DİYARBAKIR CAMİLERİ 1 PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİYARBAKIR CAMİLERİ 1 PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT"

Transkript

1 DİYARBAKIR CAMİLERİ 1 PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT

2 DİYARBAKIR CAMİLERİ 1 Prof. Dr. Yusuf Kenan Haspolat Tür Araştırma Sayfa Tasarımı Erdinç Baş Birinci Baskı AĞUSTOS 2014(e-kitap) Bu kitabın her türlü yayın hakkı Prof. Dr. Yusuf Kenan Haspolat a aittir. Tanıtım amacıyla yapılacak kısa alıntılar dışında yazarın yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz. ISBN:

3 Yusuf Kenan Haspolat 1954 yılında Diyarbakırda doğmuştur. Çocuk Hastalıkları, Çocuk Acil, Gelişimsel Pediatri ve Endokrin dallarında profesör olan yazar halen Dicle Üniversitesi Çocuk Hastanesinde Anabilim Dalı Başkanı olarak görev yapmaktadır. Yazar evli ve iki çocuk babasıdır. Yayınlanmış Eserleri Bedüzzaman ve Diyarbakır Dicle İlçesi Diyarbakır Ekonomi Tarihi 1 Diyarbakır Ekonomi Tarihi 2 Diyarbakır Sosyokültürel Tarihi 1 Diyarbakır Sosyokültürel Tarihi 2 Diyarbakır Sosyokültürel Tarihi 3 Diyarbakır Yeraltı Kaynakları Diyarbakır Yerüstü Kaynakları 1 Diyarbakır Yerüstü Kaynakları 2 Diyarbakır'da Çevre ve Doğa (Sempozyum) Diyarbakır'da Doğal Hayat, Su, İklim, Enerji, Maden Eğil ve Turizm Ergani İlçesi ve Turizm Gül Şehri - Diyarbakır Sempozyumu Hani İlçesi Her Yönüyle Diyarbakır İlçeleri Karacadağ Peygamberler, Sahabeler ve Evliyalar Kenti Diyarbakır Peygamberler, Sahabeler ve Evliyalar Kenti Diyarbakır (4. Baskı) Sema (Şiir) Tabiattan Fısıltılar (Şiir) Tarih - Kültür - İnanç Kenti Diyarbakır Tüm Yönleriyle Çermik İlçesi ve Turizm Ümit (Şiir) Tüm Yönleriyle Diyarbakır Kulp İlçesi Ve Turizm Tüm Yönleriyle Diyarbakır Kocaköy İlçesi Ve Turizm Tüm Yönleriyle Diyarbakır EĞİL İlçesi Ve Turizm Diyarbakır Hz. Süleyman Camii Diyarbakır Camileri 1

4 İÇİNDEKİLER 1- Diyarbakır Camileri 1-140

5 1.BÖLÜM DİYARBAKIR CAMİLERİ 1

6 DİYARBAKIR CAMİLERİ 1 Prof. Dr. Kenan Haspolat Diyarbakır Ulu Cami ve Hz.Süleyman Camii ayrı kitap olarak ele alındı Mimari süsleme; herhangi bir yapıda işlevselliğin dışında, bir beğeni unsuruolarak yer alan bezemedir. Başka bir deyişle insanın kendi içsel arzusunun tatmini ve başkalarının beğeni anlayışını harekete geçirmek için, sanatın başlangıcından beri var olan bir unsurdur. İnsan yaşadığı mekânı, kutsal gördüğü eşyayı ve onlarla ilgili mekânları, güzelleştirme çabası gütmüştür. Paleolitik Çağ insanlarının mağara duvarlarına çizdiği resimler de, güzeli yakalama çabasıdır. Bu resimlerdeki plastik ifade; binlerce yıl sonra ortaya çıkan çağdaş sanat akımlarını etkileyebilecek bir arayışın varlığını gösterir Mimari ve ona bağlı plastik unsurlar aynı zamanda çevresel faktörlerle birlikte, üsluplar arası farklılıkları ortaya koyan ve insanlık tarihini en iyi yansıtan sanat dalıdır. Her dönemin özellikleri o devrin yaşam şeklini, duygularını, düşüncelerini, inançlarını arzu ve isteklerini yansıtmış, böylece üsluplar, devirler, dönemler ortaya çıkmıştır. İslam Sanat ve mimarisinde de aynı durumun söz konusu olduğunu görebiliriz. İslam mimarisi de kendi kutsal değerlerinin sınırı içerisinde, kendi kültürel ortamını ve süsleme anlayışını oluşturmuştur. İslam sanatçısı kendi stilini oluştururken birçok yerden değişik etkiler alarak özümsemiş, yeniden yorumlamıştır. Bu yeni dinin mimari ürünlerinden en önemlisi camilerdir. Bu nedenle camiler ve ona bağlı elemanların süslenmesi önemli bir inceleme alanıdır. Her ne kadar İslam Sanatı açısından önemli olan cami v.b. mimari yapılarda, namaz ibadetinin düzen ve kurallarına ters düşecek şekilde, aşırı süslemeye sıcak bakılmamış ise de her dönemde ve her coğrafyada, bu tür yapılar içten ve dıştan olmak üzere süslenmiştir İlk cami olarak bilinen Hz. Peygamber in Medine deki evi, çok sade bir yapıydı. Yapı kerpiç duvarlı ve üzerleri hurma dalları ile kaplanmış bir gölgelik şeklindeydi. Evin avlusunun bir bölümü namaz için ayrılmıştı. İslamiyetin doğuşuyla birlikte din kavramı, devlet içinde önemli bir hale gelmiş ve devlet yapılarının çoğunu dini yapılar (başta camii olmak üzere) oluşturmuştur. Yani, devlet kendisini dini yapılar üzerinden halka tanıtmaya çalışmıştır. Bu nedenle, kent merkezinde yer alan ve Cuma Camisi olarak da bilinen Ulu Camiler; sultanların kendi otoritelerini kurdukları, büyük kalabalıkların toplandığı, ticaretin yoğunlaştığı camiler olarak inşa edilmiştir. Özellikle Emeviler döneminde, bu durum artarak devam etmiştir. 1

7 Türklerin İslam topluluklarıyla tanışması; Fergana, Taşkent, Maveraünnehir bölgelerine gitmesiyle Abbasi halifesi Mu tasım zamanında Bağdat a ve oradan da yeni kurulan Samarra şehrine yerleşmesi ile olur. Halifenin ordusunda, Hassa ordusu denilen güçlü bir ordu yapısını oluştururlar. Bu ilişkiler 11. Yy.la kadar devam edip, aynı yüzyılda Karahanlı dönemiyle birlikte, Türkler kitleler halinde Müslüman olmuştur. Bunun sonucunda da mimari ve süsleme anlayışı, yeni din kapsamında yer alan yapılarda, şekillenmeye başlamıştır Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklular yoluyla Anadolu ya taşınan kültür 1071 den sonra Anadolu topraklarında yeşermeye başlamıştır. Anadolu da Selçuklu döneminde; başta Diyarbakır, Erzurum, Sivas, Kayseri, Tokat, Amasya, Ankara, Konya, Niğde daha sonra da batıya doğru gelişen dini mimari anlayışıyla birçok camiler yapılmıştır. Bu camilerin süsleme programında, yoğun olarak kesme taş işçiliği, tuğla ve sırlı tuğla malzemeye dayanan dekorasyon yer alır. İç mekanda mihrap ve duvarlarda, kubbe içlerinde zengin çini dekorları görülür. Tuğla ve sırlı tuğla malzeme ise cephe ve minare örgüsünde çok yaygındır. Kemerlerde, iki renkli taş süslemesi göze çarpar. Camilerin taç kapıları, mihraplar; genellikle taş işçiliğine ait bezeme unsurlarıyla süslüdür. Mukarnaslı kavsaralar, rozet çiçekler, kabaralar, yazı kuşakları, lotus, akantus zincirleri, hayat ağaçları, sarmaşıklar arabesk tarzı süslemeler ve geometrik unsurlar Selçuklu döneminin bezemeleridir8. Ayrıca bu dönemde, çok değişik teknik ve süsleme unsurlarıyla yer alan, her biri birer sanat eseri olan ceviz, armut, abanoz gibi sert ağaçlardan yapılmış ahşap minberler dikkat çekicidir Anadolu Selçuklu camilerinin en güzel ve anıtsal olanları Diyarbakır Ulu Cami, Erzurum Ulu Camisi, Sivas Divriği Ulu Camii, Kayseri Ulu Camii, Konya Alaeddin Camii, Niğde Alaeddin Camileri burada söz konusu edilebilir. Selçuklu camilerinin birçoğu içi çok destekli geniş camilerdir. 13.Yy.ın sonlarına doğru, malzeme ve yapım açısından daha kolay olan ahşap tavanlı ve ahşap sütunlu camiler çoğalmaya başlamış ve Türk İslam Sanatı, cami mimari ve süsleme açısından en güzel örneklerini yansıtmaya başlamıştır. İç mekânda bir orman görüntüsü veren bu tür camiler; ahşap tavan çatkı sistemleri, mukarnas oyma sütun başlıkları, ahşap boyalı nakış bezemeli tavanları, konsol çıkmaları, minber ve vaaz kürsüleri hatta ahşap mihrapları ile çok güzel örneklerdir.(28) Estetik değerler, insan hayatının var oluş nedenlerinden biridir. İnsan, toplumları oluştururken, toplumların yaşam alanları da köy, kasaba ve şehirlerdir. Şehirler insanların bir 2

8 arada yaşadığı merkezlerdir. Tarih boyunca insanlar şehir inşasında bulunurken, temel amaçlarından biri de güzel biçimde bunu gerçekleştirmeleridir. İşte bu, toplumsal hayatın geçtiği şehirler her yönü ile estetik değerler ile donatılmalıdır Tarihçiler bir toplumu inceleyip değerlendirirken, artık savaş ve zaferlerden çok; sanat eserlerini inceliyorlar. Çünkü bir toplumu ve onun zeka, tasarım düzeyini en iyi yansıtan ayna, toplumsal eserlerdir. İşte güzel sanatlar şüphesiz; insana, insanlığa yeniden asli fonksiyonlarını kazandıracak bir araçtır. Güzel sanat eserleri, toplumların onurlarını yüceltmekte, ruhlarını temizleyip ıslah etmekte, insanlara bedensel ve ruhsal bir tazelik ve canlılık vermektedir. Toplumun günlük yaşantılarındaki uygunsuzluklarından, hatalarından, kusurlarından ve kötülüklerinden uzaklaşmalarına güzel sanatlar vesile olur. Güzel sanatlar, insanda; doğuştan gelen ve ayrı ayrı zamanlarda beliren nitelikleri geliştirmek, insanda en iyi, en güzel ve en yüce olan insanlık duygularını eğitmek ve geliştirmek suretiyle insanın en mükemmel şekli almasını sağlayacak bir araçtır. İlimizde ve çevresinde Taş Devrinden başlayarak çeşitli uygarlıklara ait şehir kalıntılarına, kültür ve sanat eserlerine rastlanmaktadır. Bunlardan günümüze kadar ayakta kalan en eski eser Diyarbakır Kalesi'dir. Diyarbakır'da ayrıca Artukoğulları, Akkoyunlular ve Osmanlı dönemlerinden kalma çeşitli eserler bulunmaktadır Diyarbakır kalesi ve süslemeciliği başlı başına bir konu olduğundan burada sadece cami estetiğine yer vereceğiz (1). Diyarbakır ve çevresine ait arkeolojik bulgular MÖ yıllarına, Hurri ve Mitanni dönemlerine kadar dayanır. Bu tarihten Müslüman Devletlerin fethine kadar geçen 3500 yıllık dönemde bölge sürekli el değiştirerek Asurlular, İskitler, Medler, Makedonya İmparatorluğu, Romalılar ve Bizanslılar gibi çeşitli uygarlıkların egemenliği altına girmiştir. Bu çağlarda yerleşmelerin etrafının koruma amacıyla surlarla çevrildiği, inşaat malzemesi olarak da bazalt taşının kullanıldığı görülmüştür. Diyarbakır yöresindeki bazalt oluşumun Karacadağ Volkanının patlamasıyla ortaya çıktığı, bu nedenle bölgede bol miktarda bulunduğu anlaşılmaktadır. Daha sonra bölgeye yerleşen Abbasiler, Büyük Selçuklular, Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı gibi İslam Uygarlıkları bazalt taşını mimari ve mimari süslemede kullanmaya devam etmişlerdir. Bazaltın yanı sıra bazalta göre daha az dayanıklı olan, ancak daha yumuşak yapısı ile taş süsleme işlerinde elverişlilik gösteren kireç taşı da hem yapının taşıyıcısında hem de süslemesinde bazaltın yanında yer almıştır. Diyarbakır mimari ve süslemesinde taşın kullanım nedenleri şu etkenlere bağlanabilir: Taş bölgede bol bulunan bir malzemedir. 3

9 Yakın çevreden elde edildiği için kullanımı ekonomik olmuştur. Bölgenin İslam kültürleriyle kaynaşmış olması mimari ve süslemede Irak, Suriye ve İran etkilerinin bölgede egemen olmasına yol açmıştır. Bu etkiler Anadolu nun köklü yapı geleneği ile birleşerek yepyeni bir sentez oluşturmuştur Genel olarak Diyarbakır'da taş işçiliğinde Suriye etkili iki renkli kullanım, kapı ve pencere kemerlerinde, kilit taşlarında, mihraplarda ve revak kemerlerinde görülmektedir. Ayrıca taş üzerine kabartma olarak çeşitli hayvan ve geometrik figürlerin işlenmesi yörenin Anadolu ile süslemedeki benzerliğini vurgulamaktadır. Diyarbakır'da taş kabartma ve süslemenin en güzel örnekleri Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı dönemlerinde görülmüştür. (8) İnsanoğlunun hayatında önemli bir yer tutan taş,dünyanın oluşumundan beri çeşitli şekillerde bize hizmet etmiştir.ilk akla gelen ifade olarak sağlamlığıyla öne çıkan taş, teknolojinin gelişmesi ile, eskisi kadar değilse bile yine de hayatımızda,özellikle inşaat alanında önemini korumaktadır. Geçmişte ecdadımız, yapıları,yolları taş ile inşa ederken,onu sevimli ve sıcak bir şekilde kullanmaya gayret etmiş ve diğer süsleme sanatlarımızda olduğu gibi taşı da oya gibi işleyerek kullanmıştır. Bu şekilde ortaya apayrı bir süsleme dalı çıkmıştır. Selçukluların Anadolu da başlattıkları inşaat faaliyetlerinin taş süslemesine yansımasında ilk göze çarpan eserler olarak dini ve sivil yapıların portallerini, camilerin minare,minber ve mihraplarını,kemerleri,eyvanları,tonoz ve sütun başlıklarını söyleyebiliriz. Portaller taş işçiliğinin en güzel sunulduğu muhteşem yapılardır. Mimari eserlerin adeta vitrini olarak niteleyebileceğimiz portallerde, niş dediğimiz girinti,genellikle önce sivri bir kemerle sonra da dikdörtgen bordürlü bir çerçeve ile kuşatılmıştır. Niş içindeki kapı üzeri daha yumuşak,yayvan bir kemerle çevrilidir.ön cephe olarak sütunceler, küçük nişler ve kabara tarzı rozetlerle, her bir yer oya gibi, dantel gibi işlenmiş olarak ve çoğu zaman da bu güzellik tamamlayıcısı olur.pek çok portalde yazılar da adeta kâğıt üzerine yazılmışcasına muntazam ve estetik olarak şeritler halinde uygulanmıştır.(25) Önce Taş işçiliğinde kullanılan bazı terminolojilere göz atalım bordür : kenar, genellikle süslemeli kenar şeriti. çapraz tonoz : ıki beşik tonozun dik açıyla kesişmesinden oluşan tonoz biçimi. dilimli kubbe : 1) ıçi yarım yuvarlak, dışı dilimli olan kubbe. 2) tonoz parçalarından oluşan kubbe. 4

10 eyvan : üç tarafı ve üstü kapalı, bir tarafı bütün genişliği ile bir avluya ya da diğer bir mekana açılan yapı birimi kalem işi :yapıların genellikle iç yüzeylerinin bezenmesinde kullanılan bir süsleme türü. boya, taş, ahşap yüzeyler üzerine fırça ile boyanan renkli nakışlar. kesme taş : düzenli yontulmuş taş. hem duvar öğesi hem bezeme için düzenli işlenmiş taş ve bu taşlarla örülmüş duvar tekniği. çoğunlukla kaplama malzemesi olarak yüzeylerde kullanılır. kavsara : portal (taçkapı), mihrap gibi yerlerin yarım kubbeye benzeyen üst bölümü. kemer : dairesel, örgülü ara taşıyıcı ve bezeme öğesi. düşey kuvvetleri eğri kuvvetlere çevirip kemer ayaklarından zemine taşıyan geçiş elemanı. kontur : çevre çizgisi. figürleri ya da motifleri çevreleyen çizgi. korint düzeni : antik mimarlıkta kullanılan bir düzen olup, stilize akant yaprakları ile bezeli sütun başlıkları yoluyla diğer düzenlerden ayrılır. dor ve ıyon düzeninden daha geç bir dönemde ortaya çıkmıştır. köşebent : dikdörtgen ve kare formlu biçimlerde köşelere yapılan süslemeler verilen ad. mihrap : cami ve mescitler ile namazgâhlarda kıble yönünde belirleyici mimari öğe. ımamın önünde durduğu bölüm. genellikle etrafı çerçevelenmiş, duvarda küçük bir girinti biçiminde yapılmıştır. minber :camilerde cuma namazında hutbe okunan yer. genellikle birkaç basamak yükselen bir mimari öğe. kapı, basamak, basamak korkulukları, köık ve külah (taç) bölümleri bulunur. ağaç ya da taştan olabilir. çok basitlerinden çok bezemelilerine kadar değişik türlerine rastlanır. mukarnas : kademeli olarak taşmalar yapacak biçimde, aşırtmalı olarak yanyana ve üst üste gelen, üç boyutlu görünüm veren bir geçiş ve dolgu öğesi. petek biçimi bir görüntü ile yarım kubbelerin içini dolgulayan islam sanatı öğesi. (sarkıtlı olanlarına istalaktit denilir). niş : duvarda küçük ölçüde ve düzgün girinti. revak : sütun ve payeler tarafından taşınan kemerler arkasında yer alan, üstü örtülü uzun bölüm, güneş ve yağıştan korumalı yürüme bölümü. portik. silme : duvar yüzeylerinde süsleme amacıyla yapılmış şerit biçimindeki çıkıntılara verilen ad. tepelik : kompozisyonu oluşturan süs düzeninin üst ya da tepe kısımlarında bulunan motifler. tonoz : taş ya da tuğladan örülerek meydana gelen bir mimari örtü elemanı. biçimine göre beşik tonoz, aynalı tonoz, çapraz tonoz, kaburgalı tonoz, yelken tonoz gibi adlar alır. tromp : kare altyapıdan kubbe eteğini hazırlayan sekizgene geçiş öğesi (tonoz bingi). 5

11 vaaz kürsüsü :: :: belli gün ve saatlerde imamın vaaz vermek için çıktığı, koltuk ya da küçük balkon şeklindeki bölüm. vitray : renkli camların belli bir kompozisyon düzeni içinde bir araya getirilişi. avrupa'da özellikle kiliselerin pencerelerini süsleyen vitraylarda, doğaya özgü motiflerin yanında dinsel konular da belli bir düzen içinde resimlenmiştir. KALEM İŞİ SÜSLEME Binaların iç duvarlarını, kubbelerini ve tavanlarını sıva, ahşap taş, bez, ve deri gibi malzeme üzerine renkli boyalar (toprak yada kök boyalar) bazen de altın varak kullanılarak ince kıllı kalem tabir edilen fırçalarla yapılan nakışlara kalem işi denilir. Bu nakışları yapan kişiye kalemkar, projeyi hazırlayan kişiye nakkaş denir. Teknik açıdan kalem işlerini 4 gruba ayırıyoruz 1-) sıva üstü kalem işi 2-) ahşap üstü kalem işi 3-) taş ve mermer üstü kalem işi 4-) deri ve bez üstü kalem işi 1- SIVA ÜSTÜ KALEM İŞLERİ: klasik mimari eserlerimizin hemen hemen hepsinde uygulanan bir tekniktir. Bu teknikte kalem işinin uygulanacağı zemine önce kireç badanası yapılır. Süslemelerin yada nakışların yapılacağı zeminler ölçülüp bölümlere ayrılır önceden kağıtlar üzerine hazırlanan desenler iğne ile delinerek kalıp haline getirilir ve özel bir kömür tozu ile tamponlanarak desen zemine geçirilir. Boyandıktan sonra en son olarak kontörler çekilir. Klasik kalem işleri 2 boyutludur. Işık - gölge yoktur kullanılan malzeme iyi olursa ve dış etkenlerden korunursa kalıcı olur. 2-AHŞAP ÜSTÜ sıva üstünden sonra Osmanlı döneminde çok uygulanmış olup 4,5 asırlık çok eski örnektir hiç restore edilmeden günümüze gelmiştir sıva üstüne göre daha dayanıklıdır bunun nedeni dış etkenlerden sıva üstüne göre temas halinde olmaması başka bir sebebi de nakışların üzerine çekilen bir sır tabakasıdır bu işlere de lake işlerde denilebilir sır tabakası inceltilmiş bezir yağı ve verniktir Mimar Sinan işlerinde ve hünkar mahfili ve müezzin mahfili tavanlarında görülür bu çalışmalarda altın varak bolca kullanılmıştır 3-TAŞ VE MERMER ÜSTÜ KALEM İŞİ: Bu teknikte kullanılan boya malzemesi tutkallı ve yağlı boya türündedir sıva üstü tekniğinde 6

12 olduğu gibi çalışılır mermer üstü çalışmalarda altın varak kullanılır sıva üstü çalışmaya göre daha zor bir tekniktir özel ve daha çok bir zaman isteyen bir tekniktir (26) Taş süslemelerde oyma, ajur (kafes oyma), kazıma ve boyama teknikleri kullanılmıştır. Bunlar içinde en yaygın uygulanan teknik oyma tekniğidir. Yüzeye işlenecek olan motifler dışında kalan alanların oyularak, asıl kompozisyonun zeminden kabartma olarak ayrılmasının sağlandığı bu teknik oymanın şekline ve kompozisyonu meydana getiren şeritlerin formuna göre kendi içinde gruplara ayrılmaktadır. Buna göre alçak kabartma ve yüksek kabartma olarak gruplandırılabilecek olan süslemeler de kendi içlerinde düz yüzeyli ve yuvarlak yüzeyli şeritlerle oluşturulmaları açısından ayrılmaktadır. Düz yüzeyli kabartmalarda oyularak ortaya çıkarılan kompozisyon, üzerine herhangi bir işlem yapılmadan sade bırakılır. Bu tekniğin örneklerini Diyarbakır Ulu Camii revaklarındaki rumi-palmet kompozisyonlarında izlemek mümkündür Yüksek kabartmalarda kompozisyonların bazı motifleri ikinci oyma işlemine tabi tutularak hareketlendirilmektedir. Diyarbakır da özellikle bitkisel süslemelerde yaygın olan bu uygulamada yaprak ve çiçeklerin içbükey şekilde yeniden oyulduğu görülmektedir. Bunun yanında bitkisel kompozisyonlarda motiflerin kıvrımsal özelliklerine uygun olarak dışbükey yivlerle damarlandırıldığı gözlenmektedir Diyarbakır da yüksek kabartma tekniği özellikle figür kullanımlarında tercih edilerek, figürlü süslemenin plastik etkisi arttırılmaya çalışılmıştır. Oyma tekniğinde görülen diğer bir farklı uygulama çift katlı oymadır. İki katlı bir görünümün söz konusu olduğu bu teknik özellikle kitabelerde karşımıza çıkmaktadır. Bitkisel dolgulu birinci kat üzerine yerleştirilen harfler ikinci katı meydana getirdiği örnekler plastik etkileriyle dikkat çekmektedir. Çok katlı oyma tekniği özellikle Artuklu ve Eyyubi süslemelerinde karşımıza çıkmaktadır. Artuklu döneminde, yüzey ince bir şekilde işlenerek maddi yapısını kaybetmekte ve soyutlaşmaktadır. Diyarbakır da geometrik süslemelerde kompozisyonu meydana getiren şeritlerin yüzeylerinin düz ve keskin hatlı oldukları gözlenmektedir. Bu şeritlerin dış yüzeylerindeki tek ya da çift yivler kompozisyonu zenginleştirmektedir Bunun yanısıra silindirik şeritlerle oluşturulan geometrik süslemeler de bulunmaktadır 7

13 Taş süslemelerde kullanılan diğer bir teknik ajur ya da şebeke tekniği olarak da isimlendirilen kafes-oyma tekniğidir. Bu teknikte taş levhaların yüzeyine işlenen kompozisyonlarda, motiflerin aralarındaki boşluklar tamamen oyularak çıkartılmaktadır. Diyarbakır yapılarında minarelerin şerefe korkulukları ile minberlerin köşk örtüleri, merdiven korkulukları ve kapı taç bölümlerinde kullanılmıştır Taş üzerine kakma tekniği Safa, Fatih Paşa ve Behram Paşa Camii minareleri ile Behram Paşa Camii dış cephesi ve Sarı Saltuk Türbesi cephe süslemelerinde karşımıza çıkmaktadır. Türbe ve minareler üzerinde makıli panolarda uygulanan bu teknik, diğer örneklerde geometrik düzenlerde kullanılmıştır. Makıli panolarda kalker ve bazalttan kesilen parçalarla oluşturulan harfler kontrast görüntüler oluşturmaktadır Diyarbakır da mimari süslemede kullanılan başka bir oyma tekniği eğri kesimdir. Motif yüzeyinin zemine doğru hafif eğimli bir şekilde inerek kesişmesiyle meydana gelen bu teknikte zemin ortadan kalkarak sadece bir çizgi olarak görünmekte ve zemin ile kompozisyon bütünleşmektedir. Motiflere soyut bir ifade katan bu teknik kompozisyona hareketli ve akıcı bir görünüm kazandırmaktadır. Taş üzerine boyama tekniği minberler ve mihrablar üzerinde görülmektedir. Fatih Paşa, Behram Paşa ve Safa Camii mermer minberlerinde yüzey süslemelerinin zemin ya da kompozisyonlarının mavi ve kırmızıya boyandığı gözlenmektedir. Bu boyamaların yapının orijinal dönemine ait olup olmadığı konusunda kesin bir fikir sahibi olmak güçtür. Ancak uygulamalardaki başarılı işçilik, boyamanın asıl yapım döneminde yapıldığı fikrini güçlendirmektedir. Cami mihrablarının büyük bölümü ise son dönemlerde kırmızı, mavi, yeşil, sarı ve altın yaldız renkleri kullanılarak boyanmıştır. Taş üzerine boyama tekniği Osmanlı döneminde kitabelerde uygulanan bir tekniktir. (11) 19.yüzyılda Diyarbakır da salnamelere göre Diyarbakır merkez sancağında Vali İsmail Paşa zamanında 5 cami, mevcutken bu sayı 1308 H. yılına gelindiğinde 28 cami ve 32 aded mescide ulaşmıştır H. yılında da bu rakamlar 120 Hanefi cami, 4 Şafii Cami ve 21 mescit e ulaşır. Diyarbakır merkez sancağına bağlı kazalarda ise Cami ve Mescit sayıları şöyledir: Siverek kasabasında 1291 H.ve 1292 H. salnamelerinde 5 cami varken, H. yılında 2 cami ve 3 mescit kaydedilmiştir H. yılında Lice kazasında ise 2 cami vardır. 8

14 H. yılına gelindiğinde ise bu rakam 1 cami ve 2 mescit olarak kayıtlıdır. Silvan da H. salnamelerinde verilen bilgiye göre 4 cami bulunurken, H. salnamesinde cami sayısı 10 a yükselmiştir.(40) Diyarbakır camileri kendi alanında uzman olan imamlar tarafından idare edilirdi.bilimsel kapasiteleri de oldukça iyi idi.28 mayıs 1741 terekeden Kaşık Budak mahallesi İmamı Hüseyin Efendi bin ibrahim in evinde tefsir,fıkıh ve Arapça gramer kitaplarından oluşan bir kitaplığın olması mahalle imamlarının üst bilgi seviyesinde olduğunu gösterir.(65) Evliya Çelebi seyahatnamesinde Diyarbekir şehrinin çok temiz olduğundan behsederek bunun nedeninin de şehrin çer çöpünün doğruca hamamlardaki külhanlara götürülüp yakacak olarak kullanıldığını belirtir.yine bu hamamların atık sıcak sularından faydalanılnması düşünülmüş,sular genelde hamamların yakınlarındaki tarihi camilere yönlendirilerek camilerin tabanının altında yapılan labirent şeklindeki mazgallardan günümüz tabirince alttan ısıtma sistemine dönüştürülmüş ve mükemmel bir şekilde uygulanmıştır.bu olay 1970 li yıllarda Ulu cami tamirata alındığında tabanlar sökülünce görülmüştür.(70) E Çelebiye göre Diyarbakır camileri Evliya Çelebi, Ulu Camii nden sonra bugün Dağkapı yakınlarındaki Nebi Camii olarak bilinen Peygamber Camii ni, bu caminin de bir tarafında Şafii kısmı olduğunu ve Ulu Cami ve Nebi Camii gibi vakfından yararlanan birçok insanın bulunduğu İskender Paşa, Behram Paşa, Kara, İpariyye, Hüsrev Paşa, Ali Paşa, Hasırlı, Muallak, Aziz Efendi, Şems Efendi, Bıyıklı Mehmed Paşa ve Halid b. Velid Camileri cemaatlerinin çokluğu, bazı mitolojik boyutları ve kubbe yapısı yönünden anlatır. Daha sonra mahalle mescidlerinden bahseder (2001a: 25-27) Evliya Çelebi (2001a: 25-27), bu cami ve mescidlerden şu şekilde bahseder: Andan Peygamber câmi'i (---) ( ) (---) binâsıdır ve Dağ kapusu kurbundadır. Bu dahi cami'i atîkdir ve gayet rûhâniyyet vardır. Cümle kârgîr kıbâblardır ve serapa kurşumludur. Ve bir çârkûşe minaresi vardır. Ve bir tarafında yine Şâfi'î câmi'i vardır. Ve mihrâb ü minberi ve mü'ezzinân mahfili sâde musanna'dır. Ve hareminde havzı ve fevvâresi mükellefdir. Bu dahi cemâ'at-i kesîreye mâlikdir. Ve bunda dahi rûhâniyet vardır. Sâhibü l-hayrâtun vâkı'asına Hazret-i Risâlet girüp anlarun ta'limiyle bina olunmağın Peygamber camii nâmiyle meşhurdur. Andan câmi'-i İskender Paşa: (---) (---) Hânın vüzerâlarındandır. Amma latîf ü musanna' kurşumlu ve bir minâre-i mevzûnlu ve evkafı kavî ve mürtezikaları firavun 9

15 câmi'-i abadandır. Andan câmi'-i Behrâm Paşa: (---) (---) Hân vüzerâlarından. Kurşumlu câmi'dir. (---) (- -) Andan Melik Ahnıed Paşa câmi'i: (---) (---) Hân vüzerâlarından Ekrâd-ı (---) (---) dan bir sâhib-i hayr vezîr-i dilîr imiş. Amma efendimiz gibi "Melek Ahmed Paşa" namlı değil imiş, "Melik Ahmed Paşa" imiş. Bu câmi'-i pür-envâr Rûm ka-pusu kurbundadır. Ve Kara cami': Bânîsi ma'lûmum değildir. Amma şeb [u] rûz cemâ'ati vefret üzredir. Amma kurşumlu değildir. Ve İpariyye câmi'i: Bir ankâ Çîn bâzergânı bina edüp der-i dîvân kirecine yetmiş yük misk-i Hoten mahlut edüp bu câmi'i bina etdiğiyçün İparî ya'nî miskli câmi'i demek olur. Hakka ki bir nem-nâk havada dîvârlann şemm etsen müşg râyihası âdemün demâğın mu'attar eder. Amma kurşumlu değildir. Lâkin cemâ'at-i kesîresi vardır kim subh u mesâ cemâ'atden hâlî değildir. Ve Hüsrev Paşa câmi'i: (---) (---) Hân vüzerâlarındandır. Mardinkapusu semtindedir. Gayet musanna4 ve şîrîn câmi'dir, amma kurşumsuzdur. Ve cemâ'ati vefret üzredir, zîrâ şehrün izdihamı zemîninde vâki' olmuşdur. Andan Alî Paşa câmi'i: (---) (---) vüzerâlarındandır. Sanlı nâm mahalle içinde vâki'dir. Ve Hasırlı câmi'i: Bânîsi ma'lûmum değildir. Palancılar kurbundadır. Bir kurşumlu ma'mûr câmi'dir. Ve Mu'allak câmi'i: Bânîsi ma'lûmum değildir. Amma nısfını münhedim eden Timur-ı Lenk'dir. Ve Mu'allak câmi'i nâmiyle şöhret bulmasının aslı oldur kim bir çâr-kûşe minâre-i âlîsi var. Üstâd-ı bennâ bu minâre-i ser-âmedi beş aded amûd-ı müntehâ üzre edüp minarenin çâr-kûşe temelin dörd sütün üzre san'at-ı sihr-âsâr ile bina etmiş. Beşinci amudu minaremin temeli ortasına edüp cümle minârenün haml-i sakîli bu bir amûd üzeredir. Sâ'ir dör[d] aded amûd âlet-i mülâhaza durduğiçün bu minareye Minârei Mu'allak dediklerinden cami' dahi ol minare ism ile müsemmâ olmuşdur. Amma bu minârenün esâsında beş aded amûdlar bir haddâd dükkânı içinde olmağile herkesün manzûru olamaz. Takayyüd-i tam ve bezl-i ihtimam eden müşâhade eder, ibretnümâ bir minâre-i ra'nâdir. Ve Rûmiye şeyhi Azîz Efendi câmi'i: Nev-binâ câmi'i ra'nâciır ve Behrâmive câmi'i kurbundadır. Ve Şems Efendi câmi'i: Ya'nî Sinoğlu câmi'i nâmiyle meşhur bir câmi'-i ma'mûrdur. Bu nâm ile şöhre-i şehr olmasının sebeb-i tesmiyesi oldur kim bu sâhibü'l-hayrât merhum Şems efendi rahm-ı mâderde iken peder-i büzürgvârı gazaya giderken "İlâhî bu 10

16 hâmile ehlimin karnındaki evlâdımı sana emânet eyledim", deyüp gazaya müteveccih olur. Ba'de'1-feth cihâd-ı asgardan gelüp görse kim ehli âhirete intikâl eylemiş. Ahâlî-i mahalleden ehlinün gürün sıfâl edüp eydür: "Biz gazaya müteveccih oldukda ehlimün batnındaki evlâdım i'tikâd-ı tam ile ol Hayyu'l-Kayyûm'a emânet verdim. Elbette ol evlâd afât-ı semavîden ve âfât-ı arzîden masun [u] mahfuzdur", deyüp mezâristâna varup ehlinün güruna varup eydür: "Es-selâmü aleyke yâ ehle'l-kııbur" dedikde hemân e-şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi -www.e-sarkiyat.com- ISSN: Sayı: VII, Nisan Cami ve mescidlerden ilim yuvaları olan medreseler bahsine geçer (2001a: 27). Önce bahsettiği camilerin hepsinde birer ikişer medrese olduğunu söyler. Bunlar arasında bünyesinde yetişen öğrencilerinin elde edeceği rütbe bakımından en üstün ve saygını, vakıf desteği en güçlü olanının, Ulu Camii deki Mercaniye (Mesudiye) Medrese si olduğunu söyler. Gerek camii bünyesinde gerek müstakil birkaç medreseyi öğrenci yetiştirme alanlarını da belirterek (beyan, fıkıh, kelam, tasavvuf, tevhid, tefsir gibi) anlatır. Ayrıca belirtir ki Diyarbakır da Kur an öğreten okullar vardır: her camide birer şeyhü l-kura olup bunlar, hıfz ilmi öğretirler. Fakat Kürtler, hıfz ilmine çalışan fazıl olamaz diye hıfz ilmine fazla eğilmezler. Fakat tecvid ilmini öğrenirler. 26 Bunlar sin içinde bir ma'sûm sadâsıyla: "Ve aleykiimii's-selâm yâ mücâhidi fî sebili'ilah ehî" der. Cümle huzzâr-ı meclis hayran olup sinn-i meşhedin kapusun küşâde edüp görseler üç seneye baliğ olmuş yüzü bedr olmuş bir şems-i münevver gulâm-ı pür-enver validesinin sağ tarafında yatar. Validesinin sağ tarafı memesi asla çürümeyüp ma'sûm-ı pak validesinin emceğin şupur şupur emmeğe başlar. Perverdigâr Rabbü'l-izze kadirdir kim "Karamı gecede kara karıncaya kara taş içinde kadarınca nafakasın verir." Ol ki evlâdın derûn-ı dilden Rabbullah'a emânet vere ol fena bulur mu? İnnellahe alâ külli şey in kadîr (2/Bakara, 20) Ba'dehû pederi sinne girüp evlâdın der-âğûş edüp mezkûr kabri sütr edüp ol ma'sûm gayet mahbûb olmağile ismine Şems derlerdi. Efvâh-ı nâsda sinde müştak olduğiyçün Sinoğlu derler. Ba'dehû bu Şems Efendi Diyârbekir içre kut-biyyete kadem basup nice keşf ü] kerametleri zahir ü bahir olup nice kerre yüz bin mürîde irâdet vermiş bir pîşvâyı tarîk [ü] âşık-ı sıddîk kimesne imiş. Ba'dehû mâl-ı helâl ile bu câmi'-i pür-envân inşâ edüp ismine Sinoğlu câmi'i derler kim sebeb-i tesmiyesi oldur. Amma bir rûhâniyetli ma'bedgâh-ı latîfdir. 11

17 Andan Bıyıklı Mehemmed Paşa câmi'i: Nazîf Paşa meydânındadır. Selîm Hân-ı Evvel'in vüzerâlarından fâtih-i Diyârbekir Bıyıklı Mehemmed Paşa hayratıdır. Paşa-yı mûma-ileyh dahi bu câmi'-i rûşen-âbâdın sahasında asudedir. Bu dahi bir musanna' kurşumlu câmi'-i rûşendir. Andan Hâlid ibn Velîd câmi'i: Ba'de hicreti'n-nebeviyye Hazret-i Ebâbekr hilâfetinde bu kal'ayı Hâlid ibn Velîd f et h etdükde ibtidâ bina olunan bu içkal'ada Hazret-i Hâlid câmi'idir. îbn Hâlid Hazretleri câmi'i cenbinde yatar. Amma Hazret-i Halid ibn Velîd Hımıs şehrinde medfûndur. Bu mahalde Diyârbekr'ün ( ) aded hutbe tilâvet olunur cevâmi"leri tamam oldu. Evsâf-ı mesâcidhâ-yı müvahhidân Cümle aded mahalle mesâcidleridir. Evvelâ Balıklı zaviyesi. Ve Samlı mahallesi mescidi. 26 Evliya (2001a: 27) bu durumu şöyle tasvir eder: Evsâf-ı dârü'1-kurrâ-yı Hazret-i Kur'ân-ı azîm ü Furkân-ı mecîd Bâlâda tahrîr olunan cevâmi'lerin her birinde birer şeyhü'l-kurrâlar vardır kim ilm-i hıfz görülür. Amma Kürdistân olmağile Arabistan gibi hâfız-ı Kur'ân'ı çok değildir. Zîrâ "ilm-i hıfza mukayyed olan fâzıl olamaz" dey ü ilm-i hıfza takayyüd etmezler. Lâkin ilm-i tecvîd görülüp kıra'ati üzre ve kırâ'at-i Ebû Ömer üzre râvîleriyle mahâric-i hurûfa ri'âyet ederler. Ba'zılar tekmîl-i fünûn etmeğiçün kırâ'at-i İbn-ı Kesîr ve kırâ'at-i seb'a ve kırâ'at-i aşere tilâvet ederler (---) (---) e-şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi -www.e-sarkiyat.com- ISSN: Sayı: VII, Nisan dışında Hadis okullarından, her camide hadis okutan bir hoca olduğundan, yine her camide çocuklar için birer mektep olduğundan da bahseder. 27 Ayrıca ünlü derviş tekkelerinin bulunduğunu ifade eder. Bu bağlamda Şeyh Rumî Tekyesi, Balıklı Tekyesi, İpariyye Tekyesi nden bahseder Evliyâ Çelebi (2001a: 27), Diyarbakır ın ilim ve eğitim durumunu kendi ifadeleriyle şöyle anlatır: Sitâyiş-i dârü't-tedrîs-i âlimân Cümle (---) aded medrese-i dâ[rü]'l-ulûmdur. Evvelâ bâlâda tahrîr olunan camilerin her birinde birer ve ikişer medrese-i dârü't-tahsîl-i ulûmları vardır. Amma cümleden Cami'-i Kebîr'de medresc-i Mercâniyye: Beync'l-ulemâ payesi vardır. Müderrisi andan mevleviyyele kadem basar. Müderrisi ve talebeleri vardır. Evkafı kavî 12

18 olmağile hücrelerinin vazîf'e-i mıfayyenleri ve lahmiyye ve şem'iyyeleri da'imdir. Andan yine Cami'-i Kebîr'de Safi'î mihrabı hâricinde medrese-i Şâfi'î: Bu dahi mu'mûr [u].voâdân dârü't-tedrîs-i ehl-i edyândır. Ve medrese-i Cami'-i Peygamber: Talebesi çokdur. Bunda bir kerre ilme bed' eden elbette ve elbette mahrum kalmamışdır. Andan medrese-i İpâriyye: Meşhur medresedir kim ilm-i beyân görülür. Anınçün talebeleri yakın zamanda ayan u beyân olup sâhib-i sadr olur. Andan Mardinkapusunda medrese-i Hüsreviyye. Bu dar-ı ulûmda ilm-i kelâm kıra'at olunur. Anınçün telâmîzleri fesahat u belagat üzre mütekel-limlerdir. Andan medrese-i Sarılızâde: Bunda ilm-i fıkh tilâvet olunduğundan halîfeleri gayet fakîhlerdir. Andan medrese-i Şeyh Rûmî: Ulu âsitânedir. Bunda mürîd-i mezîdleri ilm-i tasavvuf ve ilm-i tevhîd ile meşgullerdir. Andan medrese-i (---) (---): Bunda ilm-i tefessürden tefsîr-i Cerîr-i Taberî ve tefsîr-i İbn-i Mes'ûd ve tefsîr-i Ebü'1-Leys ve tefsîr-i Beğavî ve tefsîr-i Kadı ve Tefsîr-i Deylemî ve tefsîr-i Feyzullâh Hindî ve tefsîr-i Ebussu'ûd görülüp müfessir ü müdakkık ulemâ vü fuzalâ-yı musannifleri vardır. Meşhur medreseler bunlardır. Evsâf-ı dârü'l-kurrâ-yı Hazret-i Kur'ân-ı azîm ü Furkân-ı mecîd Bâlâda tahrîr olunan cevâmi'lerin her birinde birer şeyhü'l-kurrâlar vardır kim ilm-i hıfz görülür. Amma Kürdistân olmağile Arabistan gibi hâfız-ı Kur'ân'ı çok değildir. Zîrâ "ilm-i hıfza mukayyed olan fâzıl olamaz" dey ü ilm-i hıfza takayyüd etmezler. Lâkin ilm-i tecvîd görülüp kıra'ati üzre ve kırâ'at-i Ebû Ömer üzre râvîleriyle mahâric-i hurûfa ri'âyet ederler. Ba'zılar tekmîl-i fünûn etmeğçün kırâ'at-i İbn-ı Kesîr ve kırâ'at-i seb'a ve kırâ'at-i aşere tilâvet ederler (---) (---) Sitâyiş-i dârü l-hadis-i Peygamberân Cümle (---) aded dâru l-hadîsdir. Gerçi İslamboldaki gibi kıbâb-ı azîmler ile mebni dar- l-hadîsler yokdur. Amma elbette her câmide birer muhaddis-i ders-i âmlar vardır. Bâhusus Câmi -i Kebîr imâmı Deli İmânı nâmiyle şöhret bulmuş imânı-1 fâzıl gâyelü'1- gâye muhaddisdir. Zîrâ Mısır'da Câmi -i Ezher'de tahsîl-i ilm-i hadîs etmişdir. Ve muhaddis Ramazân Efendi Müslim ve Buhârî'yi (---) (---) cümle hıfzan kıra'at etmişdir kim râvîleriyle yedi bin hadîs hâtır-nişânıdır. Der-beyân-ı mekteb-i dârü't-ta'lîm-i sıbyân u tıflân-ı ciğer-kûşe-i püserân Cümle (---) aded mekteb-i ebcedhândır. Evvelâ bâlâda tastîr olan cevâmi'lerin birer aded mektebleri mukarrerdir. 13

19 28 Der-medh-i tekye-i dervîşân-ı zîşân Cümle (---) aded âsitâne-i seyyâhân-ı sâhib-i sândır. Evvelâ cümleden tarîk-ı Hâcegânda Şeyh Rûmî tekyesi. Bunda olan tevhîd ü tezkîr-i Sübhânî bir diyara mahsûs değildir. Şeyhi (---) (--- ) Efendi ibn Şeyh Rûmî'dir kim cemî'i fukaralara ve âyende vü revendegâna ni'metleri mebzul olup halkdan münzevî bir halûk u hâlîm ü selîm zât-ı şerîf-i mahdûm-ı mükerremdir. e-şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi -www.e-sarkiyat.com- ISSN: Sayı: VII, Nisan Evliya Çelebi, Diyarbakır da insanların genellikle ulemalara monla Mahmûd ve monlâ fülân dediklerinden de bahsederek(2001a: 31) bugünün Diyarbakır ında da aynı şekilde din bilginlerine molla veya mela denilmesinin tarihsel ve kültürel temellerini anlamamıza yardım etmektedir. 47 mahallesi Müslüman olan Diyarbakır ın 7 mahallesi Ermeni dir. Fakat Rum, Frenk ve Kıptî (Çingene) mahalleleri yoktur. İçkale, Balıklı, Sarulı, Şeyh, Cami-i Kebîr gibi mahalleler meşhurdur.29 Yazın Diyarbakırlılar zengin fakir ailecek nehir kıyısında kendilerine verasetle intikal eden yerlerde hayma ve çadırlar kurar, bostanlarına karpuz, kavun ve çeşit çeşit sebze meyveler, çiçekler ekip çalışırlar. Dicle sahilindeki Reyhan bağı müşebbek bostanı, Rum u Arab u Acem de eşsizdir. Her bağ ve bostan verimli reyhanlarla dolu, şat nehrinden gelen havuz ve şadırvanlara sahiptir. İnsanlar tam yedi ay boyunca Şat kıyısında dost, arkadaş ve akrabalarıyla; saz ve sözle yiyip içerek zevkle yaşarlar. Dicle nehri kenarındaki bostanlarda yetişen Diyarbakır kavunu da eşsizdir. İnsan yediğinde tadı damağında kalır. Sanat erbabı, bostan mevsiminde kazanç ve işlerle meşgul olup her tür yiyecek ve içeceğe sahiptir. İnsanlar sabahleyin şehre işine gider, ikindiden sonra tekrar nehir kenarındaki bağlarına döner sefa sürerler. Evliya Çelebi Şat kıyısında insanların Şafii Vakti ne kadar eğlendiklerini, ondan sonra ezan sesleriyle tevhid zikirleri ettiğini anlatır. Ayrıca Diyarbakır halkının tamamen Hâcegândan ve Gülşenî tarikatından olmakla tevhid zevk ve şevkinin vecdinden geri kalmadığını söyler. Çelebi nin ifadesiyle Netice-i merâm bu bâğ-ı irem de gûy-gûy ve güm-güm cân sohbetleri olup devâm-ı devlet-i pâdişâhîye müdâvemet ederler. 30 Andan tekye-i Balıklı: Bu dahi tarîk-ı (---) (---) vâcibü's-seyr bir tekye-i dervîşândır. Andan tekye-i İpâriyye: Tarîk-ı (---) (---) tekye-i azimdir ve cümle dervîşânı yârân-ı nedimdir. 14

20 (2001a: 27) 29 Evliya Çelebi nin ifadesiyle (2001a: 28): Der-fasl-ı esmâ-i mahallât-ı buldan Cümle (---) aded şehir mahalleleridir. Kırk yedi mahallesi müselmânlardır, yedi mahallesi Ermenîlerdir, amma Rûm ve Fireng ve Kıbtî ve (---) (---) mahalleleri yokdur. (---) (---) (---) Evvelâ İçkal'a mahallesi ve Balıklı mahallesi ve Sarulı mahallesi ve Şeyh mahallesi ve Cami-i Kebîr mahallesi ve... (2 satır boş)... Meşhur mahallâtlar bunlardır. 30 Seyyah, Diyarbakır ın dinlenme, eğlenme ve mesire yerini çok güzel bir dille ve adeta hiç bir yönünü dışarda bırakmayarak anlatır. Ona göre Diyarbakır ın mesire yeri benzersizdir: Evsâf-ı mesîregâh-ı şehr-i Diyârbekr-i lâ-nazîr Evvelâ cümleden meşhûr-ı âfâk olan diyâr-ı Rûm-ı Yunan'da Konya Meramı ve Adalya'da İstanâz bağı ve Mısır'da Feyyûm bağı ve Şam'da Mencik bağı ve Darende'de Darende bağı ve Malâtıyye'de Aspuzan bağı; cümle bunlar meşhûr-ı âfâk olup manzûrumuz olduğu üzre evsâfları tahrîr olunmuşdur. Amma bu Diyârbekir sâhil-i Şattu'l-Arab'da olan Reyhan bağı ve müşebbek bostanı Rûm u Arab u Acem'de nazîri yokdur. Kaçan kim evvel-bahâr faslında Şattu'l-Arab'un tuğyanı mahalli ubûr edüp mâ'-ı zülâli ber-karâr cereyan etmeğe başladıkda Diyârbekir ahâlîsinin bay [u] gedâsı cümle ehl [ü] lyâlleriyle sâhil-i Şatt'a rıhlet edüp kenâr-ı bahrde âba vü ecdâdlarından irsile intikâl etmiş hudûdlarında hayme vü hargâhlariyle meks edüp bostanlarına kavun ve karpuz ve gûnâ-gûn sebzevat ve şükûfe eküp kâr ederler. Amma bunda bir güne reyhan ekerler kim herkesün hududu kenarında eküp bir ayda güya olup mızrak kaddi oldukda ol reyhandan [208a] içerisi görünmek ihtimâli yokdur. Ve Şattu'1-Arab kenarında cümle külbe-i ahzânlarının der-i dîvârları ve bâbları ve siitûhları cümle reyhandandır. Ve cümle reyhanın yine kökleri zeminde olup cemî'i bergleri sebz-gûn olup durmadadır ve da'imâ zemînden taravet bulup büyümededir. Bir hâne reyhan dîvârından görünmek ihtimâli(129 CAMİ VE MESCİTLERİ DAĞILIMI Melek Ahmet Caddesi kuzeyinde ( kuzeybatı ) 5 cami ve 4 mescit vardır. Balıklı Mescidi yakın yıllarda yıkıldı. Melek Ahmet Caddesi güneyindeki kesimde ( güneybatı ) 6 cami 3 mescit bulunuyor. Yeni Kapı Caddesi kuzeyinde ( kuzeydoğu ) Bıyıklı Mehmet Paşa Camisi ve 6 mahalle mescidi vardır. 15

21 Yeni Kapı Caddesi güneyindeki dilimde ( güneydoğu ) 3 cami 4 mescit vardır. Bu dağılıma dikkat edilirse: 1..Her Dilime dağılım vardır. Doğu yarıda mescitler çoğunluktadır. 2..Kentin batı yarısında cami ve mescit sayısı daha fazladır ve büyük camiler çoğunluktadır. Kent burada; Ulu, İskender Paşa, Safa (parlı ), Melek Ahmet, Lala Kasım, Behram Paşa ve Ali Paşa ( üçü mimar koca sinan ındır) gibi hatrı sayılır camiler, Şafiiler bölümü, medrese ve tekkeler gibi yardımcı elemanlarla zenginleştirilmiştir. Öyleyse, kentin batı yarısında Müslüman halk daha -çoğunluktadır diyebileceğiz. Doğu yarıda bu sayı azalırken en kıymetli Bıyıklı Mehmet Paşa yapı topluluğu ve Hüsrev Paşa Medresesi ne indirgenir. Böylece Müslüman sayısı azalmış, zımmılerinki artmıştır. Öyleyse kuzeybatı dilimini güneydoğuya birleştiren verevine bir çizgi durumu oldukça iyi anlatmaktadır. Bunun 2 ucu 2 ayrı kesimi simgeler. (102) Diyarbakır da 20 tane tarihi camii bulunmaktadır. Osmanlı ve Osmanlı öncesi devirlere ait olan bu camilerin 19 tanesi sur içinde, 1 tanesi sur dışındadır. Ayrıca, günümüzde camii olarak kullanılan 16 tane de tarihi mescit vardır. Bu camilerimiz ve mescidlerimizin tümü günümüze kadar gelebilmiş ve ibadete açıktır. 15 camii minarelidir, 5 camii minaresizdir. Sur içinde 7 camiin minaresi bazalt taştan, 8 camiin minaresi kalker (beyaz) taştan yapılmıştır. Bu minarelerin 4 tanesi 4 köşeli, 1 tanesi 8 köşelidir. Sur İçindeki Tarihi Camiiler Ulu Camii, (Camii Kebir) Hz. Süleyman Camii Hz. Ömer camii Nebi (Peygamber) Camii Safa (Parlı) Camii Melek Ahmet Paşa Camii Fatih Paşa (Kurşunlu) Camii 16

22 Nasuh Paşa Camii İskender Paşa Camii Sin (Sinoğlu) Camii Ayn Minare (Hoca Ahmet) Camii (Defterdar) Rağıbiye Camii Ali Paşa Camii Lala Bey Camii Hüsrev Paşa Camii Behram Paşa Camii Şeyh Mütahhar Camii (4 Ayaklı Minare) Arap Şeyh Camii Şeyh Aziz Mahmut Ürmevi (Haci Müştak) Camii Kurt İsmail paşa camii Sur içindeki tarihi Mescitler Hasırlı Camii (Mescid) Cağal Camii (mescid) Salos Camii (mescid) Dabanoğlu Camii (mescid) İbrahim Bey Camii (mescid) Taceddin Camii (mescid) Hacı büzrük Camii (mescid) Kavas-ı sağir Camii (mescid) Molla bahaddin (kozlu) Camii (mescid) Hançeri Güzel Camii (Mescid) 17

23 Kaşık Budak Camii (Mescid) Mervani Camii (Mescid) Kadı Camii (mescid) Hanzade Camii (mescid) Şeyh Yusuf Camii (mescid) Sarı Saltuk Camii (mescid) (120) Havadan cami görüntüleri Ulu camii (F Türkoğlu) 18

24 İskenderpaşa camii Ali paşa camii 19

25 Artuklu Döneminde Taş Süsleme Güneydoğu Anadolu, özellikle Diyarbakır, Mardin, Silvan ve Hasankeyfe de egemen olan Artuklu Mimarisinde süslemeler bölgesel bir takım özelliklere sahiptir. Suriye etkili iki renkli taş işçiliği ve çok dilimli kemer çeşitleri cami ve medrese süslemelerinde uygulanmıştır. Camilerin dışa dönük süslemelerine karşın medreselerde içe dönük bir süsleme ile karşılaşılır (8). Akkoyunlu Döneminde Taş Süsleme Doğu Anadolu ve Batı İran'da egemenlik kurmuş bir Türk oymağı olan Akkoyunlular Diyarbakır'da yöresel koşullara uyarak mimari ve süslemelerini biçimlendirmişler, taş işçilikleri ile göze çarpan güzel yapılar üretmişlerdir. Ayni Minare Camii, Safa ve Nebi Camii, Şeyh Matar Camii iki renkli ve kabartmalı taş işçilikleriyle önemli yapılardır. Bu camiler biçimsel olarak aynı dönemde yapılmış Osmanlı camileriyle benzerlik gösterirler (8) Diyarbakır'daki Osmanlı öncesine ait cami ve mescitlerde farklı plan şemaları uygulanmıştır. Bu cami ve mescitler genel olarak avlu, son cemaat yeri ve harim mekânından oluşmaktadır. Camilerin harim mekânları kıble duvarına göre, enine dikdörtgen planlı, kare planlı, derinlemesine dikdörtgen planlı olarak karşımıza çıkmaktadır. Diyarbakır Ulu Camii'de ilk defa görülen enine dikdörtgen plan şeması, Osmanlı öncesi camilerde yoğun olarak lekrarlanmıştır. Bu plan şeması mihraba paralel sahınlardan oluşmakla olup. üst örtü kubbe, tonoz ve düz dam şeklinde olabilmektedir, lirken örneklerden surlara bitişik Ömer Şeddaı Camii(II60) tek sahınlı harim üç bölüm halinde kubbelerle örtülmüştür. Yine aynı dönemden İç Kaledeki IHz. Süleyman Camisi (1160) Osmanlı döneminde değişikliğe uğramakla beraber ilk yapısı enine dikdörtgen planlı bir düzenleme göstermektedir. Akkoyunlu döneminde yapılmış birçok cami ve mescitte bu plan şeması bazı değişikliklerle tekrarlanmıştır. Nebi Camii ve Parlı (Safa) Camit başta olmak üzere. Hoca Ahmcd (Ayni Minare) Cami, İbrahim Bey Mescidi, İlacı Büzürk Mescidi (XV. yy sonu-xvi. yy başı), Taceddin Mescidi'nde sevilerek uygulandığı görülmektedir. Bu enine dikdörtgen planlı örneklerden Nebi Camii (XVI. yy başları) ile Parlı (Safa) Camii (XV. yy son çeyreği) üst örtü düzenlemesi onadaki yapıya hâkim merkezi kubbe ile yanlardaki tonozlu birimlerden oluşmakladır. Merkezi kubbe kuzey ve güneyden duvarlara yanlarda ise, Nebi Camii'nde birer; Parlı (Safa) Camii'nde ikişer bağımsız ayağa oturmaktadır. Bu plan tipinin en erken örneği Mut Lal Ağa Camisi (1356)'nde uygulanmıştır. Osmanlı döneminde ise Melik Ahmet Paşa Camii'nde tekrarlanmıştır.(33) çokgen biçimde dışa taşımı yapmaktadır. Buna benzer uygulamalar Osmanlı döneminden kalma Hüsrcv Paşa ve Ali Paşa Medrescsi'nin mescit bölümleri ile benzeşmektedir. Buna benzer uygulamalar Osmanlı 20

26 döneminden kalına Edirne Beylerbeyi Camisi (XV. yy II. Çeyreği) ile Tire Yeşil İmaret Camisi'ndc de görülmektedir. Kare plan düzenlemesinde tek kubbe uygulaması. Akkoyunlu döneminden Lâkı Kasım Bey Camisi ile Kasım Padişah (Şeyh Mutahhar) Camisi'ndc görülmektedir. Osmanlı döneminden kalma kare plânlı mekân üzerinde tek kubbe uygulaması Hadım Ali Paşa Camii'ndc ( ), İskender Paşa Camii'ndc benzer şekilde uygulanmıştır. Kare plânlı mekân düzeninden kubbeye geçişlerde kullanılan tromplar sayesinde kubbe ile kare hacmin bütünleşmesi sağlanmıştır. Bu plan tipinde camiler. Büyük Selçukludan başlayarak Anadolu Selçuklu. Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde gelişimini sürdürmüştür. Erken Osmanlı'dan Mudurnu Yıldırım Camii (1382) m. çapında kubbesi ile dikkat çekici örneği olurken. Osmanlı Mimarisi'nde kare mekânla bütünleşen tek kubbe uygulamasının da başlangıcı olmuştur. Mihraba dikey uzanan salım düzenlemesi bu dönemde çok fazla uygulanmamıştır. Akkoyunlu dönemi mescit yapılarından olan Şeyh Yusuf Ilamcdani Mescidi'ndc görülmekledir. Buradaki iki salimli mekân düzgün bir dikdörtgene otıırmamaktadır. Osmanlı öncesi Diyarbakır camilerinde genelde bazalt taş malzeme kullanılmıştır. Cephe düzenlemelerinde düzgün kesme taştan siyah ve beyaz renkte iki renkli taş işçiliği dikkat çekmektedir. Bu işçilik Diyarbakır'daki Akkoyunlu eserlerinden Nebi Camisi (XVI. yy başları). Kasım Padişah Camisi (1500), Parlı (Sala) Camisi (XV. yy son çeyreği) ve Lala Kasım Bey Camisi (XVI. yy 1. çcyreği)'ndc kendini açıkça göstermektedir. Diyarbakır'daki Osmanlı öncesi cami mihrapları genelde XV yüzyıl Akkoyunlu döneminden kalma olup: Selçuklu. Artuklu ve Eyyııbi mihraplarının yeni bir sentezi durumundadır. Böylece Diyarbakır'da yeni bir mihrap formu meydana getirilmiştir. Özellikle bu formun en güçlü temsilcisi olan Safa Camii mihrabı Diyarbakır'daki Osmanlı mihraplarına örnek teşkil etmiştir. Minberlerde de Akkoyunlu döneminden Parlı Camii'nin laş minberi malzeme, leknik. form ve süsleme özellikleri bakımından dikkat çekmekte ve sonraki Osmanlı minberlerine öncülük yapmaktadır. Özellikle Behıam Paşa ve Fatih Paşa camilerinin minberlerine önemli etkilerde bulunmuştur. Bu dönem minareleri kare ve silindirik gövde yapıları ile ön plana çıkmaktadır. İnaloğulları döneminde yapılmış olan 11/ Süleyman Camii minaresi kare planlı yüksek gövdesi ile aynı tarihlerde yapılmış olan Ulu Cami minaresi ile büyük benzerlik içerisindedir. Aynı geleneğin devamı 16. Yüzyıl başlarındaki Akkoyunlular'a ait Nebi ve Kasım Padişah 21

27 camilerinin minarelerinde görülmekledir. Bunlardan Dört Ayaklı Minare olarak da bilinen Kasım Padişah Camii minaresi, yapıdan bağımsız kaide vazifesi gören dön sütun üzerine oturtulmuş kare planlı gövdesi ile Türk mimarisindeki dikkat çekici örneklerden biri olmuştur. Aynı dönemden kare planlı iki renkli taş işçiliği gösteren Nebi Camii minaresi Diyarbakır"daki kare gövdeli geleneği sürdürülmüştür. Diyarbakır'da aynı döneme ait silindirik gövdeli örneklerden Parlı (Safa) Camii minaresi mimarı özellikleri yanında kaidesinden itibaren yoğun süsleme programına sahip olmasıyla belirginleşmektedir. Hem silindirik gövdeli olması hem de taş süslemeleri ile Eyyııbi eseri olan llasankeyf'teki Sultan Süleyman ve Rızk Camii minareleri ile benzerlik göstcmıcktedir. Aynı şekilde silindirik gövde yapısına sahip bir diğer minare ise Lala Kasım Bey Camii'ndc yer almaktadır. Diyarbakır'ın Osmanlı öncesi cami mimarisinde görülen süslemeler laş malzeme ağırlıklı olup. yapıların dış ve iç mimarisinde belirginleşmektedir. Cephelerde, minare, son cemaat yeri. mihrap ve minare gibi mimari elemanlarda yoğunlaşan süsleme örnekleri sülüs ve kufi yazılar, geometrik kompozisyonlar ve rumî-palmet, hatayi gibi bitkisel motiflerden oluşmaktadır. Kapalı mekânlarda kalem işi. çini süslemeler duvar ve üst örtü yüzeylerini kaplarken taş ve çininin Parlı (Safa) Camii minaresinde birlikte kullanılması daha sonraki Osmanlı dönemine ail Melik Ahmet Paşa Camii minaresine örnek teşkil etmiştir. Sonuç olarak Osmanlı dönemi öncesi cami mimarisi Ulu cami dışında Akkoyunlu döneminde yoğunlaşmıştır. Bu camilerin plan ve mimari, malzeme ve süsleme özellikleri ile daha sonraki Osmanlı camilerine örnek teşkil etmiştir. Bu sayede Diyarbakır'da Türk- İslam medeniyetinin güçlü bir şekilde temsil edilmesi gerçekleştirilmiş durumdadır(33) Melik Ahmet Paşa Cami plan tipi, enine dikdörtgen planlı olup ortadaki iki payeye oturan bir kubbe ile yanlardaki tonozlu birimlerden oluşmaktadır. Bu plan tipinin en erken örneği Mut Lal Ağa Camisi (1356)'nde uygulanmıştır (G. Çantay, 2008, s. 474). Bu plan şeması ise yörede önceden de uygulanmış olup Nebi Camisi (XVI. yy başları) ve Parlı (Safa) Camisi (XV. yy son çeyreği)'nde benzer bir şekilde yapılmıştır. Gerek Melik Ahmet Paşa Cami gerekse Ragıbiye Mescidi fevkani olup alt katlarında geçitler ve dükkânlar bulunmaktadır. Hüsrev Paşa Camisi ( ) aslında bir medrese iken sonradan camiye çevrilmiştir. Mihrap nişinin olduğu kısım çokgen bir formla dışarıya taşıntı yapmaktadır. Diyarbakır'da Akkovunlu eseri olan Hoca Ahmet Camisi (1489), Osmanlı eseri olan Ali Paşa Medresesi ( ) ile benzeşmektedir. Dışarı taşmlılı yarım sekizgen uygulaması Osmanlı döneminde 22

28 Edirne Beylerbeyi Camisi (XV. yy II. Çeyreği) ile Tire Yeşil İmaret Camisi (1541 )'nde de uygulanmıştır. Kare planlı, tromp geçişli kubbesi ile Ali Paşa Camisi ( ), İskender Paşa Camisi (1551), Behram Paşa Camisi ( ) ile Akkoyunlu eserleri olan Lala Bey Camisi (XVI. yy I. Çeyreği) (Çizim: 50), Kasım Padişah Camisi (1500)'ne benzemektedir. Behram Paşa Camisi ( ), plan kurgusu, son cemaat yerinin içinde olduğu ikili revak ve çokgen planlı şadırvan düzenlemesi ile bir diğer Mimar Sinan eseri olan Halep Adiliye Camisi (1556) ile çok büyük benzerliklere sahiptir. Benzer plan şeması İstanbul Bali Paşa Camisi (XVI. yy ortalan), Siliv-rikapı Hadım İbrahim Paşa Camisi (1551)'dir. Fatih Paşa Camisi ( ) ise, plan kurgusu olan ortada kubbe dört yönde yarım kubbe ve köşelerdeki küçük kubbe düzenlemesi ile mükemmel örneği Mimar Sinan'ın İstanbul'daki eserlerinde görülen merkezi plan şemasının Sinan öncesi ilk örneklerinden birisi olması açısından önemlidir. Bu plan şemasını Fatih Paşa Camisi'nden önce Çemişgezek Yelmaniye Camisi ( ), Dimeu5ka Doğan Bey Camisi (1420), Atina Fethiye Camisi (XV. yy ortası), Hacı Hamza Sinan Paşa Camisi (1506-7), Elbistan Ulu Camisi (XV. yy sonu XVI. yy başı); Kahire Hadım Süleyman Paşa Camisi ( ), Çorum Kargı Oğuz Köyü Camisi (XVI. yy ilk çeyreği) İstanbul Şehzade Camisi ( ), İstanbul Sultan Ahmet Camisi ( ), İstanbul Yeni Camisi ( )cle uygulanmıştır Cami, son cemaat yerinin güneyindeki kare planlı kubbeli küçük birer mekân düzenlemesi ile zaviyeli tip camileri anımsatmaktadır. Aynı düzenleme İskender Paşa Camisi'nde de vardır. Nasuh Paşa Camisi harim kısmı dört sütuna oturan bir kubbe ile kubbeyi dört yönden saran çapraz tonoz uygulaması ile dikkati çekmektedir. Bu plan şeması Diyarbakır'da sdc görülen bir özellik değildir. Arap Şeyh Camisi ise iki payeye oturan altı kubbeli plan tipiyle de Diyarbakır'da alışılagelen plan şemasından değildir. Benzer plan uygulaması Diyarbakır'daki Akkoyunlu eseri olan İbrahim Bey Mescidi (XV. yy son çeyreği'dir. Kurt İsmail Paşa Cami ise türbelerde uygulanan sekizgen plan şeması ile Diyarbakır'daki ender planlı cami olması nedeniyle önemlidir. Mihraba dikey uzanan şahın düzenlemesi ile Hacı Müştak Camisi ( ), Kavas-ı Sağir Mescidi (XVI. yy), Diyarbakır'daki diğer camiler olan Ömer Şeddat Camisi Akkoyunlu eserleri olan Şeyh Yusuf Hamedani Mescidi'ne benzemektedir. Osmanlı Camilerinde cephe düzenlemesi düzgün kesme taştan siyah ve beyaz renkte iki renkli düzenleme dikkati çekmektedir. Bu düzenleme Diyarbakır'daki Osmanlı öncesi eser- 23

görülen sanat görülmektedir? dallarını belirtiniz.

görülen sanat görülmektedir? dallarını belirtiniz. Karahanlılar Dönemine ait Kalyan Minaresi (Buhara) Selçuklular Döneminden kalma bir seramik tabak Selçuklulara ait "Varka ve Gülşah adlı minyatür Türkiye Selçuklu halısı, XIII. yüzyıl İlk dönemlere Türk

Detaylı

- 61 - Muhteşem Pullu

- 61 - Muhteşem Pullu Asaf Bey Çıkmazı Kabaltısı Sancak Mahallesindedir. Örtüsü sivri tonozludur. Sivri kemerle güneye ve ahşap-beton sundurmalı sivri kemerle kuzeye açılır. Üzerinde kesme ve moloz taşlardan yapılmış bir ev

Detaylı

Üç Şerefeli Camii. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Üç Şerefeli Camii. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Üç Şerefeli Camii Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Üç Şerefeli Cami......................... 4 0.1.1 Osmanlı Mimarisinde Çığır Açan İlklerin Buluştuğu Cami............................

Detaylı

CAMÝÝ VE MESCÝTLER. Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez)

CAMÝÝ VE MESCÝTLER. Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez) CAMÝÝ VE MESCÝTLER Ekleyen kapadokya Pazartesi, 12 Mayýs 2008 Son Güncelleme Pazar, 24 Aðustos 2008 Nevþehirli Damat Ýbrahim Paþa Camisi (Kurþunlu Cami) (Merkez) Nevþehir il merkezinde bulunan Damat Ýbrahim

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ

SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ BAKİ SARISAKAL SELANİK ALACA İMARET CAMİSİ (İSHAK PAŞA CAMİSİ) Selanik Alaca İmaret Camisi Alaca İmaret Camisi Selanik şehir merkezinin kuzey bölümünde bulunmaktadır. Aziz Dimitris

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ

EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ BAKİ SARISAKAL Evliya ÇELEBİ YE GÖRE YANYA CAMİLERİ Yanya Câmileri: Büyük Hisar da dört adet mihrap vardır. Hepsinden mükellefi ve mükemmeli Selâtîn Câmii benzeri, cemaati

Detaylı

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ İlk bölümde Orta Asya mimarisinin bazı unsurlarının Anadolu yu etkilediğinden söz etmiştik. Bu etkileşim İran üzerinden Erzurum-Sivas hattından Anadolu nun batısına doğru yayılır.

Detaylı

Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler

Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler Tarihi Yarımada yı İnci Gibi Süsleyen Camiler 95 Sur içi Camisi Tek Kitapta! İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş., İstanbul un tarihsel ve mimari açıdan en zengin bölgesi Sur içini inci gibi süsleyen

Detaylı

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul

Detaylı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Camileri - Eski Cami Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Eski Cami (Cami-i Atik - Ulu Cami).............. 4 0.1.1 Eski Cami ve Hacı Bayram Veli Söylencesi.......

Detaylı

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ

SELANİK AYASOFYA CAMİSİ SELANİK AYASOFYA CAMİSİ BAKİ SARI SAKAL SELANİK AYASOFYA CAMİSİ Aya Sofya (Azize Sofya) tapınağı Selanik in merkezinde, Ayasofya ve Ermou sokaklarının kesiştiği noktadadır. Kutsal İsa ya, Tanrının gerçek

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

KUZEYDOĞU ANADOLU KÜLTÜR ÇEVRESİNDE CAMİLER

KUZEYDOĞU ANADOLU KÜLTÜR ÇEVRESİNDE CAMİLER KUZEYDOĞU ANADOLU KÜLTÜR ÇEVRESİNDE CAMİLER Erzurum Ulu Camii, 12.yy. KUZEYDOĞU ANADOLU KÜLTÜR ÇEVRESİNDE CAMİLER Erzurum Ulu Camii, 12.yy. KUZEYDOĞU ANADOLU KÜLTÜR ÇEVRESİNDE CAMİLER Kırlangıç kubbe iç

Detaylı

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir.

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir. Atatürk Müzesi Müze binası, eski Adana nın merkezi olan tarihi Tepebağ da, 19. yüzyılda yapılmış geleneksel Adana evlerindendir. İki katlı, cumbalı, kırma çatılı, kâgir bir yapıdır. Bu özellikleri nedeniyle

Detaylı

Haçlı Seferlerinin hızının azaldığı 13. yüzyılın ilk yarısı Anadolu Selçukluları için bir yayılma ve yerleşme dönemi olmuşken, İlhanlı vesayeti

Haçlı Seferlerinin hızının azaldığı 13. yüzyılın ilk yarısı Anadolu Selçukluları için bir yayılma ve yerleşme dönemi olmuşken, İlhanlı vesayeti Selçuklular, 1100 KAPALI MEDRESELER Haçlı Seferlerinin hızının azaldığı 13. yüzyılın ilk yarısı Anadolu Selçukluları için bir yayılma ve yerleşme dönemi olmuşken, İlhanlı vesayeti altında geçen ikinci

Detaylı

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN TÜRBESİ İstanbul, Süleymaniye de, Süleymaniye Külliyesi içinde, güney yönünde, caminin mihrap duvarı arkasındaki hazire alanı içinde yer alan Kanunî Sultan Süleyman Türbesi, Mimar

Detaylı

Bâlî Paþa Camii. Âbideler Þehri Ýstanbul

Bâlî Paþa Camii. Âbideler Þehri Ýstanbul 191 Camii minaresi Camii, Ýstanbul un Fatih ilçesinde, Hýrka-i Þerif civarýnda, Hüsrev Paþa Türbesi yakýnýnda, caddesi, Hoca Efendi sokaðýnda bulunmaktadýr. Bu camiin bânîsi, Sultan Ýkinci Bayezid in veziri

Detaylı

"MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE SÜSLEMELERİ AÇISINDAN ADANADAKİ ESKİ CAMİLER VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUMLARI"

MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE SÜSLEMELERİ AÇISINDAN ADANADAKİ ESKİ CAMİLER VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUMLARI "MİMARİ ÖZELLİKLERİ VE SÜSLEMELERİ AÇISINDAN ADANADAKİ ESKİ CAMİLER VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUMLARI" Öğr.Gör. Atanur Meriç İlk çağlardan beri bir konaklama yeri olan Adana, aynı zamanda önemli bir güzergahın,

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI

EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI EDİRNE DEKÎ ESKÎ ESER ONARIM ÇALIŞMALARI N.Cansen KIUÇÇOTE Rest.Uzm.Y.Mimar ayın Konuklar, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Eski Eser Onarım çalışmaları içerisinde Edime İlinde oldukça kapsamlı restorasyonlara

Detaylı

Evlerin sokağa açılan kapıları düz atkılı ya da kemerli dikdörtgendir. Tek kanatlıdır ve ahşap ya da demirdendir.

Evlerin sokağa açılan kapıları düz atkılı ya da kemerli dikdörtgendir. Tek kanatlıdır ve ahşap ya da demirdendir. Konutlarda genellikle beyaz kesme taş, yer yer de bağdadi tekniğinde ahşap kullanılmıştır. Yerli dile 'Sacak' (Köşk) denen çıkmalar ahşap ya da taş konsollara oturan ahşap hatıllarla desteklenir. Orhan

Detaylı

ARTUKLU DÖNEMİ ESERLERİ Anadolu da ilk köprüleri yaptılar.

ARTUKLU DÖNEMİ ESERLERİ Anadolu da ilk köprüleri yaptılar. ARTUKLU DÖNEMİ ESERLERİ Anadolu da ilk köprüleri yaptılar. ( 1102 1409 ) Diyarbakır, Harput, Mardin Diyarbakır Artuklu Sarayı İlk Artuklu Medresesi İlgazi tarafundan Halep te yaptırıldı. Silvan (Meyyafarkin)

Detaylı

GEÇ DÖNEM OSMANLI MıMARİSİ. Yıldız Demiriz

GEÇ DÖNEM OSMANLI MıMARİSİ. Yıldız Demiriz GEÇ DÖNEM OSMANLI MıMARİSİ Yıldız Demiriz Mimar Sinan ın ölümü ile Osmanlı mimarisinde Klasik Dönem diye adlandırılan çağ kapanmış, ama bu büyük ustanın etkileri uzun süre devam etmiştir. Bu etki, özellikle

Detaylı

İZMİR, TİRE, YAVUKLUOĞLU (YOĞURTLUOĞLU) KÜLLİYESİ

İZMİR, TİRE, YAVUKLUOĞLU (YOĞURTLUOĞLU) KÜLLİYESİ İZMİR, TİRE, YAVUKLUOĞLU (YOĞURTLUOĞLU) KÜLLİYESİ Nadir TOPKARAOGLU-A.Yakup KESlCl TjTjİİj ülliye, Tire llçesi'nin batı ucunda, Turan Mahallesi, Beyler Deresi mevkiinde yeralmaktadır.^- ^ i Külliye; cami,

Detaylı

~_.)u J!Yu!J.,,r-{;--~'.::.-9if~ı:ı>'!/,..

~_.)u J!Yu!J.,,r-{;--~'.::.-9if~ı:ı>'!/,.. j ~_.)u J!Yu!J.,,r-{;--~'.::.-9if~ı:ı>'!/,..!r islam MiMARi MiRASINI KORUMA KONFERANSI THE CONFERENCE ON THE PRESERVATı"ON OF AACHITECTURAL HEAITAGE OF ISLAMIC CITIES 22-26/4/1985 ISTANBUL ~"":"'.;.-;.:.

Detaylı

II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı II. Beyazid Camii - Külliyesi ve Sağlık Müzesi Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 II.Beyazid Camisi ve Külliyesi (II.Beyazid Kompleksi).... 4 0.1.1 Darüşşifa

Detaylı

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti HALFETİ İLÇEMİZ Halfeti Şanlıurfa merkez ilçesine 112 km mesafede olan ilçenin yüzölçümü 646 km² dir. İlçe; 3 belediye, 1 bucak, 36 köy ve 23 mezradan oluşmaktadır. Batısında Gaziantep iline bağlı Araban,

Detaylı

12. Hafta : Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Yıldız Demiriz

12. Hafta : Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Klasik Dönem Osmanlı Sanatı. Yıldız Demiriz 12. Hafta : Klasik Dönem Osmanlı Sanatı Klasik Dönem Osmanlı Sanatı Yıldız Demiriz İkinci Bayezid döneminden 16. yüzyılın sonuna kadar olan süre, Osmanlı mimarisinin Klasik Dönemi olarak adlandırılır.

Detaylı

Osmanlı mimarisinin oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? Osmanlı mimari eserlerinin ihtişamlı olmasının sebepleri neler olabilir

Osmanlı mimarisinin oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? Osmanlı mimari eserlerinin ihtişamlı olmasının sebepleri neler olabilir Selimiye Camiinin "Dört minaresi kubbenin dört yanındadır...bu minarelerin hem ince hem üçer yollu olmasının güçlüğü malumdur. 'Ayasofya kubbesi gibi kubbe Devlet-i Islamiyede bina olunmamıştır' deyü Hristiyanların

Detaylı

İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI. restorasy n

İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI. restorasy n A Ç I L I Ş L A R A Ç I L I Ş L A R A PERTEVNİYAL VALİDE SULTAN CAMİİ İBADETE AÇILDI İstanbul-Aksaray daki meydanı süsleyen, eklektik üslubun en güzel örneklerinden birini oluşturan Pertevniyal Valide

Detaylı

Beylikler ve Anadolu Selçuklu Dönemi Mimari Eserleri. Konya Sahip Ata Cami Erzurum Ulu cami Saltuklar

Beylikler ve Anadolu Selçuklu Dönemi Mimari Eserleri. Konya Sahip Ata Cami Erzurum Ulu cami Saltuklar Beylikler ve Anadolu Selçuklu Dönemi Mimari Eserleri Dini Mimari: Bu gruptaki eserler arasında camiler, mescitler, medreseler,türbe ve kümbetler,külliyeler,tekke ve zaviyeler yer almaktadır. Camiler:Anadolu

Detaylı

MÜHRÜ SÜLEYMAN. Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu..

MÜHRÜ SÜLEYMAN. Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu.. MÜHRÜ SÜLEYMAN Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu.. Zamanımızda bazı kendini bilge zanneden sahte alim geçinenler, yeni çıktı turfandalar bu motifi inkar edip hatta şeklini

Detaylı

İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER

İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER Sanat Tarihi Dergisi Sayı/Number:XIII/1 Nisan/April2004, 169-180 İSTANBUL DA, XIX. YÜZYIL OSMANLI MİMARLIĞINDA GÖRÜLEN AMPİR ÜSLUPTAKİ MADENİ ŞEBEKELER Kadriye Figen VARDAR Osmanlı Devleti XVIII. yüzyıldan

Detaylı

İZMİR CAMİLERİ ALSANCAK HOCAZADE CAMİİ (ALSANCAK)

İZMİR CAMİLERİ ALSANCAK HOCAZADE CAMİİ (ALSANCAK) İZMİR CAMİLERİ ALSANCAK HOCAZADE CAMİİ (ALSANCAK) Alsancak semtinde Şair Eşref Bulvarı ile Ali Çetinkaya Bulvarı'nın kesiştiği köşede bulunan cami 1948-50 yılları arasında inşa edilmiştir. Hocazade Ahmet

Detaylı

Osmanlı nın ilk hastanesi:

Osmanlı nın ilk hastanesi: mekan Osmanlı nın ilk hastanesi: Yıldırım Darüşşifası YAPIMI 1394 TE TAMAMLANAN VE OSMANLI DEVLETİ NİN İLK HASTANESİ OLARAK KABUL EDİLEN BURSA DAKİ YILDIRIM DARÜŞŞİFASI, OSMANLI NIN YAPI ALANINDA DEVLET

Detaylı

Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı 38 YEDİKITA EYLÜL 2014

Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı 38 YEDİKITA EYLÜL 2014 38 YEDİKITA EYLÜL 2014 Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı ... Nısf-ı Cihan İsfahan... Hz. Ömer (r.a.) devrinde fethedilmişti. Selçukluların başşehri, Harzemşahların, Timurluların ve Safevilerin gözdesiydi.

Detaylı

KONU I: ORTA ASYA TÜRK MİMARİSİ

KONU I: ORTA ASYA TÜRK MİMARİSİ KONU I: ORTA ASYA TÜRK MİMARİSİ Orta Asya daki Türk Mimarisi eserlerinin büyük bölümü Altınordu devri sonrasına aittir. Daha önceki dönemlere ait eser yok denecek kadar azdır. Bunda zamanın tahribatının

Detaylı

SANAT TARİHİ NOTLARI OSMANLI MİMARİSİ-CAMİLER

SANAT TARİHİ NOTLARI OSMANLI MİMARİSİ-CAMİLER SANAT TARİHİ NOTLARI OSMANLI MİMARİSİ-CAMİLER Bugün Osmanlı dönemine ait orijinal en eski yapı Bilecik teki Orhan Gazi İmareti dir. Ertuğrul Gazi Türbesi nin karşısındaki tepenin yamacında bulunan yapı

Detaylı

Edirne Hanları - Kervansarayları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Hanları - Kervansarayları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Hanları - Kervansarayları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Hanları ve Kervansarayları............... 4 0.1.1 Rüstempaşa Kervansarayı................

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks NEVŞEHİR DERİNKUYU İLÇESİNDE TÜRK-İSLAM DÖNEMİNE AİT İSLAMİ ANIT ÖRNEKLERİ (1839 1923)

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks NEVŞEHİR DERİNKUYU İLÇESİNDE TÜRK-İSLAM DÖNEMİNE AİT İSLAMİ ANIT ÖRNEKLERİ (1839 1923) NEVŞEHİR DERİNKUYU İLÇESİNDE TÜRK-İSLAM DÖNEMİNE AİT İSLAMİ ANIT ÖRNEKLERİ (1839 1923) ISLAMIC MONUMENT SAMPLES THAT BELONGED TO TURKISH-ISLAM PERIOD IN NEVŞEHİR-DERİNKUYU COUNTY (1839 1923) Serap ERÇİN

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

MİM 282 - MİMARLIK TARİHİ VE KURAMI II 2013-14 GÜZ

MİM 282 - MİMARLIK TARİHİ VE KURAMI II 2013-14 GÜZ MİM 282 - MİMARLIK TARİHİ VE KURAMI II 2013-14 GÜZ 13 ŞUBAT - 1- Erken Dönem İslam Mimarlığı İslam Mimarlığı 20 ŞUBAT - 2- Anadolu Selçuklu Mimarlığı Camiler 27 ŞUBAT - 3- Anadolu Selçuklu Mimarlığı Medreseler,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Şahabettin OZTURK' - Yrd. Doç. Dr. Mehmet TOP** HAKKÂRİ MEYDAN MEDRESESİ

Yrd. Doç. Dr. Şahabettin OZTURK' - Yrd. Doç. Dr. Mehmet TOP** HAKKÂRİ MEYDAN MEDRESESİ Yrd. Doç. Dr. Şahabettin OZTURK' - Yrd. Doç. Dr. Mehmet TOP** HAKKÂRİ MEYDAN MEDRESESİ Hakkâri ili Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan oldukça engebeli bir coğrafi yapıya sahip yerleşim alanlarından biridir.

Detaylı

DİYARBAKIR CAMİLERİ 2 PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT

DİYARBAKIR CAMİLERİ 2 PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT DİYARBAKIR CAMİLERİ 2 PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT DİYARBAKIR CAMİLERİ 2 Prof. Dr. Yusuf Kenan Haspolat Tür Araştırma Sayfa Tasarımı Erdinç Baş Birinci Baskı AĞUSTOS 2014(e-kitap) Bu kitabın her türlü

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ KLASİK TÜRK BEZEME SANATLARI ATÖLYESİ

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ KLASİK TÜRK BEZEME SANATLARI ATÖLYESİ TEZHİP I. SINIF GÜZ DÖNEMİ 12 Ekim 2015 Açılış Toplantısı ve Tezhip Sanatı Hakkında Bilgi; (motifler, hatailer, yapraklar) 19 Ekim 2015 Hatai çizimleri, kurşun kalem çalışması 26 Ekim 2015 Yaprak çizimleri,

Detaylı

Mimar Hüdavendigar AKMAYDALI. Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii

Mimar Hüdavendigar AKMAYDALI. Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii 141 Mimar Hüdavendigar AKMAYDALI Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii DİYARBAKIR MERKEZ SAFA (PARLH CAMİİ Diyarbalcır; M.Ö. 69-M.S. 639 yıllan arasında Romalılar, Partlar, Sasaniler ve Bizanslılar idaresinde

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

Rumkale Gaziantep İli, Yavuzeli İlçesi, Kasaba köyünün yakınında bulunan Rumkale; Gaziantep şehir merkezinden 62 km. Yavuzeli nden ise 25 km. uzaklıkta, Merzimen Çayı nın Fırat Nehri ile birleştiği yerde,

Detaylı

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 SİLOPİ

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 SİLOPİ T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 990 SİLOPİ Yeşiltepe Höyüğü... Nuh Nebi Camii ve Medresesi... Şerif Camii...6 Görümlü Camii...7 Mart Şumuni Kilisesi...9 Dedeler Köyü Kilisesi...0 Han Kalıntısı... Tellioğlu Kasrı...

Detaylı

Istanbul BEYLERBEYİ CAMİİ. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER. Son cemaat yerindeki kitabe. Beylerbeyi sırtlarından (Gravür)

Istanbul BEYLERBEYİ CAMİİ. Zübeyde Cihan ÖZSAYINER. Son cemaat yerindeki kitabe. Beylerbeyi sırtlarından (Gravür) Istanbul BEYLERBEYİ CAMİİ Zübeyde Cihan ÖZSAYINER Son cemaat yerindeki kitabe Beylerbeyi sırtlarından (Gravür) 18 Caminin denizden görünümü. İstanbul da Beylerbeyinde denizden bakılınca, mermer rıhtımı,

Detaylı

Çinileri. Topkapı Sarayı. Harem Dairesi

Çinileri. Topkapı Sarayı. Harem Dairesi Topkapı Sarayı Harem Dairesi Çinileri Topkapı Sarayının inşaatına 1465 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından başlanmış ve 1478 yılında tamamlanmıştır. Saray 18. yüzyıl dek pek çok onarımlar ve ek yapılara

Detaylı

Cami Mimarisi Üzerine Fikir Yarışması

Cami Mimarisi Üzerine Fikir Yarışması Cami Mimarisi Üzerine Fikir Yarışması İhtiyaç duyulan büyük bir boşluktur, ışığa ihtiyaç duyan büyük bir boşluk, çok uzun zamandır unutulmaya yüz tutmuş olan da budur. Yapılmak istenen ihtiyaç duyulan

Detaylı

ESERİN ADI : BÜYÜK BÜRÜNGÜZ ALAÜDDEVLE CAMİSİ

ESERİN ADI : BÜYÜK BÜRÜNGÜZ ALAÜDDEVLE CAMİSİ ESERİN ADI : BÜYÜK BÜRÜNGÜZ ALAÜDDEVLE CAMİSİ İnceleme Tarihi : Temmuz 2006 Yeri : Kayseri ili, Bünyan ilçesi, Büyük Bürüngüz Kasabasında, Mırık Mahallesinde bulunmaktadır. Bugünkü durumu : Sağlam ve ibadete

Detaylı

ÖRNEKLER. Nazife KURTMAN

ÖRNEKLER. Nazife KURTMAN ÇANAKKALE ESERLERİNDEN ÖRNEKLER Nazife KURTMAN Ki anakkale İlinde tesbit ettiğimiz yapıların tarihçeleri ve plân özellikleri hakkında ben bu ^ I konuşmamda ayrıntıya girmeyeceğim. Çünkü tesbit edilen bu

Detaylı

ALİ PASA KÜTÜPHAIIESİ

ALİ PASA KÜTÜPHAIIESİ Şehit Ali Paşa Kütüphanesinde (giriş, sol taraf) üst nişlerden biri. - One of the upper niches (entrance, left side) in the Şehit Ali Pasha Library. ALİ PASA KÜTÜPHAIIESİ İstanbul'un fethinden sonra dini

Detaylı

PİRİ MEHMET PAŞA CAMİİ'NİN SÜSLEME PROGRAMININ KLASİK OSMANLI MİMARİSİNDEKİ YERİ 1

PİRİ MEHMET PAŞA CAMİİ'NİN SÜSLEME PROGRAMININ KLASİK OSMANLI MİMARİSİNDEKİ YERİ 1 Sosyal Bilimler Dergisi / Journal of Social Sciences (5), 2011,10-24 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ/ BEYKENT UNIVERSITY PİRİ MEHMET PAŞA CAMİİ'NİN SÜSLEME PROGRAMININ KLASİK OSMANLI MİMARİSİNDEKİ YERİ 1 Yrd. Doç.

Detaylı

Cihat Yılmaz / Dizayner Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürlüğü

Cihat Yılmaz / Dizayner Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürlüğü SİNAN PAŞA RESTORASYONUNDA KALEMİŞİ İMALATLARIN CAMİİ UYGULANMA SEYRİ Cihat Yılmaz / Dizayner Vakıflar İstanbul I.Bölge Müdürlüğü Osmanlı döneminin klasik sürecine ait olsa da göz önünde pek kalmayan yapılarından

Detaylı

Önce ıznik, sonra Konya yı başkent yapan Anadolu Selçuklularının ikinci derecede merkezleri Kayseri ve Sivas ile çevreleri olmuştur.

Önce ıznik, sonra Konya yı başkent yapan Anadolu Selçuklularının ikinci derecede merkezleri Kayseri ve Sivas ile çevreleri olmuştur. ANADOLU DA SELÇUKLU ÇAĞI MİMARLIĞI Ara Altun 1071 Malazgirt Savaşından sonra tümüyle Türklere açılan Anadolu da, 13. yüzyılın sonuna kadar süren bir dönemin sanatına verilen genel isim, Selçuklu Çağı Sanatı

Detaylı

OSMANLI DÖNEMİ BİR GRUP HAMAM YAPISINDA MALZEME KULLANIMI

OSMANLI DÖNEMİ BİR GRUP HAMAM YAPISINDA MALZEME KULLANIMI OSMANLI DÖNEMİ BİR GRUP HAMAM YAPISINDA MALZEME KULLANIMI KADER REYHAN 1, BAŞAK İPEKOĞLU 2 ÖZET Osmanlı dönemi mimarisinde malzeme kullanımının; yapının işlevi, büyüklüğü ve inşa edildiği yerleşim yerinin

Detaylı

SANAT TARİHİ RAPORU II. TARİHÇE İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ZEYREK 2419 ADA

SANAT TARİHİ RAPORU II. TARİHÇE İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ZEYREK 2419 ADA II. TARİHÇE Osmanlı Devleti nin uzun tarihi boyunca farklı geleneklerin, coğrafi ve tarihi şartların oluşturduğu güçlü bir sivil mimari geleneği vardır. Bu mimari gelenek özellikle 19.yüzyılın ortalarına

Detaylı

ZEMİN KAT: 1. NORMAL KAT: 2. NORMAL KAT: ÇATI KATI: ÇATI ARASI KATI: 230 ADA 22 PARSEL :

ZEMİN KAT: 1. NORMAL KAT: 2. NORMAL KAT: ÇATI KATI: ÇATI ARASI KATI: 230 ADA 22 PARSEL : AHMET AFİF PAŞA YALISI 1 230 ADA 21 PARSEL EK-1 Ahmet Afif Paşa Yalısı, Boğaziçi İstinye Koyu nun yakınında, Köybaşı Caddesine 25 m, Boğaz a 40 m cepheli 2.248,28 m² yüzölçümlü arsa üzerinde 1910 yılında

Detaylı

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ DÜKKÂNLAR

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ DÜKKÂNLAR 432 KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ DÜKKÂNLAR DÜKKÂNLAR ANITLAR 433 DÜKKÂN (Sephavan Mh. Dülgerler Sk. No:34) D ükkân, Dülgerler Sokakta, Kapı Camiinin güneyinde yer alır.

Detaylı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Çarşıları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Çarşıları ve İş Merkezleri................ 4 0.1.1 Alipaşa Çarşısı(Kapalı Çarşı).............. 4 0.1.2

Detaylı

Tag Archives: chp döneminde yikilan camiler

Tag Archives: chp döneminde yikilan camiler Tag Archives: chp döneminde yikilan camiler Tek parti döneminde satılan Camiler ile ilgili M. Kemal Atatürk imzalı birkaç belge NİS 272012 Tek parti döneminde satılan Camiler ile ilgili M. Kemal Atatürk

Detaylı

2419 ADA 45 PARSEL MİMARİ PROJE RAPORLARI

2419 ADA 45 PARSEL MİMARİ PROJE RAPORLARI UNESCO DÜNYA MİRASI ALANI İÇERİSİNDE YER ALAN ZEYREK BÖLGESİNDE 2419 ( 13,34,35,42,45,50,51,52,58,59,68 PARSELLER) NO'LU ADADA SİVİL MİMARLIK ÖRNEĞİ YAPILARIN RÖLÖVE, RESTİTÜSYON, RESTORASYON PROJELERİ

Detaylı

Ülkeye özgü el sanatları teknikleri ve malzemeleri vaka çalışmaları

Ülkeye özgü el sanatları teknikleri ve malzemeleri vaka çalışmaları Ülkeye özgü el sanatları teknikleri ve malzemeleri vaka çalışmaları ARCHE - Mesleki Eğitimde Yapısal Kültürel Değerler Project No. LLP-LdV-TOI-2010-DE-147 327 Bu çalışma sadece yazarın görüşlerini yansıtır

Detaylı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Köprüleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Köprüleri......................... 4 0.1.1 Gazimihal Köprüsü.................... 4 0.1.2 Beyazid Köprüsü.....................

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İZMİR 1 NUMARALI KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI İZMİR 1 NUMARALI KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR T.. KÜLTÜR VE TURİZM AKANLIĞI İZMİR 1 NUMARALI KÜLTÜR VARLIKLARINI ÖLGE KURULU KARAR TOPLANTI TARİHİ VE NO : 30.01.20172 35.002/1 KARAR TARİHİ VE NO : 30.01.2011789 T ^ ' İZMİR İzmir İli, ııca İlçesi'nde

Detaylı

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ OTEL

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ OTEL 868 KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ OTEL OTEL 869 AUGUSTOS OTELİ K onya İstasyon binasının karşısında bulunan yapı Bağdat demir yolu ile birlikte inşa edilmiştir. Oteli

Detaylı

ANİ DE İSLAMİ TESİRLER ALTINDA YAPILMIŞ YAPILAR. Muhammet ARSLAN

ANİ DE İSLAMİ TESİRLER ALTINDA YAPILMIŞ YAPILAR. Muhammet ARSLAN ANİ DE İSLAMİ TESİRLER ALTINDA YAPILMIŞ YAPILAR Muhammet ARSLAN Kars ın 42 km. doğusunda bulunan ören yeri konumundaki Ani, Aynı zamanda prehistorik dönemlere kadar inen eski bir yerleşim merkezi olup

Detaylı

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ MEZARLIKLAR

KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ MEZARLIKLAR 840 KONYA İL MERKEZİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI ENVANTERİ MEZARLIKLAR MEZARLIKLAR 841 ALİYENLER MEZARLIĞI Karatay İlçesi, Yanık Camii Esiri Mehmet Sokakta yer almaktadır. 06.01.1989-370 Mezarlığa

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

HÜDAVENDİGAR KÜLLİYESİ

HÜDAVENDİGAR KÜLLİYESİ HÜDAVENDİGAR KÜLLİYESİ Hüdavendigar Külliyesi olarak bilinen Sultan I. Murad Külliyesi, 1363-1366 yılları arasında, şehrin batısında, ovaya hakim tepenin üzerinde inşa edilmiştir. Külliye; cami, medrese,

Detaylı

Bazı Dini/Tarihi Yapıların Sırları

Bazı Dini/Tarihi Yapıların Sırları Zigurat Taoizm de Tapınaklar Kiliseler Medine deki Eğik Minarenin Sırrı Hacer-i Muallak Kâbe Ölçülerindeki Cami: İsmail Ağa Camii Sivas Divriği Ulu Camiindeki Gölgeler Süleymaniye Camii İs Odası Şemsi

Detaylı

Cilt-III. Doç. Dr. Yıldıray ÖZBEK Yrd. Doç. Dr. Celil ARSLAN

Cilt-III. Doç. Dr. Yıldıray ÖZBEK Yrd. Doç. Dr. Celil ARSLAN Cilt-III Doç. Dr. Yıldıray ÖZBEK Yrd. Doç. Dr. Celil ARSLAN Kayseri 2008 Takım No: 978-975-8046-66-9 ISBN:978-975-8046-69-0 Grafik Tasarım ve Baskı: Aydoğdu Ofset Matbaacılık ve Ambalaj Sanayi Tic. Ltd.

Detaylı

MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ

MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ Maltepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı olarak 01 Kasım 2013 Cuma günü Koruma Kuramı ve Geleneksel Yapı Bilgisi I dersleri kapsamında

Detaylı

BURDUR- DENGERE KÖYÜ CAMİSİ NİN AHŞAP ÜZERİNE KALEMİŞİ BEZEMELERİ THE ORNAMENTS ON THE WOOD OF THE DENGERE MOSQUE AT BURDUR

BURDUR- DENGERE KÖYÜ CAMİSİ NİN AHŞAP ÜZERİNE KALEMİŞİ BEZEMELERİ THE ORNAMENTS ON THE WOOD OF THE DENGERE MOSQUE AT BURDUR Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 6 Sayı: 25 Volume: 6 Issue: 25 -Prof. Dr. Hamza GÜNDOĞDU Armağanıwww.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 BURDUR-

Detaylı

RESTORASYON ÇALIŞMALARI

RESTORASYON ÇALIŞMALARI VAKIFLAR İSTANBUL I. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 2010 YILI RESTORASYON ÇALIŞMALARI (01.01.2011 Tarihi İtibari ile) restorasy n 175 restorasy n 175 RESTORASYONU TAMAMLANAN ESERLER (2004-2010) S.NO İLİ İLÇESİ TAŞINMAZ

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

İşte böylesine bir tatil isteyenler içindir Assos. Ve Assos ta yapılacak çok şey vardır:

İşte böylesine bir tatil isteyenler içindir Assos. Ve Assos ta yapılacak çok şey vardır: Assos u neden görmeliyim, oraya neden gitmeliyim? diye içinizden soruyorsanız eğer, verilecek cevapların birden fazla olduğunu kolaylıkla görebilirsiniz: mesela turkuvaz rengi bir deniz, zeytin ağaçları,

Detaylı

BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ*

BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ* BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ* Nevin AYDUSLU** ÖZET Bayburt Ulu Camii nin asıl kitabesi günümüze ulaşamamış olmakla birlikte, üzerinde yedi tane kitabe bulunmaktadır. 1970 yılında yapının

Detaylı

KONURALP TEKNİK GEZİ RAPORU

KONURALP TEKNİK GEZİ RAPORU KONURALP TEKNİK GEZİ RAPORU Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü lisans programında yer alan Arch 471 - Analysis of Historic Buildings dersi kapsamında Düzce nin Konuralp Belediyesi ne 8-14 Ekim 2012 tarihleri

Detaylı

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 GÜÇLÜKONAK

T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 1990 GÜÇLÜKONAK T.C. ŞIRNAK VALİLİĞİ 990 GÜÇLÜKONAK Finik Kalesi...67 Finik İç Kalesi...69 Faki Teyran Camii...7 Finik Zaviyesi...76 Dağyeli Hanı...78 Türbe (Kubbe-i Berzerçio)...80 Pavan Köprüsü...8 Belkıs (Nebi Süleyman)

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

ŞAHİNBEY DE BULUNAN GAZİANTEP İN TARİHİ CAMİLERİ

ŞAHİNBEY DE BULUNAN GAZİANTEP İN TARİHİ CAMİLERİ ŞAHİNBEY DE BULUNAN GAZİANTEP İN TARİHİ CAMİLERİ Tarihi Gaziantep Camileri, Antep kentinin siluetine sağladıkları görsel katkı ve fonksiyonlarına bağlı olarak yerine getirdikleri sosyal katkının yanı sıra

Detaylı

1- Tevrat ve İncil'e Göre Hz. Muhammed (Abdulahad Davud'dan tercüme), İzmir, 1988.

1- Tevrat ve İncil'e Göre Hz. Muhammed (Abdulahad Davud'dan tercüme), İzmir, 1988. 1) PROF. DR. NUSRET ÇAM Yayınlanmış kitaplar şunlardır: 1- Tevrat ve İncil'e Göre Hz. Muhammed (Abdulahad Davud'dan tercüme), İzmir, 1988. 2- Adana Ulu Câmii Külliyesi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara,

Detaylı

ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul Dolmabahçe

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Samples of Stone Decorations from Erzurum s Madrasah with Double Minarets

Samples of Stone Decorations from Erzurum s Madrasah with Double Minarets KMÜ Sosyal ve Ekonomi k Araştırmalar Dergi si 14 (23): 101-107, 2012 ISSN: 1309-9132, www.kmu.edu.tr Erzurum Çifte Minareli Medrese Taş Süsleme Örnekleri* Tevhide AYDIN Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi,

Detaylı

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar

Detaylı

İRAN GEZİ PROGRAMI 10 GECE 11 GÜNLÜK BİR TARİH VE KÜLTÜR GEZİSİ

İRAN GEZİ PROGRAMI 10 GECE 11 GÜNLÜK BİR TARİH VE KÜLTÜR GEZİSİ GEZİ PROGRAMI 10 GECE 11 GÜNLÜK BİR TARİH VE KÜLTÜR GEZİSİ 1.GÜN 24 Mayıs 2015 Pazar Ankara Tahran 2. GÜN 25 Mayıs 2015 Pazartesi Tahran Tebriz Saat 18.00 de Ankara Esenboğa Havalimanı Dış hatlar servisinde

Detaylı

ERZURUM ŞEYHLER KÜLLİYESİ Şeyhler Compleks Buildings of Erzurum

ERZURUM ŞEYHLER KÜLLİYESİ Şeyhler Compleks Buildings of Erzurum Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 6, Sonbahar Autumn 2010, 69-88 ERZURUM ŞEYHLER KÜLLİYESİ Şeyhler Compleks Buildings of Erzurum Haldun ÖZKAN Doç.

Detaylı

ŞANLIURFA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI. Konusu: Urfa Üzerine Yazılmış Şiir Seçkisi

ŞANLIURFA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI. Konusu: Urfa Üzerine Yazılmış Şiir Seçkisi ŞANLIURFA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI ŞEHİR TANITIM YAYINLARI 1 Yayın Adı: Şiir Şehir Urfa Konusu: Urfa Üzerine Yazılmış Şiir Seçkisi Hazırlayan: Mehmet KURTOĞLU Sayfa Sayısı: 160 Toplam Baskı

Detaylı

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi

Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi Ermenek Mevlevihanesi/ Karamanoğlu Halil Bey Tekkesi PROF. DR. NEJAT GÖYÜNÇ ARMAĞANI 305 Mevlüt ESER Prof. Dr. Yusuf KÜÇÜKDAĞ NEÜ A. Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi Mevlevilik, Mevlâna

Detaylı

SELANİK HAMAMLARI BAKİ SARISAKAL

SELANİK HAMAMLARI BAKİ SARISAKAL SELANİK HAMAMLARI BAKİ SARISAKAL SELANİK BEY HAMAMI Selanik Bey Hamamı Selanik Türk hâkimiyeti altındayken, şehirde birçok hamam yaptırılmıştır. Evliya Çelebi bunlardan on bir tanesinin çok güzel olduğundan

Detaylı

GEBZE NİN TARİHİ ESERLERİ CAMİLER

GEBZE NİN TARİHİ ESERLERİ CAMİLER GEBZE NİN TARİHİ ESERLERİ CAMİLER 1. Sultan Orhan Camii : Gebze'nin batısında yer alan cami tahmini olarak 1323-1331 yılları arasında inşa edilmiştir. Osmanlı mimarisinin ilk örneklerinden olan camiyi

Detaylı

DİYARBAKIR DAKİ BAZI OSMANLI DÖNEMİ ÇİNİLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME AN ASSESMENT ON SOME TILES FROM OTTOMAN PERIOD IN DİYARBAKIR

DİYARBAKIR DAKİ BAZI OSMANLI DÖNEMİ ÇİNİLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME AN ASSESMENT ON SOME TILES FROM OTTOMAN PERIOD IN DİYARBAKIR ISSN: 2147 3390 DOI: Year: 2014 Fall Issue:8 DİYARBAKIR DAKİ BAZI OSMANLI DÖNEMİ ÇİNİLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME ÖZET Araş. Gör. Cemal ÇIĞ 1 Osmanlı döneminde çini üretim merkezlerinden biri olarak

Detaylı