EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I"

Transkript

1 EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku McGraw Hill, 5th edition ISBN: , 2013.

2 2. Bölüm: Temel Kanunlar 2.1 Giriş 1. Bölümde, akım, gerilim ve güç gibi temel kavramlardan bahsedilmişti. Verilen bir devrede bu değerleri bulmak için bazı temel kanunları bilmek gerekir. Bu kanunlar, Ohm kanunu ve Kirchhoff kanunlarıdır. 2.2 Ohm Kanunu Malzemeler genelde, elektrik yükünün akışını engelleme şeklinde bir karakteristik davranışa sahiptirler. Bu fiziksel özellik veya yetenek, direnç olarak bilinir ve R sembolü ile gösterilir. A kesit alanına sahip herhangi bir malzemenin direnci, A kesiti ile l uzunluğuna bağlıdır. Direnci matematiksel şekilde, R = ρ l olarak gösterebiliriz. A Burada, ρ ohm-metre cinsinden malzemenin öz direnci olarak bilinir. 2

3 Tablo 2.1 de bazı genel malzemeler için ρ değerleri verilmiştir ve hangi malzemelerin iletkenler, yalıtkanlar ve yarı iletkenler için kullanıldığı gösterilmiştir. Bazı malzemelerin öz dirençleri: 3

4 Direnç, en basit pasif elemandır. Şekil 2.1 de direnç ve direncin devre sembolü verilmiştir. Ohm Kanunu: Bir direncin uçlarındaki v gerilimi, dirençten geçen i akımıyla doğru orantılıdır. v i Matematiksel şekilde Ohm Kanunu; v = i R olarak tanımlanır. Bir elemanın direnci; elektrik akımının akışını engelleme yeteneği olarak tanımlanır ve ohm (Ω) ile ölçülür. R = v i ve 1 Ω = 1 V/A dir. 4

5 Akım akışı yüksek potansiyelden düşük potansiyele doğru olduğunda, v = i R olur. Eğer akım düşük potansiyelden yüksek potansiyele doğru akarsa, v = i R olur. R = 0 olan bir eleman kısa devre olarak isimlendirilir. v = i R = 0 olur. (Akım herhangi bir değer olabilir, gerilim sıfırdır.) Bir kısa devre, direnci sıfıra yaklaşan bir devre elemanıdır. (Şekil2.2a). R = olan bir eleman açık devre olarak bilinir. Açık devre için, i = lim = 0 olur. R R v (Gerilim herhangi bir değer olabilir, akım sıfırdır.) Bir açık devre, direnci sonsuza yaklaşan bir devre elemanıdır. (Şekil2.2b). 5

6 Bir direnç sabit veya değişken olabilir. Şekil 2.3 de iki sabit direnç türü gösterilmiştir. a) Tel sarımlı direnç, b) karbon film direnç Değişken dirençler ayarlanabilen dirençlerdir. Şekil 2.4a) da değişken bir direnç sembolü gösterilmiştir. Şekil2.4b) deki değişken bir direnç genellikle potansiyometre veya kısaca pot olarak bilinir. 6

7 Potansiyometre, hareketli bir kontağı bulunan üç uçlu bir elemandır. Şekil 2.5 te pot örnekleri verilmiştir. Şekil 2.6 da bir devre kartındaki dirençler görülmektedir. 7

8 Bütün dirençler Ohm kanununu sağlamazlar. Lineer direnç Ohm kanununu sağlar. Şekil 2.7a) da gösterildiği gibi akım-gerilim karakteristiği lineerdir ve direnci sabittir. Nonlineer direnç Ohm kanununu sağlamaz. Şekil 2.7b) de akım-gerilim karakteristiği gösterildiği gibi direnci akımla değişir. Ampül ve diyot, nonlineer (doğrusal olmayan) dirençlere örnek olarak gösterilebilir. 8

9 R direncinin tersi, iletkenlik olarak isimlendirilir ve devre analizinde kullanılan faydalı bir büyüklüktür. İletkenlik G ile gösterilir: G = 1 R = i v İletkenlik, bir elemanın elektrik akımını ne kadar iyi ilettiğinin ölçüsüdür. İletkenliğin birimi siemes (S) veya mho ( ) dur. 1 S = 1 = 1 A/V İletkenlik, bir elemanın elektrik akımını iletme yeteneğidir. Aynı direnç, ohm veya siemens cinsinden ifade edilebilir. Örnek olarak, 10 Ω ile 0.1 S aynıdır. şeklinde yazılabilir. i = Gv 9

10 Bir direnç tarafından harcanan güç R cinsinden, p = vi = i 2 R = v2 R Bir direnç tarafından harcanan güç G cinsinden, şeklinde ifade edilebilir. p = vi = v 2 G = i2 G Bu denklemleri şöyle yorumlayabiliriz: 1. Bir dirençte harcanan güç, hem akımın hem de gerilimin nonlineer bir fonksiyonudur. 2. Direnç (R) ve iletkenlik (G) pozitif büyüklükler olduğundan, bir dirençte harcanan güç her zaman pozitiftir. Böylece, direnç daima devreden güç çeker. 10

11 Örnek 2.1: Bir elektrikli ütü 120 V da 2 A akım çekmektedir. Direncini bulunuz. Çözüm: Ohm kanunundan, R = v i = = 60 Ω Ödev 2.1: Bir tost makinesinin temel bileşeni (rezistans), elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştüren elektriksel bir elemandır. Buna göre, 15 Ω luk bir rezistansı olan bir tost makinesi 110 V da ne kadar akım çeker? (7.333 A) Ödev 2.2: Şekil 2.9 daki devrede, v gerilimini, G iletkenliğini ve p gücünü hesaplayınız. 30 V, 100 µs, 90 mw 11

12 Örnek 2.2: Şekil 2.8 de gösterilen devrede i akımını, G iletkenliğini ve p gücünü hesaplayınız. Çözüm: Direnç ve gerilim kaynağı aynı uçlara bağlandığından, dirençteki gerilim düşümü gerilim kaynağı kadar olur. Burada akım, i = v R = 30 5 x 10 3 = 6 ma İletkenlik, G = 1 = 1 R 5 x 103 = 0.2 ms Güç değişik yollarla hesaplanabilir: p = vi = 30 6x10 3 = 180 mw p = i 2 R = (6x10 3 ) 2 5x10 3 = 180 mw p = v 2 G = (30) 2 0.2x10 3 = 180 mw 12

13 Örnek 2.2: 20sinπt V luk bir gerilim kaynağı, 5 kω luk bir dirence bağlanmıştır. Dirençten geçen akımı ve harcanan gücü bulunuz. Buradan, i = v = 20sinπt R 5 x 103 = 4sinπt ma p = vi = 80sin 2 πt mw Ödev 2.3: Bir direnç v = 15costV luk bir kaynağa bağlandığında, 30cos 2 t mw anlık güç çekmektedir. i ve R yi bulunuz. (2cost ma, 7.5 kω) 13

14 2.3 Düğüm, Dal ve Çevre Kavramları Bir elektrik devresinin elemanları birbirleriyle çeşitli şekillerde bağlanabildiğinden dolayı, devre topolojisinin temel kavramlarını öğrenmemiz gerekir. Devre topolojisinde, devredeki elemanların yerleştirilmesiyle ilgili özellikleri ve devre bağlantılarını inceleyeceğiz. Dal; akım kaynağı, gerilim kaynağı veya direnç gibi iki uçlu tek bir elemanı ifade eder. Şekil 2.10 daki devrede, 10 V luk gerilim kaynağı, 2 A lik akım kaynağı ve 3 adet direnç olmak üzere 5 adet dal vardır. 14

15 Düğüm; iki veya daha fazla dalın arasındaki bağlantı noktasıdır. Düğüm, bir devrede genellikle bir nokta ile gösterilir. Eğer iki düğümü bir kısa devre birleştiriyorsa, iki düğüm tek bir düğüm oluşturur. Şekil 2.10 daki devrede, a, b ve c olmak üzere üç düğüm vardır. b düğümüne iletken tellerle bağlı olan üç nokta tek bir düğüm oluşturur. Aynı durum c düğümünü oluşturan dört nokta için de geçerlidir. Şekil 2.10 daki devreyi, Şekil 2.11 deki gibi sadece üç düğümle tekrar çizebiliriz. 15

16 Çevre; bir devrede herhangi bir kapalı yoldur. Çevre, bir düğümden başlanarak, herhangi bir düğümden birden fazla geçmeksizin başlangıç düğümüne tekrar gelinmesiyle oluşturulan kapalı bir yoldur. Bir çevre, diğer bir bağımsız çevrede bulunmayan en az bir dalı içeriyorsa bağımsız çevre olarak isimlendirilir. Bağımsız çevreler veya yollar bağımsız denklem sistemleri oluştururlar. Şekil 2.11 de, 2 Ω luk direnç ile oluşturulan abca çevresi bağımsızdır. 3 Ω luk direnç ve akım kaynağı ile oluşturulan ikinci bir çevre bağımsızdır. Üçüncü çevre, 2 Ω luk direnç ile buna paralel bağlı 3 Ω luk dirençten oluşur. Bu çevre de bağımsızdır. Şekil 2.11 de, üç bağımsız çevre bulunmaktadır. 16

17 b adet dal, n adet düğüm ve l adet bağımsız çevreden oluşan bir devre için devre topolojisinin temel teoremi, b = l + n 1 b = 5, n = 3 ise l = 3 olur. İki veya daha fazla eleman, sadece bir düğümü paylaşıyorsa seri bağlıdır ve sonuç olarak aynı akım geçer. İki veya daha fazla eleman, aynı iki düğüme bağlıysa paralel bağlıdır ve sonuç olarak aynı gerilim düşümüne sahiptirler. 17

18 Örnek 2.4: Şekil 2.12 deki devrede dal ve düğüm sayısınız bulunuz. Çözüm: Devrede 4 eleman bulunduğundan, dört dal vardır: 10 V, 5 Ω, 6 Ω ve 2 A. Şekil 2.13 deki devrede bulunan üç düğüm tanımlanmıştır. 5 Ω luk direnç ile 10 V luk gerilim kaynağının her ikisinden aynı akım geçeceğinden seri bağlıdırlar. 6 Ω luk direnç ile 2 A lik akım kaynağının her ikisi de aynı düğümlere (2 ve 3 nolu düğümler) bağlandığından paralel bağlıdırlar. 18

19 Ödev 2.4: Şekil 2.14 deki devrede kaç dal ve düğüm vardır? Cevap: Devrede 5 dal mevcuttur. Şekil 2.15 te tanımlandığı gibi 3 düğüm vardır. 1 Ω luk ve 2 Ω luk dirençler paraleldir. 4 Ω luk direnç ile 10 V luk gerilim kaynağı da paraleldir. 19

20 2.4 Kirchhoff Kanunları Ohm kanunu, devrelerin analizi için tek başına yeterli değildir. Ohm kanunu ile Kirchhoff un iki kanunu birleştirildiğinde elektrik devrelerinin büyük bir kısmı analiz edilebilir. Bu kanunlar; Kirchhoff akım kanunu (KAK) ve Kirchhoff gerilim kanunu (KGK) olarak bilinir. Kirchhoff un birinci kanunu, bir sistemdeki yüklerin cebirsel toplamı değişmez, şeklinde bilinen yüklerin korunumu kanununa dayanır. Kirchhoff akım kanunu (KAK): Bir düğüme (veya kapalı bir sınıra) giren akımların cebirsel toplamı sıfırdır. 20

21 Kirchhoff akım kanunu (KAK) matematiksel olarak; N i n = 0 n=1 şeklinde ifade edilir. Burada N, düğüme bağlı dal sayısı ve i n ise n. düğüme giren (veya düğümden çıkan) akımdır. Bu kanuna göre, düğüme giren akımlar pozitif, düğümden çıkan akımlar negatif veya tam tersi alınabilir. Kirchhoff akım kanununun ispatı için, bir düğümden akan akımların i k t, k = 1,2,, olduğunu kabul edelim. Düğümdeki akımların cebirsel toplamı, i T t = i 1 t + i 2 t + i 3 t + Bu denklemin her iki tarafının integralin alırsak, q T t = q 1 t + q 2 t + q 3 t + olur. Burada q k t = i k t dt ve q T t = i T t dt dir. Ancak elektrik yükünün korunumu kanununa göre, düğümdeki elektrik yüklerinin cebirsel toplamı değişmez, yani düğüm net yük depolamaz. Böylece, q k t = 0 i T t = 0 olur ve Kirchhoff akım kanunu sağlanmış olur. 21

22 Şekil 2.16 daki düğüme Kirchhoff akım kanunu uygulanırsa, i 1 + i 2 + i 3 + i 4 + i 5 = 0 i 1, i 3 ve i 4 düğüme giren akımlar, i 2 ve i 5 düğümden çıkan akımlardır. Terimler yeniden düzenlenirse, i 1 + i 3 + i 4 = i 2 + i 5 olur ve Kirchhoff akım kanununun diğer bir şekli elde edilmiş olur: Bir düğüme giren akımların toplamı, düğümden çıkan akımların toplamına eşittir. Kirchhoff akım kanunu kapalı bir sınıra da uygulanabilir. Şekil 2.17 deki devrede görüldüğü gibi, Kapalı yüzeye giren toplam akım, yüzeyden çıkan toplam akıma eşittir. 22

23 Kirchhoff akım kanununun basit bir uygulaması paralel akım kaynaklarının birleştirilmesidir. Birleştirilen akım, ayrı kaynaklar tarafından verilen akımların cebirsel toplamıdır. Örneğin, Şekil 2.18(a) daki akım kaynakları, Şekil 2.18(b) deki gibi birleştirilebilir. Birleştirilen (eşdeğer) akım kaynağı, a düğümüne Kirchhoff akım kanunu uygulanarak bulunabilir: I T + I 2 = I 1 + I 3 I T = I 1 I 2 + I 3 veya Akımları I 1 ve I 2 olan iki farklı akım kaynağı I 1 = I 2 olmadıkça seri bağlanamaz. 23

24 Kirchooff un ikinci kanunu, enerjinin korunumu prensibine dayanan Kirchhoff gerilim kanunu (KGK) dur. Kirchhoff gerilim kanunu (KGK): Kapalı bir çevredeki bütün gerilimlerin cebirsel toplamı sıfırdır. Kirchhoff gerilim kanunu (KGK) matematiksel olarak; M v m = 0 m=1 şeklinde ifade edilir. Burada M, çevredeki gerilimlerin sayısı (veya çevredeki dal sayısı) ve v m ise m. gerilimidir. Kirchhoff gerilim kanununu göstermek için Şekil 2.19 daki devreyi göz önüne alalım. Çevre etrafında gidildiğinde ilk karşılaşılan ucun polaritesi, her bir gerilimin işareti olarak belirlenir. Herhangi bir daldan başlayarak, çevre etrafında saat yönünde veya saat yönünün tersinde gidilebilir. Şekil 2.19 da gösterildiği gibi gerilim kaynağı ile başladığımızı ve çevre etrafında saat yönünde gittiğimizi kabul edelim. Örneğin, 3. dala ulaştığımızda karşılaşılan ilk uç pozitif olduğundan +v 3 alırız. 4. dala ilk olarak negatif uçtan ulaştığımız için v 4 alırız. 24

25 Böylece Kirchhoff gerilim kanunundan, v 1 + v 2 + v 3 v 4 + v 5 = 0 elde edilir. Terimler yeniden düzenlenirse, v 2 + v 3 + v 5 = v 1 + v 4 olarak elde edilen Kirchhoff gerilim kanunu diğer bir şekilde yorumlanabilir: Düşen gerilimlerin toplamı = Yükselen gerilimlerin toplamı Gerilim kaynakları seri bağlandığında, toplam gerilimi elde etmek için Kirchhoff gerilim kanunu uygulanabilir. Birleştirilen gerilim, ayrı kaynakların gerilimlerinin cebirsel toplamıdır. Örneğin, Şekil 2.20(a) da gösterilen gerilim kaynakları için, Kirchhoff gerilim kanunu uygulanarak, Şekil 2.20(b) deki birleştirilen (eşdeğer) gerilim kaynağı elde edilir. V ab + V 1 + V 2 V 3 = 0 veya V ab = V S = V 1 + V 2 V 3 Gerilimleri V 1 ve V 2 olan iki farklı gerilim kaynağı V 1 = V 2 olmadıkça paralel bağlanamaz. 25

26 2.5 Seri Dirençler ve Gerilim Bölme Şekil 2.29 daki devrede her iki dirençten de aynı i akımı geçtiğinden dolayı bu dirençler seri bağlıdır. Her bir dirence Ohm kanununu uygularsak, v 1 = ir 1, v 2 = ir 2 elde ederiz. Devredeki çevreye saat yönünde giderek Kirchhoff gerilim kanunu uygularsak, v + v 1 + v 2 = 0 olur. Buradan, v = v 1 + v 2 = i(r 1 + R 2 ) i = v R 1 +R 2 v = ir eş R eş = R 1 + R 2 şeklinde iki direnç bir eşdeğer dirençle gösterilebilir. 26

27 2.5 Seri Dirençler ve Gerilim Bölme Şekil 2.29 daki devre, Şekil 2.30 daki eşdeğer devre ile gösterilebilir. Her iki devre, a b uçlarında aynı gerilim-akım ilişkisi gösterdiğinden eşdeğerdir. Eşdeğer devre, bir devrenin analizini basitleştirdiği için faydalıdır. Herhangi bir sayıdaki seri bağlı dirençlerin eşdeğer direnci, ayrı dirençlerin toplamıdır. Seri bağlı N direnç için eşdeğer direnç: R eş = R 1 + R R N = N n=1 Her bir dirençteki gerilim düşümü; v 1 = R 1 R 1 +R 2 v ve v 2 = R 2 R 1 +R 2 v şeklinde elde edilir. v kaynak gerilimi, dirençler arasında direnç değerleriyle doğru orantılı olarak bölünür; büyük dirençte büyük gerilim düşümü olur. Buna gerilim bölme kuralı denir ve Şekil 2.29 daki devre gerilim bölen devre olarak isimlendirilir. R n 27

28 2.6 Paralel Dirençler ve Akım Bölme Şekil 2.31 deki devrede iki direnç paralel bağlıdır ve bundan dolayı her dirençte de aynı gerilim düşümü olur. Ohm kanunundan, v 1 = i 1 R 1, v 2 = i 2 R 2 veya i 1 = v R 1 ve i 2 = v R 2 yazılır. a düğümüne Kirchhoff akım kanunu uygulanırsa toplam akım, olur. Buradan, i = i 1 + i 2 i 1 = v R 1 + v R 2 = v 1 R R 2 = v R eş elde edilir. Burada R eş paralel bağlı dirençlerin eşdeğer direncidir. 1 R eş = 1 R R 2 yazılır ve eşdeğer direnç, R eş = R 1R 2 R 1 +R 2 olur. 28

29 2.6 Paralel Dirençler ve Akım Bölme Paralel bağlı iki direncin eşdeğer direnci, iki direncin çarpımının toplamına bölümüne eşittir. R 1 = R 2 ise, R eş = R 1 /2 olur. N sayıda direncin paralel bağlandığı bir devrede eşdeğer direnç, 1 R eş = 1 R R R N Genellikle paralel dirençler ile çalışıldığında, dirençten daha çok iletkenlik kullanılır. G eş = G 1 + G 2 + G G N Paralel bağlı dirençlerin eşdeğer iletkenliği, ayrı ayrı iletkenliklerinin toplamıdır. Burada iletkenlikler; G eş = 1, G R 1 = 1, G eş R 2 = 1, G 1 R 3 = 1,, G 2 R N = 1, 3 R N Paralel bağlı dirençlerin eşdeğer iletkenliği, seri bağlı dirençlerin eşdeğer direnciyle aynı yolla elde edilir. Seri bağlı dirençlerin eşdeğer iletkenliği ise, paralel bağlı dirençlerin eşdeğer direnciyle aynı yolla elde edilir. 1 = G eş G 1 G 2 G 3 G N 29

30 2.6 Paralel Dirençler ve Akım Bölme Şekil 2.31 deki a düğümüne giren toplam i akımı verildiğinde, i 1 ve i 2 nasıl elde edilir? Eşdeğer direncin aynı gerilime sahip olduğunu biliyoruz. v = ir eş = ir 1R 2 R 1 +R 2 Burada, i 1 = v R 1 ve i 2 = v R 2 yi yerine yazarsak, i 1 = i 2 = R 2i veya i R 1 +R 1 = G 1i 2 G 1 +G 2 R 1i veya i R 1 +R 2 = G 2i 2 G 1 +G 2 şeklinde elde edilir. Toplam i akımı, dirençler tarafından direnç değerleriyle ters orantılı olarak paylaşılır; daha küçük dirençten daha büyük akım akar. Buna akım bölme kuralı denir ve Şekil 2.31 deki devre akım bölen devre olarak bilinir. 30

31 Şekil 2.31 deki bir dirençlerden birisini sıfır kabul edelim. Mesela, R 2 = 0 olsun. Bu durumda Şekil 2.33(a) da gösterildiği gibi, R 2 direnci kısa devre olur. i 1 = R 2i denkleminde, R 1 +R 2 R 2 = 0 ise i 1 = 0 olur. i 2 = R 1i denkleminde, R 1 +R 2 R 2 = 0 ise i 2 = i olur. Bunun anlamı, i akımının tamamının R 1 direncini bypass ederek (atlayarak), en küçük direnç yolu olan (R 2 = 0) kısa devresinden aktığıdır. Bir devre, kısa devre edildiğinde iki durum meydana gelir: 1. Eşdeğer direnç, R eş = 0 olur. (R 2 = 0 da olduğu gibi) 2. Akımın tamamı kısa devreden geçer. 31

32 Diğer bir durumda, R 2 = olduğunu kabul edelim. Bu durumda Şekil 2.33(b) de gösterildiği gibi, R 2 direnci açık devre olur. i akımı, yine en küçük direnç yolu olan R 1 direncinden akar. R eş = R 1R 2 R 1 +R 2 denkleminde R 2 için limit alarak, eşdeğer direnci, R eş = R 1 olarak elde ederiz. 32

33 2.7 Yıldız Üçgen Dönüşümleri Devre analizinde çoğunlukla dirençlerin ne seri ne de paralel olduğu durumlar ortaya çıkar. Örneğin, Şekil 2.46 daki köprü devreyi göz önüne alalım. Bu şekilde birçok devre, üç uçlu eşdeğer devreler kullanılarak basitleştirilebilir. Bunlar; Şekil 2.47 de gösterildiği gibi yıldız (Y) veya T devresi ile Şekil 2.48 de gösterildiği gibi üçgen ( ) veya pi (Π) devresi dir. Bunlar, üç fazlı devrelerde ve elektrik filtrelerinde kullanılır. Buradaki amacımız, bir devrenin parçası olarak karşılaştığımızda nasıl özdeşleştireceğimiz ve devre analizinde yıldız-üçgen dönüşümünün nasıl uygulanacağıdır. 33

34 Yıldız Üçgen Dönüşümleri Üçgen Yıldız Dönüşümü: Mevcut üçgen devreyi yıldız bir devre ile eşleştiriyoruz ve yıldız devredeki eşdeğer direnci buluyoruz. 34

35 Üçgen - Yıldız Dönüşümü 35

36 Üçgen - Yıldız Dönüşümü Y devredeki her bir direnç, iki komşu Δ dalındaki dirençlerin çarpımının, üç adet Δ direncin toplamına bölümüdür. 36

37 Yıldız - Üçgen Dönüşümü Yıldız bir devrenin üçgen bir devreye dönüşümünü elde etmek için, Yıldız Üçgen Dönüşüm Kuralı: Δ devredeki her bir direnç, Y dirençlerin çarpımlarının toplamının, karşı taraftaki Y direncine bölümüdür. 37

38 Yıldız - Üçgen Dönüşümü olduğunda, yıldız ve üçgen devreler dengelidir, denir. Bu şartlar altında, dönüşüm formülleri şu şekilde olur: 38

39 Doğru Akım Ölçü Aletlerinin Tasarımı Dirençler, akım akışını kontrol etmek için kullanılır. Direncin bu özelliğinin potansiyometre gibi çeşitli uygulamalarda avantajı vardır. Potansiyometre, potansiyel ile metre kelimelerinden elde edilir ve potansiyel ölçebilen anlamına gelir. Potansiyometre (veya kısaca pot), gerilim bölme prensibiyle çalışan üç uçlu bir cihazdır. Aslında potansiyometre, ayarlanabilir bir gerilim bölücüdür. V o = V bc = R bc R ac V i R ac = R ab + R bc Potun kontağı c veya a ya doğru hareket ettirilerek V out çıkışı azaltılır veya artırılır. Potansiyometre, radyo, televizyon vb. cihazlarda ses veya kademe kontrolü için kullanılan bir gerilim düzenleyicidir. 39

40 Doğru Akım Ölçü Aletlerinin Tasarımı Dirençlerin, akım akışını kontrol etmek için kullanıldığı diğer bir uygulama, akım, gerilim ve direnç ölçmede kullanılan analog doğru akım ölçü aletleri (ampermetre, voltmetre ve ohmmetre) dir. Şekil 2.59 da gösterildiği gibi, bir elemana bağlanan voltmetre ve ampermetreyi göz önüne alalım. Voltmetre, bir yükün uçlarındaki gerilimi ölçmektedir ve bu yüzden elemana paralel bağlanmıştır. Voltmetrenin devreden çektiği akımı minimize etmek için kendisine paralel bağlı R m iç direnci çok büyük (teorik olarak sonsuz) seçilir. Voltmetrenin ölçme sınırını genişletmek için, genellikle voltmetreye Şekil 2.60(b) de gösterildiği gibi seri ön dirençler bağlanır. Şekil 2.60(b) deki çok kademeli voltmetre, anahtarın R 1, R 2 veya R 3 e bağlı olup olmamasına göre, sırasıyla 0-1 V, 0-10 V veya V gerilimlerini ölçebilir. 40

41 Doğru Akım Ölçü Aletlerinin Tasarımı Şimdi Şekil 2.60(a) daki tek kademeli voltmetrenin R n ön direnci ile Şekil 2.60(b) deki çok kademeli voltmetrenin R n = R 1, R 2, R 3 ön dirençlerini hesaplayalım. Voltmetrenin R m iç direnci ile seri bağlanacak R n değerini bulmamız gerekir. Herhangi bir tasarımda en kötü şartı göz önüne alırız. Burada, voltmetreden geçen maksimum skala akımının, I ms = I m olmasıyla en kötü durum oluşur. R n ön direnci, R m iç direnci ile seri bağlı olduğundan voltmetreden okunan maksimum skala gerilimi V ms, Buradan, elde ederiz. V ms = I ms (R n + R m ) R n = V ms I ms R m 41

42 Doğru Akım Ölçü Aletlerinin Tasarımı Benzer şekilde, ampermetre, seri olarak bağlandığı yükten geçen akımı ölçmektedir. Şekil 61(a) da gösterildiği gibi ampermetrenin kendisine seri bağlı R m iç direnci, uçlarındaki gerilim düşümünü minimize etmek için çok küçük (teorik olarak sıfır) seçilir. Ampermetrenin ölçme sınırını genişletmek için, genellikle ampermetreye Şekil 2.61(b) de gösterildiği gibi paralel (şönt) dirençler bağlanır. Şönt dirençler ampermetrenin, anahtarın R 1, R 2 veya R 3 e bağlı olup olmamasına göre, sırasıyla 0-10 ma, ma veya 0-1 A kademelerinde ölçüm yapmasını sağlar. 42

43 Doğru Akım Ölçü Aletlerinin Tasarımı Şimdi Şekil 2.61(a) daki tek kademeli ampermetrenin R n şönt direnci ile Şekil 2.61(b) deki çok kademeli ampermetrenin R n = R 1, R 2, R 3 şönt dirençlerini elde edelim. R m ile R n paralel bağlı olduğundan, ampermetreden okunan maksimum skala akımı, I = I ms = I m + I n dir. Burada I n, şönt dirençten (R n ) geçen akımdır. Akım bölme kuralını uygularsak, veya olur. I m = R n = R n R n +R m I ms I m I ms I m R m 43

44 Örnek 2.17: Bir voltmetrenin iç direnci R m = 2 kω ve maksimum skala akımı I ms = 100 μa olduğuna göre, aşağıdaki ölçme alanlarında bir voltmetre tasarlamak için gerekli ön direnç değerlerini hesaplayınız. a) 0-1 V b) 0-5 V c) 0-50 V d) V Çözüm: a) 0-1 V alanında ölçme yapabilmek için, 1 R 1 = 2000 = = 8 kω 100x10 6 b) 0-5 V alanında ölçme yapabilmek için, 5 R 2 = 2000 = = 48 kω 100x10 6 c) 0-50 V alanında ölçme yapabilmek için, 50 R 3 = 2000 = = 498 kω 100x10 6 d) V alanında ölçme yapabilmek için, 100 R 4 = 2000 = = 998 kω 100x

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 2. TEMEL KANUNLAR Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi Bu bölümde Ohm Kanunu Düğüm, dal, çevre 2.1. Giriş Kirchhoff Kanunları Paralel

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri 3

Elektrik Devre Temelleri 3 Elektrik Devre Temelleri 3 TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

Doğru Akım Devreleri

Doğru Akım Devreleri Doğru Akım Devreleri ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için elektromotor kuvvet (emk) adı verilen bir enerji kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır. Şekilde devreye elektromotor

Detaylı

Bölüm 1. Elektriksel Büyüklükler ve Elektrik Devre Elemanları

Bölüm 1. Elektriksel Büyüklükler ve Elektrik Devre Elemanları Bölüm Elektriksel Büyüklükler ve Elektrik Devre Elemanları. Temel Elektriksel Büyüklükler: Akım, Gerilim, Güç, Enerji. Güç Polaritesi.3 Akım ve Gerilim Kaynakları F.Ü. Teknoloji Fak. EEM M.G. .. Temel

Detaylı

Elektrik Müh. Temelleri

Elektrik Müh. Temelleri Elektrik Müh. Temelleri ELK184 2 @ysevim61 https://www.facebook.com/groups/ktuemt/ 1 Akım, Gerilim, Direnç Anahtar Pil (Enerji kaynağı) V (Akımın yönü) R (Ampül) (e hareket yönü) Şekildeki devrede yük

Detaylı

Ders 3- Direnç Devreleri I

Ders 3- Direnç Devreleri I Ders 3- Direnç Devreleri I Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik 2. Direnç Devreleri Ohm kanunu Güç tüketimi Kirchoff Kanunları Seri ve paralel dirençler Elektriksel

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri 7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri Hareketli ölçü aletleri genellikle; 1. Sabit bir bobin 2. Dönebilen çok küçük bir parçadan oluşur. Dönebilen parçanın etkisi statik sürtünme (M ss ) şeklindedir. Bunun

Detaylı

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ 14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ Sinüsoidal Akımda Direncin Ölçülmesi Sinüsoidal akımda, direnç üzerindeki gerilim ve akım dalga şekilleri ve fazörleri aşağıdaki

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Doğru Akım Devreleri Elektrik Akımı Direnç ve Ohm Yasası Elektromotor Kuvvet (EMK) Kirchoff un Akım Kuralı Kirchoff un İlmek Kuralı Seri ve Paralel

Detaylı

DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ

DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ Elektrik devresi, kaynak ve yük gibi çeşitli devre elemanlarının herhangi bir şekilde bağlantısından meydana gelir. Bu gibi devrelerin çözümünde genellikle, seri-paralel devrelerin

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Şubat 2014 KAYSERİ

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ

DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ Deneyin Amacı: Gerilim ve akım bölmenin anlaşılması, Ohm ve Kirchoff kanunlarının geçerliliğinin deneysel olarak gözlenmesi.

Detaylı

Düzenlenirse: 9I1 5I2 = 1 108I1 60I2 = 12 7I1 + 12I2 = 4 35I1 60I2 = I1 = 8 I 1

Düzenlenirse: 9I1 5I2 = 1 108I1 60I2 = 12 7I1 + 12I2 = 4 35I1 60I2 = I1 = 8 I 1 ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ FİNAL/BÜTÜNLEME SORU ÖRNEKLERİ Şekiller üzerindeki renkli işaretlemeler soruya değil çözüme aittir: Maviler ilk aşamada asgari bağımsız denklem çözmek için yapılan tanımları,

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM309 Elektronik-2 Laboratuarı Deney Föyü Deney#8 I-V ve V-I Dönüştürücüler Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA, 2015 DENEY 8 I-V ve

Detaylı

2. DA DEVRELERİNİN ANALİZİ

2. DA DEVRELERİNİN ANALİZİ 2. DA DEVRELERİNİN ANALİZİ 1 Hatları birbirini kesmeyecek şekilde bir düzlem üzerine çizilebilen devrelere Planar Devre adı verilir. Hatlarında kesişme olan bazı devreler de (şekil-a) kesişmeleri yok edecek

Detaylı

KIRCHHOFF YASALARI VE WHEATSTONE(KELVİN) KÖPRÜSÜ

KIRCHHOFF YASALARI VE WHEATSTONE(KELVİN) KÖPRÜSÜ KIRCHHOFF YASALARI VE WHEATSTONE(KELVİN) KÖPRÜSÜ Deneyin Amacı Bu deneyin amacı, seri, paralel ve seri-paralel bağlı dirençleri tanımak, Kirchhoff Yasalarının uygulamasını yapmak, eşdeğer direnç hesaplamasını

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

DENEY 2: TEMEL ELEKTRİK YASALARI (OHM, KİRCHOFF AKIM VE GERİLİM)

DENEY 2: TEMEL ELEKTRİK YASALARI (OHM, KİRCHOFF AKIM VE GERİLİM) DENEY 2: TEMEL ELEKTRİK YASALARI (OHM, KİRCHOFF AKIM VE GERİLİM) A. DENEYİN AMACI : Ohm ve Kirchoff Kanunları nın geçerliliğinin deneysel olarak gözlemlenmesi. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Multimetre

Detaylı

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır.

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. AMPERMETRENİN ÖLÇME ALANININ GENİŞLETİLMESİ: Bir ampermetre ile ölçebileceği değerden daha yüksek bir akım ölçmek

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

Problem Çözmede Mühendislik Yaklaşımı İzlenecek Yollar Birimler ve ölçekleme Yük, akım, gerilim ve güç Gerilim ve akım kaynakları Ohm yasası

Problem Çözmede Mühendislik Yaklaşımı İzlenecek Yollar Birimler ve ölçekleme Yük, akım, gerilim ve güç Gerilim ve akım kaynakları Ohm yasası Yrd. Doç. Dr. Fatih KELEŞ Problem Çözmede Mühendislik Yaklaşımı İzlenecek Yollar Birimler ve ölçekleme Yük, akım, gerilim ve güç Gerilim ve akım kaynakları Ohm yasası 2 Mühendislik alanında belli uzmanlıklar

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 2 Deney Adı: Ohm-Kirchoff Kanunları ve Bobin-Direnç-Kondansatör Malzeme Listesi:

Detaylı

DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU

DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU 1.1. DENEYİN AMAÇLARI Ölçü aletleri, Breadboardlar ve DC akım gerilim kaynaklarını kullanmak Sayısal multimetre

Detaylı

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI K.T.Ü ElektrikElektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I KICHOFF'UN KIML E GEĠLĠMLE YSSININ DENEYSEL SĞLNMSI KICHOFF'UN KIML YSSI: Bir elektrik devresinde, bir düğümde bulunan kollara ilişkin akımların

Detaylı

OHM KANUNU DĠRENÇLERĠN BAĞLANMASI

OHM KANUNU DĠRENÇLERĠN BAĞLANMASI OHM KANUNU DĠRENÇLERĠN BAĞLANMASI 2.1 Objectives: Ohm Kanunu: Farklı direnç değerleri için, dirence uygulanan gerilime göre direnç üzerinden akan akımın ölçülmesi. Dirençlerin Seri Bağlanması: Seri bağlı

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

2. KİRCHHOFF YASALARI AMAÇLAR

2. KİRCHHOFF YASALARI AMAÇLAR 2. KİRCHHOFF YSLRI MÇLR 1. Kirchhoff yasalarının doğruluğunu deneysel sonuçlarla karşılaştırmak 2. Dirençler ile paralel ve seri bağlı devreler oluşturarak karmaşık devre sistemlerini kurmak. RÇLR DC güç

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 30.09.2011 Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton sayısından

Detaylı

Bölüm 1 Temel Ölçümler

Bölüm 1 Temel Ölçümler Bölüm 1 Temel Ölçümler DENEY 1-1 Direnç Ölçümü DENEYİN AMACI 1. Ohmmetrenin temel yapısını öğrenmek. 2. Ohmmetre kullanarak nasıl direnç ölçüleceğini öğrenmek. GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede

Detaylı

YAPILACAK DENEYLERİN LİSTESİ

YAPILACAK DENEYLERİN LİSTESİ YPILCK DENEYLERİN LİSTESİ 1. Ohm ve Kirşof Yasalarının Doğrulaması 2. Düğüm Noktası Gerilimleri ve Çevre kımları Yöntemlerinin Doğrulanması 3. Tevenin ve Norton Teoremlerinin Doğrulaması 4. Süperpozisyon

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Wheatstone Köprüsü ile Direnç Ölçümü 12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Orta değerli dirençlerin (0.1Ω

Detaylı

EEM 201 DEVRE TEORĐSĐ I DENEY 3

EEM 201 DEVRE TEORĐSĐ I DENEY 3 GERĐLĐM BÖLÜCÜ EEM 0 DEVRE TEORĐSĐ I 3. Amaçlar: Yük Olmadan Gerilim Bölücü Đşlemi: Yüksüz gerilim bölücü devrede gerilim oranlarının ölçülmesi. Gerilim bölücü formülü. Yük Altında Gerilim Bölücü: Yük

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ UYGULAMALARI

ELEKTRİK DEVRELERİ UYGULAMALARI ELEKTRİK DEVRELERİ UYGULAMALARI 2017/2018 GÜZ YARIYILI Uygulamalar için Gerekli Malzemeler 4 adet 100 Ω Direnç 4 adet 1K Direnç 4 adet 2.2K Direnç 4 adet 10K Direnç 4 adet 33K Direnç 4 adet 100K Direnç

Detaylı

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir.

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir. KANUNLAR : Elektrik ve elektronikle ilgili konuları daha iyi anlayabilmek için, biraz hesap biraz da kanun bilgisine ihtiyaç vardır. Tabii bunlar o kadar zor hasaplar değil, yalnızca Aritmetik düzeyinde

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ I LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 5 Güç Korunumu

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ I LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 5 Güç Korunumu TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVAR DENEY RAPORU Deney No: 5 Güç Korunumu Yrd. Doç Dr. Canan ORAL Arş. Gör. Ayşe AYDN YURDUSEV Öğrencinin: Adı Soyadı Numarası

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Bu deneyin amacı; Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesidir. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bigileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme ve dirençlerin breadboard

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

ÖLÇME VE DEVRE LABORATUVARI DENEY: 6. --Thevenin Eşdeğer Devresi--

ÖLÇME VE DEVRE LABORATUVARI DENEY: 6. --Thevenin Eşdeğer Devresi-- ÖLÇME VE DEVRE LABORATUVARI DENEY: 6 --Thevenin Eşdeğer Devresi-- DENEYİN AMACI Deneyin amacı iki terminal arasındaki gerilim ve akım ölçümlerini yaparak, Thevenin eşdeğer devresini elde etmektir. GEREKLİ

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 4- Direnç Devreleri II

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 4- Direnç Devreleri II ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 4- Direnç Devreleri II Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Gerilim Bölücü Bir gerilim kaynağından farklı

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ KONULAR 1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 2. AKIM BİRİMİ, ASKATLARI VE KATLARI 3. GERİLİM BİRİMİ ASKATLARI VE KATLARI 4. DİRENÇ BİRİMİ VE KATLARI 7.1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

Detaylı

I R DENEY Ohm Kanunun İncelenmesi

I R DENEY Ohm Kanunun İncelenmesi DENEY 3 3.1 Ohm Kanunun İncelenmesi Not: Deneye gelmeden önce Kirchoff kanunları deneyinin tablosunda (Sayfa 7) teorik sonuçlar yazan kısmı Şekil 3.2.1 de verilen devre şemasına göre hesaplayıp doldurunuz.

Detaylı

DENEY 1 Basit Elektrik Devreleri

DENEY 1 Basit Elektrik Devreleri ULUDAĞ ÜNİVESİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTİK-ELEKTONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM203 Elektrik Devreleri Laboratuarı I 204-205 DENEY Basit Elektrik Devreleri Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı : Deney

Detaylı

DENEY 5 ÖN HAZIRLIK RAPORU

DENEY 5 ÖN HAZIRLIK RAPORU Adı Soyadı: Öğrenci No: DENEY 5 ÖN HAZIRLIK RAPORU 1) a. Şekildeki devreyi aşağıdaki breadboard üzerine kurulumunu çizerek gösteriniz.(kaynağın kırmızı ucu + kutbu, siyah ucu - kutbu temsil eder.) b. R

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır.

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Uygulama -1: Dirençlerin Seri Bağlanması Uygulama -2: Dirençlerin Paralel Bağlanması Uygulama -3: Dirençlerin Karma Bağlanması Uygulama

Detaylı

KAYNAK DÖNÜŞÜMÜ NORTON-THEVENIN ve SÜPERPOZİSYON TEOREMLERİ & İŞ-GÜÇ-ENERJİ

KAYNAK DÖNÜŞÜMÜ NORTON-THEVENIN ve SÜPERPOZİSYON TEOREMLERİ & İŞ-GÜÇ-ENERJİ KAYNAK DÖNÜŞÜMÜ NORTON-THEVENIN ve SÜPERPOZİSYON TEOREMLERİ & İŞ-GÜÇ-ENERJİ GERİLİM KAYNAĞINDAN AKIM KAYNAĞINA DÖNÜŞÜM Gerilim kaynağını akım kaynağına dönüşüm yapılabilir. Bu dönüşüm esnasında kaynağın

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesi. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen gerilimleri analitik

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bilgileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme, devre kurma aracı olarak

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU DİRENÇLER Direnci elektrik akımına gösterilen zorluk olarak tanımlayabiliriz. Bir iletkenin elektrik

Detaylı

DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI

DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI DENEY NO: 1 DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 direnç 1 adet 2. 100 direnç 3 adet 3. 180 direnç 1 adet 4. 330 direnç 1 adet 5.

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method)

Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method) Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method) Konular Düğüm Gerilimleri Yöntemi o Temel Kavramlar o Yönteme Giriş o Yöntemin Uygulanışı o Yöntemin Uygulanması o Örnekler

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

Bölüm 2 DC Devreler. DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası

Bölüm 2 DC Devreler. DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası Bölüm 2 DC Devreler DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası DENEYİN AMACI 1. Seri, paralel ve seri-paralel ağları tanımak. 2. Kirchhoff yasalarının uygulamaları ile ilgili bilgi edinmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM 108 Elektrik Devreleri I Laboratuarı Deneyin Adı: Kırchoff un Akımlar Ve Gerilimler Yasası Devre Elemanlarının Akım-Gerilim

Detaylı

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR ALAN ETKİLİ TRANİTÖR Y.oç.r.A.Faruk BAKAN FET (Alan Etkili Transistör) gerilim kontrollu ve üç uçlu bir elemandır. FET in uçları G (Kapı), (rain) ve (Kaynak) olarak tanımlanır. FET in yapısı ve sembolü

Detaylı

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ TC SAKARYA ÜNİERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELM201 ELEKTRONİKI DERSİ LABORATUAR FÖYÜ DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO:

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Bu bölüm, çeşitli şekillerde birbirlerine bağlanmış bataryalar, dirençlerden oluşan bazı basit devrelerin incelenmesi ile ilgilidir. Bu tür

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

BAHAR YARIYILI FİZİK 2 DERSİ. Yrd. Doç. Dr. Hakan YAKUT. Fizik Bölümü

BAHAR YARIYILI FİZİK 2 DERSİ. Yrd. Doç. Dr. Hakan YAKUT. Fizik Bölümü 2015-2016 BAHAR YARIYILI FİZİK 2 DERSİ Yrd. Doç. Dr. Hakan YAKUT SAÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Ofis: FEF A Blok, 3. Kat, Oda No: 812, İş tel.: 6092 (+90 264 295 6092) BÖLÜM 6 DOĞRU AKIM DEVRELERİ

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ Hazırlayan Arş. Gör. Ahmet NUR DENEY-1 ÖLÇÜ ALETLERİNİN İNCELENMESİ Kapaksız

Detaylı

, gerilimin maksimum değerini; ω = 2πf

, gerilimin maksimum değerini; ω = 2πf 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 2 OHM-KIRCHOFF KANUNLARI VE BOBİN-DİRENÇ-KONDANSATÖR Malzeme Listesi: 1 adet 47Ω, 1 adet 100Ω, 1 adet 1,5KΩ ve 1 adet 6.8KΩ Dirençler 1 adet 100mH Bobin 1 adet 220nF Kondansatör Deneyde Kullanılacak

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analizi gerçek hayatta var olan fiziksel elemanların matematiksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken

Detaylı

Elektrik Akımı, Direnç ve Ohm Yasası

Elektrik Akımı, Direnç ve Ohm Yasası 1. Akım Şiddeti Elektrik akımı, elektrik yüklerinin hareketi sonucu oluşur. Ancak her hareketli yük akım yaratmaz. Belirli bir bölge ya da yüzeyden net bir elektrik yük akışı olduğu durumda elektrik akımından

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK-I LABORATUVARI DENEY 1: YARIİLETKEN DİYOT Yrd.Doç.Dr. Engin Ufuk ERGÜL Arş.Gör. Ayşe AYDIN YURDUSEV Arş.Gör. Alişan AYVAZ Arş.Gör. Birsen BOYLU AYVAZ ÖĞRENCİ

Detaylı

GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ

GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ Regüleli Güç Kaynakları Elektronik cihazlar harcadıkları güçlere göre farklı akımlara ihtiyaç duyarlar. Örneğin; bir radyo veya amplifikatörün hoparlöründen duyulan ses şiddetine

Detaylı