1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri"

Transkript

1 1.6. Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri Elementlerin periyodik çizelgedeki konumu ile kimyasal ve fiziksel davranışları sistematik olarak incelenebilir. Periyodik çizelgede elementler genellikle elektron dağılımları ile kimyasal özellikleri arasında bir bağıntı olacak şekilde konumlandırılmıştır. Aynı grupta bulunan elementlerin genellikle kimyasal davranışlarının, aynı dış kabuk elektron dağılımına sahip olmaları nedeniyle benzer olduğu söylenebilir. Şimdi baş grup elementlerinin, geçiş elementlerinin ve soy gazların kimyasal özelliklerini öğrenelim. Bu elementlerin periyodik çizelgedeki konumlarıyla, elektron dağılımları ve kimyasal özellikleri arasındaki bağıntıyı inceleyelim. a. s-, p- ve d- Blok Elementlerinin Özellikleri s-blok Elementleri Hidrojen ve 1A, 2A grubu elementleri s- bloğunda bulunur. Bu gruplardaki elementlerin elektron dağılımları s orbitalleri ile sonlandığı için s bloğu elementleri olarak sınıflandırılır. Hidrojen atomu dışında tüm s bloğu elementleri metaldir. Hidrojen için periyodik çizelgede uygun bir konum yoktur. Hidrojen alkali metaller gibi 1 tane s değerlik elektronuna sahiptir. Sulu çözeltide hidroliz tepkimesi vererek H + iyonu oluşturur. Tıpkı 7A grubu elementleri gibi metallerle oluşturduğu iyonik bileşiklerde tek negatif yüklü iyon hâlindedir. Bu bileşiklerde hidrür (H - ) iyonu oluşturur. Hidrojenin en önemli bileşiği sudur. Su, hidrojenin yanmasıyla oluşur. 1A grubu Bu blokta bulunan elementlerin elektron dağılımları ns 1 ile sonlanır. İlk üyeleri hidrojen bir ametaldir. İkinci periyottan itibaren en aktif metallerin bulunduğu bu grup elementleri alkali metaller olarak isimlendirilir. 1A grubunda bulunan lityum (Li), sodyum (Na), potasyum (K) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Li: 1s 2s Na: 3s K: 3s 3p 4s Üç atomun da elektron dağılımları s 1 orbitalleri ile sonlanmıştır. 1A grubu elementleri değerlik orbitali olan s orbitalinde birer elektron içerir. 78

2 Periyodik çizelgede en solda konumlanan (Şekil 1.37) bu elementlerin iyonlaşma enerjileri düşüktür. Bu nedenle en dış kabuklarında sahip oldukları bir elektronu kaybetme eğilimleri çok yüksektir. Oluşturdukları bileşiklerde +1 yüklü iyon hâlindedirler. Hidrojen ise metallerle oluşturduğu bileşiklerde -1, ametallerle oluşturduğu bileşiklerde +1 yükseltgenme basamağına sahiptir. Alkali metaller, ametallerle iyonik bileşikler oluşturur. Örnek olarak K ve CI elementleri arasındaki bileşik oluşumunu inceleyelim K: 3s 3p 4s Cl: 3s 3p 19 K elementinin elektron dağılımı 4s 1 ile sonlanır. K atomu 4s orbitalindeki 1 elektronu vererek +1 yüklü katyon oluşturur. Cl atomu ise 3s 2 3p 5 orbitalleri ile sonlanır. K atomunun verdiği bir elektronu Cl atomu alarak iyonik bağlı KCl bileşiğini oluştururken kendisi de soy gaz elektron düzenine ulaşmış olur. Alkali metaller aktif metaller olduklarından doğada saf hâlde bulunmaz. Su ile tepkimeye girerek metal hidroksitlerini oluştururlar. Su ile gerçekleştirdikleri tepkime aşağıdaki gibidir. 1 Na + H O " NaOH + H 2 ^kh 2 ^sh ^sudah 2^gh Alkali metaller hava ile temas ettiklerinde oksijenle birleşerek metal oksitlerini oluşturur. Gerçekleştirdikleri tepkimeler aşağıdaki gibidir. 1A H Şekil 1.37: 1A grubunda bulunan alkali metaller s- bloğu elementleridir. 1 Li 3 Na 11 K 19 Rb 37 Cs 55 Fr 87 Bilgi Kutusu Alkali metaller en aktif metallerdir. Bütün bileşikleri suda iyi çözünür. Oksit bileşikleri bazik özellik gösterir. 4Li + O " 2Li O ^kh 2^gh 2 ^kh Lityum oksit 4Na + O " 2Na O ^kh 2^gh 2 ^kh Sodyum oksit 2Na k + O2 g " Na2O2 k ^ h ^ h ^ h Sodyum peroksit Oluşan oksitler katı hâlde ve kararlı iyonik bileşiklerdir. 7. periyottaki fransiyum (Fr) radyoaktiftir. Çekirdek tepkimelerinde ortaya çıkar. Doğada bulunmaz. Sodyum, sisli yolların aydınlatılmasında yararlanılan sodyum-buhar lambalarında kullanılır (Resim 1.21). Sodyum-kurşun alaşımından benzin oktanını yükseltmede yararlanılır. Potasyum, gübre ve sabun üretiminde; rubidyum ve sezyum ışığa duyarlı olduğundan fotosel olarak kullanılır. Resim 1.21: Sodyum buhar lambaları 79

3 Alkali metaller, fransiyum dışında yumuşak yapıda ve parlak görünümdedir. Kolaylıkla eriyebilir ve uçucu hâle gelebilirler. Alkali metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru azalır (Grafik 1.6) Sıcaklık ( C) Erime noktası Kaynama noktası Li Na K Rb Cs Grafik 1.6: Alkali metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları 2A Be 4 Mg 12 Ca 20 Sr 38 Ba 56 Ra 88 Şekil 1.38: 2A grubunda bulunan toprak alkali metaller s- bloğu elementleridir. 2A grubu Bu grupta bulunan metallerin aktiflikleri alkali metallere göre daha azdır. 2. enerji düzeyinden itibaren konumlanan bu grup elementleri toprak alkali metaller olarak isimlendirilir (Şekil 1.38). Toprak alkali metallerin birinci ve ikinci iyonlaşma enerjileri grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru azalır. Grup üyelerinin metalik karakteri ise grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru artar. Ancak berilyumun oluşturduğu bileşiklerin çoğu ve bazı magnezyum bileşikleri iyonik karakterden çok molekül yapılıdır. Elektron dağılımları ns 2 ile sonlanır. Bileşiklerinde en dış katmanlarındaki iki elektronu vererek +2 yüklü iyon oluştururlar. 2A grubunda bulunan berilyum (Be) ve magnezyum (Mg) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Be: 1s 2s Mg: 3s Her iki atomun da elektron dağılımı ns 2 orbitalleri ile sonlanmıştır. Değerlik orbitalleri olan s orbitallerinde ikişer elektron içerirler. 80

4 Şimdi de 2A grubunda bulunan kalsiyum (Ca) atomunun flor (F) atomu ile oluşturduğu iyonik bileşiği inceleyelim Ca: 3s 3p 4s F: Kalsiyum atomunun elektron dağılımı 4s 2 orbitalleri ile sonlanır. 1 tane Ca atomu 4s orbitallerindeki 2 elektronu 2 tane F atomuna vererek +2 yüklü iyon hâline geçer. Ca 2+ ve F - iyonları arasında CaF 2 iyonik bileşiği oluşur. Toprak alkali metallerden berilyum, su ile tepkime vermez. Magnezyum, su buharı ile tepkime verir. Kalsiyum, stronsiyum ve baryum ise soğuk suyla bile tepkimeye girer. Gerçekleşen tepkimeler aşağıdaki gibidir. Mg + 2H O " Mg^OHh + H Ca ^kh 2 ^gh 2^sudah 2^gh + 2H O " Ca^OHh + H ^kh 2 ^sh 2^sudah 2^gh Grup üyelerinden stronsiyum-90 radyoaktif bir izotoptur. Stronsiyum ile kalsiyumun kimyasal özellikleri çok benzerdir. Yaşadığımız ortamda Sr 2+ iyonları varsa kolaylıkla kemiklerimizdeki Ca 2+ iyonları ile yer değiştirebilir. Bu durum vücudumuzun Sr 2+ iyonlarının yaydığı radyoaktif ışınıma maruz kalmasına neden olur. Zaman içerisinde kansızlık, lösemi gibi bazı hastalıklara sebep olabilir. Kalsiyum bileşikleri inşaat malzemesi olarak; stronsiyum tuzları, havai fişek ve işaret fişeklerinde kırmızı renk vermek için kullanılır (Resim 1.22). Radyum radyoaktif olduğundan radyumdan elde edilen radyoaktif ışımalar cilt hastalıklarında ve kanser tedavisinde kullanılır. p-blok Elementleri Bir kısmı metal, bir kısmı yarı metal, bir kısmı da ametal ve soy gazdır. Bazı p bloğu gruplarında yukarıdan aşağıya doğru ametalik karakterden metalik karaktere geçiş hızlı olur. Genellikle elektron vererek soy gaz kararlılığına ulaşmaları zor olduğundan pozitif yükseltgenme basamakları değişkendir. 3A Grubu 2. periyottan başlayan bu grubun ilk üyesi bor yarı metal, diğerleri metaldir (Şekil 1.39). Toprak metalleri olarak adlandırılırlar. Bor, su ve oksijen gazı ile tepkime vermez. Bor elementinin oluşturduğu iki atomlu bileşikler iyonik değil, molekül yapılıdır. Resim 1.22: Havai fişeklerde kırmızı renk vermek için stronsiyum tuzları kullanılır. Bunları Biliyor musunuz? Elementel olarak ilk kez 1825 te Oersted (Orstıd) ve 1827 de Wöhler (Volır) tarafından saf olmayan bir toz hâlinde elde edilen alüminyumun doğada tek bir izotopu vardır. Altı tane radyoaktif izotopu bilinir. Meteorlarda radyoaktif 26 Al izotopuna rastlanmıştır. Yer kabuğunda oksijen ve silisyumdan sonra en bol bulunan elementtir. 3A B 5 Al 13 Ga 31 In 49 Tl 81 Uut 113 Şekil 1.39: 3A grubunda bulunan toprak metalleri p-bloğu elementleridir. 81

5 3. periyottaki üyeleri alüminyum, hava ile kolayca etkileşerek aşağıdaki tepkimeye göre oksit bileşiği oluşturur. 4Al + 3O " 2Al O ^kh 2^gh 2 3^kh Alüminyum, bileşiklerinde sadece +3 yüklü iyonlar oluşturur. Toprak metallerinin diğerleri hem +1 hem de +3 yüklü iyonlar oluşturarak kararlı hâle geçer. Grup boyunca periyot arttıkça +1 yüklü iyonlar, +3 yüklü iyonlardan daha kararlı hâle gelir. Grubun en son üyesi talyum bileşiklerinde hem +1 hem de +3 yükseltgenme basamağına sahiptir. Bu gruptaki metalik özellik gösteren elementler, molekül yapılı bileşikler de oluşturur. Galyumun erime sıcaklığı çok düşüktür. Avucumuzda eriyebilir. Alüminyum yumuşak bir metal olup iyi bir ısı ve elektrik iletkenidir. Elektrik malzemelerinin üretiminde kullanılır. Talyum ve bileşikleri zehirli olduğundan kemirgenleri öldürmek için kullanılır. İndiyum yumuşak bir metal olup düşük sıcaklıkta eriyen lehim üretiminde kullanılır. Doğada bilinen bir minerali yoktur. Çok az rastlanan bu element genellikle çinko minerallerinde bulunmaktadır. 3A grubunda bulunan bor (B) ve alüminyum (Al) elementlerinin elektron dağılımını yazarak inceleyelim B: Al: 3s 3p 4A C 6 Si 14 Ge 32 Sn 50 Pb 82 FI 114 Şekil 1.40: p- bloğu elementlerinin bir kısmı 4A grubundadır. Her iki atomun da elektron dağılımı ns 2 np 1 orbitalleri ile sonlanır. Dolayısıyla p bloğu elementleridir. Değerlik elektron sayıları 3 tür. Alüminyum üç elektron vererek AI 3+ iyonunu oluşturur. Bu iyonun elektron dağılımı 1s 2 2s 2 2p 6 olur ve neon soy gazının elektron dağılımına ulaşır. Kararlıdır. 4A Grubu Bu grup elementlerinden karbon (C) ametal, silisyum (Si) ve germanyum (Ge) yarı metal, kalay (Sn) ve kurşun (Pb) ise metaldir. Elektron dağılımları ns 2 np 2 orbitalleri ile sonlandığı için p bloğu elementleri olarak sınıflandırılır (Şekil 1.40). 4A grubunda bulunan karbon (C) ve silisyum (Si) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim C: Si: 3s 3p C ve Si elementlerinin elektron dağılımları ns 2 np 2 orbitalleri ile sonlandığına göre bu elementler p bloğu elementidir. Değerlik orbitalleri olan s deki ve p deki toplam elektron sayısı 4 tür. 82

6 C atomu metallerle iyonik, ametallerle kovalent bileşikler oluşturur. C atomu metallerle oluşturduğu bileşiklerde -4 yükseltgenme basamağına sahiptir C: Na: 3s Na atomu son katmanındaki bir elektronu C atomuna vererek Na 4 C iyonik bileşiğini oluşturur. Bileşikte Na +1, C -4 yükseltgenme basamağına sahiptir C: O: 1 tane C atomu 2 tane O atomu ile 4 elektronu ortak kullanarak CO 2 kovalent bileşiğini oluşturur. 4A grubu elementlerinin alabileceği negatif yükseltgenme basamağı -4 tür. Ayrıca +4 ve +2 yükseltgenme basamağına sahip bileşikler oluşturabilirler. Karbon, en çok yer kabuğunda bulunur. Petrolün ve taş kömürünün yapısında vardır. Silisyum mineraller açısından oldukça önemli olup yer kabuğunda bolca bulunur. Silikon maddelerin yapımında kullanılır (Resim 1.23). Germanyum düşük sıcaklıkta yalıtkan; oda sıcaklığında zayıf iletken özellik gösterir. Bu özelliğinden dolayı elektronik sanayisinde önemli bir elementtir. Normal ışığa karşı şeffaf olmayıp kızılötesi ışınlara karşı şeffaftır. Yüksek kırılma indisine sahip olduğundan optik cam üretiminde kullanılır. Kalay aktif olmayan bir metaldir. Dış yüzeyi oksit tabakası ile kaplandığından korozyona dayanıklıdır. Metalik özellikteki kalay ve kurşun suyla tepkimeye girmez. Ancak bazı asitlerle tepkimeye girerek H 2 gazı oluşturur. Örneğin hidroklorik asitle gerçekleştirdikleri tepkimeler aşağıdaki gibidir. Pb + 2HCl " PbCl + H ^kh ^sudah 2^sudah 2^gh Sn + 2HCl " SnCl + H ^kh ^sudah 2^sudah 2^gh 5A Grubu Bu grup üyelerinden azot (N) ve fosfor (P) ametal, arsenik (As) ve antimon (Sb) yarı metal, bizmut (Bi) ise metaldir. Elektron dağılımları ns 2 np 3 orbitalleri ile sonlanan p-bloğu elementleridir (Şekil 1.41). Resim 1.23: Silikon malzemelerin yapımında silisyum elementi kullanılır. 5A N 7 P 15 As 33 Sb 51 Bi 83 Uup 115 Şekil 1.41: p-bloğu elementlerinin bir kısmı 5A grubundadır. 83

7 N ve P atomları metallerle iyonik, ametallerle kovalent bağlı bileşikler oluşturur. Bu atomlar metallerle oluşturdukları bileşiklerde -3 yükseltgenme basamağına sahiptir. 5A grubunda bulunan fosfor (P) ve arsenik (As) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim P: 3s 3p As: 3s 3p 4s 3d 4p P ve As atomlarının değerlik elektronları ns np orbitallerinde bulunur. Bu durumda elektron dağılımları p orbitalleri ile sonlandığından p bloğu elementleridir Ca: 3s 3p 4s N: 3 tane Ca atomu son katmanlarındaki 6 elektronu, 2 tane N atomuna vererek Ca 3 N 2 iyonik bileşiğini oluşturur. Ca atomu bu bileşikte +2, N atomu ise -3 yükseltgenme basamağına sahiptir N: F: 1 tane N atomu 2p orbitallerindeki 3 elektronu, 3 tane F atomu ile ortak kullanarak kovalent bağlı NF 3 bileşiğini oluşturur. 5A grubu elementlerinin alacakları negatif yükseltgenme basamağı -3 tür. Ancak bu grup elementleri değişken pozitif yükseltgenme basamaklarına da sahip olabilir. Bunları Biliyor musunuz? Azot gazı (N 2 ) havanın %78 ini kaplayan bir gazdır. Mars gezegeninin atmosferinin %3 ünden azı azottur. Azotun en önemli kullanım şekli havadaki nitrojenden nitratlar hâlinde elde edilen gübrelerdir. Elementel azot iki atomlu bir gazdır. Azot atomunun NO, N 2 O, N 2 O 4, N 2 O 5 gibi oksitleri vardır. Bu oksitlerden sadece N 2 O 5 katı, diğerleri gaz hâlindedir. Fosfor P 4 molekülleri hâlinde bulunur. P 4 O 6 ve P 4 O 10 fosfor elementinin oksitleridir. Azotun bileşiği hidrazin (N 2 H 4 ) havada patlayıcı özelliğe sahip olduğundan roket yakıtlarında itici gaz olarak kullanılır. Antimon, bizmut ve arsenik kristal yapılıdır. Antimon alaşım eldesinde kullanılır. Arsenik bileşiklerinin vücut dokuları ve fonksiyonları üzerinde zararlı etkileri vardır. Bu nedenle bileşikleri, böcek ve tarım ilaçları ve fare zehiri üretiminde kullanılır. Bizmutun alaşımları yangın söndürücülerde ve elektrik sigortalarında kullanılır. Ayrıca seramik üretiminde, antimon oksitleri renklendirmede, arsenik oksidi ise sır ham maddesi olarak kullanılır. 84

8 6A Grubu Bu grubun ilk üç üyesi oksijen (O), kükürt (S) ve selenyum (Se) ametal, diğerleri tellür (Te) ve polonyum (Po) yarı metaldir. p-bloğunda yer alan 6A grubu elementlerinin elektron dağılımı ns 2 np 4 orbitalleri ile sonlanır (Şekil 1.42). Oksijen iki atomlu bir gazdır. O 2 molekülleri yanında O 3 molekülleri hâlinde de bulunabilir. Kükürt ve selenyum ise S 8 ve Se 8 molekülleri hâlinde bulunur. Tellür ve polonyum kristal yapılar oluşturur. Polonyum radyoaktif olduğundan radyasyon yayar. Oksijen çoğu bileşiğinde -2 yükseltgenme basamağına sahiptir. Kükürt, selenyum ve tellür de -2 yüklü iyonlar oluşturur. Oksijen metallerle oksit ve peroksit, kükürt ise sülfür bileşikleri verir. Ayrıca grup üyeleri ametallerle de molekül yapılı kovalent bileşikler yapar. Oksijen (O) ve selenyum (Se) elementlerinin elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim. 6A O 8 S 16 Se 34 Te 52 Po 84 Lv 116 Şekil 1.42: p-bloğu elementlerinin bir kısmı 6A grubundadır O: Se: 3s 3p 4s 3d 4p O ve Se elementlerinin değerlik elektronları ns ve np orbitallerindedir. Bu durumda bu iki atom p bloğu elementidir. Örnek Na: 3s S: 3s 3p 2 tane Na atomu 3s orbitallerindeki elektronlarını S atomuna vererek Na 2 S iyonik bileşiğini oluşturur. Bu grup üyeleri değişken pozitif yükseltgenme basamaklarını da alabilir. Oksijen demir-çelik üretiminde, kaynakçılıkta, solunum cihazlarında, denizaltı ve uzay araçlarında kullanılır. Kükürdün büyük bir kısmı sentetik gübre, kâğıt hamuru dolgu maddesi olarak ve kauçuk endüstrisinde kullanılır. Selenyum zayıf bir iletken olmasına rağmen üzerine düşen ışık ile iletkenliği artar. Bu özelliği nedeniyle fotosellerde ışık şiddetinin ölçülmesinde selenyumdan yararlanılır. Tellür yarı iletkenlerin ve termo elektrik alaşımların üretiminde kullanılır. 7A Grubu Bu grup üyelerinin tümü ametaldir. Halojen olarak isimlendirilirler. p-bloğunda yer alan bu elementlerin elektron dağılımları ns 2 np 5 ile sonlanır (Şekil 1.43). 7A F 9 Cl 17 Br 35 I 53 At 85 Uus 117 Şekil 1.43: p-bloğu elementlerinin bir kısmı 7A grubundadır. 85

9 Klor (Cl), brom (Br) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Cl: 3s 3p Br: 3s 3p 4s 3d 4p Her iki atomun da değerlik elektronları ns ve np orbitallerindedir. Bu durumda 7A grubunda bulunan bu atomlar p bloğu elementidir. İlk üyeleri flor (F) atomu, elektron ilgisi çok büyük olduğundan bileşiklerinde sadece -1 değerlik alır. Tablo 1.11 de halojenlerin yaygın kullanılan yükseltgenme basamakları verilmiştir. İnceleyiniz. Tüm grup üyelerinin aktiflikleri çok yüksektir. Aktif bir ametal olduğundan flor, su ile aşağıdaki tepkimeyi gerçekleştirerek oksijen gazı açığa çıkarır. Tablo 1.11: Halojenlerin yaygın kullanılan yükseltgenme basamakları Element sembolü Yükseltgenme basamakları F -1 CI +7, +6, +5, +4, +3, +1, -1 Br +5, +3, +1, -1 I +7, +5, +1, -1 At -1 2F + 2H O " 4HF + O 2^gh 2 ^sh ^sudah 2^gh 7A grubu elementlerinin -1 yüklü iyonları metallerle iyonik bileşikler oluşturur Li: 1s 2s F: F atomu Li atomunun verdiği 1 elektronu alarak LiF iyonik bileşiğini oluşturur. Halojenler kendi aralarında ya da diğer ametallerle moleküler yapılı bileşikler de oluşturur P: 3s 3p Cl: 3s 3p Bunları Biliyor musunuz? Brom molekülü oldukça reaktif olduğu için sıvı hâlde cilde temas ettirilmemelidir. Teması hâlinde kısa sürede bölge tamamen erir. Temas eden dokular geri dönüşümsüz olarak kaybolur. Bir P atomu 5 Cl atomu ile değerlik orbitallerindeki elektronları ortak kullanarak PCl 5 molekülünü oluşturur. Halojenler aktiflikleri nedeniyle doğada iki atomlu moleküller hâlinde ya da bileşikleri hâlinde bulunur. 7A grubu elementlerinin hidrojenle tepkimeleri sonucunda oluşan hidrojen halojenürler asit özellik gösterir. Hidrojen halojenürlerin asitlik kuvveti grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru artar. Florun hidrojenli bileşiği olan HF cama etki ettiği için cam endüstrisinde cama şekil vermede kullanılır. Ayrıca flor soğutucularda kullanılan freon gazının bileşiminde de bulunur. Klor suda 86

10 çözündüğünde oluşturduğu hipoklorit (ClO - ) iyonları mikrop ve bakteri öldürücü olarak içme suyunda ve yüzme havuzlarında kullanılır. Brom bileşikleri sanayide ve laboratuvarlarda geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bileşikleri su arıtmada ve ağartıcıların üretiminde kullanılır. İyot, grubunda bulunan diğer elementlere göre daha az etkindir. Gıda katkı maddelerinde, boyalarda ve katalizörlerde kullanılır. Oda koşullarında flor ve klor gaz hâlinde, brom sıvı, iyot ise katı hâldedir. 7A grubunun son üyesi astatin (At) ise radyoaktiftir. Bunları Biliyor musunuz? İyot adını Yunanca mor anlamına gelen iodes ten almıştır. Kloroform, karbon tetraklorürde ve karbon disülfürde kolayca çözünerek mor çözeltiler oluşturur. Nişastanın ayracıdır. d-bloğu Elementleri Elektron dağılımları d orbitalleri ile sonlanan ve periyodik çizelgede 2A grubu ile 3A grubu arasına yerleşmiş olan elementlerdir. f-bloğu elementleri ile birlikte B grubu olarak sınıflandırılan d-bloğu üyelerinin tamamı metalik özellik gösterir (Şekil 1.44) H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 3B 4B 5B 6B 7B 8B 1B 2B 13 Al 19 K 20 Ca 1 Sc 22 Ti 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 55 Cs 56 Ba 72 Hf 87 Fr 88 Ra 104 Rf 57 La 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 14 Si 15 P 16 S 17 Cl Cu Zn Ga Ge As Se 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir Db Sg Bh Hs Mt 58 Ci 59 Pr 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Uut 114 FI 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk Şekil 1.44: B grubu elementlerinin bir kısmı d-bloğu elementidir. Geçiş metallerinin karakteristik özelliği tam dolu olmayan d orbitallerine sahip olmaları veya kolayca tam dolu olmayan d orbitallerine sahip iyonlar oluşturmalarıdır. Elektron dağılımları ns (n-1) d orbitalleri ile sonlanan d bloku elementleri, geçiş metalleri olarak isimlendirilir. Periyot boyunca elementlerin atom numaraları arttıkça genellikle öz kütleleri de artar. Bu nedenle geçiş metallerinin çoğu ağır metallerdir. Tam dolu olmayan d orbitalleri nedeniyle ayırt edici renklilik, katalitik etki gösterme ve kompleks oluşturma gibi önemli özelliklere sahiptir. 98 Cf 83 Bi 84 Po 35 Br 53 I 85 At 18 Ar 36 Kr 54 Xe 86 Rn 115 Uup 116 Lv 117 Uus 118 Uuo 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 87

11 Bunları Biliyor musunuz? Geçiş metallerinin birçok katı bileşikleri ve çözeltileri renklidir. Bu rengin varlığı ışığın spektrumun görünür bölgesinde absorblandığını gösterir. Bunun nedeni geçiş elementlerinin tam dolu olmayan d orbitallerine sahip olmalarıdır. Geçiş metallerinin elektronları ns orbitallerini doldurduktan sonra (n-1) düzeyindeki d orbitallerini doldurmaya başladığından, proton sayısının artmasıyla artan elektronlar bir iç enerji düzeyine girer. Bu nedenle geçiş elementlerinin yarıçapları ve iyonlaşma enerjileri birbirine çok yakındır. Kobalt (Co), vanadyum (V) ve mangan (Mn) elementlerinin elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Co: 3s 3p 4s 3d V: 3s 3p 4s 3d Mn: 3s 3p 4s 3d Üç atomun da elektron dağılımı ns(n-1)d orbitali ile sonlanır. Üçü de tam dolu olmayan d orbitallerine sahiptir. Dolayısıyla geçiş metalidir. Çinko (Zn), kadmiyum (Cd) ve cıva (Hg) elementleri bazen geçiş metali olarak adlandırılsa da geçiş metallerinin karakteristik elektron dizilişine sahip olmadıklarından bu sınıfa girmezler. Zn nun elektron dağılımını yazarak inceleyelim Zn: 3s 3p 4s 3d Zn nun elektron dağılımı tam dolu d orbitalleri ile sonlanır. Bu nedenle geçiş metallerinin birçok karakteristik özelliğine sahip değildir. Geçiş metalleri, bileşiklerinde birden fazla pozitif yükseltgenme basamağına sahiptir (Tablo 1.12). Ametallerle iyonik bileşikler oluştururlar. Tablo 1.12: 4. periyot geçiş elementlerinin yükseltgenme basamakları Element sembolü Atom numarası Yükseltgenme basamakları Sc Ti 22 +2, +3, +4 V 23 +2, +3, +4, +5 Cr 24 +2, +3, +6 Mn 25 +2, +3, +4, +6, +7 Fe 26 +2, +3 Co 27 +2, +3 Ni 28 +2, +3 Cu 29 +1, +2 88

12 Demir ve titan dışında d-bloğu elementlerinin yer kabuğunda bulunma oranları çok düşüktür. Bakır (Cu), gümüş (Ag), cıva (Hg), altın (Au) ve platin (Pt) gibi aktifliği düşük olan geçiş metalleri doğada serbest hâlde bulunurken diğer geçiş metalleri oksit, sülfür, sülfat, karbonat bileşikleri hâlinde bulunur. Krom, oksitlenmeye dirençli olduğundan diğer metallerin kaplanmasında kullanılır (Resim 1.24). f- Bloğu Elementlerinin Periyodik Çizelgedeki Yerleri Atomlarına ait en son elektronların f orbitallerine yerleştiği elementler f-bloğu elementleri olarak sınıflandırılır. İç geçiş elementleri olarak bilinen bu elementlerin periyodik çizelgede 6 ve 7. periyotlarda 2A ile 3B grubu arasında konumlanması gerekir. Ancak çizelgenin şeklinin bozulmaması için çizelgenin altında iki sıra hâlinde konumlanmıştır (Şekil 1.45). Resim 1.24: Lastik jantlarında krom kaplama kullanılır. Ametaller Alkali metaller Toprak alkali metaller Geçiş metalleri p bloğu metalleri Yarı metaller Halojenler Soy gazlar Lantanitler Aktinitler Lantanitler Aktinitler Şekil 1.45: Çizelgenin altında gösterilen 6 ve 7. periyot elementleri f-bloğundadır. 6. periyotta 1A grubundaki sezyum ve 2A grubundaki baryumdan sonra gelen lantan elementinin elektronları 6s orbitalinden sonra 4f orbitallerine yerleşmelidir. Ancak 5d orbitallerinin enerjileri 4f orbitallerininkinden biraz daha düşük olduğundan lantanın elektron dağılımı 6 6s 2 4f 1 yerine 6 6s 2 5d 1 şeklinde olur. 89

13 Bunları Biliyor musunuz? f blok elementleri kimyasal özellikleri bakımından birbirine çok benzerdir. Bu blok elementlerinin atom çapları birbirine çok yakındır. Lantanitlerin çoğu doğada bir arada bulunur. Lantanitler aktif metallerdir. İçlerinde sadece prometyum radyoaktiftir. Aktinitlerin ise hepsi radyoaktif metaldir. Bunları Biliyor musunuz? Soy gazlardan biri olan ksenonun ilk bileşiği 1962 yılında sentezlenen ksenon hekzafloroplatinattır. Bu zamana kadar bulunan seksenden fazla ksenon bileşiği elektronegatifliği yüksek olan flor ya da oksijen atomlarını içerir. 8A He 2 Ne 10 Ar 18 Kr 36 Xe 54 Rn 86 Uuo 118 Şekil 1.46: Soy gazlar periyodik çizelgede 8A grubunda bulunur. 3B grubu metali olan Lantanı izleyen 14 element, lantanitler olarak isimlendirilir. Bu seride ilave elektronlar 5d orbitallerinden sonra 4f orbitallerine yerleşir. Godalinyum (Gd), seryum (Ce), erbiyum (Er) element atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Gd: 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 2 Gd: 6 6s 4f 5d 7 1 Atom numarası 64 olan godalinyum (Gd) elementinin elektron dağılımı 6 6s 2 4f 8 yerine Xe 6s 2 7 4f 5d 1 şeklindedir. Bunun nedeni yarı dolu 4f 7 orbitalinin kararlı olmasıdır Ce: 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d Ce: 6 6s 4f 5d Atom numarası 58 olan seryum (Ce) elementi 6. periyot f bloğu elementidir Er: 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f Er: 6 6s 4f 2 12 Bu durumda atom numarası 68 olan erbiyum (Er) elementi 6. periyot f bloğu elementidir. Toryum ile başlayan son sıra elementleri 3B grubu metali olan aktinyum elementini izleyen 14 elementtir. Bu elementler aktinitler olarak isimlendirilir. Aktinitlerin çoğu doğada bulunmaz. Ancak sentezlenebilir. f orbitalleri iç katmanda olduğundan, dış katmandaki elektronlara etkisi azdır. Kimyasal özellikler dış katmandaki elektronlara bağlı olduğu için f bloğu elementlerinin kimyasal özellikleri birbirine çok benzer. c. Soy Gazlar ve Özellikleri Periyodik çizelgenin 8A grubunda bulunan soy gazlar (asal gazlar) helyum (He), neon (Ne), argon (Ar) ve kripton (Kr), ksenon (Xe) ve radon (Rn) elementlerinden oluşur (Şekil 1.46). Bu elementlerden helyumun elektron dağılımı 1s 2, diğerlerinin elektron dağılımı ise ns 2 np 6 ile sonlanır. Soy gaz atomlarının elektron dağılımlarında alt kabuklarının tamamen dolu olması kararlı olmalarını sağlar. Argon (Ar) ve kripton (Kr) elementlerinin elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim. 90

14 Ar: 3s 3p Kr: 3s 3p 4s 3d 4p Her iki atomun da elektron dağılımı ns 2 np 6 orbitalleri ile sonlandığından Ar ve Kr p bloğu elementleridir. İyonlaşma enerjileri kendileri ile aynı periyotta olan elementlerden yüksektir. Bu elementler dışarıdan gelecek ilave elektronları kabul edemez. Helyum ve neonun bileşikleri henüz oluşturulamamıştır. İlk kez 1962 yılında Neil Bartlett (Niıl Bertlıt) ksenonun platin hekzaflorür ile oluşturduğu bileşiği sentezlemiştir yılından sonra ksenonun XeF 4, XeO 3, XeO 4, XeOF 4 gibi bileşikleri, kriptonun da KrF 2 bileşiği oluşturulmuştur yılında düşük sıcaklıklarda kararlı olan bir argon bileşiği HArF elde edilmiştir. Soy gazlar oda koşullarında tek atomlu gaz hâlinde bulunur. En son üyeleri radon radyoaktiftir. Helyum hafif olduğu hem de yanıcı olmadığı için balonlarda, neon gazı ise ampullerde kullanılır (Resim 1.25). Resim 1.25: Neon lambalarında neon gazı kullanılır. Etkinlik: Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri ile İlgili Öğrendiklerimizi Kontrol Edelim Aşağıda konumuzla ilgili bilgiler verilen cümlelerden doğru ve yanlış olanları belirleyerek uygun kutucuğu işaretleyiniz. D Y 1. Hidrojen atomu iyonik bileşiklerinde +1 yüklü iyon hâlindedir. 2. 1A grubu elementleri halojenlerle iyonik bileşikler oluşturur. 3. Toprak alkali metaller alkali metallerden daha aktiftir. 4. 1A, 2A, 3A, 4A, 5A, 6A, 7A grubu elementleri periyodik çizelgede p bloğunda bulunur. 5. C atomu metallerle oluşturduğu iyonik bileşiklerde +4 yükseltgenme basamağına sahiptir. 6. Oksijen oksit bileşiklerinde -2, peroksit bileşiklerinde -1 yükseltgenme basamağına sahiptir. 7. Flor, iyonik ve kovalent bileşiklerinde sadece -1 yükseltgenme basamağını alır. 8. Soy gazların tümünün elektron dağılımı ns 2 np 6 orbitalleri ile sonlanır. 91

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar s, p, d Elementleri Hidrojen 1A Grubu: Alkali metaller 2A Grubu: Toprak Alkali Metaller 3A Grubu: Toprak Metalleri 4A Grubu 5A Grubu 6A Grubu: Kalkojenler 7A Grubu: Halojenler B Grubu: Geçiş Metalleri

Detaylı

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4. PERİYODİK SİSTEM Periodic Table of the s d p Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.0026 3 4 5 6 7 8 9 10 2 Li Be B C

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK PERĐYODĐK ÇĐZELGE Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 8.1. PERĐYODĐK ÇĐZELGENĐN GELĐŞMESĐ 8.2. ELEMENTLERĐN PERĐYODĐK SINIFLANDIRILMASI Katyon ve Anyonların Elektron Dağılımları 8.3.FĐZĐKSEL ÖZELLĐKLERDEKĐ

Detaylı

8.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Elementlerin Sınıflandırılması

8.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Elementlerin Sınıflandırılması KONU: Elementlerin Sınıflandırılması Element: Aynı cins atomlardan oluşan saf maddelere element denir. Elementler sembollerle gösterilir. 7. Sınıfta 20 elementi görmüştük. Bu yirmi element şunlardı, Elementin

Detaylı

KĐMYA DERSĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI PERĐYODĐK CETVEL PERİYODİK CETVEL

KĐMYA DERSĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI PERĐYODĐK CETVEL PERİYODİK CETVEL KĐMYA DERSĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI PERĐYODĐK CETVEL PERİYODİK CETVEL Periyodik Cetvel, elementleri gösteren ve özellikleriyle ilgili bilgi veren bir tablodur. Bu tabloda elementler belirli bir düz-

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddenin Yapısı ve Özellikleri Eski çağlarda yaşayan insanlar, doğada bulunan bütün maddelerin; Bir elementin bütün atomları birbirinin aynıdır. Farklı elementlerin atomları ise birbirinden farklıdır.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

GRUPLARDA ELEMENTLER

GRUPLARDA ELEMENTLER GRULARDA ELEMENTLER Li e N 8 9 Ne 0 i 8 9 0 c Ti V r Mn e o Ni 8 u 9 Zn 0 e r r 8 Y 9 Zr 0 Nb Mo Tc Ru Rh d Ag d 8 9 n 0 b Xe a f Ta Re s r t 8 Au 9 g 80 Tl 8 b 8 i 8 o 8 At 8 Rn 8 r 8 Ra 88 Rf 0 Db 0

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller Metaller, Ametaller ve Yarı metaller 1 Elementler gösterdikleri benzer özelliklere göre metaller, yarı metaller ve ametaller olarak sınıflandırılabilirler. Periyodik tabloda metal, ametal ve yarı metallerin

Detaylı

TÜBĐTAK-BAYG. Orbitaller, içten dışa doğru, aşağıdaki gibi gruplandırılır: (1s)(2s,2p)(3s,3p)(3d)(4s,4p)(4d)(4f)(5s,5p)

TÜBĐTAK-BAYG. Orbitaller, içten dışa doğru, aşağıdaki gibi gruplandırılır: (1s)(2s,2p)(3s,3p)(3d)(4s,4p)(4d)(4f)(5s,5p) 1. Magnezyum metali N 2 gazı içinde ısıtıldığında, açık sarı renkli bir A bileşiği elde edilmektedir. A bileşiği hidroliz olunca (su ile tepkimeye girince), renksiz B gazı oluşmakta ve bu gazın sudaki

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alev Renkleri. Alkali metaller en aktif metallerdir.

Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alev Renkleri. Alkali metaller en aktif metallerdir. Metaller Grup 1: Alkali metaller, doğada nispeten bol bulunurlar. Bu elementlerin bazı bileşikleri tarih öncesi yıllardan beri bilinmekte ve kullanılmaktadır. Alkali metal bileşiklerini sıradan olaylarla

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU

KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU BU KILAVUZDAN YETERİNCE YARARLANABİLMEK İÇİN; KILAVUZU İNCELEMEYE BAŞLAMADAN ÖNCE KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) SORULARINI CEVAPLAYIN VE CEVAPLARINIZI CEVAP ANAHTARI İLE

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Elementler ve Sembolleri Atomun Yapısı Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Özellikleri Kimyasal Bağ Bileşikler ve Formülleri Karışımlar Bu ünitede

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Atomun sembolünün

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

Enerji Band Diyagramları

Enerji Band Diyagramları Yarıiletkenler Yarıiletkenler Germanyumun kimyasal yapısı Silisyum kimyasal yapısı Yarıiletken Yapım Teknikleri n Tipi Yarıiletkenin Meydana Gelişi p Tipi Yarıiletkenin Meydana Gelişi Yarıiletkenlerde

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması DENEYĐN ADI Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması Deneyin amacı Organik bir bileşikte karbon ve hidrojen elementlerinin nitel olarak tayin etmek. Nicel ve nitel analiz

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kimyasallar; herkesin yaşamının bir parçasıdır. Dünyada 5 7 milyon değişik türde kimyasal madde bulunmaktadır. Kimyasal maddeler

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 Genel Kimya 101 Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 İyonik Bağ; İyonik bir bileşikteki pozitif ve negatif iyonlar arasındaki etkileşime iyonik bağ denir Na Na + + e - Cl + e

Detaylı

1. KİMYASAL ANALİZLER

1. KİMYASAL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER HPLC VE LC-MS/MS CİHAZLARI İLE YAPILAN ANALİZLER SORBAT TAYİNİ BENZOAT TAYİNİ KAFEİN TAYİNİ HMF TAYİNİ SUDAN TÜREVLERİ TAYİNİ VANİLİN TAYİNİ GLUKOZ, FRUKTOZ VE SUKROZ TAYİNİ SAPONİN

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementi oluşturmak için aynı tip atomlar bir araya gelir. Bir elementin bütün atomları birbiriyle aynı iken, farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. Bazı elementleri

Detaylı

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız.

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. 3.2 KİMYASAL BAĞLAR Çevrenizdeki maddeleri inceleyiniz. Bu maddelerin neden bu kadar çeşitli olduğunu düşündünüz mü? Eğer bu çeşitlilik

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

Periyodik Tablo. Elementleri artan atom numaralarına ve tekrar eden fiziksel kimyasal özelliklerine göre sınıflandırır.

Periyodik Tablo. Elementleri artan atom numaralarına ve tekrar eden fiziksel kimyasal özelliklerine göre sınıflandırır. Periyodik Tablo Elementleri artan atom numaralarına ve tekrar eden fiziksel kimyasal özelliklerine göre sınıflandırır. 1828 Berzelius elementleri sembolize etmek için harfleri kullandı. 1829 Döbereiner

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İncilipınar Mah. 3385 Sk. No:4 Pamukkale 21050 DENİZLİ / TÜRKİYE Tel : 0 258 280 22 03 Faks : 0 258 280 29 69 E-Posta : isanmaz_derya@hotmail.com

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8 KİMYASALBAĞLAR. Oksijen atomunun periyodik çizelgedeki yerini bulalım. Yük (değerlik e - sayısı) O 8 = 2) 6) Anahtar Kavramlar

Fen ve Teknoloji 8 KİMYASALBAĞLAR. Oksijen atomunun periyodik çizelgedeki yerini bulalım. Yük (değerlik e - sayısı) O 8 = 2) 6) Anahtar Kavramlar KİMYASALBAĞLAR Anahtar Kavramlar Kovalent Bağ İyonik Bağ KAZANIM 2.1 Metallerin elektron vermeye, ametallerin elektron almaya yatkın olduğunu fark eder. Oksijen atomunun periyodik çizelgedeki yerini bulalım.

Detaylı

Bileşiklerin Adlandırılması

Bileşiklerin Adlandırılması Bileşiklerin Adlandırılması Bileşiklerin formülleriyle gösterilmesi dışında, kendilerine atanan isimleri de vardır. Bu isimler, belirgin bir sistematiğe göre kurulmasaydı, milyonlarca bileşik için milyonlarca

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ)

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ) ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ) Hazırlayan: Doç. Dr. Yusuf ÖZKAY 1. Organik bileşik kavramının tarihsel gelişimi

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir.

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. Bileşiklerin İsimlendirilmesi: 1.METAL-AMETAL(İYONİK ) BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

Detaylı

izotop MALZEME BILGISI B2

izotop MALZEME BILGISI B2 1. Giriş 2. Temel Kavramlar 3. Atomlarda Elektronlar 4. Periyodik Tablo 5. Bağ Kuvvetleri ve Enerjileri 6. Atomlararası Birincil Bağlar 7. İkincil bağlar veya Van Der Waals Bağları 8. Moleküller Bu özelliklerinden

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Amaçlar 4 ÜNİTE Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Mol Kavramı Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Bileşik isimlendirilmelerindeki kuralları, Kovalent bileşiklerin isimlendirilmelerini, İyonik

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR Aşağıdaki şekilden faydalanarak

Detaylı

PER YOD K S STEM. Elementler artan atom kütlelerine göre s raland klar nda baz özellikler periyodik olarak tekrarlanmaktad r.

PER YOD K S STEM. Elementler artan atom kütlelerine göre s raland klar nda baz özellikler periyodik olarak tekrarlanmaktad r. PER YOD K S STEM Atomlar n elektron yap s n n bilinmesi sayesinde bir atomun hangi halde bulundu u tespit edilebildi i gibi, atomun fiziksel ve kimyasal özellikleri hakk nda da birçok bilgiye ula labilmektedir.

Detaylı

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK ASĐTLER ve BAZLAR Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK Asit-Baz Kimyası Asit-baz kavramı, farklı tanımlarla sürekli kapsamı genişletilen ender kavramlardan biridir. Đlk zamanlarda, tadı ekşi olan maddeler

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

T.C. AKSARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (ASÜBTAM)

T.C. AKSARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (ASÜBTAM) Tel: 0382 288 2691 e-posta: asubtam@aksaray.edu.tr İnt.: http://asubtam.aksaray.edu.tr/ İçindekiler Gaz Kromatografisi Kütle Spektrometresi (GC-MS)... 2 Gaz Kromatografisi Flame Ionization Detector (GC-FID)...

Detaylı

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı

PERİYODİK SİSTEMİN TARİHÇESİ

PERİYODİK SİSTEMİN TARİHÇESİ PERİYODİK SİSTEMİN TARİHÇESİ Periyodik cetvel günümüzdeki tüm elementleri belirli bir düzende sıralayan bir sistemdir. Günümüzde 92 tanesi doğada varolan, diğerleri ise yapay yollarla elde edilmiş olan

Detaylı

HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI

HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI Deneyi Yapılan Malzemeler / Ürünler Bacagazı/Emisyon (TS CEN/TS 15675 ve TS EN 15259 Şartlarına Uygun ) TS EN ISO/IEC 17025:2010 - Deney Laboratuvarı Deney Metodu

Detaylı

Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Ünite MADDENİN MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Sayfa No Elementlerin Sınıflandırılması... 116 Test 1... 116 Test... 119 Test... 1 Test 4... 14 Test 5... 16 Etkinlik (1 6)... 18 19

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Ek-9A T.C. ÇED İzin ve Denetim lüğü Kapsam : Su, Atık Su, Atık, Gürültü, Numune Alma Düzenleme Tarihi : 12.05.2015 Laboratuvar Adı : Gümüşsu A.Ş. Çevre Laboratuvarı Adres : Zafer Mah. Değirmen Cad. No:41

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

Hidrojen. İyonik Hidrürler. Hidrojen. Boşluklararası Hidrürler. Kovalent Hidrürler

Hidrojen. İyonik Hidrürler. Hidrojen. Boşluklararası Hidrürler. Kovalent Hidrürler Hidrojen En basit element olan hidrojen en çok bilinen atomik halde bir proton ve bir elektrondan oluşur. Hidrojenin bu atomik yapısı sadece çok yüksek sıcaklıklarda görülür. İki hidrojen atomunun ekzotermik

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE - 1/5 Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 EMİSYON 1 İslilik Nem Partikül Madde CO, O 2 CO 2 NO NO X, NO 2 Renk Karşılaştırma (Bacharach)

Detaylı

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ Dimitri Mendeleyev sıralamayı artan atom ağırlıklarına göre yapmıştır. Bu sıralama günümüzde kullanılan sıralamaya yakın bir sıralamadır. Elementler

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Fen Lisesi (haftalık 3, yıllık toplam 111 ders saati)

Fen Lisesi (haftalık 3, yıllık toplam 111 ders saati) KİMYA Fen Lisesi (haftalık 3, yıllık toplam 111 ders saati) 1 GİRİŞ Kimya maddenin yapısını ve maddede meydana gelen değişmleri inceleyen fen bilimidir. Kimya bilimi diğer bilimlerle, özellikle fizik,

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; SU, ATIK SU 1,2 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin Ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/9 ph Elektrometrik Metot SM 4500 H + B İletkenlik Elektriksel İletkenlik Metodu TS 9748 EN 27888 Bulanıklık Nephelometrik Metot

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KİMYA TEKNOLOJİSİ METALLER 1

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KİMYA TEKNOLOJİSİ METALLER 1 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KİMYA TEKNOLOJİSİ METALLER 1 ANKARA 2008 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Bilim insanları, eski çağlarda doğadaki her şeyin dört temel elementten meydana geldiğine ve bu elementlerin hava, su, toprak ve ateş olduğuna inanırlardı.milattan önce başlayan

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : ODTÜ- Üniversiteler Mahallesi, Dumluıpınar Bulvarı No:1 - Çankaya 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 210 28 97 Faks : 0 312 210 56 68

Detaylı

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK STOKĐYOMETRĐ Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 3. Stokiyometri 3.1. Atom Kütlesi 3.1.1.Ortalama Atom Kütlesi 3.2. Avagadro Sayısı ve Elementlerin Mol Kütleleri 3.3. Molekül Kütlesi 3.4. Kütle Spektrometresi

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 1605 Cadde, Dilek Binası BİLKENT 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 444 50 57 Faks : 0 312 265 09 06

Detaylı

Elementler ve Sembolleri

Elementler ve Sembolleri Elementler ve Sembolleri SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundur-mayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atom-lardır. BİLEŞİK:

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarının Adres : Davutpaşa Kampüsü Esenler 34210 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212 383 45 51 : 0212 383 45 57 : kimfkl@yildiz.edu.tr

Detaylı

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI HATIRLAYALIM

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI HATIRLAYALIM ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI HATIRLAYALIM MADDE: Boşlukta yer kaplayan (hacim) ve kütlesi olan tanecikli yapılara madde denir. ATOM: Maddenin yapıtaşına ATOM denir. Tüm maddeler atomlardan oluşur. MOLEKÜL:

Detaylı

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ ÜRETİM YÖNTEMLERİ VE İMALAT TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Fehmi Nair Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Afşın Alper Cerit Erciyes Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Bölümü

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI Sayfa No :1 / 7 1.0-KLİNİK DIŞI MİKROBİYOLOJİK ANALİZLER Diyaliz Suyu 2 gün LAL (Limulus Amebocyte Lysate) - Endotoksin Pyrosate Toplam Koloni Sayısı (37 C-48s) TS EN ISO 6222 Doğal Kaynak ve İçme Suyu

Detaylı

GENEL KİMYA 04.01.2012. Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) Elektromagnetik Radyasyon (Işıma)

GENEL KİMYA 04.01.2012. Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) GENEL KİMYA Elektromagnetik radyasyon, elektriksel ve magnetik alanların birbirine dik yönde yayılması ile meydana gelir. 2 Elektromagnetik Radyasyon (Işıma) Elektromagnetik

Detaylı

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1-

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- Sayfa - 2- Sayfa - 3 - Sayfa - 4 - Sayfa - 5 - Sayfa - 6 - Sayfa - 7-4 Sayfa - 8 - NaCl (Sodyum Klorür) Yemek Tuzu Ġyonik Bağlı bileşik molekülleri bir örgü

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 1. Şap ; boyacılık ve dericilikte, kükürt; kuru kayısı ve kuru üzüm gibi yiyeceklerin uzun süre saklanmasında ve kil ise seramik porselen yapımında kullanılmaktadır. 6.

Detaylı

GTIP 28. FASIL -İNORGANİK KİMYASALLAR IN HAMMADDE KAYNAĞI OLABİLECEK MADEN CEVHERLERİNİN TANIMLANMASI

GTIP 28. FASIL -İNORGANİK KİMYASALLAR IN HAMMADDE KAYNAĞI OLABİLECEK MADEN CEVHERLERİNİN TANIMLANMASI GTIP 28. FASIL -İNORGANİK KİMYASALLAR IN 2009-2014 (ilk 6 ay) SÜRECİNDEKİ DIŞ TİCARETİNİN İRDELENMESİ VE HAMMADDE KAYNAĞI OLABİLECEK MADEN CEVHERLERİNİN TANIMLANMASI Dr. Caner Zanbak Türkiye Kimya Sanayicileri

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 DEMİR DIŞI METALLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ Demir dışı metaller (non-ferrous metals) arasında temel olarak bakır, çinko, kurşun, alüminyum, nikel,

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/12

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/12 EK LİSTE-1/12 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H + B Bulanıklık Nefelometrik Metot SM 2130 B Çözünmüş Oksijen/ Oksijen Doygunluğu Membran Elektrot SM 4500 O G İletkenlik Laboratuvar Yöntemi SM 2510 B Koku

Detaylı

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik.

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik. 1-HAVUZ SUYU İ S.B. 15.12.2011 ve 28143 sayı ile yayımlanan " Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik " Renk Tortu Bulanıklık

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Adnan Menderes Mah. Aydın Blv. No:43 09010 AYDIN / TÜRKİYE Tel : 0 256 211 24 04 Faks : 0 256 211 22 04 E-Posta : megagidalab@gmail.com

Detaylı