REALİST ROMANDAN POSTMODERN ROMANA: ROMAN KAHRAMANININ ZAMAN VE MEKÂNDAKİ KONUMU * ÖZET

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "REALİST ROMANDAN POSTMODERN ROMANA: ROMAN KAHRAMANININ ZAMAN VE MEKÂNDAKİ KONUMU * ÖZET"

Transkript

1 - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p , ANKARA-TURKEY REALİST ROMANDAN POSTMODERN ROMANA: ROMAN KAHRAMANININ ZAMAN VE MEKÂNDAKİ KONUMU * Devrim ÖZKAN ** ÖZET Bu çalışma çerçevesinde, premodern, modern ve post-modern uğrakları temsil eden üç ayrı romanda işlenen üç ayrı cinayetin özelikleri, katillerin zaman algılarındaki farklılıklar perspektifinde incelenmektedir. Bunlardan ilki Gogol un adını başkahramanından alan romanı Taras Bulba dır. Öz oğlu Andrey i öldüren Taras Bulba nın işlediği cinayetin premodern kökleri ve var olanı muhafaza etmeye dönük özellikleri irdelenmektedir. İkinci olarak Dostoyevski nin Suç ve Ceza romanındaki kahramanı Petersburg Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencilerinden Rodiyon Romanoviç Raskolnikov un Alyona İvanovna yı öldürmesi, dayandığı modern zaman algıları (belirli bir gelecek tasarımı çerçevesinde işlenmiş bir cinayet olması bağlamında) temel alınarak incelenmektedir. Son olarak da Albert Camus nun Yabancı adlı romanındaki kahramanı Meursault nün geçmiş ve gelecek bağlamlarından azade bir şekilde işlediği cinayetin postmodern temelleri ve postmodern romanlardaki zaman algısının temel özellikleri belirlenmeye çalışılmaktadır. Çalışmamızın amacı bu üç ayrı cinayetin özelliklerini, zamansal ve mekânsal bağlamları çerçevesinde inceleyerek, gerçekleşen dönüşümün estetik algıdaki dönüşümlerle olan ilişkisini ve kahramanların dönemlerindeki hangi toplumsal bağlamlara dayandığını ortaya koymaktır. Edebiyatta cinayet en önemli kırılma noktalarından biridir. Bu tip kırılma noktaları, anlatımın yapısıyla doğrudan bağlantılıdır. Zira roman kahramanlarının yaşamları bu tip kırılma noktalarından sonra büyük dönüşümlere uğrar. Buna paralel olarak anlatımın yapısı da dönüşür. Bu anlamda, romanlardaki cinayet benzeri kırılma noktalarının yapısal analizi son derece önemlidir. Bu çerçevede, çalışmamızda, üç ayrı cinayetin zamansal ve mekansal bağlamları ve aralarındaki farklılıkların analiz edilerek, geçmişten günümüze yaşanan, roman anlatımındaki dönüşüm, incelenmektedir. Anahtar Kelimeler: Düşünümsellik, roman, premodern, modern, postmodern. * Bu makale Crosscheck sistemi tarafından taranmış ve bu sistem sonuçlarına göre orijinal bir makale olduğu tespit edilmiştir. ** Yrd. Doç. Dr. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Sinema ve Televizyon, El-mek:

2 1028 Devrim ÖZKAN FROM THE REALIST NOVEL TO THE POSTMODERN ONE: THE POSITION OF THE PROTAGANIST IN THE SPACE AND TIME ABSTRACT Within the frame of this study, from the conceptual approaches uttered above, the properties of three murders committed in three different novels in pre-modern, modern and postmodern haunts are examined in the perspectives of the time diversity. The first of them is the one that Gogol takes his name from the protagonist in the Taras Bulba novel. The properties of the roots of the pre-modern crimes of Taras Bulba who killed his own son Andrey and the protection of the existing properties are studied. Secondly, the university student in Law Department of Petersburg University, Rodiyon Romanoviç Raskolnikov s murdering of Alyona İvanova in the novel of the Crime and Punishment are examined on the basis of the time comprehension ( in the sense of being a crime committed in the frame of a certain future device). Lastly Mersault s crime, the protagonist of the Strange novel by Albert Camus, freely from the past and future and its basic properties of post-modern time perception are tried to be evaluated in post-modern foundations. The objective of our study is to analyse the properties of these three murders, their spatial and temporal contexts and thence, to exhibit the relation of the transformation executed in the aesthetic perception and to which contexts the protagonists are belong to in their time. Key Words: Reflexivity, novel, premodern, modern, postmodern. GİRİŞ Modern evreyi diğer zaman uğraklarından ayıran en belirgin özellik şimdi yi belirli bir gelecek tasarımı perspektifinde inşa etmiş olmasıdır. Şimdi nin geçmişle olan tüm bağlantılarının, geleceği kurabilmek adına, koparılmasına tekabül eden ve modern düşüncenin çıkış noktası olan kartezyen kuşku, akılsal düşüncenin imkânlarını yaratabilmek amacıyla gelenekten kendisini kopartarak, yaşam evreninin tüm normlarını oluşturma iddiasındadır. Modern zaman kavrayışı kendisini bu şekilde ortaya koyarken premodern zaman kavrayışı şimdi yi geçmişin bugüne taşınan ritüellerinin sürekli bir tekrarlanışı olarak tasarlar ki bu her zaman var olmuş ve var olacak olanın devinimine tekabül eder. Böylesi bir zaman kavrayışı hiç kuşkusuz geleceğin önceliğini vurgulayan modern bilinç için zamansal ve kavramsal ufkun daralmasına yol açan bir kavrayıştır. Böylesi bir algı, modern bilince göre, insanlığın geleceğe yaptığı yatırımların boşa harcanmasına yol açar. Öte yandan postmodern zaman kavrayışı bu ikisinden farklı olarak hem geçmişi hem de geleceği anlamsızlaştırarak şimdi yi kutsallaştırmaktadır. Realist romanların ön önemli özelliklerinden biri, romanda var olan her şeyin belirli bir yaşam evreninine ve diğer tüm şeylerle bağlantılı olarak işlenmesidir. Bu demektir ki bireysel yazgılar, üzerinde bulunmuş oldukları zeminle kendiliğinden kurulmuş kültürel yaşam bağlamlarına sahiptir. Böylelikle realist romancılar, bireysel olanın dönüşümünü, yaşamdaki edimlerini kendinde başlayıp kendinde biten bir süreç olarak değil, yaşam evrenlerinde birlikle bulundukları diğer şeylerle kurduklar etkileşim süreçlerinde anlatabilmiş ve bağlamsızlığın puslu havasının neden olduğu tek düzelikten kaçınmışlardır. Lukács ın da belirttiği gibi burada her olay birçok öğeden oluşan bir çoksesliliği, bireysel ve toplumsalın, fiziksel ve ruhsalın, kişisel çıkarlarla

3 Realist Romandan Postmodern Romana: Roman Kahramanının Zaman Ve 1029 kamusalın sıkı ağını gösterir (1987:188). Post-modern romancılarsa, bizlere, her şeyden muaf bir şekilde, etrafındaki nesneleri ve olayları salt kendi ihtiyaçları için biçimlendiren kahramanlar sunar. Ancak, unutulmamalıdır ki insanın toplumsal yaşamdaki varlığı sahip olduğu düşünümsellik (reflexivity) yeteneği vasıtasıyla anlam kazanır. Zira özne etkinliklerinin diğer nesnelerdeki etkisini ve bu nesnelerden almış olduğu tepkiyi değerlendirerek kendisini düzenleme ve yeni süreçlere taşıma imkânına ancak bu şekilde sahip olabilir. Bu çerçevede, öncelikle realist romanın en büyük temsilcilerinden biri olan Tolstoy un iki başat eserinde (Savaş ve Barış, Diriliş) roman kahramanlarıyla yaşama evrenleri arasındaki sıkı bağları nasıl örüldüğü irdelenmelidir. Böylece bu anlatıların sahip olduğu engin çokseslilik kavranabilir; zamansal ve mekânsal bağlamda, postmodern romanla arasındaki uçurumun boyutları gözlemlenebilir. Tüm bunlardan sonra, premodern, modern ve postmodern uğrakları temsil eden üç ayrı romanda işlenen üç ayrı cinayetin özeliklerini katillerin zaman algılarındaki farklılıklar perspektifinde incelemeye geçebiliriz. Realist Romanda Özgürlük Ve Zorunluluk Problemi Tolstoy Savaş ve Barış ta döneminin kimi tarihçilerinin, tarihi yapanların olağanüstü ruh ve zihin gücüne sahip, herkesin dahi dediği kahramanlar olduğuna inanmalarının (1991: 436) saf yüreklilik olduğunu ve bu saf yürekliliğin insan zekâsının bir olayın bütün nedenlerini kavrayamaması neticesinde, akla en yakın, anlaşılması en kolay olan bir nedene sarılarak işte neden bu! demesinden kaynaklandığını belirterek (1991: 93) Napoleon un tarih içindeki rolünü sorgulamaya girişir. Tolstoy a göre Napoleon tarihi yaratan bir özne değil, aksine tarihin var ettiği bir nesnedir. Tolstoy bu düşüncesine şu temel savdan hareket ederek ulaşır: Tarihsel olayın tüm nedenlerinin tek nedeni olan olgu dışında hiçbir neden yoktur ve olamaz. Ama olaylara kısmen bilinmeyen, kısmen insanın önsezi ile bildiği yasalar egemen olur. Bu yasaları, ancak olayların nedenlerini tek kişinin iradesinde aramaktan tümüyle vazgeçersek keşfedebiliriz (1991: 94). Tarihsel olayları üreten erki keşfetmeye yönelik bir çabaya yol açacak olan bu sav, keşfedilmeye çalışılan erkin, tarihsel kahramanlarda var olduğuna inanılan manevi güçte bulunamayacağını, çünkü söz konusu olan erkin manevi gücün üstünlüğü temeline oturtulmayacağını iddia ederek, erkin kaynağının onu elinde bulunduranın bedensel ve ahlaki niteliklerinde olduğu iddiasının reddiyle sonuçlandırılmıştır. O halde egemenliğin kaynağı, o kişinin dışında, onun egemenliğini uyguladığı kitlelerle olan ilişkisinde aranmalıdır. Bu arayış sonucunda Tolstoy erki kitlelerin iradelerinin toplamı olarak tanımlar (1991: 436). Kitleler kendilerindeki bu toplam iradeyi değişik yöntemler vasıtasıyla yöneticilerine aktararak tarihi olayları üreten erkin işleyişini sağlar. Tam da bu noktada yöneticinin buyruklarının tarihi olaylar içindeki rolünün sorgulanması da kaçınılmaz olarak kendini dayatır. Acaba buyruk, buyruğu verenin öznel sürecinin bir ürünü müdür? Yoksa buyruk, adeta tarihin tüm işleyiş dinamiklerinin içinden doğarak buyruğu verene gelmekte midir? Tolstoy a göre sorun buyruğu verenle buyruğu uygulayanların içinde bulundukları kaçınılmaz ilişkilerin koşulu belirlenerek çözümlenebilir (1991: 447). Tolstoy buyruğu verenlerin ve buyruğu uygulayanların, yani insanın zaman içinde hareket eden bir canlı olduğunu dolayısıyla da buyruğun veriliş ve uygulanışının zaman koşulunun yerine koyulmasıyla anlaşılabileceğini belirtir. Zamanın koşulları dikkate alınmaz ise birbirine bağımlı olan kesintisiz bir dizi olayın zamanın belirli bir anında dile getirilen tek buyruğa indirgenmiş olur (Tolstoy, 1991: 448). Napoleon tüm hükümdarlığı boyunca İngiltere ye yönelik sefer buyrukları vermiş, ancak başka hiçbir girişimi için bu amaca harcadığı kadar çaba harcamamış olmasına rağmen yine de bir kez olsun bu tasarıyı gerçekleştirmeyi denememiştir. Buna karşın, ittifak yapmayı yeğlediğini defalarca söylediği Rusya ya karşı savaşa girmiş olması ilgi çekicidir. Tolstoy göre Napoleon un İngiltere konusundaki buyruklarının bir dizi olaya denk düşmemiş, ancak Rusya konusundaki

4 1030 Devrim ÖZKAN buyrukları olaylarla örtüşmüştür (1991: 448). Bu bağlam, buyruğun hiçbir biçimde olayların nedeni olmadığına tekabül eder. Ancak, hiç kuşku yoktur ki bu iki olgu arasında belirli bir ilişki vardır. Daha sonra bu ilişkinin ne olduğunu açıklamaya girişen Tolstoy askeri örgütlenmenin işleyişini örnek olarak ele alır: En büyük sayıyı oluşturan erler: Koninin alt kesimi, temelidir. Vuran, kesen, yakan ve yağmalayan kesim erlerdir. Bunlar eylemlerini her zaman üstlerinin buyruklarıyla gerçekleştirirler ve buyruk vermezler. Sayıları daha az olan erbaşlar ve astsubaylar, erlerin yaptıklarını daha seyrek yapar ve komutanlık görevini de yerine getirirler. Subay, askerlerin yaptıklarını daha da seyrek yapar ve daha da çok komuta eder. Generalin görevi ise, sadece, birliklerin belirlenen hedefe doğru ilerlemesini sağlayacak buyruklar vermektedir. Generalin silah kullandığı hemen hemen hiç görülmez. Başkomutana gelince; o hiçbir zaman eylemde doğrudan yer almaz. Yalnızca, kitlelerin eylemine ilişkin genel yönergeler vermekle yetinir (1991: 451). Buyruk verenlerin toplumsal işleyişteki konumları gereğince, etkinliklerinin sadece buyruğu vermekle sınırlı oluşuna ve bu kişilerin olaya doğrudan katkıyı en az yapan kişiler olduklarına dikkat çeken Tolstoy aynı zamanda olayların ortaya çıkmasının insanların düşünce ve isteklerini belirlemelerine yol açarak çok sayıda düşünce ve isteğin oluşumunu sağladığını söyler. Olayların oluşumu çok sayıdaki insanın ortak etkinliği sayesinde gerçekleştiğine göre insanların belirlemiş olduğu düşünce ve isteklerden en azından bir tanesinin olaya karşılık gelmesi kaçınılmazdır. Bizim olaya karşılık gelen düşüncenin ya da buyruğun olaya neden olduğuna dair edindiğimiz izlenimse sadece bir yanılsamadan ibarettir. Tolstoy, romanının kahramanlarından biri olan Piyer in yaşadıklarını da yukarıda genel hatları çizilen tarihte bakışı çerçevesinde ele alır. Her yerde sürekli bir hareketin varlığı kendini hissettirirken Piyer tüm bu hareketlilik içinde adeta bir fırtınanın içindeymişçesine oradan oraya savrulmakta, duyguları ve hayata bakışı değişmektedir. Piyer in duygu ve hayata bakışındaki bu değişiklikler ise kendi özgür iradesinden değil, kendi dışında var olan ve içinde yaşadığı zorunluluklardan doğmaktadır. Piyer, Moskova nın işgaline kadarki yaşamını, kendini kendi benliği ile uyum içinde hissetmeden sürdürür. Bu uyumu hümanizmde, masonlukta, sosyete yaşamının eğlencelerinde, şarapta ve Nataşa ya olan romantik aşkında aramış, ancak tüm bu arayışlar başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Piyer mutluluk dışındaki her şeyin yaşamında mevcut olduğunu görmektedir. Mutluluğun elinde bulundurduğu asalet ve zenginliğe rağmen yaşamında eksik olması onun, olumlu mutluluğa yönelik eğilimlerimizin tatmin edilmemek, sırf bize acı çektirmek üzere içimizde yer aldığını iddia eden Prens Andrey i haklı bulmasına sebep olmuştur (Tolstoy, 1991: 135). Her yerden kendilerine akan acı ve sıkıntının karşısındaki çaresizlikten kaynaklı olarak varılan bu düşünce yaşamını çekilmez bir hale getirmektedir. Moskova nın işgali sırasında Fransızlar tarafından tuksak edilen Piyer, hayatında son derece önemli olacak duygusal ve düşünsel bir değişim sürecine girer. Fransızların kundakçılık suçuyla yargıladıkları beş mahkûmun idamına tanık olan ve idam edilmeyi beklerken kendisine cezasının bağışlandığı bildirilen Piyer, tanık olduğu bu idamlardan sonra bambaşka bir hal alır. Onun için her şey karmakarışık olmuş, sadece bir çer çöp yığını halinde karşısına dikilmiştir. Dünyanın ve insanlığın uyumuna, Tanrı ya ve ruhun varlığına olan inancının yıkılmış olduğunu hisseden Piyer, daha önce de benzer durumları yaşamıştır. Ancak o an yaşadıklarıyla daha önceki yaşadıkları arasında önemli bir fark vardır: Eskiden, yüreğine bu tür kuşkular düştüğünde, bir yerlerde yanlış yaptığı kanısına kapılıyordu Piyer. Bunun üzerine, o umutsuzluğa ve kuşkulara karşı en etkin ilacın

5 Realist Romandan Postmodern Romana: Roman Kahramanının Zaman Ve 1031 kendisinde olduğunu duyumsuyordu yüreğinin derinliklerinde. Ama şimdi, bu bunalım kaynağının kendisinde olmadığını; gözünde dünyanın yıkılmasına, akıl almaz bir ören yeri haline gelmesine kendi yanlışlarının yol açmadığını sezinliyordu. Yaşam inancını yeniden kazanmanın artık onun elinde olmadığı duygusu vardı içinde (Tolstoy, 1991: 61). Ancak tutsaklığın Piyer e öğretecekleri bunlarla sınırlı kalmayacaktır. Tutsaklığının dördüncü haftasında Fransız ların kendisine subaylar barakasında kalmayı teklif etmelerine rağmen diğer tutsaklarla kalmayı tercih eden Piyer e, uğraşıların özgürce seçimi büyük bir mutluluk olarak görünmeye başlar. Daha önce sahip olduğu yaşam kolaylıklarının insanın kendi ihtiyaçlarını gidermeye yönelik çabalarının sonucunda vardığı mutluluğun önünde bir engel olduğu, uğraş seçimindeki sınırsız özgürlüğü sağlayan zenginlik ve asaletin aslında uğraş seçimini içinden çıkılamayacak kadar zorlaştırdığı fark eden Piyer, tüm düşlerini serbest bırakacağı günlere doğru uzanmaktadır (Hudspith, 2006: 1056). Tolstoy un, romanındaki kahramanlarını yaşamlarının geçtiği zaman ve mekânın belirlemelerine bu derece bağlıyor olması, onu özgürlük problemini çözmek zorunluluğuyla karşı karşıya bırakır. Özgürlük yaşamımızın ve tarihin neresinde konumlandırılmalıdır? İnsanın özgür olduğuna dair duyumsaması hangi nedenlerden kaynaklanır? Özgürlük probleminden doğan bu iki sorununda çözümlenebilmesi özgürlük ile zorunluluk arasındaki bağlamın çözümlenmesine bağlıdır. Tolstoy, özgürlük ve zorunluluk arasındaki bağlamın çözümünü de tarih felsefesinde bulur. Tarih içinde gerçekleşen tüm olayların belirli bir düzeyde özgürlükle, belirli bir düzeyde de zorunlulukla ilgili olduğunu, zaten tarihin, bu iki çelişen olgunun insan yaşamındaki gösterimlerini incelediğini düşünen Tolstoy a göre ancak uzayın dışındaki bir insanın tam anlamıyla özgür olabileceğini düşünebiliriz. Bunun olanaksızlığıysa ortadadır. Bu görüşünü Kepler ve Newton un yasalarıyla destekleyen Tolstoy, tarihi olayları belirlemede insan özgürlüğü belirleyici bir güç olarak kabul edilirse, astronomide de gök cisimlerinin özgür bir güç ile devinebileceğinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürer. Bir tek gök cisminin dahi özgürce devinebileceğinin kabul edilmesi ise, Kepler ve Newton un yasalarını ortadan kaldırır. İnsanın bir tek özgür eylemi olduğu andaysa tarih yasası diye bir şeyin varlığından söz edilemez ve tarihte hiçbir olay anlaşılamaz (1991: 476). Demek ki özgürlük ve zorunluluk sorunu, bizim yanılsamalarımızdan kaynaklıdır. Her ne kadar tarih felsefecileri özgür irade (free will) ile zorunluluk arasında bir uzlaşma sağlamaya çalışsalar da, Tolstoy zorunluluğun belirleyici olduğuna inanır. Bu nedenle, bireyler kısmen özgür, kısmen de zorunluluğun akışının birer ürünü oldukları savını reddeder (Barnhart, 1995: 34). Ona göre, tarih içinde gerçekleşen olaylar bizden ne kadar uzaktaysa zorunluluğuna dair düşüncelerimiz o derece kuvvetlenir. Eğer ki olay şu anda ya da yakın bir zamanda gerçekleşmiş ise, bizler onun özgür bir eylem olduğunu düşünürüz. Böyle düşünüyor olmamızın sebebi, insanın yaşamın özü olarak tasavvur ettiği özgürlüğün sınırlandırılmış olmasını kabul edemememizdir. Akıl zorunluluk yasalarını ortaya koyarken, bilinç özgürlüğün özünü ortaya koyar. Akıl a göre başlangıcı olmayan nedenler ve sonuçlar zincirinin sonu da yoktur. Bilinç ise, kendini nedenlerin dışında tanımlar ve yaşama evreninde var olan her olgunun nedeni olduğunu duyumsar. Buraya kadar söylediklerimiz Tolstoy un özgürlüğü yaşamın tamamen dışında bıraktığına tekabül etmez. Tolstoy saltık bir zorunluluğa ulaşabilmemiz için nedenler ve sonuçlardan oluşan tarihsel zinciri tümüyle bilmemiz gerektiğini ancak bu tarihsel zincirin tümüyle bilinebilmesinin mümkün olmayacağından dolayı da saltık bir zorunluluğa ulaşamayacağımızı söyler (1991: 472). Zaten saltık zorunluluğun kabulü insan kavramının ortadan kalkmasına sebep olur: Çünkü özgürlük olmadığı anda insan da yoktur. O nedenledir ki, insanın tümüyle özgür bir eylemi olabileceğini düşünemeyeceğimiz gibi, tümüyle gerekircilik yasasının egemenliği altında olan ve en ufak bir özgürlükten yoksun bir eylemi olabileceğini düşünmemizde olanaksızdır. (Tolstoy, 1991: 473).

6 1032 Devrim ÖZKAN Kitlelerin çatışmasına dair anlatılarda, her ne kadar tarihsel gerçeklikler dahil edilmiş olsa da, sanal ile yaşam ya da gerçeklik ile temsil arasındaki yakın boşlukta yaşanan gidiş gelişler bütün esere yayılır. (Norris, 2013). Bu durum Tolstoy un eseri için de geçerlidir. Bu çerçevede Tolstoy zorunluluğun içeriksiz bir kalıp, özgürlüğünse biçimi olamayan bir içerikten ibaret olamayacağına, biçim ve içeriğin birleştirilip birbirlerine karıştırılmadan bir yaşam tasavvur edilemeyeceğine inanır. Demek ki insanın özgürlük gücünün uzam (dimention), zaman ve nedensellik bağlamları bilindiğinde özgüllük problemi çözülebilir. Zira Tolstoy, Hume gibi batılı entelektüellerin aksine, akıl ve duyumun harmanlanmasıyla insan doğasına dair problemlerin çözümlenebileceğini (Wertz, 1998: 79) ve böylece insan iradesinin işlevlerine dair bir kanaate ulaşabileceğimizi iddia eder. Dolayısıyla, insan tarihin ve doğanın işleyişine yön veren zorunluluklara vakıf olarak kendi doğasının özelliklerini öğrenebilir. Geçmişte İşlediği Günahın Esiri: Nehlyudov Diriliş romanında Tolstoy pratik hukuku ve hukuk kurumlarını sorgular. Romanın başkahramanı bir ceza mahkemesinde jüri üyeliği de yapan Muhafız Alayı Teğmen i Prens Dmitriy İvanoviç Nehlyudov dur. Nehlyudov bir zamanlar gerçekten âşık olduğu, delicesine bir ihtiras anında baştan çıkarıp sonra yüzüstü bıraktığı, bir daha da adını anmadığı Katyuşa Maslova yı cinayetten yargılanan bir fahişe olarak karşında bulur. Maslova ya hukukun emrettiği cezayı vermekle yükümlü olan Nehlyudov aynı zamanda Maslova nın bu noktaya geliş sürecini başlatan kişidir. Nehlyudov un teyzelerini evinde hizmetçilik yapan Maslova ın yaşadığı talihsizlikler Nehlyudov un subay rütbesi ile birliğine katılmaya giderken teyzelerinin evine uğramasıyla başlar. Maslova, Nehlyudov un ısrarlarına dayanamaz ve kendisini onun arzularına teslim eder. Kısa bir süre sonra Nehlyudov un teyzelerinin olaydan haberdar olması üzerine, evden kovulur. Bu sırada bir bebek beklemektedir ve ilk defa karşı karşıya kaldığı sokaklar hakkında da hiçbir bilgisi yoktur. Nehlyudov un gençliğinde işlediği bu günahı unutması hiç de zor olmamıştır. Günahını bu derece çabuk unutabilmesi onun yalnızca kendine inanmaktan vazgeçmiş olması sayesindedir. Nehlyudov uzun süre yaşamındaki tüm sorunlara kendisi karşılık bulmaya çalışmış ancak kendi bulduğu çözümler, içinde kolay tatmin arayan hayvanca tarafı susturmaya yetmemiştir. Her şeyin daha önceden hazırlanmış olduğu başkalarının inançlarındaysa karar vermek gibi bir zorunluluğun olmadığını fark etmiştir. Çünkü herkesin inandıkları insandaki hayvanca tarafın çıkarlarını korumak üzere inşa edilmiştir. En yakın arkadaşlarından biri olan Schönbock, amcası Grişa, babası ve daha pek çok asilin onun işlediği günahın benzerlerini işlemiş olması ona Bir ben mi kabahatliyim? (Tolstoy, 1970: 63) diye haykırabilme hakkını vermektedir. Duruşma salonunda Maslova yla göz göze geldiğinde yüreğini büyük bir korku kaplayan Nehlyudov geri dönülmez bir sürece girmektedir. O andan sonra eskiden işlemiş olduğu bu günahla birilikte yaşamaya mahkûmdur. Artık günahı geçmişte değildir; günahını bu gününde ve geleceğinde yaşamaya devam edecek, geleceğini günahından kurtulmaya adayacaktır. Günahının sonucuyla karşı karşıya kaldığı, yaşamının bu en önemli kırılma noktasından sonra o ana kadar yaşadığı gibi yaşayamayacaktır. Tüm düşünce yapıları yıkılmakta, içinde bulunduğu hukuk kurumuyla birlikte kendisini de sorgulamaktadır. Bu sorgulama Irkutsk a sürülen bir gencin duruşmasında doruk noktasına ulaşır: Hadi onlar tehlikeli; peki, onları yargılayan bizlerde tehlikeli değil miyiz? Ben örneğin, Yalancının, sahtekârın biriyim. Hepimiz... benim nasıl bir insan olduğumu bilenlerin de hepsi böyle. Beni hor görmedikleri bir yana, bir de saygı gösteriyorlar. Çocuğun çok kötü bir insan olmadığı, alelade bir delikanlı olduğu besbelli, herkes görebilir bunu. Bu hale düşmesine insanı böyle yapan bir takım şartlarla karşılaşmış olması yol

7 Realist Romandan Postmodern Romana: Roman Kahramanının Zaman Ve 1033 açmış. Bu gibi gençleri bu gibi hale düşmekten korumak için, bu durumları hazırlayan şartları ortadan kaldırmak gerek. Oysa biz ne yapıyoruz? Elimize tesadüfen geçen bir çocukla yetiniyoruz. Böyle ele geçmemiş yüzlerce genç olduğunu bilerek, en akılsız, anlamsız bir işlemle onu, üstelik memleket hesabına masraf ederek, sefil bir takım kişilerle birlikte Moskova dan Irkutsk a sürüyoruz. Bu gibi insanların meydana çıkmasına yol açan şartı değiştirmek için hemen hemen hiçbir şey yapmıyoruz da bunları teşvik eden hususlar için elimizden geleni esirgemiyoruz. Bu hususlar, bu müesseseler belli: fabrikalar, yapım evleri, iş yerleri, meyhaneler, çayhaneleri, eğlence evleri Bu müesseseleri düzenlemeyi, oradaki şartları böyle sonuçları vermeyecek şekilde düzenlemeyi hiç düşünmüyoruz. Bu gibi gençlerin birkaç tanesini belki doğru yöne yöneltiyoruz ama geri kalan milyonlarcası Onların kendi kendilerini kurtarmalarını istiyoruz. Ne yaparsa yapsınlar yeter ki toplumdan bir şey istemesinler. Sonra da Irkutsk a! (Tolstoy,1970: 112). Tolstoy tüm bu satırlar boyunca, Nehlyudov un ağzından modernliğin toplumsal mekaniğinin bir parçası olan pratik hukukun eleştirisini yaparken, Rus aydınının modernlikten duyduğu derin şüpheyi de dile getirir. Unutulmamalıdır ki Rusya için modernlik, Rusya nın iç dinamikleri sonucunda girmiş olduğu ilerleme sürecinin bir ürünü değildir. Modernlik Rusya ya kendini dayatmıştır. Dışarıda oluşmuş kültürüyle, iktisadıyla ve toplumsal kurumlarıyla Rusya daki tüm yaşamı köklü bir biçimde değiştirmek üzere gelmiştir. Bu değişim batı Avrupa daki gibi uzun bir zaman dilimi içerisinde ve yavaş yavaş gerçekleşen bir değişime tekabül etmemekte; aksine, insanların sürece kendilerine adapte etmelerine izin vermeyecek kadar hızlı gerçekleşmektedir. Bu sebeplerden dolayıdır ki bir Rus aydını olarak Tolstoy kendisini modernlik karşısında bir gecikmişliğin içinde hissetmektedir. Onun zamanında Rus aydınları için bu gecikmişlik hissi tedirgin edici boyutlara ulaşmıştır. Üç Cinayet 19. yüzyıl Rus romanlarında kahramanın bağlamları onun belirlenimlerinde son derece önemlidir. Onun bağlamlarınıysa yaşamış olduğu zaman ve mekân oluşturur. Kahramanın kendisini dışlaştırmış olduğu bütün ifade (expression) tarzları, içinde var olduğu yaşama evreninden (zamandan ve mekândan) filizlenir. Günümüz romanlarındaysa kahramanın hızla zamanın ve mekânın dışına savrulduğu gözlenmektedir. Bu derin fark roman kahramanlarının en çarpıcı etkinliği olarak ön plana çıkan cinayette gözlemlenebilir. Gogol un adını başkahramanından alan romanı Taras Bulba, 15. ve 16. yüzyılda batıda Lehliler e, güneyde Kırım Tatar Hanlığı na ve Osmanlı İmparatorluğu na karşı savaşan, askerliği meslek edinmiş Ukraynalıların yani Kazakların yaşamlarını konu edinmiştir. Gogol bu romanında Ukrayna nın ulusal sembollerini başarılı bir biçimde Rus kültürüne aktarır (Yoon, 2005: 440). Bu romanda Kazakların yaşamlarının birliktelikle betimlenmesi gelişmekte olan merkezileşme ve ulusalcılığın edebiyattaki yansımasıdır. Zira tüm etkinliklerin birlikte gerçekleştiriliyor olması, Kazakların yaşamları arsındaki farklılıkları ortadan kaldırır. Savaşın en önemli ve ortak etkinlik olarak Kazakların yaşamlarındaki belirleyiciliği bu durumu pekiştirir. Taras Bulba, dinsel tutuculuğun yanı sıra Rus milliyetçiliğinin de derin izlerini karakterinde barındırır. Onun için uzam, içinde bulunduğu gelenekler dünyasıyla sınırlıdır. Taras Bulba nın bu özelliklerinin aynı zamanda diğer Kazakların da özellikleri olması, onun romanda simgesel bir kahraman olarak yer almasını sağlar. Onun için söylenebilecek pek çok şey, Kazakların hepsi içinde söylenebilir. Çünkü o, içinde doğup büyüdüğü yaşama evrenini paylaştığı diğer insanlarla derin bağlara sahiptir. Bu bağlar yaşamındaki her şeyin ortak amaca doğru akmasıyla sağlanır. Mutluluğa ortak amacın gerçekleştiği oranda ulaşılabiliyor olması da bütün yaşamının ortak amaca adanmasını zorunlu kılar. İşte, bu ifade şekli premodern yaşamın en tipik özelliğidir.

8 1034 Devrim ÖZKAN Taras Bulba oğulları Andrey ve Ostap ın manastırda aldıkları eğitim sonrasında eve gelmelerinden büyük bir mutluluk duyar; ancak bu mutluluk oğullarını özlemiş olmasından ziyade onlarla birlikte Zaporejye Kazaklarına katılarak savaşa gidecek olmanın heyecanından kaynaklıdır. Hayali, oğullarının gelecekte kazanacağı zaferlerden gurur duyacağı ve bu zaferleri eski silah arkadaşlarına anlatacağı günleri yaşamaktır. Böylece oğullarını yiğit savaşçılar olarak yetiştirmek ve onları Zuporojye Kazaklar ına sunmak için hemen yola çıkar, Andrey ve Ostop kısa zamanda savaş becerilerini ve yiğitliklerini sergileme fırsatına kavuşurlar. Ancak babasının kendisi için çizdiği ideal yolda ilerlemeye başlayan Andrey in tutkuları gelecekte bu ideal yolun sınırlarına sığmayacaktır. Zaporejye Kazakları Andrey in manastır eğitimi sırasında aşık olduğu Leh prensesinin kentini kuşattığı sırada Andrey, yurdu uğruna savaşmaya devam etmekle, aşkı arasında bir seçim yapmak zorunda kalır. Andrey sevgilisine: Kim demiş Ukrayna benim yurdum diye? Bana orayı yurt olarak kim vermiş? Ruhumuzu saran, bizi okşayan nesne neyse odur yurdumuz. Benim yurdum, bütün varlığım sensin. Yaşadıkça bu yurdu gönlümde taşıyacağım, onu kendimden ayırmayacağım. Görelim bakalım, hangi Kazak gelip beni ondan koparabilirmiş? Bu yurt için her şeyimi vermeye, kırıp dökmeye, yok etmeye hazırım! (Gogol, 1982: 95) diyerek kararını bildirir. Bu sözleri söyledikten birkaç gün sonra Andrey savaş meydanında Lehlilerle birlikte yer almaktadır. Taras Bulba oğlunu Leh kıyafetleri içinde Kazaklarla savaşırken gördüğünde dehşete kapılır. O anda tek düşündüğü oğlu Andrey i kendi eleriyle öldürmektir. Kazaklara Andrey i pusuya düşürmelerini emreder. Taras Bulba kısa bir süre sonra oğluyla karşı karşıyadır. Tutsak alınan Andrey in yüzü babasını gördüğünde sapsarı kesilir. Taras Bulba : Seni ben dünyaya getirdim, öldüren de ben olacağım! (Gogol, 1982: 147) diye haykırmaktadır. Hüküm kesindir. Andrey babasının tüfeğinden çıkan kurşunlarla hayata veda ederken Lehli prensesin adını sahip olduğu son güçle fısıldar. Cesediyse ağabeyi Ostap ın tüm ısrarlarına rağmen, gömülmeden terk edilir. Hiç kuşkusuz bir babanın oğlunu öldürmesi tüyler ürperticidir. Ancak Taras Bulba bu cinayeti işlemek zorundadır. Ondan başka türlü bir davranış beklenemez. Zira bu cinayet bireysel tercihlerin sonucunda işlenmemekte, yaşamın gerektirdiği davranış tüm doğallığıyla ortaya konulmaktadır. Elbetteki Taras Bulba, Andrey in ölümüne üzülmektedir; fakat bu üzüntüsü Andrey in fidan boyuna, güzel yüzüne ve savaşta bileği bükülmez bir babayiğit olmasına (Gogol, 1982: 147) rağmen gerçek bir Kazak olmamasındandır. Aynı baba Lehliler tarafından esir alınan diğer oğlu Ostap ı kurtarmak için hayatını büyük tehlikelere atacaktır. Bütün çabalarına karşın oğlunu kurtarmayı başaramayan Taras Bulba bundan böyle yüreğinde biriktirdiği iki oğlunun acısıyla savaş meydanlarındadır. Albert Camus nün Yabancı adlı romanı Cezayir de yaşayan Meursault nun annesinin ölüm haberini almasıyla başlar. Meursault bu durum karşısında yerine getirmesi gereken görevleri planlamaya ve sırası geldikçe uygulamaya girişir. Patronundan gerekli izni sıkılarak da olsa aldıktan sonra annesinin kaldığı Marengo İhtiyar Yurdu na gider. Burada kendisini tanımadığı ve davranışlarını algılayamadığı çok sayıda insanın arasında bulur. Meursault bir oğul olarak yapması gereken görevleri yerine getirmekteyken, onlar derin acılar içinde dostlarını uğurlamaya hazırlanmaktadır. Ağlayan ihtiyarlar, tabutun arkasında uzun bir yolu yürümeyi göze alan Thomas Perez, müdürün söyledikleri ve diğer olup bitenleri Meursault ye anlamsız görünmektedir. Bu insanların, ananesinin ölümünden duydukları üzüntü karşısında şaşkındır. Annesi gömülüp, her şey sona erdiğindeyse Meursault kendini bekleyen on iki saatlik uykuyu düşünerek sevinmektedir (Camus, 2002: 24).

9 Realist Romandan Postmodern Romana: Roman Kahramanının Zaman Ve 1035 Meursault roman boyunca bulunduğu tüm mekânlarda (iş yerinde, annesinin cenazesinde ve hatta sevgilisinin yanında) bir misafir olarak yer alır. Tüm bu mekânlardaki eylemliliği ise, başına gelen işlere duygusal bir boşluk içerisinde verdiği tepkilerle sınırlıdır. Meursault işlediği cinayeti de aynı duygusal boşluk içinde işler. Meursault, sevgilisi Marie Cardona ve dostu Raymond la birlikte pazar gününü geçirmek üzere deniz kıyısına gider. Burada Raymond daha önce sürtüştüğü bir Arap ın bıçaklı saldırısı sonucu yaralanır. Meursault olayın gerçekleştiği kumsala geri döndüğünde Arap ı kumsalda güneşlenirken bulur. Meursault için sorun kapanmıştır; kumsala hiçbir şey düşünmeden, amaçsızca gelmiştir. Ancak havanın çok sıcak olduğu ve ter damlalarının alnında biriktiğini hissettiği bir sırada bütün vücudu gerilir, eli tabancasının üzerinde kasılır, tetik oynar ve kumsalın sessizliği bozulur (Camus,2002: 62). Yerde yatan cesede dört el daha ateş eden Meursault, artık bir katildir. Meursault işlediği cinayet karşısında normal bir insanın göstereceği hiçbir tepkiyi göstermez. Bir ilgisizliğe tekabül eden bu duruş, imkânını Meursault için her şeyin bir şimdi içerisinde olup bitmesinden almaktadır. Bulunulan mekânın ve yapılanların geçmişiyle bağlantısı olmayan bu şimdi gelecekle olan tüm bağlantılarını da koparmıştır. Çünkü en yüksek değere sahip olan misafir yaşama evreninde her şeyden muaf olarak durmaktadır. Böylelikle, etkinliğin değerinin biçilmesine olanak verecek ölçütler de bir çırpıda atılabilmektedir. Camus nun bizlere sunduğu Meursault karakteri adeta bir boşluğun içinde doğmuş ve yeryüzüne inmiştir. 1 Bulunduğu zamanın ve mekânın tüm bağlamlarından uzakta, kendisi için her şeyin bir olduğuna yönelik kâhince bildirimlerde bulunarak kendini-dramatize etmeye yönelik talihsiz bir eğilimin içinden konuşabilmektedir. Camus İkinci Dünya Savaşı ndan sonrasında Avrupa da egemen olan ruh halini edebiyatta en mükemmel bir biçimde yansıtan yazarlardandır (Stern, 1998: 185). Bir bitkinlik ve çaresizliğe tekabül eden bu ruh hali postmodern dünyayı biçimlendiren başlıca olgular arasındadır. Dostoyevski nin Suç ve Ceza romanındaki kahramanı Petersburg Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencilerinden Rodiyon Romanoviç Raskolnikov, maddi imkânsızlıklar yüzünden üniversite öğrenimini yarıda bırakmak zorunda kalmıştır. Aslında, diğer üniversite öğrencileri gibi asil ailelerin çocuklarına ders vererek ve annesinin büyük zorluklar içinde kendisine gönderdiği birkaç rubleyle üniversiteyi bitirinceye kadar idare edilebilecek olan Raskolnikov, hayatındaki acılara birdenbire son vermek arzusundadır. Son derece zeki ve kabiliyetli olan bu yakışıklı genç kurtuluşunu planlamakta olduğu bir cinayette görmektedir. Raskolnikov un planı, Alyona İvanovna adında tefeci bir yaşlı kadını öldürerek paralarını almaktır. Lindenmeyr, Raskolnikov un planının tam anlamıyla Napoleoncu bir özellik taşıdığını belirtir (1976). Karşı karşıya kaldığı iki olay bu planını gerçekleştirmesinde hızlandırıcı bir etkiye sebep olur. Bunlardan ilki, annesinden aldığı mektuptur. Annesi bu uzun mektubunda Raskolnikov un kız kardeşinin hizmetçilik yaptığı köşkte yaşadığı tatsız olaylardan ve kızın yaşlı ama zengin bir adam olan Lujin le evlenme kararından bahsetmektedir. İkinci olay, Raskolnikov un cinayetten önce meyhanede kulak misafiri olduğu bir öğrenciyle bir subay arasında geçen konuşmadır. Bu konuşmada öğrenci Alyona İvanovna nın öldürülmesinin toplumsal faydalarını subaya ispat etmeye girişir: Kocakarıyı öldür, parasını al, sonrada bu parayı bütün 1 Albert Camus nün Yabancı adlı romanında Batı Aydınının 20. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olduğu derin şokun izlerini gözlemlemek mümkündür. Aydınlanmanın eşitlik, özgürlük ve adalet vaatlerine, kazandığı tüm zaferlere, yaratılan aydınlanmış toplumlara rağmen gerçekleşen iki büyük dünya savaşı Batı Aydını nı derin bir şokun içine sokmuştur. Bu şok Batı Aydını nı çözümlenmeyi bekleyen pek çok soruyla karşı karşıya bırakmıştır. Cevap bulamayan sorularsa Albert Camus ve benzeri postmodern yazarları bohem bir dünyanın içine gömmüştür. Kısacası kahramanını zamanın ve mekanın tüm bağlamlarından koparan Albert Camus nün bizzat kendisi yaşamış olduğu zamanın ve mekanın bir ürünüdür.

10 1036 Devrim ÖZKAN insanlığın, herkesin yararına harca!... Ne dersin, yapacağın binlerce hayırlı işle bu küçük cinayet unutturulamaz mı? Bir varlığa karşı, fena yola dökülmekten, mahvolmaktan kurtarılmış binlerce varlık Bir ölüme karşı binlerce hayat Bu bir hesap işi!... Hem sosyal dengede bu veremli, bu aptal, bu aksi kocakarının ne değeri olabilir? Herhalde bir bitin, bir hamam böceğinin hayatından daha değerli olmasa gerek... (Dostoyevski, 1964a: 119). Raskolnikov artık kesin kararını vermiştir. Dostoyevski, Raskonilkov un işlediği cinayeti çok sayıda sosyal olayın içinde işler. Şehrin iğrençlikleri, ekonomik zorluklar, yaşamındaki insanların kendisinden bekledikleri, Raskolnilkov u bu cinayeti işlemeye iter. Cinayeti işledikten sonra büyük bir ruhsal bunalıma giren ve yaşamı vicdan azabıyla dolan Raskolnilkov, işlediği cinayetin toplumsal yönünü ele alan bir düşünce sistemi geliştirmiştir: Likürg le, Solon la, Muhammet le, Napoleon la devam eden, insanlığın bütün kurucu ve kanun yapıcıları, hiç olmazsa yeni bir konun yaparken, toplumun kutsal saydığı eski, babadan kalma kanunları çiğnedikleri için, istisnasız olarak birer suçlu idiler. Tabii bunlar kendilerine dokunduğu takdirde kan dökmekten ( hem de bazı eski kanunlara sadık kalmaktan başka suçu olmayan, tamamıyla masum kişilerin kanını dökmekten) çekinmemişlerdir. Hatta, fevkalade olan şey, bu iyiliksever kişilerden, bu insanlığın kurucularından çoğunun bilhassa korkunç kan dökücü olduklarıdır. Hulasa, ben şöyle bir sonuç çıkarıyorum: Büyükler şöyle dursun, ama toplum içinde biraz olsun sivrilenler yani küçücük bir yenilik yapma kabiliyetini gösterenler, yaradılışları icabı, mutlak - tabii az veya çok- birer cani olmak zorundadırlar (Dostoyevski, 1964b: 124). Böylelikle Raskolnikov kendi varlığını ve bu varlığının toplumsal dönüşümde etkin bir varlık olup olmadığını işlediği cinayete sorgulamaktadır. Rusya nın büyük değişimleri gerçekleştirecek olan Raskolnikov lara ihtiyacı vardır. Fakat tüm bunlara rağmen Raskolnikov niçin vicdan azabı çekmektedir? Demek ki vicdan azabı çeken Raskolnikov küçücük bir yenilik yapma kabiliyetini gösterebilenler arasında değildir. Üç Ayrı Zaman Kavrayışı Genel hatları çizilen bu üç cinayet Taras Bulba, Meursoult ve Raskolnikov un zamanını kavrayış farklılıklarıyla birbirlerinden ayrılırlar. Zamanı kavrayışlarındaki farklılıklar, cinayeti işleyiş tarzlarında, cinayeti işledikten sonra içine düştükleri ruh hallerinde, cinayeti işleme nedenlerinde ve bu nedenlerin oluşumunda su yüzüne çıkar. Taras Bulba bir premodern olarak var olanı muhafaza etme çabası içindedir. Andrey in kesin hatları çizilen yaşam tarzının dışında, bireyin kendi istenciyle gerçekleştirdiği etkinliği, var olanı yıkmaya ve yeni değerler var etmeye tekabül etmektedir. Andrey in Lehli prensese duyduğu aşkın, yurduna ve dinine olan bağlılığın önüne geçmesi Taras Bulba tarafından cezalandırılmaya mahkûmdur. Çünkü böylesi bir etkinliğe gösterilecek hoşgörü yaşamın tüm bağlamlarının ve dolayısıyla da sahip olunan her şeyin yok olmasına sebep olacaktır. Stoeber e göre Dostoyevski için güç istenci (will to power) insan yaşamını yönlendiren başlıca belirleyicidir (1994: 44). Güç istenci tarafından güdülenen Raskolnikov tasarladığı bir gelecek için cinayet işlemektedir. Alyona İvanovna nın temsil ettiği geçmiş yok edilmelidir. Gelecek ancak bu geçmişin yok edilmesi ile kurulabilir. Tasarımlanmış ve idealize edilmiş bir geleceğeyse ancak planlı davranarak ulaşmak mümkündür. Tamda bu noktada Raskolnikov un işlediği cinayetle Taras Bulba nın işlediği cinayet arasındaki en önemli farklılık ortaya çıkar. Raskolnikov cinayeti planlı bir şekilde işlerken Taras Bulba oğlunu adeta kendiliğinden öldürür. Bu kendiliğindenlik zorunluluklardan doğar. Bir plana ve tasarıma ihtiyaç duymayan kendiliğindenlik ve zorunluluk Taras Bulba nın tüm yaşamına sirayet etmiştir.

11 Realist Romandan Postmodern Romana: Roman Kahramanının Zaman Ve 1037 Raskolnikov un ve Taras Bulba nın işledikleri cinayetler arasında göze çarpan ikinci önemli farklılık: Raskolnikov un cinayeti işledikten sonra içine düştüğü ruh halindeki faciaya karşın Taras Bulba nın işlediği cinayeti gayet sakin bir şekilde karşılamasıdır. Atalarının kendisine kadar getirdiği yaşam deneyimleri ve öğretilerden güç alan Taras Bulba oğlunun cesedini gömmeden terk edecek kadar işlediği cinayetin gerekliliğinden emindir. Raskolnikov sa cinayete karar verirken, cinayeti işlerken ve cinayeti işledikten sonra hep bir tedirginlik içindedir. Raskolnikov hiçbir zaman işlediği cinayetin gerekliliğinden emin olamamaktadır. Gönül ferahlığına ancak teslim olduktan ve Sibirya ya sürüldükten sonra ulaşabilmiş olması da bu yüzdendir. Meursault ise ne Taras Bulba gibi geçmişle, ne de Raskolnikov gibi gelecekle ilişki içindedir. Hackel Meursault ile Raskolnikov arasında derin farklılıklar olduğuna dikkat çeker. Bu iki katil bambaşka dünyaların insanları ve sonuçlarıdır. Birbirinden çok farklı referanslar tarafından şekillendirilmiş olan bu katillerin yaşam karşısındaki duruşları da son derece ayrışıktır (Hackel, 1968: 209). Meursault nun tüm yaşadıkları bir şimdi içinde yaşamakta ve yok olmaktadır. Bu şimdi hem geçmişin hem de geleceğin dışlanmasıyla ve gelecekte kendisini reddedeceğini bilerek yaşanmaktadır. Böylece de işlenen cinayet bir anda gerçekleşebilmektedir. Meursault nun işlediği cinayetin elle tutulur hiçbir nedeni yoktur. Bu cinayete bir şimdi içinde, geçmişle ve gelecekle herhangi bir bağlam kurma ihtiyacı hissedilmeden, karar verilmiş ve şimdi den sonra katilde en ufak bir pişmanlık uyandırmadan unutulmuştur. Nehlyudov un yaşamına yön veren pişmanlık, Meursault için son derece yabancı bir kavramdır. Meursault bu hissizliğinin imkanını rölativist bir dünya da yaşıyor olmasından ve yaşama evreninin sınırlarının kendisiyle başlayıp kendisiyle bitmesinden almaktadır. SONUÇ Günümüz postmodern romanlarının kahramanları, bizzat yazarları tarafından bir boşluğun içine sürgün edilmiştir. Böylelikle belirli tasarıları olan ve bu tasarılarını gerçekleştirmek için azimli bir mücadele veren kahramanların yerini sürekli bir hafıza kaybı içinde, en ufak irade gücünden yoksun olan bu sürgünler almıştır. Habermas a göre edebiyat sahip olduğu tartışma platformlarıyla edebi akıl yürütmeye dayanan kamuoyunu meydana getirir. Çünkü: Bir yandan, okuduğu gibi hisseden okur edebiyatta kendisine sunulan özel, ilişki biçimlerini tekrar eder; edebiyatta uydurulan mahremiyetin içini kendi deneyimleriyle doldurur ve kendisini böylelikle sınar. Öte yandan, edebiyatta iletilen mahremiyet edebileştirilecek kıvama gelmiş öznellik, gerçekten geniş bir okuyucu topluluğuna mal olmuştur; kamusal topluluğu oluşturan özel şahıslar okudukları şeyler hakkında kamusal bir düzlemde akıl yürütürler ve bunları hep beraber geliştirdikleri aydınlanma sürecine dahil ederler (Habermas, 1999: 126). Dolayısıyla da bir boşluğun içine sürgün edilen postmodern roman kahramanıyla birlikte akıl yürüten özel şahısların oluşturduğu kamusal toplulukta aynı boşluğa sürgün edilmektedir. Böylelikle de karşılıklı bilgi üretiminin olanakları kaldırılmaktadır. Hâlbuki Giddens ın da belirttiği gibi, modernlik koşularında bilgi iddiaları döngüsel bir karakter taşır (Giddens, 1992: 176). Bu demektir ki, daha önceleri, bilginin döngüsel olmasına katkıda bulunmuş olan edebiyat, postmodern romanın kurgulamış olduğu yeni zaman ve mekân kamusal düşünüşün filizlenebileceği alanlar yaratamadığı için hem kuru ve sıkıcı bir anlatının içine düşmüş hem de öznelerarasılığın zemini olmaktan çıkmıştır. Özellikle son atmış yıllık periyotta modern dünya sisteminin neden olduğu dönüşümler toplumsal işleyişin yanı sıra kişiler arasındaki iletişim ve etkileşim süreçlerini de derinden etkilemiş bulunmaktadır. Bireyler devasa bir yapı kazanmış modern dünya sistemi karşısında

12 1038 Devrim ÖZKAN çaresizlik hissetmektedir. Bu hissiyat sanatsal ifade biçimlerinde yansımasını bulmaktadır. Giderek değişim ve dönüşümü sağlayacak özne olmaktan uzaklaşan çağdaş birey şimdi ye odaklanarak yaşamını sürdürmeye çalışmaktadır. Yaşama herhangi bir biçimde etkide bulunabilme olanağını yitirdiğini hisseden bireylerin reel gerçeklikten uzaklaşmasını sağlayan sanat eserleri çağın ruhunu yansıtmaktadır. Bir an da başlayıp sona eren ve ne öncesi ne de bir sonraki aşamasıyla bağlantısı olmayan hissiyatları temin eden eserlerin ve kahramanlarının giderek popülerleşmesi çağın yönelimlerini gösteren bir diğer olgudur. Camus un betimlediği Meursault karakteri yaşam karşısındaki çaresizliğin bir ifadesidir. Sanatın yaşamda bir iz bırakma kaygısından uzaklaşarak, bir anda başlayıp sona eren hislerin ve durumların ifadesi haline gelmesi postmodern durumun bir yansımasıdır. Bu roman kahramanlarının zaman ve mekândaki konumlarının dönüşümünde en mükemmel bir biçimde gözlemlenmektedir. KAYNAKÇA BARNHART, Joe. (1995). Tolstoy on Free Will. The Personalist Forum, Vol. 11, No. 1, pp CAMUS, Albert. (2002). Yabancı, Çeviren, Vedat Günyol. İstanbul: Can Yayınları. DOSTOYEVSKİ, Fiyodor Mihayloviç (1964a). Suç ve Ceza 1, Çeviren, Hasan Ali Ediz. Ankara: M.E.B. Yayınları. DOSTOYEVSKİ, Fiyodor Mihayloviç (1964b). Suç ve Ceza 2, Çeviren, Hasan Ali Ediz. Ankara: M.E.B. Yayınları. GIDDENS, Anthony (1992). The Consequences of Modernity, London: Polity Press. GOGOL, Nikolay Vasilyeviç,(1982). Yayınları. Taras Bulba, Çeviren, Mehmet Özgül. İstanbul: Can HABERMAS, Jürgen (1999). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü, Çeviren: Tanıl Bora & Mithat Sancar. İstanbul: İletişim Yayınları. HACKEL, Sergei. (1968). Raskolnikov through the Looking-Glass: Dostoevsky and Camus's "L'Etranger". Contemporary Literature, Vol. 9, No. 2 (Spring, 1968), pp HUDSPİTH, Sarah. (2006). Life in the Present: Time and Immortality in the Works of Tolstoy. The Modern Language Review, Vol. 101, No. 4, pp LINDENMEYR, Adele. (1976). Raskolnikov's City and the Napoleonic Plan. Slavic Review, Vol. 35, No.1, pp LUKÁCS, Georg (1987). Avrupa Gerçekçiliği, Çeviren, Mehmet H. Doğan. İstanbul: Payel Yayınevi. NORRIS, David. (2013). Writing about War: Making Sense of the Absurd in Mileta Prodanović's Novel Pleši, čudovište, na moju nežnu muziku (Dance, You Monster, to my Soft Music). The Modern Language Review, Vol. 108, No. 2, pp STERN, Daniel. (1998). The Fellowship of Men That Die: The Legacy of Albert Camus. Cardozo Studies in Law and Literature, Vol. 10, No. 2, Tenth Anniversary Volume, pp STOEBER, Michael. (1994). Dostoevsky's Devil: The Will to Power. The Journal of Religion, Vol. 74, No. 1, pp TOLSTOY, Lev Nikoloyeviç (1970). Diriliş, Çeviren, Rasim Tınaz. İstanbul: Hayat Yayınları.

13 Realist Romandan Postmodern Romana: Roman Kahramanının Zaman Ve 1039 TOLSTOY, Lev Nikoloyeviç (1991). Savaş ve Barış 4, Çeviren, Muammer Tuncer. İstanbul: Yalçın Yayınları. WERTZ, S. K. (1998). Human Nature and Art: From Descartes and Hume to Tolstoy. Journal of Aesthetic Education, Vol. 32, No., pp YOON, Saera. (2005). Transformation of a Ukrainian Cossack into a Russian Warrior: Gogol's 1842 "Taras Bulba". The Slavic and East European Journal, Vol. 49, No. 3 (Fall, 2005), pp

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel,

Detaylı

WILHELM SCHMID Arkadaşlıktaki Saadete Dair

WILHELM SCHMID Arkadaşlıktaki Saadete Dair WILHELM SCHMID Arkadaşlıktaki Saadete Dair WILHELM SCHMID 1953 te Almanya da Bavyera-Süebya (Schwaben) bölgesinde doğdu. Berlin, Paris ve Tübingen de felsefe eğitimi aldı. Çeşitli Alman üniversitelerinde

Detaylı

Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi

Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi REKABETE HAZIRLIK KENDİ YILDIZINI YAKALAMAK Prof. Dr. Acar Baltaş Psikolog 28 Şubat 2014 MOTİVASYON Davranışa enerji ve yön veren, harekete geçiren güç Davranışı tetikleme

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları günlük bakımcıya veya kreşe gidecek olan vede başlamış olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 9-14 aylık çocuklar hakkında durum ve

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI. İLKOKULU 4. SINIF İNSAN HAKLARI, YURTTAŞLIK VE DEMOKRASİ DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI. İLKOKULU 4. SINIF İNSAN HAKLARI, YURTTAŞLIK VE DEMOKRASİ DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EKİM 10-14 EKİM (4. ) EKİM 03-07 EKİM (3. ) ÜNİTE 1. İNSAN OLMAK EYLÜL 6-30 EYLÜL (. ) EYLÜL 19-3 EYLÜL (1. ) 016-017 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI. İLKOKULU İLİŞKİLEN Y4.1.1. İnsan olmanın niteliklerini açıklar.

Detaylı

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

Albert Camus Yabancı. Sevgisiz. Tolga İlikli

Albert Camus Yabancı. Sevgisiz. Tolga İlikli Tolga İlikli Albert Camus Yabancı Sevgisiz Kitabın isminin Yabancı olması ve kitabın 1957 Nobel Edebiyat ödülünü alması, anlayamadığım bir şekilde dikkatimi çekti ve tereddüt etmeden aldım. Belki de yabancı

Detaylı

SADETTİN ÖKTEN İÇİMDE AVM VAR!

SADETTİN ÖKTEN İÇİMDE AVM VAR! SADETTİN ÖKTEN İÇİMDE AVM VAR! Şehir ve Medeniyet İÇGÜDÜSEL DEĞİL, BİLİNÇLİ TERCİH: ŞEHİR Şehir dediğimiz vakıayı, olguyu dışarıdan bir bakışla müşahede edelim Şehir denildiğinde herkes kendine göre bir

Detaylı

İletişim, hem güçlerimizin farkında olmak, hem de zayıflıklarımızın üstesinden gelmek demektir.

İletişim, hem güçlerimizin farkında olmak, hem de zayıflıklarımızın üstesinden gelmek demektir. Abraham Lincoln, senin yaşındayken dedi babası çocuğuna, Okula gidebilmek için her gün 10 mil yürüyordu. Gerçekten mi? dedi çocuk ve ekledi: Tamam, fakat o senin yaşındayken de başkan oldu baba! İletişim,

Detaylı

Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi ZEÖ-II 2015

Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi ZEÖ-II 2015 Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi ZEÖ-II 2015 Ön yargı Farklılık Tutumlar Korkular Kaygılar Tabular Hoşgörü Tahammül Farklılıklar Hepimiz birbirimizden farklıyız. Aşağıdakileri kabul ettiğimizde

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da

21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da 21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da geleceğin mimarı nesiller artık bizim ellerimizde, güvenle... Keşke Hep Çocuk Kalsak! Büyüyünce ne olacaksın diye sorarlar. Oysa çocuk kalmak en güzel şey değil midir?

Detaylı

Üniversite Üzerine. Eğitim adı verilen şeyin aslında sadece ders kitaplarından, ezberlenmesi gereken

Üniversite Üzerine. Eğitim adı verilen şeyin aslında sadece ders kitaplarından, ezberlenmesi gereken Engin Deniz İpek 21301292 Üniversite Üzerine Eğitim adı verilen şeyin aslında sadece ders kitaplarından, ezberlenmesi gereken formüllerden ya da analitik zekayı çalıştırma bahanesiyle öğrencilerin önüne

Detaylı

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

"Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."

Satmam demiş ihtiyar köylü, bu, benim için bir at değil, bir dost. Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir

Detaylı

1. Soru. Aşağıdakilerden hangisi bu paragrafın sonuç cümlesi olabilir? olaylara farklı bakış açılarıyla bakalım. insanlarla iyi ilişkiler kuralım.

1. Soru. Aşağıdakilerden hangisi bu paragrafın sonuç cümlesi olabilir? olaylara farklı bakış açılarıyla bakalım. insanlarla iyi ilişkiler kuralım. 1. Soru Kitap okumak insanı özgürleştirir. Okuyan insan yeni düşünceler edinir, zihnine yeni pencereler açar. Okumak olaylara bakış açımızı bile etkiler. Kalıplaşmış salt düşünceler, yerini farklı ve özgür

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ. Nihan Demirkasımoğlu

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ. Nihan Demirkasımoğlu TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ Nihan Demirkasımoğlu 1 İçerik Sistem Kuramları Eğitime Sistem Yaklaşımı Eğitim sisteminin Alt Sistemleri Bu konu, Başaran ve Çınkır ın (2012) Türk Eğitim Sistemi ve

Detaylı

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENĐ LĐSESĐ R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 2010 2011 Kız olursa Sarin, erkek olursa Masis Erkek olursa doktor, kız olursa öğretmen KENDĐNĐ TANIMA VE MESLEK SEÇĐMĐ Sevgili veliler,

Detaylı

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur.

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur. Parti varlık sebebi, isminden de anlaşılacağı üzere, hakların savunulmasıdır. Müdafaa-i Hukuk düşüncesine göre: 1. İnsanın 2. Toplumun 3. Milletin 4. Devletin 5. Vatanın hakları vardır. Şu anda bu haklar

Detaylı

Nasıl Bir Deniz Feneriyiz?

Nasıl Bir Deniz Feneriyiz? Nasıl Bir Deniz Feneriyiz? Üniversitelerin, kültürel sermaye sinin en başında kuşkusuz bilimsel araştırmalar ve bilimsel yayınlar gelir. Kültürel sermaye ne denli yoğunlaşmış ve ne denli geniş bir alana

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Aşk Her Yerde mi? - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

Aşk Her Yerde mi? - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Aşk, üç harften oluşan, ancak herkes için ayrı bir anlam taşıyan dev bir sözcük. Yüzyıllarca şairlerin, filozofların, bilim adamlarının tanımlamaya çalıştığı, herkesin kendince yaşadığı, yaşamak istediği

Detaylı

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP:

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP: SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle

Detaylı

Dünyayı Değiştiren İnsanlar

Dünyayı Değiştiren İnsanlar Dünyayı Değiştiren İnsanlar MARIA MONTESSORI Hayatın en önemli dönemi üniversite çalışmaları değil, doğumdan altı yaşa kadar olan süredir. Çünkü bu, bir çocuğun gelecekte olacağı yetişkini inşa ettiği

Detaylı

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sınıf Nedir? Ders yapılır Yaşanır Zaman geçirilir Oyun oynanır Sınıf, bireysel ya da grupla öğrenme yaşantılarının gerçekleştiği

Detaylı

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir?

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir? Anneler Çocuklarına En Çok Niçin Kızıyor? Acıbadem Sağlık Grubu Bağdat Caddesi Tıp Merkezi psikologlarından Ayşegül Topçu Aydın ve International Hospital psikologlarından Ferahim Yeşilyurt, anneler ve

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

Kohlberg e Göre Ahlak Gelişimi Kohlberg ahlak gelişiminin gelenek öncesi, geleneksel ve gelenek sonrası olmak üzere üç düzey içinde gerçekleştiğini

Kohlberg e Göre Ahlak Gelişimi Kohlberg ahlak gelişiminin gelenek öncesi, geleneksel ve gelenek sonrası olmak üzere üç düzey içinde gerçekleştiğini Kohlberg e Göre Ahlak Gelişimi Kohlberg ahlak gelişiminin gelenek öncesi, geleneksel ve gelenek sonrası olmak üzere üç düzey içinde gerçekleştiğini öne sürmektedir. Her düzey kendi içinde iki ayrı aşamada

Detaylı

semih yalman hayal et ki ol çünkü hayalin kadarsın ve hayalin olacaksın dreamstalk hayal peşinde

semih yalman hayal et ki ol çünkü hayalin kadarsın ve hayalin olacaksın dreamstalk hayal peşinde semih yalman hayal et ki ol çünkü hayalin kadarsın ve hayalin olacaksın dreamstalk hayal peşinde Hayal ne? Hayalin ne? Hayalin yok mu? Hayalin var ama mı? Hayal varoluş sebebini bulmak demek. Ruhunun sesini

Detaylı

ÖDEV ETİĞİ VE İMMANUEL KANT

ÖDEV ETİĞİ VE İMMANUEL KANT 18. yüzyıl Aydınlanma Dönemi Alman filozofu ÖDEV ETİĞİ VE İMMANUEL KANT Yrd. Doç. Dr. Serap TORUN Ona göre, insan sadece çevresinde bulunanları kavrayıp onlar hakkında teoriler kuran teorik bir akla sahip

Detaylı

kavramının inşa edilmesi

kavramının inşa edilmesi B E N L İ K kavramının inşa edilmesi Ben kimim? Doç.Dr. Hacer HARLAK - Sosyal Psikoloji I sorular sorular - sorular Siz diğerlerinden farklı mısınız, yoksa benzer mi? Herkes için aynı kişi misiniz? (Eğer

Detaylı

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) 10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının

Detaylı

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar Sosyoloji Konular ve Sorunlar Ontoloji (Varlık) Felsefe Aksiyoloji (Değer) Epistemoloji (Bilgi) 2 Felsefe Aksiyoloji (Değer) Etik Estetik Hukuk Felsefesi 3 Bilim (Olgular) Deney Gözlem Felsefe Düşünme

Detaylı

DAVACILARIN VARLIKLI OLMALARI DESTEK TAZMİNATI İSTEMELERİNE ENGEL DEĞİLDİR.

DAVACILARIN VARLIKLI OLMALARI DESTEK TAZMİNATI İSTEMELERİNE ENGEL DEĞİLDİR. DAVACILARIN VARLIKLI OLMALARI DESTEK TAZMİNATI İSTEMELERİNE ENGEL DEĞİLDİR. (1) Ana babanın parasal durumları iyi olsa bile, ilerde birgün yardıma muhtaç olmayacaklarını önceden kestirmek olanaksız bulunmasına

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

ESTETİK (SANAT FELSEFESİ)

ESTETİK (SANAT FELSEFESİ) ESTETİK (SANAT FELSEFESİ) Estetik sözcüğü yunanca aisthesis kelimesinden gelir ve duyum, duyularla algılanabilen, duyu bilimi gibi anlamlar içerir. Duyguya indirgenebilen bağımsız bilgi dalına estetik

Detaylı

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK Matematik,adını duymamış olsalar bile, herkesin yaşamlarına sızmıştır. Yaşamın herhangi bir kesitini alın, matematiğe mutlaka rastlarsınız.ben matematikten

Detaylı

Bunu herkes yapıyor! -Gerçekten herkes mi? Nasıl korunmam gerektiğini biliyorum! -Kalbini, gönlünü nasıl koruyacaksın? www.gerçeksevgibekler.

Bunu herkes yapıyor! -Gerçekten herkes mi? Nasıl korunmam gerektiğini biliyorum! -Kalbini, gönlünü nasıl koruyacaksın? www.gerçeksevgibekler. Bunu herkes yapıyor! -Gerçekten herkes mi? Nasıl korunmam gerektiğini biliyorum! -Kalbini, gönlünü nasıl koruyacaksın? www.gerçeksevgibekler.de www.wahreliebewartet.de Avrupa ülkelerindeki gençlik denilince

Detaylı

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi ÖN SÖZ İçinde bulunduğumuz çağ bilgi çağı olarak nitelendirilmektedir. Bilginin geçmiş dönemlere göre çok hızlı artışı ve teknolojik gelişmeler toplumların sosyokültürel, ekonomik, siyasal yapılarını da

Detaylı

Gazi Mustafa Kemal Atatürk ü Ölümünün 78. Yılında Saygı ve Minnetle Anıyoruz

Gazi Mustafa Kemal Atatürk ü Ölümünün 78. Yılında Saygı ve Minnetle Anıyoruz ANMA PROGRAMI 1. Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı 4 2. Çeşitli Yönleriyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk 10 (Yrd. Doç. Dr. Levent KALYON) 1. Resimlerle Atatürk 15 2. Kendi sesiyle Atatürk 18 2 Beni görmek

Detaylı

DOÇ. DR. DOĞAN GÖÇMEN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ

DOÇ. DR. DOĞAN GÖÇMEN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ DOÇ. DR. DOĞAN GÖÇMEN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ Felsefe neyi öğretir? Düşünme söz konusu olduğunda felsefe ne düşünmemiz gerektiğini değil, nasıl düşünmemiz gerektiğini öğretir. Mutluluk

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

Kendin Olmaktan Korkma

Kendin Olmaktan Korkma Beyza Çalış 1 21201421 Ölü Ozanlar Derneği/ N.H. Kleinbaum Kendin Olmaktan Korkma Ölü Ozanlar Derneği şimdiye kadar izlediğim en duygusal filmlerden biridir. Aralıksız olarak kalıplaşmaya karşı çıkar.

Detaylı

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz.

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. Madde 1: Ben çocuğum. On sekiz yaşına kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez

Detaylı

FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ

FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ 1- Beni çok iyi tanımlıyor 2- Beni iyi tanımlıyor 3- Beni az çok iyi tanımlıyor 4- Beni pek tanımlamıyor 5- Beni zaman zaman hiç tanımlamıyor 6- Beni hiç tanımlamıyor

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

1.4.Etik Sistemleri Etik ilkelerin geliştirilmesinde temel alınan yaklaşımlar hakkaniyet ilkesi, insan hakları, faydacılık ve bireysellik

1.4.Etik Sistemleri Etik ilkelerin geliştirilmesinde temel alınan yaklaşımlar hakkaniyet ilkesi, insan hakları, faydacılık ve bireysellik 1.4.Etik Sistemleri Etik ilkelerin geliştirilmesinde temel alınan yaklaşımlar hakkaniyet ilkesi, insan hakları, faydacılık ve bireysellik ilkeleridir. Hakkaniyet, bütün kararların tutarlı, tarafsız ve

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları çocuk bakım evi yolunda olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 2-3 yaşındaki çocuk hakkında durum ve gelişim görüşmesi Çocuk bakım

Detaylı

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE? ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde

Detaylı

FARKINA VARMADAN ÇOCUĞUMUZ ÜZERİNDE YARATTIĞIMIZ OLUMSUZ ETKİLER

FARKINA VARMADAN ÇOCUĞUMUZ ÜZERİNDE YARATTIĞIMIZ OLUMSUZ ETKİLER Çocuğunuza uyguladığınız: - "Ölsem de kurtulsam şu sıkıntılardan", - "Zırlayıp durma, yoksa dilencilere veririm seni", - "Şu heriften boşanıp, sizi terk edeyim de görün", - "Bu evde, biraz da beni düşünen

Detaylı

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 8 Ağustos 2011 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28019 İzmir Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Örnek Araştırma Tek Ebeveynli Aileler

Örnek Araştırma Tek Ebeveynli Aileler Örnek Araştırma Tek Ebeveynli Aileler 9 Kasım 2010 Nobody s Unpredictable Çalışmanın Amacı 2010 Ipsos Türkiye de boşanma, ayrılık, ya da vefat nedeniyle ebeveynlerden birinin yokluğunun psikolojik ekonomik

Detaylı

A: Algılama gücü ve mantık yürütme kabiliyeti yüksek kişiliği temsil eder.

A: Algılama gücü ve mantık yürütme kabiliyeti yüksek kişiliği temsil eder. Karşınızdaki kişinin ismine bakarak onun hakkında fikir sahibi olabilirsiniz. Bunun için söz konusu isimdeki fiziksel, zihinsel, duygusal, ruhsal enerji sembollerinin açıklamalarına bakmak gerek. İsimdeki

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz.

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz. ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Aralık 2014-23 Ocak 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ. Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi

Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ. Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi GERÇEĞİ TÜMÜYLE ELE ALIP İNCELEYEN VE BUNUN SONUCUNDA ULAŞILAN BİLGİLERİ YORUMLAYAN VE SİSTEMLEŞTİREN

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

02/17 Jelinek, Hauschildt, Moritz, Okyay, & Taş HOŞGELDİNİZ. Depresyon Tedavisinde Metakognisyon Eğitimi (D-MCT)

02/17 Jelinek, Hauschildt, Moritz, Okyay, & Taş HOŞGELDİNİZ. Depresyon Tedavisinde Metakognisyon Eğitimi (D-MCT) 02/17 Jelinek, Hauschildt, Moritz, Okyay, & Taş ljelinek@uke.de HOŞGELDİNİZ Depresyon Tedavisinde Metakognisyon Eğitimi (D-MCT) D-MCT: Uzay Pozisyonu Günün Konusu Davranış Hafıza Depresyon Denken Duyguların

Detaylı

İnsanı insan yapan değerlere odaklanılmalıdır. İnsan olmak nedir? sorusuna cevap aranmalıdır.

İnsanı insan yapan değerlere odaklanılmalıdır. İnsan olmak nedir? sorusuna cevap aranmalıdır. 4. EKİM 3. 2. EYLÜL-EKİM 1. YARIMBAĞ İLKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 4-B. SINIFI İNSAN HAKLARI, YURTTAŞLIK VE DEMOKRASİ DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI I.ÜNİTE: İNSAN OLMAK 1.1. İnsan olmanın

Detaylı

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma; kelimeleri, cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme, algılama, kavrama

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak OYUN VE ÇOCUK Oyun oynamak çocukluk çağına özgü psikolojik, fizyolojik ve sosyal içerikli bir olgudur. Oyun hem zihinsel gelişimin aynası olan hem sosyal becerilerin öğrenildiği hem de duygusal boşalımın

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

ÇOCUKLARDA BENLİK SAYGISI GELİŞİMİ

ÇOCUKLARDA BENLİK SAYGISI GELİŞİMİ ÇOCUKLARDA BENLİK SAYGISI GELİŞİMİ 1 Sevgili Velilerimiz; İstanbul Üniversitesi Vakfı Adıgüzel İlkokulu/Ortaokulu Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Birimi olarak bu postamızda Çocuklarda Benlik Saygısı

Detaylı

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK)

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) Özel Ata Anadolu Lisesi Müdürü Bahriye Aksoy un başkanlığında Sosyal ve Fransızca Bölüm öğretmenleri Değerler Eğitimi nde yapacakları görevleri ve kendilerine yardımcı olacak

Detaylı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı 6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) ve Uluslararası Sosyal Güvenlik Teşkilatı(ISSA) işbirliği ile Stratejik İnsan Kaynakları Politikaları ve İyi Yönetişim

Detaylı

SEVGİNİN GÜCÜ yılında Manisa da doğan İlhan Berk, Türk şiirinin en üretken, usta şairlerinden

SEVGİNİN GÜCÜ yılında Manisa da doğan İlhan Berk, Türk şiirinin en üretken, usta şairlerinden Kavrama 1 ECE KAVRAMA 21102516 TURK 101 Ali TURAN GÖRGÜ SEVGİNİN GÜCÜ 1918 yılında Manisa da doğan İlhan Berk, Türk şiirinin en üretken, usta şairlerinden biridir. Şiirlerinde genellikle değişim içinde

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

BÖLÜM 1. İLETİŞİM, ANLAMA VE DEĞERLENDİRME (30 puan) Metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız. MUTLULUK HİKAYESİ

BÖLÜM 1. İLETİŞİM, ANLAMA VE DEĞERLENDİRME (30 puan) Metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız. MUTLULUK HİKAYESİ BÖLÜM. İLETİŞİM, NLM VE DEĞERLENDİRME ( puan) Metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız. MUTLULUK HİKYESİ 8 Hayatı boyunca mutlu olmadığını fark eden bir adam, artık mutlu olmak istiyorum demiş ve aramaya

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ FELSEFE

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ FELSEFE YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ FELSEFE SORU 1: Tüm uzmanların aynı görüşte olmaları hepsinin birden yanılmaları anlamına da gelebilir. Bu görüşe bilim tarihinden bir örnek veriniz ve bilgi kuramı açısından

Detaylı

Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı

Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı Atatürk ün Kişisel Özellikleri Atatürk cesur ve iyi bir liderdir Atatürk iyi bir lider olmak için gerekli bütün özelliklere sahiptir. Dürüstlüğü ve davranışları ile her zaman örnek olmuştur. Gerek devlet

Detaylı

MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR Mit, Mitoloji, Ritüel DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Kelime olarak Mit Yunanca myth, epos, logos Osmanlı Türkçesi esâtir, ustûre Türkiye Türkçesi: söylence DR. SÜHEYLA SARITAŞ

Detaylı

ANA SINIFI PYP VELİ BÜLTENİ. (19 Aralık Şubat 2017)

ANA SINIFI PYP VELİ BÜLTENİ. (19 Aralık Şubat 2017) ANA SINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (19 Aralık 2016-10 Şubat 2017) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

SCA Davranış Kuralları

SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA paydaşları ile değer yaratmaya, çalışanları, müşterileri, tüketicileri, hissedarları ve diğer iş ortaklarıyla saygı, sorumluluk ve mükemmelliğe dayanan

Detaylı

ANKET DEĞERLENDİRME RAPORU. Ankete Katılan Toplam Kişi Sayısı :1426. Cinsiyetiniz?

ANKET DEĞERLENDİRME RAPORU. Ankete Katılan Toplam Kişi Sayısı :1426. Cinsiyetiniz? ANKET DEĞERLENDİRME RAPORU Ankete Katılan Toplam Kişi Sayısı :1426 Cinsiyetiniz? Medeni durumunuz? Eğitim durumunuz? Üniversitede her düzeydeki yöneticiler, kurumla ilgili görevlerinde başarılıdır. Yöneticiler,

Detaylı

Bir gün insan virgülü kaybetti. O zaman zor cümlelerden korkar oldu ve basit ifadeler kullanmaya başladı. Cümleleri basitleşince düşünceleri de basitleşti. Bir başka gün ise ünlem işaretini kaybetti. Alçak

Detaylı

ViZYON BELİRLEME ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Mustafa YILMAZ- Uzman (PKB)

ViZYON BELİRLEME ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Mustafa YILMAZ- Uzman (PKB) ViZYON BELİRLEME ÇALIŞMASI Hazırlayan: Mustafa YILMAZ- Uzman (PKB) Strateji seçimi İş konuşmak için bir kamp yerini seçen iki rakip firma yöneticisinin karşısına bir ayı çıkar. Yöneticilerden biri hemen

Detaylı

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul.

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRMESİ Devrim ERTÜRK Araş. Gör., Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü. Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. Beden konusu, Klasik

Detaylı

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme: Kişide istediği sonuca ulaşmak amacıyla hareket etmesini engelleyecek çeşitli eksiklikleri tamamlamasını sağlayacak bir süreç Hayatın her sürecinde öğrenme İşyerinde

Detaylı

İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim

İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim İktisat Tarihi I 6-7 Ekim Giriş İnsanoğlu dünyada var olduğundan bugüne değin hayatını devam ettirebilmek için üretim ve tüketim faaliyeti içinde olmuştur. İktisat tarihi üzerindeki önemli bir problemli

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Prof. Dr. Münevver ÇETİN

Prof. Dr. Münevver ÇETİN Prof. Dr. Münevver ÇETİN LİDERLİKLE İLGİLİ TANIMLAR Yönetim bilimcilerin üzerinde çok durdukları kavramlardan biri de liderliktir. Warren Bennis in belirttiği gibi, liderlik, üzerinde çok durulan, yazılan

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ YABANCI DĠLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK PROGRAMI ÖĞRENCĠ EL KĠTAPÇIĞI

ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ YABANCI DĠLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK PROGRAMI ÖĞRENCĠ EL KĠTAPÇIĞI ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ YABANCI DĠLLER YÜKSEKOKULU HAZIRLIK PROGRAMI ÖĞRENCĠ EL KĠTAPÇIĞI Bir dil bir insan, iki dil iki insan Türk Atasözü With languages, you are at home anywhere. Edward De Waal ''Dil

Detaylı

Sayın Başkanım, Sayın Müdürüm, Protokolümüzün Değerli Mensupları, Çok kıymetli Hocalarım, Değerli Öğrenci Arkadaşlarım, Velilerimiz

Sayın Başkanım, Sayın Müdürüm, Protokolümüzün Değerli Mensupları, Çok kıymetli Hocalarım, Değerli Öğrenci Arkadaşlarım, Velilerimiz Sayın Başkanım, Sayın Müdürüm, Protokolümüzün Değerli Mensupları, Çok kıymetli Hocalarım, Değerli Öğrenci Arkadaşlarım, Velilerimiz ve Özellikle Canım Annem 1 Üniversite tercihlerini yaptığımız zaman,

Detaylı

E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu

E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar Serdar Katipoğlu giriş Aydınlanma dönemin insanlığa ve uygarlığa kazandırdığı ve bizim de bugün içinde sektör olarak çalıştığımız kütüphaneler 90 lı yıllardan beri kendi

Detaylı

Başbakan Yıldırım, 39. TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği ne gelen çocukları kabul etti

Başbakan Yıldırım, 39. TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği ne gelen çocukları kabul etti Başbakan Yıldırım, 39. TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği ne gelen çocukları kabul etti Nisan 20, 2017-11:17:00 Başbakan Binali Yıldırım, Çankaya Köşkü'nde, 26 ülkeden, "39. TRT Uluslararası 23 Nisan

Detaylı

Woyzeck: Öğleyin güneş tepeye çıkıp da dünya ateşe düşmüş gibi yanmaya başlayınca, işte o zaman korkunç bir ses bir şeyler diyor bana.

Woyzeck: Öğleyin güneş tepeye çıkıp da dünya ateşe düşmüş gibi yanmaya başlayınca, işte o zaman korkunç bir ses bir şeyler diyor bana. Konu: "Woyzeck ve "Matmazel Julie Adlı Eserlerde Kullanılan İmge ve Simgelerin Eserlerin Tezlerine Katkısı Adı-Soyadı: Halil İbrahim Yüksel No: 149 Sınıfı: 11-D WOYZECK VE MATMAZEL JULIE DE İMGE VE SİMGE

Detaylı

LİSE REHBERLİK SERVİSİ

LİSE REHBERLİK SERVİSİ LİSE REHBERLİK SERVİSİ Verimli Ders Çalışma Ders çalışma konusunda bir çoğunuz da çeşitli şikayetler vardır. Bir kısmınız ders çalışmaya başlamakta güçlük çekerken Bir kısmınız çalışma esnasında derse

Detaylı

BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM. Jean Piaget ve Jerome Bruner. Dr. Halise Kader ZENGĠN

BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM. Jean Piaget ve Jerome Bruner. Dr. Halise Kader ZENGĠN BĠLĠŞSEL GELĠŞĠM Jean Piaget ve Jerome Bruner Biliş ne demektir? Biliş; düşünme, öğrenme ve hatırlama süreçlerine denir. Bilişsel gelişim neleri kapsar? Bireydeki akıl yürütme, düşünme, bellek ve dildeki

Detaylı

Mitosta, arkaik anaerkil yapı Ay tanrıçalığı ile Selene figürüyle sürerken, söylencenin logosu bunun tersini savunur. Yunan monarşi-oligarşi ve tiran

Mitosta, arkaik anaerkil yapı Ay tanrıçalığı ile Selene figürüyle sürerken, söylencenin logosu bunun tersini savunur. Yunan monarşi-oligarşi ve tiran Ay tanrıçası Selene, Yunan mitolojisinde, Güneş tanrısı Helios un kız kardeşidir. Ay ı simgeler. Selene de Helios gibi bir arabayla dolaşırdı. Selene nin arabasını iki at, katır ya da boğa çekerdi. Zeus

Detaylı

İsa Mesih elçilerini seçiyor

İsa Mesih elçilerini seçiyor İsa Mesih elçilerini seçiyor BU ÇAĞIRIDA ÖNEM TAŞIYAN İLKELER A. Giriş Markos 3:13-18: İsa dağa çıkarak istediği kişileri yanın çağırdı. Onlarda yanın gittiler. İsa bunlardan oniki kişiyi yanında bulundurmak,

Detaylı