Sayın Dr. Ömer MADRA, Gazeteci Yazar ve Açık Radyo Yönetmeni

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sayın Dr. Ömer MADRA, Gazeteci Yazar ve Açık Radyo Yönetmeni"

Transkript

1 Sayın Dr. Ömer MADRA, Gazeteci Yazar ve Açık Radyo Yönetmeni 4 Temmuz 28 tarihinde saat 22: de NTV de, Sayın Oğuz Haksever in düzenleyip yönettiği, Küresel Gerçekler: Yarın İçin Şimdi adlı açık oturumda; uygarlıklar yaratan ve 21.yüzyılda da aynı işlevi sürdüren KÖMÜR konusunda, sadece internet bilgi kırıntılarından hareket ederek yapmış olduğunuz bilim dışı açıklama ve ileri sürdüğünüz tüm değerlendirmelerinizin hiçbirine, yıllarca bu sektörde bilim üreterek kömürün taşıdığı işlevleri ortaya koyan bilim adamları olarak, katılmadığımızı burada belirtmek isteriz. Böylesi bilimdışı bir üslûp kullanarak yapmış olduğunuz açıklama ve değerlendirmelerinizi derin üzüntüyle karşıladığımızı özellikle vurgulamak isteriz. Enerji konusunun gerek küresel ölçekte ve gerekse Türkiyemiz açısından, bilimsel ve teknik olarak araştırılması, politika üretimi ve sürdürülebilir kalkınmada enerji ve çevre konularında uzun yıllardır çalışmaktayız. Bu çalışmalarımız, kitap ve teknik raporlar halinde kamuoyunun dikkatlerine sunulmuştur (Arıoğlu-Yüksel, 1984; Arıoğlu-Tokgöz, 1993; Arıoğlu, 1994, 1996; Tokgöz-İzibelli, 1995; Arıoğlu-Yılmaz, 1997-a,b,c,d, 21, 22 a,b,c; Önder-Arıoğlu-Yılmaz-23; Yılmaz-Arıoğlu-23; Yılmaz-23; Tokgöz-25 a,b; Tokgöz, 26; Tokgöz-27a,b; Tokgöz, 28 ve M.M.O., 28). Akademik ve mesleki sorumluluğumuz gereği, konu ile ilgili önemli bazı analitik irdeleme ve değerlendirmelerimizi dikkatlerinize sunuyoruz: Dünyada fosil yakıtlardan kömürün, petrol ve doğal gaz rezervlerine göre daha eşit oranda dağıldığı, enerji kaynakları olmayan ya da kısıtlı olan veya tükenme sınırına ulaşmış olan ülkeler için giderek önem kazandığı bir gerçektir [(Şekil 1(a), Arıoğlu, 1994, 1996; Tokgöz, 25, 27 a,b ve 28]. Dünya kömür rezervi toplamı (taşkömür + linyit) 97.3 milyar ton, toplam kömür üretimi ise 4.9 milyar ton olarak rapor edilmektedir (IEA, 27-c). Dünya kömürlerinin statik ömrü 18 yıl, dinamik ömrü ise yaklaşık 152 yıl olarak hesaplanmaktadır. Dinamik ömür, petrolde 49 yıl, doğal gaz da ise 38 yıl olarak hesaplanmaktadır [(Şekil 1(b) Tokgöz, 25, 27 a,b ve 28; Arıoğlu 1994 ve 1996;]. Gerek rezerv boyutu gerekse coğrafi bölge itibarıyla petrol ve doğalgaza oranla gerek dünyada gerekse ülkemizde de çok daha yaygın bulunan kömürün, 2 li yılların ortaları ve sonrasında da birincil enerji kaynakları arasında güçlü bir konumu olacağı gerçeği burada oldukça önemlidir. Bu gerçeği özellikle, ilgili programda tarafınızdan Dünyada ve Türkiye de yeterli kömür rezervlerinin olmadığı yönünde ileri sürdüğünüz yanlış değerlendirmenize, yeterli ve gerekçeli bir yanıt olarak dikkatlerinize sunuyoruz. Ülkemizdeki kömür rezervi ise son arama çalışmalarıyla toplam 9 milyar tonun üzerinde olup, dinamik ömrü ise yaklaşık 8-1 yıl ile ülkemizin enerji ihtiyacına cevap verebilecek büklüktedir. Bu rakamların sondaj ve aramalarla daha da artacağı yönünde önemli bulgular vardır (MTA, 1993 ve 22). Dünyada fosil yakıtla çalışan termik santraller verimlerine (η) göre incelendiğinde; Rusya : % , CIS: % , Orta ve Doğu Avrupa: % gibi oldukça düşük verimlerle çalıştırılmaktadır. Bu düşük verim, rehabilite edilemeyen termik santralların

2 eski yakma teknolojilerinden kaynaklanmakta ve CO 2 emisyonunu da arttırmaktadır [Şekil 1(c)] (Tokgöz, 21, 25, 27a ve 27b ) yılları arası dünya elektrik enerjisi üretim projeksiyonunu incelendiğinde; özellikle kömürün birincil enerji kaynakları arasında ön plana çıktığı açıkça görülmektedir (Bkz. Şekil -1d). Doğalgaz da ise, 22 yılına kadar üretimin artacağı ve anılan bu yılda mevcut rezervlerindeki dinamik ömrüne bağlı tükenme ile bir kırılma noktasından sonra gerileyeceği görülmektedir (Bkz. Şekil -1d). (Bkz. Arıoğlu-Yüksel, 1984; Arıoğlu- Tokgöz, 1993; Arıoğlu, 1994, 1996; Tokgöz-İzibelli, 1995; Arıoğlu-Yılmaz, 1997-a,b,c ve d, 21, 22 a,b,c; Önder-Arıoğlu-Yılmaz, 23; Yılmaz-Arıoğlu-23; Yılmaz, 23; Tokgöz, 25-a,b, Tokgöz, 26, Tokgöz, 27-a,b ve Tokgöz, 28 ). Özellikle Çin in kömürde %1.55 olan rezerv kullanım oranı [(üretim/rezerv)x1] ile kömür üretiminde dünyada ilk sırada, ürettiği CO 2 emisyonu ile ABD den sonra 4.8 milyar ton mertebesiyle de ikinci sırada yer almaktadır. Çin in 24 yılı değerinin CO 2 emisyonunun 199 yılına göre artış oranı ise % 112 (1.12 kat) olarak hesaplanmıştır. Hindistan, Çin den sonra dünyada ikinci sırada yer alan kömür üretici ülkedir. Hindistan ın kömür rezerv kullanım oranı ise %.45 dir. Türkiye nin rezerv kullanım oranı ise %.4 mertebesindedir. Çin ve Hindistan, Kyoto sözleşmesine imza koymayan ülkeler arasındadır. 25 yılında milyar ton olan dünya toplam CO 2 emisyonunun yaklaşık %1 ini (241.9 milyon ton) Türkiye üretmiştir. Türkiye nin son 15 yılda ( döneminde) ürettiği toplam 2.85 milyar ton CO 2 emisyonunu, ABD sadece 6 ayda, AB ise 1 yıl içinde üretmiştir (Şekil 1) yılları dünya CO 2 emisyonu yaklaşık milyar ton olarak kestirilmiştir yılları hedeflenen emisyon indirimi 1.88 milyar ton CO 2 olarak hesaplanmıştır (Tokgöz, 27a ve 27b) [Şekil 1(e)]. 25 yılında Türkiye 3.4 ton CO 2 / fert mertebesiyle, 4.22 ton CO 2 / fert olan dünya ortalamasının yaklaşık 1.5 kat altında yeralmıştır. Burada dikkat çeken önemli bir husus; Avustralya ve AB üyesi 7 ülkenin fert başına CO 2 emisyonları Türkiye den oldukça yüksek olmasına karşılık; Portekiz (+%27), Yunanistan (+%25), İspanya (+ % 15), İrlanda (+ %13), İzlanda (+%1), Avustralya (+%8), İsveç (+%4) ve Norveç in (+%1) yük paylaşımı ndan (burden sharing) yararlandırılıp emisyon artımına izin verilmesidir. Türkiye bu durumu, Kyoto sözleşmesine imza koymadan önce olası yükümlülükleri açısından dikkatle gözden geçirmelidir. Türkiye de döneminde salınan toplam 2.85 milyar ton CO 2 emisyonun.93 milyar tonu ormanlarımız tarafından bağlanmıştır (Şekil 2). Elektrik üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonunda, özellikle 1997 yılı sonrası üretilen - bağlanan değerler arasındaki paralellik veya bire-bir ölçeğe yakın bir ilişki son derece dikkat çekicidir. Diğer bir anlatımla, ormanlarımız elektrik enerjisi üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonunu tamamını bağlayabilmiştir.

3 [η], TERMİK SANTRAL VERİMLERİ, (%) (c) [η]min=25.5 [η]max= 21.2 [η]min=16.7 [η]min= 42.1 % [η]max= 37.7 % 4 TURKİYE RUSYA OECD PASİFİK [η]= 29 (min) - 34(max) % [η] max= 28. % ORTA VE DOĞU AVRUPA 5 [η]max= 39.4 [η]min= 36.8 % [η] max= 26. % 1 CIS [η]min= 19.4 AVRUPA ABD [η] max= 36.6 % 1. [η] = 61.8e -,43[C], r 2 = [η] = 45.42e -,75[C], r 2 = [η] = 14.25e,32[C], r 2 = [η] = 32,768e,13[C], r 2 =, [η] = 91,63e -,114[C], r 2 =,71 6. [η] = 5.76e -,7[C], r 2 = [C], TERMİK SANTRAL KAPASİTESİ, (GWe) t = (1 / a) x ln [ (a x R / P) +1 ] 3 [η]min= 33.9 % 6 DÜNYA ELEKTRİK ÜRETİMİ (x Milyar KWh) (d) KÖMÜR DOĞAL GAZ PETROL CO2 EMISYONU (Gt = Milyar ton) CO 2 =.29[t] [t] r = HEDEFLENEN İNDİRİM (28-212) = 1.88 Gt CO PROJEKSİYONU KYOTO PARTİLERİNİN HEDEFLEDİĞİ İNDİRİM (e) DÜNYA ÜLKELERİ CO 2 EMİSYON İSTASYONLARI VE ÜRETİMLERİ (25) (t =1) (t =14) YILI KYOTO ANTLAŞMASI DÜZEYİ [t], DİNAMİK ÖMÜR (yıl) [R D.GAZ] =154x1 9 ton (b) [t KÖMÜR ] = 152 yıl [t PETROL] = 49 yıl [t D.GAZ] = 38 yıl [R PETROL] = 25x x1 9 varil (211x 1 9 tce) [R], REZERV (x1 9 ton) PETROL DOĞAL GAZ x1 9 varil (248x1 9 tce) KÖMÜR a = 1.5 % a = 2.5 % a = 3. % a = Üretim artış hızı, (%) P = Üretim miktarı, (ton/ yıl) [R kömür] = 97x1 9 ton Dünya CO 2 Emisyon İstasyonları WORLD STATIONARY ve Üretimleri EMISSIONS (Mt CO2/yıl) (milyon ton/year) KUZEY AMERİKA 6.71 Gt (24) 6 76 G t (25) AVRUPA(27) 4.12 Gt (24) 4.8 Gt (25) TÜRKİYE.29 G t (IEA-26).241 G t (TURKSTAT- 26) RUSYA : 1.52 Gt (24) 1.54 Gt (25) GÜNEY ASYA India: 1.1 G t (24) 1.15 G t (25) PASİFİK Japonya: 1.2 Gt (24) 1.21 Gt (25) DOĞU ASYA China: 4.8 Gt (24) 5.1 Gt (25) (a) KUZEY AMERİKA ORTA VE GÜNEY AMERİKA PETROL 11.6x1 9 vrl D.GAZ 751.6x1 9 vrl KÖMÜR x1 9 vrl BATI AVRUPA ORTA -DOĞU AVRUPA ve BDT AFRİKA AFRICA ORTA DOĞU 995.4x1 9 varil (24 x 1 9 tce) ASYA DEĞERLENDİRME NOTLARI: TOPLAM CO 2 ÜRETİCİ KAYNAK İSTASYONU(2) = adet (>.1 Mt CO2/yıl) TOPLAM CO 2 ÜRETİMİ (25) = Gt CO 2 (IEA, 27) TOPLAM CO 2 ÜRETİMİ (2) = 23.5 Gt CO 2 FOSİL YAKIT BAZLI TOPLAM SANTRAL SAYISI(2) = adet FOSİL YAKIT BAZLI TOPLAM CO 2 ÜRETİMİ (2) = Gt CO 2 (1Gt=1milyar ton) Dünyada.1 milyon tondan daha fazla CO 2 üreten fosil yakıt (kömür, doğal gaz, petrol) bazlı istasyon sayısı toplam 7887 adettir. Bu toplamın % 63 ünü enerji santralları, %15 çimento sanayi, % 8 rafineriler, % 6 petrokimya, %3.4 demir çelik sanayi oluşturmaktadır. 25 yılında, dünya toplam CO 2 emisyon üretimi Gt (milyar ton) olarak gerçekleşmiştir (IEA-27). Türkiye bu üretimden yaklaşık.29 milyar ton (IEA-27) ile %.88 (~% 1) gibi oldukça düşük bir pay almıştır (LUCF indirimi hariç). Dünyada büyük oranda CO 2 emisyonu üreten belli başlı ülkeler 25 yılı verilerine göre sırasıyla: ABD: 5.82 Gt, Çin: 5.1 Gt, Avrupa (27 ülke): 4.8 Gt, Rusya: 1.54 Gt, Japonya: 1.21 Gt, Hindistan 1.15 G t. N. TOKGOZ Şekil yılına ait, dünya fosil enerji kaynaklarının rezerv - üretim - tüketim büyüklükleri ile CO 2 emisyonlarının genel bir değerlendirmesi (Tokgöz,27 ve 28).

4 4 Σ SALINAN GHG = 3.58 milyar ton ( Dönemi) CO2 EMISYONU ( Milyon ton) Σ SALINAN CO = 2.85 milyar ton ( Dönemi) Σ (BAĞLANAN CO 2 ) LUCF =.93 milyar ton ( Dönemi) "LUC F" TARAFINDAN BAĞLANAN CO 2 EMISYO NU "LUCF " TARAFINDAN BAĞLANAN Σ CO 2 =.93 milyar ton ( dönemi) 5 ELEKTRİK ÜRETİMİNDEN KAYNAKLANAN CO 2 EMISYONU YILLAR N. TOKGÖZ Şekil 2. Türkiye nin 26 yılı GHG verilerine göre döneminde üretilen-bağlanan" CO 2 emisyonları ile elektrik üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonları (LUCF: Arazi Kullanımında Değişim ve Ormancılık) (Tokgöz, 27ave b) Küresel ve bölgesel coğrafyalar açısından değerlendirildiğinde; kömürün, petrol ve doğal gaz rezervlerine göre daha eşit oranda dağıldığı, enerji kaynakları olmayan ya da kısıtlı olan veya tükenme sınırına ulaşmış olan ülkeler için olağanüstü önem kazandığı bir gerçektir. Kömür ve su, ülkemizin de önemli ve yerli birincil enerji kaynaklarıdır. Kömüre dayalı termik santrallar için gerekli yakıt ihtiyacı kendi öz kaynaklarımızdan sağlandığında enerji arzı, daha güvenilir ve ucuz olmaktadır. Daha da önemlisi, kömürün maliyeti için ödenen paralar yurt içinde kalarak katma değer yaratmaktadır. Doğal gazda ise, son derece riskli ve bölgesel ilişkilerde baskı yaratıcı yabancı kaynak bağımlılığı ile durum bunun tam tersidir. Burada, Kyoto Protokolünün koyduğu kurallarla taraf ülkeleri enerji, sanayi, ulaşım ve tarım politikalarında fosil yakıt bağımlılığını azaltmaya zorlayan bir yaptırımlar bütünü olduğu ve Türkiye nin Kyoto protokolünü imzalayarak taraf olması durumunda; Kyoto madde 2 paragraf 1-a (v) e göre termik santraller, çimento fabrikaları rafineriler gibi sera gazı salımı yoğun olan sektörlere hiçbir teşvik, vergi muafiyeti, sübvansiyon vb. verilemeyeceği gerçeği de gözardı edilmemelidir. Zira bu durum, kısa veya uzun vadede gerçekleştirilecek mevcut santrallarımızın temiz yakma teknolojileriyle CO 2 salımlarını azaltacak şekilde yeniden yapılandırılmalarını engellemekle kalmayıp, Türkiye de bugün için % 25-3 arasında gerçekleşen kömüre dayalı enerji eldesini de ortadan kaldıracaktır. Bu durum ise, ülkemiz için ithâl kaynağa (özellikle doğal gaza) daha fazla yatırım ve daha fazla dış borca yönlenmek demektir. Yine ilgili programdaki tartışma sırasında, çevre ile ilgili olarak, temiz kömür teknolojisinin olmadığı tarafınızdan ifade edilmiştir. Gerek dünyada gerekse ülkemizde, çevre sorunları açısından uygun yöntemler ile uygun sınır değerleri sağlayacak kömür hazırlama, yıkama ve yakma konuları yanında, özellikle CO 2 emisyonunun termik santral baca gazlarından yakalanması ve depolanması (CO 2 Capture and Storage, see in IPCC, 25) konusunda oluşturulan son teknolojik birikimlerin de hızla artması, kömürün

5 önümüzdeki yüzyılın en gözde enerji kaynağı olacağı yönünde çok kuvvetli bilimsel bir bulgudur (Bkz,; Tokgöz, 28; MMO, 28; IEA, 27, a,b,c; Tokgöz, 27 a ve b; Tokgöz, 25 a ve b; IPCC, 25; Arıoğlu-Yılmaz, 22 c, Tokgöz 21). CO 2 salımlarını azaltacak teknolojiler konusunda ülkemizde özellikle, CO 2 in yeraltında depolanabilirliği ile ilgili ciddi bilgi noksanı vardır. Öncelikli olarak, CO 2 in yeraltında depolanmasında jeolojik depolama saha envanterinin ivedilikle oluşturulması kaçınılmazdır. Bu amaçla, MTA ve TPAO nun bugüne kadar gerçekleştirdiği 8-1 m den daha derin sondajlar bu konu kapsamında titizlikle irdelenmelidir. Özellikle karstik oluşumlar, tuzlu formasyonların yeraldığı derin sedimanter oluşumlar, bazalt ve organik materyal olarak şeyller, ekonomik olarak işletilemeyen kömür damarları, üretimi sona ermiş yeraltı maden işletmeleri, bu açıdan elverişli ortamlar olarak dikkat çekmektedirler. Ülkemizin gerek makro ekonomik ölçekte, gerekse enerji konusunda büyük ölçüde dışa bağımlı olduğu bilinmektedir. Ve bu bağımlılık, yıldan yıla artan bir trendle bugün için % 7 mertebesini aşmıştır. Bu önemli tespit gözönünde tutulduğunda; ülkemizin mevcut ulusal enerji kaynakları olan kömür, su ve jeotermal, rüzgar ve güneş, vb (yenilenebilir enerji) kaynaklarını, jeopolitik ve jeostratejik konumu gereği arz güvenliği açısından öncelikli ve maksimum ölçüde kullanmak zorundadır. Bizim çok uzun yıllardan beri yaptığımız tespitlere göre, doğalgaz ve petrol üretimi orta vadede devam edecektir. Fakat bunların üretim maliyetlerinin ne olacağı konusu önemle irdelenmelidir. Üretim maliyetlerinin gerek yakın gerekse orta vadede bu her iki enerji kaynağı için uluslararası piyasada artacağı yönündedir. Nitekim, süregelen fiyat artışları da bunun açık bir göstergesidir. Yine burada bir fikir vermek açısından, enerjide birim maliyetleri ve ulusal ekonomik kayıplarımızı somut olarak irdeleyip ortaya koymak zorunda olduğumuzu burada önemle belirtmek isteriz. Bu konuda yaptığımız bir önemli değerlendirmeyi burada dikkatlerinize sunarak Sizinle paylaşmak isteriz. Aşağıdaki Şekil-3, yılları arasında birim enerji üretim maliyetlerini (cent/kwh) enerji kaynağı bazında ortaya koyan ve doğal gazdaki akıl dışılığı belgeleyen önemli bir değerlendirmedir. Net Birim Enerji Üretim Maliyeti (cent/kwh) Oranlar (%) İTHÂL ELEKTRİK (3.62 cent/kwh) (2) Başa baş doğrusu = 1 LİNYİT Sıvı Yakıt Linyit Doğal gazın kullanımına başlanması (1986) SIVI YAKIT DOĞALGAZ MOBİL SANTRALLAR (12.8 cent/kwh) 2) OTOPRODÜKTÖRLER (5.3 cent/kwh) (2) Doğalgaz Linyit Çeşitli Giderler (% 6) Malzeme (% 3) İşçilik (% 15) Amortisman (% 17) LİNYİT DOĞALGAZ Amortisman (% 7.8) Çeşitli Giderler (%.7) Yakıt (% 89.7) Yakıt (% 59.4) Vergi (%.2) 1995 yılı sonrası linyit ile doğalgazın birim enerji üretim maliyeti, linyitin lehine artmaya başlamıştır. Şekil 2. Türkiye de döneminde enerji kaynaklarına göre birim enerji maliyetleri (cent/kwh) (Kaynak: Arıoğlu-Yılmaz, 22-c; Tokgöz, 25 b)

6 Bir ülkenin kalkınma sürecini tamamlamadan sürdürülebilirlik ilkesinden söz etmesi veya bu ilkeyi enerji ve çevre konularına taşıması doğru bir yaklaşım kabûl edilemez. Ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde sürdürülebilirlikten önce kalkınmadan söz etmek için doğal kaynaklarımızın üretiminde yatırımlarda israfı önlemek için çevre koruma harcamalarını da dikkate alan ciddi - tutarlı planlamalar gerekmektedir (Zanbak, 27; Tokgöz, 25, 27a ve 27b). Özellikle, ulusal enerji politikalarının ana hatları belirlenirken ülkenin jeostratejik ve jeopolitik gerçeklerini dikkate alan ve kendi öz kaynaklarına enerji - ekonomi - ekoloji anlayışı ile yönelen ciddi planlamalar gerekmektedir. Türkiye ekonomisinin bütün sektörlerindeki enerji verimliliği potansiyelini değerlendirilmeden, su ve kömür potansiyeli ile ülkemizin jeostratejik ve jeopolitik konumu dikkate almak yerine, abartılmış enerji talebi öngörüleriyle dışa bağımlılığımızı gerek yakıt gerekse teknolojisiyle daha da arttıracak olan doğalgaz ve nükleer enerji gibi mega-enerji yatırımlarına hızla yönelinmesi, fevkalâde düşündürücü ve ürkütücüdür. Yanlış enerji politikaları ve çevre yaptırımlarına sığınarak, 1995 yılından bu yana, ahlâki boyutları henüz sorgulanamayan doğalgaz olgusunun sadece ekonomik boyutta neler kaybettirdiği, kamuoyu tarafından oldukça iyi bilinmektedir. Devasa dış borçlar altında bulunan ve ulusal sermaye stoğunu bir türlü arttıramayan güzel ülkemiz için bu durum çok vahimdir. Tam bu noktada şu soru sorulmalıdır: Ne yapılabilir? Çözüm çok basittir. Sürdürülebilir Kalkınma İlkesi çerçevesinde, Türkiye nin geçmiş yıllardaki enerji performanslarını bir kez daha dikkatle değerlendirilerek, aşağıdaki enerji payı dağılımlarına göre yerli enerji kaynaklarımızı esas alan bir enerji politikası ivedilikle hedef alınmalıdır. Su : % 35 Kömür : % 35 Yenilenebilir : % 25 (% 1 Jeotermal, %15 Rüzgar, Güneş, vd) Petrol : % 5 Ülkemizin küresel iklim değişikliği konusunda özellikle Kyotonun artık bir aritmetik hesap oyunu olarak değerlendirilme gerçeğinden hareketle; bir akademik altyapılı gazeteci yazar ve radyo yayın yönetmeni olarak ileri süreceğiniz bundan sonraki değerlendirmelerinizi; yalnızca duygusal ölçekte değil, yukarıda özetlemeye çalıştığımız enerji çevre konularını, bilgiyi ve veri analizini esas alan yeni açılımlarla irdeleyerek işlemeniz kamuoyumuzu doğru bilgilendirme adına, konuya fevkalâde anlamlı ve yararlı katkılar koyacaktır. Bu vesile ile, konu ile ilgili yeni açılımlarınızı ivedilikle ve merakla beklediğimizi belirtir, saygılar sunarız. Prof. Dr. Müh. Ergin ARIOĞLU (Maden Mühendisi) İTÜ Maden Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi ve TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Eski Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Müh. Nuray TOKGÖZ (Maden Mühendisi) İ.Ü. Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Elemanı Tel: Te l: (17598) Fax: Fax: Ce p:

7 KAYNAKLAR Arıoğlu, Ergin, Yüksel, A. (1984). Türkiye Linyit Madenciliği Sorunları ve Çözüm Önerileri, Birsen Yayınevi, İstanbul. Arıoğlu, E., Tokgöz, N., (1993). Ülkemiz Linyit Yataklarında Gerçekleştirilen Sondaj Çalışmalarına Ait Geometrik Büyüklükler ve Teknolojik Analiz Sonuçları Üzerine Bir Araştırma. İTÜ Maden Fakültesi, (42 s.), Aralık, İstanbul. Arıoğlu, E., (1994). Ülkemizin Linyit Sektörüne Genel Bakış, Dünyada ve Türkiye de Özelleştirme, Dünyada ve Türkiye de Özeleştirme, Türkiye Maden İşçileri Sendikası Yayını, Bölüm VI, ISBN: X. ( ), Ankara. Arıoğlu, E., (1996). General Outlook for Worldwide Hard Coal Mining and the Evaluation of the Zonguldak Coal Enterprise/Turkey. Privatization in the UK and Turkey with particular reference to the Coal Sector, (Ed. Dartan, M.), University of Marmara Publication No: 578, European Community Institute, ISBN , (25-248), Istanbul. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-a) Döneminde Linyit Sektörümüzün Kısa İstatistiksel Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-b). Doğalgaz ve Konutlarda Enerji Tasarrufu, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-c). Doğalgaz ve Konutlarda Enerji Tasarrufu, İnşaat-Malzeme, Sayı 12, Yıl 1 Kasım. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (1997-d) Döneminde Makro Ekonomik Göstergelerle Türkiye Ekonomisi ve Madencilik Sektörümüzün İstatistiksel Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul.. Arıoğlu, Ergin, Yılmaz, A.O, (21) Döneminde Türkiye Ekonomisi nin Kısa Bir Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul, Aralık. Arıoğlu, E; Yılmaz, A.O. (22-a). Dünyada Taşkömürü Madenciliğine Genel Bakış ve Zonguldak Taşkömürü Havzası nın Değerlendirilmesi, 13. Kömür Kongresi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi, Zonguldak. Arıoğlu, E; Yılmaz, A.O. (22-b). Türkiye Linyit Madenciliğinin Değerlendirilmesi, Tunçbilek Belediyesi II. Linyit Festivali, Garp Linyitleri İşletmesi Eğitim Sitesi, Tuçbilek-Kütahya. Arıoğlu, E; Yılmaz, A.O. (22-c). Ülkemiz Madencilik-Enerji Sektörünün Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul, Eylül. IPCC, 25. Carbon dioxide Capture and Storage. Intergovernmental Panel on Climate, Special Report, (Edits: Mertz, b., Davidson, O., Coninck, H., Loas, M., Meyer, L). Cambridge University Press, ISBN: , 431 p. IEA, 27-a. CO 2 Emissions From Fuel Combustion , International Energy Agency Statistics, 559 p. France. (http://www.iea.org/statistics/) IEA, 27-b. Key World Energy Statistics, International Energy Agency, 82 p. France. (http://www.iea.org/statistics/) IEA, 27-c. Coal Information, Statistics, International Energy Agency, (Part, I, II and III), France. (http://www.iea.org/statistics/) MTA, Linyit Envanteri. (356 s.), Ankara. MTA, 22. Türkiye Tersiyer Kömürlerinin Kimyasal ve Teknolojik Özellikleri, (42 s), Ankara. M.M.O, (28). Kömür, TMMOB, Maden Mühendisleri Odası, http//www.maden.org.tr.

8 Önder, İ., Arıoğlu, E., Yılmaz, A.O. (23). Türkiye Ekonomisi: Genel Perspektif, Sorunlar, Öneriler ve Madencilik Sektörümüzün Kısa Değerlendirilmesi, TMMOB Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, İstanbul, Mayıs,. Tokgöz, N., İzibelli, Ü., (1995). İstanbul Ağaçlı Bölgesi Kömür Yataklarının Kısa Bir Tanıtımı. Hava Kirliliği ve Kömür Gerçeği Kitabı, (Editör: Arıoğlu, E.), Türkiye Maden Mühendisleri Odası Yayını, Mayıs, (74-9). İstanbul. Tokgöz, N., Kantarcı, M. D., (2). Trakya daki, Saray ve Sinekli Kömürlerinin Termik Santrallarda Değerlendirme Olanaklarının Enerji Üretimi-Hava Kirliliği Açısından İrdelenmesi, 1. Ulusal Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu, ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü, Ekim-2, s: , Ankara. Tokgöz, N., (21). A Conception Model of Thermic Power Plant and General Evaluation Based on the Energy Production - Air Pollution Parameters, Proceedings of Second International Symposium on Air Quality Management at Urban, Regional and Global Scales, September 21 ISBN (134-14). Tokgöz, N., (25-a). General Outlook of World Main Energy Resources and Numerical Approach for Prediction of SO 2 Emission Value. Energy Sources, Vol: 27, No.7, ( ). Tokgöz, N., (25-b). Trakya nın Sanayileşmesinde Kömür Madenciliğin Önemi ve Enerji Sorunu İçin Çözüm Önerileri, TMMOB, Makine Mühendisleri Odası Edirne Şubesi, Ekim 25, ( ), ISBN: , Edirne. Tokgöz, N., (27-a). Numerical Analysis of Worldwide CO 2 Emissions and Effects on Atmospheric Warming in Turkey, 2 th. World Energy Congress, November 27 Roma / Italy. Tokgöz, N., (27-b). Dünya CO 2 Emisyonlarının Fosil Enerji Kaynakları Bazında Genel Bir Değerlendirmesi ve Türkiye deki Atmosferik Isınma Üzerinde Etkisi, TMMOB, Ölçü Dergisi, Haziran Sayısı, ( ) Tokgöz, N., (28). Fosil Yakıtlara Bağlı 25 Yılı Dünya CO 2 Emisyonları ve Türkiye nin Atmosferik Isınmasında Etkisi Üzerine Bir Araştırma 25 Yılı D Sanayide Karbon Emisyonu, Türkiye Çevre Vakfı Yayını, Nisan, Ankara Yılmaz, A.O., Arıoğlu, E. (23). Elektrik Üretiminde Linyit Sektörümüzün Yeri ve Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu, Türkiye 18. Uluslararası Madencilik Kongresi TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Antalya, 1-13 Haziran. Yılmaz, A.O., (23). Ülkemiz Enerji Sektörüne Genel Bakış, Enerji Üretiminde Kömürün Yeri ve Önemi, Türkiye IV Enerji Sempozyumu, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası, Ankara. Zanbak, C. (27). Sürdürülebilir Kalkınma ve Madencilik, Türkiye de Doğal Kaynaklardan Yararlanma Sorunları, 2. Madencilik ve Çevre Sempozyumu, TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Nisan 27, (11-19) Ankara.

ÜLKEMİZİN ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR GERÇEĞİ VE KÜRESEL- BÖLGESEL ÖLÇEKLİ ATMOSFERİK ISINMADAKİ ETKİLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME

ÜLKEMİZİN ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR GERÇEĞİ VE KÜRESEL- BÖLGESEL ÖLÇEKLİ ATMOSFERİK ISINMADAKİ ETKİLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME ÜLKEMİZİN ENERJİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR GERÇEĞİ VE KÜRESEL- BÖLGESEL ÖLÇEKLİ ATMOSFERİK ISINMADAKİ ETKİLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME Dr. Müh. Nuray TOKGÖZ İ.Ü. Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI

ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI ULUSLAR ARASI KARBON PİYASASI Doç. Dr. Cevdet DEMİR Uludağ Üniversitesi 06 Nisan 2007 TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Karbon piyasası nedir? Ülkelerin ve şirketlerin sera gazları hedeflerine ulaşabilmeleri

Detaylı

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER AYŞE YASEMİN ÖRÜCÜ ODTÜ Mezunları Derneği Ankara, 2011 Tespitler Kopenhag-Cancun: İD BM kapsamında çözülebilecek bir konu mu? Kopenhag maliyeti: 1 trilyon $;belirsizlik

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Enerji Görünümü Selahattin İncecik. İstanbul Teknik Üniversitesi

Dünyada ve Türkiye de Enerji Görünümü Selahattin İncecik. İstanbul Teknik Üniversitesi Dünyada ve Türkiye de Enerji Görünümü Selahattin İncecik İstanbul Teknik Üniversitesi ENERJİ ÜRETİMİ IEA: ENERJİ ÜRETİMİ VE KULLANIMI «SÜRDÜRÜLEMEYEN ÇEVRE İHTİYAÇLARI» İLE REKABET EDEMEZ. ÜLKELERİN ENERJİ

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

DEĞİŞEN İKLİMLER, ENERJİ VE TÜRKİYE. Barış Gençer Baykan. Yönetici özeti

DEĞİŞEN İKLİMLER, ENERJİ VE TÜRKİYE. Barış Gençer Baykan. Yönetici özeti Araştırma Notu 08/13 20.08.2008 DEĞİŞEN İKLİMLER, ENERJİ VE TÜRKİYE Barış Gençer Baykan Yönetici özeti Yeni araştırmalar ve bilimsel bulgular ışığında Türkiye nin küresel iklim değişikliğine katkısını

Detaylı

GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.

GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov. GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) GİRİŞ Bu yazı; enerji, elektrik üretimi ve nükleer güç projeksiyonları

Detaylı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı 1 2 1. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ENERJİ DURUMU 1.1. DÜNYADA ENERJİ DURUMU 1970 lerin başında yaşanan petrol krizi ve sonrasında gelen petrol ambargoları

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI. Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR

LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI. Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR KÜRESEL EKONOMİK K KRİZİN N ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLER LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR 1 DÜNYA ENERJİ SEKTÖRÜNE

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

Türkiye Elektrik Piyasası

Türkiye Elektrik Piyasası Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267 milyar

Detaylı

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 GTE Carbon 2008 yılında kuruldu 80 den fazla emisyon azaltım projesi +40 müşteri (enerji, gıda ve tarım) Karbon Finansmanı

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar. 08 Mart 2010, İSTANBUL LİTİ

ĞİŞİKLİĞİ. Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar. 08 Mart 2010, İSTANBUL LİTİ İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI ve DÜŞÜK D K KARBON EKONOMİSİ LİTİ Prof.Dr.Hasan Z. SARIKAYA Müsteşar 08 Mart 2010, İSTANBUL BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE EVE SÖZLES ZLEŞMESİ

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70 Türkiye nin ve DünyaD nya nın Enerji Profili 1/70 Sunumdaki grafik ve tabloların n büyük b k kısmk smı TMMOB Makine Mühendisleri M Odası Enerji Çalışma Grubu Başkan kanı Sn. Oğuz O TÜRKYILMAZ T tarafından

Detaylı

KÖMÜR REZERVLERİNE SAHİP ÜLKELERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARIN SEÇİMİ VE TÜRKİYE NİN KONUMU

KÖMÜR REZERVLERİNE SAHİP ÜLKELERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARIN SEÇİMİ VE TÜRKİYE NİN KONUMU KÖMÜR REZERVLERİNE SAHİP ÜLKELERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARIN SEÇİMİ VE TÜRKİYE NİN KONUMU The Choice of Sources for Electricity Generation in the Coal Reserve-Rich Countries and Turkey

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI

DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI ÇĐN ve HĐNDĐSTAN DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu(

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Hüseyin Ekrem Cünedioğlu Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 2010 Özet Türkiye maden sektörünün

Detaylı

FOSĐL YAKITLI TERMĐK SANTRALLER Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr )

FOSĐL YAKITLI TERMĐK SANTRALLER Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) FOSĐL YAKITLI TERMĐK SANTRALLER Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Yürürlükteki Kyoto Protokolü ile söz konusu protokolün yerini alacak olası

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım?

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı 2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? 13. Enerji Arenası İstanbul, 8 Eylül 2011 Sayfa 2 Kısaca TEPAV Üç temel disiplinde araştırma kapasitesi

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI Enerji, ülkelerin iktisadi ve sosyal kalkınması için önemli girdilerin başında gelir. Enerji planlamaları ve yatırımları bir ülkenin geleceği, sanayileşmesi ve ilerlemesi için büyük öneme sahiptir, Büyüme

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sayın Başkan, değerli katılımcılar,

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sayın Başkan, değerli katılımcılar, ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sayın Başkan, değerli katılımcılar, Konuşmama başlamadan önce, 10. Enerji Kongresi ni başarıyla düzenlemekte olan Dünya Enerji Konseyi

Detaylı

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB 21/5/2010 İSTANBUL Kısaca TSKB... Kısaca TSKB Sermaye Yapısı 1950 yılında Dünya Bankası ve TC Merkez Bankası desteğiyle kurulmuş

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Oğuz CA 1 RECYDIA A.Ş., Kemal paşa cad. o:4 Işıkkent, 35070, İzmir. E-posta: oguzcan@recydia.com Özet 2012 Yılı ve sonrası dönem Dünya

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 393 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Alper KALAYCI Makina Mühendisleri Odas alper@alperkalayci.com Dr. Cenk SEVİM cenk.sevim@aerowind.com ÖZET Yenilenebilir enerji

Detaylı

TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ

TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ ENERJİ de YATIRIMLAR 2010 30. Aralık. 2009, ANKARA - GAZİ ÜNNİVERSİTESİ Dr. Atillâ AKALIN Tablo.20 - Dünyada Planlanan RÜZGAR ENERJİSİ Gelişmesi Wind

Detaylı

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman)

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) 2023 VİZYON RAPORU (Enerji Sektörü) -TASLAK- İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 TABLOLAR LİSTESİ... 2 GRAFİKLER LİSTESİ... 3 ŞEKİLLER LİSTESİ... 3 ENERJİ... 4 ARKA PLAN...

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

Türkiye de Biyoenerji Politikaları

Türkiye de Biyoenerji Politikaları Türkiye de Biyoenerji Politikaları 30 Eylül 2010, 14:00 Türkiye Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kongresi Grand Cevahir Otel & Kongre Merkezi Şişli/İstanbul Erkan Erdoğdu Enerji Uzmanı & Doktora (PhD)

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı ENERJİ GÜNDEMİ SAYI 12 OCAK 2015 02 Yeşil Sanayi Zirvesi ne Enervis in Enerji Verimliliği Projesi Damga Vurdu 03 Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı 04 Almanya da Güneş Elektriği

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

KAYSERİGAZ 2014 YIL SONU BASIN PAYLAŞIM TOPLANTISI

KAYSERİGAZ 2014 YIL SONU BASIN PAYLAŞIM TOPLANTISI KAYSERİGAZ 2014 YIL SONU BASIN PAYLAŞIM TOPLANTISI 15 Ocak 2015 Dünya da Enerji Enerji 2 Dünya da Enerji 14.000 Dünya Enerji Tüketimi (Milyon Ton Petrol) 12.000 10.000 Asya Pasifik 8.000 6.000 4.000 2.000

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

Enerji sadece ülke gelişimini etkileyen bir unsur olmanın

Enerji sadece ülke gelişimini etkileyen bir unsur olmanın Makale www.madencilik-turkiye.com M. Suat Delibalta msdelibalta@nigde.edu.tr Ö. Yusuf Toraman otoraman@nigde.edu.tr Niğde Üni. Maden Müh. Bölümü Çevreye Duyarlı Modern Termik Santraller Enerji sektörü;

Detaylı

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren ve merkezi Paris te bulunan Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) nın

Detaylı

Kömür Tüketimi-Termik Santrallar

Kömür Tüketimi-Termik Santrallar TÜRKİYE 8. KÖMÜR KONGRESİ BİLDİRİLER KİTABI PROCEEDINGS OF THE 8th COAL CONGRESS OF TURKEY Kömür Tüketimi-Termik Santrallar Coal Consumption and Power Stations Güven ÖNAL (*) Zeki DOĞAN (**) Hayrünnisa

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

mmo bülteni þubat 2005/sayý 81 doðalgaz temin ve tüketim politikalarý raporu da basýn mensuplarýna daðýtýlmýþtýr.

mmo bülteni þubat 2005/sayý 81 doðalgaz temin ve tüketim politikalarý raporu da basýn mensuplarýna daðýtýlmýþtýr. TÜRKÝYE DE DOÐAL GAZ TEMÝN VE TÜKETÝM POLÝTÝKALARI Basýna ve Kamuoyuna 10 Ocak 2005 Oda Baþkanýmýz Emin KORAMAZ Odamýzýn Doðalgaz alanýnda yaptýðý çalýþmalarý ve Türkiye deki Doðalgazýn durumu hakkýnda

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ve TÜRKİYE İÇİN KÖMÜRÜN ÖNEMİ

AVRUPA BİRLİĞİ ve TÜRKİYE İÇİN KÖMÜRÜN ÖNEMİ AVRUPA BİRLİĞİ ve TÜRKİYE İÇİN KÖMÜRÜN ÖNEMİ MUSTAFA YÖRÜKOĞLU Maden Yük. Müh., TKİ Genel Müdürlüğü ÖZET Toplumların kalkınmasında önemli etkenlerden biri olan elektrik enerjisi, çeșitli kaynaklar vasıtasıyla

Detaylı

ULUSLARARASI ENERJİ KONGRESİ VE FUARI/ EIF 2014 PROGRAM INTERNATIONAL ENERGY CONGRESS AND FAIR / EIF 2014 PROGRAMME 24.11.2014

ULUSLARARASI ENERJİ KONGRESİ VE FUARI/ EIF 2014 PROGRAM INTERNATIONAL ENERGY CONGRESS AND FAIR / EIF 2014 PROGRAMME 24.11.2014 ULUSLARARASI ENERJİ KONGRESİ VE FUARI/ EIF 2014 PROGRAM INTERNATIONAL ENERGY CONGRESS AND FAIR / EIF 2014 PROGRAMME 24.11.2014 Ana Salon (ODİTORYUM) / Main Hall AUDOTORIUM 08.30 09.30 Kayıt / Registration

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

Enerji Kaynağı Olarak Kömür

Enerji Kaynağı Olarak Kömür SOMA'DAN SONRA: TÜRKİYE'DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI PANELİ Enerji Kaynağı Olarak Kömür Prof. Dr. Ahmet Arısoy Giriş. Enerji kaynağı olarak kömürün

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

ENERJİDE TEMİZ KÖMÜR ÖZET

ENERJİDE TEMİZ KÖMÜR ÖZET ENERJİDE TEMİZ KÖMÜR Güven ÖNAL, Zeki DOĞAN İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü 34469 Maslak İstanbul onalg@itu.edu.tr ÖZET Dünya da, enerji gereksiniminin 87 si kömür, petrol ve doğalgaz

Detaylı

Enerji Verimliliğinde Modelleme Çalışmaları

Enerji Verimliliğinde Modelleme Çalışmaları TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliğinde Modelleme Çalışmaları Ebru Acuner İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. acuner@itu.edu.tr İTÜ Elektrik Elektronik

Detaylı

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri 1 TARİHTE BU PROBLEM NASIL ÇÖZÜLMÜŞ Bilinen insanlık tarihi boyunca, doğal malzemeler kullanılarak yapılan yapılarda;

Detaylı

Türkiye Elektrik Arz Eğrisinin Modellenmesi

Türkiye Elektrik Arz Eğrisinin Modellenmesi Türkiye Elektrik Arz Eğrisinin Modellenmesi Barış Sanlı, Mehmet Güler Giriş Enerji sektörüne yatırımcı ilgisi arttıkça, bu yatırımların ekonomik yatırımlar olup olmayacağı konusundaki sorular da artmaktadır.

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı