Gıdalarda Dioksin Kontaminasyonu ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gıdalarda Dioksin Kontaminasyonu ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri"

Transkript

1 Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 12, No: 2, 2009 (9-15) Electronic Journal of Food Technologies Vol: 12, No: 2, 2009 (9-15) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR e-issn: Derleme (Review) Duygu Arıkan 1, Hasan Yetim 2, Osman Sağdıç 3, Zülal Kesmen 4 Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, Kayseri/TÜRKİYE Özet Dioksin ve benzeri bileşikler hemen her yerde bulunabilen insan ve hayvan sağlığını tehdit eden toksik çevre kirleticileridir. En çok bilinen dioksinler poliklorlu-ρ-dioksinler (PCDD), poliklorludibenzofuranlar (PCDF) ve poliklorlubifeniller (PCB) dir. Dioksinler suda az çözünmeleri ve lipofilik olmaları nedeniyle gıdalarda birikebilir ve çok uzun bir süre kararlı durumda bulunabilirler. Bitkisel gıdalarda oldukça düşük miktarlarda bulunan dioksinler daha çok et ve ürünleri, süt ve ürünleri ile deniz ürünleri gibi hayvansal gıdalarda bulunmaktadırlar. Dolayısıyla insanlar dioksine daha çok besin zinciriyle maruz kalmaktadırlar. Dioksine maruz kalan insanlarda başta kanser olmak üzere kloroakne, wasting sendromu, kusurlu böbrek gelişimi gibi doğuma ait bozukluklar ile immunotoksisite, nörotoksisite, kardiyotoksisite, üreme bozuklukları, çocuklarda gelişim bozukluğu, yüksek tansiyon ve astım gibi birçok olumsuz etkiler gözlenmektedir. Sonuç olarak, insan sağlığı ve gıda güvenliği açısından dioksin kontaminasyonunun önlenmesi veya en aza indirgenmesi çok büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Dioksinler, gıdalar, insan sağlığı. Dioxin Contamination in Foods and Their Effects on Human Health Abstract Dioxin and dioxin-like compounds are ubiquitious chemical in the planet and these compounds are toxic environmental pollutants threatening human and animal health. The well known dioxins are polychlorinatedρ-dioxins (PCDD), polychlorinateddibenzofurans (PCDF) and polychlorinatedbiphenils (PCB). Dioxins are lipophilic chemicals therefore, they accumulate in fatty tissues and usually stabile in foods for a long periods. Dioxins are mostly present in some animal foods like meat and meat products, milk and milk products and seafoods. Since the dioxins are quite low in vegetable foods, people are usually exposed to dioxins through animal foods. The humans exposed to dioxins, may subject to many negative impacts; like all types of cancers, chloroacne, wasting syndrome, defective kidney formation, immunotoxicity, neurotoxicity, cardiotoxicity, breeding defects, growing defects in children, hypertension and asthma. In conclusion, it can be stated that it is significant to prevent dioxin contamination in foods to protect human health. Keywords : Dioxins, foods, human health. Bu makaleye atıf yapmak için Arıkan, D., Yetim, H., Sağdıç, O., Kesmen, Z. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi 2009, 12(2) 9-15 How to cite this article Arıkan, D., Yetim, H., Sağdıç, O., Kesmen, Z., Dioxin Contamination in Foods and Their Effects on Human Health Electronic Journal of Food Technologies, 2009, 12(2) 9-15

2 Teknolojik Araştırmalar: GTED 2009 (2) GİRİŞ Poliklorludibenzo-para-dioksinler (PCDD), poliklorludibenzofuranlar (PCDF) ve poliklorlubifeniller (PCB) dioksin ve dioksin benzeri maddeler olarak adlandırılmaktadırlar. Dioksinler, hidrofobik özeliğe sahip, yıkımları zor ve doğada kararlı durumda bulunabilen çevresel kirleticilerdir [1]. Atmosferik taşınım araçlarıyla kaynaktan çok uzak mesafelere bile ulaşabilen bu bileşikler, lipofilik ve stabil bileşikler olmaları nedeniyle gıdalarda birikerek çevre ve insan sağlığı açısından büyük bir tehlike oluşturmaktadırlar [2; 3]. PCDD/F 2 benzen halkası içeren klorlu aromatik bileşiklerdir ve benzen halkaları 2 oksijen köprüsüyle birbirine bağlanmaktadırlar (Şekil 1). Atmosferik koşullar altında dioksinler katı halde bulunurlar. Şekil 1. Tetraklorodibenzo-para-dioksinin kimyasal yapısı Doğada 210 farklı PCDD/F (75 PCDD, 135 PCDF) bileşiği bulunmakta ve bu bileşiklerden 17 tanesi en fazla toksik etkisi olan dioksinlerdir. Bu toksik bileşikler, 4 ya da daha fazla klor atomu içeren dioksin türevleridir. Bu bileşikler arasında tetra (TCDD, TCDF ya da D4, F4), penta (PCDD, PCDF ya da D5, F), hexa (HxCDD, HxCDF ya da D6, F6 ), hepta (HPCDD, HPCDF ya da D, F7 ) ve octa (OCDD, OCDF ya da D8, F8) dioksinler bulunmaktadır [2]. Bu bileşiklerden en fazla toksik etkiye sahip olanı 2,3,7,8- TCDD dir ve bu bileşik dioksinlerin toksisite çalışmalarında standart olarak kullanılmaktadır [1]. Dioksin benzeri bileşiklerden PCB ler toksisite yönünden ise PCDD/F lere benzemektedir [4]. 2. DİOKSİN KAYNAKLARI Termal endüstriyel proseslerde, 180 C ve üzerindeki sıcaklıklarda yanma işlemi sırasında klor ve karbon interaksiyonu sonucu PCDD/F ler oluşmaktadır [2]. 400 C ye kadar olan sıcaklıklarda meydana gelen yanma proseslerinde PCDD miktarı artarken, C deki sıcaklıklarda çok kısa bir zaman dilimi içerisinde PCDD nin büyük bir bölümü parçalanmaktadır [5]. Bilinen PCDD/F üretim kaynakları şunlardır; 1. Elektrik üretimi ve ısınma, 2. Motorlu taşıtlar, 3. Sigara dumanı, 4. Orman yangınları, volkanik patlama gibi doğa olayları, 5. Hayvan yemleri, 6. Kimyasal madde üretimi (pestisit, PVC ve kozmetik sanayi vb.), 7. Deri, tekstil ve kağıt endüstrisi, 8. Kontrolsüz yanma prosesleri (genel ve tıbbi atıkların yakılması, biyomas yakılması vb.), 9. Kireç, asfalt, çimento üretimi, 10. Demirli ve demirsiz metal üretimi, 11. Depolama ve biriktirme (atık yağların birikimi, çamurların arıtımı vb.). 10

3 Arıkan, D., Yetim, H., Sağdıç, O., Kesmen, Z. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2009 (2) 9-15 PCDD/F üretiminde yanma proseslerinden sonra en önemli ikinci kaynak herbisid 2,4- diklorofenoksiasetikasit dir. 2,4,5-T olarak bilinen kimyasal ve Agent Orange (portakal herbisidi) da 2,3,7,8-tetraklorodibenzodioksin içermektedir [2]. Ayrıca fungisid, insektisid ve bakterisidlerin üretimi sırasında da dioksin oluştuğu bilinmektedir [5]. Fungusit ve insektisit içeren uygulamalarda özellikle bakırın varlığında ve yüksek sıcaklıkta oluşan PCDD/F miktarının çok daha yüksek olduğu belirlenmiştir [6]. Bunlardan başka, kağıt üretimi sırasında da önemli miktarda dioksin oluşabilmektedir. Kağıt üretiminde hammadde olarak kullanılan tomrukların, muhafaza için klorofenollerle muamelesi ve yine kağıt üretiminde ağartma aşamasında klorlama işlemi sonucunda dioksin üretimi gerçekleşmektedir. Sonuçta oluşan dioksin sıvı atıklarla fabrika dışına taşınmakta ve böylece çeşitli yollarla insan sağlığını tehdit etmektedir. Çeşitli ihtiyaçlarımızı karşılamak amacıyla sıklıkla kullandığımız farmasötik materyallerde (örneğin tıp, diş hekimliği ve kozmetik ürünlerinde) ppm düzeyinde 2,3,7,8- TCDD ve izomerleri bulunabilmektedir [5]. Ağaçlarda bulunan az miktardaki klorun orman yangınları sırasında dioksin oluşumuna neden olduğu bildirilmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre ise kurşunlu yakıt kullanan araçların egzoz gazlarında kilometre başına ng 2,3,7,8-TCDD oluştuğu saptanmıştır [5]. Son zamanlarda çokça gündeme gelen ve hayatımıza kolaylıklar sağlayan bazı materyallerin de dioksin içerdikleri iddia edilmektedir. Örneğin, kullanılıp atılan plastik bardak ve tabaklar, pet şişeler, köpük malzemeler, klorla ağartma işleminden geçen tuvalet kağıtları, kağıt mendiller, süt veya meyve suyu kartonları ile yine tek kullanımlık çocuk bezleri ve peçeteler bu materyaller arasında sayılmaktadır. Plastik materyallerde C sıcaklıktaki içecekler, ısı etkisiyle dioksini çözerek gıdaya migrasyonuna sebep olabilmektedir. Yine aynı yolla plastik kaplardaki gıdaların mikrodalga fırınlarda ısıtılması sonucunda bu gıdalara dioksin bulaşabilmektedir. Pet şişelerde satılan suların güneş altında uzun süre bekletilmesi sonucunda da sıcaklığın etkisiyle dioksinlerin suya geçtiği bildirilmektedir. Köpük malzemeler ise ısıya daha dayanıklı olmalarına karşın 100 C sıcaklıktaki gıdalar bu polimerin de çözünmesini sağlayabilmektedir [7]. 3. GIDALARDA DİOKSİN Dioksinler, hava yoluyla taşınarak su, toprak ve bitkilerde katı ya da gaz fazında depolanmakta; özellikle hayvansal dokularda ve toprakta daha yoğun bir şekilde birikmektedirler [1; 2]. Dioksinlerin hayvan vücudundaki birikimi; hayvanların daha çok kontamine olmuş bitkileri tüketmeleri yoluyla gerçekleşmektedir [2]. Suya bulaşan dioksinin en büyük kaynağı düzenli depolamadır ve toplam emisyonun %75 ini oluşturmaktadır. Ayrıca atık suların deşarjı ve erozyon ile de suya dioksin geçişi gerçekleşmektedir [2]. Amerika Çevre Koruma Ajansı (US EPA) içme suyunda günlük tolere edilebilir maksimum TCDD miktarını 10 pg TEQ (Toplam Dioksin Toksik Eşdeğeri) olarak belirlemiştir [8]. Dioksin çoğunlukla insan vücuduna et, süt ve balık ürünlerinin tüketimiyle alınmaktadır [9]. Günde 30 g süt ürünü tüketildiğinde vücuda yaklaşık 6 pg düzeyinde 2,3,7,8-TCDD alımı söz konusu olmaktadır. Balıkların TCDD'yi memelilere göre çok daha yavaş metabolize etmeleri nedeniyle deniz ürünlerinde daha fazla oranda dioksin birikimi olmaktadır. Tavuk, sığır ve domuz ürünlerinde yapılan çalışmalar, tavuklara ait örneklerin diğer türlere göre daha çok dioksin içerdiğini ve bunu domuz ve sığır örneklerinin izlediğini göstermiştir. Ayrıca tavuk örneklerinin dioksin izomerlerinden HxCDD'yi daha yüksek oranda içerdiği tespit edilmiştir [3]. Ülkemizde Kocaeli yöresinde yapılan bir çalışmada da Kocaeli'deki atık yakma tesisi çevresinde beslenen hayvanların yumurta ve sütlerinde oldukça yüksek miktarlarda dioksin olduğu tespit edilmiştir [10]. 11

4 Teknolojik Araştırmalar: GTED 2009 (2) 9-15 Bitkisel kaynaklı gıdalar, çeşitli tarım ilaçlarının uygulanmasıyla, havadaki dioksin parçacıklarının bitki üzerinde birikmesiyle ve toprak vasıtasıyla PCDD ile kontaminasyona uğramaktadır. Dioksin genellikle yaprağı saran mumsu tabakada birikir ve suyla yıkandığında kolaylıkla yapraktan uzaklaştırılamaz. Yapılan bir çalışma sonucunda patates, havuç, soğan ve mantar gibi bitkilerin toprak ve suda bulunan PCDD leri bünyelerine alarak depoladıkları tespit edilmiştir [5]. Dioksin benzeri PCB lerin bitkilerde biyobirikimi üzerine yapılan bir çalışmaya göre ise, bitkilerde PCB biyobirikiminin türler arasında farklılık gösterdiği ve bitkilerin yaprak yüzey alanı, gözenek yoğunluğu ve kutikulanın kimyasal kompozisyonu gibi özelliklerine bağlı olarak değiştiği ortaya konulmuştur [11]. Emzirilen çocuklar da yine anne sütü vasıtasıyla dioksine maruz kalabilmektedirler [9]. Almanya da yapılan bir araştırmaya göre anne sütünde bulunan PCDD miktarı, inek sütünden çok daha fazla oranda bulunmuştur [5] yılında Avrupa Birliğine üye ülkelerde yapılan bir çalışma sonucunda bazı gıda gruplarındaki dioksin miktarının minimum ve maksimum değerleri belirlenmiştir (Tablo 1) [2]. Yine İngiltere de belirli gıdalardaki dioksin konsantrasyonunun yıllara göre dağılımı belirtilmiştir (Tablo 2) [12]. Tablo 1. Avrupa Birliğine üye ülkelerdeki bazı gıda gruplarında ölçülen PCDD/F konsantrasyonu (pg I-TEQ/g yağ) Süt Süt ürünleri Et ve et ürünleri Kümes hayvanları Balık Yumurta Yağ Ekmek - Tahıl Meyve -sebze Minimum Maksimum Tablo 2. İngiltere de bazı gıda gruplarında belirlenen PCDD/F ve PCB kimyasallarının konsantrasyonları (pg I-TEQ/g yağ) Gıda Grupları PCDD/F PCB Toplam PCDD/F PCB Toplam PCDD/F PCB Toplam Kırmızı Et Kümes Hayvanları Eti Süt Yumurta Balık Tabloda yıllara göre dioksinlerin konsantrasyonunda azalma görülmektedir. Bunun sebebi, toplumun bu konuda bilinçlenmesi sonucu dioksin üretiminin azaltılmasına yönelik yasal kanunların çıkarılması ve bu kanunların yaptırımının olmasıdır. 12

5 Arıkan, D., Yetim, H., Sağdıç, O., Kesmen, Z. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2009 (2) DİOKSİNLERİN TOKSİSİTESİ ve İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ Dioksin türevlerinin toksisiteleri 2,3,7,8 tetraklorodibenzo-p-dioksin e göre belirlenmekte ve her bir bileşiğe bir toksisite denklik faktörü (Toxicity Equivalence Factor, TEF) verilmektedir. En toksik dioksin olan TCDD nin TEF değeri 1 dir. PCB lerin TEF değeri ise 0.1 civarındadır. Saf TCDD karışımının toksisitesi ise Toplam Dioksin Toksik Eşdeğeri (TEQ) olarak ifade edilmektedir [9]. Dioksin zehirlenmelerinin %90 ının besinler yoluyla olduğu belirtilmektedir. İnsanlar, dioksin ile kontamine olmuş hayvansal ve bitkisel gıdaları tüketmeleri sonucu bu bileşiklere maruz kalmaktadırlar [1]. Bitkisel gıdalarda dioksin miktarının çok az olması nedeniyle bu bileşikler daha çok et, balık, süt ve süt ürünleri gibi hayvansal gıdaların tüketilmesi ile vücuda alınmaktadır [13]. PCDD ve PCDF lerin solunum ve deri yoluyla alımı ise çok az miktarda olmaktadır [2]. Dioksinlerin tolere edilebilir günlük alım miktarı WHO tarafından 1-4 pg TEQ/kg olarak belirlenmiştir [14]. Daha önce de ifade edildiği gibi dioksinler, insan ve hayvanların yağ dokularında depolanmakta, laktasyon, stres ve açlık sonucunda kana geçerek zehirli etkilerini uzun süre devam ettirebilmektedirler. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda, çok düşük miktarlardaki dioksinlerin bile oldukça toksik etki gösterdikleri tespit edilmiştir. En toksik dioksin olarak rapor edilen 2,3,7,8-tetraklorodibenzo-p-dioksin, hücre stoplazmasında reseptör proteinlere bağlanarak kompleks oluşturmakta ve sonuçta oluşan bu kompleks çekirdekte DNA ya bağlanarak protein sentezinin durmasına sebep olmaktadır [2]. Ayrıca Çiftçi (2008) dioksinlerin DNA mutasyonuna sebep olan aril hidrokarbon (Arh) reseptörlerini aktive ederek insanlarda kanser gibi birçok olumsuz etkilere neden olduğunu belirtmektedir [1]. Dioksin ve benzeri bileşiklere maruz kalınması sonucu oluşan yan etkilerin başında; kanser (özellikle sindirim, karaciğer ve göğüs kanserleri), gelişme bozuklukları, wasting sendromu, lenfoid ve gonadal atrofi, kloroakne, hepatotoksisite, damak yarığı, kusurlu böbrek oluşumu gibi doğuma ait bozukluklar ile immunotoksisite, nörotoksisite ve kardiyotoksisite, mide bulantısı, solunum güçlüğü, üreme bozuklukları, doğuştan gelen özürlülük, çocuklarda gelişim bozukluğu, yüksek tansiyon ve astımın geldiği belirlenmiştir [1; 2; 5; 9]. Japonya da yapılan bir çalışmada dioksine maruz kalmış bebeklerde zeka geriliği ve 8 yaşındaki çocuklarda da kavrama yeteneklerinde gerileme olduğu ortaya çıkmıştır [15]. PCDD/F nin brom-klorlu analoglarından bazılarının in vivo ve in vitro çalışmalarında ise, dioksinin bu türevlerinin sitokrom P450 enzim aktivitesini kodlayan geni indükleyerek vücutta serbest radikallerin oluşumuna neden olduğu belirlenmiştir [16]. Laboratuar hayvanları ile yapılan çalışmalarda, TCDD nin toksisitesi cinsiyete göre de farklılık göstermektedir. Çalışmaya göre TCDD nin gösterdiği toksik etki, erkek farelerde daha azdır [17]. 5. DİOKSİNDEN KORUNMAK İÇİN YAPILAN BAZI ARAŞTIRMA SONUÇLARI Gıdalarda dioksin birikiminin engellenmesi veya uzaklaştırılması amacıyla birçok araştırma yapılmıştır. Bu amaçla yapılan bir çalışmada dioksine maruz kalan fareler 10 gün boyunca astım ilacı olarak bilinen clenbuterol katkılı gıdalarla beslendiğinde yağ dokusunda bulunan toplam dioksin miktarında %30 oranında bir azalma tespit edilmiştir. Yapılan diğer bir çalışmada ise, %10 seviyesinde diyetsel lif katkılı gıdalarla beslenen fare ve sıçanlarda, dioksinin vücuttan atılım oranının daha yüksek olduğu(pcdd/f için % ) tespit edilmiştir [18]. Yine bir başka araştırma sonucuna göre, kızartılmış balıklarda TCDD konsantrasyonunun yüksek oranda azaldığı tespit edilmiştir [12]. Aynı şekilde hamburger, yayın balığı ve domuz pastırmasının ızgarada ve tavada pişirildiğinde dioksin miktarında önemli oranda azalma olduğu bulunmuş ve hamburgerdeki 13

6 Teknolojik Araştırmalar: GTED 2009 (2) 9-15 dioksin miktarının %30-50 ye kadar düştüğü gözlenmiştir. Dioksin oranındaki bu düşüşün, pişme sırasında yağın ortalama %42-48 oranındaki kaybıyla ilişkili olduğu bildirilmektedir [18]. Dioksin miktarını azaltmak amacıyla yapılan başka bir çalışmada ise, balıkların derisi soyulduğunda TCDD miktarında azalma meydana geldiği tespit edilmiştir [18]. Hamel ve ark. (1986) ise Phanerochaete chrysosporium küf mantarlarının, ligninaz ve ekstraselüler hemoprotein olan peroksidazlar vasıtasıyla klorlu fenoller, bifeniller ve dibenzo-ρ-dioksinler gibi aromatik bileşikleri oksitleyerek parçaladıkları bildirmişlerdir [19]. 6. SONUÇ Son yıllarda gelişen endüstriyle birlikte çevreye yayılan dioksin ve benzeri bileşiklerin miktarında önemli düzeyde artış meydana geldiği görülmektedir. Bunun sonucu olarak da, dioksin ve benzeri bileşiklerin insan sağlığı için önemli bir tehdit oluşturacağı düşünülmekte ve yapılan araştırmalar neticesinde insanlar bu konu üzerinde daha da bilinçlenmektedirler. İnsan sağlığını korumak ve çevreye verilecek zararı en aza indirmek için bu bileşiklerin oluşumunun önlenmesi veya uygun teknolojiler kullanılarak, bu kirletici maddelerin çevreye salınmadan önce mutlaka giderilmesi ve besin zincirine girmesine engel olunması gerekmektedir. Son yıllarda bu yönde somut adımlar atılmaya başlanmış ve sağlığı konularında uluslararası kuruluşlarca gerekli yasal düzenlemeler getirilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), dioksin ve benzeri bileşiklerin tolere edilebilir günlük alım miktarını 1-4 pg TEQ/kg olarak belirlemiştir [14]. Ayrıca Türkiye de de Çevre Bakanlığı arıtma ve yakma tesislerine dioksin ve furan tutucu ünitelerin eklenmesi için lisans vermektedir [20]. Ancak teknolojinin ve endüstrinin geliştiği dünyada her geçen gün dioksin ve benzeri bileşiklere daha çok maruz kalınarak çeşitli sağlık problemleri yaşanmaktadır. Bu nedenle, daha az riskli ve daha güvenilir gıdaların üretimi için ulusal standartlar oluşturulmalı ve bu standartların uygulanması için en güvenilir analiz teknikleri kullanılmalıdır. 7. KAYNAKLAR 1. 1 Çiftçi O., Elazığ ve Çevresinde Tüketilen Tereyağlarında, Dioksin ve Benzeri Bileşik Düzeylerinin Araştırılması. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimler Dergisi. 22 (5): Güneş G., Dioksin ve Furan ın Oluşum Mekanizmaları ve Giderilme Teknolojileri. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı. İstanbul. 3. Vural H., Gıda Kirliliği Açısından Dioksin ve Furan İzomerleri. Ekoloji Çevre Dergisi. Sayı: 15: 45-49s. 4. Varınca K. B., Güneş G., Ertürk F., Hava Kirleticilerinin İnsan Sağlığı ve İklim Değişikliği Üzerine Etkileri. Ulusal Hava Kalitesi Sempozyumu UHAKS, Konya. 5. Şahbaz F., Acar J., Dioksin ve Dioksinin Gıdalara Bulaşma Olasılıkları. Gıda. 18 (4) Tame N. W., Dlugogorski B. Z., Kennedy E. M., Formation of Dioxins and Furans During Combustion of Treated Wood. Progress in Energy and Combustion Science. 33: Anon, Plastik ve bilinen en kanserojen madde dioksin. 14

7 Arıkan, D., Yetim, H., Sağdıç, O., Kesmen, Z. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2009 (2) Li X., Penga P., Zhanga S., Mana R., Shenga G., Fua J., Removal of Polychlorinated Dibenzoρ-Dioxins and Polychlorinated Dibenzofurans by Three Coagulants in Simulated Coagulation Processes for Drinking Water Treatment. Journal of Hazardous Materials. 162: Anon, Dioxin Aslan S., Korucu M. Karademir K., A., Durmuşoğlu E., Kocaeli nde Yerel Olarak Üretilen Yumurtalarda Dioksin ve Furan (PCDD/F) Seviyelerinin Belirlenmesi. 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, Yaşam Çevre Teknoloji, İzmir. 11. Fan G., Cui Z., Liu J., Interspecies Variability of Dioxin-Like PCBs Accumulation in Five Plants From The Modern Yellow River Delta. Journal of Hazardous Materials. 163: Schecter A., Gasiewicz T. A., Dioxins and Health. John Wiley and Sons Inc. New Jersey. Canada. USA Park H., Ikonomou M. G., Kim H., Choi J., Chang Y., Dioxin and Dioxin-Like PCB Profiles in The Serum of İndustrial and Municipal Waste Incinerator Workers in Korea. Environment International. 35: Foran J. A., Carpenter D. O., Hamilton M. C., Knuth B. A., Schwager S. J., Risk-Based Consumption Advice for Farmed Atlantic and Wild Pacific Salmon Contaminated With Dioxins and Dioxin-Like Compounds. Environmental Health Perspectives. 113 (5) Koopman-Esseboom C., Weisglas-Kuperus N., De Ridder M. A. J., Der Paauw C. G. V., Tuinstra L. G. M. Th., Sauer P. J. J., Effects of Polychioriated Biphenil/Dioxin Exposure and Feeding Type on Infants Mental and Psychomotor Development, Exposure to Dioxin-Like Pollutants Via Different Food Commodities in Swedish Children and Young Adults. Pediatrics. 97: Samara F., Gullett B. K., Harrison R. O., Chu A., Clark G. C., Determination of Relative Assay Response Factors for Toxic Chlorinated and Brominated Dioxins/Furans Using An Enzyme Immunoassay (EIA) and A Chemically-Activated Luciferase Gene Expression Cell Bioassay. Environment International. 35: Pohjanvirta R., Transgenic Mouse Lines Expressing Rat AH Receptor Variants-A New Animal Model for Research on AH Receptor Function and Dioxin Toxicity Mechanism. Toxicology and Applied Pharmacology. 236: Huwe J. K., Dioxins in Food: A Modern Agricultural Perspective. Journal Agricultural and Food Chemistry. 50: Hammel K. E., Kalyanaraman B., Kirk T. K., Oxidation of Polycylic Aromatic Hydrocarbons and Dibenzo-ρ-Dioxins by Phanerochaete chrysosporium Ligninase. The Journal of Biological Chemistry. 261 (36) Anon, Elektroark Ocaklı Tesislerin Çalışma Ortamında Dioksin Tayini. TS , TSE, Ankara. 15

Dioksin ve Benzeri Bileşiklerin İnsan ve Çevre Sağlığına Etkileri

Dioksin ve Benzeri Bileşiklerin İnsan ve Çevre Sağlığına Etkileri Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi / Karaelmas Science and Engineering Journal 4 (), 7-75, 204 Karaelmas Science and Engineering Journal Journal home page: http://fbd.beun.edu.tr Derleme Dioksin ve Benzeri

Detaylı

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) özellikleri nelerdir? -Zehirlidirler. - Çevrede kolayca yok olmazlar. -Besin zincirinde birikirler - Hava,

Detaylı

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ 1 T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ DİOKSİN İN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Hazırlayan Cahide KAYA Danışman Yrd. Doç. Dr. Ayşe EKEN Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Bitirme

Detaylı

DİOKSİNLER VE BUNLARIN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DİOKSİNLER VE BUNLARIN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DİOKSİNLER VE BUNLARIN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Mustafa Cüneyt Gezen MEng, DGSA, CIH, ATEX 137 mustafacuneyt.gezen@uskudar.edu.tr 1 Bütün maddeler zehirdir. Zehirsiz hiçbir şey yoktur. Şifa ile

Detaylı

Gıda ve Yemlerde Dioksin Mevzuatı ve Türkiye de Analiz Altyapısı

Gıda ve Yemlerde Dioksin Mevzuatı ve Türkiye de Analiz Altyapısı Gıda ve Yemlerde Dioksin Mevzuatı ve Türkiye de Analiz Altyapısı Yunus Uçar *, Gül Çelik Çakıroğulları *, Devrim Kılıç* *Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü 30 Mart 2010 DİOKSİNLER Dioksinler klor

Detaylı

Toz Aktif Karbon Püskürtme İle Dioksin-Furan Giderimi

Toz Aktif Karbon Püskürtme İle Dioksin-Furan Giderimi Toz Aktif Karbon Püskürtme İle Dioksin-Furan Giderimi Sayfa 1 TÜRKTAY 19-20 Ekim 2016 Ankara Yakma Tesisi Dizayn Parametreleri Yakma Kapasite si 35.000 ton/yıl Isıl Değer Enerji kurulu güç 86 Gj/saat 5,2

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Haymana Yolu 5. Km. GÖLBAŞI 06830 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 498 21 50 Faks : 0 312 498 21 66 E-Posta : zeynep.doruk@csb.gov.tr Website

Detaylı

KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ. Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN

KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ. Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN 1 GİRİŞ Kalıcı Organik Kirleticiler (KOK lar), yüksek dirençleri nedeniyle doğaya karıştığında ortamda

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Yasal Gerekliliklere Uygunluk! Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlar amurlarının n Toprakta Kullanılmas lmasına Dair Yönetmelik (03.08.2010 tarihli

Detaylı

Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ

Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ ığa Etkileri Süreyya ÖZCAN 16-17 Ekim 2007, Bursa Hayvan Yeminde Bulunan Mikotoksinler Aflatoxin B1, B2, G1, G2 Deoksinivalenol (DON, vomitoxin)

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Araştırma Makalesi / Research Article A STUDY ON HEALTH RISK ASSESSMENT OF DIOXIN Sigma 2006/3 Fatih TAŞPINAR 1, Ayça N.

Detaylı

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Prof. Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E-mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Ulusal Su ve Sağlık Kongresi Antalya-26-30 Ekim 2015

Detaylı

SANAYİ TESİSLERİNDE KASITSIZ ÜRETİM SONUCU OLUŞAN KOK LARIN ATMOSFERE VERİLMESİNİN KONTROLÜNE İLİŞKİN MEVZUAT VE ÇALIŞMALAR

SANAYİ TESİSLERİNDE KASITSIZ ÜRETİM SONUCU OLUŞAN KOK LARIN ATMOSFERE VERİLMESİNİN KONTROLÜNE İLİŞKİN MEVZUAT VE ÇALIŞMALAR SANAYİ TESİSLERİNDE KASITSIZ ÜRETİM SONUCU OLUŞAN KOK LARIN ATMOSFERE VERİLMESİNİN KONTROLÜNE İLİŞKİN MEVZUAT VE ÇALIŞMALAR Aralık 2016 GENEL MEVZUAT H AV A K A L İ T E S İ N İ N K O R U N M A S I Y Ö

Detaylı

POLİKLORLANMIŞ DİBENZODİOKSİN (PCDDs) VE FURAN (PCDFs) BİLEŞİKLERİ VE BUNLARIN SÜT VE ÜRÜNLERİNDEKİ ÖNEMİ

POLİKLORLANMIŞ DİBENZODİOKSİN (PCDDs) VE FURAN (PCDFs) BİLEŞİKLERİ VE BUNLARIN SÜT VE ÜRÜNLERİNDEKİ ÖNEMİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2001 : 7 : 2 : 235-241

Detaylı

GIDA TOKSİKOLOJİSİ 2015. Doç.Dr. Gül Özhan

GIDA TOKSİKOLOJİSİ 2015. Doç.Dr. Gül Özhan GIDA TOKSİKOLOJİSİ 2015 Doç.Dr. Gül Özhan 1 POLİKLORLU BİLEŞİKLER En çok bilinenler; Poliklorludibenzo-para-dioksinler (PCDD-TCDD) Poliklorludibenzofuranlar (PCDF) Poliklorlubifeniller (PCB) Dioksin ve

Detaylı

ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVARI

ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVARI İnsanların Balık Yagları Yolu ile Dioksin ve Furanlar (PCDD/F ler), Dioksin Benzeri Poliklorlu Bifeniller (DL-PCB ler) ve ndikatör Poliklorlu Bifenillere (PCB ler) Olan Maruziyetinin Degerlendirilmesi

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 9.Çözünmüş İnorganik ve Organik Katıların Giderimi Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK İnorganiklerin Giderimi Çözünmüş maddelerin çapları

Detaylı

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Doğada canlıların birbiriyle beslenmesi ve enerjinin ayrıştırıcılara kadar geçmesiyle oluşan döngüye besin zinciri denir. Birbirlerine bağlı besin zincirine besin ağı denir.

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU Gülin AYTİMUR, Süheyda ATALAY Ege Üniversitesi Müh. Fak. Kimya Müh. Bölümü 351-Bornova İzmir ÖZET

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YOĞURT VE KEFİRDE FERMENTASYONUN DİOKSİNLER, FURANLAR, POLİKLORLU BİFENİLLER VE İNDİKATÖR POLİKLORLU BİFENİLLER ÜZERİNE ETKİSİ Yunus UÇAR SÜT TEKNOLOJİSİ

Detaylı

REW İstanbul 2011 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Atık Yakma Eğitimi

REW İstanbul 2011 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Atık Yakma Eğitimi REW İstanbul 2011 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Atık Yakma Eğitimi Çimento Sektöründe Atıkların Ek Yakıt ve Alternatif Yakıt Hammadde Olarak Kullanılması CANAN DERİNÖZ GENCEL TÜRKİYE ÇİMENTO MÜSTAHSİLLERİ

Detaylı

Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri. Prof. Dr. Hulusi Barlas

Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri. Prof. Dr. Hulusi Barlas Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri Prof. Dr. Hulusi Barlas INCI Sistemi International Nomenclatura Cosmetic Ingredients (Kozmetik Ürün Bileşenleri Uluslar arası İsim Listesi) INCI sistemi, kimyasal

Detaylı

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri Environment International Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri Hoş Geldiniz 23 Temmuz 2010 Wim van Doorn TEMĠZ HAVA NEDĠR? Temiz hava bileşimi Azot Oksijen Su buharı Diğer kirleticiler Karbon dioksit Organik

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 03 04 05 06 07 08 09 12 13 14 15 16 17 18 19 20 22 23 24 28 29 30 31 32 33 34 35 36 * EA Kodu Tarım, balıkçılık

Detaylı

Gıdalardaki Pestisit Kalıntıları. Dr. K.Necdet Öngen

Gıdalardaki Pestisit Kalıntıları. Dr. K.Necdet Öngen GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Tükettiğimiz gıdaların güvenilirliği hayati derecede önemlidir Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz gıdalar

Detaylı

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler «DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler Dr. Özlem ÜSTAY TARÇIN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Başkent Üniversitesi İstanbul Hastanesi Endokrin Bozucular Endokrin

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon No: ISO 9001:2000 - Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 Tarım, balıkçılık 02 Madencilik ve taşocağı işletmesi 03 Gıda ürünleri, İçecekler ve

Detaylı

DR CALUX METODU UYGULANABİLİRLİĞİ, AB ADAPTASYON ÇALIŞMALARI ve PCDD/F İLE dl-pcbs AYRIMI

DR CALUX METODU UYGULANABİLİRLİĞİ, AB ADAPTASYON ÇALIŞMALARI ve PCDD/F İLE dl-pcbs AYRIMI DR CALU METODU UYGULANABİLİRLİĞİ, AB ADAPTASYON ÇALIŞMALARI ve PCDD/F İLE dl-pcbs AYRIMI GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI ANKARA GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ Adı Soyadı : Deniz ÖZTÜRK Çalıştığı

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur.

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. OKULDA KİMYA KAĞIT Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. Selüloz bitkilerin gövde ve yapraklarında bol bulunur, bu nedenle kağıt çoğunlukla ağaç gövdelerinden üretilir. Kağıt üretimi:

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/3) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/3) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/3) ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi Adresi : Levazım Mah.Koru Sok.Zorlu Center Tel : 0 212 269 37 41 E-Posta Website : info@kalitest.com.tr : www.kalitest.com.tr

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

Sizce ne oldu da endüstriyel kirlilik kavramı önem kazandı???

Sizce ne oldu da endüstriyel kirlilik kavramı önem kazandı??? ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 1. Endüstriyel Çevre Kirliliği Tarihi Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Sizce ne oldu da endüstriyel kirlilik kavramı önem kazandı??? GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ÇEVRESEL ATIKLAR

Detaylı

Dioksinler Nedir? Türkiye de İnsandaki Dioksin Düzeyleri

Dioksinler Nedir? Türkiye de İnsandaki Dioksin Düzeyleri Dioksinler Nedir? Türkiye de İnsandaki Dioksin Düzeyleri Prof.Dr. İsmet ÇOK Gazi Üniversity, Faculty of Pharmacy,Dept.of Toxicology, Ankara,Turkey ismetc@gazi.edu.tr Hg(CH3) Nonylphenol (from detergents

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE Sağlıklı büyümek ve gelişmek için yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. BESLENME İnsanın yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel

Detaylı

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler Kişisel Bilgiler Ad-Soyad : Süreyya SALTAN EVRENSEL Ünvan : Yrd.Doç.Dr E-posta : ssaltanev@ gmail.com Telefon :02242942342 Göreve Başlama Tarihi :29/12/1986 Uzmanlık Alanları : Laboratuar Teknikleri, Süt

Detaylı

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz.

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. - ders saati Sağlıklı beslenmenin önemini

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 22 23 24 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 * EA Kodu

Detaylı

FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI

FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI 1. Fotokatalizör (photocatalyst) hakkında genel bilgi Özellikle son yıllarda evsel ve endüstriyel atıklardan kaynaklanan su kaynaklarının, atmosferin ve yaşadığımız çevrenin

Detaylı

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 1 2 FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 3 İÇİNDEKİLER 1) TARİHÇE 2) ÇİMENTO nedir ve ÇİMENTO ÜRETİM PROSESİ 3) VERİMLİLİK UYGULAMALARI (Bu sunumda yer alan sayısal

Detaylı

ÇOCUKLARDA BESLENME. Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara

ÇOCUKLARDA BESLENME. Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara ÇOCUKLARDA BESLENME Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara **Bir ülkenin sosyal ve ekonomik yönden, beklenen uygarlık seviyesine ulaşabilmesi, ancak bedensel ve zihinsel

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

YÜZEYSEL SULARDAKİ KİMYASAL KİRLİLİK VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ

YÜZEYSEL SULARDAKİ KİMYASAL KİRLİLİK VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ YÜZEYSEL SULARDAKİ KİMYASAL KİRLİLİK VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ Doç. Dr. Beyhan Pekey Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü bpekey@kocaeli.edu.tr HER GEÇEN GÜN ÜRETİLEN KİMYASAL

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI İZLEME VE SU BİLGİ SİSTEMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Şükran DENİZ Uzman Kasım 2015 1 SUNUM İÇERİĞİ AMAÇ NUMUNE KABI NUMUNE ALMA CİHAZ TİPLERİ NUMUNE ALMA YERİ NUMUNELERİN KORUNMASI

Detaylı

ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ

ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ A.Yavuz Yücekutlu, A.Teoman

Detaylı

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor.

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. 1- Hiçbir şey susuz yaşayamaz. 2- Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR 1) Kullanılmış lastikler 2) I ve II nci kategori atık yağlar 3) Boya çamurları 4) Solventler 5) Plastik atıklar 6) Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Özge ALGAN CAVULDAK Doğum Yeri, Yılı Zonguldak, 1979 Yabancı Dil. İngilizce

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Özge ALGAN CAVULDAK Doğum Yeri, Yılı Zonguldak, 1979 Yabancı Dil. İngilizce ÖZGEÇMİŞ 1. KİŞİSEL BİLGİLER Ünvanı Adı ve Soyadı Yrd. Doç. Dr. Özge ALGAN CAVULDAK Doğum Yeri, Yılı Zonguldak, 1979 Yabancı Dil İş Adresi İngilizce Telefon (372) 2574010 E-Posta Bülent Ecevit Üniversitesi

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı 1.Ünite : Canlılar ve İlişkileri 1.Besin Zincirinde Akışı Anahtar Kavramlar: Üretici Tüketici Ayrıştırıcı Fotosentez Klorofil 1.1. Besin zincirlerinin başlangıcında üreticilerin bulunduğu çıkarımını yapar

Detaylı

TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ

TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİNDE POLİARAOMATİK HİDROKARBON (PAH) VE AĞIR METAL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Faruk DİNÇER, Özgen ERCAN, Özcan CEYLAN

Detaylı

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI Termal SusuzlaĢtırma Proseslerinde Enerji Minimizasyonu SusuzlaĢtırılmıĢ Çamurların Alkaline Disentegrasyonu Yrd. Doç. Dr. Tolga TUNÇAL Namık

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

Atık pilleri ne yapmalı?

Atık pilleri ne yapmalı? Akdeniz Üniversitesi Atık Pil Toplama Kampanyası Atık pilleri ne yapmalı? Kapsam Pil bağımlılığı Atık pil Çevreye olan zararları Ne yapılabilir? Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Sorunları

Detaylı

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ Şeyma Taşkan 1, Barış Çallı 2 1 MarmaraÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Programı, Göztepe Kampüsü, 34722 Kadıköy,

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. ÜRÜN VE TEDARİKÇİ TANIMLAMA Ürün Adı Üretici : İzocam Ekspande Polistren (EPS) : İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş. 41455 Gebze - Kocaeli TÜRKİYE Telefon Numarası : + 90 262

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

ATIK YAĞLARDAN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI

ATIK YAĞLARDAN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI 2012 ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU 24-26 Nisan 2012 Antalya ATIK YAĞLARDAN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Çevre Mühendisliği Bölümü kgedik@akdeniz.edu.tr YAĞ, YAĞLAMA, YAĞLAYICI? İnsanoğlunun

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

MOLEKÜLER EKOTOKSİKOLOJİ LABORATUARI

MOLEKÜLER EKOTOKSİKOLOJİ LABORATUARI MOLEKÜLER EKOTOKSİKOLOJİ LABORATUARI Laboratuvar Sorumlusu: Prof.Dr. Mustafa CANLI İletişim : Tel: 2559, Eposta: mcanli@cu.edu.tr Temel Araştırma Alanımız: Ağır metallerin sucul organizmalara olan toksik

Detaylı

Ocak-Haziran 2015. Su Ürünleri Sektör Şefliği AKİB SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACAT RAKAMLARI DEĞERLENDİRMESİ

Ocak-Haziran 2015. Su Ürünleri Sektör Şefliği AKİB SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACAT RAKAMLARI DEĞERLENDİRMESİ Ocak-Haziran 2015 Su Ürünleri Sektör Şefliği AKİB SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACAT RAKAMLARI SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLERİ SEKTÖREL İHRACAT RAKAMLARININ TÜRKİYE VE AKİB 2015 yılı Ocak-Haziran

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/1) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/1) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa /) ISO 900:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi Adresi : Mutlukent Mahallesi 2073 Sokak No:0 Tel : 0 32 443 03 77 Faks : 0 32 44 87 72 0 03 04 07 09 2 4 5 6 7

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Belge No Kapsam T.C. : Y 41/006/2016 Düzenleme Tarihi : 18.10.2016* : Kömür,Sıvı Yakıt,Atık Su,Atık Yağ,Numune Alma,Emisyon Laboratuvar Adı Adres : STANDART LABORATUARLAR İŞLETMECİLİĞİ A.Ş. : Atalar Mah.

Detaylı

Karaciğer koruyucu DAHA İYİ DAHA SAĞLIKLI, DAHA İYİ VERİMLİ SÜRÜLER İÇİN HEPALYX

Karaciğer koruyucu DAHA İYİ DAHA SAĞLIKLI, DAHA İYİ VERİMLİ SÜRÜLER İÇİN HEPALYX Karaciğer koruyucu DAHA İYİ Karaciğer fonksiyonu Antioksidan aktivite Protein sentezi Anti-fibrotik aktivite Süt Verimi Süt Proteini Metabolik Sağlık Performans Bağışıklık Karlılık DAHA SAĞLIKLI, DAHA

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K

ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Şahan SAYGI, sahan.saygi@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K ETKS 600 Uzmanlık Alan Dersi Z 4 0 4 ETKS 601

Detaylı

Fen Bilimleri Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm

Fen Bilimleri Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Fen Bilimleri Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm M.İSMAİL SAHİN FURKAN CANAL FATİH BACAK CENGİZ KİLİÇ KONU: Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Atık: Bir işlem sonucu çevreye bırakılan her türlü maddeye atık denir.

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon No: ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 02 03 04 05 06 07 09 12 14 15 16 17 18 19 22 23 24 25 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 * EA

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Beslenme: Yeterli ve dengeli beslenme: Besin: hayvansal kaynaklı besinlerdir. bitkisel kaynaklı besinlerdir. Besin öğesi:

Beslenme: Yeterli ve dengeli beslenme: Besin: hayvansal kaynaklı besinlerdir. bitkisel kaynaklı besinlerdir. Besin öğesi: Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması ve yaşam kalitesini artırması için gerekli olan besinleri vücuduna alıp kullanmasıdır. Beslenme, ne karın doyurmak veya

Detaylı

Genel Bağlayıcı Kurallar. Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri

Genel Bağlayıcı Kurallar. Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri GBK 4 Genel Bağlayıcı Kurallar Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri Bu Genel Bağlayıcı Kurallarda (GBK) öngörülen çevresel koşullar, hastane ve kliniklerde insan ve hayvanların tedavileri

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi Hava Kirliliği Ölçüm Yöntemleri Emisyon Ölçümleri (Kaynakta) İmisyon Ölçümleri Sabit kaynaklar (Yakma tesisi, fabrika, termik santral bacaları) Hareketli kaynaklar (Motorlu araçlar) Ortam havasında yapılır

Detaylı

İNSAN VE HAYVAN SAĞLIĞI ÜZERİNE DİOKSİNLERİN ETKİLERİ EFFECTS OF DIOXINS ON HUMAN AND ANIMAL HEALTH

İNSAN VE HAYVAN SAĞLIĞI ÜZERİNE DİOKSİNLERİN ETKİLERİ EFFECTS OF DIOXINS ON HUMAN AND ANIMAL HEALTH DERLEME Cilt 57, No 2, S : 99-108 Türk Hij Den Biyol Derg 2000 İNSAN VE HAYVAN SAĞLIĞI ÜZERİNE DİOKSİNLERİN ETKİLERİ EFFECTS OF DIOXINS ON HUMAN AND ANIMAL HEALTH Hidayet YAVUZ 1 Mehmet ÖZDEMİR 1 GİRİŞ

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ.

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. BİYOGAZ NEDİR? Anaerobik şartlarda, organik atıkların çeşitli mikroorganizmalarca çürütülmesi sonucu

Detaylı

GIDALAR KANSERİN NERESİNDE?

GIDALAR KANSERİN NERESİNDE? GIDALAR KANSERİN NERESİNDE? PROF. DR. İSMAİL ÇELİK HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSER ENSTİTÜSÜ Alkol %4-6 Diğer %10-15 Tütün %30-35 Şişmanlık %10-20 Enfeksiyon %15-20 Beslenme %25-30 Kansere Yol Açan Faktörler

Detaylı

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Yerleşkesi, 35160 Buca/İzmir E-mail : mustafa.odabasi@deu.edu.tr Ders İçeriği Organik kimyaya giriş Temel fonksiyonel

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR RESTORAN VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK HAVALANDIRMASI Genel olarak bir mutfak havalandırma sisteminde davlumbaz, kanallar, egzoz fanı, baca

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı