Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi"

Transkript

1 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi The Individual Petition to the Constitutional Court Road, the European Court of Human Rights Impact of the Applications Arş. Gör. Akif TÖGEL 1 Özet Bu çalışmada; bireysel başvuru yolunun anayasal boyuttaki temelleri ile iç hukuktaki uygulamaya dair öngörüleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Özellikle bu yolun hukuk sistemimize ne kadar uygun olduğu, getiriliş amacını hangi oranda karşılayacağı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne ülkemizden giden başvuru sayısına olacak muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Anayasa Yargısı, Bireysel Başvuru, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 6216 Sayılı Kanun. Abstract The aim of this study is to examine the way of individual application with regard to the fundamentals of its constitutional dimension and the predictions of its practice in domestic law. In this regard, the paper seeks to address to following evaluations: To extent to which our legal system is compatible with the individual appeal, to what extent this way of appeal lives up to the expectations, and lastly the possible effects of the number of applicants to the European Court of Human Rights from Turkey will be evaluated. Keywords: Judicial Review, Individual Application, The Constitutional Court, The European Court of Human Rights, Law No Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı akademikteklif Sayı 1, Temmuz 2013, ss ISSN:

2 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi I.GİRİŞ Hukuk devleti ilkesi, bir ülkedeki hukuk düzenine ve bunlardan özellikle temel hak ve özgürlüklere, sadece insanların değil, yönetimin ve yargının da uymasını gerektiren bir ilkedir. Hukuk devletinin ilk gereği temel hakların güvence altına alınmasıdır. Bu amaçla temel haklar Anayasada gösterilmiştir. Bundan sonra yasama, yargı ve yürütme organlarının da anayasaya ve dolayısıyla temel hak ve özgürlüklere uygun davranması gerekmektedir. Anayasalarda teminat altına alınmış olan temel haklara mahkemelerce de, yani yargı organlarınca da uyulması gerekmektedir. Aslında temel hakların sadece maddi açıdan korunması yeterli olmayabilir. Hatta temel hakların yargı alanında korunmaması, maddi hukukça korunmuş olmasını dahi anlamsız kılabilir. Bu temel hakların mahkemeler önünde de korunması için çeşitli ülkelerde farklı düzenlemeler yer almaktadır. Anayasalarda güvence altına alınan temel haklardan bir kısmi, yargı organları tarafından korunması gereken haklardandır. Bu hakların yargı içinde korunması için usul kanunlarında da birçok düzenleme yer almaktadır. Ancak durum böyle olmakla beraber, yargı içinde bu hakların ihlal edilmesi halinde acaba nasıl bir başvuru imkânı tanınmalıdır? Öncelikle mahkemenin bir uyuşmazlığı çözümlerken temel hakkı ihlal ettiği ileri sürülmek isteniyorsa, bunun için süresi içinde kanun yoluna başvurmak suretiyle tarafa yeterli bir korunma sağlandığı düşünebilir. Medeni yargıda verilen kararların hukuka ve anayasaya uygunluğunun ve temel hakların yargılamada ihlal edilip edilmediğinin kanun yollarına başvuruda üst mahkemeler tarafından yeteri kadar incelendiği söylenebilir. Bu nedenle temel hakların ihlalinin önlenmesi için ek ve olağanüstü bir hukuki çare çok büyük bir ihtiyaç olarak görülmemiştir. Özellikle ayrı bir Anayasa Mahkemesi ne sahip olmayan ülkelerde bu tür bir hukuki çare zaten mümkün değildir. Bazı ülkelerde Anayasa Mahkemesi nin görevi, devlet organları arasında yetki uyuşmazlıklarının çözümü hakkında karar vermek veya devletin eylemlerini objektif akademikteklif 59

3 Arş. Gör. Akif TÖGEL olarak kanuna uygunluğunu temin etmek olarak kabul edilmektedir. Bu açıdan bakıldığında sübjektif hakların korunması anayasa yargısına yabancı olduğu görülür. Nitekim İtalya ve Türkiye Anayasa Mahkemesi ne sahip olmasına rağmen, medeni yargıda verilen kararlara karşı anayasa şikâyeti düzenlenmemiştir. Temel hakların ihlali gerekli kanun yollarına başvurulara rağmen giderilememiş ve hatta burada ayrıca temel haklar ihlal edilmişse bazı ülkelerce anayasa şikâyeti yolu düzenlenmiştir. Anayasa şikâyeti Anayasa Mahkemesi tarafından sonuçlandırılan ve yargısal kararlarla temel hakların ihlaline karşı düzenlenmiş bir yoldur. Bu başvuru yolunu ifade etmek için genellikle anayasa şikâyeti veya bireysel başvuru yolu terimlerinin kullanıldığı görülmektedir. Alman literatürünü takip eden hukukçular ve yazarlar, bazı haklı gerekçelerle bireysel başvuru yolu yerine anayasa şikâyetini kullanmaktadırlar. Ancak 1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun da bireysel başvuru ifadesi kullanıldığından biz de bu usulü takip edeceğiz. 2.Anayasa Yargısı Ekseninde Bireysel Başvuru 2.1. Genel Olarak Anayasa Yargısı Genel olarak kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi olarak ifade edilen anayasa yargısının temel amacı, insan hak ve hürriyetlerinin korunmasıdır. 1 Özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan acı tecrübeler sonucu insan hak ve özgürlüklerinin etkin bir şekilde korunmasının zorunluluğu düşüncesi anayasa yargısını gündeme getirmiştir. Dolayısıyla savaş sonrası hazırlanan anayasalarda bireylerin anayasal özgürlüklerini çoğunluk oyuna karşı güvence altına almak amacıyla anayasa mahkemeleri kurulmaya başlamıştır. Yine, Kıta Avrupa sında demokrasi anlayışının gelişmesi, anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesinin gelişmesi ve insan hak ve özgürlüklerinin yasama organı karşısında korunması istekleri anayasa yargısının yaygınlık kazanması nedenleri arasındadır. 2 Çoğunlukçu demokrasi anlayışının aksine çoğulcu demokrasi anlayışında anayasanın üstünlüğünü sağlamak dolayısıyla anayasal düzeni korumak üzere kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi benimsenmiştir. İşte bu denetimi ifade eden anayasa yargısı geniş anlamda her türlü yargı işlemi- 1 KABOĞLU, İbrahim Ö., Anayasa Yargısı, Ankara 1997, s ATAR, Yavuz, Anayasa Mahkemesi nin Yeniden Yapılandırılması, Anayasa Yargısı, Sayı 25, Ankara 2008, s akademikteklif

4 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi nin anayasaya uygunluğunu sağlamak veya anayasa ile ilgili sorunların yargısal usullerle çözümlenmesi sürecini ifade eder. 3 Dar anlamda ise, kanunlar ile Anayasada belirlenen diğer kimi yasama işlemlerinin anayasaya uygunluğunun yargı organları tarafından denetlenmesi anlamına gelmektedir. 4 Anayasa yargısı yukarıda da belirttiğimiz gibi bugün başta ABD olmak üzere Türkiye nin de aralarında bulunduğu pek çok demokratik devlet tarafından kabul edilmiştir. Anayasa yargısı denetimi yapan yargı organının niteliği, konunun mahkemeye götürülüş biçimi ve mahkeme kararlarının kapsamı ve sonuçları bakımından bazı farklı tercihler bulunmaktadır. 5 Ülkemizde bu işlevi 1961 Anayasası ile birlikte 1962 den itibaren Anayasa Mahkemesi görmektedir. Anayasa Mahkemesi nin geleneksel işlevi bir ülkede bireyin hak ve özgürlüklerini siyasal iktidara karşı korumak ve anayasada öngörülen şekliyle güçler arasında dengeyi sağlamaktır. Anayasa Mahkemesi bu açıdan bakıldığında, yasamanın çıkardığı kanunların normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan anayasaya uygunluğunu denetlemektedir. 6 Hangi normların denetim kapsamına girdiği Anayasadan açıkça gösterilmiştir. Buna göre Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler. Ancak, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz (m.148/1). Kanunların anayasaya uygunluğunun denetiminde; soyut norm denetimi (iptal davası) ve somut norm denetimi (itiraz) yolu tercih edilebilmektedir. Soyut norm denetimi yoluna herhangi bir uyuşmazlık çıkmadan başvurulmaktadır. Somut norm denetine başvurulabilmesi için ise ortada bir davanın, uyuşmazlığın olması ve burada uygulanacak olan normun anayasaya aykırılığının ileri sürülmesi gerekir. Bireysel başvuru yolu ise 12 Eylül 2010 tarihinde referan- 3 TUNÇ, Hasan, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısı (Denetimin Kapsamı ve Organları), Ankara 1997, s. 18. ATAR, Yavuz, Türk Anayasa Hukuku, Konya 2009, s ÖZBUDUN, Ergun, Türk Anayasa Hukuku, Ankara 2011, s. 342; ATAR, 2008, s HAKYEMEZ, Yusuf Şevki, Anayasa Mahkemeleri nin Geleneksel İşlevi bağlamında Günümüzde Ortaya çıkan İki Sorun: Yerindelik Denetimi Tartışmaları ve Ulusalüstü Örgüte Üye Devletlerdeki Anayasa Yargısının Konu Bakımından Sınırlandırılması, Anayasa Yargısı, Sayı 24, Ankara 2007, s akademikteklif 61

5 Arş. Gör. Akif TÖGEL dumla halkoyuna sunularak kabul edilmiştir. Kural olarak bu yol temel hak ve özgürlüklerin ihlali iddiası ile işletilebilecektir. Anayasa yargısındaki temel hak ve özgürlükleri etkin bir şekilde koruma konusundaki bu eksikliği gidermenin bir yöntemi olarak, anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolu geliştirilmiştir. En başta Almanya olmak üzere Avusturya, İspanya ve Meksika gibi ülkelerde uygulanan bireysel başvuru yolunun temel amacı, bireylerin doğrudan etkilendikleri ve temel haklarını ihlal ettiğini düşündükleri her türlü kamu müdahalesine karşı bizzat anayasa mahkemesinden hukuki koruma talep edebilmelerine imkân sağlamaktır. 7 Böylece, temel hak ve özgürlüklerin hukuki koruması, anayasa mahkemesi tarafından anayasal düzenin korunmasının dolaylı bir sonucu olmaktan çıkıp doğrudan koruma alanına girmektedir. Bu yolla, temel hak ve özgürlüklerin sahibi olan bireyler, hak ihlallerine karşı artık bizzat başvurabilecekleri bir koruma mekanizmasına kavuşmuşlardır. Anayasa Mahkemesine diğer başvuru yolları da temel hak ve özgürlükleri korumakla birlikte, onlar için öncelikli hedef, temel hakların değil, anayasal düzenin korunmasıdır. 8 Anayasa yargısına karşı ileri sürülen kuvvetler ayrılığı ilkesi, devletin yasama, yürütme ve yargıdan oluşan üç işlevinin birbirinden ayrılmasının, iktidar yoğunlaşmasını önlemeye yönelik olduğu ve dolayısıyla bunların birbirini denetleyerek bu tehlikeyi önleyebilecekleri tezini içermektedir. Bu olumsuz tanımlamada vurgulanan, her üç işlevin birbirinden bağımsız olduğu, birbirleriyle etkileşim olanaklarının olmadığı ve olmaması gerektiğidir. Birinin diğerine müdahalesi ya da diğerini kapsaması, yönetilenler için en önemli tehlikedir. Montesquieu ye dayandırılan bu ayrımdan, yasamanın yargının denetimine tabi kılınamayacağı sonucunun çıkarılması bir yana, yasama ve yürütmenin ilişkilerinin niteliği de bu sınıflandırmada tamamen göz ardı edilmektedir. 9 Kuvvetler ayrılığına dayalı itirazları içeren bazı görüşlerde anayasa yargısının, yasamanın alanına girdiği ve siyasal tercihlerin seçilenler dışında yargıçlar tarafından da oluşturulduğu ileri sürülmektedir. Ancak karşı görüşe göre ise, anayasa mahkemelerinin yargısal niteliği çok açıktır ve taleple bağlı olmaları, ancak başvuru üzerine harekete geçebilmeleri, yetkilerinin anayasa ve kanunlardaki davalarla sınırlı olması bir yana, kararlarının tek ölçütü anayasalardır ve 7 GÖZTEPE, Ece; Anayasa Şikâyeti, Ankara, 1998, s.2. 8 UZUN, Cem Duran, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Yolu-Beklentiler Riskler, Seta Analiz, Ankara 2012, S.50, s.5. 9 GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s akademikteklif

6 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi siyasal kararlar almaları söz konusu değildir. Anayasa mahkemelerinin gücü sadece hukuku düzeltmekten oluşmaktadır. 10 Anayasa yargısının temel hakları koruma fonksiyonu geçmişte ikincil nitelikte görülse de, temel hak ve özgürlükleri koruma fonksiyonu çağdaş anayasa mahkemelerinin ve anayasa mahkemelerinin görevlerini yerine getiren yüksek mahkemelerin en ayırt edici özelliğidir. Anayasa yargısının temel hakları korumada ulaştığı gelişmişlik seviyesinin şimdilik son basamağını ise bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti kurumu teşkil etmektedir Bireysel Başvuru Kavramı Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. 12 Bireysel başvuru, bir kamu işlemi sonucu hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia eden herkesin belli şartlar altında başvurabileceği bir dava yoludur. 13 Bireysel başvuru yolunda sadece kanuna karşı değil, bütün kamusal işlemlere karşı şikâyetçiler tarafından tüm kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi ne gidilebilir. Bireysel başvuruda Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin bir kuralı yanlış uygulamalarının temel bir hakkı ihlal etmesi halinde yapılan başvuruyu kabul eder. Dolayısıyla kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığı ve delillerin değerlendirilip değerlendirilmediğini incelemez. 14 İptal ve itiraz yolunun aksine bu yola bütün herkes başvurabilecektir. Zira Anayasamıza göre iptal yolu, iptali istenen normun Resmi Gazetede yayınlanmasından başlayarak 60 gün içinde açılması kaydıyla Cumhurbaşkanı, iktidar ve ana muhalefet partisi meclis grupları ve TBMM üyelerinin beşte biri oranındaki üye ile sınırlanmıştır (m.150). Anayasa değişikliklerinde ise şekil bakımından denetim yolu sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üyelerinin beşte biri oranındaki üyeye tanınmıştır (m.148/2). Şekil bozukluğuna dayanan iptal 10 MACHACEK, Rudolf, Temel Hakların Korunması ile Siyaset Arasındaki Gerilimde Anayasa Yargısının Konumu, Anayasa Yargısı, Ankara, 1993, S.9, s GÜLSOY, Mehmet Tevfik, Özgürlüklerin Korunmasında Anayasa Yargısının Yeri ve Meşruluğu, Ankara 2007, s KILINÇ, Bahadır, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru (Anayasa Şikâyeti) Kurumu ve Türkiye Açısından Uygulanabilirliği, Anayasa Yargısı, Ankara 2008, S. 25, s GÖREN, Zafer, Anayasa Hukuku, Ankara 2006, s KILINÇ, Bahadır, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru (Anayasa Şikâyeti) Kurumu ve Türkiye Açısından Uygulanabilirliği, Anayasa Yargısı, Ankara 2008, S. 25, s. 25. akademikteklif 63

7 Arş. Gör. Akif TÖGEL davası yoluna iptali istenen kanunun yayımlandığı tarihten başlayarak 10 gün içinde başvurulabilir (m.148/2). Bireysel başvuru yolu itiraz yoluna benzemekle birlikte ikisi birbirinden şu noktalarda ayrılmaktadır. Öncelikle bireysel başvuruda doğrudan başvuru yapmak suretiyle Anayasa Mahkemesi harekete geçirilirken, itiraz yolunda sadece davaya taraf olanların böyle bir yola başvurabilmesi mümkündür. Yine, hak ve özgürlük ihlalleri ile sınırlı olan bireysel başvuru yoluna kural olarak olağan yargı yolları tüketildikten sonra başvurulurken itiraz yoluna ise kural olarak ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava sırasında başvurulabilmektedir Bireysel Başvuru Yolunun Niteliği ve Fonksiyonları Bireysel başvuru yoluna sadece temel haklar ve temel hak benzeri haklarda meydana gelebilecek ihlallere karşı bir koruma öngörüldüğü için bu yol soyut norm denetimi ve somut norm denetimine göre daha sınırlıdır. Alman anayasasında da (m.33,38,101,103,104) benzer şekilde temel haklar ve özgürlükler ile adalet hakları adı verilen temel haklar benzeri hak ihlalleri için bu yola başvurulabilmekle birlikte devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere tüm işlemleri bu yolla denetlenebilmektedir. 16 Bireylere tanınan bu bireysel anayasa şikâyetinin yanı sıra belediye ve belediye birliklerine tanınan komünal anayasa şikâyeti de aynı yasanın 91. maddesinde düzenlenmiştir: Belediyeler ve belediye birlikleri, federal bir yasanın ya da bir eyalet yasasının, Anayasa nın 28. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle anayasa şikâyetinde bulunabilirler. Anayasa şikâyeti ile yalnızca negatif statü haklarının değil, aktif statü haklarının da korunması amaçlanmıştır. Alman Anayasası nın temel haklar başlıklı birinci bölümü dışında yer alan ve literatürde temel hak benzeri haklar olarak nitelenen haklar da anayasa şikâyeti yoluyla korunmaktadır. Böylelikle Alman kamu gücünün egemenliği altında yaşayan tüm bireyler için hukuk devleti olmanın gereklerinin yerine getirilmesi amaçlanmıştır. 17 Bireysel başvuru yolunu temel hakları ihlal edilen bireylere tanınan bir dava türü olarak tanımlayan Kılınç a göre; bu yolun bir dava olması nedeniyle, 15 KABOĞLU, İbrahim Ö., Anayasa Hukuku Dersleri, (Genel Esaslar), İstanbul 2009, s ( ) 17 GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s akademikteklif

8 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi başvuruların incelenme yeri temel hak ve özgürlüklerin korunmasında görevli mahkemeler, yani anayasa mahkemesi veya anayasa mahkemesinin görevini yerine getiren yüksek mahkemeler olmaktadır. 18 Bireysel başvuru yoluna ihtiyaç duyulmasının temel nedeninin ve bu usulün kapsamının, Anayasa da güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmesinin önlenmesi amacı olduğu söylenebilir. Ancak Anayasa da güvence altına alınan hangi hakların ihlal edilmesi halinde bireysel başvuru yapılabileceği konusunda değişik uygulamalar mevcuttur. Örneğin, Avusturya da Anayasa daki tüm hak ve özgürlükler bireysel başvurunun konusu olabilirken, İspanya da, Meksika da sadece temel hak ve özgürlükler bireysel başvuru konusu edilebilirler. Federal Almanya da ise temel hak ve özgürlükler ile adalet hakları adı verilen temel hak ve özgürlükler benzeri haklar bireysel başvuru konusu edilebilirler. Dolayısıyla ekonomik ve sosyal haklar, İspanya, Federal Almanya ve Meksika da bireysel başvurunun konusu edilemezler. 19 Bireysel başvuru yolunun uygulama sahası bulabilmesi için hak ihlalinin müsebbibinin doğru tespit edilmesinde fayda vardır. Bu tespit açısından anayasal kural, bireysel başvurunun kamu gücü işlemlerine karşı yapılacağı şeklindedir. Kılınç ın aktardığına göre; Federal Alman Anayasası nın bir tanımı olan kamu gücü işlemleri ifadesi, en geniş manada yasama, yürütme ve yargı organlarının işlemlerini anlatmaktadır. Kamu gücünün ihmal yoluyla işledikleri işlemlerin bireysel başvuru konusu olup olamayacağı tartışmalıdır. Öğretide ihmal yoluyla bir temel hakkın ihlali ancak, yasama, yürütme ve yargı organlarına bir işlemde bulunma zorunluluğu yüklenmişse mümkün olabileceği ileri sürülmektedir. Bu tür bir yükümlülüğün var olması halinde, Federal Alman ve Güney Kore anayasa yargısında kamu gücü ihmallerine karşı da anayasa şikâyeti yoluna başvurulabilmektedir 20 Bireysel başvuru yolunu uygulama, bu yol aracılığı ile hak ihlalini ortadan kaldırma önceliği açısından, ikincil nitelikte bir kanun yolu nitelemesi yapılabilir. Bu nitelik Federal Alman Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ortaya çıkmıştır. İlgili karara göre, anayasa şikâyeti temel hakların ihlalini önlemede en son hukuki çare olarak görülmelidir. Temel haklara ilişkin ihlal iddiaları başka hukuki yollarla giderilebilecekse anayasa şikâyetine başvurulmamalıdır. Bu 18 KILINÇ, s KILINÇ, s Judgement on Constitutional Complaints den aktaran; KILINÇ, s.24. akademikteklif 65

9 Arş. Gör. Akif TÖGEL itibarla, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve ihlallerin önlenmesi öncelikli olarak parlamentonun, yürütme organının ve genel mahkemelerinin görevi olduğu söylenebilir. Temel hak ve özgürlüklerin ihlaline ilişkin iddialar genel adalet düzeni içinde Anayasa Mahkemesi ne gelmeden yanıtlanmalıdır. Ancak olağan yasa yollarında yapılan denetime rağmen, temel hak ve özgürlüklerin çiğnendiği iddiası karşılanmamış ise, ancak ondan sonra gerekli şartları taşıyan başvuruların Anayasa Mahkemesi önüne getirilmesi kabul edilebilir. 21 Bireysel başvurunun, olağanüstü bir kanun yolu veya hukuki çare olduğunu savunan Kılınç a göre; Temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilir. Oysa bireysel başvuruda, Anayasa Mahkemesi kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını, olay ve delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediğini incelemez. Genel mahkemelerin bir kuralı yanlış uygulamaları, temel bir hakkı ihlal etmediği sürece Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmez. Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler. Bu nedenle, örneğin Federal Alman Anayasa Mahkemesi nde genel mahkeme kararlarına karşı yapılan anayasa şikâyetlerinin büyük çoğunluğu reddedilmektedir. Bireysel başvurunun olağanüstü bir hukuki çare olmasının diğer bir önemli sonucu daha vardır. Bireysel başvuru, aleyhine başvurulan yasanın uygulanmasını, mahkeme kararının infaz edilmesini veya idari kararın yürütülmesini durdurmaz. Ancak Anayasa Mahkemesi gerekli şartların oluşması halinde ve genelde nitelikli çoğunlukla aleyhine başvurulan kamu gücü işleminin yürütülmesini durdurabilmektedir. 22 Birçok ülkede uzun yıllardır uygulanmakta olan bireysel başvuru yolunun önemli bazı işlevleri yerine getirdiği kanıtlanmıştır. Her şeyden önce, yukarıda da belirtildiği gibi, bu yöntem, iptal davası ya da itiraz yolu gibi anayasa mahkemesine diğer başvuru yollarından ayrı olarak, doğrudan temel hak ve özgürlüklerin sahibi olan bireylerin başvurabilecekleri ve esas amacı anayasal düzeni değil, bizzat temel hak ve özgürlükleri korumak olan bir mekanizmadır. Yani nihai hedefi temel hak ve özgürlükleri korumak olan bir başvuru yolu 21 KILINÇ, s KILINÇ, s akademikteklif

10 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi oluşturulmuş olmaktadır. Bireysel başvuru yolunun uygulamalarına ve özellikle örnek uygulama olan Almanya ya daha yakından bakıldığında, bu mekanizmanın önemi daha iyi anlaşılabilecektir. 23 Anayasa şikâyeti adı altında 1951 yılından beri uygulanmakta olan Federal Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna, bu tarihten beri 170 binin üzerinde başvuru yapılmıştır. Bu sayı, Federal Anayasa Mahkemesine yapılan tüm başvuruların % 96 sını oluşturmaktadır. Bu önemli bir oran olmakla birlikte, anayasa şikâyeti yoluyla yapılan bu başvurularda başarı oranı % 2,5 tir. 24 Bu oran düşük gibi görünse de, Alman Federal Anayasa Mahkemesinin bu başvurular üzerine verdiği kararların çoğu, toplumsal politika açısından bütün toplum için önem taşıyan temel sorunlara ilişkindir. Federal Anayasa Mahkemesinin kürtaj, vicdani red, nüfus sayımı, ortam dinleme, kamu okullarında türban takılması, yüksek öğretime giriş sistemi, sigara yasağı, Avrupa Birliği tutuklama emri, nükleer enerji, işçilerin yönetime katılması, asgari geçim standardı ya da eşcinsel evlilik gibi konularda verdiği kararlarda olduğu gibi, Almanya da sosyal politikalar açısından çok tartışmalı konuların neredeyse tamamı anayasa şikâyeti yoluyla Federal Anayasa Mahkemesine taşınmış ve Federal Anayasa Mahkemesince karara bağlanmıştır. 25 Farklı açılardan değerlendirildiğinde, bireysel başvuru yolunun birçok işlevi olduğu görülmektedir. 26 Bunlardan birincisi, temel hak ve özgürlükleri, anayasa yargısı yoluyla koruyup geliştirmektir. Anayasal düzenin bir bütün olarak korunmasını amaçlayan diğer başvuru yollarından farklı olarak bireysel başvuru yolu, özel olarak insan haklarını korumaya yöneliktir. Temel hak ve özgürlükleri korumak, diğer başvuru yollarının muhtemel ve dolaylı bir sonucu iken, bireysel başvuru yolunun doğrudan amacıdır. Böylece devlet temel hak ve özgürlükleri bireysel başvurularla da koruyarak, her türlü hak ihlalinin takipçisi olacağını göstermektedir. Bireysel başvuru yolunun ikinci işlevi, temel hak ve özgürlüklerin kişiler tarafından dolaysız kullanımını sağlamaktır. Temel hak ve özgürlüklerin korunması konusunda vatandaşlar doğrudan başvurabilecekleri bir mekanizmaya 23 UZUN, s MELLİNGHOF, Rudolf, Federal Almanya Cumhuriyetinde Anayasa Şikâyeti, Anayasa Yargısı, Ankara 2009, S.26, s MELLİNGHOF, s GÖREN, Zafer, Anayasa Şikâyeti: Külfetsiz, Masrafsız ve Sonuçsuz, Prof.Dr. Ergun Özbudun a Armağan, Cilt-II, Ankara 2008, s akademikteklif 67

11 Arş. Gör. Akif TÖGEL sahip olmaktadırlar. Böylece vatandaşlarda anayasal hak sahibi olma ve demokrasi bilinci gelişmektedir. Bir başka ifadeyle, bireyler, demokratik anayasal düzenin bir öznesi olarak devletten hak talep etme imkânına ve bilincine sahip olmaktadırlar. Ayrıca bu başvuru imkânı sayesinde vatandaşlar, anayasadaki temel hak ve özgürlüklerin kâğıt üzerinde kalmış içi boş hukuk kuralları olmadığını, bireysel başvuru yolu ile bizzat görmekte, hukuk ve adalete olan güvenleri artmaktadır. 27 Üçüncü işlevi ise, bu yöntemle, temel hak ve özgürlükler konusunda anayasaya uygun yorum yaygınlaşmakta ve anayasa mahkemelerinin gücü ve etkisi sayesinde bu konuda yargıda bütünlük oluşturulabilmektedir. Bireysel başvuru yolu, özelde yasa koyucuya genel olarak ise tüm kamu gücünü kullananlara, temel hakların yorumu, uygulanması ve somutlaştırılmasında yol göstermektedir. 28 Böylece anayasada güvence altına alınmış temel haklar, tüm ülkede aynı şekilde yorumlanıp anlaşılacak ve uygulamada bir bütünlük ve tutarlılık sağlanacaktır. Verdikleri tüm kararların bireysel başvuru konusu olabileceğini bilen mahkemeler, temel haklar konusunda daha dikkatli ve hassas davranmak durumunda kalacaklardır. Sonuçta, anayasa mahkemeleri bütün bir hukuk ve yargı sistemine temel hak ve özgürlükleri koruma amaçlı olarak rengini verecektir. Başka bir açıdan, bireysel başvuru yolunun objektif ve sübjektif olmak üzere iki tür işlevi olduğu; sübjektif işlevin bireyin temel hak ve özgürlüklerinin anayasa yargısı yoluyla korunması, objektif işlevin ise hukuk düzeninin korunması ve anayasa yargısı içtihatlarının geliştirilmesi olduğu söylenebilir. 29 Evrensel uygulamanın ortaya çıkardığı tüm bu işlevlerin, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi açısından önemi, göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Son olarak şunu da belirtmek gerekir ki; Avrupa Konseyi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin iş yükünü hafifletebilmek amacıyla üye devletlere etkili iç hukuk başvuru yollarını tavsiye etmektedir. Aynı şekilde, Venedik Komisyonu da Aralık 2010 tarihli Anayasa Yargısına Bireysel Erişim Çalışması başlıklı raporunda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin iş yükünün azaltılması amacıyla ulusal düzeyde iç hukuk yollarının oluşturulmasını önermektedir GÖREN, s GÖZTEPE, Ece, Türkiye de Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Hakkının (Anayasa Şikâyeti) 6216 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Ankara 2011, S.95, s KILINÇ, s Venedik Komisyonu Anayasa Yargısına Bireysel Erişim Çalışması, s akademikteklif

12 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi Hatta bu raporda, iç hukuk yollarının birer filtre mekanizması göreceği öngörüsü ileri sürülmüştür. Görüldüğü üzere, insan haklarının korunması ve geliştirilmesi konusunda hassasiyeti olan uluslararası kuruluşlar da anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolunun yararlı olacağını belirtmektedirler. Bireysel başvurunun temel hak ve özgürlüklerin korunması yolunda nihai bir ulusal hukuksal çare olması ve bireylerin temel haklarının korunması için en yüksek yargısal düzeyde çaba gösterilmesi bireysel başvurunun sübjektif hakları koruma işlevinin uzantısıdır. Öte yandan anayasal içtihat yaratma konusunda en yetkin organ olan Anayasa Mahkemesinin temel hak ihlallerine ilişkin vereceği kararlar, temel haklar hukukunun tüm ülke içinde objektifleşmesine, belirlileşmesine, parçalılıktan ve muğlâklıktan uzaklaşmasına, yeknesaklaşmasına ve devletin tüm organları bakımından daha tutarlı ve önceden öngörülebilir bir şekilde uygulanmasına önemli katkılarda bulunabilir. Bu işleve de hukuk devletinin objektif koruması işlevi adı verilebilir. Çeşitli yasal ve yargısal düzenler, yerine göre birinci ya da ikinci işleve ağırlık verebilirler Bireysel Başvuru Yolunun Tarihçesi ve Uygulandığı Ülkeler Bireysel başvurunun geleneksel temelinin, anayasal yargı mekanizması ile doğrudan bağlantılı olması sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri nde Marbury v. Madison (1893) Davası ile atıldığını 32 savunmak mümkün gibi görünse de, siyasal nitelikli bir anayasa şikâyeti için Bavyera Eyalet Anayasası na (1818) bakıldığında bu kurumun ilk rastlanıldığı yer olarak Federal Almanya gösterilebilir. 33 Bavyera Anayasası na göre, her yurttaş ya da yerel yönetim, anayasal haklarından birinin ihlal edildiği gerekçesiyle iki meclisten birine başvurabiliyordu. Bunun sonucunda da sorun krala götürülürdü. Ancak bu hak yalnızca idari işlemlere karşı ve başka bir kanun yolu olmadığı takdirde kullanılabiliyordu. Bu nedenle bu hakkın daha çok bir dilekçe hakkı niteliğinde olduğu söylenebilir Anayasası yla yapılan düzenlemeye göre ise, Bavyera da oturan her yurttaş ve tüzelkişi, bir devlet kurumunun eyleminden dolayı anayasaya aykırı docs/2010/cdl-ad(2010)039rev-e.pdf ( ) 31 AYDIN, Öykü Didem, Türk Anayasa Yargısında Yeni Bir Mekanizma: Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru, GÜHFD, Ankara 2011, C.XV, S.4, s KARAKAMISHEVA, Tanja, Constitutional Complaint-Procedural and Legal Instrument for Development of the Constitutional Justice, ( ) 33 GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s.26. akademikteklif 69

13 Arş. Gör. Akif TÖGEL bir biçimde haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Yüksek Mahkeme ye başvurabiliyordu. Ancak davanın konusu yine idari işlemlerle sınırlıydı ve başka kanun yolu olmadığı takdirde kullanılabilen bir yoldu Bavyera Anayasası nda mahkeme kararlarına karşı da anayasa şikâyeti kabul edilmiştir. Böylelikle anayasa şikâyeti diğer kanun yollarının karşısındaki ikincil niteliğinden kurtulmuş ve özgül bir hukuki koruma aracı niteliğine kavuşmuştur. 34 Anayasa şikâyetinin Federal Anayasa ya alınması ise 1969 yılında gerçekleşmiştir. Olağanüstü halle ilgili anayasa değişikliğinin yapıldığı sırada temel haklar aleyhine olan gerilemenin, anayasayla güvence altına alınmış bir anayasa şikâyeti hakkıyla dengelenmesi düşünülmüştür. Böylelikle temel hakları korumaya yönelik anayasa şikâyeti hakkı, yasa koyucunun hakkı kaldırma ya da kapsamını daraltma taleplerine karşı korunmuş olmaktadır. 35 Federal Alman sistemindeki anayasa şikâyeti, bütün yasama, yürütme ve yargı işlemine karşı yapılabilmesi nedeniyle en kapsamlı bireysel başvuru yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca bireysel başvuru konusunda Federal Alman Anayasa Mahkemesi nin yarım asırlık bir deneyime sahip olması ve günümüzde en az sorunla işleyen yerlerden biri olarak kabul edilmesi, Federal Alman sisteminin önemli yönleri arasındadır. 36 Anayasa şikâyetini, yukarıda olduğu gibi dava türü olarak tanımlarsak, Göztepe ye göre; Federal Almanya dışında, aynı geleneğe sahip olduğu söylenebilecek olan Avusturya, İsviçre, Meksika, Arjantin, Kolombiya ve Brezilya, Avrupa nın diğer ülkelerinden Belçika, İspanya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti nde, Uzak Doğu da ise Kore de anayasa şikâyeti kurumu kabul edilmiştir ve uygulanmaktadır. 37 Ülkemizde ise özellikle Avrupa Topluluğu na üyelik süreciyle birlikte temel hak ve özgürlüklerin daha etkin bir güvenceye kavuşturulması fikri kuvvet kazanmıştır. Bu alanda mevcut koruma mekanizmalarının yetersiz kaldığı düşüncesi Türkiye nin yabancı deneyimleri dikkate almasını gerekli kılmıştır. Anayasa Mahkemesi nin kendisi ve doktrinin bir bölümü temel haklar konusunda etkin bir koruma sağlamak için Almanya, Avusturya ve İspanya örneklerinde gördüğümüz Anayasa Mahkemesi ne bireylerin başvurusunun kabulünü şart 34 GÖREN, Zafer, Anayasa Mahkemesi ne Kişisel Başvuru (Anayasa Şikâyeti), Anayasa Yargısı, Ankara 1994, S.11, s GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s KILINÇ, s GÖZTEPE, Anayasa Şikâyeti, s akademikteklif

14 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi olarak görmektedir. 38 Nitekim bu kurum 2010 anayasa değişiklikleri ile Türkiye de de mevzuatımıza girmiş bulunmaktadır. Referandumun ardından bireysel başvuru mekanizmasının Anayasa Mahkemesi ne süper yetkili mahkeme sıfatı kazandıracağı yönündeki iddialara karşı, 39 bu yolun uygulamaya geçirilmesinin Türk yargısını Avrupa standartlarına ulaştıracağını da savunanlar olmuştur Türkiye de Bireysel Başvuru Yolunun Kabulü ve Etkileri Türkiye de 12 Eylül 2011 tarihinde kabul edilen anayasa değişiklikleri ile Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru mekanizması ihdas edilmiştir Anayasasının 2. maddesi Türkiye Cumhuriyetinin, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğunu öngörmektedir. Yine Anayasanın 5. maddesinde devletin temel amaç ve görevleri arasında kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmıştır. Devletin amaçlarından birinin temel hak ve özgürlüklerin kamu gücü tarafından ihlal edilmesini önlemek, temel hak ve özgürlük ihlallerini ortadan kaldırmak veya bu ihlalleri müeyyideye bağlamak olduğu düşünülürse bireysel başvuru yolunun kabul edilmesi, Anayasanın 2. ve 5. maddesinin öngördüğü ilkelerin daha da güçlendirilmesi yolunda önemli bir adım olarak kabul edilebilir. 41 Kıta Avrupa sı ve Latin Amerikan hukuk sistemleri içinde yer alan pek çok ülkenin kabul ettiği bireysel başvuru müessesesi, Anglo-Amerikan hukukunda teknik anlamda bulunmasa da bireysel başvuruya benzer kanun yolları bu sisteme dâhil ülkelerde de mevcuttur Bireysel Başvuru Yolunun Türkiye deki Gelişimi Anayasal yargı yolunun kişilerin doğrudan başvurusuna açılmasının esas 38 SAĞLAM, Musa, Bireylerin Anayasa Mahkemesine Başvurusu (Bir Reform Önerisi), Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Ankara 2005, S.60, s Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker ve Danıştay Başkanı Mustafa Birden in medyaya verdikleri demeçler. (Ocak 2011) 40 KARAKAŞ, Işıl, Bireysel Başvuru Yargıyı Avrupa Standartlarına Ulaştıracak, haber.php?id=33242 ( ) 41 AYDIN, s AYDIN, s.123. akademikteklif 71

15 Arş. Gör. Akif TÖGEL sebebi kişilerin haklarında yasal, idari veya yargısal bir işlem nedeniyle meydana gelen ihlallere son verilmesi gereğidir de Anayasa koyucu bireysel başvuru yolunun kabulü taleplerine olumlu cevap vermemiş ve bu yol Anayasa da yer almamıştır. Anayasa Mahkemesi de Anayasa koyucunun bu iradesine saygılı davranmıştır. 43 Zaten Anayasa yargısı bağlamında yeni yeni çalışmaya başlayan Mahkemenin işleyemez hale geleceği endişesi bazı kararlara da yansımıştır. 44 Bireysel başvuru yolunun Türk sistemine girmesi yönündeki tartışmalar 1961 Anayasası nın kabulü döneminde cereyan etmiş ancak, 1982 Anayasası nın hazırlanmasında temel fikir Anayasa Mahkemesinin yetkilerini genişletmekten ziyade daha da azaltmak yönünde olmuştur. Anayasa koyucunun bu yolu kabul etmemesine paralel olarak Anayasa Mahkemesi de sistematik bir biçimde bireylerden gelen başvuruları reddetmiştir. 45 Anayasa Mahkemesinin kuruluşundan beri ne Anayasalarda ne de kendi kuruluş ve işleyişine ilişkin yasalarda bireysel başvuru yolunu kabul eden bir hüküm bulunmamasına rağmen, bireyler ihlal edildiğine inandıkları haklarının yeniden tanınmasını 46 veya Anayasa ya aykırı olduğunu düşündükleri bir yasanın iptalini Mahkeme den istemekten geri durmamışlardır. 47 Anayasa Mahkemesi ise zamanla yerleşik bir içtihat oluşturmuş ve kişilerden gelen başvuruları dosyanın daha ilk inceleme safhasında reddetmiştir Anayasası nın kabulü Mahkeme nin söz konusu içtihadında herhangi bir değişikliğe yol açmamıştır. Zaten bu Anayasa nın ilk on iki yıllık döneminde yapılan on beş bireysel başvurudan hiçbiri Anayasa Mahkemesi nce incelenmemiştir. Diğer yandan Anayasa Mahkemesi sadece Anayasa ya aykırılık itirazını ortaya koyabilmek amacıyla yerel mahkemeler önünde açılan davalar vesilesiyle yapılan Anayasa ya aykırılık iddialarını yaptığı ilk inceleme sonucunda reddetmiştir. 49 Zamanla 1982 Anayasası, iç hukuku Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi y- 43 SAĞLAM, s E. 1967/21, K. 1968/36, K. T. 26 Eylül 1968, AYMKD S. 6, s SAĞLAM, s E. 1962/15, K. 1961/13, K. T. 5 Eylül 1962, AYMKD S. 1, s E. 1962/2, K. 1962/1, K. T. 5 Eylül 1962, AYMKD S.1, s E. 1962/2, K. 1962/1, K. T. 5 Eylül 1962, AYMKD S. 1, s E. 1981/5, K. 1981/14, K. T. 18 Mart 1981, AYMKD S. 19, s akademikteklif

16 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi le uyum içine sokmak amacıyla, önemli değişikliklere uğramıştır. Bunlardan ilki 23 Temmuz 1995 gün ve 4121 sayılı Anayasa nın bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkındaki kanundur ve bu kanun diğer düzenlemeleri yanında Anayasa nın başlangıç bölümünün 1 ve 2. Paragraflarını kaldırmış ve siyasi partilerin ve sendikaların hukuki statülerinde düzeltmeler yapmıştır. 50 Bu yöndeki ikinci değişiklik, 51 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM) Türkiye yi cezalandıran bir kararının ardından yapılmıştır (İncal/Türkiye davası). Bu kararında AİHM 52, Devlet Güvenlik Mahkemeleri nin sivil ve askeri hâkimlerden oluştuğunu belirterek Anayasa nın 143. maddesini Sözleşme nin 6. maddesine aykırı bulmuştur. Mahkeme ye göre askeri hâkimlerin varlığı nedeniyle davacı kişi bu mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığından şüphe etmekte haklıdır. Bunun üzerine TBMM 18 Haziran 1999 gün 4388 sayılı Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa yla Devlet Güvenlik Mahkemeleri nin sadece sivil hâkimlerden oluşacağına karar vermiştir. İçerik ve kapsamı açısından oldukça önemli olan üçüncü değişiklik, 3 Ekim 2001 gün ve 4709 sayılı Anayasa nın Değiştirilmesi Hakkında Yasa 53 ile yapılmıştır. Dördüncü değişiklikte ise, 7 Mayıs 2004 günlü ve 5170 sayılı Anayasa değişikliğine dair yasa, benzer gerekçelerle kabul edilmiştir. 54 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa metni arasında açık bir paralellik bulunması nedeniyle Anayasa Mahkemesi nin müdahale alanının insan hakları ihlallerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi normal kabul edilmelidir Mayıs 2010 tarihinde TBMM tarafından kabul edilip 13 Mayıs 2010 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan, ancak 12 Eylül 2010 tarihli halkoylaması sonucunda yürürlüğe giren 5982 sayılı Anayasa Değişikliği Hakkında Kanun, bu konudaki beşinci değişiklik olarak yargı alanında çok kapsamlı değişiklikler öngörmektedir. Bu değişiklikler arasında Anayasa Mahkemesi nin kuruluşu, üyelerinin görev süresi, Mahkeme nin görev ve yetkileri ile çalışma ve yargıla- 50 Tanör, Bülent Yüzbaşıoğlu, Necmi, 1982 Anayasası na Göre Türk Anayasa Hukuku,12. Baskı, İstanbul 2012, s sayılı Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa 18 Haziran 1999 günlü ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa 17 Ekim 2001 günlü ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır Mayıs 2004 günlü ve 5170 sayılı Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa 22 Mayıs 2004 günlü ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır. 55 SAĞLAM, s.146. akademikteklif 73

17 Arş. Gör. Akif TÖGEL ma usulleri hakkındaki önemli yenilikler yer almaktadır. 56 Anayasa nın 148. maddesine eklenen üç, dört ve beşinci fıkralar ile Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuruları inceleme yetkisi verilmiştir. Buna göre, Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir. Anayasa değişikliği teklifinin madde gerekçesinde, Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru hakkının tanınmasının sebebi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) Türkiye aleyhine her yıl binlerce başvuru yapılması olarak gösterilmiştir. Bu yeni kurumla hedeflenen amaç, bu başvuruların iç hukuk yollarında çözüme bağlanmasıdır. Bu hak doğrultusunda yapılacak insan hakları ihlâl başvurularının incelenmesi ve karara bağlanması, Anayasa Mahkemesince gerçekleştirilecek, böylelikle AİHM ye yapılacak başvurular azaltılacaktır Nisan 2011 tarihli Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile Anayasa nın 148/V doğrultusunda bireysel başvuruya ilişkin usul ve esasları düzenlenmiştir. Yasa koyucu, bireysel başvuruyu ayrı bir kanunda düzenlemek yerine, Anayasa Mahkemesi nin yetki ve görevlerinin neredeyse tamamını tek bir kanunda düzenleme yoluna gitmiştir. 58 Bireysel başvuru yolunun Türkiye deki gelişiminin, özellikle 1961 Anayasası dönemindeki tartışmaları hatırlayacak olursak bu sürecin kendiliğinden gelişmediğini söylemek mümkündür. Anayasal boyutta hak arama özgürlüğü bağlamında yorumlanabilecek bireysel başvuru yolu, daha çok Avrupa Birliği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi oluşumların yorumları ve tespitleri üzerine mevzuatımıza girmiş bulunmaktadır. Uygulama bakımından tarihsel seyir içerisinde bireyler tarafından yoğun olarak talep edilmesine rağmen Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan reddedilen bu yol, sonraki yıllarda özellikle Eylül 2010 tarih ve sayılı Resmi Gazete. 57 7/11/1982 Tarih ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Anayasa Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, Yasama Yılı: 4, S. Sayısı: 497, 58 3 Nisan 2011 Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete. 74 akademikteklif

18 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi günümüze yaklaştıkça Mahkemenin önerileri arasında da ilgi çekici bir biçimde yer almaktadır Bireysel Başvuru Yolunun Getirilmesinin Amacı ve 6216 Sayılı Kanun Uygulaması Türkiye nin 1990 lı yılların sonlarından beri yürüttüğü Avrupa Birliği uyum süreci ve bu süreçle birlikte ilerleyen anayasal ve yasal değişiklikler, temel hak ve özgürlüklerin kapsamı ve güvenceleri konusunda birçok gelişmeye imkân tanımıştır. Birçok kişi ve kurum tarafından bazı çekincelerle birlikte önerilen Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu da, insan hakları yolunda elde edilmeye çalışılan ilerlemeye katkı sağlayabilecek yeni bir güvence mekanizmasıdır. Sonuçta, bu ve benzeri gerekçelerle 1961 Anayasasının hazırlık aşamasında tartışılan ancak reddedilen, 1982 Anayasası hazırlığı sırasında ise hiç gündeme gelmeyen bireysel başvuru yolu, 2010 yılı Anayasa değişikliği ile hukuk sistemimize dâhil edilmiştir. 59 Türkiye de uzun bir zamandır bireylere Anayasa Mahkemesine doğrudan başvuru yolunun tanınması yolunda öneriler getirilmiştir. Bu konu, özellikle Anayasa Mahkemesinin yeniden yapılandırılmasına ilişkin 2004 yılında kendi hazırladığı ve hükümete sunduğu taslakta 60 bireysel başvuru yolunun önerilmesiyle daha fazla tartışılır olmuştur. Bu taslak öncesinde çok görünür olmasa da, Anayasa Mahkemesinin taslağı üzerinde yürütülen tartışmalarda görülmüştür ki, Anayasa Mahkemesinin talebi yanında Anayasa Hukuku öğretisinde de Türkiye de bireysel başvuru yolunun benimsenmesinin temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından olumlu olacağına dair geniş bir fikir birliği bulunmaktadır. 61 Bireylere Anayasa Mahkemesine başvuru yolunun açılması konusundaki en önemli muhalefet ise; bu kurum dolayısıyla kendileri ile Anayasa Mahkemesi arasında ve Anayasa Mahkemesi lehine bir hiyerarşi oluşacağı ve yüksek mahkemeler arasındaki eşitliğin ortadan kalkacağı yönünde itirazları olan diğer 59 UZUN, s Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin in Anayasa Mahkemesinin 42. Kuruluş Yıldönümü Nedeniyle Düzenlenen Sempozyum un Açılış Konuşması, Anayasa Yargısı 21, Ankara, 2004, s Bireysel başvuru yolunun Türkiye de beklenen faydayı sağlamayacağı ve çeşitli sebeplerle gereksiz olduğuna ilişkin eleştiriler için bkz: YAZICI, Serap; Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye: Seçkincilikten Toplum Sözleşmesine, İstanbul, 2011, s akademikteklif 75

19 Arş. Gör. Akif TÖGEL yüksek mahkemelerden gelmiştir. 62 Anayasa Mahkemesinin bir süper temyiz mahkemesi haline dönüşeceği fikri diğer yüksek mahkemeler haricinde, doktrinde bazı yazarlar tarafından da savunulmuş, Türkiye nin Anayasal yargı yapısına uygun olmayan bir eklenti olarak nitelenmiştir. 63 Anayasa tartışmalarına, hazırladıkları anayasa önerileri ile katılan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 64 ile Türkiye Barolar Birliği 65 gibi bazı kurumların anayasa önerilerinde de Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu tanınmaktadır. Anayasal ve yasal düzenlemelerin gerekçelerinin yanında, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruya ilişkin kurumların ve hukukçuların önceki önerilerinin ve bu yönde yürütülen tartışmaların da en önemli gerekçelerinden birisinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türkiye den giden dava sayısını azaltmak olduğunu söylemek mümkündür. Anayasa Mahkemesinin 2004 yılında kendi kuruluşuna ilişkin hazırladığı taslakta bireysel başvuru yolunu öngörmesinin sebeplerinden birisi olarak bu gerekçe belirtilmektedir. 66 Bireysel başvuru yolunu öneren yazarların çoğunluğunun da, bu doğrultudaki görüşlerini desteklemek için ileri sürdükleri gerekçelerden birisi hep bu olmuştur. Örneğin Kılınç, bireysel başvuru yolunun, ülke aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde yapılan başvuruları azaltacağını belirttikten sonra, örnek olarak İngiltere ve Almanya arasında karşılaştırma yapmaktadır. İngiltere de demokrasi, parlamento ve yargı gibi kurumların Federal Almanya dan çok daha eski olmasına rağmen, ülke nüfusuna oranla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde İngiltere aleyhine verilen ihlal kararlarının Almanya aleyhine verilenlerden daha fazla olduğunu belirtmektedir. Bunun nedeninin de, Almanya da iyi işleyen bir anayasa şikâyeti kurumunun olduğu konusunda Alman hukukçular arasında bir görüş birliği olduğunu söylemektedir. 67 Anayasadaki bu yeni yetkinin usul ve esaslarının düzenlenmesinin yanı sıra, diğer kapsamlı değişikliklerin kuruluş yasasında düzenlene bilmesi için, 62 SAĞLAM, s YAZICI, Serap; Yeni Bir Uygulama Olarak Anayasa Şikâyeti: Umutlar, Beklentiler ve Gerçekler AİHM ve TÜRKİYE-II: Anayasa Şikayeti ve AİHM Sempozyumu, Ankara 2010, s Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Önerisi, Anayasa 2000, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yayını, Ankara 2000, s Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Önerisi, Türkiye Barolar Birliği Yayını, Ankara, 2001, s KILIÇ, Haşim; Türk Anayasa Mahkemesinin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Öneri (Türkiye Raporu), Anayasa Yargısı 21, Ankara 2004, s KILINÇ, s akademikteklif

20 Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Yolu nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne Yapılan Başvurulara Etkisi yepyeni bir yasa yapılması gereksinimi doğmuştur. Bu doğrultuda 10 Kasım 1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesi nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un yerine geçecek olan 6216 sayılı Kanun çalışmalarına başlanmıştır. 11 Ocak 2011 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından TBMM Başkanlığı na sunulan tasarı, hem komisyon, hem de Genel Kurul aşamasında iktidar partisi ile muhalefet partileri arasındaki şiddetli tartışmalara neden olmuş ve tasarı, önemli olarak nitelenebilecek değişikliklerle 30 Mart 2011 de TBMM de kabul edilmiş, 3 Nisan 2011 tarihli Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bireysel başvuruların kabulü için gerekli personelin temini, Mahkeme üyelerinin, temel hak ve özgürlüklerin korunmasıyla ilgili bu önemli kurumla ilgili yeterli bilgi edinmelerine zaman tanınması, anılan yasayla Anayasa Mahkemesi İçtüzüğündeki düzenlemelere bırakılan hususların yeni İçtüzük yapılması için öngörülen altı aylık sürede tamamlanacak olması gibi nedenlerle, 6216 sayılı kanunun 76. maddesi uyarınca, bireysel başvuruyu düzenleyen 45 ila 51. maddeler 23 Eylül 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun geçici 1. maddesinin 8. bendine göre ise, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak başvuruları inceleyebilecektir. Yani geriye dönük bir bireysel başvuru incelemesi mümkün olamayacaktır. 68 Öncelikle belirtmek gerekir ki, Anayasa nın 148. maddesinde sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki haklardan bahsedilirken, 6216 sayılı Kanun un 45. maddesinin 1. fıkrası, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin yanında Türkiye nin taraf olduğu Protokolleri de başvuru kapsamına almıştır. Bu protokollerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile kurulan sistemin ayrılmaz bir parçası olduğu düşünüldüğünde bunun yerinde bir genişletme olduğu söylenebilir. Aksi halde bu protokollerde düzenlenen birçok hak ve özgürlük, başvuru hakkının kapsamı dışında kalacaktır. 69 Hangi hakların başvuru hakkının kapsamında olduğuna yakından bakıldığında, Anayasa da güvence altına alınmış tüm hakların değil, bu temel hak ve özgürlüklerden AİHS ve AİHS nin Türkiye nin taraf olduğu ek protokolleri kapsamında korunanların bireysel başvuru konusu edilebileceği görülmektedir. Bu düzenleme ile ilk bakışta sosyal ve ekonomik hakların kapsam dışında bırakıldığı anlaşılmaktadır. Anayasal ve 68 GÖZTEPE, Türkiye de Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru, s Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun Tasarısı ile Anayasa Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, Yasama Yılı: 5, S.Sayısı: 696, s.19. akademikteklif 77

21 Arş. Gör. Akif TÖGEL yasal düzenlemeler gereğince başvuru konusu olabilecek haklar bunlardan ibarettir. Bu açıdan, evlenme hakkı gibi AİHS nde yer alıp da 1982 Anayasasında güvence altına alınmamış olan haklar için bireysel başvuruda bulunma hakkı olmayacaktır. Buna karşılık, her hangi bir hak, Anayasa da korunduğu için bireysel başvuruya konu olabilen başka bir hakkın kapsamında değerlendiriliyorsa, bireysel başvuru yolundan yararlanabilecektir sayılı Kanun un 45. maddesinin son fıkrasına göre, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için, İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir. Oysa Anayasa nın 148. maddesinde olağan kanun yolları ifadesi geçmekte iken, Kanun da bunun idari ve yargısal başvuru yolları olarak ifade edilmesi hem karışıklığa sebep olabilecektir hem de gereksiz tartışmalar yaratabilecektir. Öncelikle yargısal başvuru yolları nın olağanüstü başvuru yollarını da kapsayacak şekilde anlaşılmaması ve burada bireysel başvuru için sadece olağan kanun yollarının tüketilmesinin yeterli görülmesi doğru olacaktır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda da, olağan kanun yollarının tüketilmesi yeterli görülmekte, ayrıca olağanüstü kanun yollarına başvurmuş olma şartı aranmamaktadır. 71 Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; eğer başvuru yolu öngörülmemişse, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Otuz günlük başvuru süresinin başlangıcı olarak, müracaat edilen son başvuru yolunun sonucunun kişiye tebliği tarihini anlamak gerekecektir. Başka bir ifadeyle, başvuru yapılan son merciin kararı kişiye tebliğ edildikten sonra otuz günlük süre başlayacaktır. 72 Anayasa ya aykırı olarak Kanun da yapılan bu genişletme sonucunda, yine 2010 Anayasa değişikliği ile kabul edilen Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru gündeme gelebilecektir. Bu kurum bir idari başvuru yolu olarak değerlendirilir ve bireysel başvuru yapabilmek için kendisine başvuru zorunluluğu getirilirse, kademeli ve uzun bir süreç yaratılmış olacaktır. Kamu Denetçiliği Kurumunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olması sebebiyle idari bir baş- 70 SABUNCU, Yavuz- ESEN ARNWİNE, Selin; Türkiye İçin Anayasa Şikâyeti Modeli - Türkiye de Bireysel Başvuru Yolu, Anayasa Yargısı 21, Ankara 2004, s UZUN, s sayılı kanun, madde 47, 5. Fıkra. 78 akademikteklif

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU seta Analiz. SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı www.setav.org Şubat 2012 ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU YOLU (ANAYASA ŞİKÂYETİ) BEKLENTİLER VE RİSKLER CEM DURAN UZUN S E T A A N

Detaylı

Bireysel Başvuru Yolu

Bireysel Başvuru Yolu Dr. Ebru KARAMAN Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru Yolu İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR: ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1982 Anayasası nın 148. ve 149. Maddeleri ile geçici 18. maddesi hükümleri ve ayrıca 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARYAĞDI TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 22956/04) KARAR STRAZBURG 8 Ocak 2008 İşbu karar AİHS nin

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü30 Mayıs 2009 CUMARTESİResmî GazeteSayı : 27243 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2009/16 Karar Sayısı : 2009/46 Karar Günü : 12.3.2009 İTİRAZ

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği taslağı tarafımızca incelenmiş olup, aşağıda taslağın hukuka aykırı ve eksik olduğunu düşündüğümüz yönlerine

Detaylı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Nihat Kayar Mersin Üniversitesi, Đ.Đ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü Giriş Anayasa Mahkemesi ilk defa 1961 Anayasası ile kurulmuş ve ilk

Detaylı

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi tarafından, 5.5.2004 günlü, 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sağlık ve Yardımcı Sağlık Personeli Tarafından

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK) T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK) ŞİKAYET NO : 2015/5132 KARAR TARİHİ : 01/04/2016 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU : Türkiye Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE CELAL ÇAĞLAR TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 11181/04) KARAR STRAZBURG 20 Ekim 2009 İşbu karar AİHS

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

Sirküler Rapor 26.05.2014/127-1

Sirküler Rapor 26.05.2014/127-1 Sirküler Rapor 26.05.2014/127-1 ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN REDDEDİLEN TARİFEYE DAYANILARAK FAZLA KESİLMİŞ VERGİLERİN İADESİ İLE İLGİLİ ÇALIŞAN TARAFINDAN YAPILAN BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİNDEN

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI :F.Y.

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI :F.Y. T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ŞİKAYET NO : 04.2013.1870 KARAR TARİHİ : 10/03/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU :F.Y. : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Ziyabey Cad. No:6 Balgat/ANKARA

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014 İTİRAZ USULLERİ BMMYK Kasım 2014 İtiraz Usülleri Etkili çare Son karara kadar ülkede kalma hakkı Sınırdışı edilmeme İdari ve yargısal itiraz hakkı İdari süreçler: İlk aşamada dosyayı inceleyen kişiden

Detaylı

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU Volkan ERDOĞDU* Öz Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye nin taraf olduğu protokoller kapsamında koruma altına alınan

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

AKOFiS. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS. Halkla İlişkiler Başkanlığı Yargılama Sürelerinin Uzunluğu ile Mahkeme Kararlarının Geç veya Kısmen İcra Edilmesi ya da İcra Edilmemesi Nedeniyle Tazminat Ödenmesine Dair Kanun Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana

Detaylı

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ T.C. ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU FORMU Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 59. maddesine göre hazırlanmıştır. 1 BİREYSEL BAŞVURU FORMU I- KİŞİSEL BİLGİLER A- GERÇEK KİŞİLER İÇİN BAŞVURUCUNUN 1- T.C. KİMLİK

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları,

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

PAZARLIK USULÜNDE DAVET EDİLMEYEN FİRMALAR İHALEYE KATILABİLİR Mİ? DANIŞTAY KARARI ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

PAZARLIK USULÜNDE DAVET EDİLMEYEN FİRMALAR İHALEYE KATILABİLİR Mİ? DANIŞTAY KARARI ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME BİLGİ NOTU SERİSİ PAZARLIK USULÜNDE DAVET EDİLMEYEN FİRMALAR İHALEYE KATILABİLİR Mİ? DANIŞTAY KARARI ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME ÖZET: Bu bilgi notunda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu nun 21 inci maddesinin

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 1. KONU: Yatırım indirimi müessesesi, yatırımları desteklemek amacıyla bir vergi teşviki olarak ilk defa 1963 Yılında 202 sayılı

Detaylı

I- Anayasa ya Aykırılığı İtiraz Yoluyla İleri Sürülen Hüküm

I- Anayasa ya Aykırılığı İtiraz Yoluyla İleri Sürülen Hüküm I- Anayasa ya Aykırılığı İtiraz Yoluyla İleri Sürülen Hüküm Somut olayda Mahkememiz önündeki uyuşmazlığa uygulanması söz konusu olan ve fakat Anayasa ya aykırı olduğu değerlendirilen hüküm 556 sayılı KHK

Detaylı

A. Yasa Hükmünün Anlamı

A. Yasa Hükmünün Anlamı A. Yasa Hükmünün Anlamı 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun un 11.10.2011 günlü, 663 sayılı Kanun Hükmünde

Detaylı

Uzun Sok. Kolotoğlu İşhanı Kat: 3 No:75 - TRABZON Temyiz Eden ve Karşı Taraf (Davalı) : Karayolları Genel Müdürlüğü - ANKARA

Uzun Sok. Kolotoğlu İşhanı Kat: 3 No:75 - TRABZON Temyiz Eden ve Karşı Taraf (Davalı) : Karayolları Genel Müdürlüğü - ANKARA Temyiz Eden (Davacı) : Vekili : Uzun Sok. Kolotoğlu İşhanı Kat: 3 No:75 - TRABZON Temyiz Eden ve Karşı Taraf (Davalı) : Karayolları Genel Müdürlüğü - ANKARA Vekili : Av. Cansın Sanğu (Aynı adreste) İstemin

Detaylı

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU 2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa

Detaylı

2- Dâvanın, her biri hakkında aynı sebepten neşet etmesi. hükmü öngörülmüş. iken,

2- Dâvanın, her biri hakkında aynı sebepten neşet etmesi. hükmü öngörülmüş. iken, A- 01/10/2011 yürürlük tarihli 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu ndan önce yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu nun 43. maddesinde düzenlenen İHTİYARİ DAVA ARKADAŞLIĞI müessesesi

Detaylı

Federal Almanya Cumhuriyeti nde Anayasa Şikayeti

Federal Almanya Cumhuriyeti nde Anayasa Şikayeti Federal Almanya Cumhuriyeti nde Anayasa Şikayeti I. Anayasa Şikayetinin Ortaya Çıkışı Prof. Dr. Rudolf Mellinghof Federal Almanya Cumhuriyeti bu yıl Paul Kilisesi Anayasası nın 160. yıldönümünü, Federal

Detaylı

Federal İdare İş Mahkemesi

Federal İdare İş Mahkemesi Federal İdare İş Mahkemesi Karar Tarihi : 15.10.2013 Sayısı : 1 ABR 31/12 Çev: Alpay HEKİMLER * İşçiler, kendileri için işveren tarafından hizmet içi kullanım için tahsis edilmiş olan e-mail adreslerini

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU VE VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA UYGULANMASI

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU VE VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA UYGULANMASI INDIVIDUAL APPLICATION TO THE CONSTITUTIONAL COURT AND IMPLEMENTATIONS ON TAX DISPUTES Abstract Yazar / Author: Erhan Gümüş 1 The constitutional complaint, which applied in advanced legal systems and aimed

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 13 Haziran 2011 Nr.ref: RK 120/11 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Dava no: KI 124/10 Başvurucu Shkurte Krasniqi Kosova Yüksek Mahkemesi A.nr.771/2010 sayı ve 27 Ekim 2010 tarihli kararının Anayasaya

Detaylı

Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen: Tüketici Dernekleri Federasyonu. : 1- Başbakanlık - ANKARA. 2- Maliye Bakanlığı - ANKARA

Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen: Tüketici Dernekleri Federasyonu. : 1- Başbakanlık - ANKARA. 2- Maliye Bakanlığı - ANKARA T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2010/14697 E:2010/14697 Danıştay Onuncu Dairesinin; sabit oranlı Türk Lirası tüketici kredilerinde faiz tahakkukunun ve buna bağlı kaynak kullanımını destekleme

Detaylı

D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2011/10572

D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2011/10572 D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/10572 Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Vekili ;Av. Nurten Çağlar Yakış Selanik Cad. No:19/1 - Kızılay/ANKARA Davalı

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120

İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 410 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/21152 Karar No. 2012/20477 Tarihi: 12.06.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 DAVA ŞARTI GİDER AVANSININ

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.5.2005 tarihli ve 5352 Sayılı Adli Sicil Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ektedir. Gereğini arz ederim. 29 Ocak

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM

ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM Necdet UZEL İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa Göre ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun

Detaylı

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-4-34 Karar Sayısı : 15-34/525-166 Karar Tarihi : 01.09.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr. Ömer TORLAK :

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI : S.K

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI : S.K T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ŞİKAYET NO :02.2013/560 KARAR TARİHİ:26/02/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ ŞİKAYET EDİLEN İDARE : S.K : Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü

Detaylı

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması

Detaylı

Anayasa Şikayeti Sistemi: Kore Deneyimi

Anayasa Şikayeti Sistemi: Kore Deneyimi Anayasa Şikayeti Sistemi: Kore Deneyimi Uluslararası sempozyumun saygıdeğer katılımcıları, Kim, Jong Dae Türk Anayasa Mahkemesi nin kuruluşunun 47. Yıldönümünü kutladığımız bu anlamlı günde sizlere hitap

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

2010-2011 TÜBİTAK Bursu ile İngiltere nin Essex Üniversitesi nde bir yıl boyunca Doktora Sonrası Araştırması

2010-2011 TÜBİTAK Bursu ile İngiltere nin Essex Üniversitesi nde bir yıl boyunca Doktora Sonrası Araştırması Adı Soyadı : ABDURRAHMAN EREN Anayasa Hukuku Doçenti İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Türkiye İnsan Hakları Kurumu Üyesi E-mail:aeren70@hotmail.com Tel:

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 12 Aralık 2011 Nr. Ref.: RK175/11 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Dava No: KI 92/11 Başvurucu Muhamet Bucaliu Devlet Savcılığının KMLC. nr. 37/11 sayı ve 2 Haziran 2011 tarihli tebligatının Anayasaya

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU (ANAYASA ŞİKÂYETİ) Prof. Dr. Hasan Tahsin FENDOGLU 1 I. BİREYSEL BAŞVURU HAKKI:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU (ANAYASA ŞİKÂYETİ) Prof. Dr. Hasan Tahsin FENDOGLU 1 I. BİREYSEL BAŞVURU HAKKI: ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU (ANAYASA ŞİKÂYETİ) Prof. Dr. Hasan Tahsin FENDOGLU 1 I. BİREYSEL BAŞVURU HAKKI: Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu,

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ KANUNLARIN ANAYASAYA UYGUNLUK DENETİMİ, ANAYASA YAPIM VE DEĞİŞTİRİLME Kanunların

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları

Alman Federal Mahkeme Kararları Alman Federal Mahkeme Kararları Avrupa Adalet Divanı Karar Tarihi : 06.11.2012 Sayısı : C-286/12 Çev: Alpay HEKİMLER * Emeklilik yaşının, geçiş süreci öngörülmeden radikal bir biçimde düşürülmesi, yaş

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

ĐKĐNCĐ DAĐRE. (Başvuru No. 14697/07) KARAR STRAZBURG. 24 Eylül 2013

ĐKĐNCĐ DAĐRE. (Başvuru No. 14697/07) KARAR STRAZBURG. 24 Eylül 2013 ĐKĐNCĐ DAĐRE BEŞERLER YAPI SAN. VE TĐC. A.Ş. / TÜRKĐYE (Başvuru No. 14697/07) KARAR STRAZBURG 24 Eylül 2013 Đşbu karar nihai olup, şekli düzeltmelere tabi tutulabilir. T.C. Adalet Bakanlığı, 2013. Bu gayrıresmi

Detaylı

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ YORUM KAVRAMI Betül CANBOLAT Kanun hükmü, yasama organının tercih ettiği çözümün yazılı olarak ifade edilmesidir. Kullanılan

Detaylı

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU İKİNCİ DAİRE KARARI Esas No 2013/149. Karar No 2013/1034

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU İKİNCİ DAİRE KARARI Esas No 2013/149. Karar No 2013/1034 Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu İkinci Dairesi aşağıda isimleri yazılı üyelerin katılımı ile tarihinde toplandı....eski Hâkimi hâlen emekli... (... ) ile... Hâkimi... (...) hakkında, Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir.

Alman Federal Mahkeme Kararları. Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir. Federal İş Mahkemesi Karar Tarihi: 1.12.2004 Sayısı : 7 AZR 198/04 Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir. Özü: Belirli süreli bir hizmet sözleşmesi

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ ANAYASA KAVRAMI, TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI, ANAYASACILIK HAREKETLERİ ANAYASA

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

Karar N0:542 18.02.2005 - KARAR-

Karar N0:542 18.02.2005 - KARAR- T.C. ANKARA BÛYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar N0:542 18.02.2005 - KARAR- Eskişehir Yolu Kentsel Dönüşüm Proje ve Gelişim alanında 1/5000 ölçekli sınır teklifinin onayına ilişkin İmar ve Bayındırlık

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

Avusturya Anayasa Hukukunda Anayasa Şikayeti ve Bireysel Başvuru

Avusturya Anayasa Hukukunda Anayasa Şikayeti ve Bireysel Başvuru Avusturya Anayasa Hukukunda Anayasa Şikayeti ve Bireysel Başvuru 1. Anayasanın Bekçisi Olarak Anayasa Mahkemesi Gerhart Holzinger 1 Ekim 1920 tarihinde kabul edilen Federal Anayasa ile kurulan Anayasa

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve kapsam TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1)

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Nurol Maslak Plaza Ayazağa Mah. Büyükdere Cad. A ve B Blok No:255-257 Kat:5 Maslak/İstanbul, Türkiye Tel: + 90 (212) 366 60 00 Fax: + 90 (212) 366 60

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KÖKSAL VE DURDU TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 27080/08 ve 40982/08) KARAR STRAZBURG 15 Haziran

Detaylı

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ Madde 1: Topluluğun Adı Ve Merkezi a)topluluğun Adı : Bilgesam Gençlik Platformu dur. b)topluluğun Merkezi : İstanbul dur. Madde 2: Topluluğun Kurulma Amacı 1-BİLGESAM

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG. 26 Ocak 2010

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG. 26 Ocak 2010 COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG 26 Ocak 2010 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar

Detaylı

YÖNETMELİK HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

YÖNETMELİK HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK 12 Haziran 2015 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29384 Kamu İhale Kurumundan: YÖNETMELİK HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 4/3/2009 tarihli ve 27159

Detaylı

Rapport national / National report / Landesbericht / национальный доклад

Rapport national / National report / Landesbericht / национальный доклад XVI e Congrès de la Conférence des Cours constitutionnelles européennes XVI th Congress of the Conference of European Constitutional Courts XVI. Kongress der Konferenz der Europäischen Verfassungsgerichte

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE ŞENOL ULUSLARARASI NAKLİYAT, İHRACAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru no:75834/01)

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE ŞENOL ULUSLARARASI NAKLİYAT, İHRACAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru no:75834/01) COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE ŞENOL ULUSLARARASI NAKLİYAT, İHRACAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no:75834/01) KARAR STRAZBURG 20 Mayıs

Detaylı

İKİNCİ DAİRE KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR

İKİNCİ DAİRE KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR İKİNCİ DAİRE KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR Başvuru no. 40851/08 Ġlhan FIRAT / Türkiye T.C. Adalet Bakanlığı, 2013. Bu gayri resmi çeviri, Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Merciine Tevdi Kararı, Süre Aşımı Dava Açma Süresi

Anahtar Kelimeler : Merciine Tevdi Kararı, Süre Aşımı Dava Açma Süresi Onbeşinci Daire Yargılama Usulü Kararları İdare Mahkemesi'nce verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile

Detaylı