleri 1951 yılında, Gruba ismini veren Erdoğan Özgörkey tarafından atılan

Detaylı

Tütün ürünü. Bu özelliklere sahip yegane yasal ticari üründür.

Tütün ürünü. Bu özelliklere sahip yegane yasal ticari üründür. TÜRK TORAKS DERNEĞİ Tütün ürünü Üreticisinin önerdiği gibi kullanıldığında kullanıcısının yarısını öldürür. Güvenli bir dozu yoktur. Bağımlılık yapar. Kullanmayanlara da zarar verir. Bu özelliklere sahip

Detaylı

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU. Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU. Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve III TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı öğrencisi Canan ULUDAĞ tarafından hazırlanan Bağımsız Anaokullarında

Detaylı

HEKTAŞ TİCARET T.A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

HEKTAŞ TİCARET T.A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU Sayfa No: 1 1. Raporun Dönemi 01.01.2012-30.09.2012 2. Ortaklığın Unvanı HektaĢ Ticaret T.A.ġ. 3. Yönetim ve Denetleme Kurulu Üyeleri Türk Ticaret Kanunu ve ilgili düzenlemeler gereğince ġirketimiz Ana

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Tütün veya Sağlık. Dr. Remzi Bağ Anadolu Sağlık Merkezi. remzi.bag@anadolusaglik.org

Tütün veya Sağlık. Dr. Remzi Bağ Anadolu Sağlık Merkezi. remzi.bag@anadolusaglik.org Tütün veya Sağlık Dr. Remzi Bağ Anadolu Sağlık Merkezi remzi.bag@anadolusaglik.org Tütün Öldürür! Tütün Öldürür! Siz bir hayat kurtarabilirsiniz Sigara, tiryakilerinin yarısını öldürmektedir Dünyada,

Detaylı

T.C. ĠÇĠġLERĠ BAKANLIĞI Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğü

T.C. ĠÇĠġLERĠ BAKANLIĞI Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğü SAYI : B.05.0.MAH.0.65.00.002/5142/81065 26/05/2006 (300-318) ĠĢyeri KONU : Ġçkili yer bölgesi EMĠNÖNÜ BELEDĠYE BAġKANLIĞINA-ĠSTANBUL ĠLGĠ : 2.3.2006 tarihli ve 317 sayılı yazınız. Ġlgi yazınız incelenmiģtir.

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYEDE MESLEK HASTALIKLARI

DÜNYADA VE TÜRKİYEDE MESLEK HASTALIKLARI 1 DÜNYADA VE TÜRKİYEDE MESLEK HASTALIKLARI Meslek hastalıkları, işyeri ortamında bulunan faktörlerin etkisi ile meydana gelen hastalıkların ortak adıdır. Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Çalışma Örgütü

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih :11.09.2015 Kanser Vakaları ve Kanserden Ölüm Oranları Sayı :10 Hazırlayan H. Erkin SÜLEKLİ Katkıda Bulunanlar Saadet TURHAL Nurdan

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; Türkiye de genel

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

DUMANSIZ HAVA SAHASI

DUMANSIZ HAVA SAHASI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tütün ve Bağımlılık Yapıcı Maddelerle Mücadele Daire Başkanlığı DUMANSIZ HAVA SAHASI DENETİM EKİPLERİ İÇİN REHBER HAVANI KORU www.havanikoru.org.tr

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVĠZ KAZANDIRICI HĠZMET TĠCARETĠNĠN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA TEBLĠĞ

2012/4 SAYILI DÖVĠZ KAZANDIRICI HĠZMET TĠCARETĠNĠN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA TEBLĠĞ 2012/4 SAYILI DÖVĠZ KAZANDIRICI HĠZMET TĠCARETĠNĠN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA TEBLĠĞ 2012/4 SAYILI TEBLĠĞ TEMEL ÖZELLĠKLER Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine Yönelik En Kapsamlı Tebliğ Hedef Sektörlerin

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ANNE BESLENME BĠLGĠSĠ ve ALIġKANLIKLARI. Doç.Dr.Pemra C.ÜNALAN Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

ANNE BESLENME BĠLGĠSĠ ve ALIġKANLIKLARI. Doç.Dr.Pemra C.ÜNALAN Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD ANNE BESLENME BĠLGĠSĠ ve ALIġKANLIKLARI Doç.Dr.Pemra C.ÜNALAN Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Fetal Hayattan Çocukluğa Ġlk 1000 gün boyunca anne beslenmesi özellikle 2 evrede bebek

Detaylı

SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ

SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış halidir Sigara dumanında vücudumuz için

Detaylı

ĠġVERENLERE ÖNEMLĠ UYARILAR Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNLARI ĠLE GELEN YAPTIRIMLAR

ĠġVERENLERE ÖNEMLĠ UYARILAR Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNLARI ĠLE GELEN YAPTIRIMLAR ĠġVERENLERE ÖNEMLĠ UYARILAR Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNLARI ĠLE GELEN YAPTIRIMLAR Yeni iģ sağlığı ve güvenliği konusundaki yasalar iģverenlere birçok yükümlülükler getirmektedir. Bu yükümlülüklerin yerine

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DUMANSIZ HAVA SAHASI UYGULAMA REHBERİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DUMANSIZ HAVA SAHASI UYGULAMA REHBERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DUMANSIZ HAVA SAHASI UYGULAMA REHBERİ www.havanikoru.org.tr Temmuz 2009 Bu rehber Sağlık Bakanlığı tarafından 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin

Detaylı

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5746 Kabul Tarihi : 28/2/2008 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 12/3/2008 Sayı : 26814 Yayımlandığı Düstur : Tertip :

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

BU PAZAR SEÇĠM OLSA! Faruk Acar ANDY-AR BĢk.

BU PAZAR SEÇĠM OLSA! Faruk Acar ANDY-AR BĢk. TÜRKĠYE SĠYASĠ GÜNDEM ARAġTIRMASI-NĠSAN 2013 AraĢtırma; Kantitatif AraĢtırma tekniklerinden ( Yüzyüze görüģme ) yöntemi uygulanarak 04-10 Nisan 2013 tarihleri arasında 21 il'de toplam 3.473 denek ile görüģme

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Free, Open Access, Medical Education Serbest,Açık Erişimli Tıp Eğitimi Kısaca FOAM adı verilen ve Free, Open Acess, Medical Education manasına gelen

Free, Open Access, Medical Education Serbest,Açık Erişimli Tıp Eğitimi Kısaca FOAM adı verilen ve Free, Open Acess, Medical Education manasına gelen Free, Open Access, Medical Education Serbest,Açık Erişimli Tıp Eğitimi Kısaca FOAM adı verilen ve Free, Open Acess, Medical Education manasına gelen ve ICEM 2012 Konferansı esnasında Dublin de baģlayan

Detaylı

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU TURKISH BANK A.ġ. 1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU A-BANKAMIZDAKĠ GELĠġMELER 1-ÖZET FĠNANSAL BĠLGĠLER Bankamızın 2008 yıl sonunda 823.201 bin TL. olan aktif büyüklüğü

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ

T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ (Tütün ve Madde Bağıml ığı İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü) 4 2 0 7 S AYI LI K A N U N U N UY G U L A NMA SI 4207 Sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi

Detaylı

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI 1 İÇERİK 1.Tütün 2.Gebelik 3.Tütün kullanımının etkisi Gebeliğin oluşuma etkisi Gebede fizyolojik etkisi İntrauterin dönemde etkisi Plasentaya etkisi Emzirme dönemine etkisi Sonraki

Detaylı

Enstitü Müdürlüğü ile müģteriler arasındaki tüm iliģkileri ve faaliyetleri kapsar.

Enstitü Müdürlüğü ile müģteriler arasındaki tüm iliģkileri ve faaliyetleri kapsar. 1. AMAÇ Bu prosedür, müģterilerin taleplerin yerine getirilmesi, yapılan iģlemlerle ilgili laboratuar uygulamalarının izlenmesi, müģteri ve enstitü arasındaki iletiģim Ģekillerinin belirlenmesi, müģterilerden

Detaylı

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Ceza Ġnfaz Kurumlarında Madde Bağımlılığı Tedavi Hizmetleri Serap GÖRÜCÜ Psikolog YetiĢkin ĠyileĢtirme Bürosu Madde bağımlılığını kontrol altında

Detaylı

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 31.07.2015 İçindekiler Ġçindekiler... 2 Amaç ve Kapsam... 7 1. Yöntem... 8 2. Bölgelerin Değerlendirmeleri ve Sonuçlar... 10 2.1. Akdeniz...

Detaylı

ANKARA ĠLĠ ÇAYYOLU MAHALLESĠNDE YÜKSEK GERĠLĠM HATTINA YAKIN OLAN EVLERDE SON DERECE

ANKARA ĠLĠ ÇAYYOLU MAHALLESĠNDE YÜKSEK GERĠLĠM HATTINA YAKIN OLAN EVLERDE SON DERECE ANKARA ĠLĠ ÇAYYOLU MAHALLESĠNDE YÜKSEK GERĠLĠM HATTINA YAKIN OLAN EVLERDE SON DERECE DÜġÜK FREKANSLI ELEKTRO MANYETĠK ALAN (SDF-EMA) DÜZEYLERĠNĠN VE BU EVLERDE YAġAYANLARDA OLASI SAĞLIK ETKĠLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ

Detaylı

SİGARA KULLANIMININ KADIN SAĞLIĞINA ETKİLERİ VE KONTROLU Prof. Dr. Nazmi Bilir *

SİGARA KULLANIMININ KADIN SAĞLIĞINA ETKİLERİ VE KONTROLU Prof. Dr. Nazmi Bilir * SİGARA KULLANIMININ KADIN SAĞLIĞINA ETKİLERİ VE KONTROLU Prof. Dr. Nazmi Bilir * Giriş Sigaranın bütün dünya için en başta gelen bir sağlık riski olduğu çok iyi bilinmektedir. Çalışmalarda sigara içenlerin

Detaylı