20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir"

Transkript

1 20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi Mediation Effect of Corporate Reputation Between Attitude Toward Firm s Advertisements and Consumer Trust Fatih Koç 1 - Volkan Özbek 2 - Ümit Alnıaçık 3 Özet Güven taraflar arasında sağlıklı bir ilişkinin kurulması ve devam etmesi için vazgeçilmez bir faktördür. Tüketicilerde güvenin oluşması için önemli olan değişkenlerden bir tanesi de itibardır. Bunların yanı sıra, reklamların tüketicilerin markaya ya da kuruma yönelik tutumlarını etkileyebileceği bilinmektedir Bu çalışmada firmanın reklamlarına yönelik tutum, firma itibarı ve tüketici güveni değişkenleri kullanılarak bir model oluşturulmuştur. Modelde firmanın reklamlarına yönelik tutum ile tüketici güveni arasında oluşabilecek ilişkide kurumsal itibarın aracılık edeceği varsayılmıştır. Bu çalışma, sigortacılık sektöründe bireysel tüketicilerin satın aldığı sigorta hizmetleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Araştırmada sigorta hizmeti satın alabilecek bireyler olarak devlet personeli seçilmiştir. Toplam 348 kişi ile yüz yüze görüşülmüştür. Yapılan analizler sonucunda kurumsal itibarın firmanın reklamlarına yönelik tutum ve tüketici güveni arasında aracılık ettiği bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Firmanın Reklamlarına Yönelik Tutum, Kurumsal İtibar, Tüketici Güveni, Sigortacılık Sektörü Abstract In order to establish and maintain a healthy relationship between parties, trust is an indispensable factor. One of the important variables in building consumer trust is reputation. In addition, it is known that advertisements of a firm develop positive attitudes. In this study, a model was structured by using attitude toward firm s advertisements, corporate reputation, and consumer trust variables. In the model, it was assumed that corporate reputation mediated the relationship between attitude toward firm s advertisements and consumer trust. The study prepared by considering purchased insurance services and participants of the research were public servants purchasing insurance services. A total 348 participants were face to face interviewed. The results of the study revealed that corporate reputation mediated the relationship between attitude toward firm s advertisements and consumer trust. Keywords: Attitude Toward Firm s Advertisements, Corporate Reputation, Consumer Trust, Insurance Sector 1 Balıkesir Üniveristesi, 2 Balıkesir Üniveristesi, 2 Kocaeli Üniveristesi, 63

2 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi Giriş Türkiye de sigortacılık faaliyetleri ve hizmetleri, 1870 lerden itibaren, yabancı sigorta şirketleri tarafından başlatılmıştır (www.tsb.org). Yapılan kanun değişikliğinden sonra, 1914 yılında ilk Türk ortaklı sigorta şirketi kurulmuştur. Tamamı Türk sermayesi olan sigorta şirketi cumhuriyetin ilk dönemlerinde 1925 yılında kurulmuştur (Genç, 2002, s.24). Türkiye de sigortacılık sektörü en hızlı gelişimini 1990 lardan sonra yaşamıştır. Serbestleşmenin ve sigorta şirketlerinin sayısının artması bu döneme denk gelmektedir (Yazıcı, 2006). Günümüze gelindiğinde ise, mayıs 2014 tarihi itibariyle 68 i sigorta, 2 si reasürans olmak üzere toplam 70 yabancı ve yerli sermayeli şirket bulunmaktadır. Bunların 62 tanesi sigortacılık faaliyetinde bulunmaktadır (www.tsb.org). Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere Türk sigortacılık sektöründe, geçmişten beri yerli ve yabancı sermayeli birçok firma arasında yoğun bir rekabet yaşanmaktadır. Bu sektörde, rekabette üstünlük sağlamak için firmaların tüketici nazarında iyi bir itibara sahip olmaya ve tüketicinin güvenini kazanmaya ihtiyaçları vardır. İnsanların tüm varlık ve girişimleri risk adı verilen belirsizliklerin tehdidi altındadır. Bireylerin karşılaştıkları riskler ile başa çıkmak amacıyla kullandıkları araçların başında sigorta ürünleri gelmektedir (Tatlıdil ve İçen, 2013). Sigorta faaliyetlerinin amacı, sigortalanması mümkün olan risklerin meydana gelmesinden kaynaklanan zararların teminat altına alınarak sigortalıya güvence ve koruma sağlamaktır (Odabaşı, 2006, s.113). Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, sigortacılık sektörü risk üzerine kurulmuştur. Bu nedenle, diğer hizmet sektörlerine nazaran, sigortacılık sektöründe güven daha fazla ön plana çıkmaktadır. Çünkü tüketicilerin kendilerine güvence sağlayacak firmaya güven duyması gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında, güvenin oluşumunu sağlayan faktörlerinde (bu çalışmada reklamın etkisi ve aracı değişken olarak kurumsal itibar değişkenleri ele alınmıştır) bu sektörde ele alınması önem arz etmektedir. Güven, uzun dönemli güvenilirlik ve firma (marka) ismi sigorta sektöründe dikkate alınması gereken önemli faktörlerdir (Yao et al., 2007: 68). Literatürde yapılan çalışmalar incelendiğinde, sigortacılık sektöründe tüketici güveni ve onun belirleyicilerini inceleyen bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Ayrıca, sigorta şirketlerinin yaptığı reklamların tüketici üzerindeki pozitif etkilerini (bu çalışma kapsamında kurumsal itibar ve tüketici güveni ele alınmıştır) inceleyen bir çalışma literatürde tespit edilememiştir. Sigorta şirketlerinin yapmış olduğu reklamların, firma itibarını olumlu yönde etkileyeceği ve bu sektörde yüksek itibarlı firmalara daha fazla güven duyulacağı varsayılmaktadır. Bu varsayımdan hareketle çalışmanın amacı, firmanın reklamlarına yönelik tüketici tutumu ile tüketici güveni arasındaki ilişkide, kurumsal itibarın aracı rol oynayıp oynamadığının tespit edilmesidir. Aşağıda önce konu ile ilgili kavramsal çerçeve sunulmuş, daha sonra da araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Kavramsal Çerçeve Tüketici Güveni Güven ele alınan disipline göre farklı tanımlara sahip bir kavramdır. Genel olarak tanımlardaki ortak nokta, güvenin bir ilişkinin var olması/ihtimalinin olması ile ortaya çıkmasıdır. Bu açıdan bakıldığında güven, ilişkideki diğer tarafa (davranışlarına, sözlerine, özelliklerine) yönelik bireyin sahip olduğu itimat olarak tanımlanabilir (Wang, Law, Hung ve Guillet, 2014, s.2). Güven, karar verme sürecinde ikilemde olan bireyin yaşadığı sıkıntının azalmasında etkilidir (Kramer, 1999). Gwinner, Gramler ve Bitner 1998 e göre, bu özellik güvenin psikolojik faydası olarak tanımlanır ve özellikle hizmet sektöründe bu psikolojik faydanın daha fazla ön plana çıktığına vurgu yapılır (Wang vd., 2014, s.2). Morgan ve Hunt (1994) güveni, değişim ortağının güvenilirliği ve doğruluğuna yönelik inanç olarak tanımlamıştır. Güvenilirlik ve doğruluk ise tutarlılık, ilgili işi yapabileceğine yönelik yeterlilik, dürüstlük, tarafsızlık, sorumluluk ve yardımseverlik değerlerinin bir araya gelmesi ile açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan çeşitli çalışmalarda (Chaudhuri ve Holbrook, 2001; Erdem ve Swait, 2004; Ranaweera ve Prabhu, 2003; Willmott, 2003) güvenin bağlılık, tüketicinin elde tutulması, pozitif ağızdan ağıza iletişim ve satın alma niyeti gibi birçok pozitif çıktıya neden olduğu tespit edilmiştir. Bu açıdan bakıldığında, her sektörde tüketicinin güvenini kazanmak oldukça önemli bir rekabet ve başarı aracıdır. Ancak sigortacılık sektörünün doğası gereği, tüketicilerin kuruma yönelik güveninin sağlanması başarı için en hayati faktördür. 64

3 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Haziran, 2015 Kurumsal İtibar Kurumsal itibar firmanın farklı paydaşlarının firmaya yönelik değerlendirmelerinin toplamından oluşur (Gray ve Balmer, 1998). Kurumların saygınlığını ve güvenilirliğini anlatmak için kurumsal itibar kavramı kullanılmaktadır. İyi bir kurumsal itibar, bir firma için stratejik öneme sahip maddi olmayan bir varlıktır ve sürdürülebilir rekabet avantajının en önemli kaynaklarından birisidir (Fombrun ve Shanley, 1990; Carmeli ve Tishler, 2004). Kurumsal itibarın müşteri satın alma davranışında kritik bir rolü vardır. İyi bir itibar müşterileri firmaya çeker, ürün ve hizmetlere daha yüksek fiyat belirlemeye ve müşterilerin de bu fiyat farkını kabul etmelerine olanak sağlar. Ayrıca, kurumsal itibar müşteri bağlılığının oluşmasında ve devam etmesinde vazgeçilmez bir öneme sahiptir (Nguyen ve Leblanc, 2001). Farklı paydaşlara göre itibar, tüketici güveni ve bağlılık bağlamında, finansal başarı ve pazar başarısı üzerinde önemli pozitif etkilere sahiptir. Bu açıdan bakıldığında, kurumsal itibarın hem yatırımcılara karlılık ve hem de firma için pazarda (özellikle tüketiciler) rekabet avantajı sağlama gibi bir yönü vardır. Dış paydaş olarak tüketicinin ele alındığı müşteri temelli itibar kavramı, iki temele oturur (Walsh ve Beatty, 2007). Bunların ilki, kurumsal itibar firmaya ilişkin genel bir değerlendirmedir. Firmanın ürünleri, pazarlama faaliyetleri ve sosyal faaliyetler gibi eylemler bir bütün olarak tüketici tarafından değerlendirilir. İkincisi ise, tüketicilerin doğrudan veya dolaylı olarak firma ile yaşadıkları etkileşimi içerir. Tüketicinin kendisi bir şekilde (ürün satın alma, reklamlarını izleme vb.) firmayla iletişime geçer, ya da çevresinden elde ettiği bilgiler ışığında firmayı değerlendirir. Bu iki durum neticesinde firmanın tüketici nazarındaki itibarı belirginleşir. İyi bir itibar yatırımcılar, çalışanlar, müşteriler ve tedarikçilerden oluşan temel paydaşları firmaya çekerek ve mevcut olanları elde tutarak ekonomik bir değer yaratır. Güçlü bir itibar işletmenin gelirlerini artırarak ya da maliyetlerini düşürerek rakipleri saf dışı bırakmasına da yardımcı olur (Alnıaçık, 2011). İyi bir kurumsal itibarın başlıca faydaları, firmanın ürünlerinin aynı koşullardaki rakip ürünlere tercih edilmesi, firmanın ürünlerine daha fazla fiyat koyabilmesi, kriz dönemlerinde paydaşların firmaya destek olması ve firmanın pazardaki finansal değerinin yükselmesi şeklinde sıralanabilir (Greyser, 1999, s.8). Tüketici düzeyinde itibar değerlendirildiğinde; müşteri bağlılığı (Walsh ve Beatty, 2007; Walsh, Mitchell, Jackson ve Beatty,2009; Ali, Alvi ve Ali, 2012), tüketici güveni (Donay ve Cannon, 1997; Walsh ve Beatty, 2007; Michaelis, Woisetschläger, Backhaus ve Ahlert, 2008), ağızdan ağıza pozitif iletişim (Walsh et al.,2009) ve risk algısında azalma (Delgado-García, Quevedo-Puente ve Díez-Esteban, 2013) gibi sonuçların ortaya çıktığı görülmektedir. Özellikle sigortacılık gibi güven unsurunun belirleyici olduğu sektörlerde, güçlü bir kurumsal itibar işletmeler için nadir bulunan, kolay taklit edilemeyen, yerine başka bir şey konulamayan değerli bir stratejik kaynaktır. Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum Ticari dünyada firma ile tüketici arasındaki iletişim, büyük oranda reklamlar yoluyla gerçekleşir. İşletmeler ürünlerinin satışını ve müşterilerine sundukları hizmetleri artırabilmek, mevcut ve gelecekteki potansiyel müşterileriyle iletişim kurabilmek için davranışları etkilemeye yönelik olarak pazarlamada etkili bir tutundurma politikası ve iletişim aracı olan reklâmları kullanır (Karaçor ve Ceran, 2012, s.48). Reklam, kitleye yönelik, parayla yapılan; nihai amacı bilgi vermek, tutum-eğilim geliştirmek, eyleme geçmeyi sağlamak (genellikle bir ürün ya da hizmeti satınalma) olan bir iletişimdir (Dutka, 2000 den aktaran Okumuş, Çetintürk ve Çetin, 2011, s.177). Ürün/markanın dışında kuruma yönelik olarak hedef kitlede itibar, iyi niyet, sempati ve imaj oluşumuna destek olmak, çeşitli aktiviteleri ve bu aktivitelerin haber olarak yayınlanması zor olan ayrıntıları duyurmak, sorun ve kriz dönemlerinde gerekli açıklamaların hedef kitleye istenilen yer ve zaman diliminde ulaşılmasını sağlamak, kısaca hedef kitle ile kurum arasında ortak paydalar yaratma amaçlı reklamlar ise kurumsal reklam olarak nitelenir (Tooth ve Heath,1991 den aktaran Tosun, 2003, s.181). Kurumsal reklam, bir kuruluşa karşı olumlu davranışlar geliştirmek, saygınlık kazandırmak, bağlılık yaratmak, dolayısıyla da olumlu bir kurum imajı oluşturmak amacıyla yapılan reklamlardır. Kurumsal reklam kurumsal iletişimin bir aracıdır ve reklamı yapan firmaya/markaya yönelik olumlu tutum oluşturmak amacıyla kullanılır (Kim, Haley ve Koo, 2009, s.70). Tüketiciler firma ile ilişki kurmadan önce, reklam gibi bilgi kaynakları sayesinde kurumsal itibar ve imaj gibi tüketici algılarının oluşması sağlanabilir (Nguyen ve Leblanc, 2001, s.229). Reklamın firma üzerin- 65

4 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi deki etkileri birçok çalışmada reklamı yapan ürüne/ markaya yönelik tutum (Kim, Haley ve Koo, 2009, Homer, 1990, Mittal, 1990) ve firmaya yönelik tutum (Kim, Haley ve Koo, 2009) olarak isimlendirilmiştir. Reklamı yapılan ürün ya da markaya yönelik tutum, ürün ya da marka adının tüketicinin zihnindeki durumunu belirleyen, tüketicinin bir ürün ya da marka ile ilgili genel değerlendirmesidir (Peter ve Olsen, 2005). Reklamın başarısı ile ilgili önemli göstergelerden birisi olan reklama yönelik tutum, belirli bir markanın reklamına yönelik olabileceği gibi, genel olarak reklam olgusuna yönelik de olabilir. Bir firmanın ya da markanın reklamına yönelik tutum ile reklamdaki ürünü/markayı satın alma niyeti yahut davranışı arasında güçlü bir ilişki vardır (Alnıaçık, Yılmaz ve Alnıaçık, 2010). Reklama yönelik tutum ölçülerek, reklamı yapılan ürün, marka ya da kurum hakkındaki değerlendirmeler tahmin edilebilir. Bu çalışmada da, sigorta şirketlerinin yaptıkları reklamlara yönelik tutum ölçülerek, tüketici güveni ile nasıl bir ilişkisi olduğu ve kurumsal itibarın bu ilişkiyi ne şekilde etkilediği değerlendirilmiştir. Tasarım ve Yöntem Araştırmanın Yöntemi Bu çalışma, sigortacılık sektöründe firmanın reklamlarına yönelik tutum ile tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracı etkisini ölçmek için hazırlanmıştır. Bu nedenle, Balıkesir ili Burhaniye, Edremit ve Havran ilçelerinde kamu kurumlarında çalışan ve daha önce herhangi bir firmadan sigortacılık hizmeti satın almış olan bireyler araştırmanın ana kitlesi olarak seçilmiştir. Bu kitlenin seçilme nedenleri, sigorta hizmeti satın alabilecek ekonomik güce sahip olmaları ve kolay ulaşılabilir olmalarıdır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Bu açıdan bakıldığında, bu çalışma uygulamalı araştırma niteliğindedir. Araştırma kapsamında ele alınan sigorta hizmetleri bireysel satın alınabilecek türde olan araç, yangın ve doğal afet, hayat ve özel sağlık sigortalarıdır. Bunların dışındaki diğer sigorta türleri ve devletin sağladığı sigorta hizmetleri kapsam dışında tutulmuştur. Araştırmanın uygulanma aşamasında, öncelikli olarak kurum yetkilileri ile yüz yüze veya yazılı olarak gerekli izinler alınmıştır. Daha sonra ise, uygulama için pozitif cevap veren kurumlarda, anketörler aracılığıyla ve kolayda örnekleme yoluyla seçilen bireylerle yüz yüze görüşülmüştür. Görüşülen kişilere, öncelikle, bir sigorta firmasından ürün alıp almadığı sorulmuş, eğer satın alıyorsa o firmanın reklamları hakkında bir bilgisi olup olmadığı ve reklamları hatırlayıp hatırlamadığı sorulmuştur. Bu sorulara olumlu cevap veren bireylerle anket uygulaması yapılmıştır. Yaklaşık 400 anket kurumlara gönderilmiş ve geri dönen 374 anket arasından da uç değer gösterenler (Z skor katsayısı -3 ve +3 aralığı dışında olanlar ve mahalanobis uzaklığı yöntemi kullanılarak) elendikten sonra 348 geçerli anket analizlerde kullanılmıştır. Çalışmada yer alan değişkenlerin ölçülmesi için ayrıntılı bir literatür araştırması yapılmış ve çalışmanın kapsam ve içeriği ile uyumlu ölçekler tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada kullanılan tüketici güveni ve kurumsal itibar ölçekleri Casalo, Flavian ve Guinaliu 2007 deki çalışmasından alınmıştır. Söz konusu çalışmada tüketici güveni ölçeği için 5, kurumsal itibar ölçeği 4 soru ile ölçülmüştür. Reklama yönelik tutum ölçeği ise Kim, Haley ve Koo 2009 daki çalışmasından alınan 3 ve Brackett ve Carr in 2001 deki çalışmasında alınan 2 sorudan oluşmaktadır. Ölçekler 5 li Likert ölçeği (1- Kesinlikle Katılmıyorum, 5-Kesinlikle Katılıyorum) şeklinde hazırlanmıştır. Kurumsal İtibar Reklama Yönelik Tutum Tüketici Güveni Şekil 1. Araştırmanın Modeli 66

5 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Haziran, 2015 Araştırmanın Modeli ve Hipotezleri Araştırmada firmanın reklamlarına yönelik tutum, kurumsal itibar ve tüketici güveni değişkenleri kullanılarak bir model oluşturulmuştur. Model, firmanın yapmış olduğu reklamlara yönelik tutum ve tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracılık etkisinin var olduğu düşünülerek hazırlanmıştır. Bu bilgiler ışığında kurulan araştırmanın modeli Şekil 1 de sunulmuştur. Reklam tüketici davranışlarını kısa dönemde etkileyebileceği gibi uzun dönemde de etkileyebilir. Uzun dönemde etki pozitif itibar ve imaj gibi sonuçlar ortaya çıkarır (Atay ve Yücel, 2007, s.165). Kurumsal itibar paydaşlarla etkili bir iletişim sonucu ortaya çıkar (Çekmecelioğlu ve Dinçel, 2014, s.80). Ayrıca, Gray ve Balmer (1998) kurumsal iletişimin kurumsal itibar ve imajın belirleyicisi olduğunu ifade etmiştir. Ali, Lynch, Melewar ve Jin (2014) medyanın verimli kullanımının kurumsal itibarı artırıcı etkisi olduğundan bahsetmiştir. Roberts ve Dowling e (2002) göre, bir firma kurumsal itibarını artırmak istiyorsa reklam ve sponsorluk gibi faaliyetlere önem vermelidir. Bu bilgilerden hareketle, firmanın reklamlarına yönelik tutum ve kurumsal itibar arasındaki duruma ilişkin aşağıdaki hipotez geliştirilmiştir. H1: Firmanın reklamlarına yönelik tutum kurumsal itibarı pozitif yönde etkilemektedir. İtibar ile güven arasındaki ilişki literatürde pek çok çalışma tarafından incelenmiştir. Ancak iki değişkenin aralarında nasıl bir etkinin olduğu net belirlenmemiştir. Bazı çalışmalarda, güven itibarın belirleyicisi konumundayken (Walsh vd., 2009; Tong, 2013), bazı çalışmalarda ise itibar güvenin belirleyicisi olarak ele alınmıştır (Ali vd., 2014; Suki, 2011; Bartikowski vd., 2011; Casalo, Flavian ve Guinaliu, 2007; Jin, Park ve Kim, 2008, Tong, 2013). Gregory (2001), pozitif kurumsal itibarın potansiyel müşterinin gözünde firmanın kredibilitesini artıracağını ileri sürmüştür. Bu bilgilere paralel olarak, bu çalışmada yüksek itibarlı sigorta firmalarının tüketici nazarında daha güvenilir firmalar olacağı varsayılmıştır. Bunun neticesinde de aşağıdaki hipotez öne sürülmüştür. H2: Kurumsal itibarın tüketici güveni üzerinde pozitif bir etkisi vardır. Reklamı veren firmaya yönelik güven duyulması firma hakkında pozitif sonuçlar ortaya çıkaracaktır. Tosun (2003) kurumsal iletişim ve reklamcılıkla ilgili çalışmasında, kurumsal reklamların tüketicilerin firmaya güven duymasında etkili olacağını öne sürmektedir. Haley e göre (1996), kamuoyu nezdinde tartışmalı durumlarda, kamuoyunu aydınlatıcı reklamlar (Advocacy Advertising) tüketicilerde güven duygusu ortaya çıkaracaktır. Yapılan bir çalışmada (Tong, 2013), firmaların medya kullanım çeşitliliğinin hem kurumsal itibar hem de güven üzerinde pozitif etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunların yarı sıra, firmanın güvenilirliğinin reklama yönelik tutumu etkilediğini öne süren çalışmalarda (Sinclair ve Irani, 2005; Newell ve Goldsmith, 2001) literatürde mevcuttur. Ayrıca, iki değişken arasında ilişkinin ölçüldüğü MacKenzie ve Lutz un (1989) çalışmasında her iki değişken arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, sigorta firmasının yaptığı reklamların tüketicilerde firmaya yönelik güven duygusunu ortaya çıkaracağı varsayılmaktadır. Buradan hareketle, aşağıdaki hipotez geliştirilmiştir. H3: Firmanın reklamlarına yönelik tüketici tutumu tüketici güvenini pozitif yönde etkilemektedir. Yukarıda verilen bilgilerden hareketle, bu çalışmada, sigorta firmasının yaptığı reklamların firmaya yönelik tutum oluşturmada kurumsal itibarı artıracağı ve bunun sonucunda da tüketicilerin sigorta firmasına güven duyacağı varsayılmıştır. Kısaca iki değişken arasında kurumsal itibarın aracılık rolü olduğu öne sürülmüştür. Literatürde reklam ve güven arasında ve sigortacılık sektöründe kurumsal itibarın aracılık rolünü inceleyen bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu durum bu çalışmanın özgün yanını göstermektedir. H4: Firmanın reklamlarına yönelik tutum ile tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracı etkisi vardır. Bu araştırmanın temel amacı, firmanın reklamlarına yönelik tutum ile tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracı etkisi olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu amaca ulaşmak için temeli regresyon analizine dayanan ve Baron ve Kenny nin (1986) geliştirdiği aracı etki analizi yapılmıştır. Aracı etki analizi SPSS uyumlu PROCESS (http://afhayes.com) isimli bir makro kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca, nihai olarak aracı etkinin varlığından söz etmek için SOBEL testi kullanılmıştır. Bunların yanı sıra, araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirliklerini belirlemek için açıklayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA), AVE (Ortalama Açıklanan Var- 67

6 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi yans) değerleri, Cronbach s Alpha güvenilirlik katsayısı hesaplanmıştır. DFA ve AVE değerleri AMOS programı ve AVE değerleri Stats Tools Package (Gaskin, 2012) isimli Excel tabanlı bir program kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular ve Tartışma Demografik Faktörlere İlişkin Bulgular Araştırmaya katılanların yaşları ortalaması 37,59 dur. Gelir ortalaması ise 2588,67 TL dir. Cevaplayıcıların % 77 si erkek iken, kadınların oranı, % 19,8 dir. Bu soruya cevap vermeyenlerin oranı % 3,2 dir. Eğitim durumu incelediğinde, % 52,9 ile üniversite mezunları önde gelmektedir. Lise mezunları % 32,5 iken, ilköğretim mezunları 12,6 şeklinde tespit edilmiştir. Lisans üstü düzeyde eğitime sahip olanların oranı % 2,6 dır. Bu soruya cevap vermeyenlerin oranı ise, % 1,4 dür. Evli olanların oranı %79,9 dur. Bekârların oranı ise %19 dur. Cevaplayıcıların sigorta hizmeti satın aldıkları firmaların listesi Tablo 1 de sunulmuştur. Tablo 1. Cevaplayıcıların Sigorta Hizmeti Satın Aldıkları Firmalar Sigorta Firmaları Frekans Yüzde A.I.G Sigorta 2 0,6 Ak Sigorta 17 4,9 Anadolu Sigorta 51 14,7 Ankara Sigorta 7 2,0 Avivasa Sigorta 16 4,6 Axa Oyak Sigorta 44 12,6 Başak Grupama Sigorta 49 14,1 Ergo Sigorta 7 2,0 Eureko Sigorta 8 2,3 Güneş Sigorta 88 25,3 Güven Sigorta 3 0,9 Halk Bankası Sigorta 10 2,9 HDI Sigorta 6 1,7 Işık Sigorta 10 2,9 İsviçre Sigorta 5 1,4 Koç Allianz 5 1,4 Liberty Sigorta 3 0,9 Ray Sigorta 1 0,3 Sbn Sigorta 1 0,3 Sompo Japan 1 0,3 Yapı Kredi Bankası 6 1,7 Cevapsız 8 2,3 Toplam ,0 Tablo 1 incelendiğinde, Güneş Sigortanın % 25,3 ile en fazla tercih edilen sigorta firması olduğu görülmektedir. Daha sonra sırasıyla Anadolu Sigorta, Başak Grupama Sigorta ve Axa Oyak Sigorta firmaları gelmektedir. Geçerlilik ve Güvenilirlik Analizleri Araştırmada kullanılan değişkenlerin faktör yapılarını belirlemek için önce açıklayıcı, daha sonra ise doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Tablo 2 de AFA sonuçları sunulmuştur. 68

7 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Haziran, 2015 Tablo 2. Açıklayıcı Faktör Analizi Sonuçları Değişkenlere İlişkin Yargılar Faktör 1: TÜKETİCİ GÜVENİ Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın bana verdiği bilgilerin doğru ve samimi olduğunu düşünüyorum. 0,776 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın, yapması gereken tüm yükümlülüklerini tam anlamıyla yerine getirdiğini düşünüyorum. Faktörler Güven Reklam İtibar 0,774 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın yapmayı vaat ettiği sigorta hizmetlerine her zaman güven duyarım. 0,754 Sigorta hizmeti satın aldığım firma yanlış açıklamalarda bulunmaz. 0,673 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın insanların kullanımına sunduğu hizmetler tamdır, yerindedir ve kesinlikle müşteriyi aldatmaya yönelik değildir. 0,664 Faktör 2: FİRMANIN REKLAMLARINA YÖNELİK TUTUM Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın yapmış olduğu reklamlar ilgimi çeker. 0,835 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın reklamları firmaya yönelik güven duygusunu arttırır. 0,807 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın yapmış olduğu reklamlar firmaya ve ürünlerine olan ilgiyi arttırıcı bir etkiye sahiptir. 0,766 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın yapmış olduğu reklamlar firma ile ilgili doğru bilgileri içerir. 0,750 Sigorta hizmeti satın aldığım firmanın yapmış olduğu reklamlar kampanyaları ve çeşitli avantajları müşterilere doğru olarak duyurur. 0,654 Faktör 3: KURUMSAL İTİBAR Sigorta hizmeti satın aldığım firma, diğer rakip firmalarla karşılaştırıldığında, iyi bire üne sahiptir. 0,777 Sigorta hizmeti satın aldığım firma iyi hizmet sunduğu bilinen bir firmadır. 0,776 Sigorta hizmeti satın aldığım firma, müşterilerine karşı adil (adaletli) davrandığı bilinen bir firmadır. 0,764 Sigorta hizmeti satın aldığım firma iyi bir üne sahiptir. Çıkarım Metodu: Principal Component Analysis. Döndürme Metodu: Varimax with Kaiser Normalization. Açıklanan Toplam Varyans: 69,779 0,754 Açıklanan varyans Özdeğer 51,553 7,217 0,883 11,352 1,589 0,884 6,874 1,002 0,867 α Yapılan AFA sonucunda değişkenlerin öngörüldüğü gibi 3 faktöre ayrıldığı, tüm değişkenlerin faktör yüklerinin 0,60 dan büyük olduğu görülmüştür. Bu sonuç faktör yükleri için iyi bir orandır (Hair, Black, Babin ve Anderson, 2014). Ayrıca, Cronbach s Alpha güvenilirlik katsayıları incelendiğinde tüm faktörlerin 0,70 den büyük olduğu anlaşılmaktadır. Bu sonuç, ölçeklerin güvenilir olduğunu göstermektedir (Hair vd, 2014). AFA ile tespit edilen faktör yapısını doğrulamak için DFA analizi yapılmıştır. DFA tablosu aşağıda sunulmuştur. 69

8 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi Tablo 3. DFA Sonuçları Değişkenler ve Sorular Faktör Yükü Guven5 <--- GÜVEN 0,769 Model 1 AFA sonucu elde edilen faktör yapılarının DFA analizine sokulduğu ilk halini ifade etmektedir. Model 1 e ilişkin uyum değerleri incelendiğinde, bazı değerlerin (CMIN/DF) kabul edilebilir seviyeni altında olduğu görülmektedir (Hair vd., 2014; Yılmaz ve Çelik, 2009). Bundan sonraki aşamada, düzeltme indisleri (modification indices) ve standardize edilmiş residual kovaryans tabloları incelendiğinde Reklam 5 isimli sorunun problemli olduğu görülmüştür. Bu soru çıkarıldıktan sonra bazı değerlerin (CMIN/DF, Model 1 Model 2 Model Uyum değerleri Faktör Yükü 0,767 Guven4 <--- GÜVEN 0,675 0,675 Guven3 <--- GÜVEN 0,781 CMIN/DF= 3,116 0,782 Guven2 <--- GÜVEN 0,808 RMR=0,046 0,808 Guven1 <--- GÜVEN 0,850 0,851 İtibar4 <--- İTİBAR 0,751 GFI=0,915 0,752 İtibar3 <--- İTİBAR 0,868 0,868 AGFI= 0,879 İtibar2 <--- İTİBAR 0,804 0,803 İtibar1 <--- İTİBAR 0,738 CFI= 0,947 0,738 Reklam4 <--- REKLAM 0,815 0,783 Reklam3 <--- REKLAM 0,784 TLI=0,935 0,817 Reklam2 <--- REKLAM 0,796 RMSEA= 0,78 0,827 Reklam1 <--- REKLAM 0,725 0,723 Reklam5 <--- REKLAM 0,766 - AVE= Açıklanan ortalama varyans Model Uyum Değerleri CMIN/DF= 2,796 RMR=0,042 GFI=0,932 AGFI= 0,900 CFI= 0,958 TLI=0,948 RMSEA= 0,72 CR= Birleşik Güvenilirlik AVE CR 0,606 0,885 0,627 0,870 0,605 0,884 AGFI, CFI) mükemmel uyum seviyesine geçtiği görülmüştür (Hair vd., 2014; Yılmaz ve Çelik, 2009). Ayrıca, AVE değerleri incelendiğinde, tüm değerlerin 0,50 nin üstünde olduğu ve yakınsak geçerliliğin sağlandığı söylenebilir. CR değerlerinin 0,70 den büyük olması ölçeklerin güvenilir olduğu hakkında bize bilgi verir (Hair vd., 2014). Değişkenlere ilişkin korelasyon tablosu ve bazı tanımlayıcı istatistikler Tablo 4 te sunulmuştur. Tablo 4. Korelâsyonlar ve Tanımlayıcı İstatistikler Değişkenler 1 2 Ortalama Std. Sapma İTİBAR (1) 3,734 0,820 REKLAM (2),500 ** 3,526 0,938 GÜVEN (3),690 **,582 ** 3,706 0,854 **. Anlamlılık 0,001 Hipotezlerin Testi Bu araştırma, temel olarak, firmanın reklamlarına yönelik tutum değişkeni ve tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracılık rolünü tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle hipotezlerin testi Baron ve Kenny in (1986) aracılık analizi yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Baron ve Kenny in aracılık testi Andrew Hayes tarafından geliştirilen PROCESS isimli bir makro kullanılarak yapılmıştır. Baron ve Kenny in yönteminde üç koşulun (a, b ve c yolları) gerçekleşip gerçekleşmediği tespit edilme- 70

9 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Haziran, 2015 lidir. Bunun yanı sıra, aracı değişken ile bağımsız değişken birlikte modele dâhil olduğunda (c) yolunun anlamsız duruma gelmesi veya etkisinin düşmesi gerekmektedir. Bu durumun tespiti ise, (c ı ) yolunun incelenmesi ile mümkündür. (c ı ) yolunun sıfır olması veya azalması aracı etkinin var olduğunun bir göstergesidir (Preacher ve Hayes, 2008; davidakenny. net, Akkılıç, Koç, İlban, Dinç ve Çetintaş, 2014). Tam anlamıyla aracı etkiden söz edebilmek için c ve c ı yolları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı tespit edilmelidir. Bunun içinde Sobel Testi kullanılacaktır. Yapılan analiz sonuçlarını gösteren araştırmanın modeli Şekil 2 de sunulmuştur. Reklama Yönelik Tutum c yolu β= 0,530 P= 0,001 Tüketici Güveni a yolu β= 0,437 P= 0,001 Kurumsal İtibar β= 0,690 P= 0,001 b yolu Reklama Yönelik Tutum β= 0,287 P= 0,001 Tüketici Güveni Şekil 2. Analiz Sonuçlarını İçeren Model Aracı etki analizine geçmeden önce, araştırma kapsamında kurulan H1, H2 ve H3 hipotezlerinin test sonuçlarını vermek yerinde olacaktır. Modelde a yolu ile temsil edilen firmanın reklamlarına yönelik tutumun kurumsal itibar üzerindeki etkisinin tespiti için yapılan analiz sonuçları incelendiğinde (R 2 = 0,2503; F= 115,5412 ve P= 0,001), sigorta firmalarının yapmış olduğu reklamların firmaların tüketici nazarındaki itibarlarını artırdıkları (β= 0,437; P= 0,001) bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuç H1 hipotezinin kabul edildiğini göstermektedir. H2 hipotezi kurumsal itibar değişkeninin tüketici güvenini pozitif yönde etkileyeceği varsayımı üzerine kurulmuştu. Yapılan analizler sonucunda (R 2 = 0, 476; F= 314,419 ve P= 0,001), kurumsal itibarın tüketici güveni üzerinde pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir (β= 0,690; P= 0,001). Bu bulgu H2 hipotezinin kabul edildiği anlamına gelmektedir. Firmanın reklamlarına yönelik tutum tüketici güvenini pozitif yönde etkileyeceği varsayımı üzerine kurulan H3 hipotezi, yapılan analizler sonucunda doğrulanmıştır (R 2 = 0,338; F= 176,905 ve P= 0,001; β= 0,530; P= 0,001). Sonuç olarak H1, H2 ve H3 hipotezleri kabul edilmiştir. Aracı etki analizinde, öncelikle, Baron ve Kenny in koşullarının karşılanıp karşılanmadığı incelenmelidir. Modeldeki analiz sonuçları incelendiğinde a, b ve c yollarının gerçekleştiği görülmektedir. Bundan sonraki aşamada ise, modele bağımsız ve aracı değişken birlikte dahil edildiğinde c yolundaki etkinin azalıp azalmadığı veya tamamen ortadan kalkıp kalmadığı incelenecektir. Bunu belirlemek için ise, c ı yoluna bakmak gerekmektedir. c yolunda, firmanın reklamlarına yönelik tutumun tüketici güveni üzerinde (β= 0,530; P= 0,001) anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmişti. Ancak, c ı yolunda aracı ve bağımsız değişken modele birlikte dahil edildiğinde firmanın reklamlarına yönelik tutum değişkeninin tüketici güveni üzerindeki etkisi azalma göstermiştir. (β= 0,287; P= 0,001). Bu bulgu, firmanın reklamlarına yönelik tutum ile tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracı etkisinin olduğuna dair ipucu vermektedir. Bundan sonraki aşamada, aracı etkinin büyüklüğünün (dolaylı etki) belirlenmesi gerekmektedir. Daha sonraki aşamada ise, aracı etkinin anlamlı olup olmadığını belirlemek için Sobel Testi yapmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Sobel Testi Andrew Hayes in geliştirdiği ve SPSS eklenen SOBEL isimli bir yamayla yapılmıştır. Z skor katsayısının 1,96 dan büyük olması aracı etkinin varlığını anlamlı hale getirecektir. Yapılan Sobel Testi sonucunda Z skor katsayısı 8,208 olarak bulunmuştur ve testin anlamlılığı 0,001 olarak gerçekleşmiştir. Aracı değişkenin etkisinin büyüklüğünü görmek için Tablo 5 i incelemek yerinde olacaktır. 71

10 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi Tablo 5. Toplam, Doğrudan ve Dolaylı Etki Değerleri Kurumsal İtibar Aracı Değişken Toplam Etki Doğrudan Etki Dolaylı Etki Bootstrap Güven Aralığı BoLLCI-BoULCI Aracı Etki Türü Reklamlara yönelik tutum Tüketici Güveni 0,530 0,287 0,243 0,1671-0,3328 Kısmi Bu durum aracı etkinin varlığını kesin olarak ortaya koymaktadır. Tablo 5 incelendiğinde kısmi aracı etkinin var olduğu görülmektedir. Sobel Testinin yanı sıra Bootstrap Güven Aralığı rakamları da aracı etkinin anlamlı olup olmadığını ölçer. Tablodaki rakamlar incelendiğinde, alt sınır ve üst sınırın ya her ikisin eksi yönlü ya da her ikisinin de pozitif yönlü olması gerekmektedir. Biri eksi bir diğeri de pozitif yönlü olması durumunda aracı etkinin anlamsız olacağı ifade edilebilir. Bu bilgilerden hareketle, H4 hipotezinin kabul edildiği söylenebilir. Sonuç ve Öneriler Bu araştırma temel olarak, firmanın reklamlarına yönelik tutum değişkeni ile tüketici güveni arasında kurumsal itibarın aracı etkisini belirlemek üzere hazırlanmıştır. Bunların yanı sıra, aracı etki analizi gereği, bağımsız değişken olan firmanın reklamlarına yönelik tutumun kurumsal itibar (aracı değişken) ve tüketici güveni (bağımlı değişken) ile kurumsal itibarın tüketici güveni üzerindeki etkileri de incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, firmanın reklamlarına yönelik tutum değişkeninin kurumsal itibar üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sigorta firmalarının yapmış olduğu reklamlar firmaların kurumsal itibarında artış meydana getirmektedir. Bu açıdan bakıldığında literatürde, reklama yönelik tutumun itibar üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalarla (Atay ve Yücel, 2007; Roberts ve Dowling, 2002) bulunan bu sonuç paralellik göstermektedir. Ayrıca, doğrudan reklamın etkisini incelemeyen ama medyanın kullanımı (Ali vd., 2014; Tong, 2013) ve kurumsal iletişim (Gray ve Balmer,1998) gibi kavramları inceleyen çalışmalarda öne sürülen pozitif etki, bu çalışmada da tespit edilmiştir. Bu bilgilerden hareketle, sigorta şirketlerinin yaptığı reklamlarla itibarlarını daha fazla artırabilecekleri ve bunun sonucunda elde edecekleri olumlu itibar ile rekabet avantajı sağlayabilecekleri söylenebilir. Özellikle, Tosun un (2003) ele aldığı kurumsal reklamcılık kavramı olumlu itibar oluşumunda daha fazla etkili olabilir. Firmanın reklamlarına yönelik tutum ve tüketici güveni değişkenleri incelendiğinde, firmanın reklamlarının sigorta firmalarına yönelik tüketici güvenini artırıcı etki yaptığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuç literatürde çalışmalarla da benzerlik göstermektedir (MacKenzie ve Lutz, 1989; Haley, 1996). Özellikle hizmet sektöründe güven diğer kavramlara göre daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bunun nedeni hizmetlerin dokunulamaz (soyut) olması özelliğidir. Tüketici güveninin kazanılmış olması bağlılık, pozitif ağızdan ağıza iletişim ve satın alma niyeti gibi olumlu sonuçları doğurmaktadır. Sigorta sektörü bireylerin algıladığı riskin azaltılması üzerine kurulmuştur. Güven de taraflar arasında riski azalmasına (Gambetta, 2000; Kim, Ferrin, Rao, 2008) ve istenilen eylemin gerçekleşmesine neden olan bir kavramdır. Sigorta firmalarının yapmış olduğu reklamlar tüketicinin firmaya güven duymasını sağlayacaktır. Güvenin ortaya çıkması ise bağlı müşterilere sahip firmalar demektir. Özellikle reklamlarda vaat edilenlerin yerine getirilmesi firmaya duyulacak güvenin temel nedenlerindedir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin soruları dikkate alındığında, reklamların ilgi çekici ve doğru bilgileri içermesi güven açısından oldukça önemlidir. Tüketici odaklı itibar çalışmalarında (Donay ve Cannon, 1997; Walsh ve Beatty, 2007; Michaelis vd., 2008), itibar (kurumsal itibar) kavramının güveni açıklamada kullanılan (özellikle hizmet sektöründe) önemli bir değişken olduğu görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda sigorta hizmeti satın almış tüketicilerin, sigorta hizmeti satan kuruma yönelik 72

11 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Haziran, 2015 güvenini belirleyen itibar kavramının oldukça etkili (β= 690) olduğu tespit edilmiştir. Sadece sigorta sektörü değil, neredeyse tüm sektörlerde itibar güvenin en önemli belirleyicilerinden birisidir. Bu noktada, sigorta sektörü yöneticilerine kurum itibarını geliştirici faaliyetlerde bulunmaları önerilebilir. Çünkü tüketici nazarında iyi itibara sahip sigorta firmaları pazarda rekabet üstünlüğü sağlayacaktır. Bu çalışmanın temel çıkış noktası, kurumsal itibarın reklam ve güven arasında aracı etkiye sahip olup olmadığının tespit edilmesidir. Analiz sonuçlarında, sigorta firmalarının yapmış oldukları reklamların tüketici güvenini kurumsal itibar üzerinden kısmi olarak etkilediği bulgusu elde edilmiştir. Sigorta firmalarının yapmış olduğu reklamlar tüketicinin firmaya güven duyması gibi olumlu bir etki ortaya çıkaracak, ancak bu etkinin bir kısmı firma itibarı üzerinden gerçekleşecektir. Kısaca, firmanın yapmış olduğu reklamlar kurumsal itibarın artmasına ve sonuç olarak firmaya güven duyulmasına neden olacaktır. Buradan hareketle, reklamlarda kurumsal itibarı artırıcı öğelerin işlenmesi firmaya olan güvenin artış nedenlerinden birisi olacaktır. Reklamların bilgilendirici, hatırlatıcı ve ikna edici gibi işlevlerinin yanı sıra, itibar oluşturucu öğelere de önem verilmesi tüketicilerin sigorta firmasına güven duymasına neden olacaktır. Bu çalışma Balıkesir ilinde Burhaniye, Edremit ve Havran ilçelerinde çalışan devlet memurları üzerinde yapılmıştır. Veri toplama yöntemi ankettir ve cevaplayıcılara kolayda örnekleme yoluyla ulaşılmıştır. Doğal olarak, elde edilen sonuçlar sadece bu kitleyi kapsamaktadır. Başka ana kitleler belirlenirse daha farklı sonuçlar elde edilebilir. Ayrıca araştırmanın modelinde firmanın reklamlarına yönelik tutum ve firma itibarı değişkenleri tüketici güvenini açıklamak için kullanıldı ve itibarın reklam ve güven arasında kısmi aracı etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşıldı. Buradan hareketle, firmanın reklamlarına yönelik tutum ve güven arasında başka aracı değişkenlerde olabilir. Doğal olarak, modele başka aracı değişkenler eklenerek model daha zengin hale gelebilir. Kaynakça Akkılıç, M.E., Koç, F., İlban, M.O., Dinç, Y. ve Çetintaş, H., (2014). Hizmetin Önemi İle Davranışsal Niyetler Arasındaki İlişkide Otel Niteliklerinin Aracı Etkisinin Tespiti, Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 1, Ali, I., Alvi, A.K. ve Ali, R.R. (2012). Corporate Reputation, Consumer Satisfaction And Loyalty, Romanian Review of Social Sciences, 3, Ali, R., Lynch, R., Melewar, T.C. ve Jin, Z. (2014). The Moderating Influences on The Relationship of Corporate Reputation with Its Antecedents and Consequences: A Meta-Analytic Review, Journal of Business Research, 68(5), DOI: /j.jbusres Alnıaçık, Ü. (2011). Kurumsal İtibarı Oluşturan Farklı Bileşenlerin Müşteri Bağlılığı Üzerindeki Etkileri, Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 4(7), Alnıaçık, Ü., Yılmaz, C. ve Alnıaçık, E. (2010). Reklamlarda Çevreci İddialar Ve Reklam Etkililiği: Basılı Reklamlar Üzerinde Deneysel Bir Araştırma, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler dergisi, 10(1), Atay, M. S. ve Yücel, H., (2007). Hedef Ötesi Reklam Politikaları ve Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), Bartikowski, B., Walsh, G. ve Beatty, S. E. (2011). Culture and Age as Moderators in The Corporate Reputation and Loyalty Relationship, Journal of Business Research, 64, DOI: /j. jbusres Brackett, L.K. ve Carr, B.N. (2001). Cyberspace advertising vs. other media: Consumer vs. mature student attitudes. Journal of Advertising Research, 41(5), Carmeli, A. ve Tishler, A. (2004). The relationships between intangible organizational elements and organizational performance. Strategic Management Journal, 25(13), DOI: / smj

12 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi Casalo, L. V., Flavian, C. ve Guinaliu, M. (2007). The Influence of Satisfaction, Perceived Reputation and Trust on a Consumer s Commitment to a Website, Journal of Marketing Communications,13(1), DOI: / Chaudhuri, A., & Holbrook, M. B. (2001). The chain of effects from brand trust and brand affect to brand performance: the role of brand loyalty. Journal of Marketing, 65(2), DOI: / jmkg Çekmecelioğlu, H. ve Dinçel, G., (2014). Çalışanların Kurumsal İtibara İlişkin Algıları ve Bu Algıların Örgütsel Kıvanç, Örgütsel Bağlılık ve İş Tatmini Üzerindeki Etkileri: Doğu Marmara Bölgesi Plastik Ambalaj Sanayi Üzerinde Bir Araştırma, İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (BERJOURNAL), 5(2), Delgado-García, J. B., Quevedo-Puente, E. ve Díez- Esteban, J.M. (2013). The Impact of Corporate Reputation on Firm Risk: A Panel Data Analysis of Spanish Quoted Firm, British Journal of Management, 24, DOI: /j x Donay, P.M. ve Cannon, J.P. (1997). An Examination of the Nature of Trust in Buyer-Seller Relationships, Journal of Marketing, 61, DOI: / Erdem, T., ve Swait, J. (2004). Brand credibility, brand consideration, and choice. Journal of Consumer Research, 31(1), DOI: / Fombrun, C. J. ve Shanley, M. (1990). What s in a name? Reputation building and corporate strategy. Academy of Management Journal, 33(2), DOI: / Gambetta, D. (2000), Can We Trust Trust? in Gambetta, Diego (ed.) Trust: Making and Breaking Cooperative Relations, Electronic Edition, Department of Sociology, University of Oxford, Chapter 13, Gaskin, J., (2012), «Name of tab», Stats Tools Package. Erişim Tarihi: Genç, Ö. (2002). Sigortacılık Sektörü Ve Türkiye de Sigorta Sektörünün Fon Yaratma Kapasitesi, SA/2002-SA/SA _Turkiye_Sigorta_Sektoru.pdf, Erişim tarihi: Gray, E., & Balmer, J. (1998). Managing corporate image and corporate reputation. Long Range Planning, 31(5), DOI: /S (98) Gregori, A. (2001). Public Relations and Evaluation: Does the Reality Match the Rethoric? Jorunal of Marketing Communications, 7, DOI: / Greyser, S. (1999). Advancing and enhancing corporate reputation, Corporate Communications, 4(4): DOI: / Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2014), Multivariate Data Analysis, Seventh Edition, Pearson Education Limited, USA. Haley, E., (1996), Exploring the Construct of Organization as Source: Consumers Understandings of Organizational Sponsorship of Advocacy Advertising, Journal of Advertising, 25 (2), DOI: / Hayes, A, Erişim tarihi: Homer, P. M., (1990). Mediating Role of Attitude Toward the Ad: Some Additional Evidence, Journal of Marketing Research, 27, DOI: / Jin, B., Park, J. Y. ve Kim, J. (2008). Cross-Cultural Examination of The Relationships Among Firm Reputation, E-Satisfaction, E-Trust, and E-Loyalty, International Marketing Review, 25(3), DOI: / Karaçor, S. ve Çeran, Y. (2012). Etkili Bir Tutundurma Politikası ve İletişim Aracı Olarak Reklâm: Reklâm Etkisini Ölçme, Reklâm Bütçeleme ve Reklâm Maliyeti Hesaplama, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, Aralık 1,

13 20. Ulusal Pazarlama Kongresi, Haziran, 2015 Kenny, D.A., Mediation, mediate.htm. Erişim Tarihi: Kim, D. J., Ferrin, D. L. ve Rao, H. R. (2008), A Trust- Based Consumer Decision-Making Model in Electronic Commerce: The Role of Trust, Perceived Risk, and Their Antecedents, Decision Support Systems, 44, DOI: /j.dss Kim, S., Haley, E. ve Koo, G-Y. (2009). Comparıson of The Paths From Consumer Involvement Types To Ad Responses Between Corporate Advertising and Product Advertising, Journal of Advertising, 38(3), DOI: /JOA Kramer, R. M. (1999). Trust and Dıstrust in Organizations: Emerging Perspectives, Enduring Questions, Annual Reviews Psychol. 50, DOI: /annurev.psych MacKenzie, S. B. ve Lutz, R. J. (1989), An Empirical Examination of the Structural Antecedents of Attitude Toward the Ad in an Advertising Pretesting Context, Journal of Marketing, 53 (2), DOI: / Michaelis, M., Woisetschläger, D. M., Backhaus, C. ve Ahlert, D. (2008). The Effects of Country of Origin and Corporate Reputation on Initial Trust, International Marketing Review, 25(4), DOI: / Mittal, B. (1990). The Relative Roles of Brand Beliefs and AttitudeToward the Ad as Mediators of Brand Attitude: A Second Look, Journal of Marketing Research, 27, DOI: / Morgan, R. M. ve Hunt, S. D. (1994). The Commitment- Trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), DOI: / Newell, S. J., ve Goldsmith, R. E., (2001), The Development of a Scale to Measure Perceived Corporate Credibility, Journal of Business Research, 52 (3), DOI: /S (99) Nguyen, N. & Leblanc, G. (2001). Corporate image and corporate reputation in consumers retention decision in services, Journal of Retailing and Consumer Services, 8(3), DOI: / S (00) Odabaşı, Y., (2006). Banka ve Sigorta Pazarlaması, Anadolu Üniversitesi Yayını (No:1701), Eskişehir. Okumuş, A., Çetintürk, N. ve Çetin, E. (2011). Geleneksel ilan ve advertorial (tanıtıcı reklam) uygulamalarının reklam ve reklamı yapılan ürünün algısına ilişkin değerlemelerinin faktör analizi temelli incelenmesi, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt/Vol:40, Sayı/No:2, Ranaweera, C. ve Prabhu, J. (2003). The influence of satisfaction, trust and switching barriers on customer retention in a continuous purchasing setting. Journal of Service Management, 14(3/4), DOI: / Roberts, P. W. ve Dowling, G. R., (2002). Corporate Reputation and Sustained Superior Financial Performance, Strategic Management Journal, 23, DOI: /smj.274 Sinclair, S. ve Irani, T. (2005), Advocacy Advertising for Biotechnology: The Effect of Public Accountability on Corporate Trust and Attitude Toward the Ad, Journal of Advertising, 34(3), DOI: / Song, J. H. ve Lim, D. H., (2015), Mediating Analysis Approaches: Trends and Implications for Advanced Applications in HRD Research, Advances in Developing Human Resources, 17(1), DOI: / Suki, N. M., (2011). Assessing Patient Satisfaction, Trust, Commitment, Loyalty and Doctors Reputation Towards Doctor Services, Pakistan Journal of Medical Science, 27(5), Tatlıdil, H. ve İçen, D. (2013). Sigorta Sektörünün Çok Boyutlu İlişki Analizi Yöntemleri İle İncelenmesi, Bankacılar Dergisi, 84, Tong, S-C. (2013), Exploring Corporate Risk Transparency: Corporate Risk Disclosure and the Interplay of Corporate Reputation, Corporate Trust and Media Usage in Initial Public Offerings, Corporate Reputation Review, 16(2), DOI: / crr

14 Firmanın Yapmış Olduğu Reklamlara Yönelik Tutum ile Tüketici Güveni Değişkenleri Arasında Kurumsal İtibarın Aracı Etkisi Tosun, N. B., (2003). Kurumsal İletişim Sürecinde Reklamın ve İmajın Bütünleşik Konumu, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 18(1), Türkiye Sigorta Birliği, (2013) Yılı Faaliyet Raporu, 2013%20Yılı%20Faaliyet%20Raporu.pdf, Erişim tarihi: Walsh, G. ve Beatty, S.E. (2007). Measuring Customer- Based Corporate Reputation: Scale Development, Validation, and Application, Journal of the Academy of Marketing Science, 35(1), DOI: /s Walsh, G., Mitchell, V.W., Jackson, P. ve Beatty, S. E. (2009). Examining The Antecedents and Consequences of Corporate Reputation: A Customer Perspective, British Journal of Management, 20, DOI: /j x Willmott, M. (2003). Citizen brands: corporate citizenship, trust and branding. Journal of Brand Management, 10(4/5), DOI: /palgrave.bm Yao, S., Han, Z. ve Fneg, G. (2007). On Technical Efficiency of China s Insurance Industry After WTO Accession, China Economic Review, 18, DOI: /j.chieco Yazıcı, S. (2006), OECD Sigortacılık Pazarı İçinde Türkiye nin Yeri, T.C. Dışişleri Bakanlığı, Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 20.Sayı. Erişim Tarihi: Yılmaz,V. ve Çelik, H. E., (2009), Lisrel ile Yapısal Eşitlik Modellemesi I: Temel Kavramlar, Uygulamalar, Programlama, Pegem Akademi, Eskişehir. Wang, L., Law, R., Hung, K. ve Guillet, B. D. (2014). Consumer trust in tourism and hospitality: A review of the literature, Journal of Hospitality and Tourism Management, 21, 1-9. DOI: dx.doi. org/ /j.jhtm

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Öğr. Gör. Can KARAOSMANOĞLU Yaşar Üniversitesi - MYO Marina ve Yat İşletmeciliği Programı Doç. Dr. İpek KAZANÇOĞLU

Detaylı

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 5, Sayı:2, 2003 YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir Marka Topluluğundan Beklenen Faydalar ve Markaya Adanmışlık İlişkisi: Gnctrkcll Marka Topluluğu Üyeleri Üzerinde Bir Araştırma 1 - Özet Bildiri

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

Yıl: 2, Sayı: 4, Eylül 2015, s İNTERNET BANKACILIĞINDA FARKINDALIK VE GÜVENİN KULLANMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Yıl: 2, Sayı: 4, Eylül 2015, s İNTERNET BANKACILIĞINDA FARKINDALIK VE GÜVENİN KULLANMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yıl: 2, Sayı: 4, Eylül 2015, s. 196-208 Fatih KOÇ 1 İNTERNET BANKACILIĞINDA FARKINDALIK VE GÜVENİN KULLANMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Özet Bu çalışmanın amacı, internet bankacılığı farkındalığı ve firmaya

Detaylı

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184 ulu.2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 Sosy Anahtar Kelimeler: 2014, Cilt:11, 163184 The Relaionship Between Social Capital of Schools And Organizational Image Based On Perceptions of Teachers Abstract:The

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN Pazarlama Bilgi Sistemi (PBS) Bir işletmenin pazarlama ile ilgili kararlarının alınmasına yardımcı olacak bilgilerin toplanması, işlenmesi, saklanması

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Erdem KIRKBEŞOĞLU Doğum Tarihi: 12 Ocak 1982 Unvanı: Öğr. Gör. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sigortacılık ve Risk Yönetimi Başkent

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans 1. Adı Soyadı: Ayşe Begüm Ötken ÖZGEÇMİŞ 2. Doğum Tarihi: 08.08.1977 3. Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Y. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler Y. Human Resource

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME Fatih KALECİ 1, Ersen YAZICI 2 1 Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Eğitimi 2 Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,

Detaylı

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Yrd.Doç.Dr.Cavide DEMİRCİ Uzman Esra ÇENGELCİ ESOGÜ Eğitim Fakültesi

Detaylı

EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI

EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI Hulusi DOĞAN Adnan Menderes Üniversitesi Doç. Dr. Nazilli İİBF Fakültesi hulusidogan@gmail.com

Detaylı

Berna ÇAĞLAR, İstanbul Aydın Üniversitesi, mbernacaglar@gmail.com

Berna ÇAĞLAR, İstanbul Aydın Üniversitesi, mbernacaglar@gmail.com E- Ticaret Sektöründe Algılanan Lojistik Hizmet Performansı ile Marka Sadakati ve Marka Güveni Arasındaki İlişki: Meslek Yüksekokulu Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma Berna ÇAĞLAR, İstanbul Aydın Üniversitesi,

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER. 1.1. Sosyal Bilimlerde Nedensel Açıklamalar

1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER. 1.1. Sosyal Bilimlerde Nedensel Açıklamalar 1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER Daha önceki derslerimizde anlatıldığı bilimsel araştırmalar soruyla başlamaktadır. Ancak sosyal bilimlerde bu soruların cevaplarını genel geçerli sonuçlar

Detaylı

Sigortacılık Sektöründe Kurumsal İtibar ve Tüketici Güveni

Sigortacılık Sektöründe Kurumsal İtibar ve Tüketici Güveni Yönetim Bilimleri Dergisi Cilt: 13, Sayı: 26, ss. 63-84, 2015 Sigortacılık Sektöründe Kurumsal İtibar ve Tüketici Güveni Fatih KOÇ* Özet Sigorta sektöründe firma ve tüketici arasındaki ilişki, diğer sektörlere

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir Küreselleşme ve Küresel Marka Algısının Satın Alma Niyeti Üzerine Etkisi 1 Effects of Globalozation and Global Brand Perception to Purchase

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı TURİZM PAZARLAMASINDA TÜKETİCİLERİN TURİSTİK SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN WEB SİTESİ TASARIM ÖZELLİKLERİNİN NÖROGÖRÜNTÜLEME

Detaylı

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ YARIYILI: I FIRST SEMESTER ATA 101*** Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

Öğrenim Bilgisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik

Öğrenim Bilgisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik Sema BEHDİOĞLU E-posta : sema.behdioglu@dpu.edu.tr Telefon : 0 (274) 265 20 31-2116 Öğrenim Bilgisi Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik Yüksek Anadolu

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

Mevduat Bankalarında İlişkisel Fayda ile Müşteri Memnuniyeti Arasındaki İlişki Üzerine bir İnceleme: İzmir İli Örneği

Mevduat Bankalarında İlişkisel Fayda ile Müşteri Memnuniyeti Arasındaki İlişki Üzerine bir İnceleme: İzmir İli Örneği Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt: 11, Sayı:1, 2009 Mevduat Bankalarında İlişkisel Fayda ile Müşteri Memnuniyeti Arasındaki İlişki Üzerine bir İnceleme: İzmir İli Örneği Burcu

Detaylı

Doç.Dr. Yavuz CABBAR Dr. Mustafa Kemal TOPCU

Doç.Dr. Yavuz CABBAR Dr. Mustafa Kemal TOPCU Çalışanların Beklenti ve Yükümlülüklerinin İşgücü Verimliliğine Etkilerinin Psikolojik Sözleşme Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi: Ankara Sanayi Odası Üyeleri Örnekleminde Bir Araştırma Doç.Dr. Yavuz

Detaylı

İLİŞKİSEL PAZARLAMA ÇERÇEVESİNDE MARKA SADAKATİNİN OLUŞUMU VE BİR MODEL ÖNERİSİ

İLİŞKİSEL PAZARLAMA ÇERÇEVESİNDE MARKA SADAKATİNİN OLUŞUMU VE BİR MODEL ÖNERİSİ Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt 67, No. 2, 2012, s. 127-156 İLİŞKİSEL PAZARLAMA ÇERÇEVESİNDE MARKA SADAKATİNİN OLUŞUMU VE BİR MODEL ÖNERİSİ Mustafa Özdemir Doç. Dr. Akın Koçak Ankara Üniversitesi

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.)

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Dilek Sağlık Özçam 2. Doğum Tarihi: 06.04.1966 3. Ünvanı: Yrd.Doçent.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) Gıda Müh. ODTÜ 1989 Y. Lisans (MBA) İşletme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) Sosyoloji Boğaziçi 1989 Y. Lisans (MBA)

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) Sosyoloji Boğaziçi 1989 Y. Lisans (MBA) . Adı Soyadı: Ayşe Gönül Demirel ÖZGEÇMİŞ. Doğum Tarihi: 7.5.966. Ünvanı: Yard. Doç. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) Sosyoloji Boğaziçi 989 Y. Lisans (MBA) İşletme(Yönetim

Detaylı

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi Gökhan Arslan, Serkan Kıvrak Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İki Eylül Kampüsü 26555 Eskişehir Tel: (222) 321 35 50

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

Futbol Ayakkabısı (Krampon) Markalarında Marka Kişiliği ve Marka Değeri Arasındaki İlişki

Futbol Ayakkabısı (Krampon) Markalarında Marka Kişiliği ve Marka Değeri Arasındaki İlişki Futbol Ayakkabısı (Krampon) Markalarında Marka Kişiliği ve Marka Değeri Arasındaki İlişki The Relationship Between Brand Personality and Brand Equity on Football Shoes Yavuz Yıldız 1,, Özge Güngörür 2,

Detaylı

Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü

Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü BİRİNCİ YIL 1. Dönem (Güz) 2. Dönem (Bahar) Dersin Adı T U Kredi Dersin Adı T U Kredi Akademik ve Sosyal Oryantasyon 1 0 1 Toplum ve Sağlık 0 Yönetim ve Organizasyon

Detaylı

Uluslararası Yönetim Araştırmaları Dergisi,Yıl: 2, Sayı: 3, Nisan 2016, s. 190-198

Uluslararası Yönetim Araştırmaları Dergisi,Yıl: 2, Sayı: 3, Nisan 2016, s. 190-198 Doi Number : ISSN : QR InMaR Journal The Journal of International Management Research Uluslararası Yönetim Araştırmaları Dergisi,Yıl: 2, Sayı: 3, Nisan 2016, s. 190-198 Murat YORULMAZ 1 DENİZCİLİK İŞLETMELERİNDE

Detaylı

FAKTÖR ANALİZİ VAHİDE NİLAY KIRTAK

FAKTÖR ANALİZİ VAHİDE NİLAY KIRTAK FAKTÖR ANALİZİ VAHİDE NİLAY KIRTAK Çok Değişkenli İstatistikler Faktör Analizi Faktör Analizinin Amacı: Birbirleriyle ilişkili p tane değişkeni bir araya getirerek az sayıda ilişkisiz ve kavramsal olarak

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

01.02.2013. Statistical Package for the Social Sciences

01.02.2013. Statistical Package for the Social Sciences Hipotezlerin test edilip onaylanması için çeşitli istatistiksel testler kullanılmaktadır. Fakat... Her istatistik teknik her tür analize elverişli değildir. Modele veya hipoteze uygun test istatistiği

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER 2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER ENG 102 Akademik Sunum Becerileri Academic Presentation Skills 2 2 3 6 HVI 101 Sivil Havacılığa Giriş Introduction

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Bölümlendirmesi Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün ve hizmetleriyle

Detaylı

SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ

SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ , ss. 51-75. SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ Sefer YAVUZ * Özet Sanayi İşçilerinin Dini Yönelimleri ve Çalışma Tutumları Arasındaki İlişki - Çorum

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Spor Bilinileri Dergisi Hacettepe J. ofsport Sdences 20041 15 (4)1219-232 SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Hasan Biral YALÇIN*, Bekir YÜKTAŞIR*, Zafer DO~RU** Abant Izzet Baysal

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Aralık/04

DERNEK HABERLERİ. BÜLTEN: Aralık/04 BÜLTEN: Aralık/04 DERNEK HABERLERİ - Brokerlerimizin Ruhsat Yenileme Çalışmalarına Devam Edildi 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu nun 21.inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak, Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ZET p Temelde a, bir. Bu perspektifle, perakendecilik gelecekteki Anahtar kelimeler: MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ABSTRACT This study aims to analyze the hybrid forms, as an

Detaylı

ISO 14001 ÇYS Uygulamasının Kuruluşlara Avantaj Sağlayabilecek Unsurlar Üzerindeki Etkileri

ISO 14001 ÇYS Uygulamasının Kuruluşlara Avantaj Sağlayabilecek Unsurlar Üzerindeki Etkileri ISO 141 ÇYS Uygulamasının Kuruluşlara Avantaj Sağlayabilecek Unsurlar Üzerindeki Etkileri 1. Serdar K. YAVUZ a, 2. Hasan TOĞRUL b,*, 3. Belkıs ÖZKARA c a Çevre ve Orman Bakanlığı Dış İlişkiler ve AB Dairesi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Sertaç Çifci - Prof. Dr. Meltem Nurtanış Velioğlu Arş. Grv. Meftune Özbakır Umut

Yrd. Doç. Dr. Sertaç Çifci - Prof. Dr. Meltem Nurtanış Velioğlu Arş. Grv. Meftune Özbakır Umut Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Marka Mirası Kavramı ve Hizmetlerde Marka Mirasına Yönelik Bir Ölçek Değerlendirmesi Brand Heritage Concept and

Detaylı

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAMCILIK BÖLÜMÜ YANDAL KILAVUZU. Öğrencinin Anadal programıyla Yandal programının ayrılığı esastır.

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAMCILIK BÖLÜMÜ YANDAL KILAVUZU. Öğrencinin Anadal programıyla Yandal programının ayrılığı esastır. REKLAMCILIK BÖLÜMÜ Reklamcılık Bölümü nde Yandal yapmak isteyen öğrenciler kendi bölüm müfredatlarına ek olarak 18 kredi ders yükünü tamamlamak zorundadır. Advertising Strategy / Reklam Stratejisi ve Advertising

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Unvanı: Prof. Dr. Tel: (0532) 3771375

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Unvanı: Prof. Dr. Tel: (0532) 3771375 Adı Soyadı: İZZET BOZKURT ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Unvanı: Prof. Dr. Tel: (0532) 3771375 Doğum Tarihi: 23.07.1966 izzet.bozkurt@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Gazetecilik ve Halkla

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Bige Zeynep OKTUĞ Doğum Tarihi: 12.02.1972 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans İletişim

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. İngilizce İşletme Yönetimi Doktora Programı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. İngilizce İşletme Yönetimi Doktora Programı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Pervin ERSOY Unvanı: Öğretim Görevlisi Doktor E-Mail: pervin.ersoy@yasar.edu.tr; pervinersoy@gmail.com Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Detaylı

I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising. Doç. Dr. Olgun Kitapcı

I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising. Doç. Dr. Olgun Kitapcı I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising Doç. Dr. Olgun Kitapcı Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü 1 Reklama maruz kaldığınız mecralar (TV, Radyo, Gazete, Dergi, Sosyal Medya v.s.) En son ne zaman bir reklamdan

Detaylı

Aziz ÖZTÜRK Selçuk Üniversitesi Beyşehir Ali Akkanat İşletme Fakültesi Yrd. Doç. Dr. E-posta: azizozturk@selcuk.edu.tr

Aziz ÖZTÜRK Selçuk Üniversitesi Beyşehir Ali Akkanat İşletme Fakültesi Yrd. Doç. Dr. E-posta: azizozturk@selcuk.edu.tr SATIŞ GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN GENÇ TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARINA ETKİSİ: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNİN GSM MARKALARI TERCİHLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Aziz ÖZTÜRK Selçuk Üniversitesi Beyşehir

Detaylı

İşletme Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri. Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Araştırma Yöntemleri ISL727 1 3 + 0 6

İşletme Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri. Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Araştırma Yöntemleri ISL727 1 3 + 0 6 İşletme Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Araştırma Yöntemleri ISL727 Araştırma süreci (problem belirleme, araştırma konusu ve hipotezni oluşturma,

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

M. Serdar ERCİŞ Doç. Dr. Atatürk Üniversitesi, İletişim Fakültesi serdarerc@hotmail.com

M. Serdar ERCİŞ Doç. Dr. Atatürk Üniversitesi, İletişim Fakültesi serdarerc@hotmail.com PAZARLAMA İLETİŞİMİNDE MARKA FARKINDALIĞI VE MİZAH İÇERİKLİ TELEVİZYON REKLAMLARININ MARKA FARKINDALIĞINA ETKİLERİ: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİNDE BİR UYGULAMA Makale Gönderim Tarihi: 28.03.2015 Yayına Kabul

Detaylı

EDCON YURTDISI EGITIM Kanada Sertifika Programları. BÖLGE Program Başlangıç Tarihleri Süre (Ay) İngilizce Şartı

EDCON YURTDISI EGITIM Kanada Sertifika Programları. BÖLGE Program Başlangıç Tarihleri Süre (Ay) İngilizce Şartı ALGONQUIN CENTENNIAL OTTAWA Marketing Research and Business Intelligence, Ocak, Mayıs 42 Hafta 15724 Marketing Management, Ocak, Mayıs 1 yıl IELTS 6.5 (her bantta min 14260 Paralegal 1 yıl 6.0) veya TOEFL

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Turizm İşletmeciliği ve Uludağ Üniversitesi 1993

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Turizm İşletmeciliği ve Uludağ Üniversitesi 1993 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Aydın ÇEVİRGEN Doğum Yeri: Eskişehir Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Lisans Turizm İşletmeciliği ve Uludağ Üniversitesi 1993 Otelcilik Y. Lisans Turizm İşletmeciliği

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU 2013 Bu araştırma 7P THINK TANK GROUP tarafından İETT İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ için gerçekleştirilmiştir. 7P TTG PAZAR ARAŞTIRMA DANIŞMANLIK VE EĞİTİM HİZMETLERİ

Detaylı

Nimet ERYİĞİT İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YENİLİK

Nimet ERYİĞİT İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YENİLİK Nimet ERYİĞİT İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ VE YENİLİK Yay n No : 3084 İşletme-Ekonomi : 652 1. Baskı Mart 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-111 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

MARKA KAVRAM HARİTALARI

MARKA KAVRAM HARİTALARI Dr. Taşkın DİRSEHAN Marmara Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Anabilim Dalı TÜKETİCİ ZİHNİNDE NOKTALARI BİRLEŞTİRME OYUNU MARKA KAVRAM HARİTALARI İstanbul - 2015 Yay n

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet S. İLKAY Uzman Tülin FİLİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ

Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet S. İLKAY Uzman Tülin FİLİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ ÇALIŞANLARININ ÖRGÜTSEL BAĞLILIK DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ: ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ÇALIŞANLARI ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet

Detaylı

Kamu Ve Özel Banka Müşterilerinin. Değerlendirilmesi: Bir Alan Araştırması

Kamu Ve Özel Banka Müşterilerinin. Değerlendirilmesi: Bir Alan Araştırması Kamu Ve Özel : Bir Alan Araştırması Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi oguz@kku.edu.tr Yrd. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi makbolat@sakarya.edu.tr

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı 920 Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı Nazan Doğruer, Eastern Mediterranean University, Famagusta, North Cyprus, nazan.dogruer@emu.edu.tr İpek Meneviş, Eastern Mediterranean University, Famagusta,

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581

The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 KADIN TÜKETİCİLERİN

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir İnteraktif Pazarlama Alanındaki Çalışmalara İlişkin Sistematik Bir Literatür Taraması - Özet Bildiri - Sefa Emre Yılmazel 1 Anahtar Kelimeler:

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl Arş. Gör. Dr. Çiğdem APAYDIN ÖZGEÇMİŞ Adres Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Dumlupınar Bulvarı, Kampus, 07058/ Antalya E-posta cigdemapaydin@akdeniz.edu.tr Telefon 0 242-310 2077 Faks 0 242-2261953

Detaylı

Sosyal Medyada Yer Alan Markalara İlişkin Marka İmajının Güven Üzerindeki Etkisi

Sosyal Medyada Yer Alan Markalara İlişkin Marka İmajının Güven Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2014, 27: 87-96 Şenol HACIEFENDİOĞLU Duygu FIRAT Sosyal Medyada Yer Alan Markalara İlişkin Marka İmajının Güven Üzerindeki Etkisi The Effect Of Brand Image

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı