Sayın Dr. Ömer MADRA, Gazeteci Yazar ve Açık Radyo Yönetmeni

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sayın Dr. Ömer MADRA, Gazeteci Yazar ve Açık Radyo Yönetmeni"

Transkript

1 Sayın Dr. Ömer MADRA, Gazeteci Yazar ve Açık Radyo Yönetmeni 4 Temmuz 28 tarihinde saat 22: de NTV de, Sayın Oğuz Haksever in düzenleyip yönettiği, Küresel Gerçekler: Yarın İçin Şimdi adlı açık oturumda; uygarlıklar yaratan ve 21.yüzyılda da aynı işlevi sürdüren KÖMÜR konusunda, sadece internet bilgi kırıntılarından hareket ederek yapmış olduğunuz bilim dışı açıklama ve ileri sürdüğünüz tüm değerlendirmelerinizin hiçbirine, yıllarca bu sektörde bilim üreterek kömürün taşıdığı işlevleri ortaya koyan bilim adamları olarak, katılmadığımızı burada belirtmek isteriz. Böylesi bilimdışı bir üslûp kullanarak yapmış olduğunuz açıklama ve değerlendirmelerinizi derin üzüntüyle karşıladığımızı özellikle vurgulamak isteriz. Enerji konusunun gerek küresel ölçekte ve gerekse Türkiyemiz açısından, bilimsel ve teknik olarak araştırılması, politika üretimi ve sürdürülebilir kalkınmada enerji ve çevre konularında uzun yıllardır çalışmaktayız. Bu çalışmalarımız, kitap ve teknik raporlar halinde kamuoyunun dikkatlerine sunulmuştur (Arıoğlu-Yüksel, 1984; Arıoğlu-Tokgöz, 1993; Arıoğlu, 1994, 1996; Tokgöz-İzibelli, 1995; Arıoğlu-Yılmaz, 1997-a,b,c,d, 21, 22 a,b,c; Önder-Arıoğlu-Yılmaz-23; Yılmaz-Arıoğlu-23; Yılmaz-23; Tokgöz-25 a,b; Tokgöz, 26; Tokgöz-27a,b; Tokgöz, 28 ve M.M.O., 28). Akademik ve mesleki sorumluluğumuz gereği, konu ile ilgili önemli bazı analitik irdeleme ve değerlendirmelerimizi dikkatlerinize sunuyoruz: Dünyada fosil yakıtlardan kömürün, petrol ve doğal gaz rezervlerine göre daha eşit oranda dağıldığı, enerji kaynakları olmayan ya da kısıtlı olan veya tükenme sınırına ulaşmış olan ülkeler için giderek önem kazandığı bir gerçektir [(Şekil 1(a), Arıoğlu, 1994, 1996; Tokgöz, 25, 27 a,b ve 28]. Dünya kömür rezervi toplamı (taşkömür + linyit) 97.3 milyar ton, toplam kömür üretimi ise 4.9 milyar ton olarak rapor edilmektedir (IEA, 27-c). Dünya kömürlerinin statik ömrü 18 yıl, dinamik ömrü ise yaklaşık 152 yıl olarak hesaplanmaktadır. Dinamik ömür, petrolde 49 yıl, doğal gaz da ise 38 yıl olarak hesaplanmaktadır [(Şekil 1(b) Tokgöz, 25, 27 a,b ve 28; Arıoğlu 1994 ve 1996;]. Gerek rezerv boyutu gerekse coğrafi bölge itibarıyla petrol ve doğalgaza oranla gerek dünyada gerekse ülkemizde de çok daha yaygın bulunan kömürün, 2 li yılların ortaları ve sonrasında da birincil enerji kaynakları arasında güçlü bir konumu olacağı gerçeği burada oldukça önemlidir. Bu gerçeği özellikle, ilgili programda tarafınızdan Dünyada ve Türkiye de yeterli kömür rezervlerinin olmadığı yönünde ileri sürdüğünüz yanlış değerlendirmenize, yeterli ve gerekçeli bir yanıt olarak dikkatlerinize sunuyoruz. Ülkemizdeki kömür rezervi ise son arama çalışmalarıyla toplam 9 milyar tonun üzerinde olup, dinamik ömrü ise yaklaşık 8-1 yıl ile ülkemizin enerji ihtiyacına cevap verebilecek büklüktedir. Bu rakamların sondaj ve aramalarla daha da artacağı yönünde önemli bulgular vardır (MTA, 1993 ve 22). Dünyada fosil yakıtla çalışan termik santraller verimlerine (η) göre incelendiğinde; Rusya : % , CIS: % , Orta ve Doğu Avrupa: % gibi oldukça düşük verimlerle çalıştırılmaktadır. Bu düşük verim, rehabilite edilemeyen termik santralların

2 eski yakma teknolojilerinden kaynaklanmakta ve CO 2 emisyonunu da arttırmaktadır [Şekil 1(c)] (Tokgöz, 21, 25, 27a ve 27b ) yılları arası dünya elektrik enerjisi üretim projeksiyonunu incelendiğinde; özellikle kömürün birincil enerji kaynakları arasında ön plana çıktığı açıkça görülmektedir (Bkz. Şekil -1d). Doğalgaz da ise, 22 yılına kadar üretimin artacağı ve anılan bu yılda mevcut rezervlerindeki dinamik ömrüne bağlı tükenme ile bir kırılma noktasından sonra gerileyeceği görülmektedir (Bkz. Şekil -1d). (Bkz. Arıoğlu-Yüksel, 1984; Arıoğlu- Tokgöz, 1993; Arıoğlu, 1994, 1996; Tokgöz-İzibelli, 1995; Arıoğlu-Yılmaz, 1997-a,b,c ve d, 21, 22 a,b,c; Önder-Arıoğlu-Yılmaz, 23; Yılmaz-Arıoğlu-23; Yılmaz, 23; Tokgöz, 25-a,b, Tokgöz, 26, Tokgöz, 27-a,b ve Tokgöz, 28 ). Özellikle Çin in kömürde %1.55 olan rezerv kullanım oranı [(üretim/rezerv)x1] ile kömür üretiminde dünyada ilk sırada, ürettiği CO 2 emisyonu ile ABD den sonra 4.8 milyar ton mertebesiyle de ikinci sırada yer almaktadır. Çin in 24 yılı değerinin CO 2 emisyonunun 199 yılına göre artış oranı ise % 112 (1.12 kat) olarak hesaplanmıştır. Hindistan, Çin den sonra dünyada ikinci sırada yer alan kömür üretici ülkedir. Hindistan ın kömür rezerv kullanım oranı ise %.45 dir. Türkiye nin rezerv kullanım oranı ise %.4 mertebesindedir. Çin ve Hindistan, Kyoto sözleşmesine imza koymayan ülkeler arasındadır. 25 yılında milyar ton olan dünya toplam CO 2 emisyonunun yaklaşık %1 ini (241.9 milyon ton) Türkiye üretmiştir. Türkiye nin son 15 yılda ( döneminde) ürettiği toplam 2.85 milyar ton CO 2 emisyonunu, ABD sadece 6 ayda, AB ise 1 yıl içinde üretmiştir (Şekil 1) yılları dünya CO 2 emisyonu yaklaşık milyar ton olarak kestirilmiştir yılları hedeflenen emisyon indirimi 1.88 milyar ton CO 2 olarak hesaplanmıştır (Tokgöz, 27a ve 27b) [Şekil 1(e)]. 25 yılında Türkiye 3.4 ton CO 2 / fert mertebesiyle, 4.22 ton CO 2 / fert olan dünya ortalamasının yaklaşık 1.5 kat altında yeralmıştır. Burada dikkat çeken önemli bir husus; Avustralya ve AB üyesi 7 ülkenin fert başına CO 2 emisyonları Türkiye den oldukça yüksek olmasına karşılık; Portekiz (+%27), Yunanistan (+%25), İspanya (+ % 15), İrlanda (+ %13), İzlanda (+%1), Avustralya (+%8), İsveç (+%4) ve Norveç in (+%1) yük paylaşımı ndan (burden sharing) yararlandırılıp emisyon artımına izin verilmesidir. Türkiye bu durumu, Kyoto sözleşmesine imza koymadan önce olası yükümlülükleri açısından dikkatle gözden geçirmelidir. Türkiye de döneminde salınan toplam 2.85 milyar ton CO 2 emisyonun.93 milyar tonu ormanlarımız tarafından bağlanmıştır (Şekil 2). Elektrik üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonunda, özellikle 1997 yılı sonrası üretilen - bağlanan değerler arasındaki paralellik veya bire-bir ölçeğe yakın bir ilişki son derece dikkat çekicidir. Diğer bir anlatımla, ormanlarımız elektrik enerjisi üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonunu tamamını bağlayabilmiştir.

3 [η], TERMİK SANTRAL VERİMLERİ, (%) (c) [η]min=25.5 [η]max= 21.2 [η]min=16.7 [η]min= 42.1 % [η]max= 37.7 % 4 TURKİYE RUSYA OECD PASİFİK [η]= 29 (min) - 34(max) % [η] max= 28. % ORTA VE DOĞU AVRUPA 5 [η]max= 39.4 [η]min= 36.8 % [η] max= 26. % 1 CIS [η]min= 19.4 AVRUPA ABD [η] max= 36.6 % 1. [η] = 61.8e -,43[C], r 2 = [η] = 45.42e -,75[C], r 2 = [η] = 14.25e,32[C], r 2 = [η] = 32,768e,13[C], r 2 =, [η] = 91,63e -,114[C], r 2 =,71 6. [η] = 5.76e -,7[C], r 2 = [C], TERMİK SANTRAL KAPASİTESİ, (GWe) t = (1 / a) x ln [ (a x R / P) +1 ] 3 [η]min= 33.9 % 6 DÜNYA ELEKTRİK ÜRETİMİ (x Milyar KWh) (d) KÖMÜR DOĞAL GAZ PETROL CO2 EMISYONU (Gt = Milyar ton) CO 2 =.29[t] [t] r = HEDEFLENEN İNDİRİM (28-212) = 1.88 Gt CO PROJEKSİYONU KYOTO PARTİLERİNİN HEDEFLEDİĞİ İNDİRİM (e) DÜNYA ÜLKELERİ CO 2 EMİSYON İSTASYONLARI VE ÜRETİMLERİ (25) (t =1) (t =14) YILI KYOTO ANTLAŞMASI DÜZEYİ [t], DİNAMİK ÖMÜR (yıl) [R D.GAZ] =154x1 9 ton (b) [t KÖMÜR ] = 152 yıl [t PETROL] = 49 yıl [t D.GAZ] = 38 yıl [R PETROL] = 25x x1 9 varil (211x 1 9 tce) [R], REZERV (x1 9 ton) PETROL DOĞAL GAZ x1 9 varil (248x1 9 tce) KÖMÜR a = 1.5 % a = 2.5 % a = 3. % a = Üretim artış hızı, (%) P = Üretim miktarı, (ton/ yıl) [R kömür] = 97x1 9 ton Dünya CO 2 Emisyon İstasyonları WORLD STATIONARY ve Üretimleri EMISSIONS (Mt CO2/yıl) (milyon ton/year) KUZEY AMERİKA 6.71 Gt (24) 6 76 G t (25) AVRUPA(27) 4.12 Gt (24) 4.8 Gt (25) TÜRKİYE.29 G t (IEA-26).241 G t (TURKSTAT- 26) RUSYA : 1.52 Gt (24) 1.54 Gt (25) GÜNEY ASYA India: 1.1 G t (24) 1.15 G t (25) PASİFİK Japonya: 1.2 Gt (24) 1.21 Gt (25) DOĞU ASYA China: 4.8 Gt (24) 5.1 Gt (25) (a) KUZEY AMERİKA ORTA VE GÜNEY AMERİKA PETROL 11.6x1 9 vrl D.GAZ 751.6x1 9 vrl KÖMÜR x1 9 vrl BATI AVRUPA ORTA -DOĞU AVRUPA ve BDT AFRİKA AFRICA ORTA DOĞU 995.4x1 9 varil (24 x 1 9 tce) ASYA DEĞERLENDİRME NOTLARI: TOPLAM CO 2 ÜRETİCİ KAYNAK İSTASYONU(2) = adet (>.1 Mt CO2/yıl) TOPLAM CO 2 ÜRETİMİ (25) = Gt CO 2 (IEA, 27) TOPLAM CO 2 ÜRETİMİ (2) = 23.5 Gt CO 2 FOSİL YAKIT BAZLI TOPLAM SANTRAL SAYISI(2) = adet FOSİL YAKIT BAZLI TOPLAM CO 2 ÜRETİMİ (2) = Gt CO 2 (1Gt=1milyar ton) Dünyada.1 milyon tondan daha fazla CO 2 üreten fosil yakıt (kömür, doğal gaz, petrol) bazlı istasyon sayısı toplam 7887 adettir. Bu toplamın % 63 ünü enerji santralları, %15 çimento sanayi, % 8 rafineriler, % 6 petrokimya, %3.4 demir çelik sanayi oluşturmaktadır. 25 yılında, dünya toplam CO 2 emisyon üretimi Gt (milyar ton) olarak gerçekleşmiştir (IEA-27). Türkiye bu üretimden yaklaşık.29 milyar ton (IEA-27) ile %.88 (~% 1) gibi oldukça düşük bir pay almıştır (LUCF indirimi hariç). Dünyada büyük oranda CO 2 emisyonu üreten belli başlı ülkeler 25 yılı verilerine göre sırasıyla: ABD: 5.82 Gt, Çin: 5.1 Gt, Avrupa (27 ülke): 4.8 Gt, Rusya: 1.54 Gt, Japonya: 1.21 Gt, Hindistan 1.15 G t. N. TOKGOZ Şekil yılına ait, dünya fosil enerji kaynaklarının rezerv - üretim - tüketim büyüklükleri ile CO 2 emisyonlarının genel bir değerlendirmesi (Tokgöz,27 ve 28).

4 4 Σ SALINAN GHG = 3.58 milyar ton ( Dönemi) CO2 EMISYONU ( Milyon ton) Σ SALINAN CO = 2.85 milyar ton ( Dönemi) Σ (BAĞLANAN CO 2 ) LUCF =.93 milyar ton ( Dönemi) "LUC F" TARAFINDAN BAĞLANAN CO 2 EMISYO NU "LUCF " TARAFINDAN BAĞLANAN Σ CO 2 =.93 milyar ton ( dönemi) 5 ELEKTRİK ÜRETİMİNDEN KAYNAKLANAN CO 2 EMISYONU YILLAR N. TOKGÖZ Şekil 2. Türkiye nin 26 yılı GHG verilerine göre döneminde üretilen-bağlanan" CO 2 emisyonları ile elektrik üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonları (LUCF: Arazi Kullanımında Değişim ve Ormancılık) (Tokgöz, 27ave b) Küresel ve bölgesel coğrafyalar açısından değerlendirildiğinde; kömürün, petrol ve doğal gaz rezervlerine göre daha eşit oranda dağıldığı, enerji kaynakları olmayan ya da kısıtlı olan veya tükenme sınırına ulaşmış olan ülkeler için olağanüstü önem kazandığı bir gerçektir. Kömür ve su, ülkemizin de önemli ve yerli birincil enerji kaynaklarıdır. Kömüre dayalı termik santrallar için gerekli yakıt ihtiyacı kendi öz kaynaklarımızdan sağlandığında enerji arzı, daha güvenilir ve ucuz olmaktadır. Daha da önemlisi, kömürün maliyeti için ödenen paralar yurt içinde kalarak katma değer yaratmaktadır. Doğal gazda ise, son derece riskli ve bölgesel ilişkilerde baskı yaratıcı yabancı kaynak bağımlılığı ile durum bunun tam tersidir. Burada, Kyoto Protokolünün koyduğu kurallarla taraf ülkeleri enerji, sanayi, ulaşım ve tarım politikalarında fosil yakıt bağımlılığını azaltmaya zorlayan bir yaptırımlar bütünü olduğu ve Türkiye nin Kyoto protokolünü imzalayarak taraf olması durumunda; Kyoto madde 2 paragraf 1-a (v) e göre termik santraller, çimento fabrikaları rafineriler gibi sera gazı salımı yoğun olan sektörlere hiçbir teşvik, vergi muafiyeti, sübvansiyon vb. verilemeyeceği gerçeği de gözardı edilmemelidir. Zira bu durum, kısa veya uzun vadede gerçekleştirilecek mevcut santrallarımızın temiz yakma teknolojileriyle CO 2 salımlarını azaltacak şekilde yeniden yapılandırılmalarını engellemekle kalmayıp, Türkiye de bugün için % 25-3 arasında gerçekleşen kömüre dayalı enerji eldesini de ortadan kaldıracaktır. Bu durum ise, ülkemiz için ithâl kaynağa (özellikle doğal gaza) daha fazla yatırım ve daha fazla dış borca yönlenmek demektir. Yine ilgili programdaki tartışma sırasında, çevre ile ilgili olarak, temiz kömür teknolojisinin olmadığı tarafınızdan ifade edilmiştir. Gerek dünyada gerekse ülkemizde, çevre sorunları açısından uygun yöntemler ile uygun sınır değerleri sağlayacak kömür hazırlama, yıkama ve yakma konuları yanında, özellikle CO 2 emisyonunun termik santral baca gazlarından yakalanması ve depolanması (CO 2 Capture and Storage, see in IPCC, 25) konusunda oluşturulan son teknolojik birikimlerin de hızla artması, kömürün

5 önümüzdeki yüzyılın en gözde enerji kaynağı olacağı yönünde çok kuvvetli bilimsel bir bulgudur (Bkz,; Tokgöz, 28; MMO, 28; IEA, 27, a,b,c; Tokgöz, 27 a ve b; Tokgöz, 25 a ve b; IPCC, 25; Arıoğlu-Yılmaz, 22 c, Tokgöz 21). CO 2 salımlarını azaltacak teknolojiler konusunda ülkemizde özellikle, CO 2 in yeraltında depolanabilirliği ile ilgili ciddi bilgi noksanı vardır. Öncelikli olarak, CO 2 in yeraltında depolanmasında jeolojik depolama saha envanterinin ivedilikle oluşturulması kaçınılmazdır. Bu amaçla, MTA ve TPAO nun bugüne kadar gerçekleştirdiği 8-1 m den daha derin sondajlar bu konu kapsamında titizlikle irdelenmelidir. Özellikle karstik oluşumlar, tuzlu formasyonların yeraldığı derin sedimanter oluşumlar, bazalt ve organik materyal olarak şeyller, ekonomik olarak işletilemeyen kömür damarları, üretimi sona ermiş yeraltı maden işletmeleri, bu açıdan elverişli ortamlar olarak dikkat çekmektedirler. Ülkemizin gerek makro ekonomik ölçekte, gerekse enerji konusunda büyük ölçüde dışa bağımlı olduğu bilinmektedir. Ve bu bağımlılık, yıldan yıla artan bir trendle bugün için % 7 mertebesini aşmıştır. Bu önemli tespit gözönünde tutulduğunda; ülkemizin mevcut ulusal enerji kaynakları olan kömür, su ve jeotermal, rüzgar ve güneş, vb (yenilenebilir enerji) kaynaklarını, jeopolitik ve jeostratejik konumu gereği arz güvenliği açısından öncelikli ve maksimum ölçüde kullanmak zorundadır. Bizim çok uzun yıllardan beri yaptığımız tespitlere göre, doğalgaz ve petrol üretimi orta vadede devam edecektir. Fakat bunların üretim maliyetlerinin ne olacağı konusu önemle irdelenmelidir. Üretim maliyetlerinin gerek yakın gerekse orta vadede bu her iki enerji kaynağı için uluslararası piyasada artacağı yönündedir. Nitekim, süregelen fiyat artışları da bunun açık bir göstergesidir. Yine burada bir fikir vermek açısından, enerjide birim maliyetleri ve ulusal ekonomik kayıplarımızı somut olarak irdeleyip ortaya koymak zorunda olduğumuzu burada önemle belirtmek isteriz. Bu konuda yaptığımız bir önemli değerlendirmeyi burada dikkatlerinize sunarak Sizinle paylaşmak isteriz. Aşağıdaki Şekil-3, yılları arasında birim enerji üretim maliyetlerini (cent/kwh) enerji kaynağı bazında ortaya koyan ve doğal gazdaki akıl dışılığı belgeleyen önemli bir değerlendirmedir. Net Birim Enerji Üretim Maliyeti (cent/kwh) Oranlar (%) İTHÂL ELEKTRİK (3.62 cent/kwh) (2) Başa baş doğrusu = 1 LİNYİT Sıvı Yakıt Linyit Doğal gazın kullanımına başlanması (1986) SIVI YAKIT DOĞALGAZ MOBİL SANTRALLAR (12.8 cent/kwh) 2) OTOPRODÜKTÖRLER (5.3 cent/kwh) (2) Doğalgaz Linyit Çeşitli Giderler (% 6) Malzeme (% 3) İşçilik (% 15) Amortisman (% 17) LİNYİT DOĞALGAZ Amortisman (% 7.8) Çeşitli Giderler (%.7) Yakıt (% 89.7) Yakıt (% 59.4) Vergi (%.2) 1995 yılı sonrası linyit ile doğalgazın birim enerji üretim maliyeti, linyitin lehine artmaya başlamıştır. Şekil 2. Türkiye de döneminde enerji kaynaklarına göre birim enerji maliyetleri (cent/kwh) (Kaynak: Arıoğlu-Yılmaz, 22-c; Tokgöz, 25 b)

6 Bir ülkenin kalkınma sürecini tamamlamadan sürdürülebilirlik ilkesinden söz etmesi veya bu ilkeyi enerji ve çevre konularına taşıması doğru bir yaklaşım kabûl edilemez. Ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde sürdürülebilirlikten önce kalkınmadan söz etmek için doğal kaynaklarımızın üretiminde yatırımlarda israfı önlemek için çevre koruma harcamalarını da dikkate alan ciddi - tutarlı planlamalar gerekmektedir (Zanbak, 27; Tokgöz, 25, 27a ve 27b). Özellikle, ulusal enerji politikalarının ana hatları belirlenirken ülkenin jeostratejik ve jeopolitik gerçeklerini dikkate alan ve kendi öz kaynaklarına enerji - ekonomi - ekoloji anlayışı ile yönelen ciddi planlamalar gerekmektedir. Türkiye ekonomisinin bütün sektörlerindeki enerji verimliliği potansiyelini değerlendirilmeden, su ve kömür potansiyeli ile ülkemizin jeostratejik ve jeopolitik konumu dikkate almak yerine, abartılmış enerji talebi öngörüleriyle dışa bağımlılığımızı gerek yakıt gerekse teknolojisiyle daha da arttıracak olan doğalgaz ve nükleer enerji gibi mega-enerji yatırımlarına hızla yönelinmesi, fevkalâde düşündürücü ve ürkütücüdür. Yanlış enerji politikaları ve çevre yaptırımlarına sığınarak, 1995 yılından bu yana, ahlâki boyutları henüz sorgulanamayan doğalgaz olgusunun sadece ekonomik boyutta neler kaybettirdiği, kamuoyu tarafından oldukça iyi bilinmektedir. Devasa dış borçlar altında bulunan ve ulusal sermaye stoğunu bir türlü arttıramayan güzel ülkemiz için bu durum çok vahimdir. Tam bu noktada şu soru sorulmalıdır: Ne yapılabilir? Çözüm çok basittir. Sürdürülebilir Kalkınma İlkesi çerçevesinde, Türkiye nin geçmiş yıllardaki enerji performanslarını bir kez daha dikkatle değerlendirilerek, aşağıdaki enerji payı dağılımlarına göre yerli enerji kaynaklarımızı esas alan bir enerji politikası ivedilikle hedef alınmalıdır. Su : % 35 Kömür : % 35 Yenilenebilir : % 25 (% 1 Jeotermal, %15 Rüzgar, Güneş, vd) Petrol : % 5 Ülkemizin küresel iklim değişikliği konusunda özellikle Kyotonun artık bir aritmetik hesap oyunu olarak değerlendirilme gerçeğinden hareketle; bir akademik altyapılı gazeteci yazar ve radyo yayın yönetmeni olarak ileri süreceğiniz bundan sonraki değerlendirmelerinizi; yalnızca duygusal ölçekte değil, yukarıda özetlemeye çalıştığımız enerji çevre konularını, bilgiyi ve veri analizini esas alan yeni açılımlarla irdeleyerek işlemeniz kamuoyumuzu doğru bilgilendirme adına, konuya fevkalâde anlamlı ve yararlı katkılar koyacaktır. Bu vesile ile, konu ile ilgili yeni açılımlarınızı ivedilikle ve merakla beklediğimizi belirtir, saygılar sunarız. Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU (Maden Mühendisi) İTÜ Maden Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi ve TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Eski Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Müh. Nuray TOKGÖZ (Maden Mühendisi) İ.Ü. Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Elemanı Tel: Te l: (17598) Fax: Fax: Ce p:

7 KAYNAKLAR Arıoğlu, Ergin, Yüksel, A. (1984). Türkiye Linyit Madenciliği Sorunları ve Çözüm Önerileri, Birsen Yayınevi, İstanbul. Arıoğlu, E., Tokgöz, N., (1993). Ülkemiz Linyit Yataklarında Gerçekleştirilen Sondaj Çalışmalarına Ait Geometrik Büyüklükler ve Teknolojik Analiz Sonuçları Üzerine Bir Araştırma. İTÜ Maden Fakültesi, (42 s.), Aralık, İstanbul. Arıoğlu, E., (1994). Ülkemizin Linyit Sektörüne Genel Bakış, Dünyada ve Türkiye de Özelleştirme, Dünyada ve Türkiye de Özeleştirme, Türkiye Maden İşçileri Sendikası Yayını, Bölüm VI, ISBN: X. ( ), Ankara. Arıoğlu, E., (1996). General Outlook for Worldwide Hard Coal Mining and the Evaluation of the Zonguldak Coal Enterprise/Turkey. Privatization in the UK and Turkey with particular reference to the Coal Sector, (Ed. Dartan, M.), University of Marmara Publication No: 578, European Community Institute, ISBN , (25-248), Istanbul. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-a) Döneminde Linyit Sektörümüzün Kısa İstatistiksel Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-b). Doğalgaz ve Konutlarda Enerji Tasarrufu, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-c). Doğalgaz ve Konutlarda Enerji Tasarrufu, İnşaat-Malzeme, Sayı 12, Yıl 1 Kasım. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-d) Döneminde Makro Ekonomik Göstergelerle Türkiye Ekonomisi ve Madencilik Sektörümüzün İstatistiksel Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul.. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (21) Döneminde Türkiye Ekonomisi nin Kısa Bir Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul, Aralık. Arıoğlu, E; Yılmaz, A.O. (22-a). Dünyada Taşkömürü Madenciliğine Genel Bakış ve Zonguldak Taşkömürü Havzası nın Değerlendirilmesi, 13. Kömür Kongresi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi, Zonguldak. Arıoğlu, E; Yılmaz, A.O. (22-b). Türkiye Linyit Madenciliğinin Değerlendirilmesi, Tunçbilek Belediyesi II. Linyit Festivali, Garp Linyitleri İşletmesi Eğitim Sitesi, Tuçbilek-Kütahya. Arıoğlu, E; Yılmaz, A.O. (22-c). Ülkemiz Madencilik-Enerji Sektörünün Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul, Eylül. IPCC, 25. Carbon dioxide Capture and Storage. Intergovernmental Panel on Climate, Special Report, (Edits: Mertz, b., Davidson, O., Coninck, H., Loas, M., Meyer, L). Cambridge University Press, ISBN: , 431 p. IEA, 27-a. CO 2 Emissions From Fuel Combustion , International Energy Agency Statistics, 559 p. France. (http://www.iea.org/statistics/) IEA, 27-b. Key World Energy Statistics, International Energy Agency, 82 p. France. (http://www.iea.org/statistics/) IEA, 27-c. Coal Information, Statistics, International Energy Agency, (Part, I, II and III), France. (http://www.iea.org/statistics/) MTA, Linyit Envanteri. (356 s.), Ankara. MTA, 22. Türkiye Tersiyer Kömürlerinin Kimyasal ve Teknolojik Özellikleri, (42 s), Ankara. M.M.O, (28). Kömür, TMMOB, Maden Mühendisleri Odası, http//www.maden.org.tr.

8 Önder, İ., Arıoğlu, E., Yılmaz, A.O. (23). Türkiye Ekonomisi: Genel Perspektif, Sorunlar, Öneriler ve Madencilik Sektörümüzün Kısa Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul, Mayıs,. Tokgöz, N., İzibelli, Ü., (1995). İstanbul Ağaçlı Bölgesi Kömür Yataklarının Kısa Bir Tanıtımı. Hava Kirliliği ve Kömür Gerçeği Kitabı, (Editör: Arıoğlu, E.), Türkiye Maden Mühendisleri Odası Yayını, Mayıs, (74-9). İstanbul. Tokgöz, N., Kantarcı, M. D., (2). Trakya daki, Saray ve Sinekli Kömürlerinin Termik Santrallarda Değerlendirme Olanaklarının Enerji Üretimi-Hava Kirliliği Açısından İrdelenmesi, 1. Ulusal Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu, ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü, Ekim-2, s: , Ankara. Tokgöz, N., (21). A Conception Model of Thermic Power Plant and General Evaluation Based on the Energy Production - Air Pollution Parameters, Proceedings of Second International Symposium on Air Quality Management at Urban, Regional and Global Scales, September 21 ISBN (134-14). Tokgöz, N., (25-a). General Outlook of World Main Energy Resources and Numerical Approach for Prediction of SO 2 Emission Value. Energy Sources, Vol: 27, No.7, ( ). Tokgöz, N., (25-b). Trakya nın Sanayileşmesinde Kömür Madenciliğin Önemi ve Enerji Sorunu İçin Çözüm Önerileri, TMMOB, Makine Mühendisleri Odası Edirne Şubesi, Ekim 25, ( ), ISBN: , Edirne. Tokgöz, N., (27-a). Numerical Analysis of Worldwide CO 2 Emissions and Effects on Atmospheric Warming in Turkey, 2 th. World Energy Congress, November 27 Roma / Italy. Tokgöz, N., (27-b). Dünya CO 2 Emisyonlarının Fosil Enerji Kaynakları Bazında Genel Bir Değerlendirmesi ve Türkiye deki Atmosferik Isınma Üzerinde Etkisi, TMMOB, Ölçü Dergisi, Haziran Sayısı, ( ) Tokgöz, N., (28). Fosil Yakıtlara Bağlı 25 Yılı Dünya CO 2 Emisyonları ve Türkiye nin Atmosferik Isınmasında Etkisi Üzerine Bir Araştırma 25 Yılı D Sanayide Karbon Emisyonu, Türkiye Çevre Vakfı Yayını, Nisan, Ankara Yılmaz, A.O., Arıoğlu, E. (23). Elektrik Üretiminde Linyit Sektörümüzün Yeri ve Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu, Türkiye 18. Uluslararası Madencilik Kongresi TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Antalya, 1-13 Haziran. Yılmaz, A.O., (23). Ülkemiz Enerji Sektörüne Genel Bakış, Enerji Üretiminde Kömürün Yeri ve Önemi, Türkiye IV Enerji Sempozyumu, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, Ankara. Zanbak, C. (27). Sürdürülebilir Kalkınma ve Madencilik, Türkiye de Doğal Kaynaklardan Yararlanma Sorunları, 2. Madencilik ve Çevre Sempozyumu, TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Nisan 27, (11-19) Ankara.

ÜLKEMİZİN ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR GERÇEĞİ VE KÜRESEL- BÖLGESEL ÖLÇEKLİ ATMOSFERİK ISINMADAKİ ETKİLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME

ÜLKEMİZİN ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR GERÇEĞİ VE KÜRESEL- BÖLGESEL ÖLÇEKLİ ATMOSFERİK ISINMADAKİ ETKİLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME ÜLKEMİZİN ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR GERÇEĞİ VE KÜRESEL- BÖLGESEL ÖLÇEKLİ ATMOSFERİK ISINMADAKİ ETKİLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME Dr. Müh. Nuray TOKGÖZ İ.Ü. Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Çalışmanın amacı Türkiye nin 2013-2017 dönemi elektrik

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

JEOPOLİTİK VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER ÇERÇEVESİNDEN KÖMÜRÜN GELECEĞİ

JEOPOLİTİK VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER ÇERÇEVESİNDEN KÖMÜRÜN GELECEĞİ TMMOB 8. Enerji Sempozyumu, İstanbul, 17-19 Kasım 211 JEOPOLİTİK VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER ÇERÇEVESİNDEN KÖMÜRÜN GELECEĞİ Dr. Nejat Tamzok 185 186 187 188 189 19 191 192 193 194 195 196 197 198 199 2 21

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ Prof. Dr. Güven ÖNAL Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı 1 Sunumun Ana Konuları Dünya da Kömür ve Enerji Türkiye nin Kömür Rezervleri ve Üretimi Türkiye nin Enerji Durumu Yerli

Detaylı

TMMOB Maden Mühendisleri Odası

TMMOB Maden Mühendisleri Odası TÜRKİYE ENERJİ POLİTİKALARI İÇERİSİNDE KÖMÜRÜN K ÖNEMİ TMMOB Maden Mühendisleri Odası ENERJİNİN ÖNEMİ Sanayinin temel girdilerinden olan enerji, ulusların kalkınmalarında ve refaha ulaşmalarında büyük

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Prof. Dr. Ferruh Ertürk Doç. Dr. Atilla Akkoyunlu Çevre Yük. Müh. Kamil B. Varınca 31 Mart 2006 İstanbul İçindekiler İÇİNDEKİLER...İ ÇİZELGELER LİSTESİ...İİİ ŞEKİLLER

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI Doç. Dr. Cevdet DEMİR Uludağ Üniversitesi 06 Nisan 2007 TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Karbon piyasası nedir? Ülkelerin ve şirketlerin sera gazları hedeflerine ulaşabilmeleri

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve ENERJİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve ENERJİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve ENERJİ LİTİ Gürcan SEÇGEL Uzman 01 Mart 2010, GEBZE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN NEDENLERİ Fosil Yakıtların kullanılması (ısınma, ulaşım, sanayi, enerji) Endüstriyel üretim, Atık,

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER AYŞE YASEMİN ÖRÜCÜ ODTÜ Mezunları Derneği Ankara, 2011 Tespitler Kopenhag-Cancun: İD BM kapsamında çözülebilecek bir konu mu? Kopenhag maliyeti: 1 trilyon $;belirsizlik

Detaylı

SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014

SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Global Warming Images / WWF-Canon SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Mustafa Özgür Berke WWF-Türkiye, İklim ve Enerji Programı +100 5 kıtada, 100 den fazla ülkede faaliyet gösteriyor +4000 4000 çalışanla 2000

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir.

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Türkiye nin Doğal Kaynağı Kömür Hande UZUNOĞLU Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Özellikle madenciliğin gelişiminde hız kazanılmasıyla

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Enerji Görünümü Selahattin İncecik. İstanbul Teknik Üniversitesi

Dünyada ve Türkiye de Enerji Görünümü Selahattin İncecik. İstanbul Teknik Üniversitesi Dünyada ve Türkiye de Enerji Görünümü Selahattin İncecik İstanbul Teknik Üniversitesi ENERJİ ÜRETİMİ IEA: ENERJİ ÜRETİMİ VE KULLANIMI «SÜRDÜRÜLEMEYEN ÇEVRE İHTİYAÇLARI» İLE REKABET EDEMEZ. ÜLKELERİN ENERJİ

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER... İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...4 1.Yönetici Özeti... 11 2.Giriş... 12 3.Sektörel Analiz... 13 3.1 Birincil Enerji Kaynaklarına Bakış...13 3.1.1 Kömür... 13 3.1.1.1 Dünya da Kömür... 14 3.1.1.1.1 Dünya

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ 1 1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin azaltılması ve iklim değişikliğine uyumu

Detaylı

Kömür Yakan Termik Santraller Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Fizik Mühendisleri Odası

Kömür Yakan Termik Santraller Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Fizik Mühendisleri Odası Kömür Yakan Termik Santraller Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Fizik Mühendisleri Odası (canguzel.taner@gmail.com) Kömür yakıtlı termik santraller vasıtasıyla elektrik üretimi dünyada rağbet

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

YAKITLAR JEOLOJİSİ DERS PROGRAMI

YAKITLAR JEOLOJİSİ DERS PROGRAMI YAKITLAR JEOLOJİSİ DERS PROGRAMI Türkiye Enerji İstatistikleri ve Yorumlanması 1. KÖMÜR JEOLOJİSİ 1.1. Kömürü önemli kılan etmenler nelerdır? Tarihsel arkaplan, günümüz için taşıdığı önem 1.2. Kömürün

Detaylı

DEĞİŞEN İKLİMLER, ENERJİ VE TÜRKİYE. Barış Gençer Baykan. Yönetici özeti

DEĞİŞEN İKLİMLER, ENERJİ VE TÜRKİYE. Barış Gençer Baykan. Yönetici özeti Araştırma Notu 08/13 20.08.2008 DEĞİŞEN İKLİMLER, ENERJİ VE TÜRKİYE Barış Gençer Baykan Yönetici özeti Yeni araştırmalar ve bilimsel bulgular ışığında Türkiye nin küresel iklim değişikliğine katkısını

Detaylı

2008, ''ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ'' YILI OLARAK ĠLAN EDĠLDĠ.

2008, ''ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ'' YILI OLARAK ĠLAN EDĠLDĠ. ENERJĠ NEDĠR? Herhangi bir cismin bünyesinde bulunan ve bir iģ meydana getirmesini sağlayan güce enerji denir. Hareket eden bir cisimde, akan bir suda, güneģte, insanda enerji vardır. Bir aracın hareket

Detaylı

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar Prof. Dr. Sermin ONAYGİL İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. onaygil@itu.edu.tr İTÜ Elektrik

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.

GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov. GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) GİRİŞ Bu yazı; enerji, elektrik üretimi ve nükleer güç projeksiyonları

Detaylı

LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI. Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR

LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI. Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR KÜRESEL EKONOMİK K KRİZİN N ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLER LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR 1 DÜNYA ENERJİ SEKTÖRÜNE

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Asya Kıtası Elektrik Üretimi Perspektifi Kapsamında Temel Enerji Kaynağı Kömür Kullanımı ile Çin ve Hindistan da Kömürle Çalışan Termik Santraller

Asya Kıtası Elektrik Üretimi Perspektifi Kapsamında Temel Enerji Kaynağı Kömür Kullanımı ile Çin ve Hindistan da Kömürle Çalışan Termik Santraller Asya Kıtası Elektrik Üretimi Perspektifi Kapsamında Temel Enerji Kaynağı Kömür Kullanımı ile Çin ve Hindistan da Kömürle Çalışan Termik Santraller Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Fizik Mühendisleri

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

Dr. Fatih BİROL IEA Baş Ekonomisti İstanbul, 22 Aralık 2014

Dr. Fatih BİROL IEA Baş Ekonomisti İstanbul, 22 Aralık 2014 Dr. Fatih BİROL IEA Baş Ekonomisti İstanbul, 22 Aralık 2014 Küresel enerji sisteminde ciddi baskı belirtileri Piyasalardaki mevcut sakinlik önümüzdeki zor yolu saklamamalı Orta Doğu daki jeopoplitik gelişmeler

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. 25 Kasım 2015

TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. 25 Kasım 2015 TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 25 Kasım 2015 1 Türkiye de Enerji Sektörü Ne Durumda? Fosil kaynaklar bakımından oldukça yetersiz olan Türkiye enerjide %73 oranında dışa bağımlıdır.

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar. 08 Mart 2010, İSTANBUL LİTİ

ĞİŞİKLİĞİ. Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar. 08 Mart 2010, İSTANBUL LİTİ İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve DÜŞÜK D K KARBON EKONOMİSİ LİTİ Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar 08 Mart 2010, İSTANBUL BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE EVE SÖZLES ZLEŞMESİ

Detaylı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı 1 2 1. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ENERJİ DURUMU 1.1. DÜNYADA ENERJİ DURUMU 1970 lerin başında yaşanan petrol krizi ve sonrasında gelen petrol ambargoları

Detaylı

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70 Türkiye nin ve DünyaD nya nın Enerji Profili 1/70 Sunumdaki grafik ve tabloların n büyük b k kısmk smı TMMOB Makine Mühendisleri M Odası Enerji Çalışma Grubu Başkan kanı Sn. Oğuz O TÜRKYILMAZ T tarafından

Detaylı

KÖMÜR REZERVLERİNE SAHİP ÜLKELERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARIN SEÇİMİ VE TÜRKİYE NİN KONUMU

KÖMÜR REZERVLERİNE SAHİP ÜLKELERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARIN SEÇİMİ VE TÜRKİYE NİN KONUMU KÖMÜR REZERVLERİNE SAHİP ÜLKELERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARIN SEÇİMİ VE TÜRKİYE NİN KONUMU The Choice of Sources for Electricity Generation in the Coal Reserve-Rich Countries and Turkey

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

Türkiye Elektrik Piyasası

Türkiye Elektrik Piyasası Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267 milyar

Detaylı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Hüseyin Ekrem Cünedioğlu Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 2010 Özet Türkiye maden sektörünün

Detaylı

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri 2006 Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri Nurel KILIÇ Dünya da ve Türkiye de ulusal ve bölgesel enerji piyasaları, tarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar ticaret, rekabet ve yabancı yatırımlara

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU TÜRKİYE 213 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler Özet... 1. DENGE... 2 1. ELEKTRİK... 4 2. DOĞAL GAZ... 9 3. LİNYİT VE TAŞ KÖMÜRÜ... 1 4.

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 GTE Carbon 2008 yılında kuruldu 80 den fazla emisyon azaltım projesi +40 müşteri (enerji, gıda ve tarım) Karbon Finansmanı

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI Enerji, ülkelerin iktisadi ve sosyal kalkınması için önemli girdilerin başında gelir. Enerji planlamaları ve yatırımları bir ülkenin geleceği, sanayileşmesi ve ilerlemesi için büyük öneme sahiptir, Büyüme

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sayın Başkan, değerli katılımcılar,

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sayın Başkan, değerli katılımcılar, ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sayın Başkan, değerli katılımcılar, Konuşmama başlamadan önce, 10. Enerji Kongresi ni başarıyla düzenlemekte olan Dünya Enerji Konseyi

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI

DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI ÇĐN ve HĐNDĐSTAN DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu(

Detaylı

KYOTO PROTOKOLÜ ve. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Çevre Verimlilik ve Teknoloji Daire Başkanlığı 2009 Gebze

KYOTO PROTOKOLÜ ve. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Çevre Verimlilik ve Teknoloji Daire Başkanlığı 2009 Gebze KYOTO PROTOKOLÜ ve ENERJİ VERİMLİLİĞİ POLİTİKALARI Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Çevre Verimlilik ve Teknoloji Daire Başkanlığı 2009 Gebze KYOTO PROTOKOLÜ ve ENERJİ (1) 2. Madde: Taraflar, sürdürülebilir

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB 21/5/2010 İSTANBUL Kısaca TSKB... Kısaca TSKB Sermaye Yapısı 1950 yılında Dünya Bankası ve TC Merkez Bankası desteğiyle kurulmuş

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER DÜNYA & TÜRKİYE ENERJİ TALEBİ Dünya Enerji Talebi Değişimi (02-14) Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 76% 33% 1% -8% 77 61% 124 OECD Dışı Dünya

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER TÜRKİYE BİRİNCİL ENERJİ TALEBİ Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 61% Son 13 yılda: Politik istikrar 77 124 İsikrarlı ekonomik büyüme İyileşen

Detaylı

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman)

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) 2023 VİZYON RAPORU (Enerji Sektörü) -TASLAK- İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 TABLOLAR LİSTESİ... 2 GRAFİKLER LİSTESİ... 3 ŞEKİLLER LİSTESİ... 3 ENERJİ... 4 ARKA PLAN...

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

BUGÜNÜ VE YARINI. Fatih Güler. TMMOB Petrol Mühendisleri Odası

BUGÜNÜ VE YARINI. Fatih Güler. TMMOB Petrol Mühendisleri Odası SONDAJ SEKTÖRÜNÜN BUGÜNÜ VE YARINI Fatih Güler TMMOB Petrol Mühendisleri Odası ANKARA 8 ARALIK 2016 SUNUM SONDAJ SEKTÖRÜNÜN DURUMU SONDAJ SEKTÖRÜNÜN GELECEĞİ YERLİ İ SONDAJ SEKTÖRÜ ÜNİVERSİTE EĞİTİMİ SONUÇ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ve TÜRKİYE İÇİN KÖMÜRÜN ÖNEMİ

AVRUPA BİRLİĞİ ve TÜRKİYE İÇİN KÖMÜRÜN ÖNEMİ AVRUPA BİRLİĞİ ve TÜRKİYE İÇİN KÖMÜRÜN ÖNEMİ MUSTAFA YÖRÜKOĞLU Maden Yük. Müh., TKİ Genel Müdürlüğü ÖZET Toplumların kalkınmasında önemli etkenlerden biri olan elektrik enerjisi, çeșitli kaynaklar vasıtasıyla

Detaylı

FOSĐL YAKITLI TERMĐK SANTRALLER Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr )

FOSĐL YAKITLI TERMĐK SANTRALLER Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) FOSĐL YAKITLI TERMĐK SANTRALLER Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Yürürlükteki Kyoto Protokolü ile söz konusu protokolün yerini alacak olası

Detaylı

FOSİL YAKITLARIN TÜKETİMİNDEN KAYNAKLANAN KARBONDİOKSİT SALIMLARINDAKİ EĞİLİMLER. Duygu PAPUR 1, Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU 2

FOSİL YAKITLARIN TÜKETİMİNDEN KAYNAKLANAN KARBONDİOKSİT SALIMLARINDAKİ EĞİLİMLER. Duygu PAPUR 1, Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU 2 FOSİL YAKITLARIN TÜKETİMİNDEN KAYNAKLANAN KARBONDİOKSİT SALIMLARINDAKİ EĞİLİMLER Duygu PAPUR 1, Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU 2 1 Elektrik Mühendisliği Bölümü İstanbul Teknik Üniversitesi papur@itu.edu.tr, duygupapur@gmail.com

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

mmo bülteni þubat 2005/sayý 81 doðalgaz temin ve tüketim politikalarý raporu da basýn mensuplarýna daðýtýlmýþtýr.

mmo bülteni þubat 2005/sayý 81 doðalgaz temin ve tüketim politikalarý raporu da basýn mensuplarýna daðýtýlmýþtýr. TÜRKÝYE DE DOÐAL GAZ TEMÝN VE TÜKETÝM POLÝTÝKALARI Basýna ve Kamuoyuna 10 Ocak 2005 Oda Baþkanýmýz Emin KORAMAZ Odamýzýn Doðalgaz alanýnda yaptýðý çalýþmalarý ve Türkiye deki Doðalgazýn durumu hakkýnda

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 393 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Alper KALAYCI Makina Mühendisleri Odas alper@alperkalayci.com Dr. Cenk SEVİM cenk.sevim@aerowind.com ÖZET Yenilenebilir enerji

Detaylı