GAZİANTEP TE KUYU SULARI ETKİLERİ T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI RAMAZAN BALKANLIOĞLU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GAZİANTEP TE KUYU SULARI ETKİLERİ T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI RAMAZAN BALKANLIOĞLU"

Transkript

1 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI GAZİANTEP TE KUYU SULARI KİRLİLİĞİNİN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ RAMAZAN BALKANLIOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ 2008 I

2 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI GAZİANTEP TE KUYU SULARI KİRLİLİĞİNİN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ersin Kaya SANDAL Ramazan BALKANLIOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ 2008 II

3 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI GAZİANTEP TE KUYU SULARI KİRLİLİĞİNİN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ Ramazan BALKANLIOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ Kod No : Bu Tez 31 / 07 / 2007 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oy Birliği/Oy Çokluğu ile Kabul Edilmiştir. Yrd. Doç. Dr. Ersin Kaya Yrd. Doç. Dr. Mehmet Yrd. Doç. Dr. Ahmet SANDAL GÜRBÜZ YENİKALE DANIŞMAN ÜYE ÜYE Yukarıdaki imzaların adı geçen öğretim üyelerine ait olduğunu onaylarım. Prof. Dr. Ahmet Hamdi AYDIN Enstitü Müdür Vekili Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir. III

4 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ GAZİANTEP TE KUYU SULARI KİRLİLİĞİNİN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ Ramazan BALKANLIOĞLU Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ersin Kaya SANDAL Yıl: 2008, Sayfa: Jüri: Yrd. Doç. Dr. Ersin Kaya SANDAL : Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÜRBÜZ : Yrd. Doç. Dr. Ahmet YENİKALE Bu çalışma Gaziantep şehri, Şehitkâmil merkez ilçe sınırları içerisinde yer alan Değirmiçem, Sarıgüllük ve Batıkent Mahallelerinde yer alan klorsuz kuyu sularında Nitrat, Nitrat Azotu, Kadmiyum ve Koliform içeriklerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, araştırma alanı içerisinde seçilmiş kuyulardan; , ve tarihlerinde toplam 27 kuyudan su örneği alınmıştır. Bu su örneklerinde Nitrat, Nitrat Azotu, Kadmiyum ve Koliform analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Nitrat Oranı 9,69 25,4 mg/l arası, Nitrat azotu 2,15 5,7 mg/l arası, Kadmiyum 0,014 1,34 mg/l arası, Koliform ise mg/l arasında saptanmıştır. Elde edilen sonuçlarda Nitrat Azotu ve Kadmiyum, numunelerin tamamında, TSE 266, AB 1998 ve EPA 2002 içme suyu kıstaslarına göre oldukça yüksek çıkmıştır. Analiz sonuçları ile jeolojik yapı, kimyasal gübre kullanımı, nüfus artışı ve yağış ilişkisi değerlendirilmektedir. Kirliliğin fazla olduğu kuyu sularının içilmesini engelleyecek tedbirlerin alınması insan sağlığı açısından gereklidir. Anahtar Kelimeler: Su Temini, Tarımsal Arazi, Gübre, Jeolojik Yapı, Yağış, Kuyu Suyu, Nitrat Azotu, Kadmiyum, Koliform, Hastalık. IV

5 DEPARTMENT OF GEOGRAPHY INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCES UNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ABSTRACT MA THESIS THE IMPACTS OF THE WELLWATER POLLUTION ON HUMAN HEALTH IN GAZIANTEP Ramazan BALKANLIOĞLU Supervisor: Assist. Prof. Dr. Ersin Kaya SANDAL Year: 2008, Pages: XI + 58 Jury: Assist. Prof. Dr. Ersin Kaya SANDAL : Assist. Prof. Dr. Mehmet GÜRBÜZ : Assist. Prof. Dr. Ahmet YENİKALE The aim of this study is conducting research on Nitrate, Nitrogen of Nitrate, Cadmium and Caliform substances in the water of the wells in Degirmicem, Sarigulluk and Batikent neighborhoods where are the parts of Sehitkamil district. To conduct this research, water samples were taken from 27 wells in the mentioned neighborhoods. In this water samples, nitrate, nitrogen of nitrate, cadmium and caliform were analyzed. According to the results of this analysis, it is determined that Nitrate level is between 9,69-25,4 mg/l, Nitrogen of Nitrate level is between 2,15-5,7 mg/l, Cadmium level is between 0,014-1,34 mg/l, and Coliform level is between mg/l. These findings indicate that: Nitrogen of Nitrate and Cadmium levels are substantially high in all of the samples according to the drinking water criteria of TSE 266, AB 1998 and EPA In the study,the revelatıon ship of the results of this analysis, geological structure, using chemical fertilizer, the raising of population, and raining are presented. Because human health must be protected, ıt must be prevented to drink the water from the wells which has more pollution. Keywords: Water Supply, Agriculturelfield, Fertilizer, Geological Structure, Precipitation, Well Water, Nitrogen of Nitrage, Cadmium, Coliform, İllness. V

6 ÖNSÖZ Gaziantep te Kuyu Suları Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri adlı bu çalışma yılları arasında yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Bu çalışma Gaziantep ili Şehitkâmil belediye sınırları içerisinde yer alan, Değirmiçem, Sarıgüllük ve Batıkent mahallelerini kapsamaktadır. Önceleri tarım arazisi olarak kullanılan fakat günümüzde yerleşmeye açılan bu mahallelerdeki klorsuz kuyu sularındaki, Kadmiyum(CD), Nitrat, Nitrat Azotu(NO3) ve Koliform içeriklerinin araştırılması, sonuçların TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği), EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) standartlarına göre uygunluk derecesinin belirlenmesi ve kirliliği etkilediği düşünülen değişik faktörlerle ilişkisinin değerlendirilip insan sağlığı üzerine olan etkilerinin araştırılması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bilindiği üzere su, canlıların yaşaması için hayati öneme sahiptir. En küçük canlı organizmadan en büyük canlı varlığa kadar, bütün biyolojik yaşamı ve bütün insan faaliyetlerini ayakta tutan, sudur. Dünyamızın %70 ini kaplayan su, bedenimizin de önemli bir kısmını oluşturmaktadır. İnsanlığın gelecekteki yaşam kalitesini belirleyecek en önemli faktörlerden birisi olan çevre kirliliği kapsamındaki su kirliliği her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Su ihtiyacını yüzeysel sular ve yeraltı su kaynaklarından temin eden insanoğlu, bilimin ve teknolojinin hızla ilerlemesine karşın kendisi için vazgeçilmez yaşam kaynağı olan suyu her geçen yıl kirleterek yok etmektedir. Bunun sonucu olarak da kanser, egzama, üst solunum yolu iltihabı, tifo, kolera, mavi bebek hastalığı ve dizanteri gibi birçok hastalığa yol açtığı düşünülmektedir. Bu çalışmada coğrafyanın mekânsal dağılış ve nedensellik ilkeleri ile biyoloji ve kimya bilimlerinin yöntem ve teknikleri kullanılarak, kuyu suları kirliliği sonuçları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda kuyu suyu kirliliği ile jeolojik yapı, aşırı gübre kullanımı, hava kirliliği, sanayileşme ve nüfus artışı arasında bir ilişki olup olmadığı bilimsel çerçevede neden ve sonuçlara dayandırılarak incelenmektedir. Su kirliliğinin nedenlerinin başında endüstriden ve tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirlenmelerin geldiği düşünülmektedir. Aşırı kimyasal gübre kullanımı sonucu, suların, nitrat (NO3) ve nitrat azotu kirliliği ön plana çıkarken, sanayileşmenin etkisi ile de şehirlerde kadmiyum (CD) kirliliği ön plana çıkmaktadır. Nitrat tarımsal üretimde kullanılan gübrelerin içerisinde yer almaktadır. Nitratlı gübreler gün geçtikçe artan miktarlarda tarımsal alanlarda kullanılmakta ve yağışlarla topraktan yer altına sızmaktadır. Sanayi atıkları ise kontrolsüzce toprağa verilmekte ve sularda kansere neden olan kadmiyum birikmesine neden olmaktadır. Nitrat, Nitrat Azotu ve Kadmiyum gibi insan sağlığına zararlı maddeler koşullara göre değişen miktarda, yıkanarak toprak derinliğine hareket etmekte ve bir bölümü yeraltı ve yüzey sularına karışmaktadır. Hem tarım hem de sanayi şehri olan Gaziantep te nüfusun giderek artış göstermesi su ihtiyacının artmasına neden olmaktadır. Su kaynaklarının yetersiz oluşu insanları kuyu sularına yöneltmektedir. İnsanların kuyu suları hakkında pek fazla bilgisinin olmayışı ve Gaziantep te bugüne kadar kapsamlı bir bilimsel çalışmanın bulunmaması böyle bir çalışmanın yapılmasına neden olmaktadır. Tez on bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerde araştırma alanının genel coğrafi özellikleri, araştırmada kullanılan yöntem ve teknikler, araştırma yapılan mahallelerin seçiliş nedeni, örnek alınan kuyuların özellikleri, kuyu sularının analiz edilmesi ve değerlendirilmesi, kirliliğe etki eden faktörlerin değerlendirilmesi, analiz sonuçlarının VI

7 araştırma alanında görülen hastalıklarla ilişkisinin bulunup bulunmadığının test edilmesi ve son bölümde ise sorunlar ve çözüm önerileri ortaya konmaktadır. Tez konusunun belirlenmesinde ve çalışmanın bitimine kadar geçen süre içerisinde düşünceleri ve eleştirileri ile çalışmaya yön ve destek veren danışman hocam Yrd. Doç. Dr. Ersin Kaya SANDAL a ve bölümdeki diğer kıymetli hocalarıma teşekkür ederim. Çalışmalarımıza desteklerini esirgemeyen, GASKİ genel müdür yardımcısı Akif BİNDAL Bey e, GASKİ tesis müdürü Mehmet KIN bey ve çalışma arkadaşlarına, elde edilen analizlerin yorumlanmasında değerli fikirlerini esirgemeyen Gaziantep Üniversitesi Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Saadet SAYGIDEĞER hanımefendiye ve bölümdeki diğer hocalarımıza teşekkür etmeyi bir borç bilirim. Ayrıca, bugünlere gelmemde maddi-manevi büyük emek sarf eden, değerli annem, Meniş BALKANLIOĞLU na sonsuz şükranlarımı arz etmeyi bir borç bilirim. VII

8 İÇİNDEKİLER ÖZET...I ABSTRACT...II ÖNSÖZ......III İÇİNDEKİLER...V KISALTMALAR LİSTESİ...VII ŞEKİLLER LİSTESİ...VIII GRAFİKLER LİSTESİ......IX FOTOĞRAFLAR LİSTESİ...X ÇİZELGELER LİSTESİ...XI 1. GİRİŞ Araştırma Alanının Konumu, Sınırları ve Başlıca Özellikleri Araştırmanın Amacı, Kapsamı ve İzlenen Yöntem Dünyada ve Ülkemizde Yapılan Örnek Çalışmalar ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKLERİ Araştırma Alanının Fiziki Özellikleri Topografik Özellikleri Jeolojik Özellikleri İklim Özellikleri Hidrografik Özellikleri Araştırma Alanının Beşeri Özellikleri Nüfus ve Eğitim Özellikleri Yerleşim Özellikleri Ekonomik Özellikleri ARAŞTIRMA ALANI OLARAK SEÇİLEN MAHALLELERİN SEÇİLİŞ AMACI VE ÖZELLİKLERİ MATERYAL VE METOT ARAŞTIRMA ALANINDAKİ KUYU SULARININ FİZİKSEL, KİMYASAL VE BAKTERİYOLOJİK ANALİZ SONUÇLARI ANALİZ EDİLEN KUYU SULARININ TSE 266, EC 1998 VE EPA-2002 YE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ VIII

9 6.1. Değirmiçem Mahallesi Klorsuz Kuyu Suyu Analiz Sonuçları Sarıgüllük Mahallesi Klorsuz Kuyu Suyu Analiz Sonuçları Batıkent Mahallesi Klorsuz Kuyu Suyu Analiz Sonuçları ANALİZ SONUÇLARI İLE KİRLİLİĞE ETKİSİ OLDUĞU DÜŞÜNÜLEN BAZI FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Analiz Sonuçları İle Kuyu Suları Kirliliği- Jeolojik Yapı İlişkisinin Değerlendirilmesi Analiz Sonuçları İle Kuyu Suları Kirliliği - Aşırı Kimyasal Gübre Kullanımı İlişkisinin Değerlendirilmesi Analiz Sonuçları İle Kuyu Suları Kirliliği Evsel ve Sanayi Atıkları İlişkisinin Değerlendirilmesi Analiz Sonuçları İle Kuyu Suları Kirliliği Hızlı Nüfus Artışı İlişkisinin Değerlendirilmesi Analiz Sonuçları İle Kuyu Suları Kirliliği - Yağış İlişkisinin Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA SONUCU ORTAYA ÇIKAN ZARARLI MADDELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ANALİZ SONUCU ELDE EDİLEN BULGULAR İLE ARAŞTIRMA ALANINDA GÖRÜLEN HASTALIKLARIN KARŞILAŞTIRILMASI SONUÇ VE ÖNERİLER Genel Değerlendirme Başlıca Sorunlar ve Çözüm Önerileri KAYNAKÇA ÖZGEÇMİŞ IX

10 KISALTMALAR LİSTESİ Cd NO3 ÇOB DSİ GASKİ GAOSB GİSM MTA SB TSE TÜİK WHO : Kadmiyum : Nitrat : Çevre ve Orman Bakanlığı : Devlet Su İşleri : Gaziantep Su Kanalizasyon İşleri : Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi : Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü : Maden Tetkik Arama : Sağlık Bakanlığı : Türk Standartları Enstitüsü : Türkiye İstatistik Kurumu : Dünya Sağlık Örgütü X

11 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1.1. Araştırma Alanının Lokasyon Haritası...2 Şekil 2.1. Araştırma Alanının Topoğrafya Haritası...9 Şekil 2.2. Araştırma Alanının Jeoloji Haritası...10 Şekil 3.1. Araştırma Alanında Yer Alan Mahallelerin Dağılış Haritası...28 Şekil 6.1. Değirmiçem Mahallesi Numune Alınan Kuyuların Dağılış Haritası...35 Şekil 6.2. Sarıgüllük Mahallesi Numune Alınan Kuyuların Dağılış Haritası...39 Şekil 6.3. Batıkent Mahallesi Numune Alınan Kuyuların Dağılış Haritası...43 XI

12 GRAFİKLER LİSTESİ Grafik 2.1. Gaziantep Şehrinin Sıcaklık ve Yağış Grafiği...11 Grafik 2.2. Gaziantep Şehrinin Ortalama Sıcaklık ve Yağış Grafiği...12 Grafik 2.3. Gaziantep Şehri Nüfus Artış Grafiği...13 Grafik 2.4. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkamil İlçesi Nüfus Artış Grafiği...15 Grafik 2.5. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesi Nüfusun Yaş Gruplarına Dağılış Grafiği...16 Grafik 2.6. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesi Nüfusun Cinsiyet Dağılış Grafiği...17 Grafik 2.7. Değirmiçem Mahallesi Eğitim Düzeyi Grafiği...19 Grafik 2.8. Sarıgüllük Mahallesi Eğitim Düzeyi Grafiği...20 Grafik 2.9. Değirmiçem Mahallesinde Çalışan Nüfusun Sektörel Dağılımı...26 Grafik Sarıgüllük Mahallesinde Çalışan Nüfusun Sektörel Dağılımı...26 Grafik 6.1. Çakmak Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Değirmiçem)...32 Grafik 6.2. Kabalcıoğlu Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Değirmiçem)...33 Grafik 6.3. Mavi Köşk Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Değirmiçem)...34 Grafik 6.1. Yüce Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Sarıgüllük)...36 Grafik 6.2. Ercan Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Sarıgüllük)...37 Grafik 6.3. Güleç Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Sarıgüllük)...38 Grafik 6.1. Mizar Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Batıkent)...40 Grafik 6.2. Habeşevler Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Batıkent)...41 Grafik 6.3. Çavuş Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Grafiği.(Batıkent)...42 Grafik 8.1. Kadmiyumun Çözünürlüğü...49 XII

13 FOTOĞRAFLAR LİSTESİ Foto 1.1 Gaziantep İli Uydu Görüntüsü...3 Foto 1.2. Şehitkamil Merkez İlçe Görüntüsü...3 Foto 2.1. Değirmiçem Mahallesi Uydu Görüntüsü...21 Foto 2.2. Sarıgüllük Mahallesi Uydu Görüntüsü...21 Foto 2.3. Batıkent Mahallesi Uydu Görüntüsü...22 Foto 2.4. Batıkent Mahallesinde Alt Katı İşyeri Üst Katı Konut Olan Bir Apartman...22 Foto 2.5. Sarıgüllük Mahallesi Ali Nadi Ünler Bulvarından Bir Görünüm...23 Foto 2.6 Değirmiçem Mahallesi Prof. Muammer Aksoy Bulvarından Bir Görünüm...23 Foto 2.7. Batıkent Mahallesinde Yer Alan Sağlıklı Yaşam Yürüyüş Parkından Bir Görünüm...24 Foto 2.8. Sarıgüllük ve Değirmiçem Mahallelerinde Yer Alan 100. Yıl Parkı...24 Foto 3.1. Araştırma Alanında Yer Alan Mahallelerin Uydu Görüntüsü...28 Foto 4.1. Kimyasal, Fiziksel ve Mikrobiyolojik Su Analizi Yapılan UV/Visible Spektrofotometre Laboratuar Cihazları...29 Foto 5.1. Nitrat Tayininde Kullanılan Çözeltiler...30 Foto 5.2. Su Analizi Yapılan Laboratuardan Görüntüler...30 Foto 5.3. Su Analizi Yapılan Laboratuardan Görüntüler...31 Foto 6.1. Değirmiçem Mahallesi Uydu Görüntüsü...35 Foto 6.2. Sarıgüllük Mahallesi Uydu Görüntüsü...39 Foto 6.3. Batıkent Mahallesi Uydu Görüntüsü...43 XIII

14 ÇİZELGELER LİSTESİ Çizelge 2.1. Kuyu Suyu Örnek Numune Alımı Yöntemi Çizelgesi...5 Çizelge 2.2. Kuyu Suyu Analiz Sonuçlarının Değerlendirileceği Kıstas Tablosu...6 Çizelge 2.3. Klorsuz Kuyu Suyu Numunelerinin Alındığı Kuyu Adresleri ve Özellikleri...7 Çizelge 2.4. Gaziantep şehrinin 2007 Yılı Sıcaklık Çizelgesi...11 Çizelge 2.5. Gaziantep Şehrinin Ortalama Sıcaklık ve Yağış Durumu...12 Çizelge 2.6. Gaziantep Şehrinde Nüfusun Gelişimi...13 Çizelge 2.7 Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesinde Nüfusunun Gelişimi.14 Çizelge 2.8. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesi Şehir-Köy Nüfusu, Nüfus Oranı ve Artış Hızı...17 Çizelge 2.9. Araştırma Alanının Okuma-Yazma Durumu...18 Çizelge Araştırma Alanının Eğitim Durumu...19 Çizelge Araştırma Alanında Çalışan Nüfusun Sektörel Dağılımı...25 Çizelge 6.1. Çakmak Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları Değerlendirme Tablosu...32 Çizelge 6.2. Kabalcıoğlu Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...33 Çizelge 6.3. Mavi Köşk Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...34 Çizelge 6.4. Yüce Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...36 Çizelge 6.5. Ercan Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...37 Çizelge 6.6. Güleç Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...38 Çizelge 6.7. Mizar Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...40 Çizelge 6.8. Habeşevler Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...41 Çizelge 6.9. Çavuş Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları...42 Çizelge 7.1. Araştırma Alanında Yer Alan Kuyuların Toplu Analiz Sonuçları...47 Çizelge 7.2. Gaziantep İli İçme Suyu Arıtma Tesisleri Kimya Laboratuarı Aylık Ortalama Analiz Raporu...48 Çizelge 9.1. Araştırma Alanında Görülen Bazı Hastalıkların Sayısal Veri Tablosu...51 XIV

15 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU 1.GİRİŞ 1.1. Araştırma Sahasının Konumu, Sınırları ve Başlıca Özellikleri Araştırma alanı, Akdeniz Bölgesi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi arasında geçişi sağlayan bir konumda, ve 38º 0 doğu boylamı ile 36º 38 ve 37º 32 kuzey enlemi arasında bulunmaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin batısında yer alan Şehitkamil ilçesi km²'lik bir alanı kapsar (Şekil 1.1.). İlçenin kuzeyinde Pazarcık, kuzeydoğusunda Yavuzeli, doğusunda Nizip, güneydoğusunda Oğuzeli, güneyinde Şahinbey ve batısında ise Nurdağı ilçesi bulunmaktadır. İlçede başlıca yükseltiler; Sofdağı (1496 m), Dülükbaba (1250 m), Güreniz (1069 m) ve Sam Dağları'dır (1053 m). Küçük akarsular arasında en önemlisi Alleben Deresi'dir. Şehitkâmil ilçesi Gaziantep şehrinin Alleben Deresi ile tabii uzantılarının kuzeyinde kalan bölümü merkez olmak üzere Şehitkâmil adıyla, 3398 sayılı Gaziantep İl'i Merkezinde Şehitkâmil ve Şahinbey adıyla iki ilçe kurulması hakkındaki kanunla, tarihinde kurulmuş ve tarihinde de merkez ilçe olarak adlandırılmıştır. İlçe "Şehitkâmil" adını, Gaziantep Savunması sırasında 14 yaşında iken şehit edilen "Mehmet Kamil" den almaktadır (Gaziantep İl Yıllığı, 2002). İlçeye bağlı 2 belde, 71 köy ile bu köylere bağlı 22 mezra bulunmaktadır. Şehitkâmil Belediyesi sınırları içerisindeki mahalle sayısı 51'dir. Aktoprak Beldesinde 4, Arıl Beldesinde ise 2 mahalle bulunmaktadır. Toplam mahalle sayısı ise 57'dir yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre ilçenin toplam nüfusu olup, bunun 'si ilçe merkezinde, 'i ise belde ve köylerde yaşamaktadır. İlçenin okur yazar oranı % 94'dür (TÜİK, 2008). Yerleşim tipi olarak ise hem Gaziantep şehri hem de Şehitkamil ilçesi toplu dairesel yerleşim özelliği göstermektedir (Foto 1.1., 1.2.). 1

16 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU Şekil 1.1. Araştırma Alanının Lokasyon Haritası Kaynak: Gaziantep Büyükşehir Belediyesi 2

17 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU Foto 1.1 Gaziantep İli Uydu Görüntüsü Kaynak: Gaziantep İl Çevre Durum Raporu (2006) Foto 1.2. Şehitkamil Merkez İlçe Fotoğrafı Kaynak: Şehitkâmil Belediyesi 3

18 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU 1.3. Dünyada ve Ülkemizde Yapılan Örnek Çalışmalar Su kirliliği ve yol açtığı problemlerle ilgili olarak dünyada gerçekleştirilmiş birçok çalışma bulunmaktadır. Vâclav ve arkadaşları (1989: 5 24) "Çekoslovakya da yoğun tarımsal üretim yapılan alanlarda yaptıkları çalışmada farklı bölgelerde kullanılan yeraltı suları ile NO3 (nitrat) yoğunlaşması arasındaki ilişkiyi incelemişler ve Çekoslovakya da yeraltı sularındaki NO3 kirliliğinin üzerinde durulması gereken en ciddi sorunlardan biri olduğunu bildirmişlerdir. Power ve Scheders (1989: ) "Kuzey Amerika da kırsal kesim nüfusunun % 90 ından fazlasının, su ihtiyacını yeraltı sularından sağladığını bu nedenle de yeraltı sularının kirlilik etmenlerinden korunmasının önemini vurguladıktan sonra, geniş alanlarda oluşan NO3 kirliliğinin, daha çok kök bölgesindeki tuz birikimini önlemek amacı ile yapılan sulamalar sonucu oluştuğunu bildirmişlerdir. Bu sonucun ortaya çıkmasında yıllardır gittikçe artan oranda kullanılan azotlu gübrelerin etkili olduğu belirtilmektedir. Logan ve arkadaşları (1980: 16) "Kuzey Amerika da birçok bölgede yaptıkları çalışmalarda azotlu gübre kullanımının artması sonucu yeraltı sularının kirlilik oranında ciddi artış olduğunu tespit etmişlerdir. Ülkemiz sularında Nitrat, Nitrat Azotu (NO3) ve Kadmiyum (CD) kirlenmesi ile ilgili çalışmalar ise çok sınırlı olmakla birlikte konuya ilgi, dünyadaki eğilime paralel bir gelişme izlenmektedir. Kaplan ve arkadaşları (1996: ) Antalya Kumluca Yöresinde aşırı gübre kullanımı sonucu kuyu sularında NO3 kirlenmesinin çok önemli düzeye ulaştığı; 45 mg/l olarak ele alınan sınır değerinin üzerinde NO3 içeren örnek oranının % 50 seviyesinde olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda kuyu sularının nitrat içerikleri ile drenaj kanallarındaki NO3 içeriğinin yükseldiğini ve bu yolla hektardan kg verim kaybının olduğunu bildirmişlerdir. Kovancı (1979,364) İç Ege Bölgesi sulama sularının bitki besleme açısından nitelikleri ve kimyasal içerikleri üzerine yaptığı araştırmada yeraltı sulama sularında NO3 içeriklerinin genel olarak tehlikeli düzeyde olmadığını toplam 48 adet su örneği içerisinde sadece Selendi (Manisa) ilçesinden alınan su örneğinin diğer su örneklerine göre daha yüksek miktarda (448.3 mg/l) NO3 içerdiğini saptamıştır. Saatçi ve arkadaşları (1998: ) evsel ve endüstriyel atıklarla kirlenmiş Melez çayının kirlenmesini incelemiş ve bu çayın NO3 içeriğinin mg/l arasında bulunduğunu bildirmişlerdir. Yahşi (1981: ) Bursa ovasında açılmış bir sondaj kuyusunda mg/l olan NO3 yoğunlaşmasının, gübrelemenin yapıldığı mevsimlerde mg/l e kadar çıktığını tespit etmiştir. 4

19 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU 1.2. Araştırmanın Amacı, Kapsamı ve İzlenen Yöntem Bu araştırmanın amacı, çeşitli nedenlerden dolayı kirlendiği düşünülen yeraltı sularının kirlilik kaynaklarını ortaya çıkarmak, kirlilik düzeyinin araştırma alanı içerisinde göstermiş olduğu lokasyonel dağılışı belirlemek ve elde edilen kirlilik değerlerini çeşitli kriterlere (TSE 266, AB 1998, EPA 2002) göre değerlendirip, bu değerler ile coğrafi faktörler (jeolojik, morfolojik, klimatik vb.) arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Ayrıca bu kirlilik değerleri ile araştırma alanında görülen hastalıklar arasında sebep-sonuç bağlantısını da ortaya koymaktır. Kirlilik düzeyi, Nitrat (NO3), Nitrat Azotu, Kadmiyum (cd) ve Koliform değerleri kapsamında ele alınmaktadır. Araştırma alanı, Şehitkâmil belediye sınırları içerisinde yer alan Değirmiçem, Sarıgüllük ve Batıkent mahallelerini kapsamaktadır. Bu araştırmada, araştırma alanı olarak seçilen mahallelerin (Değirmiçem, Sarıgüllük ve Batıkent) her birinden 3 er adet kaçak, klorsuz kuyu tespit edilmiş ve bu kuyulardan Şubat 2007, Temmuz 2007 ve Kasım 2007 tarihlerinde kuyu suyu numuneleri alınmıştır. Bu sular içerisindeki, Nitrat (NO3), Nitrat Azotu, Kadmiyum (cd), ve Koliform değerleri tespit edilmiş ve elde edilen değerler dönemler itibarıyla birbiriyle karşılaştırılmıştır. Bu araştırmada, kuyu sularından numune almada TSE (Türk Standartları Enstitüsü) nin (Çizelge 2.1.), elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde ise TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği), EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) kriterleri temel alınmıştır (Çizelge 2.2.). Çizelge 2.1. Kuyu Suyu Örnek Numune Alımı Yöntemi Çizelgesi (2007) Kimyasal Analizler İçin Numune Alma: Kimyasal analizler için en az 2 litre su numunesine ihtiyaç vardır. Su numunesi alınacak şişe renksiz, kokusuz ve temiz olmalıdır. Musluktan 20 dakika kadar su akıtılır. Numune alınacak sise birkaç kez bol su ile çalkalanır. Daha sonra ağzı sıkıca kapatılıp en kısa sürede laboratuara ulaştırılmalıdır. Bu konuda dikkat edilmesi gereken hususlar; su numunesi güneş ışığına maruz kalmamalı, oda sıcaklığında muhafaza edilmelidir. Suyun Adresi: Ayrıca şişelerin üzerine aşağıdaki bilgileri gösteren bir etiket yapıştırılmalıdır: Numunenin Alındığı Tarih: Açıklama : ( Bu kısma suyun daha önce bir işleme tabi tutulup tutulmadığı yazılır.) Bakteriyolojik Analiz Için Numune Alma: Bakteriyolojik analiz için özel arınık (steril) edilmiş numune şişeleri hazırlanmıştır. Su numunesi ancak bu şişelerle alınmaktadır. Bu nedenle kişilerin Gaski Genel Müdürlüğü'ne ya da İçme Suyu Arıtma Tesisleri Şube Müdürlüğü'ne başvurması gerekir. Bu durumda ilgili ekipler istenilen adresten numune alacaklardır. Kaynak: Gaziantep Su Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü,

20 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU Çizelge 2.2. Kuyu Suyu Analiz Sonuçlarının Değerlendirileceği Kıstas Tablosu KISTASLAR Nitrat ( mg/l) Nitrat Azotu( mg/l) Kadmiyum( mg/l) Koliform(ems-100 ml) TSE AB EPA Tarımsal üretimde kullanılan gübreler ve özellikle de kimyasal gübreler suların kirlenmesinde önemli bir paya sahiptir. Gübrelerden kaynaklanan kirlilik daha çok Nitrat (NO3) ve Nitrat Azotu ile ortaya çıkmaktadır. Çünkü Nitrat (NO3), tarımsal üretimde kullanılan gübrelerle gün geçtikçe artan miktarlarda toprakta birikmektedir. Toprakta biriken Nitrat (NO3) yağışlarla birlikte yüzey ve yer altı sularına karışarak suları kirletmektedir (Kaplan vd.,1996:1 2). Araştırma alanı olarak seçilen Değirmiçem ve Sarıgüllük mahallelerinin bulunduğu alanda 1974 yılına kadar, Batıkent mahallesinin bulunduğu alanda ise 1990 yılına kadar yoğun bir şekilde kimyasal gübre kullanılarak tarım yapılmıştır (M. Polat, Görüşme, 8 Şubat 2006). Değirmiçem ve Sarıgüllük mahallelerinin bulunduğu alan 1974 yılından sonra, Batıkent mahallesinin bulunduğu alan ise 1990 yılından sonra yerleşmeye açılmıştır (Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, İmar İşleri Müdürlüğü.,2006). Bu yeni yerleşim alanlarında hem GASKİ ye (Gaziantep Su Kanalizasyon İşleri ) kayıtlı, hem de kaçak olarak açılan kuyu suyu kullanımı fazladır. Gaziantep şehrinde GASKİ ye kayıtlı şehir şebekesi haricinde toplam kuyu suyu kullanan abone sayısı dur (GASKİ, 2007). Bununla birlikte abone olmayan ve suyu kaçak olarak kullanan birçok meskenin bulunduğu bilinmektedir yılında yürürlüğe girmiş olan 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun hükümlerine göre Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü yurdumuzdaki yeraltı sularının araştırılması, kullanılması, korunması, kuyu açılması ve tescili işlemlerinde görevlendirilmiştir.167 sayılı Yeraltı suları hakkındaki kanun çeşitli yeraltı suyu kullanıcılarına bir takım yükümlülükler getirse de istenen düzeyde değildir. DSİ den izin ve belge alınmadan her geçen gün kaçak olarak yeni kuyular açılmaktadır. Aşırı su çekimi sonucu yeraltı su basıncı düşmekte, arazide çökmeler oluşmakta, çekilen suyun kullanımı sonucu birçok hastalıklar görülmekte, hastalıkların tedavisi için her yıl milli servetimizden binlerce ytl harcanmaktadır. 6

21 1. GİRİŞ Ramazan BALKANLIOĞLU Materyal olarak: , ve tarihlerinde tespit edilen kuyulardan alınan klorsuz kuyu suyu örnekleri kullanıldı (Çizelge 2.3.). Çizelge 2.3. Klorsuz Kuyu Suyu Numunelerinin Alındığı Kuyu Adresleri ve Özellikleri (2007) Mahalle Adı Bulvar-Cadde-Sokak Apartman Adı Kuyu No Kuyu Kod Seviyesi (m) Statik Su Seviyesi ortalama (m) Dinamik Su Seviyesi ortalama (m) Değirmiçem Dr. Kemal Ahi Caddesi Kabalcıoğlu Değirmiçem Fevzi Çakmak Bulvarı Çakmak Değirmiçem Ali Fuat Cebesoy Bulvarı Mavi Köşk Sarıgüllük Mecit Barlas Caddesi Ercan Sarıgüllük Ali Nadi Ünler Caddesi Yüce Sarıgüllük Milli Egemenlik Caddesi Salih Güleç Batıkent 71 Nolu Cadde Habeşevler Batıkent 74 Nolu Cadde Çavuş Batıkent 89 Nolu Cadde Mizar

22 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU 2.1. ARAŞTIRMA ALANININ FİZİKİ COĞRAFYA ÖZELLİKLERİ Topografik Özellikleri Araştırma alanı Türkiye nin Güney Doğu Anadolu bölgesinin batısında, Gaziantep platosu üzerinde yer almaktadır. Genel itibariyle düz olarak değerlendirilebilecek bir topoğrafik yapıya sahiptir. Şehitkâmil merkez ilçesi Toroslar ın Güneydoğu Anadolu yu çevreleyen yay içerisinde Arap Platolarına geçiş alanında kurulmuştur. Şehir merkezinin deniz seviyesinde yüksekliği 850 m dir. Şehrin batı ve kuzey batısında yer alan Sof dağları doğuya doğru alçalmaktadır. En yüksek tepeleri 1429 m ile Kepekçi ve kuzeyde 1250 m ile Sam ve Dülükbaba tepeleridir. Araştırma alanının güneyinde Şahinbey ve Oğuzeli ilçeleri, Kuzeyinde Yavuzeli ilçesi, Doğusunda Nizip ilçesi, Batısında ise Nurdağ ilçesi yer almaktadır (Şekil 1.1.). Şehitkâmil in güneyinden geçen Alleben deresi vadisinin doğu-batı yönünde uzanması araştırma alanının eğim durumunu şekillendirmiştir. Vadinin kuzey kısmı güney yönünde, güney kısmı ise kuzey yönünde eğimlidir. Araştırma alanının üzerinde yer aldığı düzlük alan ise genelde % 0,5 eğime sahiptir. Şehitkâmil de sıkça rastlanan yassılaşmış tepelerin eğim yönleri kuzeyden güneye doğrudur (Şekil 2.1.). Araştırma alanında topoğrafik eğim kuzey güney yönündedir. Eğimin kuzeygüney yönünde olması yeraltı su akış yönüne de etki etmiştir. Kuzey-Güney yönlü eğim, yeraltı sularının da Kuzey-Güney yönünde akış göstermesine neden olmuştur (M. Polat, Görüşme, 8 Şubat 2006.) Jeolojik Özellikleri Araştırma alanı jeolojik bakımdan, alt-orta ve üst eosen döneminde oluşmuş kireçtaşı, alt miyosen ve alt-orta oligosen döneminde oluşmuş killi kireçtaşı, orta-üst miyosen döneminde oluşmuş resifal kireçtaşı, alt-orta ve üst paleosen döneminde oluşmuş tebeşirli kireçtaşı ile kuvaternerde oluşmuş eski alüvyondan oluşmaktadır (Şekil 2.2.). Killi kireçtaşı, tebeşirli kireçtaşı ve kireçtaşından oluşan bu formasyon (biçimlenme) yumuşak topografya gösteren killi kireçtaşı ve tebeşirli kireçtaşı şeklinde görülmektedir. Bazı yerlerde ise bu killi ve tebeşirli kireçtaşları yerine kalın tabakalı kireçtaşları gözlemlenmektedir. Killi kireçtaşları beyazımsı, gri, krem, kirli sarı renkli, gevşek, ince-orta tabakalı yer yer marn ara katkılı çok az çört tebeşirli düzeyler içermektedir. Bununla birlikte çalışma alanında yer yer yanal ve dikey olarak fasiyes değişimleri görülmektedir. Yanal ve dikey fasiyes değişimlerinde etkili olan faktör Gaziantep in kuzeyinden geçen ve aktivitesini devam ettiren DAF (Doğu Anadolu Fay Hattı) ile batısından geçen aktif Ölüdeniz yarılımının faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır (Gaziantep İl Yıllığı, 2002). Araştırma alanının jeolojik yapısının geçirgen kireçtaşından oluşması yağışların ve yüzey sularının daha kısa sürede yüzeyden yeraltına sızarak yer altı su hacminin artışına neden olmaktadır. Aynı zamanda bu süreç içerisinde toprakta bulunan kimyasal gübre kalıntılarının yer altı sularına karıştığı düşünülmektedir. 8

23 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKLERİ Ramazan BALKANLIOĞLU ÖZEL İŞARETLER Mahalle Sınırı İzohips Yerleşim Alanı Geniş Yapraklı Ağaçlar Tek Hatlı Demiryolu Şekil 2.1. Araştırma Alanının Topoğrafya Haritası (Devlet Su İşleri Gaziantep İl Müdürlüğü, 2007) 9

24 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKLERİ Ramazan BALKANLIOĞLU Şekil 2.2. Araştırma Alanının Jeoloji (Yer Yapısı) Haritası (Devlet Su İşleri Gaziantep İl Müdürlüğü, 2007) 10

25 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU İklim Özellikleri Gaziantep şehrinde Akdeniz iklimi ile Karasal iklim arasında geçiş teşkil eden bir iklim tipi hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve yağışlı geçer (Grafik 2.1.). Şehrin yılları arası ortalama sıcaklık değeri ºC iken, ortalama yağış miktarı 491 mm dir (Çizelge 2.4.). Şehrin yılları arası ortalama sıcaklık ve yağış grafiğine göre, sıcaklığın en yüksek olduğu ay Temmuz (27.9 ºC), en düşük olduğu ay Ocak ayıdır (3.4 ºC). Yağışın en fazla olduğu ay 88 mm ile Aralık ayı iken, yağışın en az olduğu ay 2 mm ile Temmuz ayıdır (Çizelge 2.4.). Çizelge 2.4. Gaziantep Şehrinin Ortalama Sıcaklık ve Yağış Çizelgesi Aylar O Ş M N M H T A E E K A Ortalama Değerler Sıcaklık Yağış Rasat Süresi: Kaynak: Gaziantep Meteoroloji İl Müdürlüğü (2007) Ort. Sıcaklık Ort. Toplam Yağış 491 mm Şehrin yılları arası ortalama sıcaklık ve yağış grafiğine göre, sıcaklık ve yağış arasında ters orantı olduğu görülmektedir. Yaz aylarında sıcaklık artarken yağış azalmakta, kışın ise sıcaklık azalırken yağış artmaktadır (Grafik 2.1.). yağış sıcaklık Y ağış (m m ) Aylar S ıcaklık (C) Grafik 2.1. Gaziantep Şehrinin Ortalama Sıcaklık ve Yağış Grafiği 11

26 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Araştırma yapılan 2007 yılında ise Gaziantep şehrin yıllık ortalama sıcaklığı 15.9 ºC'dir. 1.8 ºC sıcaklık ortalaması ile en soğuk ay Ocak iken, 29.7 ºC sıcaklık ortalaması ile en sıcak ay Temmuz dur (Çizelge 2.5.). Bugüne kadar tespit edilen en yüksek sıcaklık 44 ºC ( ) iken, en düşük sıcaklık ºC'dir. ( ). İlin yıllık yağış miktarı 477,7 mm'dir. Yağışlı gün sayısı ise 81'dir ( Çizelge 2.5.). Gaziantep şehrinin genel iklim özelliği, karakteristik Güneydoğu Anadolu step iklim özelliğidir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlıdır (Grafik 2.2.). Gaziantep şehrinin çok büyük bir bölümü Güneydoğu Anadolu step alanı içinde kalmaktadır. Araştırma alanını olarak seçilen mahallelerin bulunduğu alanda da step iklimi özellikleri görülmektedir (Gaziantep Meteoroloji İl Müdürlüğü). Çizelge 2.5. Gaziantep şehrinin 2007 Yılı Sıcaklık Çizelgesi Aylar O Ş M N M H T A E E K A Yıllık Değerler Sıcaklık Yağış Kaynak: Gaziantep Meteoroloji İl Müdürlüğü (2007) Yıllık Ort. Sıcaklık 15.9 Yıllık Toplam Yağış yağış sıcaklık Y ağ ış (m m ) Aylar S ıc a k l ı k (C ) Grafik 2.2. Gaziantep Şehrinin 2007 Yılı Sıcaklık ve Yağış Grafiği 12

27 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Hidrografik Özellikleri Gaziantep platosunda akarsular az sayıdadır. Arazinin yapısı ve iklim şartları sonucunda, yataklarında sadece şiddetli yağmurlarla birlikte su bulunduran, kuru su vadileri ağı son derece sık ve yaygındır. Kış ve ilkbahar aylarında yağışların etkisiyle akarsular bol su taşırken, yazın, yağışların azalması, buharlaşmanın artması ve arazinin yapısından dolayı su seviyesi değişmekte, hatta birçok akarsu kurumaktadır. Arazinin jeolojik yapısı göl teşekkülüne imkân vermediği gibi, yağışın büyük kısmını yerin altına geçirir. Platonun yüksek yerlerinde yeraltına sızan sular, birleşerek yeraltı sularını oluştururlar. Şehirdeki yeraltı suları, güney ve doğuda bulunan daha alçak yörelerde pınarlar halinde yeryüzüne çıkarlar. Gaziantep te bulunan akarsuların büyük bir bölümü Fırat Nehrine dökülür. Fırat Nehri Gaziantep ile Şanlıurfa ili arasında sınır teşkil etmektedir. Gaziantep şehrinin kuzeyinde yer alan ve kaynağını Sof dağlarından alan bazı akarsular Aksu Nehrine dökülmektedir. Aksu, Ceyhan Nehri akarsu havzası içerisindedir (Gaziantep İl Yıllığı 2002) ARAŞTIRMA ALANININ BEŞERİ ÖZELLİKLERİ Araştırma alanını oluşturan Değirmiçem ve Sarıgüllük mahalleleri 1974 yılında Batıkent Mahallesi ise 1990 yılından itibaren yerleşmeye açılmıştır. Bu nedenden dolayı çok eski bir yerleşim yeri olmayan bu mahalleler 1976 ve 1990 yılından sonra nüfuslanmaya başlamıştır. Gaziantep şehrinin, özellikle, 1980 yılından sonra hızlı bir sanayileşme sürecine girmesi, şehir nüfusunun da hızlı bir şekilde artmasına neden olmuştur. Gaziantep şehrinin nüfusu 1960 yılında iken, 1970 yılında ye, 1980 de a, 1990 yılında e, 2000 yılında e, 2007 yılında ise ye yükselmiştir (Çizelge 2.6.). Bu hızlı nüfus artışının giderek artacağı düşünüldüğünde, şehrin suya olan ihtiyacının da artacağı tahmin edilmektedir. Şehrin 1960 yılı ile 2007 yılları arası nüfusuna bakıldığında nüfusun devamlı arttığı görülmektedir (Grafik 2.3.). Bu hızlı nüfus artışının sürmesi halinde, şehirdeki kaçak ve bilinçsiz kuyu suyu kullanımının artacağı düşünülmektedir. Çizelge 2.6. Gaziantep Şehrinde Nüfusun Gelişimi ( ) Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) 13

28 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Grafik 2.3. Gaziantep Şehri Nüfus Artış Grafiği ( ) Şehir nüfusundaki bu artış Şehitkâmil ilçesine de yansımıştır. İlçe nüfusu 1985 yılında , 1990 yılında e, 1997 yılında ya, 2000 yılında e, 2007 yılında ise ye yükselmiştir (Çizelge 2.7.). Şehitkâmil ilçe sınırları içerisinde yer alan araştırma alanında da nüfus giderek hızlı bir artış göstermektedir (Grafik 2.4.). Araştırma alanında ki bu nüfus artışının kuyu suyu kullanımını artırdığı düşünülmektedir. Çizelge 2.7 Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesinde Nüfusun Gelişimi ( ) Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) 14

29 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Grafik 2.4. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkamil İlçesi Nüfus Artış Grafiği ( ) Şehitkâmil ilçesinde yaşayan nüfusun yaş gruplarının dağılımına bakıldığında: 0 14 yaş grubunda (genç nüfus) kişi, (olgun nüfus) yaş grubunda kişi, yaş grubunda ise kişi yaşamaktadır (Grafik 2.5.). Şehitkâmil ilçesinde yaşayan nüfusun cinsiyet dağılımına bakıldığında ise: 0-14 yaş grubunda yaşayan erkek nüfus miktarı , kadın nüfus miktarı , yaş grubunda bulunan erkek nüfus , kadın nüfus , 65-+ yaş grubunda ise 9137 erkek, kadın nüfus bulunmaktadır (Grafik 2.6.). Araştırma alanında yaşayan ve kuyu suyu kullanan genç nüfus grubuna giren kişilerde, mavi bebek hastalığı olarak adlandırılan ve bebeklerde görülen methemoglobinemia hastalığının görülebileceği, yine genç ve olgun nüfusta kuyu suyu kullanımından dolayı dizanteri, tifo, ishal ve kanser vakalarının artarak devam edeceği düşünülmektedir. 15

30 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Grafik 2.5. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesi 2007 Yılı Nüfusun Yaş Gruplarına Dağılış Grafiği Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) 2000 yılı Şehitkâmil ilçesindeki nüfusun % si şehirde, % i köylerde yaşamaktadır. Nüfus artış hızı şehirde nüfusunda binde iken, köy nüfusunda binde olarak gerçekleşmiştir (Çizelge 2.8.). Şehir nüfusunun hızlı artış göstermesi araştırma alanına da yansımaktadır. Bu hızlı nüfus artışı sonucu kuyu suyu kullanımının da artış gösterdiği tahmin edilmektedir. 16

31 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Çizelge 2.8. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesi 2000 Yılı Şehir-Köy Nüfusu, Nüfus Oranı ve Artış Hızı Şehitkâmil Toplam Şehir Nüfusu Köy Nüfusu Nüfus Oranı Nüfus Artış Hızı (%o) Şehir Köy Şehir Köy Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) Grafik 2.6. Araştırma Alanının Yer Aldığı Şehitkâmil İlçesi 2007 Yılı Nüfusun Cinsiyet Dağılış Grafiği Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) 17

32 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Nüfus ve Eğitim Özellikleri Araştırma alanında bulunan mahallelerin nüfus özellikleri 2007 yılı nüfus verileri hazır olmadığından dolayı, 2000 yılı nüfus verilerine göre hazırlanmıştır.2000 yılı nüfus sayımında ise, şu an Batıkent mahallesi olarak geçen alan, köy sınırları içerisinde yer aldığından nüfus verileri bulunmamaktadır (TÜİK, 2008) yılı Değirmiçem Mahallesi nüfus verilerine bakıldığında toplam nüfusun olduğu görülmektedir. Bu nüfusun 5725 ini erkek, 5953 ünü kadın nüfus oluşturmaktadır. Mahallenin okuma yazma durumu oldukça yüksektir kişi okuryazar durumda iken, 541 kişinin okuryazarlığı yoktur (Çizelge 2.9.) yılı Sarıgüllük Mahallesi nüfus verilerine bakıldığında toplam nüfusun 9918 kişi olduğu görülmektedir. Bu nüfusun 4816 sını erkek, 5102 sini kadın nüfus oluşturmaktadır. Bu mahallenin de okuma yazma durumu oldukça yüksektir.8406 kişi okur-yazar durumda iken, 461 kişinin okur-yazarlığı yoktur (Çizelge 2.9.). Çizelge 2.9. Araştırma Alanının Okuma-Yazma Durumu (2000) Mahalle Cinsiyet Toplam Okuma Yazma Durumu Bilen Bilmeyen Bilinmeyen Değirmiçem Toplam Erkek Kadın Sarıgüllük Toplam Erkek Kadın Batıkent Veri Bulunmamaktadır (TÜİK, 2008.). Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) 2000 yılı Değirmiçem Mahallesi nüfus verilerine bakıldığında: 2780 kişi ilkokul, 484 kişi ilköğretim,1009 kişi ortaokul, 34 kişi ortaokul dengi meslek okulu,2265 kişi lise, 332 kişi lise dengi meslek okulu ve 1763 kişi yüksek öğretim mezunudur (Çizelge 2.10.) yılı Sarıgüllük Mahallesi nüfus verilerine bakıldığında: 2170 kişi ilkokul, 391 kişi ilköğretim,796 kişi ortaokul, 27 kişi ortaokul dengi meslek okulu,1697 kişi lise, 222 kişi lise dengi meslek okulu ve 1282 kişi ise yüksek öğretim mezunudur (Çizelge 2.10.). Batıkent mahallesine ait eğitim verileri bulunmamaktadır. Bunun temel nedeni; 2000 yılında Batıkent Mahallesinin bulunduğu alanın İbrahimli köyü sınırları içerisinde bulunduğundan bu mahalleye ait sağlıklı veri bulunmamaktadır yılı nüfus sayımı ise sadece nüfusun yapısı ve adres tespitine yönelik olduğundan dolayı bu mahalleye ait eğitim verileri bulunmamaktadır (TÜİK, 2008). Sağlıklı bir veri olmamasına karşın bu mahallenin de eğitim durumunun diğer mahalleler gibi yüksek olduğu tahmin edilmektedir. Araştırma alanında yer alan mahallelerde nüfusun eğitim seviyesinin yüksek olmasına karşı, kuyu suyu kullanımının fazla olmasının nedeninin halkın bu konuda çok fazla bilgi sahibi olmamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. 18

33 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Mahalle Çizelge Araştırma Alanının Eğitim Durumu (2000) Cinsiyet Toplam Okul Bitirmeyen İlkokul İlköğretim Ortaokul Lise Yükseköğretim Toplam Değirmiçem Erkek Kadın Toplam Sarıgüllük Erkek Kadın Batıkent Veri Bulunmamaktadır (TÜİK, 2008). Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) Araştırma alanı olarak seçilen mahallelerde planlı bir yapılaşma mevcuttur. Şehitkâmil belediyesi sınırları içerisinde yer alan ve yeni yerleşim yerini oluşturan bu mahallelerde genellikle gelir düzeyi ve eğitim seviyesi yüksek olan sanayici, işadamı ve memur gibi meslek gruplarına giren kişiler oturmaktadır. Bu kişilerin büyük bir kısmının eğitim seviyesi yüksektir (Grafik 2.7., 2.8.). Buna rağmen birçok hastalığa yol açtığı bilinen kuyu sularını kullanmaya devam etmelerinin nedeni olarak yeterli bilgiye sahip olmadıkları düşünülmektedir. Grafik 2.7. Değirmiçem Mahallesi Eğitim Düzeyi Grafiği (2000) 19

34 2.ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL.Ramazan BALKANLIOĞLU Grafik 2.8. Sarıgüllük Mahallesi Eğitim Düzeyi Grafiği (2000) Yerleşim Özellikleri 1974 yılında yerleşmeye açılan Değirmiçem ve Sarıgüllük mahallelerinin yanı sıra 1990 yılında yerleşmeye açılan Batıkent Mahallesi Şehitkâmil ilçesinde yeni yerleşim alanlarını oluşturmaktadır. Mahallelerin kurulduğu alan uzun yıllar tarım alanı olarak kullanılmıştır. Topografya bakımından dalgalı düzlüklerden oluşan bir yapıya sahiptir. Yerleşim alanını oluşturan arazinin eğim durumu ise batıdan doğuya doğrudur (Şekil 2.1.). Yerleşim alanının düz ve düze yakın alanlardan oluşması düzenli bir yerleşmenin olmasına olanak sağlamıştır. Geniş cadde ve bulvarlardan oluşan bu mahalleler oldukça düzenli bir yapıya sahiptir (Foto 2.1, 2.2, 2.3.). Bulvar, cadde ve binaların düzenli olmasının yanında, sosyal alanları oluşturan parklar, bahçeler ve dinlenme alanları geniş yer kaplamaktadır. Bu mahallelerde bulunan binaların büyük kısmında alt katlar dükkân, üst katlar ise konut olarak kullanılmaktadır (Foto 2.4, 2.5.). Hastaneler, eğitim binaları, bankalar, alış-veriş merkezleri gibi birçok konutun yer aldığı mahallelerde konutların tamamı betonarmeden yapılmıştır. Yapılan binaların birçoğunda estetiğin ve teknolojinin ön plana çıktığı görülmektedir. Günümüzde de yoğun bir şekilde konut yapılan bu mahallelerde, nüfus, her geçen gün artmaktadır (Foto 2.6, 2.7, 2.8.). 20

35 2.ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL...Ramazan BALKANLIOĞLU Foto 2.1. Değirmiçem Mahallesi Uydu Görüntüsü Kaynak: ( ) Foto 2.2. Sarıgüllük Mahallesi Uydu Görüntüsü Kaynak: ( ) 21

36 2.ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL...Ramazan BALKANLIOĞLU Foto 2.3. Batıkent Mahallesi Uydu Görüntüsü Kaynak: ( ) Foto 2.4. Batıkent Mahallesinde Alt Katı İşyeri Üst Katı Konut Olan Bir Apartman 22

37 2.ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL.Ramazan BALKANLIOĞLU Foto 2.5. Sarıgüllük Mahallesi Ali Nadi Ünler Bulvarından Bir Görünüm Foto 2.6. Değirmiçem Mahallesi Prof. Muammer Aksoy Bulvarından Bir Görünüm 23

38 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Foto 2.7. Batıkent Mahallesinde Yer Alan Sağlıklı Yaşam Parkından Bir Görünüm Foto 2.8. Sarıgüllük ve Değirmiçem Mahallelerinde Yer Alan 100. Yıl Parkı 24

39 2. ARAŞTIRMA ALANININ GENEL ÖZELLİKL Ramazan BALKANLIOĞLU Ekonomik Özellikler Çalışma alanında yer alan nüfusun ekonomik özelliğine bakıldığında: 2000 yılı itibariyle iktisaden faal olan toplam nüfus Değirmiçem mahallesinde 3314 tür. Çalışan bu toplam nüfusun 2698 ini erkekler, 616 sını ise kadınlar oluşturmaktadır Sarıgüllük mahallesinde iktisaden faal olan toplam nüfus 2571 kişidir. Çalışan 2571 kişinin 2129 unu erkekler, 442 sini ise kadınlar oluşturmaktadır (Çizelge 2.11.). Tarım sektörü olarak kabul edilen ziraat, avcılık, ormancılık ve balıkçılık alanında Değirmiçem mahallesinde 39 kişi, Sarıgüllük mahallesinde ise 22 kişi çalışmaktadır. Sanayi sektörü olarak kabul edilen imalat sanayi ve madencilikte ise Değirmiçem mahallesinde 714 kişi, Sarıgüllük mahallesinde ise 662 kişi çalışmaktadır. Hizmet sektöründe ise Değirmiçem mahallesinde 2497 kişi, Sarıgüllük mahallesinde ise 1884 kişi çalışmaktadır (Çizelge 2.11.). Çizelge Araştırma Alanında Çalışan Nüfusun Sektörel Dağılımı (2000) Mahallelere Göre Çalışan Nüfus SEKTÖR FAALİYET KOLU CİNSİYET Miktarı Değirmiçem Sarıgüllük TARIM SANAYİ HİZMET Ziraat, Avcılık, Ormancılık, Balıkçılık, Madencilik İmalat Sanayi İnşaat Elektrik, Gaz ve Su Toptan ve Perakende Ticaret Ulaştırma, Haberleşme ve Depolama Mali Kurumlar,Sigorta Toplum Hizmetleri, Sosyal-Kişisel Hizmetler E K 0 0 E K E K 4 7 E 11 5 K 5 2 E K E K 9 9 E K E K Mesleği Bilinmeyen E 17 3 GENEL TOPLAM Kaynak: TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu, 2007) E K Toplam

40 2.ARAŞTIRMA ALANININ GENELÖZELLİKL RamazanBALKANLIOĞLU Grafik 2.9. Değirmiçem Mahallesinde Çalışan Nüfusun Sektörel Dağılımı (2000) Değirmiçem mahallesinde iktisaden faal olan nüfusun %1 i tarım sektöründe, %22 si sanayi sektöründe, % 77 si ise hizmet sektöründe çalışmaktadır (Grafik. 2.9.). Sarıgüllük mahallesinde ise iktisaden faal olan nüfusun %1 i tarım sektöründe,%26 sı tarım sektöründe, %73 ü ise hizmet sektöründe çalışmaktadır (Grafik ). Grafik Sarıgüllük Mahallesinde Çalışan Nüfusun Sektörel Dağılımı (2000) 26

41 3. ARAŞTIRMA ALANI OLARAK SEÇİLEN MAH.AMACI VE ÖZELLİKLERİ Gaziantep şehri su kaynakları bakımından, günümüzdeki tüketime göre, oldukça yetersizdir. Şehir, içme suyunu büyük ölçüde Kahramanmaraş iline bağlı Pazarcık ilçe sınırları içerisinde yer alan Kartalkaya barajından temin etmektedir. Su kaynaklarının yetersiz oluşu, halkın, kuyu suları kirliliği hakkında yeterli bilgi sahibi olmaması, kuyu açma denetimlerinin zayıf olması, 2003 yılına kadar şebeke suyunun pahalı olması, bununla birlikte, kuyu suyunun maliyet bakımından daha ucuz olması şehir genelinde kuyu suyu kullanımını artırmıştır. İyi örnek olacağı düşüncesiyle, Şehitkâmil belediyesi sınırları içerisinde yer alan Değirmiçem, Sarıgüllük ve Batıkent mahalleri çalışmamıza örnek mahalle olarak seçildi (Şekil 3.1., Foto 3.1.). Araştırma için seçilen mahallelerin ana seçiliş amaçlarını şu şekilde sıralayabiliriz: 1- Bu mahallelerin yer aldığı alanın 1974 (Değirmiçem, Sarıgüllük) ve 1990 (Batıkent) yılına kadar aşırı miktarda nitratlı gübre kullanılan tarım arazisi olması. Kullanılan bu gübrelerin içerisinde bulunan ve insan sağlığına olumsuz etki yapan nitrat ve nitrat azotu gibi maddelerin yağan yağışlar sonucu toprağa sızması ve bu sızma sonucu yeraltı sularına karışıp yer altı sularını kirletmesi ( M. Polat, Görüşme, 03 Ekim 2006). 2- Jeolojik (yer yapısı) bakımdan geçirgen bir yapısı olan kireçtaşı formasyonuna (biçimlenme) sahip olması (Şekil 2.2.). 3- Araştırma alanının sanayi tesislerine yakın olması (Şekil 2.1.). 4- Bu alanda yer altı sularının hidrolik eğiminin (akış yönü), sanayi alanından şehre doğru (batıdan doğuya) olması ( M. Polat, Görüşme, 03 Ekim 2006). 5- Kuyu suları kirliliği hakkında insanların yeterli bilgi sahibi olmaması. Her mahallenin 3 farklı alanında klorsuz ve kaçak kuyu tespit edildi. Araştırma alanında yer alan kuyuların dağılışı ve yer tespitinin yapılmasında en önemli etken kuyuların denetimsiz ve klorsuz olmasıdır. Çalışmanın amacına ulaşabilmesi, elde edilen sonuçların daha doğru yorumlanması ve insanlığa faydalı bir eserin ortaya çıkması gibi nedenler bu tür kuyuların araştırılmasını mecbur kılmıştır. Klorsuz kuyu sularının alındığı mahallelerin ortak özelliliği; bu mahallelerde yaşayan nüfusun eğitim seviyesinin yüksek olmasıdır yılı nüfus sayımına göre ; bu alanda yaşayan insanların büyük bir kısmının hizmet ve sanayi sektöründe çalışan eğitimli insanlardan oluştuğu görülmektedir (Grafik 2.9.,2.10). Buna rağmen, nüfusun ve yapılaşmanın hızla arttığı bu alanda kuyu suları kullanımı devam etmektedir. Kuyulardan elde edilen sular, içme, sulama ve temizlik işlerinde kullanılmaktadır. Kuyuların derinliği metre arası değişiklik göstermektedir. Kuyulardaki su seviyesinin kışın ve ilkbaharda arttığı, yazın ise su seviyesinin düştüğü gözlemlenmektedir. Kuyu sularındaki bu seviye farkının oluşmasının nedeninin ise yağışlar olduğu düşünülebilir. Seçilen kuyuların su sıcaklığı ise mevsimlere göre değişiklik göstermektedir. Kış mevsiminde 4 6 ºC, yazın ºC arası, sonbahar mevsiminde ise ºC olarak ölçülmüştür. 27

42 3. ARAŞTIRMA ALANI OLARAK SEÇİLEN MAH.AMACI VE ÖZELLİKLERİ Şekil 3.1. Araştırma Alanında Yer Alan Mahallelerin Dağılış Haritası Kaynak: ( ) Foto 3.1. Araştırma Alanında Yer Alan Mahallelerin Uydu Görüntüsü (2007) Kaynak: ( ) 28

43 4. MATERYAL VE METOD Ramazan BALKANLIOĞLU 4. MATERYAL VE METOD Araştırmada, , ve tarihlerinde, daha önceden tespit edilen ve derinlikleri 30 m m arasında olan kuyulardan alınan klorsuz kuyu suyu örnekleri materyal olarak kullanılmıştır. Kuyu suyu alımında metot olarak, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) standartları yönetmeliği esas alınmıştır. Alınan numunelerin analizi yine TSE standartlarına göre UV/Visible Spektrofotometre Laboratuar Cihazları ile yapılmıştır (Foto 4.1.). Bu çalışmada coğrafyanın mekânsal dağılış ve nedensellik ilkeleri ile biyoloji ve kimya ilimlerinin yöntem ve teknikleri kullanılarak, kuyu suları kirliliği sonuçları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda kuyu suyu kirliliği ile jeolojik yapı, aşırı gübre kullanımı, sanayileşme ve nüfus artışı arasındaki bir ilişki olup olmadığı bilimsel çerçevede neden ve sonuçlara dayandırılarak incelenmiştir. Foto 4.1. Kimyasal, Fiziksel ve Mikrobiyolojik Su Analizi Yapılan UV/Visible Spektrofotometre Laboratuar Cihazları 29

44 5. SULARIN FİZİKSEL ANALİZ SONUÇLARI Ramazan BALKANLIOĞLU 5. ARAŞTIRMA ALANINDAKİ KUYU SULARININ FİZİKSEL, KİMYASAL VE BAKTERİYOLOJİK ANALİZ SONUÇLARI Araştırma alanında tespit edilen kuyulardan, , ve tarihlerinde, GASKİ den alınan steril (arınık) şişelerle, numuneler TSE standartlarına göre alınmıştır. Alınan numuneler yine TSE standartları gereği belirli süre içerisinde GASKİ su inceleme laboratuarına ulaştırıldı. Alınan numuneler, değişik çözeltiler ve kimyasal maddeler kullanılarak TSE standartlarına göre analiz edilmiştir (Foto 5.1, 5.2, 5.3.). Foto 5.1. Nitrat Tayininde Kullanılan Çözeltiler Foto 5.2. Su Analizi Yapılan Laboratuardan Görüntüler 30

45 5. SULARIN FİZİKSEL ANALİZ SONUÇLARI Ramazan BALKANLIOĞLU Foto 5.3. Su Analizi Yapılan Laboratuardan Görüntüler 31

46 6. SULARIN TSE 266, EC GÖRE DEĞERL..Ramazan BALKANLIOĞLU 6.1. DEĞİRMİÇEM MAHALLESİ KLORSUZ KUYU SUYU ANALİZ SONUÇLARI Değirmiçem mahallesinde yer alan Çakmak apartmanından alınan klorsuz kuyu suyu numunelerinde, Ocak, Temmuz ve Kasım ayında Nitrat oranının, TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği) ve EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) kıstaslarına göre normal düzeyde olduğu görülmüştür (Çizelge 6.1.). Nitrat azotu miktarının ise Ocak ayında 2,89 mg/l, Temmuz ayında 2.18 mg/l, Kasım ayında ise 2,5 mg/l olduğu tahlil sonuçlarında gözlemlenmiştir. TSE 266, AB 1998, EPA 2002 kıstaslarına göre nitrat azotunun 0 (sıfır) olması gerekmektedir (Çizelge 6.1.). Kadmiyum maddesinin ise TSE 266 ve AB-1998 e göre Ocak ayında 174 kat, Temmuz ayında 3 kat, Kasım ayında ise 94 kat fazla olduğu görüldü. EPA 2002 kriterlerine göre ise kadmiyum maddesi Ocak ayında 87 kat, Temmuz ayında 1,5 kat, Kasım ayında ise 47 kat fazla çıktığı görülmektedir (Çizelge 6.1.). Alınan numunelerin hiçbirisinde koliform maddesine rastlanılmamıştır (Çizelge 6.1.). Çizelge 6.1. Çakmak Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları OCAK TEMMUZ KASIM TSE (1991) AB (1998) EPA (2002) ÇAKMAK Nitrat ( mg/l) APARTMANI ( 1 ) Nitrat Azotu ( mg/l) Kadmiyum ( mg/l) Koliform (ems-100 ml) Çakmak apartmanından alınan numunelerde Nitrat Azotu ve Kadmiyum maddesinin, mg/l de, Ocak ayında en yüksek seviyeye ulaştığı, Temmuz ayında ise en düşük seviyede olduğu görülmüştür (Grafik 6.1.). Nitrat Azotu Kadmiyum 3,5 m g/l 3 2,5 2 1,5 2,89 2,18 2,5 1 0,5 0 0,87 0,47 0,015 Ocak Temmuz Kasım Grafik 6.1. Çakmak Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Durumu 32

47 6.SULARIN TSE 266, EC GÖRE DEĞERL...Ramazan BALKANLIOĞLU Değirmiçem mahallesinde yer alan Kabalcıoğlu apartmanından alınan klorsuz kuyu suyu numunelerinde, Ocak, Temmuz ve Kasım ayında Nitrat oranının, TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği) ve EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) kriterlerine göre normal düzeyde olduğu görülmektedir (Çizelge 6.2.). Nitrat azotu miktarının ise Ocak ayında 3,89 mg/l, Temmuz ayında 4,62 mg/l, Kasım ayında ise 4,9 mg/l olduğu tahlil sonuçlarında gözlemlenmiştir. TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği), EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) kriterlerine göre nitrat azotunun 0 (sıfır) olması gerekmektedir. Kadmiyum maddesinin ise TSE 266 ve AB-1998 e göre Ocak ayında 150 kat, Temmuz ayında 5,2 kat, Kasım ayında ise 86 kat fazla olduğu görülmektedir. EPA 2002 kıstaslarına göre ise kadmiyum maddesi Ocak ayında 75 kat, Temmuz ayında 2,6 kat, Kasım ayında ise 43 kat fazla çıktığı görülmektedir (Çizelge 6.2.). Alınan numunelerde temmuz ayında mg/l de 23 koliform maddesine rastlanırken, diğer numuneler temiz çıkmıştır (Çizelge 6.2.). Çizelge 6.2. Kabalcıoğlu Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları OCAK TEMMUZ KASIM TSE AB EPA (1991) (1998) (2002) KABALCIOĞLU Nitrat ( mg/l) APARTMANI Nitrat Azotu ( mg/l) ( 2 ) Kadmiyum ( mg/l) Koliform (ems-100 ml) Kabalcıoğlu apartmanından alınan numunelerde Nitrat Azotunun mg/l de, Ocak ayında en düşük, Temmuz ayında en yüksek değerde olduğu görüldü. Kadmiyum maddesinin ise mg/l de, Ocak ayında en yüksek seviyeye ulaştığı, Temmuz ayında ise en düşük seviyede olduğu görülmüştür (Grafik 6.2.). Nitrat Azotu Kadmiyum ,89 4,62 4,9 m g/l ,75 0,43 0,026 Ocak Temmuz Kasım Grafik 6.2. Kabalcıoğlu Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Durumu 33

48 6.SULARIN TSE 266, EC GÖRE DEĞERL...Ramazan BALKANLIOĞLU Değirmiçem mahallesinde yer alan Mavi Köşk apartmanından alınan klorsuz kuyu suyu numunelerinde Ocak, Temmuz ve Kasım ayında Nitrat oranının, TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği) ve EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) kriterlerine göre normal düzeyde olduğu görülmüştür (Çizelge 6.3.). Nitrat azotu miktarının ise Ocak ayında 4,70 mg/l, Temmuz ayında 4,61 mg/l, Kasım ayında ise 3,3 mg/l olduğu tahlil sonuçlarında gözlemlenmiştir. TSE 266 (Türk Standartları Enstitüsü), AB 1998 (Avrupa Birliği), EPA 2002 (ABD Çevre Koruma Ajansı) kriterlerine göre nitrat azotunun 0 (sıfır) olması gerekmektedir. Kadmiyum maddesinin ise TSE 266 ve AB-1998 e göre Ocak ayında 130 kat, Temmuz ayında 17,2 kat, Kasım ayında ise 76 olduğu görülmüştür. EPA 2002 kriterlerine göre ise kadmiyum maddesi Ocak ayında 65 kat, Temmuz ayında 8,6 kat, Kasım ayında ise 38 kat fazla çıktığı görülmektedir (Çizelge 6.3.). Alınan numunelerin hiçbirisinde koliform maddesine rastlanılmadığı gözlemlendi (Çizelge 6.3.). MAVİ KÖŞK APARTMANI ( 3 ) Çizelge 6.3. Mavi Köşk Apartmanı Kuyu Suyu Sonuçları OCAK TEMMUZ KASIM TSE AB EPA (1991) (1998) (2002) Nitrat ( mg/l) Nitrat Azotu ( mg/l) Kadmiyum ( mg/l) Koliform (ems-100 ml) Mavi Köşk apartmanından alınan numunelerde Nitrat Azotunun mg/l de, Ocak ayında en yüksek, Kasım ayında en düşük değerde olduğu görüldü. Kadmiyum maddesinin ise mg/l de, Ocak ayında en yüksek seviyeye ulaştığı, Temmuz ayında ise en düşük seviyede olduğu görülmüştür (Grafik 6.3.). Nitrat Azotu Kadmiyum m g/l 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 4,7 4,61 3,3 0,65 0,38 0,086 Ocak Temmuz Kasım Grafik 6.3. Mavi Köşk Apartmanı Kuyu Suyu Kirlilik Durumu 34

49 6.SULARIN TSE 266, EC GÖRE DEĞERL...Ramazan BALKANLIOĞLU Şekil 6.1. Değirmiçem Mahallesi Numune Alınan Kuyuların Dağılış Haritası Kaynak: ( ) Foto 6.1. Değirmiçem Mahallesi Uydu Görüntüsü Kaynak: ( ) 35

Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı

Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı Türkiye nin Nüfus Özellikleri ve Dağılışı 1 Nüfusun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı Nüfus miktarı kadar önem taşıyan bir başka kriter de nüfusun yaş yapısıdır. Çünkü, yaş grupları nüfusun genel yapısı ve

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

Güzelbahçe İlçe Raporu

Güzelbahçe İlçe Raporu 2014-2023 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Mayıs, 2013 Nüfus Yapısı Genel Bilgiler Yüzölçümü, 2002: 116,91 km 2 Nüfus, ADNKS, 2012: 28.469 kişi Nüfus Yoğunluğu, 2012: 243 kişi Şehirleşme Oranı, 2012:

Detaylı

Güzelbahçe İlçe Raporu

Güzelbahçe İlçe Raporu 2014-2023 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Mayıs, 2013 Nüfus Yapısı Genel Bilgiler Yüzölçümü, 2002: 116,91 km 2 Nüfus, ADNKS, 2012: 28.469 kişi Nüfus Yoğunluğu, 2012: 243 kişi Şehirleşme Oranı, 2012:

Detaylı

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan,

Detaylı

Şekil 1: Planlama Alanı Genel Konumu

Şekil 1: Planlama Alanı Genel Konumu GAZİANTEP İLİ, ŞEHİTKAMİL İLÇESİ, İNCİLİPINAR MAHALLESİ, 636 ADA 37, 42 VE 44 PARSELLERE İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU Kapak dahil 7 sayfa PLANLAMA ALANININ TANIMI

Detaylı

DRENAJ KANALLARINDA MEVSİMSEL KİRLENMENİN BELİRLENMESİ, AŞAĞI SEYHAN ÖRNEĞİ *

DRENAJ KANALLARINDA MEVSİMSEL KİRLENMENİN BELİRLENMESİ, AŞAĞI SEYHAN ÖRNEĞİ * DRENAJ KANALLARINDA MEVSİMSEL KİRLENMENİN BELİRLENMESİ, AŞAĞI SEYHAN ÖRNEĞİ * Investigation About Seasonal Pollution Drainage Channels, Asagi Seyhan Samples Şevki İSKENDEROĞLU Çevre Mühendisliği Anabilim

Detaylı

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir.

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir. DERS 2 Yeraltısuları Türkiye'de yeraltısularından yararlanma 1950den sonra hızla artmış, geniş ovaların sulanmasında, yerleşim merkezlerinin su gereksinimlerinin karşılanmasında kullanılmıştır. Yeraltısuları,

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI SAMSUN SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI 5216 sayılı yasadan önceki Belediye Hizmet Alanı (7.000 ha) 5747 sayılı yasadan sonra Büyükşehir Belediyesi Mücavir Alan Çizgisi (79.000 ha) 6360 sayılı

Detaylı

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM 2014 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı na göre Afyonkarahisar ın nüfusu 706.371 dir ve ülke genelinde 31. sıradadır. Bu nüfusun 402.241 i il ve ilçe merkezlerinde, 304.130 u ise

Detaylı

KAYSERİDEKİ İÇME SULARINDA NİTRAT VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

KAYSERİDEKİ İÇME SULARINDA NİTRAT VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ KAYSERİDEKİ İÇME SULARINDA NİTRAT VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ NİTRİT 1 Serap ŞAHİN KOLSUZ 2 Canan GÖNÜLALAN Danışman: Yrd. Doç.Dr.Fatih DUMAN Yrd. Doç.Dr. İskender PARMAKSIZ ÖZET: Bu çalışma Kayseri deki

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu

Şekil 1: Planlama Alanının Bölgedeki Konumu EDİRNE İLİ 1/25 000 ÖLÇEKLİ 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI Planlama alanı, Edirne İli, Merkez İlçe, Tayakadın Köyü, Karakoltepe Mevkii, 34 Pafta, 164 Ada, 27 Parselin bulunduğu alanı kapsamaktadır.

Detaylı

SİVRİCE-MADEN YÖRESİNİN MEVZİİ COĞRAFYASI

SİVRİCE-MADEN YÖRESİNİN MEVZİİ COĞRAFYASI I T. C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA ANABİLİM DALI SİVRİCE-MADEN YÖRESİNİN MEVZİİ COĞRAFYASI (DOKTORA TEZİ) Tez Yöneticisi: Prof.Dr. H. Hilmi KARABORAN Hazırlayan: Ali YİĞİT ELAZIĞ

Detaylı

EFD / JFL Edebiyat Fakültesi Dergisi/ Journal of Faculty of Letters Cilt/Volume 31 Sayı/Number 2 (Aralık/December 2014)

EFD / JFL Edebiyat Fakültesi Dergisi/ Journal of Faculty of Letters Cilt/Volume 31 Sayı/Number 2 (Aralık/December 2014) EFD / JFL Edebiyat Fakültesi Dergisi/ Journal of Faculty of Letters Cilt/Volume 31 Sayı/Number 2 (Aralık/December 2014) Türkiye de Nüfus Yapısı ve Temel Özellikleri (1938-1960 Dönemi) Population Structure

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ. ERZURUM HALK ÇEġMELERĠNĠN FĠZĠKSEL-KĠMYASAL- MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN ĠNCELENMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ. Banu TULUK, Figen ORHAN

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ. ERZURUM HALK ÇEġMELERĠNĠN FĠZĠKSEL-KĠMYASAL- MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN ĠNCELENMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ. Banu TULUK, Figen ORHAN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ERZURUM HALK ÇEġMELERĠNĠN FĠZĠKSEL-KĠMYASAL- MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN ĠNCELENMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Banu TULUK, Figen ORHAN Erzurum ilinde içme-kullanma suyu 2008 yılı öncesine kadar

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

TÜRKİYE DE SINIRAŞAN YERALTISUYU REZERVLERİ VE KULLANIMI

TÜRKİYE DE SINIRAŞAN YERALTISUYU REZERVLERİ VE KULLANIMI TÜRKİYE DE SINIRAŞAN YERALTISUYU REZERVLERİ VE KULLANIMI Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı Yeraltısuları Etüt ve Değerlendirme

Detaylı

ANTALYA İLİ, AKSU İLÇESİ, ATATÜRK MAHALLESİ, ADA 2 PARSELİN BİR KISMINI KAPSAYAN ALANDA HAZIRLANAN 1/1.000 ÖLÇEKLİ İLAVE UYGULAMA İMAR PLANI

ANTALYA İLİ, AKSU İLÇESİ, ATATÜRK MAHALLESİ, ADA 2 PARSELİN BİR KISMINI KAPSAYAN ALANDA HAZIRLANAN 1/1.000 ÖLÇEKLİ İLAVE UYGULAMA İMAR PLANI ANTALYA İLİ, AKSU İLÇESİ, ATATÜRK MAHALLESİ, 13322 ADA 2 PARSELİN BİR KISMINI KAPSAYAN ALANDA HAZIRLANAN 1/1.000 ÖLÇEKLİ İLAVE UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU EKİM.2016 1 İçindekiler 1 PLANLAMA ALANININ

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU

ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/ ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, ŞAFAK VE ÜNSAL MAHALLELERİ 1/25.000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI REVİZYONU AÇIKLAMA RAPORU MAYIS 2016 1 İçindekiler 1 PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI... 2 2 MEVCUT PLAN DURUMU...

Detaylı

ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI ŞENKAYA İLÇE MERKEZİNİN MEKAN OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ PROJESİ ONUR PARLAK TUĞÇE YAĞIZ

ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI ŞENKAYA İLÇE MERKEZİNİN MEKAN OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ PROJESİ ONUR PARLAK TUĞÇE YAĞIZ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI ŞENKAYA İLÇE MERKEZİNİN MEKAN OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ PROJESİ ONUR PARLAK TUĞÇE YAĞIZ Erzurum, 2015 Proje adı Şenkaya ilçe merkezinin mekan olarak değiştirilmesi

Detaylı

KARADENİZ MÜHENDİSLİK

KARADENİZ MÜHENDİSLİK KARADENİZ MÜHENDİSLİK BAĞLIK MAH. ŞEHİT RIDVAN CAD. NO:25/1 KDZ EREĞLİ / ZONGULDAK TEL & FAX : 0 (372) 322 46 90 GSM : 0 (532) 615 57 26 ZONGULDAK İLİ EREĞLİ İLÇESİ KIYICAK KÖYÜ İNCELEME ALANI F.26.c.04.c.4.d

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

DİYARBAKIR İLİ, KAYAPINAR İLÇESİ, ÜÇKUYULAR GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU

DİYARBAKIR İLİ, KAYAPINAR İLÇESİ, ÜÇKUYULAR GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI PLAN AÇIKLAMA RAPORU DİYARBAKIR İLİ, KAYAPINAR İLÇESİ, ÜÇKUYULAR GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI ŞUBAT 2016 A) PLANLAMA ALANI KONUMU Planlama alanı; Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, Üçkuyu Mahallesinde;

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

İNEGÖL UYGULAMA İMAR PLANI; 652 ADA, 134 NOLU PARSEL İLE 1493 ADA, 10 NOLU PARSELİN BİR KISMINA AİT PLAN DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU

İNEGÖL UYGULAMA İMAR PLANI; 652 ADA, 134 NOLU PARSEL İLE 1493 ADA, 10 NOLU PARSELİN BİR KISMINA AİT PLAN DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU İNEGÖL UYGULAMA İMAR PLANI; 652 ADA, 134 NOLU PARSEL İLE 1493 ADA, 10 NOLU PARSELİN BİR KISMINA AİT PLAN DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Bursa İli, İnegöl İlçesi, Osmaniye Mahallesi, 652 Ada, 134 Nolu Parsel,

Detaylı

Fatih TOSUNOĞLU Su Kaynakları Ders Notları Su Kaynakları Ders Notları, Su Kaynakları Ders Notları

Fatih TOSUNOĞLU Su Kaynakları Ders Notları Su Kaynakları Ders Notları, Su Kaynakları Ders Notları Fatih TOSUNOĞLU Su Kaynakları Ders Notları, Prof.Dr. Ercan KAHYA, İTÜ Su Kaynakları Ders Notları, Prof. Dr. Recep YURTAL, Çukurova Üniversitesi Su Kaynakları Ders Notları, Yrd.Doç.Dr. Selim ŞENGÜL, Atatürk

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

ANTALYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KONYAALTI İLÇESİ, BAHTILI MAHALLESİ 20440, 20441, , ADALAR İLE ADA PARSELLERE İLİŞKİN 1/1

ANTALYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KONYAALTI İLÇESİ, BAHTILI MAHALLESİ 20440, 20441, , ADALAR İLE ADA PARSELLERE İLİŞKİN 1/1 ANTALYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KONYAALTI İLÇESİ, BAHTILI MAHALLESİ 20440, 20441, 20442 20443, 20447 ADALAR İLE 20434 ADA 14-15 PARSELLERE İLİŞKİN 1/1.000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI RAPORU 1. PLANLAMA ALANI

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

-İÇİNDEKİLER- 1.1.ANTALYA... 2. Tarihi... 2. Nüfus... 3 4.PLANLAMA ALAN TANIMI... 6 5.PLAN KARARLARI... 7

-İÇİNDEKİLER- 1.1.ANTALYA... 2. Tarihi... 2. Nüfus... 3 4.PLANLAMA ALAN TANIMI... 6 5.PLAN KARARLARI... 7 -İÇİNDEKİLER- 1.KENTİN GENEL TANIMI... 2 1.1.ANTALYA... 2 Tarihi... 2 Coğrafi Yapı... 2 İklim ve Bitki Örtüsü... 3 Nüfus... 3 Ulaşım... 3 2.JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU... 4 3.ÇED BELGESİ... 5 4.PLANLAMA

Detaylı

HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ

HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ TANIM İçme, kullanma, sulama, hidrolik ve jeotermal enerji üretimi amacıyla istenilen miktar ve kalitede yüzey ve yeraltı suyunun araştırılması ve suların kirletici etkilerden korunması konularında teknik

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

TEKİRDAĞ- ERGENE MARMARACIK KONUT DIŞI KENTSEL ÇALIŞMA ALANI (ETAP 3) REVİZYON UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

TEKİRDAĞ- ERGENE MARMARACIK KONUT DIŞI KENTSEL ÇALIŞMA ALANI (ETAP 3) REVİZYON UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU TEKİRDAĞ- ERGENE MARMARACIK KONUT DIŞI KENTSEL ÇALIŞMA ALANI (ETAP 3) REVİZYON UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ YERİ Planlama alanı, Tekirdağ İli, Ergene İlçesi sınırları içerisinde

Detaylı

MANİSA İLİ, SELENDİ İLÇESİ, ESKİCAMİ MAHALLESİ, 120 ADA, 1 PARSELE İLİŞKİN NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ

MANİSA İLİ, SELENDİ İLÇESİ, ESKİCAMİ MAHALLESİ, 120 ADA, 1 PARSELE İLİŞKİN NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ MANİSA İLİ, SELENDİ İLÇESİ, ESKİCAMİ MAHALLESİ, 120 ADA, 1 PARSELE İLİŞKİN NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ Planlama Alanının Tanımlanması Manisa İli 13.810 km² yüz ölçümüne sahip olup, 2015 itibarıyla

Detaylı

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 10 Ekim 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28437 Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: TEBLİĞ İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir. Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki

Detaylı

ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Doç. Dr. Sedat UÇAR, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Tuba DEMİRCİOĞLU, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Mehmet Akif Davarcı;

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ TR41 Bölgesi 2008 2010 10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ 10.1. Atık İstatistikleri 10.1.1. Belediye- Atık Hizmeti Verilen Nüfus ve Atık Miktarı 2008,2010 Toplam nüfus Belediye Anket uygulanan Anket uygulanan Atık

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2010 Yılı Gençlerin İşsizlik ve İstihdam İstatistikleri İstatistik Kurumu (TÜİK) Hanehalkı İşgücü İstatistikleri veri tabanı 2010 yılı sonuçlarına göre ülkemizde gençlerin

Detaylı

GÖLMARMARA MAHALLESİ, 6920 VE 6921 PARSELLERE AİT

GÖLMARMARA MAHALLESİ, 6920 VE 6921 PARSELLERE AİT GÖLMARMARA (MANİSA) GÖLMARMARA MAHALLESİ, 6920 VE 6921 PARSELLERE AİT NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU HAZIRLAYAN etüdproje TEL/FAKS:0 236 713 09 36 M. PAŞA CAD. UĞURSOY İŞHANI KAT:2 NO:146/217

Detaylı

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ İ İ İ İ Ğ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ TÜRKİYE VE YAKIN ÇEVRESİ NEOTEKTONİK HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI-2 TÜRKİYE PALEOZOİK ARAZİLER HARİTASI TÜRKİYE

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

etüdproje PLANLAMA LTD. ŞTİ.

etüdproje PLANLAMA LTD. ŞTİ. ALAŞEHİR (MANİSA) YENİMAHALLE, 703 ADA, 1 PARSEL'E AİT NAZIM VE UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU HAZIRLAYAN etüdproje TEL/FAKS:0 236 713 09 36 M. PAŞA CAD. UĞURSOY İŞHANI KAT:2 NO:146/217

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014 EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 214 SOSYAL YAPI EĞİTİM İŞGÜCÜ EKONOMİK DIŞ TİCARET BANKACILIK TURİZM SOSYAL YAPI GÖSTERGELERİ YILLAR VAN TÜRKİYE 199 637.433 56.473.35 2 877.524 67.83.524 21 1.35.418 73.722.988

Detaylı

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO BUĞDAY PİYASALARI ve TMO 01.04.2016 1 DÜNYA BUĞDAY DENGE TABLOSU Dünya buğday üretimi üç yıl üst üste rekor seviyelerde gerçekleşti, stoklar yükseliyor (Milyon Ton) 800 700 600 500 400 300 200 100 0 699

Detaylı

Şekil 1. Planlama Alanının Konumu

Şekil 1. Planlama Alanının Konumu ANTALYA İLİ, KEPEZ İLÇESİ, BAŞKÖY MEVKİİ, HURDACILAR SİTESİ KAVŞAK, YOL DÜZENLEMESİ VE DİĞER DEĞİŞİKLİKLERE İLİŞKİN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

JEOMORFOLOG TANIM. Günümüzdeki yer şekillerinden elde edilen verilere dayanarak, geçmişteki yer şekillerinin gelecekteki durumunu açıklayan kişidir.

JEOMORFOLOG TANIM. Günümüzdeki yer şekillerinden elde edilen verilere dayanarak, geçmişteki yer şekillerinin gelecekteki durumunu açıklayan kişidir. TANIM Günümüzdeki yer şekillerinden elde edilen verilere dayanarak, geçmişteki yer şekillerinin gelecekteki durumunu açıklayan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Jeomorfologların görevleri

Detaylı

PLAN DEĞİŞİKLİĞİ YAPILMASININ GEREKÇESİ VE AMACI:

PLAN DEĞİŞİKLİĞİ YAPILMASININ GEREKÇESİ VE AMACI: NİLÜFER İLÇESİ, ODUNLUK MAHALLESİ, H21C05C PAFTA, 253 ADA 17 PARSEL, BHRS BAKIM VE İŞLETME MERKEZİ VE YAKIN ÇEVRESİ 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU PLAN DEĞİŞİKLİĞİ YAPILMASININ

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

Hidrolojik Erken Uyarı Sistemleri ve DSİ Genel Müdürlüğü Uygulamaları

Hidrolojik Erken Uyarı Sistemleri ve DSİ Genel Müdürlüğü Uygulamaları T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Hidrolojik Erken Uyarı Sistemleri ve DSİ Genel Müdürlüğü Uygulamaları Akif ÖZKALDI DSİ Genel Müdür Yardımcısı II. Ulusal Taşkın Sempozyumu/Afyonkarahisar

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS SİVAS İLİNİN JEOTERMAL SULARI Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal Enerji, yerkabuğunun çeşitli

Detaylı

Şekil 1: Planlama Alanı Genel Konumu

Şekil 1: Planlama Alanı Genel Konumu GAZİANTEP İLİ, ŞEHİTKAMİL İLÇESİ, İNCİLİPINAR MAHALLESİ, 636 ADA 37, 42 VE 44 PARSELLERE İLİŞKİN 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU Kapak dahil 8 sayfa PLANLAMA ALANININ

Detaylı

ANTALYA İLİ, SERİK İLÇESİ YUKARIKOCAYATAK, ESKİYÖRÜK VE KAYABURNU MAHALLESİ O25 B2 VE O26 A1 PAFTALARINA GİREN ALANDA HAZIRLANAN 1/25

ANTALYA İLİ, SERİK İLÇESİ YUKARIKOCAYATAK, ESKİYÖRÜK VE KAYABURNU MAHALLESİ O25 B2 VE O26 A1 PAFTALARINA GİREN ALANDA HAZIRLANAN 1/25 1 ANTALYA İLİ, SERİK İLÇESİ YUKARIKOCAYATAK, ESKİYÖRÜK VE KAYABURNU MAHALLESİ O25 B2 VE O26 A1 PAFTALARINA GİREN ALANDA HAZIRLANAN 1/25.000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN RAPORU 1 PLANLAMA ALANININ

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR SU YÖNETİMİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR SU YÖNETİMİ SÜRDÜRÜLEBİLİR SU YÖNETİMİ Orhan GÜNDÜZ Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü SU YÖNETİM SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK Kim, kimi, nasıl, nerede, ne şartlarda, ne kadar süre ile,.. Oyunun adı: 1. Yeterli

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Asra bedel yatırım, Kandıra Barajı

Asra bedel yatırım, Kandıra Barajı Kocaeli nde 3 bin 505 kilometrekarelik alanda yaklaşık 1 milyon 600 bin nüfusa ve 596 bin aboneye hizmet veren Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü nün tamamen öz kaynaklarıyla yapacağı Kandıra

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

BURSA İLİ ( MERKEZ ) NİLÜFER İLÇESİ BEŞEVLER MAHALLESİ

BURSA İLİ ( MERKEZ ) NİLÜFER İLÇESİ BEŞEVLER MAHALLESİ BURSA İLİ NİLÜFER İLÇESİ BEŞEVLER MAHALLESİ 325 ADA 1 PARSEL, 326 ADA 9 PARSEL VE 815 ADA 1 PARSEL (UİP:256,41) 1/1000 ÖLÇEKLİ BEŞEVLER AÇIKLAMA RAPORU HAZIRLAYAN: A.İsmet BETİN Pafta No: H21-C-05-C-4-B

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemi(CBS) yardımıyla Çumra Ovası yeraltı sularının kimyasal ve biyolojik kirlilik açısından irdelenmesi

Coğrafi Bilgi Sistemi(CBS) yardımıyla Çumra Ovası yeraltı sularının kimyasal ve biyolojik kirlilik açısından irdelenmesi Coğrafi Bilgi Sistemi(CBS) yardımıyla Çumra Ovası yeraltı sularının kimyasal ve biyolojik kirlilik açısından irdelenmesi S.Savaş DURDURAN 1*, Murad Aydın ŞANDA 2 1 S.Ü. Müh-Mim. Fak. Jeodezi ve Fotogrametri

Detaylı

Ö:1/1000 OCAK Küçüksu Mah.TekçamCad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:

Ö:1/1000 OCAK Küçüksu Mah.TekçamCad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL: ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ, GÖKÇETEPE MAH. KÖYİÇİ MEVKİİ, İ17-d-23-a-1-b PAFTA, 248 ADA-8,17 PARSELLERE AİT UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ Ö:1/1000 OCAK 2016 Küçüksu Mah.TekçamCad.Söğütlü

Detaylı

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ, İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İL ÇEVRE DURUM RAPORU ÇALIŞMALARI

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ, İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İL ÇEVRE DURUM RAPORU ÇALIŞMALARI ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ, İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İL ÇEVRE DURUM RAPORU ÇALIŞMALARI Çevre Durum Raporları Şube Müdürlüğü Çevre Envanteri ve Bilgi Yönetimi Dairesi Başkanlığı Afyonkarahisar

Detaylı

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ

TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Editör Doç.Dr.Asım Çoban TÜRKİYE COĞRAFYASI VE JEOPOLİTİĞİ Yazarlar Doç.Dr.Asım Çoban Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.Yüksel Güçlü Yrd.Doç.Dr.Esin Özcan Yrd.Doç.Dr.İsmail Taşlı Editör Doç.Dr.Asım Çoban Türkiye

Detaylı

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ Yrd. Doç. Dr. Şehnaz ŞENER Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Göl 482 km² yüzölçümü ile Türkiye nin 4. büyük gölü aynı zamanda 2.

Detaylı

Kitap Adı : Hatay İli nin Su Potansiyeli Ve Sürdürülebilir Yönetimi

Kitap Adı : Hatay İli nin Su Potansiyeli Ve Sürdürülebilir Yönetimi Kitap Adı : Hatay İli nin Su Potansiyeli Ve Sürdürülebilir Yönetimi Yazarlar :Doç.Dr.Hüseyin KORKMAZ Arş.Gör.Atilla KARATAŞ Baskı Yılı : 2012 Sayfa Sayısı : 176 Fiyatı : 14 TL Kitapların satışı Mustafa

Detaylı

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca üçgene benzer. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölge ile komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla

Detaylı

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre Haritanın Tanımı Harita Okuma ve Yorumlama Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ HARİTA: Yer yüzeyinin tümünün ya da bir kısmının, doğal ve yapay özelliklerini bir projeksiyon sistemine göre ve belirli bir ölçekte

Detaylı

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOSU 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI... 1 2. MEVCUT PLAN DURUMU... 2 3. PLANLAMA GEREKÇESİ-PLANLAMA KARARLARI... 5 4. EKLER... 9 i 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI Plan değişikliği yapılan alan;

Detaylı

BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ. Erdinç ŞENOVA Çevre Sağlığı Şube Müdürü

BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ. Erdinç ŞENOVA Çevre Sağlığı Şube Müdürü BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Erdinç ŞENOVA Çevre Sağlığı Şube Müdürü Mevzuat 17.02.2005 Tarihli ve 25730 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren İNSANİ TÜKETİM AMAÇLI SULAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

SARAY Saray İlçesinin Tarihçesi:

SARAY Saray İlçesinin Tarihçesi: Saray İlçesinin Tarihçesi: Saray İlçesinin ne zaman ve kimler tarafından hangi tarihte kurulduğu kesin bilinmemekle beraber, bölgedeki yerleşimin Van Bölgesinde olduğu gibi tarih öncesi dönemlere uzandığı

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

İdari Durum. İklim ve Bitki Örtüsü. Ulaşım

İdari Durum. İklim ve Bitki Örtüsü. Ulaşım . İdari Durum İlçemizde belediye teşkilatı 1884 yılında kurulmuştur. İlçeye bağlı 16 mahalle muhtarlığı bulunmaktadır. Mezra ve oba mevcut değildir. İklim ve Bitki Örtüsü İnönü Marmara, Ege ve İç Anadolu

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu Ek-3: Faaliyet Ön Bilgi Formu T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu Kod No:... Tarih:.../.../... Bu form, toprak kirliliği potansiyeli bulunan endüstriyel faaliyetler ile ilgili genel

Detaylı

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmeliğin Yayınlandığı Resmi Gazete nin Tarihi Sayısı 29/06/2012 28338 İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı