COMPUTER AIDED DESIGN OF ELEVATOR DRIVE UNIT I

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "COMPUTER AIDED DESIGN OF ELEVATOR DRIVE UNIT I"

Transkript

1 Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 3 Sayı 2, (1999), BİLGİSAYAR DESTEKLİ ASANSÖR TAHRİK GRUBU TASARIMI I C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Konstrüksiyon Anabilim Dalı, İstanbul. ÖZET Sürtünmeli tahrik mekanizması, yük ve dengeleme ağırlığının sürtünme kuvveti ile hareket ettirilmesinde kullanılmaktadır. Kaldırma yüksekliğinden bağımsız olarak çalışmaları, sürtünmeli tahrik grubunun yaygın kullanımını sağlamıştır. Sürtünmeli tahrik grubu, tahrik motoru, elastik kaplin, fren tertibatı, sonsuz vidalı dişli kutusu ve tahrik kasnağı ile askı halatlarından meydana gelmektedir. Bu çalışmada, sürtünmeli tahrik grubunun en bilinen ve yaygın uygulaması olan asansör tahrik grubu detaylı olarak incelenmiş ve tahrik grubunu oluşturan elemanlar ile yapıları tanıtılmış, hesap esasları ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler : asansör, tahrik grubu, sürtünmeli tahrik COMPUTER AIDED DESIGN OF ELEVATOR DRIVE UNIT I ABSTRACT Traction drive unit is used to put load and counter balance into motion with the friction force. Working without depending on the hoisting elevation has achieved common usage of the traction drive unit. The traction drive unit consists of the traction motor, the elastic coupling, the brake unit, the worm gear unit and traction sheave with ropes. In this study, elevator drive unit, which is the most known and general application of the traction drive, was examined in detailed and components of the drive unit were introduced with their structures, and fundamental principles of their calculations were considered. Key Words : elevator, drive unit, traction drive GİRİŞ Sürtünmeli tahrik prensibine göre çalışan tahrik grubu, kaldırma yüksekliğinden bağımsız olmaları yaygın kullanımını sağlamıştır. Asansör tahrik grubu gibi kaldırma makinalarının tasarımında sürtünmeli tahrik mekanizmalarından faydalanılır. Sessiz çalışması ve büyük yer kaplamaması asansör tahrik grubu olarak kullanımlarını yaygınlaştırmıştır. Sürtünmeli tahrik grubunun elemanları : a) asenkron elektrik motoru b) elastik kaplin c) dişli kutusu (sonsuz vida mekanizması) d) tahrik kasnağı (askı halatları ile)dır. Asansör makinası olarak kullanılan tahrik grubu elemanları Şekil 1 de görülmektedir. Kullanılan elemanlar modüler konstrüksiyon prensiplerine uygun olarak, standart elemanlardan seçilmiş ve montaj, tamir kolaylığı sağlanmıştır.

2 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ Şekil 1. Asansör tahrik grubu ve elemanları Asansör makinaları, özel asansör elektrik motoru, fren tertibatı, tahrik kasnağı ile teçhiz edilmiş bir sonsuz vida redüktöründen oluşmaktadır. Gövde ile muhafaza edilmiş dişli grubu verimli bir güç iletimi ve tam bir çalışma güvenliği sağlamaktadır [1]. ASANSÖR DİZAYN PARAMETRELERİ Halat donanımlı asansörler, üzerinde halat sarılmış olan kasnağın karşı ağırlık ile dengelenmiş kabinleri hareket ettirmesi prensibiyle çalışırlar. Mekanik donanım olarak sürtünmeli tahrik mekanizması dışında asansör tahrik grubunda, fren donanımı, redüktör olarak bir sonsuz vida mekanizması, kabin ve karşı ağırlığın üzerinde çalıştığı kılavuz raylar, tehlike anında devreye giren paraşüt düzenleri ve tamponlar ile kapı açma-kapama mekanizmaları bulunmaktadır. Sürtünme tahrikli asansörlerde kabin ve karşı ağırlıkların bağlı olduğu çelik tel halat ile kasnak arasındaki sürtünme etkisinden yararlanılarak hareket sağlanır. Asansör tesislerinde tahrik kasnakları sahip oldukları avantajlar nedeniyle tercih edilirler. Bu avantajlar şunlardır: a) Kasnak boyutu taşıma yüksekliğinden bağımsızdır. b) Boyutlar daha küçük olabildiğinden konstrüksiyon daha hafiftir. c) Kabinin veya karşı ağırlığın herhangi bir nedenle hareketsiz kalması durumunda halat kollarında aşırı bir yüklenme veya boşalma görülmez. d) Halat sayısı çok miktarda alınabildiğinden yüksek emniyeti sağlamak ve küçük kasnak çapı kullanmak mümkündür. 36

3 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I Asansörlerin başlıca teknik parametreleri Q yüküne (kg) ve nominal hıza v (m/s) bağlıdır. Asansör tahrik grubunun elemanları bu parametrelere göre hesaplanmakta ve seçilmektedir. Nominal hızların seçiminde R5 (Renard 5) serisinden, yükler için R10 serisinden faydalanılmaktadır. Kabin hızları Tablo 1 de, taşıma kapasiteleri ve platform alanları Tablo 2 den alınır [1]. Tablo 1. Asansör kabin hızları Nominal Hızlar v [m/s] (R5 serisinden) 0.25 ; 0.40 ; 0.63 ; 1.00 ; 1.60 ; 2.50 ; 4.00 ; 6.00 (R10 serisinden) 2.00 ; 3.15 ; R5 = 10 = 1. 6 ; R5 = 10 = 125. Tablo 2. Taşıma kapasiteleri ve platform alanları Taşıma Net Platform Alanı Taşıma Net Platform Alanı kapasitesi A17 EN81 EN81 Kapasitesi A17 EN81 EN81 [kg] [m 2 ] [m 2 ] [adet] [kg] [m 2 ] [m 2 ] [adet] Asenkron Elektrik Motoru TAHRİK GRUBU ELEMANLARI VE YAPILARI Sürtünmeli tahrik grubunda genellikle alternatif akımlı asenkron elektrik motoru kullanılmaktadır. Motorlar bilezikli, yağlama sistemini içeren kaymalı yataklanmıştır. Motor seçimi, tesisin bulunduğu yerdeki şebeke ceryanına, motor devir sayısına, moment karakteristiğine ve kaldırma hızına bağlıdır. Genellikle devir sayısı 750, 1000 ve 1500 d/dak değerlerinde seçilmektedir. Motor büyüklüğünün seçiminde tam yük rejim gücü esas alınmaktadır. Tam yük rejim gücü, tam yükün rejimde anma hızıyla kaldırılması veya indirilmesinde motorun sağladığı güçtür [2,3]. Sürtünmeli tahrik prensibine göre çalışan asansör makinalarında yarım yüke göre dengelendiği için, kabinin yükleme durumuna göre, kabin tarafı veya dengeleme ağırlığı tarafı daha ağırdır. Bundan dolayı, yük kaldırma ve indirme hallerinin her ikisinde de, motor tarafından sağlanması gereken moment, tahrik momenti veya direnç momenti olabilir. Çalışma sırasında halatların ağırlığı nedeniyle bu moment işaret değiştirebilir. Bu durumun sonucu olarak, hızları yükle pek değişmeyen ve boş yukarı çıkması halinde olduğu gibi, yük tahrik edici yönde etki yaptığı zaman bir direnç momenti meydana getirebilen tipte motorların kullanılması gerekmektedir. Elastik Kaplin Sürtünmeli tahrik grubunun en bilinen ve yaygın uygulaması olan asansör tahrik grubunun yapımında hassas işçilik gerektiren monoblok konstrüksiyonlardan kaçınılarak mil uçları elastik kaplin ile birleştirilebilir. Elastik kaplinler, bazı küçük montaj hatalarını denkleştirdikleri gibi, ani demontaj ve frenleme sırasındaki darbeleri de sönümlemektedir [4]. Pernolu elastik kaplinler kısa süreli, sınırlı şiddetteki ve yeterli yükseklikteki frekansa sahip darbe momentlerini, darbe enerjisinin bir kısmını belli bir süre için elastik olarak depolayarak azaltmaktadır. Şekil 2 de pernolu elastik kaplin görülmektedir. 37

4 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ Şekil 2. Elastik kaplin Kaplinin her iki yarısı dinamik olarak dengelenmiş olmaktadır. Kaplin boyutlarının gerektiğinde büyük tutulması tam bir çalışma güvenliği sağlamaktadır. Pernolu elastik kaplini oluşturan elemanlar, lastik tampon, kavrama kasnakları, saplama, somun ve kamadır [5]. Şekil 3. Lastik tampon Tablo 3. DIN standardından lastik tampon boyutları Saplama d 1 d 2 l Elastik Kaplin Ağırlık çapları [mm] + 0, ,5 Büyüklükleri [ kg] 20 19, , 2 ve 2,5 0, , , , , , , , , , ,339 a) Lastik tampon : konstrüktif boyutları DIN standardında tanımlanan lastik tampon, yerleştirildiği deliğin içini dolduracak kadar, ancak zorlamadan sıkışırlar. Bu sıkıştırma sonunda kavrama kasnaklarının relatif hareketine müsaade ederek, lastik ile delik arasında sürtünme ve aşınmaya yer kalmamaktadır [6]. DIN standardına göre Şekil 3 de görülen lastik tamponun boyutları Tablo 3 de verilmiştir. Lastik tampon malzemesi olarak yağa ve yıpranmaya dayanıklı elastik malzeme seçilmelidir. 38

5 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I b) Kavrama Kasnakları : frenlemenin sağlanabilmesi için kavramanın ikinci kasnağı fren kasnağı olarak kullanılmaktadır. Kaplin kasnaklarının malzemesinin seçimi imalatçıya bırakılmakla birlikte kopma emniyet mukavemeti minimum 370 N/mm 2 olacak şekilde dökme çelik, çelik veya küresel grafitli dökme demir malzemeden yapılmaktadır. Motor tarafındaki kasnak ile ilgili boyutlar Şekil 4 de şekil üzerinde gösterilmiş ve değerleri DIN e göre Tablo 4 de verilmiştir. Şekil 4. Motor tarafındaki kavrama kasnağı Tablo 4. Motor tarafındaki kavrama kasnağı boyutları Büyüklük d 3 b 2 d 9 d 10 d 12 Delik d 13 d 14 f l 6 adedi , , , , , , , , , Redüktör tarafındaki kasnak ile ilgili boyutlar Şekil 5 de şekil üzerinde gösterilmiş ve değerleri DIN e göre Tablo 5 de verilmiştir. Fren kasnaklarının malzemesinin seçimi imalatçıya bırakılmakla birlikte kopma emniyet mukavemeti minimum 600 N/mm 2 olacak şekilde dökme çelik, çelik veya küresel grafitli dökme demir malzemeden yapılmaktadır. 39

6 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ Şekil 5. Redüktör tarafındaki kavrama kasnağı Tablo 5. Redüktör tarafındaki kavrama kasnağı boyutları Büyüklük d 5 b 1 d 1 d 9 d 10 d 11 Delik d 15 d 16 e f adedi , c) Kaplin Saplaması : kaplin kasnaklarında lastik tamponları tespit etmek için kullanılan ve Şekil 6 da görülen saplamalar DIN standardına uygun olarak Tablo 6 da verilen konstrüktif boyutlar ile kullanılmaktadır. Kullanılan kaplin saplamaları St 60 malzemesinden ve konik kısmı DIN standandardında tanımlanan konik tolerans bileziklerine göre işlenmiş olmalıdır. Şekil 6. Elastik kaplin saplaması 40

7 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I Tablo 6. Elastik kaplin saplaması boyutları d 17 d 18 Vida e f 1 h 1 h ,65 M ,5 52, ,15 M ,5 63, ,65 M ,5 73, ,2 M ,0 83, ,75 M ,5 94, ,75 M ,5 115,5 215 d) Somun : kaplin kasnaklarını bir araya getiren kaplin saplamaları, TS 1021 standardına uygun altıköşe başlı somunlar ile birleştirilmektedir. e) kama : elastik kaplin ile iki milin tespit edilmesinde TS 147 / 1 standardına uygun olarak düz 1: 100 eğimli olan boyuna paralel kama kullanılmaktadır. Fren Tertibatı Asansör makinalarında, motor ile sonsuz vida mekanizması arasında yerleştirilen çift pabuçlu fren tertibatı ile frenleme sağlanır. Hareketin iletilebilmesi için, fren tertibatı doğru akım itici bir mıknatıs tarafından açılarak, fren kasnağı serbest bırakılır. Frenleme etkisini sağlayan eleman feredo veya benzeri cinste balatalarla kaplı, mafsallı iki pabuçtan ibarettir [7]. Sürtünmeli tahrik mekanizmalarında kullanılan çift pabuçlu fren tertibatı Şekil 7 de görülmektedir. Şekil 7. Çift pabuçlu fren tertibatları Fren mekanizması, tij arasında bulunan yayların etkisi altında normal olarak frenleme konumunda bulunur. Böylece hareketsiz kalan redüktör, ancak bir akım verildiği zaman hareket serbestliğine kavuşmaktadır. Verilen akım nedeniyle fren kasnağının pabuçları aralanır ve fren serbest kalır [8]. Çift pabuçlu fren tertibatı, frenleme momenti ve ona bağlı DIN standardına uygun olarak fren kasnağı boyutlarına göre seçilmektedir. Asansör tahrik grubunda, elektriğin aniden kesilmesi durumunda veya istendiği anda durdurma işini yapabilecek bir elektromekanik sürtünme etkili fren kullanılır. Çift pabuçlu olarak dizayn edilen fren, kabin % 125 yüklü halde maksimum hızda hareket ederken sistemi durdurduğu ve o konumunda tutabildiği kabulü ile hesaplanmaktadır [1]. 41

8 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ Sonsuz Vidalı Redüktör Sürtünmeli tahrikte kullanılan tahrik grubunda redüktör olarak genellikle bir sonsuz vida mekanizması kullanılmaktadır. Tahrik kasnağı bu dişli çarkın mili üzerine tespit edilmiştir. Sonsuz vida mekanizması, dökme demir bir karter içinde monte edilen bir sonsuz vida ile bir dişli çarktan oluşmaktadır. Çevrim oranı genellikle 1:25 ile 1:50 mertebesindedir [9]. Bu mekanizmalar, sessiz çalışmaları ve boyutlarının küçük olmaları nedeniyle sürtünmeli tahrik gruplarında kullanılmaya son derece uygun elemanlardır. Büyük güçleri yüksek çevrim oranlarında iletebilme özellikleri arasındadır. Ayrıca değişik motor devir sayıları ve kasnak çapları kullanılarak istenilen hızlar minimum çevrim oranlarında sağlanabilmektedir. Bu mekanizmaların iki ana elemanı sonsuz vida ve karşı çarktır. Sonsuz vida malzemeleri olarak tornalanmış vidalar (St60 ve St70), frezelenmiş, taşlanmış ve sertleştirilmemiş (C45 ve 42CrMo4), frezelenmiş, taşlanmış ve sertleştirilmiş (C15 ve 16MnCr5) kullanılımaktadır. Karşı çark malzemesi olarak ise, kum veya kokil kalıba döküm (G-SnBz12) ile savurma döküm GZ-SnBz12 malzemeleri seçilmektedir. Şekil 8 de sürtünmeli hatrik mekanizmalarında kullanılan sonsuz vida mekanizması görülmektedir. Genellikle sonsuz vida mili üst konumda olan konstrüksiyonlar tercih edilmektedir. Şekil 8. Sonsuz vida mekanizması Sonsuz vida mekanizmalarında sertleştirilmiş alaşımlı çelikten yapılmış bir vida iki radyal bir eksenel bilyalı yatak ile yataklanmıştır. Karşı çark üst konumda veya alt konumda bulunabilir. Üst konumda bulunan karşı çark hafif veya orta zorluk derecesindeki makinalar için tercih edilmektedir. Büyük çevrim oranlarının sağlanmasında kullanılan tek ağızlı vidalarda verim orta mertebede bulunmaktadır. Buna karşılık sistem tersinir olmadığı için daha kolay bir şekilde dudurulabilmektedir. Sonsuz vida mekanizmaları, küçük hacim ve ağırlıkla yüksek çevrim oranlarına imkan vermektedir. Genel olarak normal evolvent dişli ve silindirik sonsuz vidadan meydana gelmektedir [10]. Sonsuz vidanın ağız sayısına bağlı olarak, mekanizmanın maksimum çevrim oranı değişimi Tablo 7 de verilmiştir [1]. Tablo 7. Ağız sayısına bağlı çevrim oranı Ağız sayısı Maksimum çevrim oranı

9 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I Tahrik Kasnağı Sürtünmeli tahrik gruplarında kullanılan tahrik kasnakları genellikle GG-18 veya GG-22 dökme demirlerden imal edilirler. Aşınmaya karşı dayanıklı olması için dökme demire % 10 ila 50 oranında çelik katılarak Brinell sertliği HB = dan/mm 2 olan malzemeler veya molibdenli alaşımlar yaparak Brinell sertliği HB = dan/mm 2 olan malzemeler kullanılmaktadır. Tahrik kasnakları, daha yüksek sertlik değerleri için, yüzeyi sertleştirilmiş dökme çeliklerden de imal edilirler. Hafif yapıda olmaları istendiğinden genellikle destek elemanlı olarak dizayn edilirler. Tahrik kasnağının görünüşleri ve konstrüktif boyutları Şekil 9 da görülmektedir. γ Yiv eksenleri arasındaki t mesafesi: Yarım yuvarlak yivlerde t > 1,3 d Yarıklı ve kama yivlerde t > 1,6 d Şekil 9. Tahrik kasnağının görünüşleri Sürtünmeli tahrik mekanizmasında, yük ve dengeleme (karşı) ağırlığı bir tahrik kasnağı üzerinden geçirilen askı halatlarının uçlarına bağlanmaktadır. Karşı ağırlığın hesaplanmasında taşıyıcı kabin ağırlığı ile faydalı yükün genellikle % 40 ile % 50 oranında bir kısmının ağırlıkları toplamanın dengelenmesi konusu dikkate alınır. Tahrik kasnağının konstrüktif boyutlandırılması için askı halatları esas alınmaktadır [11,12]. Tahrik kasnağı mili yataklarına radyal ve sonsız vida mekanizmasının karşı çarkından eksenel yükler gelmektedir. Bu nedenle seçilecek rulmanların, bu yükleri karşılaması gerekir. Büyük yüklerin kaldırıldığı tahrik mekanizmalarında makaralı oynak rulmanlar, küçük yüklerde ise bilyalı sabit rulmanlar en uygun çözümlerdir. Askı Halatları Sürtünmeli tahrik gruplarında, tahrik elemanı olarak 6 yuvarlak kordonlu bazen de 7 veya 8 yuvarlak kordonlu çelik tel halatlar kullanılmaktadır. Halat çapı minimum 8 mm olarak seçilen çelik tel halatların kopma mukavemeti 1570 N/mm 2 veya 1770 N/mm 2 olmaktadır. Tahrik mekanizmasında genellikle 4 adet Seale tipi çelik tel halat kullanılmaktadır. Asansör makinalarında askı halatı olarak çoğunlukla paralel sarımlı halatlar kullanılmaktadır. Paralel sarımlı halatlar olarak Seale veya Warrington halatı yaygın kullanılmaktadır. Paralel sarımlı halatın kordonlarındaki eşit sarımlı halatlarda kordon içindeki teller aynı uzunluğa sahiptir. Bu tip halatlar, çapraz sarımlı veya düz sarımlı kordonlardan meydana gelmektedir. Yaygın olarak kullanılan Seale tipi halatlarda, her bir kordonda tel sayısı eşit iki kat vardır ve dış kat telleri, iç kat tellerinden daha kalın olmaktadır. Standartlaştırılmış olan Seale tipi halatlar Şekil 10 da görülmektedir [13-16]. 43

10 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ 6 x 19 Seale, Elfay özlü 8 x 19 Seale, Elyaf Özlü 6 x 19 Seale, Çelik tel özlü Şekil 10. Seale tipi askı halatları Halat kesidi Şekil 8 de görüldüğü gibi bu tip halatların kordon yapılarında 3 ayrı çapta tel kullanılmaktadır. Orta çaptaki bir tel etrafında bir sıra ince tel, bunların da etrafında en kalın teller dizilidir. Bu da halatın kasnak üzerinde gezinmesinden ileri gelen sürtünmeler sonucu tellerin aşınarak kopmasını geciktirir. TS 1918 standardında yer alan Seale tipi halatların çeşitleri ve sahip oldukları tel adetleri Tablo 8 de verilmiştir. Tablo 8. Seale tipi askı halatlarının yapıları Standart Numarası Halat tel yapısı Tel adedi TS 1918 / 5 6 x 15 = 6 (1+7+7) 90 TS 1918 / 6 6 x 17 = 6 (1+8+8) 102 TS 1918 / 7 6 x 19 = 6 (1+9+9) 114 TAHRİK GRUBU ELEMANLARININ HESAP ESASLARI Sürtünmeli tahrik prensibine göre çalışmakta olan asansör tahrik grubu elemanlarının seçim ve hesaplama esaslarında taşıma kapasitesi (insan sayısı) ve asansör hızı giriş değerleri olarak alınmaktadır. Standartlarda beher insan ağırlığı 80 kg olarak esas alınarak, sisteme etki eden ağırlıklar hesaplanmaktadır [13,17,18,19]. Taşıma kapasitesi, i insan ağırlığı olmak üzere, Q = 80 i (1) Kabin ağırlığı ise, taşıma kapasitesine veya insan sayısına bağlı olarak Tablo 9 dan seçilmektedir. Tablo 9. Taşıma kapasitesine göre kabin ağırlıkları İnsan Sayısı Kabin Yükü Kabin ağılığı İnsan Sayısı Kabin Yükü Kabin ağılığı

11 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I Karşı Ağırlığın Tayini Karşı ağırlık, kabinin ağırlığının ve seçilmiş yükün bir kısmını ( % 45 ila % 50 si cıvarı) dengelemektedir. Bu durumda karşı ağırlık, G K q = K + ψ Q + H (2) 4 Burada, Ψ : yükün karşı ağırlık tarafından karşılanan yüzdesi ( % 45-50) H : kabin tarafından alınan mesafe [m] q : hareketli halatın birim metre başına ağırlığı [kg/m] Çoğunlukta Sürtünmeli tahrik prensibine göre maksimum kapasite ile yüklü kabini dengelemek için kullanılacak karşı ağırlık, K kabin ağırlığı olmak üzere, hesaplanır. Elektrik Motoru Seçimi ve Hesabı Q G K = K + (3) 2 Tahrik grubunda kullanılan asenkron elektrik motorunun seçimi için, motor rejim gücü esas alınmıştır. Motor gücü sürtünmeli tahrikte çevre kuvvetinden hesaplanmaktadır. Bu mekanizmada çevre kuvveti (1) ve (3) eşitlikleri yardımıyla, Q Q S = ( Q + K ) ( GK ) = ( Q + K ) K + = (4) 2 2 olarak hesaplanmaktadır. Böylece karşı ağırlık bir miktar yükü dengelemiş olmakta ve hareketi sağlamak için gerekli güç azalmaktadır. Asansör hızı v olmak üzere motor rejim gücü, Q v S v N = = 2 [BG] (5) 75 η 75 η olarak hesaplanmaktadır. Motor gücü hesabında yer alan verim η, sonsuz vida mekanizmasına bağlı olarak seçilmektedir. Tahrik grubunda kullanılmak üzere motor seçiminde ihtiyaç duyulan bir diğer parametre ise motor devir sayısıdır. Asenkron elektrik motorları, 750 d/dak, 1000 d/dak veya 1500 d/dak olarak seçilmektedir. Elastik Kaplin Hesabı ve Seçimi Pernolu elastik kaplin hesabında, elektrik motorunun yarattığı döndürme momenti esas alınmaktadır. Moment iletiminde emniyet katsayısı k olmak üzere, (5) ifadesiyle bulunan motor gücü ve motor devir sayısı yardımıyla döndürme momenti hesaplanmaktadır. M d N = k (6) n 45

12 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ Hesaplanan döndürme momentine göre DIN standardında boyutları verilen elastik motor kaplinlerinin ölçüleri tespit edilmektedir. Döndürme momenti ile elektrik motoru tarafındaki kavrama kasnağı çapı arasındaki ilişki Tablo 10 da verilmiştir [19]. Tablo 10. Döndürme momentine göre elastik kaplin kasnak çapları Moment [dancm] Kasnak Çapı [mm] Moment [dancm] Kasnak Çapı [mm] Tablo 9 dan yararlanarak uygun elastik kavrama kasnakları seçildikten sonra, diğer elemanların boyutları hesaplanmaktadır. Mil boyutlandırılması için, mil malzemesi seçime bağlı olarak mil çapı hesaplanmaktadır. 32 M 3 d π τb d = (7) Mil malzemelerine bağlı olarak burulma değerleri kullanılmaktadır. Tahrik grubu tasarımında kullanılan mil mazlemeleri Tablo 11 da gösterilmiştir. Hesaplanan mil çapına en yakın standart mil çapı üst değeri seçilir [4]. Tablo 11. Mil malzemeleri Alaşımsız çelikler St 34 St 37 St 42 St 50 St 60 St 70 Islah çelikleri Sementasyon çelikleri C 22 C 35 C 45 C CrMo 4 34 CrMo 4 30 Mn 5 37 MnSi 5 34 CrNiMo 6 15 Cr 3 16 MnCr 5 20 MnCr 5 15 CrNi 6 18 CrNi 8 Standart eleman olan kamalar, seçilen mil çapına göre tayin edilmektedir. Kama boyunun hesabı için ilk olarak kasnak malzemesi dökme demir, dökme çelik veya çelik malzemelerinden seçilir. Seçilen malzemenin ezilme emniyet değeri kullanılarak kama boyu bulunur. 2 M d l = d t p 2 em (8) Burada, d : mil çapı t 2 : kama yuvası boyutu p em : kasnak malzemesi ezilme emniyet değeri Fren Tertibatının Hesabı ve Seçimi Gerekli fren kuvveti, yükün tutulması ve hareketin durdurulması için yeterli olmalıdır. Bu kuvvet fren boyutlarını tespit edebilmek için gerekli temel bir büyüklüktür. Fren tertibatının hesabında başlangıç noktası frenleme momentinin bulunmasıdır. Basitleştirilmiş hesap yönteminde frenleme momenti tahrik sisteminin toplam verimi ve momenti göz önüne alınarak hesaplanır. Burada ötelenen ve dönen makina elemanları ile yüklerin atalet kuvvetleri ve momentleri ayrı ayrı hesaplanmadan bir emniyet faktörü tanımlanarak fren momenti bulunur. Yükün güvenli bir şekilde asılı tutulabilmesi için taşıma kuvvetinin 2.5 katının frenlenmesi gerektiği dikkate alınırsa, bu durumda frenleme momenti; 46

13 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I Burada, 2 M ν M η (9) B = d M B : frenleme momenti M d : tahrik motorundan elde edilen moment η : tahrik sisteminin toplam verimi ν : emniyet faktörü (2,5) Fren kasnağının çapı, frenleme momentine göre DIN standardından seçilmektedir. Fren kasnağının seçiminin uygun olup olmadığı, fren basıncına göre kontrol edilmektedir. Fren balatasının maksimum basınç değeri p em = 1,5 N/mm 2 alındığında ve fren tertibatı ile ilgili boyutlar kullanıldığında, fren basıncı hesaplanmaktadır. p = M B 1 D µ b l o o (10) Burada, M B : frenleme momenti D : fren kasnağı çapı µ : fren balatası sürtünme katsayısı (µ = 0,4) b o : fren balatası genişliği l o : fren balatası uzunluğu olarak alınmıştır [12]. Askı Halat Çapı Hesabı Tahrik kasnağının çapını hesaplayabilmek için ilk olarak askı halatı çapının hesaplanması ve standart çap değerinin seçilmesi gerekmektedir. Askı halatlarının hesabında öncelikle, tek bir halatta oluşan maksimum çekme kuvveti hesaplanır. Asansör hızı ve kullanım şekli dikkate alınarak seçilen emniyet katsayısı ile çarpılarak, bulunan bu değere göre halat tablosundan teorik kopma yüküne bağlı halat çapı seçilir. Askı halatlarına gelen maksimum dinamik yük hesaplanır. Q + K b ΣS max = + GH 1 + (11) i g Burada, i : halatlama oranı G H : halat ağırlığı b : asansör ivmesi g : yerçekimi ivmesi (9.81 m/s 2 ) Halat ağırlığı değeri ilk hesaplarda tahmini bir değer seçilmekte, kesin halat çapı seçiminden sonra hesap yenilenmektedir. Asansör ivmesi ise, hıza bağlı olarak tanımlanmaktadır [14]. b = 0.67 v v 2 (12) Taşıyıcı halat sayısı n = 4 adet olarak seçildiğinden, tek bir halata gelen maksimum yük (11) ifadesinden elde edilir. ΣSmax Smax = (13) n Tablo 12 den seçilen halat için emniyet katsayısı υ B ile halatın kopma kuvveti bulunur. 47

14 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ S B = S max ν (14) B Tablo 12. Halatların kopma emniyet katsayıları Asansör Hızı v [m/s] < >1.25 I. Tamburlu Yolcu Yük II. Tahrik Yolcu Kasnaklı Yük III. Tahrik Yolcu Kasnaklı* Yük * Kabin halatlara yaylı olarak asılı TS 1918 standardında Föy 7 de verilen 6 x 19 SEALE ve Föy 8 de verilen 8 x 19 SEALE tipi halat tablolarındaki 1570 veya 1770 N/mm 2 kopma mukavemeti değerleri için verilen F t teorik kopma yüküne uygun halat çapı seçilir [15]. Seale halatların minimum kopma yükleri ve halat çapları, halat yapılarına bağlı olarak Tablo 13 ve Tablo 14 de verilmiştir. Tahrik Kasnağı Hesabı ve Seçimi Tahrik kasnağı çapı, çelik tel halat çapına bağlı olarak seçilmektedir. Tahrik kasnağı çapı iki ayrı yöntemle elde edilmekte ve birbiriyle mukayese edilip en büyük çap esas alınmaktadır. a) I. Yöntem : tahrik kasnağı çapı, seçilen halat çapına ve işletme hızına bağlı olarak hesaplanmaktadır [14]. D T ( + 0. v) = d (15) Tablo x 19 Seale halatın minimum kopma yükleri (TS 1918 / 7) Elyaf Özlü Halat Çelik Tel Özlü Halat Halat Ağırlık Teorik kopma yükü [kn] Teorik kopma yükü [kn] Ağırlık Halat Çapı Kopma muk. [N/mm 2 ] Kopma muk. [N/mm 2 ] Çapı [mm] kg/m kg/m [mm] 8 0,238 38,7 43,6 44,9 50,6 0, ,302 48,9 55,2 56,8 64 0, ,373 60,4 68,1 70,1 79 0, , , , , , , , , , , , , ,98 22 b) II. Yöntem : tahrik kasnağı çapı, çelik tel halat ile kasnak yivi arasında meydana gelen ezilme basıncı esas alınarak hesaplanmaktadır [14]. Smax 1 D T = (16) d p sinγ / 2 Burada, p em : kasnak malzemesi ezilme emniyet basıncı (p em = 2,5 N/mm 2 ) γ : kasnak kama yiv açısı ( Şekil 11 den γ = 35 ) alınmıştır. em 48

15 Bilgisayar Destekli Asansör Tahrik Grubu Tasarımı I Tablo x 19 Seale halatın minimum kopma yükleri (TS 1918 / 8) Elyaf Özlü Halat Çelik Tel Özlü Halat Halat Ağırlık Teorik kopma yükü [kn] Teorik kopma yükü [kn] Ağırlık Halat Çapı Kopma muk. [N/mm 2 ] Kopma muk. [N/mm 2 ] Çapı [mm] kg/m kg/m [mm] 10 0,348 53,6 60,5 70,8 79,8 0, ,422 64,9 73,2 85,7 96,6 0, ,502 77,2 87, , , , , , , , , , , , , ,45 24 γ Sonsuz Vida Mekanizması Hesabı ve Seçimi Şekil 11. Kama yiv profili Sonsuz vida mekanizması motor devir sayısı, çevrim oranı ve motor anma gücüne bağlı olarak redüktör kataloglarından seçilmektedir [18]. Çevrim oranı, motor devir sayısı ile tahrik kasnağı devir sayısı arasındaki orandır. Tahrik kasnağı devir sayısı ise, işletme hızı ve (15) veya (16) ifadesinden hesaplanan tahrik kasnağı çapına bağlı olarak hesaplanmaktadır. n TK 60 v = π D T (17) Sonsuz vida mekanizmasının çevrim oranı ise, seçilmiş olan senkron motor devir sayısına bağlı olarak ifadesi ile bulunur. nmotor i = (18) n TK 49

16 C.Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ SONUÇ Hareket mesafesinden bağımsız çalışan sürtünmeli tahrik mekanizması, asansör tahrik grubu olarak yaygın kullanılmaktadır. Emniyet bakımından otoblokajlı sonsuz vida mekanizması ve her an devrede bulunan çift pabuçlu fren tertibatı, tahrik grubunun en önemli avantajlarıdır. Tahrik grubu elemanları, modüler konstrüksiyon prensiplerine uygun olarak, standart elemanlardan ve modüler ünitelerden seçilerek dizayn edilmiştir. Böylece tahrik grubunun bilgisayar ortamında hesaplanarak, teknik resimlerinin oluşturulması imkanı sağlanmıştır. KAYNAKLAR 1. İMRAK, C.E., Düşey Transport Sistemleri Ders Notları, İTÜ. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, İMRAK, C.E., Asansör Elektrik Tahrik Sistemleri, Asansör Dünyası, 32, 84-94, İMRAK, C.E., Asansör Tahrikinde Kontrol Parametreleri, Asansör Dünyası, 33, 90-96, ÇAKIR, A., Bağlama Elemanları, İTÜ Yayını, İstanbul, AKKURT, M., Makina Elemanları Cilt 2, Birsen Kitabevi, İstanbul, OKDAY, Ş., Makina Elemanları Cilt 1, Kazmaz Matbaası, İstanbul, PHILLIPS, R.S., Electic Lifts, Pitman Publ., Bath, DEMİRSOY, M., Transport Tekniği Kaldırma Makinaları Cilt 1, Birsen Yayınevi, İstanbul, AKKURT, M., Makina Elemanları Cilt 3, Bursa Üniversitesi Basımevi, Bursa, OKDAY, Ş., Makina Elemanları Cilt 3, Kazmaz Matbaası, İstanbul, PFEIFER, H., Grunderlagen Der Fördertechnik, Viewegs Favhbücher der Technik, Germany, ERNST, H., Hebezeuge Bemessungsgrundlagen Bautetie Antriebe, Friedr. Vieweg+Sahn, GmbH Verlag Braunschweig, Berlin, JANOVSKY, L., Elevator Mechanical Design, Ellis Horwood Publ., New York, TEXIER, G., Asansör Tesisleri, Çev. U. KÖKTÜRK, Birsen Kitabevi, İstanbul, GERDEMELİ, İ., Asansörlerin Mekanik Hesapları, Asansör Projelendirme Kurs Notları, TMMOB Makina Mühendisleri Odası Antalya Şubesi, 49 68, İMRAK, C.E., Asansör Halatlarının Yapısı ve Tavsiyeler, Asansör Dünyası, 11, 34-42, BARNEY, G.C., COOPER, D.A. and INGLIS, J., Elevator & Escalator Micropedia, IAEE Publ., England, İMRAK, C.E., Bilgisayar Yardımıyla Makina Konstrüksiyonu ve Asansör Tahrik Grubuna Ait CAD Programı, Y.Lisans Tezi, İTÜ. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, DOSDOĞRU, G., Kaldırma Makinaları, Karaca Ofset Basımevi, İstanbul,

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Yılmaz Redüktörün standart üretim yelpazesinin içerisinde genel kullanım amaçlı üretilen redüktörlerin dışında sektöre özgü imal edilmiş özel redüktörlerde bulunmaktadır. Bu

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. Mil-Göbek Bağlantıları Soruları 1. Mil-göbek bağlantılarını fiziksel esasa göre sınıflandırarak her sınıfın çalışma prensiplerini açıklayınız. 2. Kaç çeşit uygu kaması vardır? Şekil ile açıklayınız. 3.

Detaylı

BÖLÜM 10. ASANSÖRLER ve YÜRÜYEN MERDİVENLER

BÖLÜM 10. ASANSÖRLER ve YÜRÜYEN MERDİVENLER BÖLÜM 10. ASANSÖRLER ve YÜRÜYEN MERDİVENLER Düşey transport sistemleri, asansörler ve yürüyen merdivenler olmak üzere iki ana grupta toplanabilir. Asansör, yolcuların ve yüklerin bir düzeyden başka bir

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR 28.04.2016. Rulmanlı Yataklar

RULMANLI YATAKLAR 28.04.2016. Rulmanlı Yataklar RULMANLI YATAKLAR MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Rulmanlı Yataklar Yataklar minimum sürtünme ile izafi harekete müsaade eden, fakat kuvvet doğrultusundaki

Detaylı

Redüktör Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar

Redüktör Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar Redüktör Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar Katalog Verileri Katalogda motorsuz tablolarında verilen nominal moment değerleri doğrusal yükler (servis faktörü fs=1) için verilir. Motorlu tablolarında verilen

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

Redüktör Seçimi: Astana Stadyumu 232 bin 485 metrekarelik alana kurulmuştur. Stadyumun ana formu

Redüktör Seçimi: Astana Stadyumu 232 bin 485 metrekarelik alana kurulmuştur. Stadyumun ana formu Kazakistan'ın başkenti Astana'da Türk mimarlar tarafından tasarlanan ve bir Türk inşaat şirketi tarafından inşa edilen Astana Arena Stadyumunun en büyük özelliği olan kapanan çatı hareket sistemi Yılmaz

Detaylı

Đ.T.Ü. Makine Fakültesi, Gümüşsuyu, Đstanbul E-Posta : kurtserp@itu.edu.tr 2

Đ.T.Ü. Makine Fakültesi, Gümüşsuyu, Đstanbul E-Posta : kurtserp@itu.edu.tr 2 ASANSÖRLERDE KULLANILAN ÇELĐK TEL HALATLAR, SEÇĐM ve BAKIM YÖNTEMLERĐ Serpil Kurt 1, C. Oktay Azeloğlu 1 Đ.T.Ü. Makine Fakültesi, Gümüşsuyu, Đstanbul E-Posta : kurtserp@itu.edu.tr Y.T.Ü. Makine Fakültesi,

Detaylı

Sıkma sırasında oluşan gerilmeden öngerilme kuvvetini hesaplarız. Boru içindeki basınç işletme basıncıdır. Buradan işletme kuvvetini buluruz.

Sıkma sırasında oluşan gerilmeden öngerilme kuvvetini hesaplarız. Boru içindeki basınç işletme basıncıdır. Buradan işletme kuvvetini buluruz. Ø50 Şekilde gösterilen boru bağlantısında flanşlar birbirine 6 adet M0 luk öngerilme cıvatası ile bağlanmıştır. Cıvatalar 0.9 kalitesinde olup, gövde çapı 7,mm dir. Cıvatalar gövdelerindeki akma mukavemetinin

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Yuvarlanmalı

Detaylı

Kılavuz Raylarının Deneysel Gerilme Analizi

Kılavuz Raylarının Deneysel Gerilme Analizi Kılavuz Raylarının Deneysel Gerilme Analizi Dr. C. Erdem Đmrak 1, Dr. Ergün Bozdağ 1, Emin Sünbüloğlu 1, Prof. Dr. Tuncer Toprak 1 & Sefa Targıt 2 1 Đstanbul Teknik Üniversitesi, Makine Mühendisliği Fakültesi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 1.1. Kuvvet Makinaları... 1 1.2. İş Makinaları... 2 1.3. Tarifler... 2 1.4. Birimler ve Uluslararası Birim Sistemleri (SI)... 3 1.5. Makinalarda Tanımlar...

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER 05-5a M. Güven KUTAY 05-5a-ornekler.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 5. MUKAVEMET HESAPLARI İÇİN ÖRNEKLER...5.3 5.1. 1. Grup örnekler...5.3 5.1.1. Örnek 1, aturalı mil

Detaylı

Kılavuz Rayları ve Emniyet Freni Mekanizmaları Üzerindeki Gerilmelere Dair Araştırma

Kılavuz Rayları ve Emniyet Freni Mekanizmaları Üzerindeki Gerilmelere Dair Araştırma Kılavuz Rayları ve Emniyet Freni Mekanizmaları Üzerindeki Gerilmelere Dair Araştırma Dr. C. Erdem Đmrak 1, Said Bedir 1, Sefa Targıt 2 1 Đstanbul Teknik Üniversitesi, Makine Mühendisliği Fakültesi, Makine

Detaylı

GEZER KREN KÖPRÜSÜ KONSTRÜKSİYONU VE HESABI

GEZER KREN KÖPRÜSÜ KONSTRÜKSİYONU VE HESABI GEZER KRE KÖPRÜSÜ KOSTRÜKSİYOU VE HESABI 1. GEZER KÖPRÜLÜ KRE Gezer köprülü krenler, yüksekte bulunan raylar üzerinde hareket eden arabalı köprülerdir. Araba yükleri kaldırır veya indirir ve köprü üzerindeki

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI

GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI P=sbt n m? n iģmak Ġġ MAKĠNASI Yapı olarak motor, güc ve hareket iletim elemanları ve iģ makinası kısmından oluģan bir makinanın esas amacı baģka bir enerjiyi mekanik enerjiye

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar İçerik Giriş Dinamik yük sayısı Eşdeğer yük Ömür Rulman katalogları Konstrüksiyon ilkeleri Örnekler 2 Giriş www.tanrulman.com.tr

Detaylı

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir.

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir. ÖRNEK 1: Düz kayış kasnağı bir mil üzerine radyal yönde uygu kaması ile eksenel yönde İse bir pul ve cıvata ile sabitleştirilmiştir. İletilecek güç 1 kw ve devir sayısı n=500 D/d olup uygu kaması A formuna

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir.

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir. RULMANLI YATAKLAR Yataklar iki eleman arasındaki bir veya birkaç yönde izafi harekete minimum sürtünme ile izin veren fakat kuvvet doğrultusundaki harekete engel olan destekleme elemanlarıdır. Dönme şeklindeki

Detaylı

Çözüm: Borunun et kalınlığı (s) çubuğun eksenel kuvvetle çekmeye zorlanması şartından;

Çözüm: Borunun et kalınlığı (s) çubuğun eksenel kuvvetle çekmeye zorlanması şartından; Soru 1) Şekilde gösterilen ve dış çapı D 10 mm olan iki borudan oluşan çelik konstrüksiyon II. Kaliteli alın kaynağı ile birleştirilmektedir. Malzemesi St olan boru F 180*10 3 N luk değişken bir çekme

Detaylı

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar.

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. REDÜKTÖR TİPLERİ VE ÖZELLİKLERİ Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. Helisel dişli redüktörler Sonsuz dişli redüktörler Konik dişli redüktörler Planet dişli

Detaylı

TRANSPORT SİSTEMLERİNDE BİLGİSAYAR UYGULAMALARI

TRANSPORT SİSTEMLERİNDE BİLGİSAYAR UYGULAMALARI BÖLÜM 14. TRANSPORT SİSTEMLERİNDE BİLGİSAYAR UYGULAMALARI 14. GİRİŞ Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD), imalatın tasarım aşamasının ayrılmaz bir parçasıdır. Genel amaçlı bir CAD sisteminde oluşturulan bir

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR ÖĞRENME FAALİYETİ -2 AMAÇ TS ISO Standart çielgelerinde, incir dişli çark ile ilgili hesaplamaları yapabilecek, elde edilen verilere göre yapım resmini çiebileceksini. ARAŞTIRMA İmal edilmiş ve yapım resimleri

Detaylı

Meeting Point For More. Qualified Life... Daha İyi Bir Yaşam İçin Buluşma Noktası... Engelsiz Yaşam Üniteleri

Meeting Point For More. Qualified Life... Daha İyi Bir Yaşam İçin Buluşma Noktası... Engelsiz Yaşam Üniteleri Meeting Point For More Qualified Life... Daha İyi Bir Yaşam İçin Buluşma Noktası... S H E HYDRODENT GÖZÜNÜZ ARKADA KALMASIN Tahrik Tipi : Motorlu Max. Kapasite : 125 kg Max Hız : 0,15 m/sn Kuyu Dibi :

Detaylı

Asansörler, yük ve insanları, emniyet gereksinimlerini

Asansörler, yük ve insanları, emniyet gereksinimlerini MAKALE TAHRİK KASNAKLI ASANSÖRLERDE STANDART DIŞI KÜÇÜK ÇAPLI ÇELİK TEL HALATLARIN UYGUNLUĞUNUN İNCELENMESİ Yrd.Doç.Dr., Bülent Ecevit Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 67100, Zonguldak aytaconur@hotmail.com

Detaylı

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar YATAKLAR Miller, dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalara bağlanır. İşte yataklar; millerin bu görevlerini

Detaylı

ASANSÖRLERDE KAYAR FRENLER VE TASARIM PROBLEMLERİ

ASANSÖRLERDE KAYAR FRENLER VE TASARIM PROBLEMLERİ ASANSÖRLERDE KAYAR FRENLER VE TASARIM PROBLEMLERİ Fatih C. BABALIK Uludağ Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Bursa babalik@uludag.edu.tr Kadir ÇAVDAR Uludağ Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİŞLİ VERİMLİLİĞİNİ BELİRLEME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Güz Dönemi 1.1. Deneyin Amacı DĠġLĠ VERĠMLĠLĠĞĠNĠ BELĠRLEME DENEYĠ Mevcut deney

Detaylı

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES CIVATA BAĞLANTILARI Cıvata bağlantıları teknikte en çok kullanılan çözülebilen bağlantılardır. Cıvatalar makinaların montajında, yatakların ve makinaların temele tespitinde, boru flanşların, silindir kapaklarının

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI DİŞLİ ÇARKLAR MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Dişli Çarklar 2 Dişli çarklar, eksenleri birbirine paralel, birbirini kesen ya da birbirine çapraz olan miller arasında

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

YÜRÜME SİSTEMİ YÜRÜYÜŞ MOTORLARI. 40-2-4a. 2012 Eylül. www.guven-kutay.ch. M. Güven KUTAY 2009 Kasım

YÜRÜME SİSTEMİ YÜRÜYÜŞ MOTORLARI. 40-2-4a. 2012 Eylül. www.guven-kutay.ch. M. Güven KUTAY 2009 Kasım 01 Eylül YÜRÜME SİSTEMİ YÜRÜYÜŞ MOTORLARI 40--4a M. Güven KUTAY 009 Kasım 01-09-06/Ku Değiştirilen yerlerin satır sonuna dik çizgi çekildi. 40--4a-yuruyus-motorlari.doc İ Ç İ N D E K İ L E R Yürüme Sistemi....3.

Detaylı

Destekleme Elemanları

Destekleme Elemanları Destekleme Elemanları Destekleme Elemanları Dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla millerin üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalar gibi makine elemanları

Detaylı

Yuvarlanmalı Yataklar- Rulmanlar. Bir rulman iç bilezik, dış bilezik, yuvarlanma elemanları ve kafesten oluşan bir sistemdir.

Yuvarlanmalı Yataklar- Rulmanlar. Bir rulman iç bilezik, dış bilezik, yuvarlanma elemanları ve kafesten oluşan bir sistemdir. YATAKLAR Yataklar Genellikle milleri veya aksları destekleyen yataklar, kaymalı ve yuvarlanmalı (rulman) olmak üzere iki gruba ayrılır. Kaymalı yataklarda yüzeyler arasında kayma, rulmanlarda ise yüzeyler

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

Esnek Burulmalı Mil Kaplinleri

Esnek Burulmalı Mil Kaplinleri Kaplinler Esnek Burulmalı Mil Kaplinleri Birn esnek burulmalı mil Kaplinleri dönen iki mil arasındaki güç aktarımı sırasında çıkabilecek sorunları önlemek üzere, makina üretiminde yaygın olarak kullanılır.

Detaylı

TOBB ETÜ. MAK 312 MAKİNE ELEMANLARI DERSİ GÜZ DÖNEMİ Dönme Dolap Tasarımı

TOBB ETÜ. MAK 312 MAKİNE ELEMANLARI DERSİ GÜZ DÖNEMİ Dönme Dolap Tasarımı TOBB ETÜ MAK 312 MAKİNE ELEMANLARI DERSİ GÜZ DÖNEMİ Dönme Dolap Tasarımı Amaç: Eğlence merkezlerinin olmazsa olmazı dönme dolaplar, ilk olarak George Washington Gale Ferris, Jr., tarafından 1893 yılında

Detaylı

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası

Bobin Gövdesi. Flanşı Tork Ayar Vidası. Balata. Dişli. Montaj Vidası Kompakt bir yapıya sahip olan serisi frenler kontrollü veya kontrolsüz elektrik kesilmelerinde devreye giren kolay montajlı sistemlerdir. Vinç ve otomasyon sistemlerinde, asansörlerde, tekstil, tarım,

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATALAR Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida

Detaylı

DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3

DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3 DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3 DENEY DÜZENEĞİ Deney Düzeneğinin Genel Yapısı Deney düzeneği dişli sistemi veriminin kuvvet, moment, mil dönüş hızı gibi teorik büyüklüklere dayanarak belirlenmesine

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

Pompalar: Temel Kavramlar

Pompalar: Temel Kavramlar Pompalar: Temel Kavramlar Sunum Akışı 1. Genel Tanımlar 2. Tesisat ve Sistem 3. Tasarım 4. Çok Pompalı Sistemler 5. Problemler Tarihçe Santrifüj pompanın esas mucidi Fransız fizikçi DENIS PAPIN (1647-1714).

Detaylı

MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI

MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI 105 MAKİNA ELEMANLARI DERS NOTLARI Bölüm 20. GİRİŞ VE AÇIKLAMALAR Makina Elemanları Bilimi, makinaları oluşturan elemanların hesaplama ve şekillendirme prensiplerini inceleyen bilim dalıdır. Herhangi bir

Detaylı

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket.

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket. Frezeleme İşlemleri Üst başlık Askı yatak Fener mili yuvası İş tablası Üst başlık hareket kolu Devir sayısı seçimi Boyuna hareket volanı Düşey hareket kolu Konsol desteği Eksenler ve CNC Freze İşlemler

Detaylı

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net www.muhendisiz.net MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ Hareket civatasında bir güç iletimi söz konusu olduğundan verimin yüksek olması istenir.bu nedenle Trapez profilli vida kullanılır. Yük ; F =

Detaylı

TS EN ISO. Düz Boruya Monte Edilen SNL. Santrifüj Pompalar ATEX SNL 02 04-10

TS EN ISO. Düz Boruya Monte Edilen SNL. Santrifüj Pompalar ATEX SNL 02 04-10 TS EN ISO 9905 Düz Boruya Monte Edilen Santrifüj Pompalar ATEX 02 0-10 Genel Bilgiler Basılabilen Sıvılar pompalar temiz veya çok hafif kirli düşük viskoziteli sıvıları basmaya uygundur. Teknik Bilgiler

Detaylı

FEM VE DIN NORMLARI İLE TRANSPORT SİSTEMLERİNİN PROJELENDİRİLMESİ

FEM VE DIN NORMLARI İLE TRANSPORT SİSTEMLERİNİN PROJELENDİRİLMESİ BÖLÜM 12. FEM VE DIN NORMLARI İLE TRANSPORT SİSTEMLERİNİN PROJELENDİRİLMESİ 12. GİRİŞ Kaldırma makineleri ve parçalarının konstrüksiyonunda, sistemin kullanım süresince istenen performansta görevini yerine

Detaylı

ANİ TİP FREN BLOKLARININ MODELLENMESİ, TESTİ VE ANALİZİ

ANİ TİP FREN BLOKLARININ MODELLENMESİ, TESTİ VE ANALİZİ 209 ANİ TİP FREN BLOKLARININ MODELLENMESİ, TESTİ VE ANALİZİ Eren KAYAOĞLU 1, Adem CANDAŞ 2, C. Erdem İMRAK 3, Sefa TARGIT 4 1,2,3 İTÜ Makina Fakültesi, 4 Asray 1 kayaoglu@itu.edu.tr, 2 candas@itu.edu.tr,

Detaylı

SKMV-H SKMV-H 100 / 6 ÇOK KADEMELİ POMPALAR (DÜŞEY MİLLİ) Basılabilen Sıvılar. Teknik Bilgiler. Mil Sızdırmazlığı. Tasarım Özellikleri

SKMV-H SKMV-H 100 / 6 ÇOK KADEMELİ POMPALAR (DÜŞEY MİLLİ) Basılabilen Sıvılar. Teknik Bilgiler. Mil Sızdırmazlığı. Tasarım Özellikleri SKMVH ÇOK KADEMELİ POMPALAR (DÜŞEY MİLLİ) Basılabilen Sıvılar SKMVH pompalar aşındırıcı olmayan, içinde katı parçacıklar ve elyaf bulunmayan, temiz veya çok hafif kirli düşük viskoziteli sıvıları basmaya

Detaylı

SLC - ÜRÜNLERİ WWW.SLC-LIFTCO.COM

SLC - ÜRÜNLERİ WWW.SLC-LIFTCO.COM SLC - ÜRÜNLERİ Tanıtım broşürü WWW.SLC-LIFTCO.COM MAKİNEMOTORLARI SWG SLC - ÜRÜNLERİ Makinemotoru SWG 0-3 Askı 1:1 Askı 2:1 Hızı v (frekans ayarli) 0,63-2,4 m/s 0,3-1,2 m/s Hızı v (çift devirli) 0,63-1,0

Detaylı

KULLANMA KLAVUZU No.: 0107004

KULLANMA KLAVUZU No.: 0107004 ASANSÖR MAKİNASI KULLANMA KLAVUZU Uzundere Artvin Cad. No:70 81458 Sultanbeyli / İSTANBUL Tel: 0 16-398 46 10 / 419 68 78 KULLANMA KILAVUZU MAKİNA - MOTOR GENEL BİLGİLERİ KULLANMA KILAVUZU TEMEL İKAZ BİLGİLERİ

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch KALDIRMA MOTORU. 40-1-4a. M. Güven KUTAY. 40-1-4a-kaldirma-motoru.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch KALDIRMA MOTORU. 40-1-4a. M. Güven KUTAY. 40-1-4a-kaldirma-motoru.doc 2009 Kasım KALDIRMA MOTORU 40-1-4a M. Güven KUTAY 40-1-4a-kaldirma-motoru.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 1 Kaldırma Sistemi... 1. 1.4 Vinç motorları... 1. 1.4.1 Kaldırma motoru... 1. 1.4.1.1 Kaldırma motorunun

Detaylı

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK 3.0.01 KALDIRMA MAKİNALARINDA ELEKTRİK DONANIMI VE ELEKTRİK MOTORU SEÇİMİ Günümüzde transport makinalarının bir çoğunda güç sistemi olarak elektrik tahrikli donanımlar kullanılmaktadır. 1 ELEKTRİK TAHRİKİNİN

Detaylı

ASANSÖR TRAFİK HESABI

ASANSÖR TRAFİK HESABI ASANSÖR TRAFİK HESABI 1. GİRİŞ Her binanın fonksiyonuna göre değişen insan ve yüklerin hareketliliği kullanılacak transport sisteminin seçimini ve maliyeti etkilemektedir. Aynı kullanım fonksiyonu olan

Detaylı

AKSLAR VE MĐLLER 1. GENEL

AKSLAR VE MĐLLER 1. GENEL AKSLAR VE MĐLLER 1. GENEL Akslar ve miller benzer elemanlar olmakla beraber aralarında fonksiyon bakımından fark vardır. Akslar kasnak, tekerlek, halat makarası vs. gibi elemanları taşırlar ve esas olarak

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte

Detaylı

Hesapların yapılması;modül,mil çapı,rulman,feder ve yağ miktarı gibi değerlerin seçilmesi isteniyor.

Hesapların yapılması;modül,mil çapı,rulman,feder ve yağ miktarı gibi değerlerin seçilmesi isteniyor. PROJE KONUSU : İKİ KADEMELİ REDÜKTÖR. VERİLEN BİLGİLER VE İSTENENLER : Giriş gücü = P giriş =,5 kw Kademe sayısı = Giriş mil devri = n g = 750 devir/dakika.kademe dişli tipi = Düz dişli çark Çıkış mil

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR II: HESAPLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR II: HESAPLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR II: HESAPLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda

Detaylı

YUVARLAMALI YATAKLAR RULMAN TĐPLERĐ

YUVARLAMALI YATAKLAR RULMAN TĐPLERĐ YUVARLAMALI YATAKLAR RULMAN TĐPLERĐ YUVARLAMALI YATAK ÖMRÜ Genelde rulman katalog ömrü L10 yada B 10 simgeleri ile gösterilir. Sabit bir hızda, dış bilezik sabit ve sabit yükte rulman üzerinde algılanabilir

Detaylı

Mühendislik Makina ve Metalurji San. Tic. Ltd. Şti. Standart Elemanlar. www.ozyigit.com

Mühendislik Makina ve Metalurji San. Tic. Ltd. Şti. Standart Elemanlar. www.ozyigit.com Mühendislik Makina ve Metalurji San. Tic. Ltd. Şti. Standart Elemanlar www.ozyigit.com GRAFİTLİ KAYDIRMA ELEMANLARI Grafitli kaydırma elemanları: Taşıyıcı ana yapısı genlikle yüksek dayanımlı bronz olan,

Detaylı

Doğrusal Hareket ve Montaj Teknolojisi

Doğrusal Hareket ve Montaj Teknolojisi STAR Star Hidropar A n a B a y i Bilyalı Somun Vidalı Mil Doğrusal Ray ve Araba Doğrusal Rulman Alüminyum Profil Transfer Sistemleri Kompakt Modüller Doğrusal Hareket ve Montaj Teknolojisi Ürün Kataloğu

Detaylı

TS EN ISO SNT. Tek Kademeli Norm Santrifüj Pompalar TS EN 733 ATEX SNT 01 04-10

TS EN ISO SNT. Tek Kademeli Norm Santrifüj Pompalar TS EN 733 ATEX SNT 01 04-10 TS EN ISO 9905 Tek Kademeli Norm Santrifüj Pompalar TS EN 733 ATEX 01 04- Genel Bilgiler Basýlabilen Sývýlar pompalar aþýndýrýcý olmayan, içinde katý parçacýklar ve elyaf bulunmayan, temiz veya çok hafif

Detaylı

12. YATAY ASANSÖRLER (APM)

12. YATAY ASANSÖRLER (APM) 1. YATAY ASANSÖRLER (APM) Yatay asansörler, gelişmiş ülkelerde havaalanlarında, hastane ve üniversite komplekslerinde sıkça kullanım imkanı bulan insan taşıma sistemleridir. Son 30 yıl da kullanılan Otomatik

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları 11/22/2014 İçerik Bağlama Elemanlarının Sınıflandırılması Şekil Bağlı bağlama elemanlarının hesabı Kuvvet

Detaylı

ÇELİK TEL HALATLAR İÇİN SONLANDIRICILAR

ÇELİK TEL HALATLAR İÇİN SONLANDIRICILAR Asansör Sempozyumu 2012 // İzmir 143 ÇELİK TEL HALATLAR İÇİN SONLANDIRICILAR Ünsal SOLMAZOĞLU Szutest Teknik kontrol ve Belgelendirme Hizm. Tic. Ltd. Şti unsal@szutest.com.tr ÖZET Halat uçları sürtünme

Detaylı

SDS / SDS-V SDS - V 200-500 ÇİFT EMİŞLİ POMPALAR. Basılabilen Sıvılar. Teknik Bilgiler. Tasarım Özellikleri. Mil Sızdırmazlığı

SDS / SDS-V SDS - V 200-500 ÇİFT EMİŞLİ POMPALAR. Basılabilen Sıvılar. Teknik Bilgiler. Tasarım Özellikleri. Mil Sızdırmazlığı ÇİFT EMİŞLİ POMPALAR Basılabilen Sıvılar İçinde katı parçacıklar ve elyaf bulunmayan, temiz veya çok hafif kirli, düşük viskoziteli sıvılar. Teknik Bilgiler Basma Flanşı Debi Basma Yüksekliği Hız Çalışma

Detaylı

ÇİVİ MAKİNASI TEKNİK ÖZELLİKLERİ

ÇİVİ MAKİNASI TEKNİK ÖZELLİKLERİ ÇİVİ MAKİNASI TEKNİK ÖZELLİKLERİ MODEL TEL ÇAPI MM. ÇİVİ BOYU MM. KESİM ADEDİ DK. ÜRETİM 8 SAAT/KG GÜÇ KW AĞIRLIK KG. H 50 1.20 2. 70 20 60 450 300 550 3 850 H 120 2.40 4.40 60 120 350 480 1.600 7.5 1750

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER Dış Kuvvetler : Katı cisimlere uygulanan kuvvet cismi çekmeye, basmaya, burmaya, eğilmeye yada kesilmeye zorlar. Cisimde geçici ve kalıcı şekil değişikliği

Detaylı

COMPUTER AIDED DESIGN OF ELEVATOR DRIVE UNIT - II

COMPUTER AIDED DESIGN OF ELEVATOR DRIVE UNIT - II Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 3 Sayı 2, (1999), 51-68 BİLGİSAYAR DESTEKLİ ASANSÖR TAHRİK GRUBU TASARIMI - II C. Erdem İMRAK ve İsmail GERDEMELİ İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina

Detaylı

TS EN ISO SNM / SNM-V. Monoblok Santrifüj Pompalar ATEX SNM 02 04-10

TS EN ISO SNM / SNM-V. Monoblok Santrifüj Pompalar ATEX SNM 02 04-10 TS EN ISO 9905 SN / SNV onoblok Santrifüj ompalar ATEX SN 02 0410 Genel Bilgiler SN / SNV Basılabilen Sıvılar SN / SNV pompalar içinde katı parçacıklar ve elyaf bulunmayan, temiz veya çok hafif kirli,

Detaylı

kılavuz rayı konsolları ve tırnakları hakkında sınırlı sayıda yayınlanmış çalışma bulunmaktadır.

kılavuz rayı konsolları ve tırnakları hakkında sınırlı sayıda yayınlanmış çalışma bulunmaktadır. Asansör Kılavuz Rayı Konsollarının Tasarım Parametreleri ve Gerilme Analizi Serhat Koç 1, Dr. C. Erdem Đmrak 2, Sefa Targıt 3 1 Wittur, Ar-Ge Departmanı, Đstanbul, Türkiye 2 Đstanbul Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Servo Flexible Kaplin

Servo Flexible Kaplin Servo Flexible Kaplin SERVOFEX SFC MODE Güçlü, yüksek mukavemetli alüminyum alaşımdan gövde Düşük atalet momenti Sağlığa zararlı madde içermez RoHS direktifleriyle uyumlu Tek disk ile yüksek rijitide

Detaylı

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Toprak frezeleri, titreşimli dipkazanlar ve kuyruk mili tırmıkları ile birlikte hareketini traktörün kuyruk milinden alarak çalışan toprak işleme aletlerindendir. Birçok

Detaylı

Öne monte edilen donanım. Öne monteli ekipmanın takılması. Üstyapı ve opsiyonel donanım için daha fazla bilgi Sınırlamalar belgesinde mevcuttur.

Öne monte edilen donanım. Öne monteli ekipmanın takılması. Üstyapı ve opsiyonel donanım için daha fazla bilgi Sınırlamalar belgesinde mevcuttur. Öne monteli ekipmanın takılması Öne monteli ekipmanın takılması Bu belgede öne monteli ekipmanın takılması için bir çok çözüm yolu açıklar. Üstyapı ve opsiyonel donanım için daha fazla bilgi Sınırlamalar

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir.

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir. YAYLAR Gerek yapıldıktan malzemelerin elastiktik özellikleri ve gerekse şekillerinden dolayı dış etkenler (kuvvet, moment) altında başka makina elemanlarına kıyasla daha büyük bir oranda şekil değişikliğine

Detaylı

08_Cıvatalar, Excel Programı için tablolar

08_Cıvatalar, Excel Programı için tablolar 1 08_Cıvatalar, Excel Programı için tablolar M. Güven KUTAY 2011 Ocak Tablo 1, Cıvatanın pratik seçimi Seçim statik ve dinamik kuvvet içinde aynıdır. Boyuna işletme kuvveti F İŞ Statik 1,6 2,5 4,0 6,3

Detaylı

1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006. = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları

1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006. = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları DİŞLİ MUKAVEMETİ 1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006 = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006 Ft =

Detaylı

RULMAN HESAPLARI YUVARLANMALI YATAKLAR-II. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız

RULMAN HESAPLARI YUVARLANMALI YATAKLAR-II. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-II RULMAN HESAPLARI Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Rulman hesap yöntemi Dinamik ve statik yük sayısı Eşdeğer yük Ömür hesabı Statik

Detaylı

KALDIRMA GRUPLARININ TEST VE KONTROLLERİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKEN GENEL FAKTÖRLER:

KALDIRMA GRUPLARININ TEST VE KONTROLLERİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKEN GENEL FAKTÖRLER: KALDIRMA ARAÇLARINDA PERİYODİK KONTROLLER (FENNİ MUAYENE) Ülkemizde çalışma koşullarını belirleyen iş güvenliği yasalarının işlerliği henüz kurumsallaşamamıştır. 7/7583 karar sayılı 11 Ocak 1974 tarihli

Detaylı

Kremayer dişliler. Standart ve müşteriye özel üretim

Kremayer dişliler. Standart ve müşteriye özel üretim Kremayer dişliler Standart ve müşteriye özel üretim Ürün katalogu 2015 Sorumluluktan feragat etme 2 Bu döküman büyük titizlikle hazırlanmış olup tüm bilgilerin doğruluğu kontrol edilmiştir. Buna rağmen

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Bir milin dönme hareketini diğer mile dönme kaybı olmadan nakletmek için kullanılan mekanizmalardır. Bir dişli çark mekanizması biri döndüren diğeri döndürülen olmak üzere en az

Detaylı

CATCRANE. Güçlü tasarım departmanı sayesinde her işletmenin ihtiyaçlarına göre esnek projelerde zorlanmadan sonuca ulaşılabilmektedir.

CATCRANE. Güçlü tasarım departmanı sayesinde her işletmenin ihtiyaçlarına göre esnek projelerde zorlanmadan sonuca ulaşılabilmektedir. CATCRANE Yıllarca sahip olunan tecrübeleri artık ürüne dönüştürmüş ihtiyaç sahiplerine mühendislik ve kalite adına yeni hızlı ve kalıcı çözümler sunmayı hedeflemiş genç bir firmadır. Güçlü tasarım departmanı

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Makine Elemanları 2 KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte Radyal Yatak Hesabı

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR III: Yuvarlanmalı Yatakların Montajı ve Bakımı

YUVARLANMALI YATAKLAR III: Yuvarlanmalı Yatakların Montajı ve Bakımı Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR III: Yuvarlanmalı Yatakların Montajı ve Bakımı Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz

Detaylı

Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program

Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program Tip Kitapçõğõ./- G HPK Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program Kullanõm Alanlarõ Standart dizayn HPK pompalarõ, sõcak su veya kõzgõn õsõ transfer yağlarõnõn boru veya tank sistemleri ile transferinin

Detaylı

EN 81-1/2 STANDARTLARI GÜNCELLEMESİ

EN 81-1/2 STANDARTLARI GÜNCELLEMESİ EN 81-1/2 STANDARTLARI GÜNCELLEMESİ İSTEM DIŞI KABİN HAREKETİ UNINTENDED CAR MOVEMENT Asansör kabininin katta kapısı açık iken kontrolsüz olarak hareket etmesi İstem Dışı Kabin Hareketi olarak tanımlanmıştır.

Detaylı

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Erdem KOÇ Arş.Gör. Mahmut

Detaylı

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI Frezelemenin Tanımı Çevresinde çok sayıda kesici ağzı bulunan takımın dönme hareketine karşılık, iş parçasının öteleme hareketi yapmasıyla gerçekleştirilen talaş

Detaylı