EKONOMİK KRİZ SÜRECİNDE SERMAYE KIYIMI-SERMAYE VE ÜRETİMİN ULUSLARARASILAŞMASI VE DİNOZORLAŞAN BELLO

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EKONOMİK KRİZ SÜRECİNDE SERMAYE KIYIMI-SERMAYE VE ÜRETİMİN ULUSLARARASILAŞMASI VE DİNOZORLAŞAN BELLO"

Transkript

1 EKONOMİK KRİZ SÜRECİNDE SERMAYE KIYIMI-SERMAYE VE ÜRETİMİN ULUSLARARASILAŞMASI VE DİNOZORLAŞAN BELLO 10 Temmuz 2009 İbrahim Okçuoğlu Bu makalede kriz, sermaye kıyımı ve sermaye ve üretimin uluslararasılaşması arasındaki diyalektik bağdan hareketle ekonomik kriz sürecinde sermaye hareketinin seyrini göstermeye çalışacağız. 21. yüzyılın en kapsamlı sermaye kıyımı: Kapitalizmin tarihinde görülen en kapsamlı sermaye kıyımı ve devlet müdahalesi bu kriz sürecinde gerçekleştirilmiştir. Ekonomik kriz devam ediyor ve buna bağlı olarak sermaye kıyımı ve devlet müdahalesi de devam ediyor. 1-Dünya borsalarında sermaye hareketi Yok edilen sermaye miktarı konusunda çok değişik veriler sunuluyor. Bazı sonuçlar şöyle: Ekim 2008 itibariyle: Ekim Ekim 2008 arasında dünya borsalarda yok olan değer miktarı 26 trilyon dolar. 15 Kasım 2008 itibariyle: Dünya çapında varlık değerleri korkunç denecek derecede yok olmuştur; dünya borsalarında toplam sermayeleştirme değeri -toplam değerler yılında yaklaşık 60 trilyon dolardı. Bu miktar 53 ülke borsasında 30 trilyon dolara düşmüştür; yani yarı yarıya bir değer kaybı söz konusudur. Dünya borsalarında bir yıllık (2008) zarar: Dünya çapında sadece 2008 yılı içinde hisse senedi yatırımlarında zarar yüzde 50 oranına vardı; yani yatırımcılar bir sene içinde 21,4 trilyon dolar zarar ettiler; bu kadar bir miktar borsalarda buharlaştı. Bu miktar dünya üretiminin yaklaşık yüzde 40'ına eşittir arasında dünya borsalarında küresel borsa değerlerinin gelişme seyri: Yukarıdaki grafik çok şey anlatıyor; İşletmelerin borsa değerlerinin 2003 sonundan 2008 sonuna kadar gelişme seyri, borsa değerlerinin -dönem dönem düşse de- 2007'nin son aylarına kadar sürekli yükseldiğini; 2003 sonu itibariyle 25 trilyon dolardan 2006'nın ikinci yarısında 60 trilyon doları aştığını ve 2007 sonu itibariyle de 60 trilyon dolardan geriye doğru düşmeye başladığını ve 2008 sonu itibariyle 30 trilyon dolara düştüğünü gösteriyor. Demek ki yaklaşık bir sene içinde dünya borsalarında yüzde 50 oranında bir borsa sermayesi buharlaşmıştır. Bu anlamda da borsa değerleri bazında sermayenin (tekellerin) uluslararasılaşması da sadece bir sene içinde yüzde 50 oranında gerilemiştir; 2008 sonu

2 itibariyle borsa değerleri 2003'ten daha geriye düşmüştür. Aşağıdaki grafik yukarıdakinin hemen hemen aynısı; yukarıdaki yıl sonu itibariyle aşağıdaki de Ekim ayı sonu itibariyle sonuç açıklıyor. Grafikte Eylül 2003'ten Eylül 2008'e dünya borsalarında dolar bazında ve oransal olarak sermayeleşme sürecini görüyoruz. Değer bakımından 2007 sonuna kadar yükselen borsalar, sonraki dönemde geriliyor ve dünya borsalarında sermayeleşme yaklaşık 2007 sonu itibariyle 65 trilyon dolardan 2008 sonu itibariyle 35 trilyon dolara düşüyor. Muazzam bir "değer" kaybı; sermaye kıyımı ve aynı zamanda sermaye ve üretimin uluslararasılaşma derecesinde korkunç bir gerileme; yani sermaye ve üretim, dünya borsalarında sermayeleştirme bazında bir senede -Ekim 2007'den Ekim 2008'e- yüzde 43,4 oranında geriliyor. Asya Kalkınma Bankası'nın (ADB) bir araştırmasına göre 2008 yılı itibariyle 50 trilyon dolarlık bir varlık eriyip yok oluyor;, "hisse senetleri ve tahviller de dahil küresel mali varlık değerleri" kaybı 50 trilyon dolar. Bu, yaklaşık olarak 2008 yılında dünya brüt üretimi değerine tekabül etmektedir. Banka, bu gelişmeyi 30 yıldan bu yana 1929 kriziyle karşılaştırıldığında en felaket "tasfiye krizi" olarak değerlendiriyor. 2008'deki 28,7 trilyon dolarlık sermaye kıyımına 2009'daki (6 Mart 2009 itibariyle) 6,5 trilyon dolarlık kıyımı eklersek 2008 başından veya 2007 sonundan 6 Mart 2009'a kadar dünya borsalarında sermaye kıyımı ve sermayenin uluslararasılaşmasındaki korkunç gerileme tablosu tamamlanmış olur. Veya hesabı şöyle de yapabiliriz: 31 Ekim 2007'de 62,57 trilyon dolar olan dünya borsalarındaki sermayeleştirme miktarı 6 Mart 2009'da 25,558 trilyon dolara düşüyor: Bu zaman zarfındaki kayıp miktarı 37,01 trilyon dolar; yani yüzde 59,2. Yarısından fazla bir miktar; bu dönemde, daha ekonomik krizin başlangıç aşamasından itibaren sermayenin uluslararasılaşma derecesi yarıdan fazla geriliyor. Bu durum, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasında ekonomik krizin nesnel bir faktör olarak oynadığı rolü ve ekonomik krizler olduğu müddetçe de sermaye ve üretimin hiçbir zaman tamamen, yüzde yüz uluslararasılaşamayacağını göstermektedir. Sonuç: dünya borsaları, en yüksek seviyesine ulaştığı 'den 2009 Şubat sonuna yüzde 59 oranında değer kaybetmiştir veya 35,681 trilyon dolar buharlaşmıştır. Aynı dönemde Amerikan borsalarında buharlaşan değer miktarı 10,016 trilyon dolardı (değerin yüzde 53,4'ü). 2-Dünya çapında doğrudan yabancı sermaye hareketi 2008 sonu itibariyle doğrudan yabancı sermaye hareketi: UNCTAD'ın açıklamasına göre dünya çapında doğrudan yabancı sermaye yatırımları 2008 yılında yüzde 21 oranında gerileyerek milyar dolara düşmüştür. Gelişmiş ülkeler toplamında doğruda yabancı sermaye yatırımları, geçici verilere göre, 2007 ile karşılaştırıldığında 2008 yılında yüzde 32,7 oranında gerileyerek 1250 milyar dolardan 840 milyar dolara düşmüştür. Bu gerileme Fransa'da yüzde 37,7; Almanya'da yüzde 48,9; İngiltere'de yüzde 51,1ve

3 İtalya'da da yüzde 94,3 oranlarında olmuştur. Öyle ki Almanya, İtalya, İngiltere gibi emperyalist ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımları 2006'daki seviyesinde kalmıştır. Buna göre, sermaye ve üretimin uluslararasılaşması, 2008 yılında 2007 yılına göre doğrudan yabancı sermaye yatırımları bazında dünya çapında yüzde 21; gelişmiş ülkelerde ve AB'de de yüzde 32,7 oranında gerilemiştir. Aşağıdaki grafik ekonomik kriz dönemlerinde uluslararasılaşan sermayenin nasıl hareket ettiğini; kriz karşısında verdiği tepkiyi çok iyi göstermektedir. Burada söz konusu olan, uluslararasılaşmış sermayenin ve üretimin kriz söz konusu olduğunda "ulusal" limanlarına geri çekilmesidir; yani uluslararasılaşma hareketinin krizden; bu nesnel faktörden dolayı gerilemesidir. Burada 2000 yılında milyar dolar olan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının 2003 yılında 0,561 milyar dolara düşerek yaklaşık yüzde 60 oranında gerilediğini görüyoruz yılından itibaren sürekli artan bu türden uluslararasılaşmış sermaye miktarı 2007 yılında doruk noktasına ulaşıyor (1.833 milyar dolar). Ama kriz yılı 2008'de ise milyar dolara düşerek yaklaşık yüzde 21 oranında geriliyor ve bu gerileme sadece ikinci yarısı kriz olan 2008 yılında oluyor arasında dünya çapında sermaye birleşmeleri ve devralmaları (milyar dolar): Sermaye birleşme ve devralmaları miktarı 2009'un 1. çeyreğinde de gerilemeye devam etmiştir ve bir yıl öncesi aynı çeyreğe göre yüzde 32,25 oranında azalmıştır. 2007'nin 2. çeyreğindeki doruk noktasıyla (1,412 trilyon dolar) karşılaştırıldığında bu türden uluslararasılaşmış sermaye miktarı 2009'un 1. çeyreğinde yüzde 68 oranında gerileyerek 451,4 milyar dolara düşmüştür. Yani sermaye ve üretimin uluslararasılaşması korkunç derecede gerilemiştir. Bu gelişmeye paralel olarak katılımcı şirketler"in uluslararası devralma ve birleşmelerdeki payı da giderek azalmıştır; katılımcı şirketlerin uluslararası alanda kaynakları kurumaya başlamış, kriz öncesinde uluslararası alanda toplanmış sermaye miktarı (200 milyar dolar) kriz döneminde, 2009'un 1. çeyreğinde 48 milyar dolara düşerek yüzde 52 oranında gerilemiştir. Bu çekirgeler" artık zıplayacak durumda değiller. Hedge-Fonlarda toplanan sermaye miktarı, 2200 milyar doları geçerek 2007 yılında doruk seviyeye çıkıyor. Ama 2008 yılında yaklaşık 1500 milyar dolara düşüyor, yani yüzde 31,8 oranında geriliyor. BIZ'in (Internationale Bank für Zahlungsausgleich) verilerine göre Avrupa bankaları gelişen ülkelerden ve yükselen pazarlar"dan yoğun biçimde sermaye çektiler: Bilançoları düzeltmek ve hükümetlerin iç pazarı kredi ile desteklemek nedenlerinden dolayı 2008'in son 9 ayında uluslararası alandan çekilen para miktarı 4,8 trilyon dolardı. Sadece 2008'in 1. çeyreğinde bu miktar yaklaşık 2 trilyon dolardı. Aşağıdaki grafikte en büyük 30 ekonomide dolaşan -uluslararasılaşmış- sermayenin hangi boyutlarda yeniden iç pazara döndüğünü görüyoruz; yabancı sermaye gidiyor, öz özel sermaye geliyor. İsterseniz buna sermaye ve üretimin "anti-uluslararasılaşması" da diyebilirsiniz. Niye olmasın?! Küreselleşmenin, "anti"si ""antiküreselleşme"; "düzensizleştirmenin "anti"si "yeniden düzenleştirme" oluyor da uluslararasılaşmanın "anti"si niçin olmasın!?

4 Bu veriler, dünya mali pazarlarının oldukça güçlü bir biçimde anti-uluslararasılaştığını", yani ulusallaştığını göstermektedir. Azami kar dürtüsünden dolayı dünya turuna çıkan sermaye, tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkanıdır" misalinde olduğu gibi, emin liman olarak gördüğü iç pazara dönmek zorunda kalmıştır. Bu zorunluluk niye? Krizden dolayı. Sermayenin ne kadar uluslararasılaştığını hesaplamak için dünya brüt üretimi ve yurt dışında sermaye stoku verilerinden de yararlanabiliriz. Sonuç: Yurt dışında sermaye stoku bakımından sermayenin uluslararasılaşma derecesi 2000'de yüzde 18,7; 2001'de yüzde 20,6; 2002'de yüzde 21,3; 2004'te yüzde 23,9 ve 2005'te de keza yüzde 23,9 idi. Son olarak sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasına tarihsel perspektif açısından bakalım: Birinci örnek: MSCI World, dünya çapında hisse senedi hareketini yansıtan indekstir. 24 ülkenin hisse senetleri bazında hazırlanmıştır. Bu indeksin hareketinde, sermayenin uluslararasılaşmasını hangi faktörlerin doğrudan etkilediğini görüyoruz. Örneğin krizi ve Eylül saldırısı dünya çapında hisse senedi hareketini, bu endeksin 2003'te değerinin yüzde 50'in yok edecek derecede etkilemiştir. Burada ekonomik krizi ve savaşı, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasını doğrudan etkileyen faktörler olarak görüyoruz. 2000'deki en yüksek noktasına (1448,76 puan) ancak 6 yıl sonra ulaşabilen indeks, 2007'de ulaştığı en yüksek noktasından (1682 puan) yaşanan krizin etkisiyle 1995'teki seviyesine savrulmuştur. Aşağıdaki grafikte bu gelişmeyi görüyoruz.

5 İkinci örnek: 200 yıllık süreçte sermayenin uluslararasılaşması (Bkz.: Carmen M. Reinhart; "Eight hundred years of financial folly", 19 April 2008): arasında sermaye ilkin 1914'te uluslararasılaşmasının doruk noktasına ulaşıyor, uluslararasılaşması II. Dünya Savaşı döneminde yaklaşık 1800'deki seviyesine geriliyor ve ancak arasında 1914'deki seviyesini aşabiliyor. Aynı grafikte krizde olan ülkelerin toplam ülkelere oranı da görüyoruz. Tam örtüşmese de sermayenin uluslararasılaşmasının yükselmesiyle krize giren ülkelerin toplam ülkelere oranı artıyor. Yani uluslararasılaşan sermaye kaçınılmaz olarak daha çok ülkeyi kriz girdabına çekiyor. Üçüncü örnek: 160 senelik süreçte sermaye ve üretimin uluslararasılaşması: 1850'den 1965'e, oradan da 2006'ya Kautsky-vari bütünleşmenin ve küreselleşmenin; "ultra-emperyalizm"in, Negri'nin "İmparatorluk"unun çapı ve boyutu yüzde 25'in bir milim ötesinde değil arasında uluslararasılaşmanın en yüksek ve en düşük olduğu yıllara göre sermaye ve üretimin uluslararasılaşması:

6 Sermaye 1913'te ne kadar uluslararasılaşmışsa 1991'de ve 2007'de de o kadar uluslararasılaşmıştı. Yani 1913'teki uluslararasılaşma boyutuyla 2006'daki uluslararasılaşma boyutu arasında görece bir fark yok. Topu topu yüzde 25. Bu onun uluslararasılaşmadaki en yüksek oranıdır. (Aslında bu oran 24 ve virgülden sonrasıdır, yani 24'ten fazla ama 25'te azdır). II. Dünya Savaşı döneminde sermaye ve üretimin uluslararasılaşma derecesi 1850'nin altına düşmüştü. Şimdi bu kriz, bu yüzde 25'i de geriye çekti. Niye böyle acaba? 1800'lü yılları bir kenara bırakalım. Peki arasında ve ekonomik kriz sürecinde sermaye ve üretimin uluslararasılaşması; yani emperyalist küreselleşme neden bu kadar geriliyor? Bunun iki nesnel nedeni var: 1) Savaş: Yukarıdaki tabloda II. Dünya Savaşından dolayı sermaye ve üretimin hangi boyutlarda gerilediğini görüyoruz.. Peki savaş sermayeye ne yapıyor? Savaş döneminde sermaye geldiği yere geri dönüyor veya "ulusal" limanına dönüyor ve orada azami kar olanağı buluyor. Hani savaş, üretici güçleri tahrip ediyor veya silah sanayini geliştiriyor ya. İşte tam da bu ve benzer nedenlerden dolayı geri dönüyor. Demek ki emperyalist savaş, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasını frenleyen, gelişmesinin düz bir hatta ilerlemesini engelleyen nesnel bir faktördür. Haksız savaşlar kapitalist sistemin bir özelliği olduğuna göre, bu türden savaşlardan dolayı sermaye, kendi doğrultusunda dolu dizgin uluslararasılaşamıyor. 2) Ekonomik kriz: Yukarıdaki grafiklerde uluslararasılaşan sermayenin ekonomik kriz döneminde oldukça büyük boyutlarda geri çekildiğini; uluslararasılaşma derecesinin gerilediğini görüyoruz. Demek ki ekonomik krizler, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasını frenleyen, gerileten bir nesnel faktördür ve krizsiz kapitalizm düşünülemeyeceğine göre sermaye de hiçbir zaman yüzde yüz uluslararasılaşamaz ve genişletilmiş yeniden üretim olanaklarını geldiği yerde; "ulusal" limanında arar. Marks'ın deyimliye "eski pazarları adam akıllı sömürmek"te arar. Sermaye ve üretimin uluslararasılaşma derecesi kapitalizmin bütün tarihi boyunca yüzde 25'in üstüne çıkmamıştır. Yani uluslararasılaşmanın azami çapı ancak yüzde 25'tir ve o da belli dönemlerde. Sermayenin uluslararasılaşması teorisinin çapı bu kadar. Bu çapın ne kadar olacağını belirleyen kapitalist sisteme özgü nesnel faktörlerdir. Bu faktörler olmaksızın, etkide bulunmaksızın kapitalizm de olamayacağına göre, sermaye de hiçbir zaman bütünlüklü, çelişkileri tali kalan bir kapitalist dünya ve ekonomisi oluşturamaz. Yani bu, kapitalist sistem gerçekliğinin doğasına aykırıdır. Bunun olamayacağını krize karşı tedbirler politikasında da görüyoruz. Ne G-7 gurubu toplantılarında ve ne de G-20'lerin toplantısında mali ve ekonomik krize karşı ortak tavır alınabilmiştir; iyi niyet açıklamalarının ötesine geçmeyen bu toplantılar sonrasında her ülke, açık ki hazırlayıp çekmecede tuttuğu "ulusal kriz program"larını açıklamış ve uygulamaya koymuştur. Tabii bu tavır, çelişkileri tali olmuş, Kautsky-vari bütünleşmiş bir dünya ekonomisini değil, emperyalist ülkeler ve uluslararası tekeller arasındaki çelişkilerin ne denli keskinleştiğini gösterir. Bunda garip bir durum yok, emperyalizm budur; bu, kapitalist dünyanın yeniden paylaşımı için acımasız rekabetten başka bir şey olamaz; Kautsky'nin "ultra-emperyalizmi" hiç olamaz. Lenin'e göre dünya ekonomisi, tek tek halkalardan oluşan bir zincirdir. Bu halkalar -tek tek ülkelerarasında güç dengesi değil, dengesizlik esastır; yani eşitsiz gelişme yasası geçerlidir. Bu yasa emperyalizm çağında kapitalizmin nesnel bir yasasıdır ve bu yasanın sonuçları, kapitalist dünya ekonomisinin, Kautsky'nin hayal ettiği gibi hiçbir zaman bütünleşemeyeceğini (teorik olarak mümkündür) göstermektedir, en azından senedir göstermektedir. Şimdi, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasından bu yasanın artık geçersiz olduğu; rekabetin bütünleşmiş dünya ekonomisi çerçevesinde gerçekleştiğini savunanlar var. Bu anlayış, bizim bildiğimiz Kautsky'nin "Ultraemperyalizm" teorisinin öbür adıdır. Denecek ki sermaye ve üretim gerçekten böyle bir teoriyi savunacak kadar, Kautsky'cilik yapacak kadar uluslararasılaştı mı? Lenin'in anlayışının yanlışlığı, Kautsky'nin anlayışının doğruluğu sermayenin uluslararasılaşmasıyla gerçekten kanıtlandı mı? Yani Lenin'in tanımladığı tek tek halkalardan oluşan zincirin; dünya pazarının; uluslararasılaşmış sermaye ve üretimin yerini Kautsky'nin savunduğu, eşitsiz gelişme yasasının geçersiz olduğu, rekabetin bütünlük sınırlarını zorlama olanağının kalmadığı bir uluslararasılaşma mı aldı? Bunun böyle olduğunu bir Marksist savunamaz. Savunabilmesi için gelişmelere gözünü kapatmış olması gerekir. Küçük burjuva, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasının; emperyalist küreselleşmenin sermayenin dünya pazarlarında rekabetinden başka bir anlam taşımadığını anlamaz. Bunu alamadığı için de sermaye

7 ve üretimin uluslararasılaşmasının çok yeni bir gelişme olduğuna; emperyalizmin son dönemlerdeki bir görüngüsü olduğuna inanır. Marks'ın kapitalist üretim biçiminin gelişmesini üzerine analizi; "Bizzat dünya pazarı, bu üretim tarzı için temel teşkil eder. Öte yandan, bu üretim tarzının, gitgide büyüyen bir ölçekte üretimde bulunma yolunda kendi özünde bulunan zorunluluk, sürekli olarak dünya pazarını genişletme eğilimini yaratır ve bu durumda, sanayide devrimlere yol açan şey, ticaret olmaz, ticareti sürekli biçimde kökünden değiştiren sanayi olur. Ticari üstünlüğün kendisi, şimdi büyük sanayi için koşulların şu ya da bu derecede bir ağırlıkta olmasıyla bağlı durumdadır" (Kapital, C. III, s. 345/346) tespiti küçük burjuvanın umurunda bile değildir. Lenin'in deyimiyle "filisten", dar kafalı küçük burjuvanın son dönemlerde emperyalizmin, dünya ekonomisinin gelişmesinde yeni diye tespit ettiği olgunun, iki dünya savaşı tarafından kesintiye uğratılmış dünya pazarı gelişmesinin eski gelişme çizgisine dönmesinden başka bir şey olmadığını asla ve asla anlamaz arasında dünya ticaretinin görece gerilemesi gerçekliği, küçük burjuvanın kavrayış ufkunu aşan bir gerçekliktir. Öyle ki, dünya ticaretinin ancak 1990'da 1913'teki görece seviyesine ulaşabildiği gerçekliği küçük burjuva için bir muammadır. Bu gerçeklik karşısında "cin çarpmışa döner". Aksi taktide dünya ekonomisinin Kautsky'nin "ultra-emperyalizmi" temelinde bütünleşmediğini, Negri'nin "İmparatorluk"unun kurulmadığını kabul etmek zorunda kalır. Küçük burjuva, hep yeninin peşinde koşarken, mevcut krizi kriziyle karşılaştırıp, en azından o kriz kadar derin ve kapsamlı derken sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasının da krizi döneminde ne kadar geriye atıldıysa şimdi de görece olarak en azından o kadar geriye atıldığını söylemiş olduğunun farkında bile değildir. Sermaye ve üretimin uluslararasılaşması bazında mevcut krizin kriziyle karşılaştırılması, sermaye ve üretiminin arasındaki gelişmesinin karşılaştırılması demektir. Bunu Kautsky'ciler anlamadı, Negri anlamadı, emperyalist küreselleşme sürecini emperyalizm ötesi bir düzen, yeni bir çağ olarak gören bir kısım çevreler anlamadı. Hal böyle olunca bunların karikatürü olanların anlamasını beklemek biraz hayalcilik olmaz mı? Zavallı küçük burjuvazinin, hep yeninin peşinde koşmaktan dermanı kalmadı. "Yeni" denizi bitti, şimdi "yeni"yi eskide arıyor ve bula bula da "yeni"nin eskiden beri var olduğunu kanıtlayan olgular buluyor. Uluslararası teori dünyasında kısa bir gezinti yapın, bu unsurları görürsünüz. Ne diyordu Marks? "Üretime (yurt içi üretim kast ediliyor, İ. O.) yatırılabilecek olandan daha fazla sermayenin biriktirildiği, örneğin bankacıda para biçiminde hareketsiz olarak kaldığı durum (gelişir). Bundan dolayı kısaca yatırım spekülasyonu vs. olarak yurt dışına ödünç olarak verilir"(artı Değer Üzerine Teoriler, Marks- Engels; C. 26/II, s. 485). Veya: "Sermaye eğer dışarıya gönderiliyorsa, bu, mutlaka içeride kullanılmadığı için değil, dış bir ülkede daha yüksek bir kâr oranı ile kullanılabildiği içindir" (Kapital, C. III, s. 266). Böylece sermayenin neden uluslararasılaşığını öğrenmiş oluyoruz. Peki, yurt içinde karlı yatırım imkanı doğarsa ne olur? Sermaye, gittiği gibi geri döner. Bu imkan ne zaman oluşur? Ekonomik kriz, savaş ve çok etkili doğa felaketleri döneminde. Sermaye geri dönünce, uluslararasılaşması da gerilemiş olur. Öncekileri bir kenara bırakalım, mevcut krizde sermayenin bu hareketi burjuva iktisatçılar ve ilgili duyan siyasi çevreler tarafından oldukça ayrıntılı analiz ediliyor. Varılan ortak sonuç, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasının, geriye dönüşümsüz bir süreç olmadığı; hele hele emperyalizm ötesi bir gelişmenin ifadesi hiç olmadığı ve ekonomik kriz vb. nesnel faktörlerden dolayı gerilediğidir. Kriz, emperyalist burjuvaziyi o denli korkutmuş ki, dünya ticaretinin 80 sene geriye düşeceğini; ihracat bazında sermaye ve üretimin bu kadar gerileyeceğini hesap ederek hayıflanıyor. "Filisten" küçük burjuvazi de bundan kapitalizmin kendiliğinden çökeceği sonucunu çıkartıyor. "AKIL HOCASI" WALDEN BELLO, "AKIL HOCASI" TONİ NEGRİ VE "AKIL HOCASI" KARL KAUTSKY İLE ÇELİŞİYOR VEYA WALDEN BELLO DİNOZORLAŞIYOR! Dünya çapında tanınmış küreselleşme eleştirmeni Walden Bello, aynen T. Negri, N. Nelte, N. Kurz gibi, görüşleriyle bir kısım çevreyi etkilemiş birisidir. Bazı görüşlerini artık kendisi tartışmasa da başkaları hala tartışmaya, onun anlayışları üzerine teoriler oluşturmaya devam etmektedir. Bello'nun görüşleri, Negri'nin, Kautsky'nin ve Nelte'nin görüşleriyle çelişmektedir. Konumuzla ilişkin olarak Bello'dan bazı aktarmalar yapalım: "Küreselleşme şimdiye kadar iki aşamadan geçti: İlki 19. yüzyılın başlangıcından 1914'e kadar; I. Dünya Savaşının patlak vermesine kadar; ikinci aşaması ise 1980'li yıllardan bugüne kadar devam etti. Kısaca,

8 küreselleşme krizdedir...süreklilik arz eden ekonomik kriz, küresel direnişin yaygınlaşması... ile karakterize olan tarihsel bir girdap içinde bulunuyoruz" ("Ist die Globalisierung zu Ende?"- "Küreselleşmenin Sonu Geldi mi?", 27 Haziran 2003). "Kürselleşme' kelimesi ilk defa '90'lı yılların başında İngiliz kelime hazinesinin bileşeni olduğunda geleceğin en önemli eğilimi olarak görülüyordu. 15 sene sonra küreselleşme en yüksek noktasına ulaştı ve geri gidiyor... Görece ulusal bağımsız ekonomilerin, işlevsel olan küresel bir dünyaya entegre edilmesi süreci, geriye dönüşümü olmayan süreç olarak göklere çıkartıldı...15 sene sonra, işletmelerin başka (bölgelere ve ülkelere) kaydırılmasına rağmen, uluslararası ekonomi, ulusal ekonomilerin bir kümesi olarak kaldı...gerçekten de küreselleşme en yüksek seviyesine ulaştı ve geriliyor... Küreselleşmenin yükseliş döneminde bize, devlet politikasının artık anlamının kalmadığı ve büyük işletmelerin yakında devletleri cüceleştireceği söylendi. Gerçekte ise devletler hala önemli. AB, ABD ve Çin, 10 sene öncesinden daha güçlü aktörlerdir... Ayrıca, devlet tedbirleri, sanayi yapıları oluşturmak veya çalışanları korumak için pazara müdahale ediyorlar... Gerçekten de küreselleşme, Clinton hükümetinin harika bir stratejisi oldu; Amerikan eliti, yeni, takdis edilmiş bir dünya düzenine doğru dünya koalisyonunda eşitler arasında birinci olacaktı. Bu proje şimdi paramparça oldu...ulusal özellikli devletler, birbirleriyle sıkı bir rekabet içindeler, her biri, bir diğerinin ekonomisini talan etmeyi amaçlıyor... Küreselleşmenin geleceği: Bugünkü açıdan bakıldığında görülüyor ki, küreselleşme kapitalizmin gelişmesinde yeni, daha yüksek bir aşama değilmiş, aksine bu üretim biçiminin yapısal krizine bir cevapmış. Geleceğin dalgası olarak ilan edilmesinden 15 sene sonra küreselleşme, kapitalist maceranın "güzel yeni bir aşaması" olmaktan ziyade küresel sermayenin, '70'li ve '80'li yıllarda dünya ekonomisi üzerinde hakim olan durgunluktan ve dengesizlikten kurtulmak için umutsuz bir çabası olarak gözüküyor...küreselleşme tüketilmiş bir iktidardır... Acil görev, tekellerin yönlendirdiği küreselleşmeye 'sosyal demokratik' bir yön vermek değildir; küreselleşmenin geriye çekilişi öyle bir yönlendirilmelidir ki, başlangıcındaki kaos ve kontrol edilemeyen çatışmalar zinciri, çöküşünde de oluşmasın" ("Globalisierung auf dem Rückzug-"Küreselleşme Geriye Çekiliyor" ; Orijinal; "Foreign Policy in Focus" 27 Aralık 2006). Bello'nun "küreselleşme" ile kast ettiği sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasıdır; dolayısıyla söyledikleri sermayenin uluslararasılaşması üzerinedir. Bayağı ilginç ve doğru, çok önemli diyebileceğimiz bazı tespitler yapıyor: Ne diyor? 1-Ulus-devlet üzerine, korumacılık üzerine, sermayenin ulusal limanı üzerine emperyalizmin ideologları tarafından uyutulduk, adeta kandırıldık demek istiyor. 2-Öyle Negri'nin savunduğu, kuruluşunu ilan ettiği "İmparatorluk", "dünya cumhuriyeti"; Kautsky'nin umduğu emperyalistler arası çelişkilerin yumuşaması, ülkelerin veya ulusal ekonomilerin "ultraemperyalizm"de birleşmeye doğru gelişmeleri falan yok diyor. Negri ve Negri'cilerin bel bağladığı "projenin şimdi paramparça" olduğu; Kautsky'cilerin savunduğu dünya ekonomisinin bütünleşmesi anlayışının, "uluslararası ekonomi, ulusal ekonomilerin bir kümesi olarak kaldığı" için hayal olduğu tespitini yapıyor. Ve böylece Bello, bu konuda Leninleşiyor! 3- Uluslararası alanda bazı küçük burjuva çevreleri kızdırma pahasına da olsa "bugünkü açıdan bakıldığında görülüyor ki, küreselleşme kapitalizmin gelişmesinde yeni, daha yüksek bir aşama değilmiş, aksine bu üretim biçiminin yapısal krizine bir cevapmış" diyerek de Leninleşiyor! Yukarıda sermayenin uluslararasılaşması ile ekonomik kriz bağlamında göstermeye çalıştığımız sermaye hareketinin seyri Bello'yu doğruluyor. Bello yolunu mu şaşırmış, gerçekleri mi görüyor, bunu bilmiyorum. Ama uluslararası arenada herkesin ve özellikle de küçük burjuvazinin hep yeni peşinde koştuğu bu süreçte Negri'leri, Kautsky'leri, şunları bunları bir kenara iterek dinozorlaşıyor; aslında bu konuda Leninleşiyor! Bello, bu konuda Negri'lerden ve Kautsky'lerden, Rosa'yı karikatürleştirenlerden çok çok ileride durmaktadır. Bello, dinozorlaştığına göre iyi bir arkadaş oluyor demektir!

9 NOT: Sermaye ve üretimin uluslararasılaşma derecesini tespitte kullanılan yöntem, formül ve kriterler üzerine kısa bir not: Bu formül ve yöntem üzerine "Rekabetin Tarihi" 1, 2, 3 ve 4. kitaplarında (Ceylan yayınları) yeteri kadar açıklama var. Burada şunu belirtmekle yetiniyorum: Leninist emperyalizm analizini artık geçersiz bulanlar, emperyalizm çağını geride bırakanlar; emperyalizm ötesi bir düzende yaşadıklarını sananlar veya Kautsky'nin "ultra-emperyalizmi"nin gerçekleşiyor olduğu düşüncesinde olanlar; tekilleşmiş dünya pazarından bahsetmeye cüretlenenler, ister farkında olsunlar isterse de olmasınlar, söz konusu yöntem ve formüllerin kullanılması sonucunda ortaya çıkan verilere dayanarak hareket ediyorlar. Kullanım amacı ne denli farklı olursa olsun, burjuva ve Marksist ekonomi ve istatistik bilimi, sermaye ve üretimin uluslararasılaşmasını tespit etmek için bu formüllerin dışında yeni bir bilimsel hesaplama yöntemi henüz geliştirememiştir. Sermaye ve üretimin uluslararasılaşma kapsam ve derecesini tespit etmek için kullanılan bu hesaplama yöntemi, sermaye ve üretimin ne denli uluslararasılaştığını göstermeye yaradığı gibi, ne denli gerilediğini göstermeye de yaramaktadır.

1929-1932 VE 2007/2008 DÜNYA KRİZLERİ KARŞILAŞTIRMASI

1929-1932 VE 2007/2008 DÜNYA KRİZLERİ KARŞILAŞTIRMASI 1929-1932 VE 2007/2008 DÜNYA KRİZLERİ KARŞILAŞTIRMASI 13 Haziran 2009 / Cumartesi İbrahim Okçuoğlu Yaşanan ekonomik krizle 1929-1932 dünya ekonomik krizinin karşılaştırılması son birkaç ay içinde sıklaştı.

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2012, No: 33 i Bu sayıda; Kısa vadeli Dış Borç Stoku, Merkez Bankası Net Döviz Pozisyonu rakamları Uluslararası Yatırım Pozisyonu, Ve İmalat Sanayi

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

BASIN DUYURUSU ENFLASYONDAKİ GELİŞMELER VE 2001 YILI NA BAKIŞ

BASIN DUYURUSU ENFLASYONDAKİ GELİŞMELER VE 2001 YILI NA BAKIŞ 5 Şubat 2001 BASIN DUYURUSU Sayı: 5 ENFLASYONDAKİ GELİŞMELER VE 2001 YILI NA BAKIŞ Gazi ERÇEL Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Şubat 2001 Ankara Çeyrek yüzyıldır uygulanan politika yanlışlıklarının

Detaylı

LİDER DEĞİŞİRKEN. Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ

LİDER DEĞİŞİRKEN. Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ LİDER DEĞİŞİRKEN Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ I. GİRİŞ Güngör Uras bir köşe yazısında şöyle diyordu : Türkiye deki sanayi yatırımla-rının yarısından fazlasını gerçekleştiren,

Detaylı

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI!

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Yönetim Kurulu tarafından İzmir turizmine yönelik kapsamlı bir istatistik verileri

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Ağustos 2016, Sayı: 34. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Ağustos 2016, Sayı: 34. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 34 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2012, No: 44

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2012, No: 44 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2012, No: 44 i Bu sayıda; Ekim ayı enflasyon verileri, Eylül ayı dış ticaret verileri; TİM Ekim ihracat verileri değerlendirilmiştir. i 1 2012 de Türkiye

Detaylı

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

HAFTALIK BÜLTEN 28 ARALIK 2015 01 OCAK 2016

HAFTALIK BÜLTEN 28 ARALIK 2015 01 OCAK 2016 28 ARALIK 2015 01 OCAK 2016 HAFTANIN ÖZETİ ABD'de Noel tatilinin sonrasında geçtiğimiz hafta da yılsonu işlemleri nedeniyle yatay bantta dalgalı bir seyir izlendi. Avrupa piyasalarının, Noel tatilini yılbaşı

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı Tarih: 16.01.2011 Sayı: 2011/01 Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı 2003-2010 yıllarını kapsayan 8 yılda, şirketlerin kâr aktarımı, faiz ödemeleri ve portföy yatırımları aracılığıyla,

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Amerikan Merkez Bankası FED, tahvil alım programını 10 milyar

Detaylı

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 4 Nisan 2016, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 4 Nisan 2016, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 4 Nisan 2016, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ekim 2016, Sayı: 40. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ekim 2016, Sayı: 40. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 40 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

1-Ekonominin Genel durumu

1-Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla başlamıştır.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 32 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

Fed İçin Geri Sayım Çıkış Programı ilk aşaması ikinci aşaması

Fed İçin Geri Sayım Çıkış Programı ilk aşaması ikinci aşaması Fed İçin Geri Sayım 26.07.2016 Küresel piyasalarda gündem hızla değişiyor. 2016 yılının ilk aylarında gündemin ilk sırasında olan Çin ekonomisi kaynaklı belirsizlikler ve Fed in faiz artırım sürecine ne

Detaylı

TOPLUMSAL RAPORLAR YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor

TOPLUMSAL RAPORLAR YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor TOPLUMSAL RAPORLAR 15 YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor 10 yıllık dönemler itibariyle teşvik sisteminin istihdama etkisi Yıllık Yıllık Yıllık Yıl

Detaylı

Grafik-4.1: Cari Açığın GSYH ye Oranı (%)

Grafik-4.1: Cari Açığın GSYH ye Oranı (%) 4. Cari Denge 211 yılında GSYH nin yüzde 9 una kadar ulaşan cari açık, devam eden dönemde uygulanan makroihtiyati tedbirler ve kredilerdeki yavaşlama neticesinde azalma eğilimine girmiştir (Grafik-4.1).

Detaylı

Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu

Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu (14 Aralık 2007, İstanbul) Nevzat Öztangut Başkan, Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Değerli konuklar, Aracı Kuruluşlar

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mayıs 2016, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Makro Ekonomi ve Strateji. Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mayıs 2016, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Makro Ekonomi ve Strateji. Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Makro Ekonomi ve Strateji - Döviz girişi gerilemeye devam eder mi? Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2012, No: 30

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2012, No: 30 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2012, No: 30 i Bu sayıda; 2011 yılı Kişi Başına Milli Gelir, Şubat Sanayi Üretimi, Şubat Ayı Ödemeler Dengesi Verileri, Ocak-Mart Bütçe Verileri değerlendirilmiştir.

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

Çin malı kriz 3 koldan vuracak Uzakdoğu krizi önlenemezse Türkiye üç değişik koldan vurulabilecek

Çin malı kriz 3 koldan vuracak Uzakdoğu krizi önlenemezse Türkiye üç değişik koldan vurulabilecek Çin malı kriz 3 koldan vuracak Uzakdoğu krizi önlenemezse Türkiye üç değişik koldan vurulabilecek Rahim AK / GAZETE HABERTÜRK Çin piyasalarındaki hızlı çöküşe önlem alınmış gibi görünse de ABD de başlayıp

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 5 Aralık 2016, Sayı: 47. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 5 Aralık 2016, Sayı: 47. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 47 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 638 1. SEKTÖRÜN TANIMI Motorlu kara taşıtı, römork ve yarı-römork sektör ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ

KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ Necmi Gürsakal 1 I. GİRİŞ Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Bursa daki 250 Büyük Firma Araştırması nın 2000 yılı sonuçlarını yayınladı. 1997 yılından başlayarak 2000 yılına kadar

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2004-31.12.2004

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz Konut Satışları Temmuz Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Ağustos 2014 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Konut Satış İstatistikleri ne göre 2014 yılının Temmuz ayında konut satışları

Detaylı

TÜRKon/HED/13-39 DEĞERLENDİRME NOTU. Faks: +90 (212) TÜRKİYE EKONOMİSİ. Sanayi üretiminde kritik gerileme.

TÜRKon/HED/13-39 DEĞERLENDİRME NOTU.  Faks: +90 (212) TÜRKİYE EKONOMİSİ. Sanayi üretiminde kritik gerileme. TÜRKİYE EKONOMİSİ İşsizlik artışa geçti. TÜİK Temmuz ayı işgücü istatistiklerine göre işsizlik oranı %9,3 e yükseldi. Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,4 puan artarak %10,1 olarak gerçekleşti.

Detaylı

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek 31.03.2014 YATIRIMSIZ BÜYÜME Seyfettin Gürsel*, Zümrüt İmamoğlu, ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in bugün açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2013

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

Araştırma Notu 13/156

Araştırma Notu 13/156 Araştırma Notu 13/156 01 Kasım 2013 ALTIN HARİÇ CARi AÇIK DÜŞÜYOR Zümrüt İmamoglu, Barış Soybilgen ** Yönetici Özeti 2011-2013 yılları arasında altın ithalat ve ihracatında görülen yüksek iniş-çıkışlar

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. ALTIN KATILIM EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR

ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. ALTIN KATILIM EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. 6 AYLIK RAPOR Bu rapor ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. Altın Katılım Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015-30.06.2015 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon Kurulu tarafından hazırlanan

Detaylı

ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015

ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015 ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015 1 Değerlendirme Raporunun Amacı Bu rapor Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan 22.06.2013

Detaylı

EKONOMİK KRİZ, DEVLET VE KORUMACILIK

EKONOMİK KRİZ, DEVLET VE KORUMACILIK EKONOMİK KRİZ, DEVLET VE KORUMACILIK 22 Temmuz 2009 İbrahim Okçuoğlu Ne kadar bağımsız olurlarsa olsunlar bütün hükümetler son kertede sadece ulusal durumun ekonomik gereksinimlerinin uygulayıcısıdırlar.

Detaylı

Seçilmiş Haftalık Veriler* 31 Temmuz 2015

Seçilmiş Haftalık Veriler* 31 Temmuz 2015 Seçilmiş Haftalık Veriler* 31 Temmuz 215 Sermaye Piyasaları ve Makro Ekonomik Araştırmalar *BDDK ve TCMB nin 24 Temmuz 215 haftasına ait haftalık istatistiklerinden derlenmiştir. Jun-9 Nov-9 Apr-1 Sep-1

Detaylı

Seçilmiş Haftalık Veriler* 15 Mayıs 2015

Seçilmiş Haftalık Veriler* 15 Mayıs 2015 Seçilmiş Haftalık Veriler* 15 Mayıs 215 Sermaye Piyasaları ve Makro Ekonomik Araştırmalar *BDDK ve TCMB nin 8 Mayıs 215 haftasına ait haftalık istatistiklerinden derlenmiştir. Jun-9 Oct-9 Feb-1 Jun-1 Oct-1

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2014 (SAYI: 63) 04.06.2014 GENEL DEĞERLENDİRME BÜTÇE AÇIĞI İKAZ EDİYOR Küresel ekonomi krizden çıkış sinyalleri verdi. Hem OECD hem de AB ülkelerinde GSYH arttı. OECD

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 2 Ocak 2017, Sayı: 1. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 2 Ocak 2017, Sayı: 1. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 1 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. İKİNCİ GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Kasım 2013, No: 76

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Kasım 2013, No: 76 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Kasım 2013, No: 76 i Bu sayıda; Ekim ayı enflasyon verileri, Ağustos ayı Uluslararası Yatırım Pozisyonu verileri, Eylül ayı Dış Ticaret verileri değerlendirilmiştir.

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

OTOMOTİV SEKTÖRÜ. 2 5 N i s a n Lütfen son sayfadaki çekinceyi okuyunuz Ocak-Mart Dönemi

OTOMOTİV SEKTÖRÜ. 2 5 N i s a n Lütfen son sayfadaki çekinceyi okuyunuz Ocak-Mart Dönemi OTOMOTİV SEKTÖRÜ 2012 Ocak-Mart Dönemi 2011 yılı ikinci yarısında olduğu gibi 2012 yılı ilk 3 aylık dönemde de, kredi hacmini daraltmaya yönelik olarak TCMB nın ekonomiyi soğutmak amacı ile kredileri daraltmak

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Seçilmiş Haftalık Veriler* 11 Eylül 2015

Seçilmiş Haftalık Veriler* 11 Eylül 2015 Seçilmiş Haftalık Veriler* 11 Eylül 215 Sermaye Piyasaları ve Makro Ekonomik Araştırmalar *BDDK ve TCMB nin 4 Eylül 215 haftasına ait haftalık istatistiklerinden derlenmiştir. Jun-9 Nov-9 Apr-1 Sep-1 Feb-11

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2016 HALI SEKTÖRÜ Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2016 AĞUSTOS AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı Ocak-Ağustos döneminde Türkiye nin

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Dünya Ekonomisi Ne Durumda. Dolayısıyla ülkemiz ekonomisi, dünya ekonomisindeki büyüme-gelişme konjonktürüne daha duyarlı hale geldi.

AR& GE BÜLTEN. Dünya Ekonomisi Ne Durumda. Dolayısıyla ülkemiz ekonomisi, dünya ekonomisindeki büyüme-gelişme konjonktürüne daha duyarlı hale geldi. Dünya Ekonomisi Ne Durumda Ahmet YETİM Türkiye ekonomisi özellikle 2000 ve 2001 krizlerinden itibaren giderek artan ölçekte dünya ekonomisine daha duyarlı hale geldi. Bunda; AB tam üyelik maratonunda kaydedilen

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 6 Şubat 2017, Sayı: 6. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 6 Şubat 2017, Sayı: 6. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 6 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

Makro Veri. TÜİK tarafından açıklanan verilere göre -5,6 puan olan dış ticaretin büyümeye katkısını daha yüksek olarak hesaplamamızdan kaynaklandı.

Makro Veri. TÜİK tarafından açıklanan verilere göre -5,6 puan olan dış ticaretin büyümeye katkısını daha yüksek olarak hesaplamamızdan kaynaklandı. Makro Veri Büyüme ve Dış Ticaret: Türkiye ekonomisi için yüksek büyüme=yüksek dış ticaret açığı İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr TÜİK tarafından bugün açıklanan

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Haziran 2015, Sayı: 15. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Haziran 2015, Sayı: 15. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 15 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu İnci

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 57

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 57 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 57 i Bu sayıda; Şubat ayı sanayi üretim verileri ve diğer öncü göstergeler değerlendirilmiştir. i 1 Toparlanma Başladı mı? Büyüme 2012 de,

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

Değerli Okuyucularımız,

Değerli Okuyucularımız, 1 / 19 15 Nisan 2016 Değerli Okuyucularımız, Borsa Trendleri Raporu nun Ocak-Mart 2016 dönemini kapsayan 16. sayısı ile karşınızdayız. Raporumuz halka arzlar, endeks bazında piyasa değerleri, halka açıklık

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 25 Nisan 2016, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 25 Nisan 2016, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 i Bu sayıda; Haziran İşgücü ve İstihdam gelişmeleri; Ocak-Ağustos Bütçe verileri değerlendirilmiştir. i 1 Gerçek işsizlikte ciddi artış

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 13 Şubat 2017, Sayı: 7. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 13 Şubat 2017, Sayı: 7. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 7 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

Araştırma Notu #011. Seyfettin Gürsel *, Selin Pelek. Yönetici özeti

Araştırma Notu #011. Seyfettin Gürsel *, Selin Pelek. Yönetici özeti 65 60 Araştırma Notu #011 21 Temmuz 2008 KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN EKONOMİK VE TOPLUMSAL ÖZELLİKLERİ Seyfettin Gürsel *, Selin Pelek Yönetici özeti Son dönemde aktif sigortalı sayısında artış gözlenmekle beraber

Detaylı

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılına iyi başlayan ülkemiz halı ihracatı, yılın ilk yarısının sonunda bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 19,7 oranında artarak

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Kasım 2013, No: 77

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Kasım 2013, No: 77 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Kasım 2013, No: 77 i Bu sayıda; Eylül ayı sanayi üretim verileri, Eylül ayı ödemeler dengesi verileri, Türkiye nin yapısal cari açığına ilişkin veriler değerlendirilmiştir.

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

2017 yılı içinde Fed in iki faiz artırımına gidebileceğini ve faiz artırımlarının yılın ikinci yarısından itibaren yapılacağını düşünüyoruz.

2017 yılı içinde Fed in iki faiz artırımına gidebileceğini ve faiz artırımlarının yılın ikinci yarısından itibaren yapılacağını düşünüyoruz. Ekspres Model Portföy 13.01.2017 Küresel ekonomik gelişmeler finans piyasalarında oynaklık yaratmaya devam ediyor. Yakın geçmişte yaşanan çok sayıda ekonomik ve siyasi gelişme, portföy ağırlığının gözden

Detaylı

ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. ALTERNATİF KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR

ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. ALTERNATİF KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. 6 AYLIK RAPOR Bu rapor ASYA EMEKLİLİK ve HAYAT A.Ş. Alternatif Katkı Emeklilik Yatırım Fonu Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015-30.06.2015 dönemine ilişkin gelişmelerin,

Detaylı

Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon. Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler

Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon. Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler KÜRESEL VE BÖLGESEL ÇALIŞMALAR DÜNYA EKONOMİSİ-FİNAL ÖDEVİ Ekonomide Hızlı Büyüme ve Balon Hızla Şişmeye Başlayan Balon ve Zincirleme Krizler Dünya ekonomisinin 1990 ların ikinci yarısındaki gelişiminin

Detaylı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Esen Çağlar, Ozan Acar, Haki Pamuk Mart 2007 2001 krizinden günümüze Türkiye ekonomisinde iki önemli yapı değişikliği birlikte yaşanmıştır. Bir yandan makroekonomik

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI KASIM AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş Finansal Erişim Konferansı Açılış Konuşması 3 Haziran 2014 Sn. Hazine Müsteşarım, Sn. BDDK Başkanım, Dünya Bankasının ülke direktörü Sn. Raiser, yurtiçinden

Detaylı

14 Kasım ABD Başkanlık Seçimlerinde Trump Sürprizi. Haftalık Ekonomik Takvim

14 Kasım ABD Başkanlık Seçimlerinde Trump Sürprizi. Haftalık Ekonomik Takvim 14-18 Kasım2016 ABD Başkanlık Seçimlerinde Trump Sürprizi Piyasaların Brexit ten sonraki şokunu ABD de beklentilerin aksine seçimleri Trump ın kazanması ile yaşadı. Clinton beklentisi ile fiyatlanan gelişen

Detaylı

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Ocak 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 01/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI ARALIK AYI İHRACAT

Detaylı

Özet; 1) TL Opsiyonlarında Son Durum 2) Kur Normalleşiyor 3) Tarihlere Göre Kur Oynaklığı 4) Döviz Opsiyonlarını Kullanarak Kur Tahmini

Özet; 1) TL Opsiyonlarında Son Durum 2) Kur Normalleşiyor 3) Tarihlere Göre Kur Oynaklığı 4) Döviz Opsiyonlarını Kullanarak Kur Tahmini Türk Lirası ve Oynaklık 05.09.2016 Yakın dönemde Dolar/TL paritesinde oynaklık yaratan çok sayıda gelişme yaşandı. Bu gelişmeleri bir kenara bırakarak, piyasa katılımcılarının bu gelişmeler karşısında

Detaylı

DÖVİZ KURU PARİTE DEĞİŞİMİ VE PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN CARİ İŞLEMLER DENGESİNE ETKİSİ ( 5 Şubat 2015 ) ( Zafer YÜKSELER )

DÖVİZ KURU PARİTE DEĞİŞİMİ VE PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN CARİ İŞLEMLER DENGESİNE ETKİSİ ( 5 Şubat 2015 ) ( Zafer YÜKSELER ) DÖVİZ KURU PARİTE DEĞİŞİMİ VE PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN CARİ İŞLEMLER DENGESİNE ETKİSİ ( 5 Şubat 2015 ) ( Zafer YÜKSELER ) 1. Döviz Kuru Pariteleri: Uluslararası piyasalarda ABD doları diğer para birimlerine

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı