Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi"

Transkript

1 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi The Individual Petition to the Constitutional Court Road, the European Court of Human Rights Impact of the Applications Arş. Gör. Akif TÖGEL 1 Özet Bu çalışmada; bireysel başvuru yolunun anayasal boyuttaki temelleri ile iç hukuktaki uygulamaya dair öngörüleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Özellikle bu yolun hukuk sistemimize ne kadar uygun olduğu, getiriliş amacını hangi oranda karşılayacağı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne ülkemizden giden başvuru sayısına olacak muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Anayasa Yargısı, Bireysel Başvuru, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 6216 Sayılı Kanun. Abstract The aim of this study is to examine the way of individual application with regard to the fundamentals of its constitutional dimension and the predictions of its practice in domestic law. In this regard, the paper seeks to address to following evaluations: To extent to which our legal system is compatible with the individual appeal, to what extent this way of appeal lives up to the expectations, and lastly the possible effects of the number of applicants to the European Court of Human Rights from Turkey will be evaluated. Keywords: Judicial Review, Individual Application, The Constitutional Court, The European Court of Human Rights, Law No Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı akademikteklif Sayı 1, Temmuz 2013, ss ISSN:

2 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi I.GİRİŞ Hukuk devleti ilkesi, bir ülkedeki hukuk düzenine ve bunlardan özellikle temel hak ve özgürlüklere, sadece insanların değil, yönetimin ve yargının da uymasını gerektiren bir ilkedir. Hukuk devletinin ilk gereği temel hakların güvence altına alınmasıdır. Bu amaçla temel haklar Anayasada gösterilmiştir. Bundan sonra yasama, yargı ve yürütme organlarının da anayasaya ve dolayısıyla temel hak ve özgürlüklere uygun davranması gerekmektedir. Anayasalarda teminat altına alınmış olan temel haklara mahkemelerce de, yani yargı organlarınca da uyulması gerekmektedir. Aslında temel hakların sadece maddi açıdan korunması yeterli olmayabilir. Hatta temel hakların yargı alanında korunmaması, maddi hukukça korunmuş olmasını dahi anlamsız kılabilir. Bu temel hakların mahkemeler önünde de korunması için çeşitli ülkelerde farklı düzenlemeler yer almaktadır. Anayasalarda güvence altına alınan temel haklardan bir kısmi, yargı organları tarafından korunması gereken haklardandır. Bu hakların yargı içinde korunması için usul kanunlarında da birçok düzenleme yer almaktadır. Ancak durum böyle olmakla beraber, yargı içinde bu hakların ihlal edilmesi halinde acaba nasıl bir başvuru imkânı tanınmalıdır? Öncelikle mahkemenin bir uyuşmazlığı çözümlerken temel hakkı ihlal ettiği ileri sürülmek isteniyorsa, bunun için süresi içinde kanun yoluna başvurmak suretiyle tarafa yeterli bir korunma sağlandığı düşünebilir. Medeni yargıda verilen kararların hukuka ve anayasaya uygunluğunun ve temel hakların yargılamada ihlal edilip edilmediğinin kanun yollarına başvuruda üst mahkemeler tarafından yeteri kadar incelendiği söylenebilir. Bu nedenle temel hakların ihlalinin önlenmesi için ek ve olağanüstü bir hukuki çare çok büyük bir ihtiyaç olarak görülmemiştir. Özellikle ayrı bir Anayasa Mahkemesi ne sahip olmayan ülkelerde bu tür bir hukuki çare zaten mümkün değildir. Bazı ülkelerde Anayasa Mahkemesi nin görevi, devlet organları arasında yetki uyuşmazlıklarının çözümü hakkında karar vermek veya devletin eylemlerini objektif akademikteklif 59

3 Arş. Gör. Akif TÖGEL olarak kanuna uygunluğunu temin etmek olarak kabul edilmektedir. Bu açıdan bakıldığında sübjektif hakların korunması anayasa yargısına yabancı olduğu görülür. Nitekim İtalya ve Türkiye Anayasa Mahkemesi ne sahip olmasına rağmen, medeni yargıda verilen kararlara karşı anayasa şikâyeti düzenlenmemiştir. Temel hakların ihlali gerekli kanun yollarına başvurulara rağmen giderilememiş ve hatta burada ayrıca temel haklar ihlal edilmişse bazı ülkelerce anayasa şikâyeti yolu düzenlenmiştir. Anayasa şikâyeti Anayasa Mahkemesi tarafından sonuçlandırılan ve yargısal kararlarla temel hakların ihlaline karşı düzenlenmiş bir yoldur. Bu başvuru yolunu ifade etmek için genellikle anayasa şikâyeti veya bireysel başvuru yolu terimlerinin kullanıldığı görülmektedir. Alman literatürünü takip eden hukukçular ve yazarlar, bazı haklı gerekçelerle bireysel başvuru yolu yerine anayasa şikâyetini kullanmaktadırlar. Ancak 1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun da bireysel başvuru ifadesi kullanıldığından biz de bu usulü takip edeceğiz. 2.Anayasa Yargısı Ekseninde Bireysel Başvuru 2.1. Genel Olarak Anayasa Yargısı Genel olarak kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi olarak ifade edilen anayasa yargısının temel amacı, insan hak ve hürriyetlerinin korunmasıdır. 1 Özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan acı tecrübeler sonucu insan hak ve özgürlüklerinin etkin bir şekilde korunmasının zorunluluğu düşüncesi anayasa yargısını gündeme getirmiştir. Dolayısıyla savaş sonrası hazırlanan anayasalarda bireylerin anayasal özgürlüklerini çoğunluk oyuna karşı güvence altına almak amacıyla anayasa mahkemeleri kurulmaya başlamıştır. Yine, Kıta Avrupa sında demokrasi anlayışının gelişmesi, anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesinin gelişmesi ve insan hak ve özgürlüklerinin yasama organı karşısında korunması istekleri anayasa yargısının yaygınlık kazanması nedenleri arasındadır. 2 Çoğunlukçu demokrasi anlayışının aksine çoğulcu demokrasi anlayışında anayasanın üstünlüğünü sağlamak dolayısıyla anayasal düzeni korumak üzere kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi benimsenmiştir. İşte bu denetimi ifade eden anayasa yargısı geniş anlamda her türlü yargı işlemi- 1 KABOĞLU, İbrahim Ö., Anayasa Yargısı, Ankara 1997, s ATAR, Yavuz, Anayasa Mahkemesi nin Yeniden Yapılandırılması, Anayasa Yargısı, Sayı 25, Ankara 2008, s akademikteklif

4 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi nin anayasaya uygunluğunu sağlamak veya anayasa ile ilgili sorunların yargısal usullerle çözümlenmesi sürecini ifade eder. 3 Dar anlamda ise, kanunlar ile Anayasada belirlenen diğer kimi yasama işlemlerinin anayasaya uygunluğunun yargı organları tarafından denetlenmesi anlamına gelmektedir. 4 Anayasa yargısı yukarıda da belirttiğimiz gibi bugün başta ABD olmak üzere Türkiye nin de aralarında bulunduğu pek çok demokratik devlet tarafından kabul edilmiştir. Anayasa yargısı denetimi yapan yargı organının niteliği, konunun mahkemeye götürülüş biçimi ve mahkeme kararlarının kapsamı ve sonuçları bakımından bazı farklı tercihler bulunmaktadır. 5 Ülkemizde bu işlevi 1961 Anayasası ile birlikte 1962 den itibaren Anayasa Mahkemesi görmektedir. Anayasa Mahkemesi nin geleneksel işlevi bir ülkede bireyin hak ve özgürlüklerini siyasal iktidara karşı korumak ve anayasada öngörülen şekliyle güçler arasında dengeyi sağlamaktır. Anayasa Mahkemesi bu açıdan bakıldığında, yasamanın çıkardığı kanunların normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan anayasaya uygunluğunu denetlemektedir. 6 Hangi normların denetim kapsamına girdiği Anayasadan açıkça gösterilmiştir. Buna göre Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler. Ancak, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz (m.148/1). Kanunların anayasaya uygunluğunun denetiminde; soyut norm denetimi (iptal davası) ve somut norm denetimi (itiraz) yolu tercih edilebilmektedir. Soyut norm denetimi yoluna herhangi bir uyuşmazlık çıkmadan başvurulmaktadır. Somut norm denetine başvurulabilmesi için ise ortada bir davanın, uyuşmazlığın olması ve burada uygulanacak olan normun anayasaya aykırılığının ileri sürülmesi gerekir. Bireysel başvuru yolu ise 12 Eylül 2010 tarihinde referan- 3 TUNÇ, Hasan, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısı (Denetimin Kapsamı ve Organları), Ankara 1997, s. 18. ATAR, Yavuz, Türk Anayasa Hukuku, Konya 2009, s ÖZBUDUN, Ergun, Türk Anayasa Hukuku, Ankara 2011, s. 342; ATAR, 2008, s HAKYEMEZ, Yusuf Şevki, Anayasa Mahkemeleri nin Geleneksel İşlevi bağlamında Günümüzde Ortaya çıkan İki Sorun: Yerindelik Denetimi Tartışmaları ve Ulusalüstü Örgüte Üye Devletlerdeki Anayasa Yargısının Konu Bakımından Sınırlandırılması, Anayasa Yargısı, Sayı 24, Ankara 2007, s akademikteklif 61

5 Arş. Gör. Akif TÖGEL dumla halkoyuna sunularak kabul edilmiştir. Kural olarak bu yol temel hak ve özgürlüklerin ihlali iddiası ile işletilebilecektir. Anayasa yargısındaki temel hak ve özgürlükleri etkin bir şekilde koruma konusundaki bu eksikliği gidermenin bir yöntemi olarak, anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolu geliştirilmiştir. En başta Almanya olmak üzere Avusturya, İspanya ve Meksika gibi ülkelerde uygulanan bireysel başvuru yolunun temel amacı, bireylerin doğrudan etkilendikleri ve temel haklarını ihlal ettiğini düşündükleri her türlü kamu müdahalesine karşı bizzat anayasa mahkemesinden hukuki koruma talep edebilmelerine imkân sağlamaktır. 7 Böylece, temel hak ve özgürlüklerin hukuki koruması, anayasa mahkemesi tarafından anayasal düzenin korunmasının dolaylı bir sonucu olmaktan çıkıp doğrudan koruma alanına girmektedir. Bu yolla, temel hak ve özgürlüklerin sahibi olan bireyler, hak ihlallerine karşı artık bizzat başvurabilecekleri bir koruma mekanizmasına kavuşmuşlardır. Anayasa Mahkemesine diğer başvuru yolları da temel hak ve özgürlükleri korumakla birlikte, onlar için öncelikli hedef, temel hakların değil, anayasal düzenin korunmasıdır. 8 Anayasa yargısına karşı ileri sürülen kuvvetler ayrılığı ilkesi, devletin yasama, yürütme ve yargıdan oluşan üç işlevinin birbirinden ayrılmasının, iktidar yoğunlaşmasını önlemeye yönelik olduğu ve dolayısıyla bunların birbirini denetleyerek bu tehlikeyi önleyebilecekleri tezini içermektedir. Bu olumsuz tanımlamada vurgulanan, her üç işlevin birbirinden bağımsız olduğu, birbirleriyle etkileşim olanaklarının olmadığı ve olmaması gerektiğidir. Birinin diğerine müdahalesi ya da diğerini kapsaması, yönetilenler için en önemli tehlikedir. Montesquieu ye dayandırılan bu ayrımdan, yasamanın yargının denetimine tabi kılınamayacağı sonucunun çıkarılması bir yana, yasama ve yürütmenin ilişkilerinin niteliği de bu sınıflandırmada tamamen göz ardı edilmektedir. 9 Kuvvetler ayrılığına dayalı itirazları içeren bazı görüşlerde anayasa yargısının, yasamanın alanına girdiği ve siyasal tercihlerin seçilenler dışında yargıçlar tarafından da oluşturulduğu ileri sürülmektedir. Ancak karşı görüşe göre ise, anayasa mahkemelerinin yargısal niteliği çok açıktır ve taleple bağlı olmaları, ancak başvuru üzerine harekete geçebilmeleri, yetkilerinin anayasa ve kanunlardaki davalarla sınırlı olması bir yana, kararlarının tek ölçütü anayasalardır ve 7 GÖZTEPE, Ece; Anayasa Şikâyeti, Ankara, 1998, s.2. 8 UZUN, Cem Duran, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Yolu-Beklentiler Riskler, Seta Analiz, Ankara 2012, S.50, s.5. 9 GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s akademikteklif

6 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi siyasal kararlar almaları söz konusu değildir. Anayasa mahkemelerinin gücü sadece hukuku düzeltmekten oluşmaktadır. 10 Anayasa yargısının temel hakları koruma fonksiyonu geçmişte ikincil nitelikte görülse de, temel hak ve özgürlükleri koruma fonksiyonu çağdaş anayasa mahkemelerinin ve anayasa mahkemelerinin görevlerini yerine getiren yüksek mahkemelerin en ayırt edici özelliğidir. Anayasa yargısının temel hakları korumada ulaştığı gelişmişlik seviyesinin şimdilik son basamağını ise bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti kurumu teşkil etmektedir Bireysel Başvuru Kavramı Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. 12 Bireysel başvuru, bir kamu işlemi sonucu hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia eden herkesin belli şartlar altında başvurabileceği bir dava yoludur. 13 Bireysel başvuru yolunda sadece kanuna karşı değil, bütün kamusal işlemlere karşı şikâyetçiler tarafından tüm kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi ne gidilebilir. Bireysel başvuruda Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin bir kuralı yanlış uygulamalarının temel bir hakkı ihlal etmesi halinde yapılan başvuruyu kabul eder. Dolayısıyla kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığı ve delillerin değerlendirilip değerlendirilmediğini incelemez. 14 İptal ve itiraz yolunun aksine bu yola bütün herkes başvurabilecektir. Zira Anayasamıza göre iptal yolu, iptali istenen normun Resmi Gazetede yayınlanmasından başlayarak 60 gün içinde açılması kaydıyla Cumhurbaşkanı, iktidar ve ana muhalefet partisi meclis grupları ve TBMM üyelerinin beşte biri oranındaki üye ile sınırlanmıştır (m.150). Anayasa değişikliklerinde ise şekil bakımından denetim yolu sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üyelerinin beşte biri oranındaki üyeye tanınmıştır (m.148/2). Şekil bozukluğuna dayanan iptal 10 MACHACEK, Rudolf, Temel Hakların Korunması ile Siyaset Arasındaki Gerilimde Anayasa Yargısının Konumu, Anayasa Yargısı, Ankara, 1993, S.9, s GÜLSOY, Mehmet Tevfik, Özgürlüklerin Korunmasında Anayasa Yargısının Yeri ve Meşruluğu, Ankara 2007, s KILINÇ, Bahadır, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru (Anayasa Şikâyeti) Kurumu ve Türkiye Açısından Uygulanabilirliği, Anayasa Yargısı, Ankara 2008, S. 25, s GÖREN, Zafer, Anayasa Hukuku, Ankara 2006, s KILINÇ, Bahadır, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru (Anayasa Şikâyeti) Kurumu ve Türkiye Açısından Uygulanabilirliği, Anayasa Yargısı, Ankara 2008, S. 25, s. 25. akademikteklif 63

7 Arş. Gör. Akif TÖGEL davası yoluna iptali istenen kanunun yayımlandığı tarihten başlayarak 10 gün içinde başvurulabilir (m.148/2). Bireysel başvuru yolu itiraz yoluna benzemekle birlikte ikisi birbirinden şu noktalarda ayrılmaktadır. Öncelikle bireysel başvuruda doğrudan başvuru yapmak suretiyle Anayasa Mahkemesi harekete geçirilirken, itiraz yolunda sadece davaya taraf olanların böyle bir yola başvurabilmesi mümkündür. Yine, hak ve özgürlük ihlalleri ile sınırlı olan bireysel başvuru yoluna kural olarak olağan yargı yolları tüketildikten sonra başvurulurken itiraz yoluna ise kural olarak ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava sırasında başvurulabilmektedir Bireysel Başvuru Yolunun Niteliği ve Fonksiyonları Bireysel başvuru yoluna sadece temel haklar ve temel hak benzeri haklarda meydana gelebilecek ihlallere karşı bir koruma öngörüldüğü için bu yol soyut norm denetimi ve somut norm denetimine göre daha sınırlıdır. Alman anayasasında da (m.33,38,101,103,104) benzer şekilde temel haklar ve özgürlükler ile adalet hakları adı verilen temel haklar benzeri hak ihlalleri için bu yola başvurulabilmekle birlikte devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere tüm işlemleri bu yolla denetlenebilmektedir. 16 Bireylere tanınan bu bireysel anayasa şikâyetinin yanı sıra belediye ve belediye birliklerine tanınan komünal anayasa şikâyeti de aynı yasanın 91. maddesinde düzenlenmiştir: Belediyeler ve belediye birlikleri, federal bir yasanın ya da bir eyalet yasasının, Anayasa nın 28. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle anayasa şikâyetinde bulunabilirler. Anayasa şikâyeti ile yalnızca negatif statü haklarının değil, aktif statü haklarının da korunması amaçlanmıştır. Alman Anayasası nın temel haklar başlıklı birinci bölümü dışında yer alan ve literatürde temel hak benzeri haklar olarak nitelenen haklar da anayasa şikâyeti yoluyla korunmaktadır. Böylelikle Alman kamu gücünün egemenliği altında yaşayan tüm bireyler için hukuk devleti olmanın gereklerinin yerine getirilmesi amaçlanmıştır. 17 Bireysel başvuru yolunu temel hakları ihlal edilen bireylere tanınan bir dava türü olarak tanımlayan Kılınç a göre; bu yolun bir dava olması nedeniyle, 15 KABOĞLU, İbrahim Ö., Anayasa Hukuku Dersleri, (Genel Esaslar), İstanbul 2009, s ( ) 17 GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s akademikteklif

8 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi başvuruların incelenme yeri temel hak ve özgürlüklerin korunmasında görevli mahkemeler, yani anayasa mahkemesi veya anayasa mahkemesinin görevini yerine getiren yüksek mahkemeler olmaktadır. 18 Bireysel başvuru yoluna ihtiyaç duyulmasının temel nedeninin ve bu usulün kapsamının, Anayasa da güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmesinin önlenmesi amacı olduğu söylenebilir. Ancak Anayasa da güvence altına alınan hangi hakların ihlal edilmesi halinde bireysel başvuru yapılabileceği konusunda değişik uygulamalar mevcuttur. Örneğin, Avusturya da Anayasa daki tüm hak ve özgürlükler bireysel başvurunun konusu olabilirken, İspanya da, Meksika da sadece temel hak ve özgürlükler bireysel başvuru konusu edilebilirler. Federal Almanya da ise temel hak ve özgürlükler ile adalet hakları adı verilen temel hak ve özgürlükler benzeri haklar bireysel başvuru konusu edilebilirler. Dolayısıyla ekonomik ve sosyal haklar, İspanya, Federal Almanya ve Meksika da bireysel başvurunun konusu edilemezler. 19 Bireysel başvuru yolunun uygulama sahası bulabilmesi için hak ihlalinin müsebbibinin doğru tespit edilmesinde fayda vardır. Bu tespit açısından anayasal kural, bireysel başvurunun kamu gücü işlemlerine karşı yapılacağı şeklindedir. Kılınç ın aktardığına göre; Federal Alman Anayasası nın bir tanımı olan kamu gücü işlemleri ifadesi, en geniş manada yasama, yürütme ve yargı organlarının işlemlerini anlatmaktadır. Kamu gücünün ihmal yoluyla işledikleri işlemlerin bireysel başvuru konusu olup olamayacağı tartışmalıdır. Öğretide ihmal yoluyla bir temel hakkın ihlali ancak, yasama, yürütme ve yargı organlarına bir işlemde bulunma zorunluluğu yüklenmişse mümkün olabileceği ileri sürülmektedir. Bu tür bir yükümlülüğün var olması halinde, Federal Alman ve Güney Kore anayasa yargısında kamu gücü ihmallerine karşı da anayasa şikâyeti yoluna başvurulabilmektedir 20 Bireysel başvuru yolunu uygulama, bu yol aracılığı ile hak ihlalini ortadan kaldırma önceliği açısından, ikincil nitelikte bir kanun yolu nitelemesi yapılabilir. Bu nitelik Federal Alman Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ortaya çıkmıştır. İlgili karara göre, anayasa şikâyeti temel hakların ihlalini önlemede en son hukuki çare olarak görülmelidir. Temel haklara ilişkin ihlal iddiaları başka hukuki yollarla giderilebilecekse anayasa şikâyetine başvurulmamalıdır. Bu 18 KILINÇ, s KILINÇ, s Judgement on Constitutional Complaints den aktaran; KILINÇ, s.24. akademikteklif 65

9 Arş. Gör. Akif TÖGEL itibarla, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve ihlallerin önlenmesi öncelikli olarak parlamentonun, yürütme organının ve genel mahkemelerinin görevi olduğu söylenebilir. Temel hak ve özgürlüklerin ihlaline ilişkin iddialar genel adalet düzeni içinde Anayasa Mahkemesi ne gelmeden yanıtlanmalıdır. Ancak olağan yasa yollarında yapılan denetime rağmen, temel hak ve özgürlüklerin çiğnendiği iddiası karşılanmamış ise, ancak ondan sonra gerekli şartları taşıyan başvuruların Anayasa Mahkemesi önüne getirilmesi kabul edilebilir. 21 Bireysel başvurunun, olağanüstü bir kanun yolu veya hukuki çare olduğunu savunan Kılınç a göre; Temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilir. Oysa bireysel başvuruda, Anayasa Mahkemesi kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını, olay ve delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediğini incelemez. Genel mahkemelerin bir kuralı yanlış uygulamaları, temel bir hakkı ihlal etmediği sürece Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmez. Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler. Bu nedenle, örneğin Federal Alman Anayasa Mahkemesi nde genel mahkeme kararlarına karşı yapılan anayasa şikâyetlerinin büyük çoğunluğu reddedilmektedir. Bireysel başvurunun olağanüstü bir hukuki çare olmasının diğer bir önemli sonucu daha vardır. Bireysel başvuru, aleyhine başvurulan yasanın uygulanmasını, mahkeme kararının infaz edilmesini veya idari kararın yürütülmesini durdurmaz. Ancak Anayasa Mahkemesi gerekli şartların oluşması halinde ve genelde nitelikli çoğunlukla aleyhine başvurulan kamu gücü işleminin yürütülmesini durdurabilmektedir. 22 Birçok ülkede uzun yıllardır uygulanmakta olan bireysel başvuru yolunun önemli bazı işlevleri yerine getirdiği kanıtlanmıştır. Her şeyden önce, yukarıda da belirtildiği gibi, bu yöntem, iptal davası ya da itiraz yolu gibi anayasa mahkemesine diğer başvuru yollarından ayrı olarak, doğrudan temel hak ve özgürlüklerin sahibi olan bireylerin başvurabilecekleri ve esas amacı anayasal düzeni değil, bizzat temel hak ve özgürlükleri korumak olan bir mekanizmadır. Yani nihai hedefi temel hak ve özgürlükleri korumak olan bir başvuru yolu 21 KILINÇ, s KILINÇ, s akademikteklif

10 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi oluşturulmuş olmaktadır. Bireysel başvuru yolunun uygulamalarına ve özellikle örnek uygulama olan Almanya ya daha yakından bakıldığında, bu mekanizmanın önemi daha iyi anlaşılabilecektir. 23 Anayasa şikâyeti adı altında 1951 yılından beri uygulanmakta olan Federal Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna, bu tarihten beri 170 binin üzerinde başvuru yapılmıştır. Bu sayı, Federal Anayasa Mahkemesine yapılan tüm başvuruların % 96 sını oluşturmaktadır. Bu önemli bir oran olmakla birlikte, anayasa şikâyeti yoluyla yapılan bu başvurularda başarı oranı % 2,5 tir. 24 Bu oran düşük gibi görünse de, Alman Federal Anayasa Mahkemesinin bu başvurular üzerine verdiği kararların çoğu, toplumsal politika açısından bütün toplum için önem taşıyan temel sorunlara ilişkindir. Federal Anayasa Mahkemesinin kürtaj, vicdani red, nüfus sayımı, ortam dinleme, kamu okullarında türban takılması, yüksek öğretime giriş sistemi, sigara yasağı, Avrupa Birliği tutuklama emri, nükleer enerji, işçilerin yönetime katılması, asgari geçim standardı ya da eşcinsel evlilik gibi konularda verdiği kararlarda olduğu gibi, Almanya da sosyal politikalar açısından çok tartışmalı konuların neredeyse tamamı anayasa şikâyeti yoluyla Federal Anayasa Mahkemesine taşınmış ve Federal Anayasa Mahkemesince karara bağlanmıştır. 25 Farklı açılardan değerlendirildiğinde, bireysel başvuru yolunun birçok işlevi olduğu görülmektedir. 26 Bunlardan birincisi, temel hak ve özgürlükleri, anayasa yargısı yoluyla koruyup geliştirmektir. Anayasal düzenin bir bütün olarak korunmasını amaçlayan diğer başvuru yollarından farklı olarak bireysel başvuru yolu, özel olarak insan haklarını korumaya yöneliktir. Temel hak ve özgürlükleri korumak, diğer başvuru yollarının muhtemel ve dolaylı bir sonucu iken, bireysel başvuru yolunun doğrudan amacıdır. Böylece devlet temel hak ve özgürlükleri bireysel başvurularla da koruyarak, her türlü hak ihlalinin takipçisi olacağını göstermektedir. Bireysel başvuru yolunun ikinci işlevi, temel hak ve özgürlüklerin kişiler tarafından dolaysız kullanımını sağlamaktır. Temel hak ve özgürlüklerin korunması konusunda vatandaşlar doğrudan başvurabilecekleri bir mekanizmaya 23 UZUN, s MELLİNGHOF, Rudolf, Federal Almanya Cumhuriyetinde Anayasa Şikâyeti, Anayasa Yargısı, Ankara 2009, S.26, s MELLİNGHOF, s GÖREN, Zafer, Anayasa Şikâyeti: Külfetsiz, Masrafsız ve Sonuçsuz, Prof.Dr. Ergun Özbudun a Armağan, Cilt-II, Ankara 2008, s akademikteklif 67

11 Arş. Gör. Akif TÖGEL sahip olmaktadırlar. Böylece vatandaşlarda anayasal hak sahibi olma ve demokrasi bilinci gelişmektedir. Bir başka ifadeyle, bireyler, demokratik anayasal düzenin bir öznesi olarak devletten hak talep etme imkânına ve bilincine sahip olmaktadırlar. Ayrıca bu başvuru imkânı sayesinde vatandaşlar, anayasadaki temel hak ve özgürlüklerin kâğıt üzerinde kalmış içi boş hukuk kuralları olmadığını, bireysel başvuru yolu ile bizzat görmekte, hukuk ve adalete olan güvenleri artmaktadır. 27 Üçüncü işlevi ise, bu yöntemle, temel hak ve özgürlükler konusunda anayasaya uygun yorum yaygınlaşmakta ve anayasa mahkemelerinin gücü ve etkisi sayesinde bu konuda yargıda bütünlük oluşturulabilmektedir. Bireysel başvuru yolu, özelde yasa koyucuya genel olarak ise tüm kamu gücünü kullananlara, temel hakların yorumu, uygulanması ve somutlaştırılmasında yol göstermektedir. 28 Böylece anayasada güvence altına alınmış temel haklar, tüm ülkede aynı şekilde yorumlanıp anlaşılacak ve uygulamada bir bütünlük ve tutarlılık sağlanacaktır. Verdikleri tüm kararların bireysel başvuru konusu olabileceğini bilen mahkemeler, temel haklar konusunda daha dikkatli ve hassas davranmak durumunda kalacaklardır. Sonuçta, anayasa mahkemeleri bütün bir hukuk ve yargı sistemine temel hak ve özgürlükleri koruma amaçlı olarak rengini verecektir. Başka bir açıdan, bireysel başvuru yolunun objektif ve sübjektif olmak üzere iki tür işlevi olduğu; sübjektif işlevin bireyin temel hak ve özgürlüklerinin anayasa yargısı yoluyla korunması, objektif işlevin ise hukuk düzeninin korunması ve anayasa yargısı içtihatlarının geliştirilmesi olduğu söylenebilir. 29 Evrensel uygulamanın ortaya çıkardığı tüm bu işlevlerin, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi açısından önemi, göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Son olarak şunu da belirtmek gerekir ki; Avrupa Konseyi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin iş yükünü hafifletebilmek amacıyla üye devletlere etkili iç hukuk başvuru yollarını tavsiye etmektedir. Aynı şekilde, Venedik Komisyonu da Aralık 2010 tarihli Anayasa Yargısına Bireysel Erişim Çalışması başlıklı raporunda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin iş yükünün azaltılması amacıyla ulusal düzeyde iç hukuk yollarının oluşturulmasını önermektedir GÖREN, s GÖZTEPE, Ece, Türkiye de Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Hakkının (Anayasa Şikâyeti) 6216 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Ankara 2011, S.95, s KILINÇ, s Venedik Komisyonu Anayasa Yargısına Bireysel Erişim Çalışması, s akademikteklif

12 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi Hatta bu raporda, iç hukuk yollarının birer filtre mekanizması göreceği öngörüsü ileri sürülmüştür. Görüldüğü üzere, insan haklarının korunması ve geliştirilmesi konusunda hassasiyeti olan uluslararası kuruluşlar da anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolunun yararlı olacağını belirtmektedirler. Bireysel başvurunun temel hak ve özgürlüklerin korunması yolunda nihai bir ulusal hukuksal çare olması ve bireylerin temel haklarının korunması için en yüksek yargısal düzeyde çaba gösterilmesi bireysel başvurunun sübjektif hakları koruma işlevinin uzantısıdır. Öte yandan anayasal içtihat yaratma konusunda en yetkin organ olan Anayasa Mahkemesinin temel hak ihlallerine ilişkin vereceği kararlar, temel haklar hukukunun tüm ülke içinde objektifleşmesine, belirlileşmesine, parçalılıktan ve muğlâklıktan uzaklaşmasına, yeknesaklaşmasına ve devletin tüm organları bakımından daha tutarlı ve önceden öngörülebilir bir şekilde uygulanmasına önemli katkılarda bulunabilir. Bu işleve de hukuk devletinin objektif koruması işlevi adı verilebilir. Çeşitli yasal ve yargısal düzenler, yerine göre birinci ya da ikinci işleve ağırlık verebilirler Bireysel Başvuru Yolunun Tarihçesi ve Uygulandığı Ülkeler Bireysel başvurunun geleneksel temelinin, anayasal yargı mekanizması ile doğrudan bağlantılı olması sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri nde Marbury v. Madison (1893) Davası ile atıldığını 32 savunmak mümkün gibi görünse de, siyasal nitelikli bir anayasa şikâyeti için Bavyera Eyalet Anayasası na (1818) bakıldığında bu kurumun ilk rastlanıldığı yer olarak Federal Almanya gösterilebilir. 33 Bavyera Anayasası na göre, her yurttaş ya da yerel yönetim, anayasal haklarından birinin ihlal edildiği gerekçesiyle iki meclisten birine başvurabiliyordu. Bunun sonucunda da sorun krala götürülürdü. Ancak bu hak yalnızca idari işlemlere karşı ve başka bir kanun yolu olmadığı takdirde kullanılabiliyordu. Bu nedenle bu hakkın daha çok bir dilekçe hakkı niteliğinde olduğu söylenebilir Anayasası yla yapılan düzenlemeye göre ise, Bavyera da oturan her yurttaş ve tüzelkişi, bir devlet kurumunun eyleminden dolayı anayasaya aykırı docs/2010/cdl-ad(2010)039rev-e.pdf ( ) 31 AYDIN, Öykü Didem, Türk Anayasa Yargısında Yeni Bir Mekanizma: Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru, GÜHFD, Ankara 2011, C.XV, S.4, s KARAKAMISHEVA, Tanja, Constitutional Complaint-Procedural and Legal Instrument for Development of the Constitutional Justice, ( ) 33 GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s.26. akademikteklif 69

13 Arş. Gör. Akif TÖGEL bir biçimde haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Yüksek Mahkeme ye başvurabiliyordu. Ancak davanın konusu yine idari işlemlerle sınırlıydı ve başka kanun yolu olmadığı takdirde kullanılabilen bir yoldu Bavyera Anayasası nda mahkeme kararlarına karşı da anayasa şikâyeti kabul edilmiştir. Böylelikle anayasa şikâyeti diğer kanun yollarının karşısındaki ikincil niteliğinden kurtulmuş ve özgül bir hukuki koruma aracı niteliğine kavuşmuştur. 34 Anayasa şikâyetinin Federal Anayasa ya alınması ise 1969 yılında gerçekleşmiştir. Olağanüstü halle ilgili anayasa değişikliğinin yapıldığı sırada temel haklar aleyhine olan gerilemenin, anayasayla güvence altına alınmış bir anayasa şikâyeti hakkıyla dengelenmesi düşünülmüştür. Böylelikle temel hakları korumaya yönelik anayasa şikâyeti hakkı, yasa koyucunun hakkı kaldırma ya da kapsamını daraltma taleplerine karşı korunmuş olmaktadır. 35 Federal Alman sistemindeki anayasa şikâyeti, bütün yasama, yürütme ve yargı işlemine karşı yapılabilmesi nedeniyle en kapsamlı bireysel başvuru yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca bireysel başvuru konusunda Federal Alman Anayasa Mahkemesi nin yarım asırlık bir deneyime sahip olması ve günümüzde en az sorunla işleyen yerlerden biri olarak kabul edilmesi, Federal Alman sisteminin önemli yönleri arasındadır. 36 Anayasa şikâyetini, yukarıda olduğu gibi dava türü olarak tanımlarsak, Göztepe ye göre; Federal Almanya dışında, aynı geleneğe sahip olduğu söylenebilecek olan Avusturya, İsviçre, Meksika, Arjantin, Kolombiya ve Brezilya, Avrupa nın diğer ülkelerinden Belçika, İspanya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti nde, Uzak Doğu da ise Kore de anayasa şikâyeti kurumu kabul edilmiştir ve uygulanmaktadır. 37 Ülkemizde ise özellikle Avrupa Topluluğu na üyelik süreciyle birlikte temel hak ve özgürlüklerin daha etkin bir güvenceye kavuşturulması fikri kuvvet kazanmıştır. Bu alanda mevcut koruma mekanizmalarının yetersiz kaldığı düşüncesi Türkiye nin yabancı deneyimleri dikkate almasını gerekli kılmıştır. Anayasa Mahkemesi nin kendisi ve doktrinin bir bölümü temel haklar konusunda etkin bir koruma sağlamak için Almanya, Avusturya ve İspanya örneklerinde gördüğümüz Anayasa Mahkemesi ne bireylerin başvurusunun kabulünü şart 34 GÖREN, Zafer, Anayasa Mahkemesi ne Kişisel Başvuru (Anayasa Şikâyeti), Anayasa Yargısı, Ankara 1994, S.11, s GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s KILINÇ, s GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s akademikteklif

14 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi olarak görmektedir. 38 Nitekim bu kurum 2010 anayasa değişiklikleri ile Türkiye de de mevzuatımıza girmiş bulunmaktadır. Referandumun ardından bireysel başvuru mekanizmasının Anayasa Mahkemesi ne süper yetkili mahkeme sıfatı kazandıracağı yönündeki iddialara karşı, 39 bu yolun uygulamaya geçirilmesinin Türk yargısını Avrupa standartlarına ulaştıracağını da savunanlar olmuştur Türkiye de Bireysel Başvuru Yolunun Kabulü ve Etkileri Türkiye de 12 Eylül 2011 tarihinde kabul edilen anayasa değişiklikleri ile Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru mekanizması ihdas edilmiştir Anayasasının 2. maddesi Türkiye Cumhuriyetinin, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğunu öngörmektedir. Yine Anayasanın 5. maddesinde devletin temel amaç ve görevleri arasında kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmıştır. Devletin amaçlarından birinin temel hak ve özgürlüklerin kamu gücü tarafından ihlal edilmesini önlemek, temel hak ve özgürlük ihlallerini ortadan kaldırmak veya bu ihlalleri müeyyideye bağlamak olduğu düşünülürse bireysel başvuru yolunun kabul edilmesi, Anayasanın 2. ve 5. maddesinin öngördüğü ilkelerin daha da güçlendirilmesi yolunda önemli bir adım olarak kabul edilebilir. 41 Kıta Avrupa sı ve Latin Amerikan hukuk sistemleri içinde yer alan pek çok ülkenin kabul ettiği bireysel başvuru müessesesi, Anglo-Amerikan hukukunda teknik anlamda bulunmasa da bireysel başvuruya benzer kanun yolları bu sisteme dâhil ülkelerde de mevcuttur Bireysel Başvuru Yolunun Türkiye deki Gelişimi Anayasal yargı yolunun kişilerin doğrudan başvurusuna açılmasının esas 38 SAĞLAM, Musa, Bireylerin Anayasa Mahkemesine Başvurusu (Bir Reform Önerisi), Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Ankara 2005, S.60, s Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker ve Danıştay Başkanı Mustafa Birden in medyaya verdikleri demeçler. (Ocak 2011) 40 KARAKAŞ, Işıl, Bireysel Başvuru Yargıyı Avrupa Standartlarına Ulaştıracak, haber.php?id=33242 ( ) 41 AYDIN, s AYDIN, s.123. akademikteklif 71

15 Arş. Gör. Akif TÖGEL sebebi kişilerin haklarında yasal, idari veya yargısal bir işlem nedeniyle meydana gelen ihlallere son verilmesi gereğidir de Anayasa koyucu bireysel başvuru yolunun kabulü taleplerine olumlu cevap vermemiş ve bu yol Anayasa da yer almamıştır. Anayasa Mahkemesi de Anayasa koyucunun bu iradesine saygılı davranmıştır. 43 Zaten Anayasa yargısı bağlamında yeni yeni çalışmaya başlayan Mahkemenin işleyemez hale geleceği endişesi bazı kararlara da yansımıştır. 44 Bireysel başvuru yolunun Türk sistemine girmesi yönündeki tartışmalar 1961 Anayasası nın kabulü döneminde cereyan etmiş ancak, 1982 Anayasası nın hazırlanmasında temel fikir Anayasa Mahkemesinin yetkilerini genişletmekten ziyade daha da azaltmak yönünde olmuştur. Anayasa koyucunun bu yolu kabul etmemesine paralel olarak Anayasa Mahkemesi de sistematik bir biçimde bireylerden gelen başvuruları reddetmiştir. 45 Anayasa Mahkemesinin kuruluşundan beri ne Anayasalarda ne de kendi kuruluş ve işleyişine ilişkin yasalarda bireysel başvuru yolunu kabul eden bir hüküm bulunmamasına rağmen, bireyler ihlal edildiğine inandıkları haklarının yeniden tanınmasını 46 veya Anayasa ya aykırı olduğunu düşündükleri bir yasanın iptalini Mahkeme den istemekten geri durmamışlardır. 47 Anayasa Mahkemesi ise zamanla yerleşik bir içtihat oluşturmuş ve kişilerden gelen başvuruları dosyanın daha ilk inceleme safhasında reddetmiştir Anayasası nın kabulü Mahkeme nin söz konusu içtihadında herhangi bir değişikliğe yol açmamıştır. Zaten bu Anayasa nın ilk on iki yıllık döneminde yapılan on beş bireysel başvurudan hiçbiri Anayasa Mahkemesi nce incelenmemiştir. Diğer yandan Anayasa Mahkemesi sadece Anayasa ya aykırılık itirazını ortaya koyabilmek amacıyla yerel mahkemeler önünde açılan davalar vesilesiyle yapılan Anayasa ya aykırılık iddialarını yaptığı ilk inceleme sonucunda reddetmiştir. 49 Zamanla 1982 Anayasası, iç hukuku Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi y- 43 SAĞLAM, s E. 1967/21, K. 1968/36, K. T. 26 Eylül 1968, AYMKD S. 6, s SAĞLAM, s E. 1962/15, K. 1961/13, K. T. 5 Eylül 1962, AYMKD S. 1, s E. 1962/2, K. 1962/1, K. T. 5 Eylül 1962, AYMKD S.1, s E. 1962/2, K. 1962/1, K. T. 5 Eylül 1962, AYMKD S. 1, s E. 1981/5, K. 1981/14, K. T. 18 Mart 1981, AYMKD S. 19, s akademikteklif

16 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi le uyum içine sokmak amacıyla, önemli değişikliklere uğramıştır. Bunlardan ilki 23 Temmuz 1995 gün ve 4121 sayılı Anayasa nın bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkındaki kanundur ve bu kanun diğer düzenlemeleri yanında Anayasa nın başlangıç bölümünün 1 ve 2. Paragraflarını kaldırmış ve siyasi partilerin ve sendikaların hukuki statülerinde düzeltmeler yapmıştır. 50 Bu yöndeki ikinci değişiklik, 51 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM) Türkiye yi cezalandıran bir kararının ardından yapılmıştır (İncal/Türkiye davası). Bu kararında AİHM 52, Devlet Güvenlik Mahkemeleri nin sivil ve askeri hâkimlerden oluştuğunu belirterek Anayasa nın 143. maddesini Sözleşme nin 6. maddesine aykırı bulmuştur. Mahkeme ye göre askeri hâkimlerin varlığı nedeniyle davacı kişi bu mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığından şüphe etmekte haklıdır. Bunun üzerine TBMM 18 Haziran 1999 gün 4388 sayılı Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa yla Devlet Güvenlik Mahkemeleri nin sadece sivil hâkimlerden oluşacağına karar vermiştir. İçerik ve kapsamı açısından oldukça önemli olan üçüncü değişiklik, 3 Ekim 2001 gün ve 4709 sayılı Anayasa nın Değiştirilmesi Hakkında Yasa 53 ile yapılmıştır. Dördüncü değişiklikte ise, 7 Mayıs 2004 günlü ve 5170 sayılı Anayasa değişikliğine dair yasa, benzer gerekçelerle kabul edilmiştir. 54 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa metni arasında açık bir paralellik bulunması nedeniyle Anayasa Mahkemesi nin müdahale alanının insan hakları ihlallerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi normal kabul edilmelidir Mayıs 2010 tarihinde TBMM tarafından kabul edilip 13 Mayıs 2010 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan, ancak 12 Eylül 2010 tarihli halkoylaması sonucunda yürürlüğe giren 5982 sayılı Anayasa Değişikliği Hakkında Kanun, bu konudaki beşinci değişiklik olarak yargı alanında çok kapsamlı değişiklikler öngörmektedir. Bu değişiklikler arasında Anayasa Mahkemesi nin kuruluşu, üyelerinin görev süresi, Mahkeme nin görev ve yetkileri ile çalışma ve yargıla- 50 Tanör, Bülent Yüzbaşıoğlu, Necmi, 1982 Anayasası na Göre Türk Anayasa Hukuku,12. Baskı, İstanbul 2012, s sayılı Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa 18 Haziran 1999 günlü ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa 17 Ekim 2001 günlü ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır Mayıs 2004 günlü ve 5170 sayılı Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa 22 Mayıs 2004 günlü ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır. 55 SAĞLAM, s.146. akademikteklif 73

17 Arş. Gör. Akif TÖGEL ma usulleri hakkındaki önemli yenilikler yer almaktadır. 56 Anayasa nın 148. maddesine eklenen üç, dört ve beşinci fıkralar ile Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuruları inceleme yetkisi verilmiştir. Buna göre, Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir. Anayasa değişikliği teklifinin madde gerekçesinde, Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru hakkının tanınmasının sebebi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) Türkiye aleyhine her yıl binlerce başvuru yapılması olarak gösterilmiştir. Bu yeni kurumla hedeflenen amaç, bu başvuruların iç hukuk yollarında çözüme bağlanmasıdır. Bu hak doğrultusunda yapılacak insan hakları ihlâl başvurularının incelenmesi ve karara bağlanması, Anayasa Mahkemesince gerçekleştirilecek, böylelikle AİHM ye yapılacak başvurular azaltılacaktır Nisan 2011 tarihli Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile Anayasa nın 148/V doğrultusunda bireysel başvuruya ilişkin usul ve esasları düzenlenmiştir. Yasa koyucu, bireysel başvuruyu ayrı bir kanunda düzenlemek yerine, Anayasa Mahkemesi nin yetki ve görevlerinin neredeyse tamamını tek bir kanunda düzenleme yoluna gitmiştir. 58 Bireysel başvuru yolunun Türkiye deki gelişiminin, özellikle 1961 Anayasası dönemindeki tartışmaları hatırlayacak olursak bu sürecin kendiliğinden gelişmediğini söylemek mümkündür. Anayasal boyutta hak arama özgürlüğü bağlamında yorumlanabilecek bireysel başvuru yolu, daha çok Avrupa Birliği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi oluşumların yorumları ve tespitleri üzerine mevzuatımıza girmiş bulunmaktadır. Uygulama bakımından tarihsel seyir içerisinde bireyler tarafından yoğun olarak talep edilmesine rağmen Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan reddedilen bu yol, sonraki yıllarda özellikle Eylül 2010 tarih ve sayılı Resmi Gazete. 57 7/11/1982 Tarih ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Anayasa Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, Yasama Yılı: 4, S. Sayısı: 497, 58 3 Nisan 2011 Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete. 74 akademikteklif

18 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi günümüze yaklaştıkça Mahkemenin önerileri arasında da ilgi çekici bir biçimde yer almaktadır Bireysel Başvuru Yolunun Getirilmesinin Amacı ve 6216 Sayılı Kanun Uygulaması Türkiye nin 1990 lı yılların sonlarından beri yürüttüğü Avrupa Birliği uyum süreci ve bu süreçle birlikte ilerleyen anayasal ve yasal değişiklikler, temel hak ve özgürlüklerin kapsamı ve güvenceleri konusunda birçok gelişmeye imkân tanımıştır. Birçok kişi ve kurum tarafından bazı çekincelerle birlikte önerilen Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu da, insan hakları yolunda elde edilmeye çalışılan ilerlemeye katkı sağlayabilecek yeni bir güvence mekanizmasıdır. Sonuçta, bu ve benzeri gerekçelerle 1961 Anayasasının hazırlık aşamasında tartışılan ancak reddedilen, 1982 Anayasası hazırlığı sırasında ise hiç gündeme gelmeyen bireysel başvuru yolu, 2010 yılı Anayasa değişikliği ile hukuk sistemimize dâhil edilmiştir. 59 Türkiye de uzun bir zamandır bireylere Anayasa Mahkemesine doğrudan başvuru yolunun tanınması yolunda öneriler getirilmiştir. Bu konu, özellikle Anayasa Mahkemesinin yeniden yapılandırılmasına ilişkin 2004 yılında kendi hazırladığı ve hükümete sunduğu taslakta 60 bireysel başvuru yolunun önerilmesiyle daha fazla tartışılır olmuştur. Bu taslak öncesinde çok görünür olmasa da, Anayasa Mahkemesinin taslağı üzerinde yürütülen tartışmalarda görülmüştür ki, Anayasa Mahkemesinin talebi yanında Anayasa Hukuku öğretisinde de Türkiye de bireysel başvuru yolunun benimsenmesinin temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından olumlu olacağına dair geniş bir fikir birliği bulunmaktadır. 61 Bireylere Anayasa Mahkemesine başvuru yolunun açılması konusundaki en önemli muhalefet ise; bu kurum dolayısıyla kendileri ile Anayasa Mahkemesi arasında ve Anayasa Mahkemesi lehine bir hiyerarşi oluşacağı ve yüksek mahkemeler arasındaki eşitliğin ortadan kalkacağı yönünde itirazları olan diğer 59 UZUN, s Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin in Anayasa Mahkemesinin 42. Kuruluş Yıldönümü Nedeniyle Düzenlenen Sempozyum un Açılış Konuşması, Anayasa Yargısı 21, Ankara, 2004, s Bireysel başvuru yolunun Türkiye de beklenen faydayı sağlamayacağı ve çeşitli sebeplerle gereksiz olduğuna ilişkin eleştiriler için bkz: YAZICI, Serap; Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye: Seçkincilikten Toplum Sözleşmesine, İstanbul, 2011, s akademikteklif 75

19 Arş. Gör. Akif TÖGEL yüksek mahkemelerden gelmiştir. 62 Anayasa Mahkemesinin bir süper temyiz mahkemesi haline dönüşeceği fikri diğer yüksek mahkemeler haricinde, doktrinde bazı yazarlar tarafından da savunulmuş, Türkiye nin Anayasal yargı yapısına uygun olmayan bir eklenti olarak nitelenmiştir. 63 Anayasa tartışmalarına, hazırladıkları anayasa önerileri ile katılan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 64 ile Türkiye Barolar Birliği 65 gibi bazı kurumların anayasa önerilerinde de Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu tanınmaktadır. Anayasal ve yasal düzenlemelerin gerekçelerinin yanında, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruya ilişkin kurumların ve hukukçuların önceki önerilerinin ve bu yönde yürütülen tartışmaların da en önemli gerekçelerinden birisinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türkiye den giden dava sayısını azaltmak olduğunu söylemek mümkündür. Anayasa Mahkemesinin 2004 yılında kendi kuruluşuna ilişkin hazırladığı taslakta bireysel başvuru yolunu öngörmesinin sebeplerinden birisi olarak bu gerekçe belirtilmektedir. 66 Bireysel başvuru yolunu öneren yazarların çoğunluğunun da, bu doğrultudaki görüşlerini desteklemek için ileri sürdükleri gerekçelerden birisi hep bu olmuştur. Örneğin Kılınç, bireysel başvuru yolunun, ülke aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde yapılan başvuruları azaltacağını belirttikten sonra, örnek olarak İngiltere ve Almanya arasında karşılaştırma yapmaktadır. İngiltere de demokrasi, parlamento ve yargı gibi kurumların Federal Almanya dan çok daha eski olmasına rağmen, ülke nüfusuna oranla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde İngiltere aleyhine verilen ihlal kararlarının Almanya aleyhine verilenlerden daha fazla olduğunu belirtmektedir. Bunun nedeninin de, Almanya da iyi işleyen bir anayasa şikâyeti kurumunun olduğu konusunda Alman hukukçular arasında bir görüş birliği olduğunu söylemektedir. 67 Anayasadaki bu yeni yetkinin usul ve esaslarının düzenlenmesinin yanı sıra, diğer kapsamlı değişikliklerin kuruluş yasasında düzenlene bilmesi için, 62 SAĞLAM, s YAZICI, Serap; Yeni Bir Uygulama Olarak Anayasa Şikâyeti: Umutlar, Beklentiler ve Gerçekler AİHM ve TÜRKİYE-II: Anayasa Şikayeti ve AİHM Sempozyumu, Ankara 2010, s Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Önerisi, Anayasa 2000, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yayını, Ankara 2000, s Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Önerisi, Türkiye Barolar Birliği Yayını, Ankara, 2001, s KILIÇ, Haşim; Türk Anayasa Mahkemesinin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Öneri (Türkiye Raporu), Anayasa Yargısı 21, Ankara 2004, s KILINÇ, s akademikteklif

20 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi yepyeni bir yasa yapılması gereksinimi doğmuştur. Bu doğrultuda 10 Kasım 1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesi nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un yerine geçecek olan 6216 sayılı Kanun çalışmalarına başlanmıştır. 11 Ocak 2011 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından TBMM Başkanlığı na sunulan tasarı, hem komisyon, hem de Genel Kurul aşamasında iktidar partisi ile muhalefet partileri arasındaki şiddetli tartışmalara neden olmuş ve tasarı, önemli olarak nitelenebilecek değişikliklerle 30 Mart 2011 de TBMM de kabul edilmiş, 3 Nisan 2011 tarihli Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bireysel başvuruların kabulü için gerekli personelin temini, Mahkeme üyelerinin, temel hak ve özgürlüklerin korunmasıyla ilgili bu önemli kurumla ilgili yeterli bilgi edinmelerine zaman tanınması, anılan yasayla Anayasa Mahkemesi İçtüzüğündeki düzenlemelere bırakılan hususların yeni İçtüzük yapılması için öngörülen altı aylık sürede tamamlanacak olması gibi nedenlerle, 6216 sayılı kanunun 76. maddesi uyarınca, bireysel başvuruyu düzenleyen 45 ila 51. maddeler 23 Eylül 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun geçici 1. maddesinin 8. bendine göre ise, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak başvuruları inceleyebilecektir. Yani geriye dönük bir bireysel başvuru incelemesi mümkün olamayacaktır. 68 Öncelikle belirtmek gerekir ki, Anayasa nın 148. maddesinde sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki haklardan bahsedilirken, 6216 sayılı Kanun un 45. maddesinin 1. fıkrası, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin yanında Türkiye nin taraf olduğu Protokolleri de başvuru kapsamına almıştır. Bu protokollerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile kurulan sistemin ayrılmaz bir parçası olduğu düşünüldüğünde bunun yerinde bir genişletme olduğu söylenebilir. Aksi halde bu protokollerde düzenlenen birçok hak ve özgürlük, başvuru hakkının kapsamı dışında kalacaktır. 69 Hangi hakların başvuru hakkının kapsamında olduğuna yakından bakıldığında, Anayasa da güvence altına alınmış tüm hakların değil, bu temel hak ve özgürlüklerden AİHS ve AİHS nin Türkiye nin taraf olduğu ek protokolleri kapsamında korunanların bireysel başvuru konusu edilebileceği görülmektedir. Bu düzenleme ile ilk bakışta sosyal ve ekonomik hakların kapsam dışında bırakıldığı anlaşılmaktadır. Anayasal ve 68 GÖZTEPE, Türkiye de Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru, s Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun Tasarısı ile Anayasa Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, Yasama Yılı: 5, S.Sayısı: 696, s.19. akademikteklif 77

21 Arş. Gör. Akif TÖGEL yasal düzenlemeler gereğince başvuru konusu olabilecek haklar bunlardan ibarettir. Bu açıdan, evlenme hakkı gibi AİHS nde yer alıp da 1982 Anayasasında güvence altına alınmamış olan haklar için bireysel başvuruda bulunma hakkı olmayacaktır. Buna karşılık, her hangi bir hak, Anayasa da korunduğu için bireysel başvuruya konu olabilen başka bir hakkın kapsamında değerlendiriliyorsa, bireysel başvuru yolundan yararlanabilecektir sayılı Kanun un 45. maddesinin son fıkrasına göre, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için, İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir. Oysa Anayasa nın 148. maddesinde olağan kanun yolları ifadesi geçmekte iken, Kanun da bunun idari ve yargısal başvuru yolları olarak ifade edilmesi hem karışıklığa sebep olabilecektir hem de gereksiz tartışmalar yaratabilecektir. Öncelikle yargısal başvuru yolları nın olağanüstü başvuru yollarını da kapsayacak şekilde anlaşılmaması ve burada bireysel başvuru için sadece olağan kanun yollarının tüketilmesinin yeterli görülmesi doğru olacaktır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda da, olağan kanun yollarının tüketilmesi yeterli görülmekte, ayrıca olağanüstü kanun yollarına başvurmuş olma şartı aranmamaktadır. 71 Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; eğer başvuru yolu öngörülmemişse, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Otuz günlük başvuru süresinin başlangıcı olarak, müracaat edilen son başvuru yolunun sonucunun kişiye tebliği tarihini anlamak gerekecektir. Başka bir ifadeyle, başvuru yapılan son merciin kararı kişiye tebliğ edildikten sonra otuz günlük süre başlayacaktır. 72 Anayasa ya aykırı olarak Kanun da yapılan bu genişletme sonucunda, yine 2010 Anayasa değişikliği ile kabul edilen Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru gündeme gelebilecektir. Bu kurum bir idari başvuru yolu olarak değerlendirilir ve bireysel başvuru yapabilmek için kendisine başvuru zorunluluğu getirilirse, kademeli ve uzun bir süreç yaratılmış olacaktır. Kamu Denetçiliği Kurumunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olması sebebiyle idari bir baş- 70 SABUNCU, Yavuz- ESEN ARNWİNE, Selin; Türkiye İçin Anayasa Şikâyeti Modeli - Türkiye de Bireysel Başvuru Yolu, Anayasa Yargısı 21, Ankara 2004, s UZUN, s sayılı kanun, madde 47, 5. Fıkra. 78 akademikteklif

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU seta Analiz. SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı www.setav.org Şubat 2012 ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU (ANAYASA ŞİKÂYETİ) BEKLENTİLER VE RİSKLER CEM DURAN UZUN S E T A A N

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

Bireysel Başvuru Yolu

Bireysel Başvuru Yolu Dr. Ebru KARAMAN Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru Yolu İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNDEN KATMA DEĞER KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI

ANAYASA MAHKEMESİNDEN KATMA DEĞER KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI Sirküler Rapor 28.03.2013/83-1 ANAYASA MAHKEMESİNDEN KATMA DEĞER KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi, 5.3.2013 tarihli ve 2012/73 sayılı Başvuru Kararında,

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI Sirküler Rapor 28.03.2013/84-1 ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi, 5.3.2013 tarihli ve 2012/829 sayılı Başvuru Kararında,

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SONUÇLARI

BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SONUÇLARI BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SONUÇLARI 1-Anayasa Mahkemesinin İş Yükünün Artması Sonucu Adil Yargılanma Hakkının İhlali 2-Anayasa Mahkemesinin Yetkilerinin Artması Sonucu Otoritesinin Güçlenmesi 3-Avrupa

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR: ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1982 Anayasası nın 148. ve 149. Maddeleri ile geçici 18. maddesi hükümleri ve ayrıca 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış İçin www.hukukmarket.com İSMAİL KÖKÜSARI Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

Sirküler Rapor /70-1 ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖZEL USULSUZLUK CEZASIYLA İLGİLİ BAŞVURUYA İLİŞKİN KARARI

Sirküler Rapor /70-1 ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖZEL USULSUZLUK CEZASIYLA İLGİLİ BAŞVURUYA İLİŞKİN KARARI Sirküler Rapor 18.02.2014/70-1 ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖZEL USULSUZLUK CEZASIYLA İLGİLİ BAŞVURUYA İLİŞKİN KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi 14/1/2014 tarihli ve 2013/5028 Başvuru Numaralı kararında, 2010 yılının

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları Normlar hiyerarşisi Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? İdare nedir? Organik anlamda idare-fonksiyonel Anlamda İdare Hukuk devleti İdare teşkilatı İdari davalar İDARE HUKUKU Devletin 3 fonksiyonu vardır:

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

ANAYASA ŞİKAYETİ: Bir Karma Çözüm mü?

ANAYASA ŞİKAYETİ: Bir Karma Çözüm mü? ANAYASA ŞİKAYETİ: Bir Karma Çözüm mü? Péter Paczolay Bireylerin Anayasa Mahkemelerine başvuru hakkı başlıca iki şekilde düzenlenebilir. Bunlardan ilki, bir kanun hükmüne karşı herhangi bir bireyin başvurusuna

Detaylı

II- UYGULANACAK YASA KURALI DEĞERLENDİRMESİ:

II- UYGULANACAK YASA KURALI DEĞERLENDİRMESİ: Davacı... vekili... tarafından, Manisa Yunusemre İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, ek göstergesinin jandarma personeli esas alınarak 3600 olarak düzeltilmesi talebinin

Detaylı

Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları. Pozitif Hukuk: İdeal Pozitif Hukuk. Hukukun Dalları. Maddi Hukuk- Biçimsel Hukuk

Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları. Pozitif Hukuk: İdeal Pozitif Hukuk. Hukukun Dalları. Maddi Hukuk- Biçimsel Hukuk Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN İdeal Pozitif Hukuk İdeal Hukuk: Doğal (tabii) veya olması gereken hukuktur. İnsanların zihinlerinde ve vicdanlarında yaşayan hukuka denir.

Detaylı

İDARİ YARGI ( ADL104U )

İDARİ YARGI ( ADL104U ) İDARİ YARGI ( ADL104U ) KISA ÖZET kolayaof.com İDARİ YARGI - ADL104U İÇİNDEKİLER Ünite Ünite Adı Sayfa Ünite 1 : İdarenin Denetlenmesi 1 Ünite 2 : İdari Yargı Yetkisi Ve Yargı Düzenleri 4 Ünite 3 : İdari

Detaylı

BİRİNCİ KISIM İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI

BİRİNCİ KISIM İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI Birinci Bölüm: İdare Hukukunun Tanımı I. İdare... 3 II. İdari Fonksiyon... 4 A. Toplumun Genel ve Sürekli İhtiyaçlarının Karşılanmasına Yönelik

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu:

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu: Davacı şirket tarafından defter ve belgeler ile aylık ücret bordrolarının kanuna uygun düzenlenmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanunun 102/l-e-4ve 5. maddelerine istinaden şirket adına kesilen toplam 3.064,50

Detaylı

HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MEDENİ USUL HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Doktora

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Doktora KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA YARGISI 1 Ders Adi: KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA YARGISI 2 Ders Kodu: KMY6117 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Doktora 5 Dersin Verildiği Yıl: 1 6 Dersin Verildiği Yarıyıl 1 7 Dersin

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARYAĞDI TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 22956/04) KARAR STRAZBURG 8 Ocak 2008 İşbu karar AİHS nin

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2009/16 Karar Sayısı : 2009/46 Karar Günü : 12.3.2009 İTİRAZ

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI. Resmi Gazete tarih/sayı: /25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI. Resmi Gazete tarih/sayı: /25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7. ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Resmi Gazete tarih/sayı: 18.07.2004/25526 Esas Sayısı : 2004/52 Karar Sayısı : 2004/94 Karar Günü :13.7.2004 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay Onuncu Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 6.10.1983

Detaylı

İdari Yargının Geleceği

İdari Yargının Geleceği İdari Yargının Geleceği Av. Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ* * Ankara Barosu. İdari Yargının Geleceği / SİRKECİOĞLU DÖNMEZ Ülkemiz Hukuk Fakültelerinde iki Ana Bilim dalı vardır: Özel Hukuk ve Kamu Hukuku. Özel

Detaylı

"Tüketici Aleyhine Başlatılacak İcra Takibinde Parasal Sınır" "Tüketici Aleynine Ba~latllacak icra Takibinde Parasal ~ınırn

Tüketici Aleyhine Başlatılacak İcra Takibinde Parasal Sınır Tüketici Aleynine Ba~latllacak icra Takibinde Parasal ~ınırn "Tüketici Aleyhine Başlatılacak İcra Takibinde Parasal Sınır" "Tüketici Aleynine Ba~latllacak icra Takibinde Parasal ~ınırn T.C. YARGıTAY 13. HUKUK DAIRESI Esas No: 2015/1 0571 Karar No: 2015/8738 Karar

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği taslağı tarafımızca incelenmiş olup, aşağıda taslağın hukuka aykırı ve eksik olduğunu düşündüğümüz yönlerine

Detaylı

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ ZAMAN BAKIMINDAN ETKİSİ

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK) T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK) ŞİKAYET NO : 2015/5132 KARAR TARİHİ : 01/04/2016 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU : Türkiye Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler

Detaylı

İTİRAZIN KONUSU: günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun;

İTİRAZIN KONUSU: günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun; ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Resmi Gazete tarih/sayı: 11.08.2004/25550 Esas Sayısı : 2004/26 Karar Sayısı : 2004/51 Karar Günü : 15.4.2004 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 5. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU:

Detaylı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Nihat Kayar Mersin Üniversitesi, Đ.Đ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü Giriş Anayasa Mahkemesi ilk defa 1961 Anayasası ile kurulmuş ve ilk

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI

DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI Sirküler Rapor 26.07.2012/139-1 DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI ÖZET : Danıştay Üçüncü Daire Başkanlığının E: 2010/6979 K: 2012/667 sayılı Kanun Yararına Bozma

Detaylı

Sirküler Rapor 26.05.2014/127-1

Sirküler Rapor 26.05.2014/127-1 Sirküler Rapor 26.05.2014/127-1 ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN REDDEDİLEN TARİFEYE DAYANILARAK FAZLA KESİLMİŞ VERGİLERİN İADESİ İLE İLGİLİ ÇALIŞAN TARAFINDAN YAPILAN BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİNDEN

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/ S. SGK/101

İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/ S. SGK/101 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/15329 Karar No. 2013/8585 Tarihi: 29.04.2013 İlgili Kanun / Madde 5434 S.ESK/1 5510 S. SGK/101 5510 SAYILI YASANIN YÜRÜLÜĞÜNDEN ÖNCE MEMUR VE İŞTİRAKÇİ OLANLARIN

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014 İTİRAZ USULLERİ BMMYK Kasım 2014 İtiraz Usülleri Etkili çare Son karara kadar ülkede kalma hakkı Sınırdışı edilmeme İdari ve yargısal itiraz hakkı İdari süreçler: İlk aşamada dosyayı inceleyen kişiden

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE CELAL ÇAĞLAR TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 11181/04) KARAR STRAZBURG 20 Ekim 2009 İşbu karar AİHS

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI

Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI Prof. Dr. Zehra ODYAKMAZ Ümit KAYMAK İsmail ERCAN THEMIS İDARİ YARGI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM İdarenin Denetlenmesi I. GENEL OLARAK...1 II. YARGI DIŞI DENETİM...2 A. İdari Denetim...2 1. Genel İdari Denetim...2

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

Prof. Dr. SİBEL İNCEOĞLU ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU TÜRKİYE VE LATİN MODELLERİ

Prof. Dr. SİBEL İNCEOĞLU ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU TÜRKİYE VE LATİN MODELLERİ Prof. Dr. SİBEL İNCEOĞLU ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU TÜRKİYE VE LATİN MODELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM LATİN ÜLKELERİNDE ANAYASAL

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/28964 Karar No. 2015/29704 Tarihi: 02.11.2015 İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 SENDİKALARIN DEMOKRATİK İŞLEYİŞE SAHİP OLUP OLMADIĞINI SENDİKA GENEL KURULLARININ

Detaylı

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney Çevre hakkının uygulanabilirliğini ancak onu sağlayacak mekanizmaların öngörülmesi ve güvence altına alınması ile

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU. (Başvuru Numarası: 2014/13462)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU. (Başvuru Numarası: 2014/13462) TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2014/13462) Karar Tarihi: 22/12/2016 BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan ler Raportör Yrd. Başvurucu : Burhan ÜSTÜN

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ADALET BAKANLIĞI ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı AVRUPA İNSAN

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları (devam) Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi yolları içermesi

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 3201 S.YHBK./3

İlgili Kanun / Madde 3201 S.YHBK./3 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/18150 Karar No. 2014/5855 Tarihi: 14.03.2014 İlgili Kanun / Madde 3201 S.YHBK./3 YURT DIŞI HİZMET BORÇLANMASI YURT DIŞINDA BAŞLAYAN SİGORTALI- LIĞIN TÜRKİYE

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI :F.Y.

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI :F.Y. T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ŞİKAYET NO : 04.2013.1870 KARAR TARİHİ : 10/03/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU :F.Y. : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Ziyabey Cad. No:6 Balgat/ANKARA

Detaylı

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi tarafından, 5.5.2004 günlü, 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sağlık ve Yardımcı Sağlık Personeli Tarafından

Detaylı

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 80755325-105.05.07-1116 09/02/2016 Konu : Geçici Personele Ek Ödeme Yapılması ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) İlgi : 09.10.2015 tarihli

Detaylı

PARASAL SINIRLAR TABLOSU A. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNA GÖRE PARASAL SINIRLAR VE TABLOSU

PARASAL SINIRLAR TABLOSU A. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNA GÖRE PARASAL SINIRLAR VE TABLOSU PARASAL SINIRLAR TABLOSU A. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNA GÖRE PARASAL SINIRLAR VE TABLOSU 04.02.2011 tarihli 27836 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

LİMİTED ŞİRKETLERDE İMTİYAZLI PAYLAR

LİMİTED ŞİRKETLERDE İMTİYAZLI PAYLAR LİMİTED ŞİRKETLERDE İMTİYAZLI PAYLAR İmtiyazlı paylar şirketlerin ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda kardan daha çok pay alma, şirkete finansman yaratma ya da şirkete yeni yatırımcıların katılmasını sağlama

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 11 Ekim 2012 Nr. Ref.: RK 311/12 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: KI 76/11 Başvurucu Avni Aliaj Yüksek Mahkeme nin Pkl. nr. 25/2011 sayı ve 22 Mart 2011 tarihli kararı ile Yüksek Mahkeme nin

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

24 Aralık 2007 PAZARTESİ. Sayı : MAHKEMESİ KARARI. Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU :

24 Aralık 2007 PAZARTESİ. Sayı : MAHKEMESİ KARARI. Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU : 24 Aralık 2007 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26736 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: Esas Sayısı Karar Sayısı Karar Günü İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU : 1 / 13 I - OLAY

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

SAVUNMANIN ÖZETİ : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur. T.C. ANKARA 7. İDARE MAHKEMESİ ESAS NO : 2007/1198 KARAR NO : 2008/419 DAVACI :... VEKİLİ : Av. Zafer DİNÇ Mithatpaşa Cad. 34 F No:29 Kızılay -ANKARA DAVALI : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI - ANKARA

Detaylı

A. Yasa Hükmünün Anlamı

A. Yasa Hükmünün Anlamı A. Yasa Hükmünün Anlamı 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun un 11.10.2011 günlü, 663 sayılı Kanun Hükmünde

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU Volkan ERDOĞDU* Öz Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye nin taraf olduğu protokoller kapsamında koruma altına alınan

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası: 5320 Kanun Kabul Tarihi: 23/03/2005 Yayımlandığ Resmi Gazete No: 25772 Mükerrer Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 31/03/2005

Detaylı

AKOFiS. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS. Halkla İlişkiler Başkanlığı Yargılama Sürelerinin Uzunluğu ile Mahkeme Kararlarının Geç veya Kısmen İcra Edilmesi ya da İcra Edilmemesi Nedeniyle Tazminat Ödenmesine Dair Kanun Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana

Detaylı

YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 1. KONU: Yatırım indirimi müessesesi, yatırımları desteklemek amacıyla bir vergi teşviki olarak ilk defa 1963 Yılında 202 sayılı

Detaylı

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Priştine, 31 Ekim 2012 Nr. Ref.: MMP 304/12 ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Başvuru No: KO 61/12 Kosova Cumhuriyeti Meclis Başkanı tarafından 22 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

İdare Hukuku Ve İdari Yargı Alanında Anayasa Değişikliği İle İlgili Bazı Öneriler

İdare Hukuku Ve İdari Yargı Alanında Anayasa Değişikliği İle İlgili Bazı Öneriler İdare Hukuku Ve İdari Yargı Alanında Anayasa Değişikliği İle İlgili Bazı Öneriler Arş. Gör. Ahmet Kürşat ERSÖZ* * S. Ü. Hukuk Fak. İdare Hukuku ABD. Mevcut anayasamızda idare hukukuna ilişkin olan hükümler

Detaylı

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT Sirküler Rapor 07.10.2011/ 114-1 MİRASÇILIK BELGESİ VERİLMESİ VE TERK EDEN EŞİN ORTAK KONUTA DAVET EDİLMESİ İŞLEMLERİNİN NOTERLER TARAFINDAN YAPILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

İstinaf Kanun Yolu ile Temyiz Kanun Yolu Arasındaki Fark Nedir? Hukuk Davası İçin İstinaf Mahkemesine Başvuru Şartları

İstinaf Kanun Yolu ile Temyiz Kanun Yolu Arasındaki Fark Nedir? Hukuk Davası İçin İstinaf Mahkemesine Başvuru Şartları İSTİNAF MAHKEMELERİ İÇİNDEKİLER Giriş İstinaf Mahkemeleri İstinaf Kanun Yolu Nedir? İstinaf Mahkemesine Nasıl Başvurulur Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Başvuru Süresi İstinaf Kanun Yolu ile Temyiz Kanun

Detaylı

PAZARLIK USULÜNDE DAVET EDİLMEYEN FİRMALAR İHALEYE KATILABİLİR Mİ? DANIŞTAY KARARI ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

PAZARLIK USULÜNDE DAVET EDİLMEYEN FİRMALAR İHALEYE KATILABİLİR Mİ? DANIŞTAY KARARI ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME BİLGİ NOTU SERİSİ PAZARLIK USULÜNDE DAVET EDİLMEYEN FİRMALAR İHALEYE KATILABİLİR Mİ? DANIŞTAY KARARI ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME ÖZET: Bu bilgi notunda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu nun 21 inci maddesinin

Detaylı

6769 SAYILI SINAİ MÜLKİYET KANUNU HAKKINDA BİLGİ NOTU

6769 SAYILI SINAİ MÜLKİYET KANUNU HAKKINDA BİLGİ NOTU 6769 SAYILI SINAİ MÜLKİYET KANUNU HAKKINDA BİLGİ NOTU ENİS KAYSERİLİOĞLU İLERİ ARAŞTIRMALAR KOORDİNATÖRLÜĞÜ MEVZUAT ANALİZ BİRİMİ 11 OCAK 2017 6769 SAYILI SINAİ MÜLKİYET KANUNU HAKKINDA Bilgi Notu 11 Ocak

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere

Detaylı