1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri"

Transkript

1 1.6. Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri Elementlerin periyodik çizelgedeki konumu ile kimyasal ve fiziksel davranışları sistematik olarak incelenebilir. Periyodik çizelgede elementler genellikle elektron dağılımları ile kimyasal özellikleri arasında bir bağıntı olacak şekilde konumlandırılmıştır. Aynı grupta bulunan elementlerin genellikle kimyasal davranışlarının, aynı dış kabuk elektron dağılımına sahip olmaları nedeniyle benzer olduğu söylenebilir. Şimdi baş grup elementlerinin, geçiş elementlerinin ve soy gazların kimyasal özelliklerini öğrenelim. Bu elementlerin periyodik çizelgedeki konumlarıyla, elektron dağılımları ve kimyasal özellikleri arasındaki bağıntıyı inceleyelim. a. s-, p- ve d- Blok Elementlerinin Özellikleri s-blok Elementleri Hidrojen ve 1A, 2A grubu elementleri s- bloğunda bulunur. Bu gruplardaki elementlerin elektron dağılımları s orbitalleri ile sonlandığı için s bloğu elementleri olarak sınıflandırılır. Hidrojen atomu dışında tüm s bloğu elementleri metaldir. Hidrojen için periyodik çizelgede uygun bir konum yoktur. Hidrojen alkali metaller gibi 1 tane s değerlik elektronuna sahiptir. Sulu çözeltide hidroliz tepkimesi vererek H + iyonu oluşturur. Tıpkı 7A grubu elementleri gibi metallerle oluşturduğu iyonik bileşiklerde tek negatif yüklü iyon hâlindedir. Bu bileşiklerde hidrür (H - ) iyonu oluşturur. Hidrojenin en önemli bileşiği sudur. Su, hidrojenin yanmasıyla oluşur. 1A grubu Bu blokta bulunan elementlerin elektron dağılımları ns 1 ile sonlanır. İlk üyeleri hidrojen bir ametaldir. İkinci periyottan itibaren en aktif metallerin bulunduğu bu grup elementleri alkali metaller olarak isimlendirilir. 1A grubunda bulunan lityum (Li), sodyum (Na), potasyum (K) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Li: 1s 2s Na: 3s K: 3s 3p 4s Üç atomun da elektron dağılımları s 1 orbitalleri ile sonlanmıştır. 1A grubu elementleri değerlik orbitali olan s orbitalinde birer elektron içerir. 78

2 Periyodik çizelgede en solda konumlanan (Şekil 1.37) bu elementlerin iyonlaşma enerjileri düşüktür. Bu nedenle en dış kabuklarında sahip oldukları bir elektronu kaybetme eğilimleri çok yüksektir. Oluşturdukları bileşiklerde +1 yüklü iyon hâlindedirler. Hidrojen ise metallerle oluşturduğu bileşiklerde -1, ametallerle oluşturduğu bileşiklerde +1 yükseltgenme basamağına sahiptir. Alkali metaller, ametallerle iyonik bileşikler oluşturur. Örnek olarak K ve CI elementleri arasındaki bileşik oluşumunu inceleyelim K: 3s 3p 4s Cl: 3s 3p 19 K elementinin elektron dağılımı 4s 1 ile sonlanır. K atomu 4s orbitalindeki 1 elektronu vererek +1 yüklü katyon oluşturur. Cl atomu ise 3s 2 3p 5 orbitalleri ile sonlanır. K atomunun verdiği bir elektronu Cl atomu alarak iyonik bağlı KCl bileşiğini oluştururken kendisi de soy gaz elektron düzenine ulaşmış olur. Alkali metaller aktif metaller olduklarından doğada saf hâlde bulunmaz. Su ile tepkimeye girerek metal hidroksitlerini oluştururlar. Su ile gerçekleştirdikleri tepkime aşağıdaki gibidir. 1 Na + H O " NaOH + H 2 ^kh 2 ^sh ^sudah 2^gh Alkali metaller hava ile temas ettiklerinde oksijenle birleşerek metal oksitlerini oluşturur. Gerçekleştirdikleri tepkimeler aşağıdaki gibidir. 1A H Şekil 1.37: 1A grubunda bulunan alkali metaller s- bloğu elementleridir. 1 Li 3 Na 11 K 19 Rb 37 Cs 55 Fr 87 Bilgi Kutusu Alkali metaller en aktif metallerdir. Bütün bileşikleri suda iyi çözünür. Oksit bileşikleri bazik özellik gösterir. 4Li + O " 2Li O ^kh 2^gh 2 ^kh Lityum oksit 4Na + O " 2Na O ^kh 2^gh 2 ^kh Sodyum oksit 2Na k + O2 g " Na2O2 k ^ h ^ h ^ h Sodyum peroksit Oluşan oksitler katı hâlde ve kararlı iyonik bileşiklerdir. 7. periyottaki fransiyum (Fr) radyoaktiftir. Çekirdek tepkimelerinde ortaya çıkar. Doğada bulunmaz. Sodyum, sisli yolların aydınlatılmasında yararlanılan sodyum-buhar lambalarında kullanılır (Resim 1.21). Sodyum-kurşun alaşımından benzin oktanını yükseltmede yararlanılır. Potasyum, gübre ve sabun üretiminde; rubidyum ve sezyum ışığa duyarlı olduğundan fotosel olarak kullanılır. Resim 1.21: Sodyum buhar lambaları 79

3 Alkali metaller, fransiyum dışında yumuşak yapıda ve parlak görünümdedir. Kolaylıkla eriyebilir ve uçucu hâle gelebilirler. Alkali metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru azalır (Grafik 1.6) Sıcaklık ( C) Erime noktası Kaynama noktası Li Na K Rb Cs Grafik 1.6: Alkali metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları 2A Be 4 Mg 12 Ca 20 Sr 38 Ba 56 Ra 88 Şekil 1.38: 2A grubunda bulunan toprak alkali metaller s- bloğu elementleridir. 2A grubu Bu grupta bulunan metallerin aktiflikleri alkali metallere göre daha azdır. 2. enerji düzeyinden itibaren konumlanan bu grup elementleri toprak alkali metaller olarak isimlendirilir (Şekil 1.38). Toprak alkali metallerin birinci ve ikinci iyonlaşma enerjileri grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru azalır. Grup üyelerinin metalik karakteri ise grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru artar. Ancak berilyumun oluşturduğu bileşiklerin çoğu ve bazı magnezyum bileşikleri iyonik karakterden çok molekül yapılıdır. Elektron dağılımları ns 2 ile sonlanır. Bileşiklerinde en dış katmanlarındaki iki elektronu vererek +2 yüklü iyon oluştururlar. 2A grubunda bulunan berilyum (Be) ve magnezyum (Mg) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Be: 1s 2s Mg: 3s Her iki atomun da elektron dağılımı ns 2 orbitalleri ile sonlanmıştır. Değerlik orbitalleri olan s orbitallerinde ikişer elektron içerirler. 80

4 Şimdi de 2A grubunda bulunan kalsiyum (Ca) atomunun flor (F) atomu ile oluşturduğu iyonik bileşiği inceleyelim Ca: 3s 3p 4s F: Kalsiyum atomunun elektron dağılımı 4s 2 orbitalleri ile sonlanır. 1 tane Ca atomu 4s orbitallerindeki 2 elektronu 2 tane F atomuna vererek +2 yüklü iyon hâline geçer. Ca 2+ ve F - iyonları arasında CaF 2 iyonik bileşiği oluşur. Toprak alkali metallerden berilyum, su ile tepkime vermez. Magnezyum, su buharı ile tepkime verir. Kalsiyum, stronsiyum ve baryum ise soğuk suyla bile tepkimeye girer. Gerçekleşen tepkimeler aşağıdaki gibidir. Mg + 2H O " Mg^OHh + H Ca ^kh 2 ^gh 2^sudah 2^gh + 2H O " Ca^OHh + H ^kh 2 ^sh 2^sudah 2^gh Grup üyelerinden stronsiyum-90 radyoaktif bir izotoptur. Stronsiyum ile kalsiyumun kimyasal özellikleri çok benzerdir. Yaşadığımız ortamda Sr 2+ iyonları varsa kolaylıkla kemiklerimizdeki Ca 2+ iyonları ile yer değiştirebilir. Bu durum vücudumuzun Sr 2+ iyonlarının yaydığı radyoaktif ışınıma maruz kalmasına neden olur. Zaman içerisinde kansızlık, lösemi gibi bazı hastalıklara sebep olabilir. Kalsiyum bileşikleri inşaat malzemesi olarak; stronsiyum tuzları, havai fişek ve işaret fişeklerinde kırmızı renk vermek için kullanılır (Resim 1.22). Radyum radyoaktif olduğundan radyumdan elde edilen radyoaktif ışımalar cilt hastalıklarında ve kanser tedavisinde kullanılır. p-blok Elementleri Bir kısmı metal, bir kısmı yarı metal, bir kısmı da ametal ve soy gazdır. Bazı p bloğu gruplarında yukarıdan aşağıya doğru ametalik karakterden metalik karaktere geçiş hızlı olur. Genellikle elektron vererek soy gaz kararlılığına ulaşmaları zor olduğundan pozitif yükseltgenme basamakları değişkendir. 3A Grubu 2. periyottan başlayan bu grubun ilk üyesi bor yarı metal, diğerleri metaldir (Şekil 1.39). Toprak metalleri olarak adlandırılırlar. Bor, su ve oksijen gazı ile tepkime vermez. Bor elementinin oluşturduğu iki atomlu bileşikler iyonik değil, molekül yapılıdır. Resim 1.22: Havai fişeklerde kırmızı renk vermek için stronsiyum tuzları kullanılır. Bunları Biliyor musunuz? Elementel olarak ilk kez 1825 te Oersted (Orstıd) ve 1827 de Wöhler (Volır) tarafından saf olmayan bir toz hâlinde elde edilen alüminyumun doğada tek bir izotopu vardır. Altı tane radyoaktif izotopu bilinir. Meteorlarda radyoaktif 26 Al izotopuna rastlanmıştır. Yer kabuğunda oksijen ve silisyumdan sonra en bol bulunan elementtir. 3A B 5 Al 13 Ga 31 In 49 Tl 81 Uut 113 Şekil 1.39: 3A grubunda bulunan toprak metalleri p-bloğu elementleridir. 81

5 3. periyottaki üyeleri alüminyum, hava ile kolayca etkileşerek aşağıdaki tepkimeye göre oksit bileşiği oluşturur. 4Al + 3O " 2Al O ^kh 2^gh 2 3^kh Alüminyum, bileşiklerinde sadece +3 yüklü iyonlar oluşturur. Toprak metallerinin diğerleri hem +1 hem de +3 yüklü iyonlar oluşturarak kararlı hâle geçer. Grup boyunca periyot arttıkça +1 yüklü iyonlar, +3 yüklü iyonlardan daha kararlı hâle gelir. Grubun en son üyesi talyum bileşiklerinde hem +1 hem de +3 yükseltgenme basamağına sahiptir. Bu gruptaki metalik özellik gösteren elementler, molekül yapılı bileşikler de oluşturur. Galyumun erime sıcaklığı çok düşüktür. Avucumuzda eriyebilir. Alüminyum yumuşak bir metal olup iyi bir ısı ve elektrik iletkenidir. Elektrik malzemelerinin üretiminde kullanılır. Talyum ve bileşikleri zehirli olduğundan kemirgenleri öldürmek için kullanılır. İndiyum yumuşak bir metal olup düşük sıcaklıkta eriyen lehim üretiminde kullanılır. Doğada bilinen bir minerali yoktur. Çok az rastlanan bu element genellikle çinko minerallerinde bulunmaktadır. 3A grubunda bulunan bor (B) ve alüminyum (Al) elementlerinin elektron dağılımını yazarak inceleyelim B: Al: 3s 3p 4A C 6 Si 14 Ge 32 Sn 50 Pb 82 FI 114 Şekil 1.40: p- bloğu elementlerinin bir kısmı 4A grubundadır. Her iki atomun da elektron dağılımı ns 2 np 1 orbitalleri ile sonlanır. Dolayısıyla p bloğu elementleridir. Değerlik elektron sayıları 3 tür. Alüminyum üç elektron vererek AI 3+ iyonunu oluşturur. Bu iyonun elektron dağılımı 1s 2 2s 2 2p 6 olur ve neon soy gazının elektron dağılımına ulaşır. Kararlıdır. 4A Grubu Bu grup elementlerinden karbon (C) ametal, silisyum (Si) ve germanyum (Ge) yarı metal, kalay (Sn) ve kurşun (Pb) ise metaldir. Elektron dağılımları ns 2 np 2 orbitalleri ile sonlandığı için p bloğu elementleri olarak sınıflandırılır (Şekil 1.40). 4A grubunda bulunan karbon (C) ve silisyum (Si) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim C: Si: 3s 3p C ve Si elementlerinin elektron dağılımları ns 2 np 2 orbitalleri ile sonlandığına göre bu elementler p bloğu elementidir. Değerlik orbitalleri olan s deki ve p deki toplam elektron sayısı 4 tür. 82

6 C atomu metallerle iyonik, ametallerle kovalent bileşikler oluşturur. C atomu metallerle oluşturduğu bileşiklerde -4 yükseltgenme basamağına sahiptir C: Na: 3s Na atomu son katmanındaki bir elektronu C atomuna vererek Na 4 C iyonik bileşiğini oluşturur. Bileşikte Na +1, C -4 yükseltgenme basamağına sahiptir C: O: 1 tane C atomu 2 tane O atomu ile 4 elektronu ortak kullanarak CO 2 kovalent bileşiğini oluşturur. 4A grubu elementlerinin alabileceği negatif yükseltgenme basamağı -4 tür. Ayrıca +4 ve +2 yükseltgenme basamağına sahip bileşikler oluşturabilirler. Karbon, en çok yer kabuğunda bulunur. Petrolün ve taş kömürünün yapısında vardır. Silisyum mineraller açısından oldukça önemli olup yer kabuğunda bolca bulunur. Silikon maddelerin yapımında kullanılır (Resim 1.23). Germanyum düşük sıcaklıkta yalıtkan; oda sıcaklığında zayıf iletken özellik gösterir. Bu özelliğinden dolayı elektronik sanayisinde önemli bir elementtir. Normal ışığa karşı şeffaf olmayıp kızılötesi ışınlara karşı şeffaftır. Yüksek kırılma indisine sahip olduğundan optik cam üretiminde kullanılır. Kalay aktif olmayan bir metaldir. Dış yüzeyi oksit tabakası ile kaplandığından korozyona dayanıklıdır. Metalik özellikteki kalay ve kurşun suyla tepkimeye girmez. Ancak bazı asitlerle tepkimeye girerek H 2 gazı oluşturur. Örneğin hidroklorik asitle gerçekleştirdikleri tepkimeler aşağıdaki gibidir. Pb + 2HCl " PbCl + H ^kh ^sudah 2^sudah 2^gh Sn + 2HCl " SnCl + H ^kh ^sudah 2^sudah 2^gh 5A Grubu Bu grup üyelerinden azot (N) ve fosfor (P) ametal, arsenik (As) ve antimon (Sb) yarı metal, bizmut (Bi) ise metaldir. Elektron dağılımları ns 2 np 3 orbitalleri ile sonlanan p-bloğu elementleridir (Şekil 1.41). Resim 1.23: Silikon malzemelerin yapımında silisyum elementi kullanılır. 5A N 7 P 15 As 33 Sb 51 Bi 83 Uup 115 Şekil 1.41: p-bloğu elementlerinin bir kısmı 5A grubundadır. 83

7 N ve P atomları metallerle iyonik, ametallerle kovalent bağlı bileşikler oluşturur. Bu atomlar metallerle oluşturdukları bileşiklerde -3 yükseltgenme basamağına sahiptir. 5A grubunda bulunan fosfor (P) ve arsenik (As) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim P: 3s 3p As: 3s 3p 4s 3d 4p P ve As atomlarının değerlik elektronları ns np orbitallerinde bulunur. Bu durumda elektron dağılımları p orbitalleri ile sonlandığından p bloğu elementleridir Ca: 3s 3p 4s N: 3 tane Ca atomu son katmanlarındaki 6 elektronu, 2 tane N atomuna vererek Ca 3 N 2 iyonik bileşiğini oluşturur. Ca atomu bu bileşikte +2, N atomu ise -3 yükseltgenme basamağına sahiptir N: F: 1 tane N atomu 2p orbitallerindeki 3 elektronu, 3 tane F atomu ile ortak kullanarak kovalent bağlı NF 3 bileşiğini oluşturur. 5A grubu elementlerinin alacakları negatif yükseltgenme basamağı -3 tür. Ancak bu grup elementleri değişken pozitif yükseltgenme basamaklarına da sahip olabilir. Bunları Biliyor musunuz? Azot gazı (N 2 ) havanın %78 ini kaplayan bir gazdır. Mars gezegeninin atmosferinin %3 ünden azı azottur. Azotun en önemli kullanım şekli havadaki nitrojenden nitratlar hâlinde elde edilen gübrelerdir. Elementel azot iki atomlu bir gazdır. Azot atomunun NO, N 2 O, N 2 O 4, N 2 O 5 gibi oksitleri vardır. Bu oksitlerden sadece N 2 O 5 katı, diğerleri gaz hâlindedir. Fosfor P 4 molekülleri hâlinde bulunur. P 4 O 6 ve P 4 O 10 fosfor elementinin oksitleridir. Azotun bileşiği hidrazin (N 2 H 4 ) havada patlayıcı özelliğe sahip olduğundan roket yakıtlarında itici gaz olarak kullanılır. Antimon, bizmut ve arsenik kristal yapılıdır. Antimon alaşım eldesinde kullanılır. Arsenik bileşiklerinin vücut dokuları ve fonksiyonları üzerinde zararlı etkileri vardır. Bu nedenle bileşikleri, böcek ve tarım ilaçları ve fare zehiri üretiminde kullanılır. Bizmutun alaşımları yangın söndürücülerde ve elektrik sigortalarında kullanılır. Ayrıca seramik üretiminde, antimon oksitleri renklendirmede, arsenik oksidi ise sır ham maddesi olarak kullanılır. 84

8 6A Grubu Bu grubun ilk üç üyesi oksijen (O), kükürt (S) ve selenyum (Se) ametal, diğerleri tellür (Te) ve polonyum (Po) yarı metaldir. p-bloğunda yer alan 6A grubu elementlerinin elektron dağılımı ns 2 np 4 orbitalleri ile sonlanır (Şekil 1.42). Oksijen iki atomlu bir gazdır. O 2 molekülleri yanında O 3 molekülleri hâlinde de bulunabilir. Kükürt ve selenyum ise S 8 ve Se 8 molekülleri hâlinde bulunur. Tellür ve polonyum kristal yapılar oluşturur. Polonyum radyoaktif olduğundan radyasyon yayar. Oksijen çoğu bileşiğinde -2 yükseltgenme basamağına sahiptir. Kükürt, selenyum ve tellür de -2 yüklü iyonlar oluşturur. Oksijen metallerle oksit ve peroksit, kükürt ise sülfür bileşikleri verir. Ayrıca grup üyeleri ametallerle de molekül yapılı kovalent bileşikler yapar. Oksijen (O) ve selenyum (Se) elementlerinin elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim. 6A O 8 S 16 Se 34 Te 52 Po 84 Lv 116 Şekil 1.42: p-bloğu elementlerinin bir kısmı 6A grubundadır O: Se: 3s 3p 4s 3d 4p O ve Se elementlerinin değerlik elektronları ns ve np orbitallerindedir. Bu durumda bu iki atom p bloğu elementidir. Örnek Na: 3s S: 3s 3p 2 tane Na atomu 3s orbitallerindeki elektronlarını S atomuna vererek Na 2 S iyonik bileşiğini oluşturur. Bu grup üyeleri değişken pozitif yükseltgenme basamaklarını da alabilir. Oksijen demir-çelik üretiminde, kaynakçılıkta, solunum cihazlarında, denizaltı ve uzay araçlarında kullanılır. Kükürdün büyük bir kısmı sentetik gübre, kâğıt hamuru dolgu maddesi olarak ve kauçuk endüstrisinde kullanılır. Selenyum zayıf bir iletken olmasına rağmen üzerine düşen ışık ile iletkenliği artar. Bu özelliği nedeniyle fotosellerde ışık şiddetinin ölçülmesinde selenyumdan yararlanılır. Tellür yarı iletkenlerin ve termo elektrik alaşımların üretiminde kullanılır. 7A Grubu Bu grup üyelerinin tümü ametaldir. Halojen olarak isimlendirilirler. p-bloğunda yer alan bu elementlerin elektron dağılımları ns 2 np 5 ile sonlanır (Şekil 1.43). 7A F 9 Cl 17 Br 35 I 53 At 85 Uus 117 Şekil 1.43: p-bloğu elementlerinin bir kısmı 7A grubundadır. 85

9 Klor (Cl), brom (Br) atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Cl: 3s 3p Br: 3s 3p 4s 3d 4p Her iki atomun da değerlik elektronları ns ve np orbitallerindedir. Bu durumda 7A grubunda bulunan bu atomlar p bloğu elementidir. İlk üyeleri flor (F) atomu, elektron ilgisi çok büyük olduğundan bileşiklerinde sadece -1 değerlik alır. Tablo 1.11 de halojenlerin yaygın kullanılan yükseltgenme basamakları verilmiştir. İnceleyiniz. Tüm grup üyelerinin aktiflikleri çok yüksektir. Aktif bir ametal olduğundan flor, su ile aşağıdaki tepkimeyi gerçekleştirerek oksijen gazı açığa çıkarır. Tablo 1.11: Halojenlerin yaygın kullanılan yükseltgenme basamakları Element sembolü Yükseltgenme basamakları F -1 CI +7, +6, +5, +4, +3, +1, -1 Br +5, +3, +1, -1 I +7, +5, +1, -1 At -1 2F + 2H O " 4HF + O 2^gh 2 ^sh ^sudah 2^gh 7A grubu elementlerinin -1 yüklü iyonları metallerle iyonik bileşikler oluşturur Li: 1s 2s F: F atomu Li atomunun verdiği 1 elektronu alarak LiF iyonik bileşiğini oluşturur. Halojenler kendi aralarında ya da diğer ametallerle moleküler yapılı bileşikler de oluşturur P: 3s 3p Cl: 3s 3p Bunları Biliyor musunuz? Brom molekülü oldukça reaktif olduğu için sıvı hâlde cilde temas ettirilmemelidir. Teması hâlinde kısa sürede bölge tamamen erir. Temas eden dokular geri dönüşümsüz olarak kaybolur. Bir P atomu 5 Cl atomu ile değerlik orbitallerindeki elektronları ortak kullanarak PCl 5 molekülünü oluşturur. Halojenler aktiflikleri nedeniyle doğada iki atomlu moleküller hâlinde ya da bileşikleri hâlinde bulunur. 7A grubu elementlerinin hidrojenle tepkimeleri sonucunda oluşan hidrojen halojenürler asit özellik gösterir. Hidrojen halojenürlerin asitlik kuvveti grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru artar. Florun hidrojenli bileşiği olan HF cama etki ettiği için cam endüstrisinde cama şekil vermede kullanılır. Ayrıca flor soğutucularda kullanılan freon gazının bileşiminde de bulunur. Klor suda 86

10 çözündüğünde oluşturduğu hipoklorit (ClO - ) iyonları mikrop ve bakteri öldürücü olarak içme suyunda ve yüzme havuzlarında kullanılır. Brom bileşikleri sanayide ve laboratuvarlarda geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bileşikleri su arıtmada ve ağartıcıların üretiminde kullanılır. İyot, grubunda bulunan diğer elementlere göre daha az etkindir. Gıda katkı maddelerinde, boyalarda ve katalizörlerde kullanılır. Oda koşullarında flor ve klor gaz hâlinde, brom sıvı, iyot ise katı hâldedir. 7A grubunun son üyesi astatin (At) ise radyoaktiftir. Bunları Biliyor musunuz? İyot adını Yunanca mor anlamına gelen iodes ten almıştır. Kloroform, karbon tetraklorürde ve karbon disülfürde kolayca çözünerek mor çözeltiler oluşturur. Nişastanın ayracıdır. d-bloğu Elementleri Elektron dağılımları d orbitalleri ile sonlanan ve periyodik çizelgede 2A grubu ile 3A grubu arasına yerleşmiş olan elementlerdir. f-bloğu elementleri ile birlikte B grubu olarak sınıflandırılan d-bloğu üyelerinin tamamı metalik özellik gösterir (Şekil 1.44) H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 3B 4B 5B 6B 7B 8B 1B 2B 13 Al 19 K 20 Ca 1 Sc 22 Ti 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 55 Cs 56 Ba 72 Hf 87 Fr 88 Ra 104 Rf 57 La 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 14 Si 15 P 16 S 17 Cl Cu Zn Ga Ge As Se 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir Db Sg Bh Hs Mt 58 Ci 59 Pr 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Uut 114 FI 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk Şekil 1.44: B grubu elementlerinin bir kısmı d-bloğu elementidir. Geçiş metallerinin karakteristik özelliği tam dolu olmayan d orbitallerine sahip olmaları veya kolayca tam dolu olmayan d orbitallerine sahip iyonlar oluşturmalarıdır. Elektron dağılımları ns (n-1) d orbitalleri ile sonlanan d bloku elementleri, geçiş metalleri olarak isimlendirilir. Periyot boyunca elementlerin atom numaraları arttıkça genellikle öz kütleleri de artar. Bu nedenle geçiş metallerinin çoğu ağır metallerdir. Tam dolu olmayan d orbitalleri nedeniyle ayırt edici renklilik, katalitik etki gösterme ve kompleks oluşturma gibi önemli özelliklere sahiptir. 98 Cf 83 Bi 84 Po 35 Br 53 I 85 At 18 Ar 36 Kr 54 Xe 86 Rn 115 Uup 116 Lv 117 Uus 118 Uuo 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 87

11 Bunları Biliyor musunuz? Geçiş metallerinin birçok katı bileşikleri ve çözeltileri renklidir. Bu rengin varlığı ışığın spektrumun görünür bölgesinde absorblandığını gösterir. Bunun nedeni geçiş elementlerinin tam dolu olmayan d orbitallerine sahip olmalarıdır. Geçiş metallerinin elektronları ns orbitallerini doldurduktan sonra (n-1) düzeyindeki d orbitallerini doldurmaya başladığından, proton sayısının artmasıyla artan elektronlar bir iç enerji düzeyine girer. Bu nedenle geçiş elementlerinin yarıçapları ve iyonlaşma enerjileri birbirine çok yakındır. Kobalt (Co), vanadyum (V) ve mangan (Mn) elementlerinin elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Co: 3s 3p 4s 3d V: 3s 3p 4s 3d Mn: 3s 3p 4s 3d Üç atomun da elektron dağılımı ns(n-1)d orbitali ile sonlanır. Üçü de tam dolu olmayan d orbitallerine sahiptir. Dolayısıyla geçiş metalidir. Çinko (Zn), kadmiyum (Cd) ve cıva (Hg) elementleri bazen geçiş metali olarak adlandırılsa da geçiş metallerinin karakteristik elektron dizilişine sahip olmadıklarından bu sınıfa girmezler. Zn nun elektron dağılımını yazarak inceleyelim Zn: 3s 3p 4s 3d Zn nun elektron dağılımı tam dolu d orbitalleri ile sonlanır. Bu nedenle geçiş metallerinin birçok karakteristik özelliğine sahip değildir. Geçiş metalleri, bileşiklerinde birden fazla pozitif yükseltgenme basamağına sahiptir (Tablo 1.12). Ametallerle iyonik bileşikler oluştururlar. Tablo 1.12: 4. periyot geçiş elementlerinin yükseltgenme basamakları Element sembolü Atom numarası Yükseltgenme basamakları Sc Ti 22 +2, +3, +4 V 23 +2, +3, +4, +5 Cr 24 +2, +3, +6 Mn 25 +2, +3, +4, +6, +7 Fe 26 +2, +3 Co 27 +2, +3 Ni 28 +2, +3 Cu 29 +1, +2 88

12 Demir ve titan dışında d-bloğu elementlerinin yer kabuğunda bulunma oranları çok düşüktür. Bakır (Cu), gümüş (Ag), cıva (Hg), altın (Au) ve platin (Pt) gibi aktifliği düşük olan geçiş metalleri doğada serbest hâlde bulunurken diğer geçiş metalleri oksit, sülfür, sülfat, karbonat bileşikleri hâlinde bulunur. Krom, oksitlenmeye dirençli olduğundan diğer metallerin kaplanmasında kullanılır (Resim 1.24). f- Bloğu Elementlerinin Periyodik Çizelgedeki Yerleri Atomlarına ait en son elektronların f orbitallerine yerleştiği elementler f-bloğu elementleri olarak sınıflandırılır. İç geçiş elementleri olarak bilinen bu elementlerin periyodik çizelgede 6 ve 7. periyotlarda 2A ile 3B grubu arasında konumlanması gerekir. Ancak çizelgenin şeklinin bozulmaması için çizelgenin altında iki sıra hâlinde konumlanmıştır (Şekil 1.45). Resim 1.24: Lastik jantlarında krom kaplama kullanılır. Ametaller Alkali metaller Toprak alkali metaller Geçiş metalleri p bloğu metalleri Yarı metaller Halojenler Soy gazlar Lantanitler Aktinitler Lantanitler Aktinitler Şekil 1.45: Çizelgenin altında gösterilen 6 ve 7. periyot elementleri f-bloğundadır. 6. periyotta 1A grubundaki sezyum ve 2A grubundaki baryumdan sonra gelen lantan elementinin elektronları 6s orbitalinden sonra 4f orbitallerine yerleşmelidir. Ancak 5d orbitallerinin enerjileri 4f orbitallerininkinden biraz daha düşük olduğundan lantanın elektron dağılımı 6 6s 2 4f 1 yerine 6 6s 2 5d 1 şeklinde olur. 89

13 Bunları Biliyor musunuz? f blok elementleri kimyasal özellikleri bakımından birbirine çok benzerdir. Bu blok elementlerinin atom çapları birbirine çok yakındır. Lantanitlerin çoğu doğada bir arada bulunur. Lantanitler aktif metallerdir. İçlerinde sadece prometyum radyoaktiftir. Aktinitlerin ise hepsi radyoaktif metaldir. Bunları Biliyor musunuz? Soy gazlardan biri olan ksenonun ilk bileşiği 1962 yılında sentezlenen ksenon hekzafloroplatinattır. Bu zamana kadar bulunan seksenden fazla ksenon bileşiği elektronegatifliği yüksek olan flor ya da oksijen atomlarını içerir. 8A He 2 Ne 10 Ar 18 Kr 36 Xe 54 Rn 86 Uuo 118 Şekil 1.46: Soy gazlar periyodik çizelgede 8A grubunda bulunur. 3B grubu metali olan Lantanı izleyen 14 element, lantanitler olarak isimlendirilir. Bu seride ilave elektronlar 5d orbitallerinden sonra 4f orbitallerine yerleşir. Godalinyum (Gd), seryum (Ce), erbiyum (Er) element atomlarının elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim Gd: 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 2 Gd: 6 6s 4f 5d 7 1 Atom numarası 64 olan godalinyum (Gd) elementinin elektron dağılımı 6 6s 2 4f 8 yerine Xe 6s 2 7 4f 5d 1 şeklindedir. Bunun nedeni yarı dolu 4f 7 orbitalinin kararlı olmasıdır Ce: 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d Ce: 6 6s 4f 5d Atom numarası 58 olan seryum (Ce) elementi 6. periyot f bloğu elementidir Er: 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f Er: 6 6s 4f 2 12 Bu durumda atom numarası 68 olan erbiyum (Er) elementi 6. periyot f bloğu elementidir. Toryum ile başlayan son sıra elementleri 3B grubu metali olan aktinyum elementini izleyen 14 elementtir. Bu elementler aktinitler olarak isimlendirilir. Aktinitlerin çoğu doğada bulunmaz. Ancak sentezlenebilir. f orbitalleri iç katmanda olduğundan, dış katmandaki elektronlara etkisi azdır. Kimyasal özellikler dış katmandaki elektronlara bağlı olduğu için f bloğu elementlerinin kimyasal özellikleri birbirine çok benzer. c. Soy Gazlar ve Özellikleri Periyodik çizelgenin 8A grubunda bulunan soy gazlar (asal gazlar) helyum (He), neon (Ne), argon (Ar) ve kripton (Kr), ksenon (Xe) ve radon (Rn) elementlerinden oluşur (Şekil 1.46). Bu elementlerden helyumun elektron dağılımı 1s 2, diğerlerinin elektron dağılımı ise ns 2 np 6 ile sonlanır. Soy gaz atomlarının elektron dağılımlarında alt kabuklarının tamamen dolu olması kararlı olmalarını sağlar. Argon (Ar) ve kripton (Kr) elementlerinin elektron dağılımlarını yazarak inceleyelim. 90

14 Ar: 3s 3p Kr: 3s 3p 4s 3d 4p Her iki atomun da elektron dağılımı ns 2 np 6 orbitalleri ile sonlandığından Ar ve Kr p bloğu elementleridir. İyonlaşma enerjileri kendileri ile aynı periyotta olan elementlerden yüksektir. Bu elementler dışarıdan gelecek ilave elektronları kabul edemez. Helyum ve neonun bileşikleri henüz oluşturulamamıştır. İlk kez 1962 yılında Neil Bartlett (Niıl Bertlıt) ksenonun platin hekzaflorür ile oluşturduğu bileşiği sentezlemiştir yılından sonra ksenonun XeF 4, XeO 3, XeO 4, XeOF 4 gibi bileşikleri, kriptonun da KrF 2 bileşiği oluşturulmuştur yılında düşük sıcaklıklarda kararlı olan bir argon bileşiği HArF elde edilmiştir. Soy gazlar oda koşullarında tek atomlu gaz hâlinde bulunur. En son üyeleri radon radyoaktiftir. Helyum hafif olduğu hem de yanıcı olmadığı için balonlarda, neon gazı ise ampullerde kullanılır (Resim 1.25). Resim 1.25: Neon lambalarında neon gazı kullanılır. Etkinlik: Elementlerin Periyodik Çizelgedeki Konumları ve Özellikleri ile İlgili Öğrendiklerimizi Kontrol Edelim Aşağıda konumuzla ilgili bilgiler verilen cümlelerden doğru ve yanlış olanları belirleyerek uygun kutucuğu işaretleyiniz. D Y 1. Hidrojen atomu iyonik bileşiklerinde +1 yüklü iyon hâlindedir. 2. 1A grubu elementleri halojenlerle iyonik bileşikler oluşturur. 3. Toprak alkali metaller alkali metallerden daha aktiftir. 4. 1A, 2A, 3A, 4A, 5A, 6A, 7A grubu elementleri periyodik çizelgede p bloğunda bulunur. 5. C atomu metallerle oluşturduğu iyonik bileşiklerde +4 yükseltgenme basamağına sahiptir. 6. Oksijen oksit bileşiklerinde -2, peroksit bileşiklerinde -1 yükseltgenme basamağına sahiptir. 7. Flor, iyonik ve kovalent bileşiklerinde sadece -1 yükseltgenme basamağını alır. 8. Soy gazların tümünün elektron dağılımı ns 2 np 6 orbitalleri ile sonlanır. 91

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ . ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ.4. Elektron Dizilimi ve Periyodik Sisteme Yerleşim Atomun Kuantum Modeli oluşturulduktan sonra Bohr, yaptığı çalışmalarda periyodik cetvel ile kuantum teorisi arasında bir

Detaylı

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar s, p, d Elementleri Hidrojen 1A Grubu: Alkali metaller 2A Grubu: Toprak Alkali Metaller 3A Grubu: Toprak Metalleri 4A Grubu 5A Grubu 6A Grubu: Kalkojenler 7A Grubu: Halojenler B Grubu: Geçiş Metalleri

Detaylı

Nadir ve Kıymetli Metaller Metalurjisi. Y.Doç.Dr. Işıl KERTİ

Nadir ve Kıymetli Metaller Metalurjisi. Y.Doç.Dr. Işıl KERTİ Nadir ve Kıymetli Metaller Metalurjisi Y.Doç.Dr. Işıl KERTİ Ders içeriği 1. Giriş ve Periyodik cetvel 2. Kıymetli Metaller (Ag, Au, Pt, ) 3. Kıymetli Metaller (Ag, Au, Pt, ) 4. Kıymetli Metaller (Ag, Au,

Detaylı

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4. PERİYODİK SİSTEM Periodic Table of the s d p Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.0026 3 4 5 6 7 8 9 10 2 Li Be B C

Detaylı

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları 1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ 1.7. İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları Yüksüz bir atomun yapısındaki pozitif (+) yüklü protonlarla negatif () yüklü elektronların sayıları birbirine eşittir. Yüksüz

Detaylı

İyonlar. İyon? Pozitif veya negatif yükü olan bir atoma yada atomlar grubuna iyon denir.

İyonlar. İyon? Pozitif veya negatif yükü olan bir atoma yada atomlar grubuna iyon denir. İyonlar İyon? Pozitif veya negatif yükü olan bir atoma yada atomlar grubuna iyon denir. 1 Atomlardan İyon Oluşumu ve İyon Bir atomdan iyon denilen yüklü bir parçacık oluşturulabilir. Bunun için, nötral

Detaylı

Serüveni 2.ÜNİTE:ATOM VE PERİYODİK SİSTEM. Elementlerin periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırılması

Serüveni 2.ÜNİTE:ATOM VE PERİYODİK SİSTEM. Elementlerin periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırılması Serüveni 2.ÜNİTE:ATOM VE PERİYODİK SİSTEM Elementlerin periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırılması METALLER Metaller doğada..atomlu halde ya da bileşikleri halinde bulunur. Oda sıcaklığında..hariç

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6

PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6 PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6 Periyodik sistemde yatay sıralara Düşey sütunlara.. adı verilir. 1.periyotta element, 2 ve 3. periyotlarda..element, 4 ve 5.periyotlarda.element 6 ve 7. periyotlarda

Detaylı

İyonlar. İyon? Pozitif veya negatif yükü olan bir atoma yada atomlar grubuna iyon denir.

İyonlar. İyon? Pozitif veya negatif yükü olan bir atoma yada atomlar grubuna iyon denir. İyonlar İyon? Pozitif veya negatif yükü olan bir atoma yada atomlar grubuna iyon denir. 1 Atomlardan İyon Oluşumu ve İyon Bir atomdan iyon denilen yüklü bir parçacık oluşturulabilir. Bunun için, nötral

Detaylı

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK PERĐYODĐK ÇĐZELGE Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 8.1. PERĐYODĐK ÇĐZELGENĐN GELĐŞMESĐ 8.2. ELEMENTLERĐN PERĐYODĐK SINIFLANDIRILMASI Katyon ve Anyonların Elektron Dağılımları 8.3.FĐZĐKSEL ÖZELLĐKLERDEKĐ

Detaylı

PERİYODİK CETVEL

PERİYODİK CETVEL BÖLÜM4 W Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları esas alınarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemede, kimyasal özellikleri benzer olan (değerlik elektron sayıları aynı) elementler aynı düşey sütunda yer

Detaylı

1H: 1s 1 1.periyot 1A grubu. 5B: 1s 2 2s 2 2p 1 2.periyot 3A grubu. 8O: 1s 2 2s 2 2p 4 2.periyot 6A grubu. 10Ne: 1s 2 2s 2 2p 6

1H: 1s 1 1.periyot 1A grubu. 5B: 1s 2 2s 2 2p 1 2.periyot 3A grubu. 8O: 1s 2 2s 2 2p 4 2.periyot 6A grubu. 10Ne: 1s 2 2s 2 2p 6 PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel, benzer kimyasal özellik gösteren elementlerin alt alta gelecek şekilde artan atom numaralarına göre sıralandıkları çizelgelerdir. Periyodik cetveli oluşturan yatay satırlara

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

8.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Elementlerin Sınıflandırılması

8.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Elementlerin Sınıflandırılması KONU: Elementlerin Sınıflandırılması Element: Aynı cins atomlardan oluşan saf maddelere element denir. Elementler sembollerle gösterilir. 7. Sınıfta 20 elementi görmüştük. Bu yirmi element şunlardı, Elementin

Detaylı

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI Element: Aynı cins atomlardan oluşan saf maddelere element denir. Elementler sembollerle gösterilir. 7. Sınıfta 20 elementi görmüştük. Bu yirmi element şunlardı, Elementin

Detaylı

PERİYODİK SİSTEM. Kimya Ders Notu

PERİYODİK SİSTEM. Kimya Ders Notu PERİYODİK SİSTEM Kimya Ders Notu PERİYODİK SİSTEM Elementler atom numaralarının artışına göre arka arkaya sıralanırken benzer özellikte olanların alt alta getirilmesiyle oluşturulan tabloya (periyodik

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

KĐMYA DERSĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI PERĐYODĐK CETVEL PERİYODİK CETVEL

KĐMYA DERSĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI PERĐYODĐK CETVEL PERİYODİK CETVEL KĐMYA DERSĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI PERĐYODĐK CETVEL PERİYODİK CETVEL Periyodik Cetvel, elementleri gösteren ve özellikleriyle ilgili bilgi veren bir tablodur. Bu tabloda elementler belirli bir düz-

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ A ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ (4 SAAT) 1 Elementler 2 Elementlerin Özellikleri 3 Element Çeşitleri 4 Elementlerin Sembolleri 5 Sembol

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddenin Yapısı ve Özellikleri Eski çağlarda yaşayan insanlar, doğada bulunan bütün maddelerin; Bir elementin bütün atomları birbirinin aynıdır. Farklı elementlerin atomları ise birbirinden farklıdır.

Detaylı

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlkperiyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendeleev elementleri artan kütle numaralarına göre sıralamış ve

Detaylı

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı, her birinde yeni bir katman oluşacaktı.

Detaylı

ARES PERİYODİK SİSTEM MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 1.PERĠYODĠK SĠSTEM 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ. Geçmişten Günümüze Periyodik Sistem

ARES PERİYODİK SİSTEM MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 1.PERĠYODĠK SĠSTEM 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ. Geçmişten Günümüze Periyodik Sistem ARES EĞĠTĠM MERKEZĠ *Metni yazın+ MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 1.PERĠYODĠK SĠSTEM 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ PERİYODİK SİSTEM DİMİTRİ İVANOVİÇ MENDELEYEV (Dimitri İvanoviç Mendelyef) (1834-1907) Elementleri

Detaylı

Kimya EğitimiE. Ders Sorumlusu Prof. Dr. Đnci MORGĐL

Kimya EğitimiE. Ders Sorumlusu Prof. Dr. Đnci MORGĐL Kimya EğitimiE Ders Sorumlusu Prof. Dr. Đnci MORGĐL Konu:Metallerin Reaksiyonları Süre: 4 ders saati Metallerin Su Đle Reaksiyonları Hedef : Metallerin su ile verdikleri reaksiyonları kavratabilmek. Davranışlar:

Detaylı

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDE Saf madde Karışımlar Element Bileşik Homojen Karışımlar Heterojen Karışımlar ELEMENT Tek cins atomlardan oluşmuş saf maddeye element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ Elementler

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Serüveni PERİYODİK ÖZELLİKLER DEĞİŞİMİ

Serüveni PERİYODİK ÖZELLİKLER DEĞİŞİMİ Serüveni PERİYODİK ÖZELLİKLER DEĞİŞİMİ PERİYODİK ÖZELLİKLERİN DEĞİŞİMİ ATOM YARIÇAPI Çekirdeğin merkezi ile en dış kabukta bulunan elektronlar arasındaki uzaklık olarak tanımlanır. Periyodik tabloda aynı

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

1.5. Periyodik Özellikler

1.5. Periyodik Özellikler 1.5. Periyodik Özellikler 9. sınıfta öğrendiğiniz gibi Mendeleyev in (Mendeliiv) periyodik tablo ile ilgili çalışmalarını değerlendiren Henry Moseley (Henri Mozli), günümüzde kullanılan modern periyodik

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

PERİYODİK SİSTEM. Bu gruplarda ortadaki elementin atom kütlesi diğer iki elementin atom kütlelerinin ortalamasına hemen hemen eşit olmaktadır.

PERİYODİK SİSTEM. Bu gruplarda ortadaki elementin atom kütlesi diğer iki elementin atom kütlelerinin ortalamasına hemen hemen eşit olmaktadır. PERİYODİK SİSTEMİN TARİHÇESİ DÖBEREİNER İN TRİADLAR KURALI PERİYODİK SİSTEM Elementlerin benzer kimyasal özelliklerine göre üçerli gruplar [(Ca, Sr, Ba), (Cl, Br, I), (S, Se, Te) gibi] halinde sınıflandırılmasıdır.

Detaylı

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ KİMYASAL TÜR 1. İYONİK BAĞ - - Ametal.- Kök Kök Kök (+) ve (-) yüklü iyonların çekim kuvvetidir..halde

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM ELEMENT VE SEMBOLLERİ SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundurmayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atomlardır. BİLEŞİK: En

Detaylı

GÜLEN MUHARREM PAKOĞLU ORTAOKULU FEN BİLİMLERİ 8 SORU BANKASI

GÜLEN MUHARREM PAKOĞLU ORTAOKULU FEN BİLİMLERİ 8 SORU BANKASI 1- John Newlands: Bilinen elementleri artan atom ağırlıklarına göre sıralamıştır. Alexandre Beguyer de Chancourtois: İlk periyodik çizelgeyi oluşturmuştur. Elementler dışında bazı iyon ve bileşiklere de

Detaylı

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri ELEKTRON ALIŞVERİŞİ VE SONUÇLARI: Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı,

Detaylı

VIIA GRUBU ELEMENTLERİ

VIIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 9 VIIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. F, Cl, Br, I, At Halojenlerin Genel Özellikleri *Halojenlerin hepsi zehirli ve renklidir.

Detaylı

Elementlerin büyük bir kısmı tabiatta saf hâlde bulunmaz. Çoğunlukla başka elementlerle bileşikler oluşturmuş şekilde bulunurlar.

Elementlerin büyük bir kısmı tabiatta saf hâlde bulunmaz. Çoğunlukla başka elementlerle bileşikler oluşturmuş şekilde bulunurlar. Elementlerin büyük bir kısmı tabiatta saf hâlde bulunmaz. Çoğunlukla başka elementlerle bileşikler oluşturmuş şekilde bulunurlar. Elementlerin bileşik oluşturma istekleri onların kararlı yapıya ulaşma

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 KİMYA TESTİ 25 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

Element atomlarının atom ve kütle numaraları element sembolleri üzerinde gösterilebilir. Element atom numarası sembolün sol alt köşesine yazılır.

Element atomlarının atom ve kütle numaraları element sembolleri üzerinde gösterilebilir. Element atom numarası sembolün sol alt köşesine yazılır. Atom üç temel tanecikten oluşur. Bunlar proton, nötron ve elektrondur. Proton atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü taneciktir. Nötron atomun çekirdeğin bulunan yüksüz taneciktir. ise çekirdek etrafında

Detaylı

VIA GRUBU ELEMENTLERİ

VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 8 VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. O, S, Se, Te, Po O ve S: Ametal Se ve Te: Yarı metal Po: Metal *Oksijen genellikle bileşiklerinde

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

ELEKTRONLARIN DİZİLİMİ, KİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE

ELEKTRONLARIN DİZİLİMİ, KİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE ELEKTRONLARIN DİZİLİMİ, KİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE ELEMENTLER ELEMENTLER METALLER AMETALLER SOYGAZLAR Hiçbir kimyasal ayırma yöntemi ile kendinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddelere element

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller Metaller, Ametaller ve Yarı metaller 1 Elementler gösterdikleri benzer özelliklere göre metaller, yarı metaller ve ametaller olarak sınıflandırılabilirler. Periyodik tabloda metal, ametal ve yarı metallerin

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

GRUPLARDA ELEMENTLER

GRUPLARDA ELEMENTLER GRULARDA ELEMENTLER Li e N 8 9 Ne 0 i 8 9 0 c Ti V r Mn e o Ni 8 u 9 Zn 0 e r r 8 Y 9 Zr 0 Nb Mo Tc Ru Rh d Ag d 8 9 n 0 b Xe a f Ta Re s r t 8 Au 9 g 80 Tl 8 b 8 i 8 o 8 At 8 Rn 8 r 8 Ra 88 Rf 0 Db 0

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

enerji seviyeli bir orbital tamamen elektron giremez (Aufbau İlkesi).

enerji seviyeli bir orbital tamamen elektron giremez (Aufbau İlkesi). GENEL KİMYA Elementlerin Elektronik Yapıları Bir atomda elektronların düzenlenme şekline atomun elektronik yapısı denir. Elektronlar, orbitalleri üç kurala uyarak doldururlar. Bunlar: Elektronlar, orbitalleri

Detaylı

Nötr (yüksüz) bir için, çekirdekte kaç proton varsa çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde de o kadar elektron dolaşır.

Nötr (yüksüz) bir için, çekirdekte kaç proton varsa çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde de o kadar elektron dolaşır. ATOM ve YAPISI Elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Atom Numarası Bir elementin unda bulunan proton sayısıdır. Protonlar (+) yüklü olduklarından pozitif yük sayısı ya da çekirdek yükü

Detaylı

PERİYODİK ÖZELLİKLER 1.ATOMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ATOM YARIÇAPI: Kovalent yarıçap: Van der Waals yarıçapı: İyon yarıçapı:

PERİYODİK ÖZELLİKLER 1.ATOMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ATOM YARIÇAPI: Kovalent yarıçap: Van der Waals yarıçapı: İyon yarıçapı: PERİYODİK ÖZELLİKLER 1.ATOMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ATOM YARIÇAPI: Elementlerin fiziksel ( erime ve kaynama noktaları, yoğunluk, iletkenlik vb.) ve kimyasal özellikleri ( elektron alma ve verme ) atom yarıçaplarıyla

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

Hayat Kurtaran Radyasyon

Hayat Kurtaran Radyasyon Hayat Kurtaran Radyasyon GÜNLÜK HAYAT KONUSU: Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐSĐ: Radyoterapi bazı maddelerin radyoaktif özellikleri dolayısıyla ışımalar yapması esasına dayanan

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

TÜBĐTAK-BAYG. Orbitaller, içten dışa doğru, aşağıdaki gibi gruplandırılır: (1s)(2s,2p)(3s,3p)(3d)(4s,4p)(4d)(4f)(5s,5p)

TÜBĐTAK-BAYG. Orbitaller, içten dışa doğru, aşağıdaki gibi gruplandırılır: (1s)(2s,2p)(3s,3p)(3d)(4s,4p)(4d)(4f)(5s,5p) 1. Magnezyum metali N 2 gazı içinde ısıtıldığında, açık sarı renkli bir A bileşiği elde edilmektedir. A bileşiği hidroliz olunca (su ile tepkimeye girince), renksiz B gazı oluşmakta ve bu gazın sudaki

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır.

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır. KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı (az enerjiye sahip) olmalıdırlar. Genelleme

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR İYONİK BAĞ KOVALANT BAĞ POLAR KOVALENT BAĞ APOLAR KOVALENT BAĞ

KİMYASAL BAĞLAR İYONİK BAĞ KOVALANT BAĞ POLAR KOVALENT BAĞ APOLAR KOVALENT BAĞ KİMYASAL BAĞLAR İYONİK BAĞ KOVALANT BAĞ POLAR KOVALENT BAĞ APOLAR KOVALENT BAĞ Atomlar bağ yaparken, elektron dizilişlerini soy gazlara benzetmeye çalışırlar. Bir atomun yapabileceği bağ sayısı, sahip

Detaylı

ELEKTRONLARIN DĠZĠLĠMĠ

ELEKTRONLARIN DĠZĠLĠMĠ ELEKTRONLARIN DĠZĠLĠMĠ Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı, her birinde yeni bir katman oluşacaktı. Çünkü her üçünün de en dıştaki katmanları tamamen dolu durumdadır. 1.Katmanda en çok 2

Detaylı

PERİYODİK CETVEL VE ÖZELLİKLERİ

PERİYODİK CETVEL VE ÖZELLİKLERİ PERİYODİK CETVEL VE ÖZELLİKLERİ 1 PERİYODİK CETVEL VE ÖZELLİKLERİ Günümüze kadar yapılan araştırmalar 112 elementin bulunduğunu ortaya çıkartmıştır. Bunların 90 tanesi doğada mevcut olup diğerleri yapay

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi

Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi Özet AAS eser miktardaki metallerin (ppm ve ppb düzeyde) kantitatif analiz için kullanılmaktadır. Öncelikle analizi yapılacak örneğin çözeltisi hazırlanır. Hangi

Detaylı

Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alev Renkleri. Alkali metaller en aktif metallerdir.

Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Grup 1: Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alkali Metaller. Alev Renkleri. Alkali metaller en aktif metallerdir. Metaller Grup 1: Alkali metaller, doğada nispeten bol bulunurlar. Bu elementlerin bazı bileşikleri tarih öncesi yıllardan beri bilinmekte ve kullanılmaktadır. Alkali metal bileşiklerini sıradan olaylarla

Detaylı

Korozyon tanımını hatırlayalım

Korozyon tanımını hatırlayalım 8..20 Korozyonun kimyasal ve elektrokimyasal oluşum mekanizması Korozyon tanımını hatırlayalım Korozyon tepkimeleri, çoğu metallerin termodinamik kararsızlığı sonucu (Au, Pt, Ir ve Pd gibi soy metaller

Detaylı

KĠMYASAL ÖZELLĠKLER VE KĠMYASAL BAĞ

KĠMYASAL ÖZELLĠKLER VE KĠMYASAL BAĞ Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Özellikler Atomların katmanlarında belirli sayılarda elektron bulunmaktadır. Ancak bir atom, tek katmanlıysa ve bu katmanda iki elektronu varsa kararlıdır. Atomun iki

Detaylı

KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU

KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) KILAVUZU BU KILAVUZDAN YETERİNCE YARARLANABİLMEK İÇİN; KILAVUZU İNCELEMEYE BAŞLAMADAN ÖNCE KİMYA TARAMA SINAVI (TDY1) SORULARINI CEVAPLAYIN VE CEVAPLARINIZI CEVAP ANAHTARI İLE

Detaylı

ATOMUN YAPISI. Özhan ÇALIŞ. Bilgi İletişim ve Teknolojileri

ATOMUN YAPISI. Özhan ÇALIŞ. Bilgi İletişim ve Teknolojileri ATOMUN YAPISI ATOMLAR Atom, elementlerin en küçük kimyasal yapıtaşıdır. Atom çekirdeği: genel olarak nükleon olarak adlandırılan proton ve nötronlardan meydana gelmiştir. Elektronlar: çekirdeğin etrafında

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

IVA GRUBU ELEMENTLERİ

IVA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 6 IVA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. C, Si, Ge, Sn, Pb C: Ametal Si ve Ge: Yarı metal Sn ve Pb: Metal C: +4 ile -4 arası Si

Detaylı

Bölüm 2: Atomik Yapı & Atomarası Bağlar

Bölüm 2: Atomik Yapı & Atomarası Bağlar Bölüm 2: Atomik Yapı & Atomarası Bağlar Bağlanmayı ne sağlar? Ne tip bağlar vardır? Bağların sebep olduğu özellikler nelerdir? Chapter 2-1 Atomun yapısı (Birinci sınıf kimyası) atom electronlar 9.11 x

Detaylı

AÇIK UÇLU SORULAR 1.SORU: 2.SORU: Goldstein tarafından bulunan pozitif yüklü ışınlara verilen ad nedir?

AÇIK UÇLU SORULAR 1.SORU: 2.SORU: Goldstein tarafından bulunan pozitif yüklü ışınlara verilen ad nedir? AÇIK UÇLU SORULAR 1.SORU: Kurbağalarla yaptığı deneylerde farklı metaller dokundurduğunda kurbağa bacağının sinirlerinin seğirdiğini gözlemleyen bilim adamı kimdir? 2.SORU: Goldstein tarafından bulunan

Detaylı

kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın

kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın PERİYODİK CETVEL Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz. Modern periyotlu dizge, elementleri artan

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Elementler ve Sembolleri Atomun Yapısı Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Özellikleri Kimyasal Bağ Bileşikler ve Formülleri Karışımlar Bu ünitede

Detaylı

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 4 PERİYODİK SİSTEM

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

ATOM BİLGİSİ I ÖRNEK 1

ATOM BİLGİSİ I  ÖRNEK 1 ATOM BİLGİSİ I Elementlerin özelliklerini ta ıyan en küçük yapıta ı atomdur. Son çözümlemede, bütün maddelerin atomlar toplulu u oldu unu söyleyebiliriz. Elementler, aynı tür atomlardan, bile ik ve karı

Detaylı

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Rb izotoplarından oluşmuştur. İzotopların doğada bulunma yüzdelerini hesaplayınız. Bir bileşik

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK İÇERİK Elementlere, Bileşiklere ve Karışımlara atomik boyutta bakış Dalton Atom Modeli Atom Fiziğinde Buluşlar - Elektronların Keşfi - Atom Çekirdeği Keşfi Günümüz Atom Modeli Kimyasal Elementler Periyodik

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ A- ELEMENTLERĐN SINIFLANDIRILMASI ( SAAT) - Elementler ve Özellikleri - Element Çeşitleri - Elementlerin Sembolleri - Elektronların

Detaylı

Atom Yapısı & Atomlar Arası Bağlar

Atom Yapısı & Atomlar Arası Bağlar Atom Yapısı & Atomlar Arası Bağlar Bölüm İçeriği Atom Bağları Birincil Bağlar İkincil Bağlar İyonik Kovalent Metalik van der Waals ATOMLAR ARASI BAĞLAR Atomlar malzemeyi oluşturmak için bağ kurarlar. Kurulan

Detaylı

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz.

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR İki atom veya atom grubu

Detaylı

Mobile Batman Üniversitesi Batı Raman Kampüsü Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Batman

Mobile Batman Üniversitesi Batı Raman Kampüsü Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Batman Sorumlu Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mahmut AYDIN İletişim:aydinm135@gmail.com, Mobile.05357236743 Batman Üniversitesi Batı Raman Kampüsü Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Batman Taşınabilir Enerji

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT : Aynı cins atomlardan meydana gelmiş saf maddelere denir. ÖZELLİKLERİ: 1.Yapılarında aynı cins atom bulundururlar. Demir elementi Demir atomları Demir elementinin yapısında

Detaylı

KOVALENT BAĞLARDA POLARLIK. Bileşikler 5. Bölüm

KOVALENT BAĞLARDA POLARLIK. Bileşikler 5. Bölüm KOVALENT BAĞLARDA POLARLIK Bileşikler 5. Bölüm Ametallerin Bağ Elektronlarına Sahip Çıkma Ġsteği Aynı periyottaki elementlerin soldan sağa: Çekirdek yükü artar Son katmandaki elektronların çekirdeğe uzaklığı

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Atomun sembolünün

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası İÇERİK Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası Su içinde İyonik Bileşikler Su içinde Kovalent Bileşikler Çökelme Tepkimesi Asit-Baz Tepkimeleri (Nötürleşme) Yükseltgenme-İndirgenme Tepkimeleri Önemli Tip

Detaylı