Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Bir Kurumsal Mimari: Model Güdümlü ve Ontoloji Tabanlı Bir Yaklaşım

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Bir Kurumsal Mimari: Model Güdümlü ve Ontoloji Tabanlı Bir Yaklaşım"

Transkript

1 Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Bir Kurumsal Mimari: Model Güdümlü ve Ontoloji Tabanlı Bir Yaklaşım Doç.Dr. Murat Paşa UYSAL Prof.Dr. A. Erhan MERGEN

2 Yazılım Yeniden Yapılama Genel olarak Yazılım Yeniden Yapılama (YYY): (a) Mevcut sistemi iyileştirmek, (b) Mevcut yazılımın işlevlerini geliştirmek ve ona yeni işlevler katmak, (c) Yazılımın kalitesini iyileştirmek amacıyla gerçekleştirilir. Bu süreçte, Tersine Mühendislik (reverse engineering), (b) Yeniden Düzenleme (restructuring, refactoring) ve (c) İleriye Mühendislik (forward engineering) etkinlikleri gerçekleştirilmektedir. 2

3 Problem 1. Yoğun iş gücü ve kaynak gerektiren YYY süreçlerinin otomatik hale getirilebilmesi, üretilen bileşen ve çıktıların sonraki aşama ve süreçlerde tekrar kullanılabilmesinin sağlanması, 2. Bir YYY projesinde sadece yazılımsal değil, aynı zamanda ilgili kurumda değişen süreç, veri, donanım ve teknolojiyle ilgili gereksinimlerin bütüncül ele alınması zorunluluğu, 3

4 Problem 3. YYY, MGYG araştırma alanı çerçevesinde; süreçler arasında bilgi paylaşımına, farklı katmanlardaki (süreç-yazılımdonanım) bileşenlerin entegrasyonuna, bunlar arasındaki yapısal ve kavramsal boyuttaki ilişkilerin ortaya konulmasına olanak tanıyacak anlamsal yöntem ve araçlara ihtiyaç vardır. 4

5 Çalışmanın Alana Katkıları 1. YYY da bulunan bütün süreçlere ve bileşenlere bütüncül ve tümleşik olarak yaklaşılması, bu amaçla YYY ya yönelik bir Kurumsal Mimari (KM) nin geliştirilmesi, 2. Model Güdümlü Yazılım Geliştirme (MGYG), YYY bileşenleri ve önerilen KM modelinin anlamsal yapılarının, tasarım ve değerlendirme süreçlerinin, ontolojik yöntem, teknik ve araçlar kullanılarak iyileştirilmesidir. 5

6 Kurumsal Mimari KM yi, bir işletmeye ait süreçleri, yazılım ve bilişim alt yapısının tasarımı ve geliştirilmesinde kullanılan yöntemler, modeller, ilke ve prensiplerin bütünü olarak tanımlamak mümkündür. KM ler, (a) bilişim stratejileriyle iş stratejilerini, (b) ogranizasyonun alt yapısı ve süreçlerini ve (c) bilişim alt yapısı, yazılım ve süreçlerini uyumlu hale getirirler. TOGAF, Zachman, DoDAF, IBM EA bellli başlı KM tasarım yaklaşımlarıdır. 6

7 Kurumsal Mimari 7

8 Kurumsal Mimari 1. Mimari Vizyon 8. Değişim Yönetimi 2. İş Mimarisi 7. Uygulama Yönetimi İhtiyaçların Yönetimi 3. Bilişim Sistemleri Mimarisi 6. Geçişi Planlanma 4. Teknoloji Mimarisi 5. Fırsatlar ve Çözümler TOGAF Mimari Geliştirme Yöntemi (ADM) 8

9 Model Güdümlü Yazılım Geliştirme MGYG de yazılım geliştirme sürecinde, işlemler modeller arasında bir dizi dönüşüm olarak gerçekleşmekte, çeşitli katman ve dönüşüm etkinliklerinden oluşan bir mimari çerçeve doğrultusunda yazılım evrilmektedir. MGYG de temel amaç: Yazılım karmaşıklığını gidermek, Modeller aracılığıyla yazılım süreçlerinde genelleme ve soyutlama düzeylerinin artırmak, Geliştirilen modellerle yazılım kodlarına bir temel oluşturmaktır. 9

10 Model Güdümlü Yazılım Geliştirme Konu Alanı ve İş Modelleri (Doküman, İş Akışı Çizenekleri) Hesaplama Bağımsız Model Analiz ve Tasarım Modelleri (UML Çizenekleri) Platform Bağımsız Model Detaylı Tasarım Modelleri (Java, C#, XML, vb.) Platform Spesifik Model Platform Spesifik Model 10

11 Ontoloji Bir ontoloji, herhangi bir konu alanıyla ilgili temel terim ve kavramları, varlıkları, onlar arasındaki ilişkileri, bu kavram ve ilişkiler arasındaki kuralları belirleyen bir bilgiyi temsil yöntemidir. Bilgi yönetimi uygulamalarında, bilgi çıkarımında, veritabanı tasarımı ve entegrasyonu ile akıllı bilgi sistemlerinin tasarımında ontolojiler kullanılmaktadır. Örneğin Anlamsal Web (Semantic Web) ontolojinin bir uygulama alanı ve OWL ise ontoloji tasarım dilidir. 11

12 Yöntem Bu araştırma Tasarım Bilimi Araştırma Yönteminde (TBAY) (Design Science Research) çerçevesinde yürütülmüş, YYY süreçlerine yönelik geliştirilen KM, araştırmanın çıktısını oluşturmuştur. Çalışmanın TBAY doğrultusunda teorik temelleri ve ana bileşenleri: YYY, MGM, TOGAF v.9.1 Kurumsal Mimari Yaklaşımı ve Ontoloji bilgi alanlarıdır. TBAY de, mühendislik, bilişim sistemleri ve yazılım alanındaki problem alanlarına yönelik, belirli işlev ve özelliklere sahip araç, sistem ve modeller geliştirilirken aynı zamanda ilgili araştırma alanına bilimsel katkıda bulunmak hedeflenmektedir. 12

13 Yöntem 13

14 YYY Yönelik MGYG Modeli 14

15 YYY a Yönelik Kurumsal Mimari ve Geliştirilmesi KM geliştirme sürecinde TOGAF v.9.1 (The Open Group Architecture Framework) standardı kapsamındaki ADM (Architecture Development Method) mimari geliştirme yöntemi temel alınmış, Bu süreç aynı zamanda TBAY nin tasarımgeliştirme-değerlendirme adımlarıyla da bütünleştirilmiştir. Çalışma süresince ArchiMate ortamı, KM geliştirme ortamı ve modelleme dili olarak kullanılmıştır. 15

16 YYY Kurumsal Mimari Proje Süreçleri ve MGYG Katmanı 16

17 YYY Kurumsal Mimari Proje Süreçleri ve MGYG Katmanı Bu katman ihtiyaç analizinin yapıldığı, MGM kapsamında hesaplama ve platform-bağımsız modellerin oluşturulduğu, yazılım etkinliklerin bütünleştirilerek paralel yürütüldüğü aşamadır. t : M 1 (S 1 ) F1 M 2 (S 2 ) F2 M s M s a M t a M t t, YYY sürecindeki t 1, t 2 t n sıralı model dönüşümlerini, S 1 yeniden yapılandırılacak kaynak yazılımı, S 2 hedef yazılımı, M 1 kaynak yazılıma ait modelleri, M 2 hedef yazılıma ait modelleri, F 1 ile F 2 ise kaynak ve hedef yazılım model dönüşümlerinde kullanılan formal gösterim yöntemlerini simgelemektedir. M s a M t a vb. Söz Dizim Ağaçlarını simgelemektedir. 17

18 YYY Kurumsal Mimari Yazılım, Veri, Altyapı ve Donanım Katmanları 18

19 YYY Kurumsal Mimari Yazılım ve Veri Katmanı Bu aşama yazılım bileşenlerinin birbirleriyle ilişkilendirildiği ve geliştirildiği safhadır. İhtiyaç analizinde belirlenmiş işlevsel/işlevsel olmayan gereksinimler ve yazılım kalite ihtiyaçları, hedef programlama dili de dikkate alınırak, hedef yazılım mimarisi ve model dönüşüm kuralları doğrultusunda belirlenir. Başka bir ifadeyle; farklı seviyelerdeki MD 1, MD 2, MD n model dönüşümlerini içerecek YD 1 YD 2, YD n yazılım dönüşümleri yinelemeli ve artırımsal olarak gerçekleştirilmektedir. 19

20 Kurumsal Mimari 20

21 Kurumsal Mimarinin Test ve Değerlendirilmesi 1. Önerilen KM de yer alan YYY yapıları ve bileşenlerinin bilgiyi temsil gücü nedir? 2. Bu modeldeki bileşenler anlamsal olarak ne ölçüde birbirlerine bağımlı ve kendi içerisinde tutarlıdırlar? 3. Modelin kendi mimari bileşenleri olan iş süreçleri, uygulama ve altyapı katmanları arasında iletişime, bilgi alışverişine ve birlikte çalışabilirliğe ne ölçüde olanak tanınmaktadır? Cevap: KM nin değerlendirilmesi sürecinde ontolojik analiz ve değerlendirme yöntemleriyle söz konusu sorulara cevap verilebileceği değerlendirilmiştir. 21

22 Kurumsal Mimarinin Test ve Değerlendirilmesi 22

23 KM nin Alan Bağımlı Bir Ontolojiye Dönüştürülmesi 23

24 KM Ontolojisinin Geçerleme ve Doğrulaması Ontolojilerin önemli özelliklerinden birisi de genel amaçlı çıkarsama motorları kullanılarak modellenen alanla ilgili mantıksal çıkarsamalara ve sorgulamalara olanak tanımalarıdır. Bu aşamada Archimate ortamında geliştirilen ve OWL ye dönüştürülen KM ontolojisi, Protégé ortamına aktarılmış, SPARQL (Simple Protocol for RDF Query Langauge) eklentisi ve sorgulamaları ile; (a) tutarlılık, (b) sınıflama ve (c) anlamsal açısından geçerleme ve doğrulamaları yapılmıştır. 24

25 KM Ontolojisinin Geçerleme ve Doğrulaması Sorgu Nu. 1 2 Anlamsal Sorgu ve Amacı Amaç: Geliştirilen KM deki bileşenler arasındaki ilişki türleri ile KM nin hangi ortamda geliştirildiğini bulmak Sorgu: SELECT?iliskiTurleri?GelistirmeOrtami WHERE {?iliskiturleri rdfs:subpropertyof?gelistirmeortami} Amaç: Geliştirilen KM deki alt sınıf-üstsınıf ilişkisi bulunan bileşenleri bulmak Sorgu: SELECT?cocukSinif?babaSınıf WHERE {?cocuksinif rdfs:subclassof?babasınıf Sorgulamanın Sonucu KM e Ait Ontolojinin Yapısıyla İlgili Örnek SPARQL Sorguları 25

26 KM Ontolojisinin Geçerleme ve Doğrulaması 1 numaralı sorguda, geliştirilen KM de hangi ilişki türlerinin bulunduğu araştırılmaktadır. KM de, gerek bileşenler ve elemanlar arasında, gerekse süreç, uygulama ve teknoloji/altyapı katmanları arasında ilişki türlerinin en güçlüsü olan composition ilişkisi yoktur. Bir başka ifadeyle, var olması birisinin diğerine doğrudan bağlı, alt sınıf-üst sınıf ilişki türündeki herhangi bir süreç, yazılım ve donanım bileşeni bulunmamaktadır. 26

27 KM Ontolojisinin Geçerleme ve Doğrulaması Bu ise KM de, YYY doğrultusundaki ihtiyaçlara bağlı olarak; o iş süreçleri, yazılım ve donanım katmanlarındaki bileşenlerin biri veya birkaçında, o birbirlerini doğrudan etkilemeyecek ekleme, çıkarma, yazılım güncellemesi veya değişikliğinin yapılabileceği biçiminde yorumlanabilir. Dolayısıyla geliştirilen KM nin, ontolojik analiz yöntemleriyle anlamsal geçerleme ve doğrulamasının yapılabildiği görülmüştür. 27

28 Çalışmanın Sınırlılıkları Bu araştırmada geliştirilen KM nin, örnek olay, durum çalışması vb. deneysel yöntemlerle sınanması mümkün olmamıştır. Dolayısıyla, çalışma sonuçlarının genellenebilirliği bu yönüyle sınırlı düzeydedir. Bir diğer sınırlılık ise geliştirilen modelin nesneye yönelimli yazılım sistemleri için olması ve bu bağlamda yapısal programlamayla geliştirilmiş sistemlerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte olmamasıdır. 28

29 Sonuç ve Öneriler İlk izlenimlerimiz, geliştirilen bu KM nin değişik soyutlama düzeylerindeki YYY bileşenlerine farklı bakış açılarını kazandırdığı, YYY ile farklı paydaşların görüş ve ihtiyaçlarına cevap verebileceği yönündedir. KM in anlamsal yapısı ve bilgiyi temsil gücü ontolojik yöntemlerle analiz edilmiş, bilgisayarla işlenebilir hale getirilerek değerlendirilmiştir. Sunumumuz, bu KM nin uygulandığı, test ve değerlendirilerek sonuçların daha ayrıntılı biçimde tartışıldığı endüstri uygulamaları ile deneysel yazılım çalışmaların yapılması önerisiyle son bulmaktadır. 29

30 Teşekkürler! Doç.Dr. Murat Paşa UYSAL Prof.Dr. A. Erhan MERGEN

Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Bir Kurumsal Mimari: Model Güdümlü ve Ontoloji Tabanlı Bir Yaklaşım

Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Bir Kurumsal Mimari: Model Güdümlü ve Ontoloji Tabanlı Bir Yaklaşım Dokuz Eylül Üniversitesi-Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi Cilt 19 Sayı 55.1 (Özel Sayı) Ocak 2017 Dokuz Eylul University-Faculty of Engineering Journal of Science and Engineering Volume

Detaylı

Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015

Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Kurumsal Mimari (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Hakkımda Eğitim Yıldız Teknik Üniversitesi - Matematik Mühendisliği lisans Ahmet Yesevi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans Deneyim

Detaylı

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler.

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler. Yazılım Mühendisliği kapsamındaki Yazılım Geliştirme Metodolojileri, bir bilgi sistemini geliştirme sürecinin yapımını, planlamasını ve kontrolünü sağlayan bir framework tür. Her farklı framework güçlü

Detaylı

Hızlı Uygulama Geliştirme (SE 340) Ders Detayları

Hızlı Uygulama Geliştirme (SE 340) Ders Detayları Hızlı Uygulama Geliştirme (SE 340) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Hızlı Uygulama Geliştirme SE 340 Her İkisi 2 2 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru DR. ÇAĞATAY ÇATAL TÜBİTAK-UEKAE Bilişim Teknolojileri Enstitüsü cagatay.catal@bte.mam.gov.tr www.cagataycatal.com İçerik 1. Giriş

Detaylı

9.DERS Yazılım Geliştirme Modelleri

9.DERS Yazılım Geliştirme Modelleri 9.DERS Yazılım Geliştirme Modelleri 1 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü ve Modeller Herhangi bir yazılımın, üretim aşaması ve kullanım aşaması birlikte olmak üzere geçirdiği tüm aşamalar olarak tanımlanabilir.

Detaylı

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.1 Klasik Çevrim(Waterfall) 1.2 V Modeli 1.3 Prototipleme/Örnekleme 1.4 Spiral Model 1.5 Evrimsel Geliştirme 1.6 Evrimsel Prototipleme 1.7 Artımlı Geliştirme 1.8 Araştırmaya

Detaylı

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım İbrahim Onuralp Yiğit 1, Nafiye Kübra Turhan 2, Ahmet Erdinç Yılmaz 3, Bülent Durak 4 1,2,3,4 ASELSAN A.Ş.

Detaylı

Sistem ve Yazılım Nedir?

Sistem ve Yazılım Nedir? Sistem ve Yazılım Nedir? Bilgisayar Sistemleri; donanım, yazılım ve kullanıcılardan oluşur. Yazılım sadece belirli bir işlemi yapan bir program değildir. Yazılım belirli bir mantık dahilinde insanlar tarafından

Detaylı

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü. Cengiz GÖK

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü. Cengiz GÖK Yazılım Mühendisliği Bölüm - 2 Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü Cengiz GÖK 1 Gerçek Hayatta Program Geliştirme Gereksinim Analizi Sistemin İdamesi Sistem Tasarımı Teslim Program Tasarımı Sistem Testi Program

Detaylı

SBE16 / Akıllı Metropoller Ekim 2016 / İSTANBUL

SBE16 / Akıllı Metropoller Ekim 2016 / İSTANBUL SBE16 / Akıllı Metropoller 13-15 Ekim 2016 / İSTANBUL TAKDİM PLANI Teknolojik Gelişim ve 3 Boyuta Geçiş : 2B gösterim tekniği haritacılığın doğuşundan beri kullanılmaktadır. Bu temsil şekli yerleşmiş alışkanlıklar

Detaylı

Servis Yönelimli Mimari ve İş Süreç Yönetimi (SE 564) Ders Detayları

Servis Yönelimli Mimari ve İş Süreç Yönetimi (SE 564) Ders Detayları Servis Yönelimli Mimari ve İş Süreç Yönetimi (SE 564) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Servis Yönelimli Mimari ve İş Süreç Yönetimi SE 564

Detaylı

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Can Öz EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.B.D. 1 İçerik Kaynak Yönetimi Problemi Kaynak Yönetimi Modellemesinin

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

Yazılım Mühendisliğinin Temelleri (SE 100) Ders Detayları

Yazılım Mühendisliğinin Temelleri (SE 100) Ders Detayları Yazılım Mühendisliğinin Temelleri (SE 100) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Kodu Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Yazılım Mühendisliğinin Temelleri SE 100 Güz 1 2 0 2 2 Ön Koşul

Detaylı

PAZARTESİ SALI 2015-2016 Ders Programı 1. Öğretim 09.00-09.50 10.00-10.50 11.00-11.50 12.00-12.50 HRT4291 WEB TABANLI CBS GR:11 Ü.GÜMÜŞAY EZ-121 ; D1-129 HRT4291 WEB TABANLI CBS GR:22 Ü.GÜMÜŞAY EZ-121

Detaylı

SENTEZ TABANLI YAZILIM MİMARİSİ TASARIM YAKLAŞIMININ ESSENCE ÇERÇEVESİYLE MODELLENMESİ

SENTEZ TABANLI YAZILIM MİMARİSİ TASARIM YAKLAŞIMININ ESSENCE ÇERÇEVESİYLE MODELLENMESİ SENTEZ TABANLI YAZILIM MİMARİSİ TASARIM YAKLAŞIMININ ESSENCE ÇERÇEVESİYLE MODELLENMESİ G Ö R K E M G I R AY, T U R K E Y B E D I R T E K I N E R D O G A N, W A G E N I N G E N U N I V E R S I T Y, N E

Detaylı

e-devlette Teknolojik Gelişmeler (ISE 423) Ders Detayları

e-devlette Teknolojik Gelişmeler (ISE 423) Ders Detayları e-devlette Teknolojik Gelişmeler (ISE 423) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS e-devlette Teknolojik Gelişmeler ISE 423 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön

Detaylı

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur.

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. SİSTEM VE YAZILIM o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. o Yazılım, bilgisayar sistemlerinin bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. o Yazılım yalnızca

Detaylı

Bilişim Sistemleri. Modelleme, Analiz ve Tasarım. Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU

Bilişim Sistemleri. Modelleme, Analiz ve Tasarım. Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Bilişim Sistemleri Modelleme, Analiz ve Tasarım Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Ders Akışı Hafta 5. İhtiyaç Analizi ve Modelleme II Haftanın Amacı Bilişim sistemleri ihtiyaç analizinin modeli oluşturulmasında,

Detaylı

Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması

Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması Özlem Özgöbek ozlem.ozgobek@ege.edu.tr Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İZMİR Sunum Planı - Giriş - Benzer

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tuğba ÖZACAR ÖZTÜRK

Yrd. Doç. Dr. Tuğba ÖZACAR ÖZTÜRK Yrd. Doç. Dr. Tuğba ÖZACAR ÖZTÜRK ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 99-00 Y. Lisans Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

Bilgiyi Keşfedin! Özelleştirme, Eklenti ve Veri Entegrasyonu Kurumsal Seviyede Yönetim ve Performans

Bilgiyi Keşfedin! Özelleştirme, Eklenti ve Veri Entegrasyonu Kurumsal Seviyede Yönetim ve Performans Bilgiyi Keşfedin! LOGO MIND INSIGHT (powered by Qlik) İŞ ANALİTİĞİ ÜRÜNÜ, HERKESİN SEZGİLERİ İLE ARAŞTIRMA VE KEŞİF YAPMASINI SAĞLAYAN ÇOK ÇEŞİTLİ ESNEK VE İNTERAKTİF GÖRSELLER OLUŞTURABİLECEĞİ YENİ NESİL

Detaylı

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste 3. sınıf 5. Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi Kaynaklarının Tanımlanması ve Erişimi I (AKTS 5) 3 saat Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste Kütüphane Otomasyon

Detaylı

Yazılım Mühendisliğine Giriş (SE 112) Ders Detayları

Yazılım Mühendisliğine Giriş (SE 112) Ders Detayları Yazılım Mühendisliğine Giriş (SE 112) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Kodu Saati Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Yazılım Mühendisliğine Giriş SE 112 Bahar 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı ESİS Projesi Hem ulusal, hem de uluslararası platformda enerji, bir ülkenin politika üretmesi ve uygulaması gereken en önemli stratejik alanlardan birisidir. Ülkemiz de sahip olduğu kritik jeopolitik konumu

Detaylı

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 3 Planlama

Yazılım Mühendisliği Bölüm - 3 Planlama 1 Yazılım Mühendisliği Bölüm - 3 Planlama 2 3 4 Planlama 5 Yazılım geliştirme sürecinin ilk aşaması Başarılı bir proje geliştirebilmek için projenin tüm resminin çıkarılması işlemi Proje planlama aşamasında

Detaylı

Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım (SE 321) Ders Detayları

Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım (SE 321) Ders Detayları Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım (SE 321) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım SE 321 Bahar 3 0 0 3 4.0 Ön Koşul

Detaylı

Mobil Uygulama Geliştirmeye Giriş (ISE 407) Ders Detayları

Mobil Uygulama Geliştirmeye Giriş (ISE 407) Ders Detayları Mobil Uygulama Geliştirmeye Giriş (ISE 407) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Mobil Uygulama Geliştirmeye Giriş ISE 407 Her İkisi 3 0 0 3 5

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI NEDİR? Bir konuyla ilgili çok sayıda verinin tutulmasına, depolanmasına ve belli bir mantık içerisinde gruplara ayrılmasına veri tabanı denir. Veri tabanı programları;

Detaylı

Semantik Web Programlama (COMPE 567) Ders Detayları

Semantik Web Programlama (COMPE 567) Ders Detayları Semantik Web Programlama (COMPE 567) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Semantik Web Programlama COMPE 567 Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Programlama Dilleri (COMPE 325) Ders Detayları

Programlama Dilleri (COMPE 325) Ders Detayları Programlama Dilleri (COMPE 325) Ders Detayları Ders Adı Programlama Dilleri Ders Kodu COMPE 325 Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Güz 3 0 0 3 4.5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

Yazılım Örüntüleri (SE 461) Ders Detayları

Yazılım Örüntüleri (SE 461) Ders Detayları Yazılım Örüntüleri (SE 461) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yazılım Örüntüleri SE 461 Bahar 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA III Bilgi iletişim sistemi : Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi desteklemekle yükümlüdür. İletişim sistemi, iletişim ağı ile bağlanmış herhangi bir düğümün,

Detaylı

Enterprise Architecture(EA) KURUMSAL MİMARİ

Enterprise Architecture(EA) KURUMSAL MİMARİ MGA nternational nterprise Architecture(A) KUUMSAL MİMAİ Dr. Selami ASLAN emmuz 2010 Örnek Bir Kurumsal Mimari Proje Planı 1 MGA nternational Öngörülen Proje Planı Çıktılar Görevler Kapsam Dokümanı İ L

Detaylı

WEB 3.0 TEKNOLOJİSİNİN AÇIK KAYNAK YAZILIMLARLA UYGULANMASI

WEB 3.0 TEKNOLOJİSİNİN AÇIK KAYNAK YAZILIMLARLA UYGULANMASI XVIII. AKADEMİK BİLİŞİM KONFERANSI AB 2016 30 Ocak - 5 Şubat 2016 Adnan Menderes Üniversitesi - AYDIN WEB 3.0 TEKNOLOJİSİNİN AÇIK KAYNAK YAZILIMLARLA UYGULANMASI Yrd.Doç.Dr. Mustafa YENİAD 1 myeniad@ybu.edu.tr

Detaylı

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Tasarım Evresi Analiz evresinde sorulan NE sorusuyla elde edilen bilgilerin NASIL yapılacağı, NASIL gerçekleştirileceğinin ortaya konulduğu

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. BİL4007 Bitirme Projesi Uygulama Planı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. BİL4007 Bitirme Projesi Uygulama Planı T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR BİLİMLERİ BÖLÜMÜ BİL4007 Bitirme Projesi Uygulama Planı 1. GİRİŞ Bu doküman, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Fakültesi Bilgisayar Bilimleri Bölümü ndeki

Detaylı

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ TANIMLAR KURUMSAL HAFIZA: Bilgiyi gelecekte kullanmak amacıyla insanlarda ve/veya teknolojilerde gerektiğinde geri çağrılabilir şekilde depolamak

Detaylı

UHeM ve Bulut Bilişim

UHeM ve Bulut Bilişim UHeM ve Bulut Bilişim Özden AKINCI Ulusal Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi (UHeM) Bilim ve Mühendislik Uygulamalar Müdürü 11.07.2012 UHeM hakkında Vizyon: Yüksek başarımlı hesaplama, bilgi teknolojileri

Detaylı

Semantik Bilgi Yönetimi

Semantik Bilgi Yönetimi Semantik Bilgi Yönetimi Yaşar ar Tonta Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/ 1 Plan Memex ten Semantik Web e... Semantik Bilgi Yönetimi

Detaylı

e-devlet (ISE 422) Ders Detayları

e-devlet (ISE 422) Ders Detayları e-devlet (ISE 422) Ders Detayları Ders AdıDers Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS e-devlet ISE 422 Her İkisi 3 0 0 5 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1- (1) Bu Yönetmelik ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma

Detaylı

Nesneye Yönelik Tasarım ve Programlama (COMPE 501) Ders Detayları

Nesneye Yönelik Tasarım ve Programlama (COMPE 501) Ders Detayları Nesneye Yönelik Tasarım ve Programlama (COMPE 501) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Nesneye Yönelik Tasarım ve Programlama COMPE 501 Güz 3

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Övünç ÖZTÜRK

Yrd. Doç. Dr. Övünç ÖZTÜRK Yrd. Doç. Dr. Övünç ÖZTÜRK ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 99-00 Y. Lisans Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

Teması sektörümüzdeki Yüksek Teknoloji Uygulamaları olan 11. Teknik Müşavirlik Kongremize hoş geldiniz.

Teması sektörümüzdeki Yüksek Teknoloji Uygulamaları olan 11. Teknik Müşavirlik Kongremize hoş geldiniz. 1 Sayın Bakanım, Sayın Bürokratlar, Değerli Başkanlar ve Akademisyenler, Türk Müşavir Mühendis ve Mimarlar Birliği nin Değerli Üyeleri, Saygıdeğer Konuklar, Teması sektörümüzdeki Yüksek Teknoloji Uygulamaları

Detaylı

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü TCMB Deneyim Raporu Kurumsal Java Uygulama Platformu Sacit Uluırmak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü 2007 TCMB made available under the EPL v1.0 30.04.2007 Gündem

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 1 ( yılı ve sonrasında birinci

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 1 ( yılı ve sonrasında birinci MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 1 (2016-17 yılı ve sonrasında birinci sınıfa başlayan öğrenciler için) BİRİNCİ YIL 1. Dönem

Detaylı

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması Hakan ALBAĞ Tahsin Barış AKAN Bitirme Projesi 05.06.2006 Giriş Ticari yazılımlarda ortak ihtiyaçlar Birden

Detaylı

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş.

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Hakkımızda Harezmi Bilişim Çözümleri 2011 yılında kuruldu Uzmanlık alanlarımız Kurumsal uygulama geliştirme Java

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS PROGRAMLAMA DİLLERİ BG-324 3/2 3+0+0 3+0 4 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi

Detaylı

Bilgisayar Oyunları ve Simulasyon (COMPE 376) Ders Detayları

Bilgisayar Oyunları ve Simulasyon (COMPE 376) Ders Detayları Bilgisayar Oyunları ve Simulasyon (COMPE 376) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Bilgisayar Oyunları ve Simulasyon COMPE 376 Her İkisi 2 2 0

Detaylı

Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Model Güdümlü ve Kaliteye Yönelimli Süreç Modeli

Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Model Güdümlü ve Kaliteye Yönelimli Süreç Modeli Yazılım Yeniden Yapılamaya Yönelik Model Güdümlü ve Kaliteye Yönelimli Süreç Modeli Murat Paşa Uysal 1, A. Erhan Mergen 2 1 Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Ufuk Üniversitesi MYO, İncek, Gölbaşı, 06836,

Detaylı

Uzman Sistemler (IE 416) Ders Detayları

Uzman Sistemler (IE 416) Ders Detayları Uzman Sistemler (IE 416) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Uzman Sistemler IE 416 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER Dr. Hayrettin Bahşi bahsi@uekae.tubitak.gov.tr 11 Mart 2010 Gündem Bulut Hesaplama Sistemleri ve Bilgi Güvenliği Güvenli Yazılım Geliştirme Hayat Döngüsü

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Mühendislik Nedir? Mühendislik, bilim ve matematiğin yararlı cihaz ve sistemlerin üretimine uygulanmasıdır. Örn: Elektrik mühendisleri, elektronik

Detaylı

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Emre Barış Aksu, STM A.Ş eaksu@stm.com.tr Cem Gündüz, STM A.Ş cgunduz@stm.com.tr Emrah Ayanoğlu,

Detaylı

Programlama Dilleri II. Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği

Programlama Dilleri II. Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Programlama Dilleri II Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Ders Hakkında.NET, Ye n i Je n era syo n Inter n et in geliştirilmesi için gerekli ürün ve teknoloji platformudur. Bugün sayısal

Detaylı

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. 20 EKi Salı, Çarşamba

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. 20 EKi Salı, Çarşamba 08225 AĞ TEMELLERĠ Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı 20 EKi. 2014 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi

Detaylı

IBM Güvenlik Sistemleri Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi

IBM Güvenlik Sistemleri Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi 6 Aralık 2012 1 2012 IBM Corporation Gündem 2 Günümüzde BT güvenliği gereksinimi IBM güvenlik çerçevesi QRadar: Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama

Detaylı

Bibliyografik Evrenin Gelişimi ve Kütüphanelerde Bağlı Veri Yaklaşımları

Bibliyografik Evrenin Gelişimi ve Kütüphanelerde Bağlı Veri Yaklaşımları Bibliyografik Evrenin Gelişimi ve Kütüphanelerde Bağlı Veri Yaklaşımları Arş. Gör. Tolga ÇAKMAK tcakmak@hacettepe.edu.tr 19 Nisan 2013 Boğaziçi Üniversitesi İçerik Bilginin Düzenlenmesi Bilgi Düzenleme

Detaylı

Yazılım Gereksinimleri Mühendisliği (SE 221) Ders Detayları

Yazılım Gereksinimleri Mühendisliği (SE 221) Ders Detayları Yazılım Gereksinimleri Mühendisliği (SE 221) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Kodu Saati Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Yazılım Gereksinimleri Mühendisliği SE 221 Güz 3 0 0 3 5.5 Ön

Detaylı

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr windesk.com.tr WINDESKCONCENTO Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları Kurumsal İş & Operasyonel süreçlerin performans tabanlı otomasyonu ile hizmet verimliliği ve kalitesinde artış sağlanır. sıgnum WINDESK

Detaylı

İleri Java Programlama (COMPE 515) Ders Detayları

İleri Java Programlama (COMPE 515) Ders Detayları İleri Java Programlama (COMPE 515) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati İleri Java Programlama COMPE 515 Bahar 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

İş Zekâsı Sistemi Projesi

İş Zekâsı Sistemi Projesi BI İş Zekâsı Sistemi Projesi Ulaş Kula, Bilişim Ltd. Esinkap 5. Ar-Ge Proje Pazarı 31 Mayıs 2012 Bilişim Ltd. 1985 te kurulan Bilişim Ltd, Türkiye nin üstün başarıyla sonuçlanmış önemli projelerine imza

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 Yazılım Tasarımına Giriş Bu bölümde;

Detaylı

Internet Programlama (ISE 311) Ders Detayları

Internet Programlama (ISE 311) Ders Detayları Internet Programlama (ISE 311) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Internet Programlama ISE 311 Güz 2 2 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

PROMISE- TÜRKİYE PROMOTING IMMIGRANTS IN SCIENCE EDUCATION. Göçmenlerin Fen Eğitiminde Desteklenmesi

PROMISE- TÜRKİYE PROMOTING IMMIGRANTS IN SCIENCE EDUCATION. Göçmenlerin Fen Eğitiminde Desteklenmesi PROMISE- TÜRKİYE PROMOTING IMMIGRANTS IN SCIENCE EDUCATION Göçmenlerin Fen Eğitiminde Desteklenmesi PROJENİN BAŞLAMA TARİHİ: 01-10-2005 PROJENİN SÜRESİ: 2 yıl ORTAKLAR Almanya- Humboldt Üniversitesi Avusturya-

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Bilgisayar II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x) Dersin Türü Zorunlu (x) Seçmeli

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ - EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU Ders Kodu Bim Kodu Ders Adı Türkçe Ders Adı İngilizce Dersin Dönemi T Snf Açıl.Dönem P

Detaylı

Veritabanı Tasarım ve Yönetimi (COMPE 341) Ders Detayları

Veritabanı Tasarım ve Yönetimi (COMPE 341) Ders Detayları Veritabanı Tasarım ve Yönetimi (COMPE 341) Ders Detayları Ders Adı Veritabanı Tasarım ve Yönetimi Ders Kodu COMPE 341 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Güz 3 2 0 4 5 Ön Koşul

Detaylı

mmcube Çokluortam Bilgi Sistemi

mmcube Çokluortam Bilgi Sistemi mmcube Çokluortam Bilgi Sistemi SeCUBE ARGE Bilişim Mühendislik Ltd.Şti. Çokluortam Bilgi Sistemi görsel, işitsel ve metinsel tarama yöntemiyle videoların taranmasına olanak sağlayan yüksek teknoloji bir

Detaylı

MIS 325T Bilişim Sistemleri için Strateji, Yönetim ve Kazanım Hafta 3

MIS 325T Bilişim Sistemleri için Strateji, Yönetim ve Kazanım Hafta 3 MIS 325T Bilişim Sistemleri için Strateji, Yönetim ve Kazanım Hafta 3 Teknoloji Yol Haritasının Oluşturulması: Portföy yönetimi, kurum mimarisi, iş servisleri, BT servisleri, Servis Yönelimli Mimari, Servis

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin

Detaylı

İleri Yazılım Mimarisi (SE 658) Ders Detayları

İleri Yazılım Mimarisi (SE 658) Ders Detayları İleri Yazılım Mimarisi (SE 658) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İleri Yazılım Mimarisi SE 658 Bahar 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin

Detaylı

T.C. MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ MİDYAT MESLEK YÜKSEKOKULU BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI (UZAKTAN ÖĞRETİM) ÖNLİSANS PROGRAMI Eğitim Öğretim Yılı

T.C. MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ MİDYAT MESLEK YÜKSEKOKULU BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI (UZAKTAN ÖĞRETİM) ÖNLİSANS PROGRAMI Eğitim Öğretim Yılı T.C. MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ MİDYAT MESLEK YÜKSEKOKULU BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI (UZAKTAN ÖĞRETİM) ÖNLİSANS PROGRAMI 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı ALGORİTMA VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ BPU101 5 AKTS 1. yıl/1.yarıyıl

Detaylı

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ SEMANTİK WEB HAZIRLAYAN: LEYLA BOLAT 100217026 SEMİNER

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ SEMANTİK WEB HAZIRLAYAN: LEYLA BOLAT 100217026 SEMİNER T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ SEMANTİK WEB HAZIRLAYAN: LEYLA BOLAT 100217026 SEMİNER DERS SORUMLUSU: KASIM BİNİCİ ERZURUM 2013 1 GİRİŞ İnsanlığın var olduğu

Detaylı

HSE RADAR. İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Uygulama, Denetim, Eğitim ve Takip HSE GLOBAL YAZILIM A.Ş. 11 Mart 2016

HSE RADAR. İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Uygulama, Denetim, Eğitim ve Takip HSE GLOBAL YAZILIM A.Ş. 11 Mart 2016 HSE RADAR İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Uygulama, Denetim, Eğitim ve Takip HSE GLOBAL YAZILIM A.Ş. 11 Mart 2016 Copyright 2016 İçerik 1. HSE RADAR NEDİR? 2. HSE RADAR IN UYGULAMA ALANLARI 3. HSE RADAR

Detaylı

ULUSAL YAZILIM MİMARİSİ KONFERANSI (UYMK 2016) KONFERANS PROGRAMI VE BİLDİRİ ÖZETLERİ

ULUSAL YAZILIM MİMARİSİ KONFERANSI (UYMK 2016) KONFERANS PROGRAMI VE BİLDİRİ ÖZETLERİ ULUSAL YAZILIM MİMARİSİ KONFERANSI (UYMK 2016) KONFERANS PROGRAMI VE BİLDİRİ ÖZETLERİ 1.Gün: 5 Eylül 2016 Yazılım Süreç Modelleme ve Essence Çerçevesi Çalıştayı 09:00-09:15 Görkem Giray, Giriş 09:15-10:15

Detaylı

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI BIL3403 Öğ. Gör. ASLI BiROL abirol@kavram.edu.tr 01.10.2012 Dersin Amacı Bu ders ile öğrenci; edindiği mesleki bilgi birikimini kullanarak sektörde uygulanabilir bir projeyi

Detaylı

İnsan Bilgisayar Etkileşimi (SE 212) Ders Detayları

İnsan Bilgisayar Etkileşimi (SE 212) Ders Detayları İnsan Bilgisayar Etkileşimi (SE 212) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İnsan Bilgisayar Etkileşimi SE 212 Bahar 3 0 0 3 5.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon İVEDİK OSB Misyon-Vizyon Ankara nın ve üyelerinin; ulusal ve uluslararası ticaretten daha fazla pay alan, rekabet gücüne ulaşmış siyasi ve ekonomik oluşumları kendi yararı doğrultusunda kullanabilen, varlık

Detaylı

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE Buğra Çakır bugra@ibrahimcakir.com Seminer İçeriği 1. İki ve üç katmanlı yazılım mimarileri 2. Java ve J2EE platformu 3. Özgür yazılımlar ile J2EE 4. Eclipse, Lomboz ve JBoss

Detaylı

Sistem Analizi ve Planlama

Sistem Analizi ve Planlama Sistem Analizi ve Planlama A. Can ARICI 1206060014 İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fak. İşletme Bölümü Yönetim Bilişim Sistemleri Dersi Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Murat ERDAL 1 Sunum Planı Genel Kavramlar

Detaylı

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC)

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem analistlerinin ve kullanıcı faaliyetlerinin spesifik döngüsünün kullanılmasıyla En iyi geliştirilmiş sistemin oluşmasını

Detaylı

Sistem Analizi ve. Tasarımı. Mustafa COŞAR

Sistem Analizi ve. Tasarımı. Mustafa COŞAR Sistem Analizi ve 1 Tasarımı 2013 Mustafa COŞAR Sunum Planı Genel Kavramlar 2 Sistem Genel Sistem Teorisi Sistemin Öğeleri Bilgi Sistemleri Sistem Analizi Sistem Geliştirme Hayat Döngüsü Sistem Analizi

Detaylı

KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri

KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri ULAŞIM TRENDLERİ Çevre Dostu Kolay Ulaşım Rahat Seyehat Düşük Karbon Emisyonu Yüksek Menzil

Detaylı

Kullanıcı Arayüzü Analiz ve Tasarımı (SE 440) Ders Detayları

Kullanıcı Arayüzü Analiz ve Tasarımı (SE 440) Ders Detayları Kullanıcı Arayüzü Analiz ve Tasarımı (SE 440) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Kullanıcı Arayüzü Analiz ve Tasarımı SE 440 Seçmeli 3 0 0 3

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE) BÖLÜMÜ DERS PROGRAMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE) BÖLÜMÜ DERS PROGRAMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER BİRİNCİ SINIF GÜZ YARIYILI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE) BÖLÜMÜ DERS PROGRAMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER DEĞİŞİKLİK FORMU COM101 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI

T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2016-2017 GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI 2. Döneminde Olan Tezli Yüksek Lisans Öğrencileri Seminer Dersi için Anabilim Dalı Başkanınız ve Enstitü Müd. Yrd. İle

Detaylı

T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI

T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2016-2017 GÜZ DÖNEMİ DERS PROGRAMI 2. Döneminde Olan Tezli Yüksek Lisans Öğrencileri Seminer Dersi için Anabilim Dalı Başkanınız ve Enstitü Müd. Yrd. İle

Detaylı

Chapter 6 Mimari Tasarım. Lecture 1. Chapter 6 Architectural design

Chapter 6 Mimari Tasarım. Lecture 1. Chapter 6 Architectural design Chapter 6 Mimari Tasarım Lecture 1 1 Konular Mimari Tasarım Kararları Mimari Bakış Açıları Mimari Desenler Uygulama Mimarileri 2 Yazılım Mimarisi Sistemi meydana getiren alt sistemlerin belirlenmesi için

Detaylı