II. ÇALIŞMA OTURUMU. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Rekabet Kurumu 2.Başkanı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "II. ÇALIŞMA OTURUMU. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Rekabet Kurumu 2.Başkanı"

Transkript

1 II. ÇALIŞMA OTURUMU Başkan : Prof. Dr. Erdoğan ALKİN İstanbul Ticaret Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret Bölüm Başkanı 3. Tebliğ : Geçmişten Günümüze Türkiye Ekonomisinin Yapısal Dönüşüm Dinamikleri Konuşmacı: Prof. Dr. A. Erinç YELDAN Yaşar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı 4. Tebliğ : Özel Sektörün Rekabet Yetkinliği ve Gelecek Perspektifi Konuşmacı: Prof. Dr. Metin TOPRAK İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Rekabet Kurumu 2.Başkanı 165

2 166

3 Prof. Dr. Erdoğan ALKİN İstanbul Ticaret Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret Bölümü Başkanı Evvela Ahmet kardeşimi, öğrencimi kutluyorum. Rahmetli Prof. Dr. Orhan Dikmen hocamız vefat ettikten sonra Prof. Dr. Ahmet İncekara bu görevi üzerine alıp o karmaşık yapıyı beş senedir başarıyla sürdürmesi ve bu işlerle uğraşmasını kutluyorum. Öncelikle kısa bir şey anlatmak istiyorum. Mücap Ofluoğlu nun güzel bir hikayesi vardır. İzmir de bir fuarda, sene 1949 makbet oynanıyor. Dankın ın uzun bir tiradı vardır, oyunun sonunda. O mevsimde yağmur çiselemeye başlamış. Mücap Ofluoğlu; abi konuşmayı kes yağmur başladı. Tabi gülmekten ne fiyes kalmış ne bir şey. Bir iki şey daha söylemek istiyorum. Algılama yanlışı. Cevdet Beyin söylediği çok doğru. Türkiye de bir algılama yanlışı var. Bazen insanlar aşırı karamsar bazen aşırı iyimser olabiliyor. Ama beş defa zatürre olmuşsanız her hapşırmanız da acaba dersiniz. Yani ben hatırlıyorum, 58 krizi, 69 krizi, 73 krizi, meşhur transferlerin durduğu 17 Şubat 1977 krizi, arkasından 94 krizi şimdi böyle bir hayatı yaşayan milletin işkilli olmaması mümkün değil. Yabancılar, Türkiye ekonomisine geri dönmediklerinden ve genellikle 2008 krizine hep bir şoklardan değil mesela 73 petrol şokudur. Hep kendi marazımızdan Türkiye ekonomisini krize soktuğumuzu da yani sabıkalı olduğumuzu da çok iyi biliyorlar. Onun için onları da fazla kınamamak lazım. Bir iki sözde Çin, Çin lider olur mu? Benim şöyle bir endişem var. Boğaziçi Üniversitesine bir hoca gelmişti. Dedi ki; şuanda Sovyetler Birliği savunma halinde dedi. Üç taraftan kuşatıldı. Çin eğer belli bir süre aynen Hitler i iktidara getiren Alman kompleksi gibi bu kadar önemli iktisadi atılımlar yaptığı halde dünya liderliğine geçemediğini görüp, askeri terörle Dünyaya liderlik hissine kapılırsa, Dünya için çok büyük bir tehlikedir. Benim kanaatim budur. Ben demokrasiye çok inanıyorum. Çin in başındaki dertlerden en büyüğü beklide ekonomik olmaktan çok demokrasiye geçmeye mecbur hisse- 167

4 derse kendini, bu ağır yapıyı nasıl dönüştürecek? Popüler kültür. Yani bugün Amerika eğer Dünyada lider bir durumdaysa popüler kültürün etkisini ihmal mi edeceğiz? Bugün Çin dışında Dünyada Çin romanı okuyan kaç kişi var? Acaba İngilizceyi, Fransızcayı, Almancayı kaç tane Çin romanı tercüme ediliyor. Özellikle popüler kültür dediğimiz, bir Çin şarkısı hatırlayan, söyleyen var mı? Benim gençliğimde bir Sayonora diye bir Japon şarkısı vardı. Yani popüler kültürde de eğer bir şey yapamazsanız sadece öyle tarihsel Konfüçyüs lerle vs. yapılan bu işleri idare etmek mümkün değil gibi görünüyor. Ben eğitimin son derece önemli olduğunu düşünüyorum. Bana göre gelişmekte olan herhangi bir ülke hala eğitimini belli ideolojik temellere dayandırmak istiyorsa, kesinlikle tuzaktan kurtulamaz. Bir ülkede eğitimin teknolojik atılım yapması için, bilimsel atılım yapması için, felsefede atılım yapması için, sanatta atılım yapması için evvela eğitimi ideolojiden kurtarması gerekir. O yasak bu günah dedikçe, insan serbest düşünmedikçe bu işin gelişmesi mümkün değil. Mesela Sayın Evren demişti ki, üniversiteye YÖK geldi hürriyet gitti. Gitsin labaratuar a çalışsın. Karışan mı var. Adamın sakalına, giyim kuşamına, yediğine içtiğine karışıyorsun. Adamda huzur mu var gitsin labaratuar da çalışsın. Sözü Sayın Yeldan a bırakıyorum. 168

5 GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE EKONOMİSİNİN YAPISAL DÖNÜŞÜM DİNAMİKLERİ Prof. Dr. A. Erinç YELDAN Yaşar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı 28 Kasım 2012, İSTANBUL 169

6 170

7 Değerli katılımcılar, sunumum hem yeni hem farklı olacak. Çok hızlı olarak bir iki noktaya değinmek istiyorum. Türkiye, yapılan sıralamalarda ekonomik rekabetçilikte ve eğitim rekabetçiliğinde çok parlak noktalarda değil. Eğitim rekabetinde göreli konumumuz Dünyada, ekonomideki konumumuzdan daha geri. Bunu önemli bir tespit olarak görüyorum. İlköğretimde, Lisede, Yüksek Öğretimde eğitim reformu yapıyoruz. Dolayısıyla Türkiye hem ekonomideki rekabet hem insan kaynakları bakımından iş yapma kolaylığı bakımından başta olacak ya da bölgesel olarak söz sahibi olacak. Bölgesel deyince sadece Arap ülkeleriyle karşılaştırmıyorum, merkezi Doğu Avrupa ve Avrupa Birliği ile de karşılaştırıyorum. Burada ciddi bir handikabımız var, keza ölçüleri ortada. Rekabetçiliğin dayandığı faktörler var. Bu faktörlerin önündeki engellerden sonra Türk firmaları ne durumda oraya bağlayacağım. Kalkınma Bankası araştırmasını, Merkez Bankasının sektör bilançoları ve TÜİK in yoğunlaşma çalışmaları var onları aldım ve bunları size sunacağım. 171

8 172

9 173

10 174

11 175

12 176

13 İktisadi Araştırmalar Vakfı: 50 Yılda Türkiye Ekonomisinin Dönüşümü: Özel Teşebbüs Dinamiği ÖZEL SEKTÖRÜN REKABET YETKİNLİĞİ VE GELECEK PERSPEKTİFİ Prof. Dr. Metin TOPRAK İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Rekabet Kurumu 2.Başkanı İstanbul Ticaret Üniversitesi, 28 Kasım 2012, İstanbul 177

14 Giriş 1. Özgürlüklerin Düzeyi ve Türkiye nin Performansı 2. Rekabet Düzeyinin Belirleyicileri ve Ülkelerin Yenilik Performansı 3. Mülkiyet Hakları ve Patent 4. Türkiye Ekonomisinin Sektörel Bazda Rekabetçilik ve Performans Düzeyi 5. Avrupa Birliği 2020 Vizyonu ve İnovasyon Performansı 6. Dünyada AR-GE Harcamaları ve Türkiye nin AR-GE Performansı 7. Ticarette, Tasarruflarda ve Yatırımlarda Küreselleşme Düzeyi Sonuç ve Değerlendirme Veri Kaynakları 178

15 Sayın Başkanım, Sevgili Hocalarım, Değerli Genç Meslektaşlarım, Değerli Konuklar, Giriş Türkiye ekonomisinin gücü, özel sektörün gücü rekabetçi niteliğinde yatar. Özel sektör, rekabette ne kadar yetkin olursa, gücü de o derece pekişmiş olur. Literatürde politik ve sivil özgürlüklerin ekonomiyi geliştirmede hazırlayıcı koşullar olduğu yönünde pek çok çalışma yapılmıştır. Politik ve sivil özgürlüklerin tamamlayıcısı olan diğer bir özgürlük alanı ise ekonomik özgürlüklerdir. Bir ülke politik, sivil ve ekonomik özgürlüklerde ne ölçüde yüksek skorlara sahipse, ekonomik performansı, hem birey başına refahta hem de ulusal düzeyde o denli yüksek olmaktadır. Rekabet düzeyini betimleyen faktörler, kurumlar, altyapı, makroekonomik ortam, sağlık ve temel eğitim, yükseköğretim ve mesleki eğitim, mal piyasası etkinliği, işgücü piyasası etkinliği, finansal piyasaların gelişmişlik düzeyi, teknolojik imkânlar, piyasa büyüklüğü, iş dünyasının gelişmişlik düzeyi ve yenilik olarak kategorize edilmektedir. Bu çalışmanın ilk kısmı uluslararası eğilimler ışığında Türkiye de politik, sivil ve ekonomik özgürlükler, şeffaflık, insani gelişme, iş yapma kolaylığı, eğitim rekabeti, mülkiyet hakları ile temel eğitimdeki bilimsel yetkinlik düzeyini incelemektedir. Türkiye nin içinde yer aldığı ülke grubu, faktör verimliliği ile yenilik ekonomisi grubundaki ülkeler arasındaki geçiş grubudur. Mülkiyet hakları, patent başvuruları ve alınan patentler, imalat sanayileri bakımından performans düzeyi bu çalışmada sırasıyla ele alınan konulardır. AB 2020 vizyonu, Türkiye ekonomisi bakımından ufuk açısı ve referans olması bakımından işlenen diğer bir konudur. Tasarruf ve yatırımların ulus- 179

16 lararası serüveni son kısımda analiz edilmekte ve Türkiye nin sahip olduğu görünüm değerlendirilmektedir. 1. Özgürlüklerin Düzeyi ve Türkiye nin Performansı a. Politik ve Sivil Özgürlükler Türkiye ekonomisinin genel olarak rekabet düzeyine bakmadan önce politik ve sivil özgürlüklerde nerede konuşlandığını resmetmek gerekiyor. Ekonomik gelişmişliğin politik ve sivil özgürlüklerle birlikte gittiği, hatta politik ve sivil özgürlükleri beslediği yönünde kayda değer bir literatür mevcuttur. Freedom House, Fraser Institute, Heritage Foundation, Transparency International, BM Kalkınma Programı, Dünya Ekonomi Forumu, Maastricht Üniversitesi IMD Okulu, Dünya Bankası, Dünya Mülkiyet Hakları Örgütü ve nihayet OECD gibi örgütlerin ölçümleri esas alındığında; Türkiye nin gelişmiş ülkeler liginin hep son sıralarında yer aldığı dikkat çekiyor. Politik ve sivil özgürlüklerde gelişmiş ülkeler tam özgür sınıfında yer alırken, Türkiye kısmen özgür kategorisindedir. Türkiye milli gelir büyüklüğü itibariyle sahip olduğu sıralamayla mukayese edilemeyecek kadar düşük bir performans göstermektedir. Türkiye son yıllarda politik ve sivil özgürlükler konusunda toplumun geneli bakımından önemli bir adım atmasına rağmen, son birkaç yılda darbe ve etnik vurgulu terör olaylarından ötürü adliye ve asayiş uygulamaları, Türkiye nin temel hak ve özgürlükler konusunda karnesinde iyileşme olmasına imkân vermemektedir. Uluslararası Şeffaflık kuruluşunun 2012 yılı raporuna göre Türkiye yolsuzluk algısı içinde 182 ülke arasında 61 inci sıradadır. Yoksulluğun hiç olmadığı durum 10 tam puan üzerinden ifade edilirse, Türkiye nin skoru 4,2 dir, yani 50 puanın da altındadır. b. Ekonomik Özgürlükler, Mülkiyet Hakları, Büyüme ve Eğitimde Rekabet Ekonomik özgürlükler bakımından Türkiye nin konumu politik ve sivil özgürlüklere oranla daha parlak değildir. Heritage ın 2012 yılı raporuna göre 184 ülke içinde Türkiye nin sırası 74 tür. 100 tam puan üzerinden aldığı puan 62,5 tir. İnsani gelişme bakımından Türkiye üst-orta gruptaki ülkeler arasındadır. Ne var ki, yine de insani gelişmişliği oldukça düşük bir ekonomidir. 180

17 İnsani gelişmişlik bakımından Türkiye 187 ülke içinde 92 nci sıradadır tam puan üzerinden Türkiye nin puanı 699 dur. İş yapma kolaylığı bakımından Türkiye 183 ülke içinde 71 inci sıradadır. Türkiye ekonomisinin büyüklük olarak ilk 20 ekonomi arasında yer aldığı ve Batı blokuyla uzun tarihi ekonomik ilişkileri dikkate alındığında, iş yapmadaki yapısal sorunları halen aşamaması üzerinde düşünülmesi gereken bir handikaptır. Türkiye, mülkiyet haklarının korunması bakımından da görece ciddi zaafiyet içindeki bir ekonomidir. Yasal ve politik çevre, fiziki mülkiyet hakları ile entelektüel mülkiyet haklarını birlikte ifade eden mülkiyet hakları endeksinin değeri 10 tam puan üzerinden Türkiye için 5,3 tür. Türkiye mülkiyet haklarının korunması bakımından 130 ülke arasında 65 inci sıradadır. İnsan kaynağı bakımından ciddi nitelik açığının bulunduğu diğer bir alan temel eğitimdeki kalite düşüklüğüdür. Türkiye PISA skorlarında OECD ülkeleri içinde en alt sırada yer almaktadır. Bütün bu göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye nin orta teknoloji tuzağı, orta nitelikli insan kaynağı tuzağı veya daha yaygın kullanımıyla orta gelir tuzağına yakalanmış bir ülke görünümünde olduğu söylenebilir. 181

18 Tablo 1.1. Ekonomik, Politik ve Sivil Özgürlükler Araştırma alanı En yüksek değer veya referans değer Türkiye nin derecesi/sırası Göreli pozisyon Freedom House (2012) Politik haklar ve sivil özgürlükler Tam özgür Kısmen özgür 205 ülke içinde Fraser Institute (2010) (10: en çok özgür, 1: en az özgür) Heritage Foundation (2012) (100: en çok özgür, 0: en az özgür) Ekonomik özgürlük 10 6,92 Ekonomik özgürlük ,5 Transparency International (2012) (10: yolsuzluk hiç yok, 1: yolsuzluk en fazla) Yolsuzluk algısı 10 4,2 BM Kalkınma Programı (2011) (1: en çok gelişmiş, 0: hiç gelişmemiş) Dünya Ekonomi Forumu (2012/2013) (7: en çok rekabetçi, 1: en az rekabetçi) Dünya Rekabet Yıllığı (2012) Institute for Management Development (100: en çok rekabetçi, 0=Rekabetçi değil Dünya Rekabet Yıllığı (2012) Institute for Management Development (100: en çok rekabetçi, 0=Rekabetçi değil İnsani gelişme 1 0,699 Küresel rekabet 7 4,45 Küresel rekabet (62,24) Eğitim rekabeti ,96 (2010: İzlanda 1 inci: 72,19) Dünya Bankası (Haziran 2011)* (1: iş yapma en kolay, 183: iş yapma en zor) İş yapma kolaylığı 1 71 Uluslararası Mülkiyet Hakları Endeksi (IPRI, 2012) (1: en az korunuyor, 10: en çok korunuyor) OECD (2010) (Programme for International Student Assessment) PISA (15 yıl 3 ay-16 yaş 2 ay arası) (OECD arasında değişiyor) Mülkiyet hakkı (Yasal ve politik çevre; fiziki mülkiyet hakları, entelektüel mülkiyet hakları) Sözel-Matematik-FKB Kore-S:539, M:546, FKB:538 Finlndy-S:536, M:541, FKB: OECD ortalaması: S:493, M:496, FKB:501 5,3 (Finlandiya 1 nci: 8,6) S.464, M:445, FKB: ülke içinde 75 inci 184 ülke içinde 74 üncü 182 ülke içinde 61 inci 187 ülke içinde 92 nci 144 ülke içinde 43 üncü 59 ülke içinde 48 inci 59 ülke içinde 51 inci 183 ülke içinde 71 inci 130 ülke içinde 65 inci 34 OECD üyesi içinde 32 nci (Meksika+Şili) 182

19 c. İş yapmanın Önündeki En Önemli Zorluklar Dünya Ekonomi Forumu (2012), ABD için iş yapmanın önünde en fazla engel oluşturan faktörleri şöyle tespit etmektedir: Vergi oranları (%14,8), yetersiz devlet bürokrasisi (%13,2), finans kaynağına erişim (%12,9), vergi düzenlemeleri (%10,9), enflasyon (%9,8), ulusal işgücünde zayıf iş etiği (%6,7), yetersiz eğitimli işgücü (%5,3), siyasi istikrarsızlık (%5,7), kısıtlayıcı işgücü düzenlemeleri (%5,4), yetersiz altyapı sunumu (%3,2), hükümet istikrarsızlığı/yozlaşma (%2,7), yozlaşma (%2,5), suç ve hırsızlık (%2,1), zayıf halk sağlığı (%2,0) ve yabancı para düzenlemeleri (%1,9). Türkiye de iş yapmanın önündeki en önemli engeller, cevaplayanlara göre şöyle sıralanmaktadır: Vergi oranları (%15,4), devlet bürokrasisindeki yetersizlikler (%14,0), vergi düzenlemeleri (%10,3), yetersiz eğitimli işgücü (%9,6), döviz rejimi (%8,7), Finansal kaynaklara erişim (%7,9), kısıtlayıcı işgücü düzenlemeleri (%7,8), yetersiz altyapı sunumu (%7,7), siyasi istikrarsızlık (%7,3), işgücü piyasasında zayıf iş etiği (%4,6), yozlaşma (%2,5), zayıf halk sağlığı (%1,5), hükümet istikrarsızlığı/yozlaşma (%1,3), enflasyon (%1,2) ve suç ve hırsızlık (%0,3). Türkiye de yetersiz iç tasarruflar, vergi bürokrasisi, yetersiz sayıdaki nitelikli işgücü ile maliyetli işgücü düzenlemeleri bu alanda temel darboğazlar olarak dikkat çekmektedir. 2. Rekabet Düzeyinin Belirleyicileri ve Ülkelerin Yenilik Performansı a. Rekabet Düzeyinin Belirleyicileri Dünya Ekonomi Forumu (WEF) rekabetçiliği belirleyen faktörleri oniki kategoride toplamaktadır. Buna göre kurumlar, altyapı, makroekonomik ortam, sağlık ve temel eğitim, yükseköğretim ve mesleki eğitim, mal piyasası etkinliği, işgücü piyasası etkinliği, finansal piyasaların gelişmişlik düzeyi, teknolojik imkânlar, piyasa büyüklüğü, iş dünyasının gelişmişlik düzeyi ve yenilik. Bu oniki faktör ve bileşenlerine bakıldığında, Türkiye nin konumunun büyük ölçüde makul olduğu ve geliştirilmeye açık alanların da netleştiği değerlendirmesi yapılabilir. Bu faktörler rekabetçiliğin seviyesi ve sürdürülmesi konusunda da belirleyicidir. Buna göre, sürdürülebilir rekabetçilik endeks çerçevesi başlıca beş 183

20 kategoride konsolide edilen faktörlere dayanmaktadır: insan sermayesi, piyasa koşulları, teknoloji ve yenilik, politik ortam ve belirleyici koşullar ile fiziksel ortam. Kurumlar kategorisinin altındaki faktörler: Mülkiyet hakları, entelektüel mülkiyetin korunması, kamu fonlarının çeşitliliği, siyasilere güven, düzenlenmemiş ödemeler ve rüşvet, yargı bağımsızlığı, devlet memurlarının kararlarında kayırmacılık, devlet harcamalarında israf, kamu regülasyon yükü, anlaşmazlıkların çözümünde yasal çerçevenin etkinliği, birbiriyle girift olan regülasyonlarda yasal çerçevenin etkinliği, devletin politika tespitlerinde şeffaflık, iş dünyasının daha iyi performans göstermesinde devlet hizmetleri, terörün iş dünyasına maliyeti, suç ve şiddetin iş dünyasına maliyeti, örgütlü suçlar, polise hizmetlerine güven, şirketlerin etik davranış düzeyi, kamu gözetimi ve raporlama standartlarının gücü, şirket kurullarının etkililiği, azlık şirket hissedarlarının korunması, yatırımcı korunmasının düzeyi. Altyapı kategorisinin altındaki faktörler: Bir bütün olarak altyapının kalitesi, karayollarının kalitesi, demiryolu altyapısının kalitesi, liman altyapısının kalitesi, ulaştırma altyapısının kalitesi, nüfus başına düşen havayolu yolcu kapasitesi, elektrik arzının kalitesi, mobil telefon aboneliğinde yaygınlık, sabit telefon hat mevcudu. Makroekonomik ortam kategorisinin altındaki faktörler: Milli gelirin oranı olarak devlet bütçesi, tasarruf oranı, enflasyon oranı, milli gelirin oranı olarak kamu borç oranı, ülkenin kredi reytingi. Sağlık ve ilköğretim kategorisinin altındaki faktörler: Vebanın iş dünyasına etkisi, veba yaygınlığı, verem yaygınlığı, AIDS yaygınlığı, yetişkin nüfusta AIDS yaygınlığı, erken çocuk ölüm oranı, yaşam beklentisi, ilköğretimin kalitesi, ilköğretime kayıt oranı. Yükseköğretim ve mesleki eğitim kategorisinin altındaki faktörler: lise eğitimine kayıt oranı, üniversiteye kayıt oranı, eğitim sisteminin kalitesi, matematik ve fen eğitiminin kalitesi, işletme okullarının kalitesi, okullarda internet erişimi, AR-GE eğitim hizmetlerine erişim, personel eğitim kapsamı. Mal piyasasının etkinliği kategorisinin altındaki faktörler: Yerel rekabetin yoğunluğu, piyasaya hâkimiyetin kapsamı, anti-tekel politikasının etkinliği, vergilemenin kapsamı ve etkisi, karlarda toplam vergi oranı, bir işyeri açmadaki prosedür sayısı, bir işyeri açmada harcanan gün sayısı, tarım poli- 184

21 tikasının maliyeti, dış ticaret engellerinin yaygınlığı, dış ticaret tarifelerinin oranı, yurtdışı yerleşiklerin mülkiyet yaygınlığı, doğrudan yabancı yatırımlara yönelik düzenlemelerin iş dünyasına etkisi, gümrük prosedürlerinin yükü, ithalatın milli gelire oranı, müşteri oryantasyon derecesi, satınalıcının gelişmişlik düzeyi (sofistikasyon). İşgücü piyasasının etkinliği kategorisinin altındaki faktörler: İşçi-işveren ilişkilerinde işbirliği, ücret belirlemede esneklik, işe alma ve işten çıkarma uygulamaları, gereksiz maliyetler ve haftalık ücretler, ödeme ve verimlilik, profesyonel yönetime dayanma, beyin göçü, erkeklerin oranı olarak kadınların işgücüne katılımı. Finansal piyasanın gelişmişlik düzeyi kategorisinin altındaki faktörler: Finansal hizmetlere erişim, finansal hizmetlerin maliyetini karşılayabilme düzeyi, yerel hisse senedi piyasası yoluyla finansman sağlama, ödünçlere erişim kolaylığı, girişim sermayesinin varlığı, bankaların sağlamlığı, menkul kıymetlere yönelik düzenlemeler, yasal haklar endeksi. Teknolojik imkânlar kategorisinin altındaki faktörler: Son teknolojilerin mevcudiyeti, firma düzeyinde teknoloji hazmetme düzeyi, doğrudan yabancı yatırımlar ve teknoloji transferi, bireysel internet kullanma düzeyi, genişbant internet aboneliği, kullanıcı başına uluslararası internet bant genişliği, mobil genişbant aboneliği. Piyasa büyüklüğü kategorisinin altındaki faktörler: yurtiçi piyasa büyüklüğü endeksi, yurtdışı piyasa büyüklüğü endeksi. İş dünyasının gelişmişlik düzeyi kategorisinin altındaki faktörler: Yerel sağlayıcı miktarı, yerel sağlayıcı kalitesi, küme gelişiminin durumu, rekabetçi avantajın doğası, değer zinciri genişliği, uluslararası dağıtımın kontrolü, üretim süreci gelişmişliği (sofistikasyon), pazarlamanın kapsamı, yetki devretme istekliliği. Yenilik kategorisinin altındaki faktörler: Yenilik kapasitesi, bilimsel araştırma kurumlarının kalitesi, şirketler kesiminin AR-GE harcaması, AR-GE de üniversite-endüstri işbirliği, devletin ileri teknoloji ürünlerini tedarik düzeyi, bilim adamlarının ve mühendislerin bulunurluğu, Patent İşbirliği Anlaşması çerçevesindeki patentler ve başvurular. Yukarıda sayılan faktörler ve bileşenleri açısından Türkiye nin en çok ge- 185

22 liştirmeye ihtiyaç duyduğu alanların, yenilik, teknolojik imkânlar, işgücü piyasasının etkinliği, yükseköğretim ve mesleki eğitim ile temel eğitim olduğu dikkat çekmektedir. b. Gelişme Düzeyini Betimleyen Fotoğraf: Faktör Yoğunluğu, Faktör verimliliği, Yenilik Dünya Ekonomi Forumunun bir çalışmasına göre, ülkelerin ekonomik kalkınmalarında üç farklı örüntü sözkonusudur: birincisi, üretim faktörlerinin belirleyici olduğu ekonomiler. İkincisi, etkinliğin belirleyici olduğu ekonomiler. Nihayet üçüncüsü, yeniliğin belirleyici olduğu ekonomiler. Bu üç ana kategori arasında geçiş aşamasındaki ekonomiler de sözkonusudur. Üretim faktörlerine dayalı olarak performans sergileyen ekonomi sayısı 38 olup, bunlar ağırlıklı olarak az gelişmiş veya gelişme aşamasının başında olan ülkelerdir. Üretim faktörlerine dayalı ekonomilerle etkinliğe dayalı ekonomiler arasında yer alan geçiş ekonomilerinin sayısı 17 dir. Bunlar birinci kategoriye göre üretim faktörlerinin bulunurluğundan, üretim faktörlerinin kullanıma geçişe doğru hareket eden ekonomilerdir. Etkinliğin belirleyici olduğu ikinci kategoride 33 ekonomi yer almaktadır. Bu ülkeler, gelişmekte olan ülkelerin orta üst sıralarında yer almaktadır. Etkinliğe dayalı ekonomilerle yeniliğe dayalı ekonomiler arasındaki geçiş ekonomileri bir yandan faktör verimliliğinin marjlarına yaklaşmış, diğer yandan yenilik ekonomisi denemelerini başlatmış ve az da olsa mesafe kat etmiş ekonomilerdir. Etkinlik ve yenilik arasındaki geçiş ekonomisi sayısı 21 dir. Türkiye etkinlik ve yenilik aşamalarının arasındaki geçiş ekonomilerinin içinde yer almaktadır. Yeniliğe dayalı ekonomileri betimleyen üçüncü aşamadaki ülke sayısı 35 tir. Gelişmiş ekonomilerin tamamı bu grupta yer almaktadır. Faktör verimliliği grubundaki ülkeler ile yenilik grubundaki ülkeler arasında yer alan geçiş ülkelerinin potansiyeli ile karşılaştırıldığında, Türkiye nin piyasa büyüklüğü bakımından görece daha avantajlı olduğu, ancak işgücü piyasasının etkinliği ve yükseköğretim ve mesleki eğitimin niteliği bakımından ise dezavantajlı durumda olduğu dikkat çekiyor. 186

23 187

24 3. Mülkiyet Hakları ve Patent a. Mülkiyet Hakları Mülkiyet hakları yasal, fiziksel ve entelektüel olarak üç kategoride toplanmaktadır. Mülkiyet hakları endeksi Türkiye de Çin, Brezilya, Meksika ve Tayland endekslerine yakın düzeyindedir. Endeks en yüksek değerine gelişmiş ülkelerde ulaşmaktadır. Türkiye 5,3 skoruyla parlak bir görünüm vermemektedir. Tablo 3.1. Ülkeler İtibariyle Mülkiyet Hakları Endeksi (2012) Ülke Endeks Ülke Endeks Finland 8,6 Saudi Arabia 6,6 Sweden 8,5 Israel 6,6 Switzerland 8,3 Spain 6,5 Singapore 8,3 Malaysia 6,4 Norway 8,3 Uruguay 6,2 New Zealand 8,2 Poland 6,2 Luxembourg 8,2 Korea South 6,2 Denmark 8,2 Italy 6,1 Netherlands 8,1 Greece 5,7 Canada 8,0 China 5,5 United Kingdom 7,9 India 5,4 Hong Kong 7,8 Brazil 5,4 Austria 7,8 Turkey 5,3 Australia 7,8 Thailand 5,2 Japan 7,7 Egypt 5,1 Germany 7,7 Mexico 5,0 Ireland 7,6 Indonesia 4,8 United States 7,5 Philippines 4,7 Belgium 7,5 Argentina 4,7 France 7,4 Russia 4,5 Taiwan 7,2 Kazakhstan 4,3 Iceland 7,2 Iran 4,3 Portugal 6,8 Pakistan 4,2 Chile 6,7 Ukraine 4,0 South Africa 6,6 Yemen 2,8 188

25 Yasal ve politik ortam yargı bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü, yolsuzluğun kontrolü ve siyasi istikrarı ifade etmektedir. Türkiye nin skoru 10 üzerinden 4,5 tir. Fiziki mülkiyet hakları fiziki mülkiyet haklarının korunması, mülkiyetin kayda alınması ve krediye erişimi kapsamaktadır. Türkiye nin puanı 6,2 dir. Entelektüel mülkiyet hakları entelektüel mülkiyet haklarının korunması, patent koruma ve telif korsanlığını kapsamaktadır. Tablo 3.2. Uluslararası Mülkiyet Hakları Endeksi (2012, WIPO) Dünya Sıralaması Kategori Puan (130 ülke içindeki sırası) Genel Puan 5,3 65 Yasal ve Politik Ortam 4,5 73 Yargı Bağımsızlığı 4,7 80 Hukukun Üstünlüğü 5,2 55 Yolsuzluğun Kontrolü 5,0 57 Siyasi İstikrar 3,0 108 Fiziki Mülkiyet Hakları 6,2 55 Fiziki Mülkiyet Haklarının Korunması 6,0 69 Mülkiyetin Kayda Alınması 8,8 38 Krediye (Ödünç) Erişim 3,9 64 Entelektüel Mülkiyet Hakları 5,2 59 Entelektüel Mülkiyet Haklarının Korunması 3,9 99 Patent Koruma 0,0 - Telif Korsanlığı 3,8 54 Mülkiyet hakları endeksi en yüksek ülkeler grubu Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Merkezi/Doğu Avrupa ve Merkezi Asya, Asya ve Okyanusya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika, Latin Amerika ve Karayipler ve nihayet Afrika olarak sıralanmaktadır. 189

26 Bölge Tablo 3.3. Bölgeler İtibariyle Mülkiyet hakları Endeksi (2012) Genel puan Dünya Sıralaması (7 bölge içinde) Yasal Dünya Sıralaması (7 bölge içinde) Fiziksel Dünya Sıralaması (7 bölge içinde) Entelektüel Dünya Sıralaması (7 bölge içinde) Kuzey Amerika 5,23 1 4,95 1 5,76 1 4,98 1 Batı Avrupa 5,19 2 4,91 2 5,73 2 4,92 2 Merkezi/Doğu Avrupa ve 4,78 3 4,64 3 5,47 3 4,22 6 Merkezi Asya Asya ve Okyanusya 4,77 4 4,42 5 5,44 4 4,44 3 Orta Doğu ve Kuzey Afrika 4,76 5 4,61 4 5,42 5 4,26 4 Latin Amerika ve Karayipler 4,57 6 4,23 7 5,23 6 4,25 5 Afrika 4,53 7 4,26 6 5,17 7 4,16 7 b. Patent Patent başvuruları ve patent alma bakımından, Türkiye dünya ortalamasının gerisinde bir konumdadır. Dünyada yıllık iki milyona yaklaşan patent başvurusu içinde Türkiye üç bin civarında bir dosyaya sahiptir. Türkiye nin payı ancak binde üçe yaklaşabilmektedir. Japonya nın yüzde 27, Çin in yüzde 17, ABD nin yüzde 15, G.Kore nin yüzde 12 civarındaki payına bakıldığında, nispi dezavantajlı konumun Türkiye için hayli manidar olduğu söylenebilir. Milyon kişi başına düşen patent başvurusu bakımından da Türkiye oldukça yetersiz bir performans sergilemektedir. 190

27 Tablo 3.4. Dünyada Patent Başvurusunda Gelişim (Bin adet) Toplam Patent Yerleşik Yerleşik Olanlar Başvurusu Olmayanlar ,7 651,1 270, ,7 675,0 272, ,0 712,5 282, ,7 714,9 294, ,4 705,4 309, ,5 687,7 309, ,2 601,0 287, ,6 635,7 307, ,3 649,2 294, ,8 637,0 305, ,8 694,4 353, ,1 707,9 381, ,6 736,2 419, ,6 755,7 451, ,8 791,4 477, ,5 874,8 502, ,9 896,0 560, ,0 888,9 552, ,6 924,8 558, ,0 966,9 602, ,3 1039,3 662, ,8 1074,3 718, ,4 1119,7 745, ,1 1152,0 763, ,0 1139,7 706, ,1 1228,7 750,4 Ülkeler itibariyle patent başvuruları ülkeler itibariyle, mükerrerlikleri önleme amacıyla gruplandırıldığında patent ailesi sınıflamasına göre 2008 yılı itibariyle 953 bin civarındadır yılında bütün ülkelerdeki başvurular ise brüt olarak bin adettir. Patent başvurularının ağırlıklı kısmı gelişmiş ülkelere aittir. Ancak, Çin bir istisna olarak büyük bir paya sahiptir. Buna göre, 2008 yılındaki patent başvurularının yüzde 26,5 i Japon- 191

28 ya ya, yüzde 16,9 u Çin e, yüzde 15,4 ü ABD ye, yüzde 11,7 si G.Kore ye, yüzde 5,9 u Almanya ya, yüzde 2,1 i Rusya ya, yüzde 1,7 si Fransa ya, 1,3 ü İngiltere ye ve yüzde 0,9 u Kanada ya aittir. Türkiye, 2008 yılında toplam 2732 patent başvurusuna sahiptir. Bunun dünyadaki ağırlığı ise yüzde 0,29 gibi oldukça düşük bir düzeydedir. Tablo 3.5. Menşe Ülke İtibariyle Patent (Aile) Sayısındaki Paylar Ülke Payı (%) Ülke Payı (%) Japan 26,52 Brazil 0,39 China 16,85 Israel 0,36 United States of America 15,39 Spain 0,31 Republic of Korea 11,69 Austria 0,24 Germany 5,87 Poland 0,23 Russian Federation 2,12 Belgium 0,21 France 1,72 Singapore 0,16 United Kingdom 1,34 Denmark 0,13 Canada 0,92 Norway 0,09 Switzerland 0,67 Ireland 0,08 Italy 0,60 Hungary 0,08 Sweden 0,58 Czech Republic 0,08 Netherlands 0,56 India 0,07 Finland 0,43 Ukraine 0,02 Australia 0,41 Romania 0,01 Others/unknown 11,87 Turkey 0,29 Ülkelerin patent sayılarının nüfuslarıyla karşılaştırılması, ülkenin genel olarak performansını vermesi bakımından daha kullanışlı bir araç sunmaktadır. Buna göre 2009 yılında milyon kişi başına patent başvuru adedi G.Kore de 2612, Japonya da 2315, ABD de 733, Almanya da 584, Yeni Zelanda da 360, Finlandiya da 338, K.Kore de 328, Danimarka da 275, Avusturya da 270, İngiltere de, 259 dur. Türkiye de ise milyon kişi başına patent başvuru adedi 36 olup, Ermenistan, Moldova, Slovakya ve Bulgaristan ile aynı düzeydedir. 192

29 Tablo 3.6. Milyon Kişi Başına Düşen Patent Başvurusu (2009) Rank Country Number Rank Country Number 1 Republic of Korea 2611,77 42 Malaysia 44,15 2 Japan 2315,14 43 Serbia 43,57 3 United States of America 732,60 44 Armenia 37,60 4 Germany 584,34 45 Republic of Moldova 37,58 5 New Zealand 360,30 46 Turkey 35,56 6 Finland 338,27 47 Slovakia 32,48 7 D.P.R. of Korea 328,24 48 Bulgaria 31,90 8 Denmark 274,85 49 Argentina 28,78 9 Austria 270,52 50 Lithuania 27,25 10 United Kingdom 258,65 51 China, Hong Kong SAR 21,27 11 Norway 258,04 52 Brazil 20,29 12 Sweden 235,09 53 Chile 20,23 13 France 218,46 54 Malta 19,36 14 Switzerland 217,46 55 South Africa 16,67 15 Ireland 203,64 56 Thailand 14,92 16 Iceland 200,94 57 Jordan 10,14 17 Israel 185,29 58 Sri Lanka 9,77 18 Belarus 184,39 59 Uruguay 8,97 19 Slovenia 182,87 60 Uzbekistan 8,57 20 Russian Federation 180,46 61 Mexico 7,34 21 China 172,07 62 India 6,29 22 Netherlands 155,77 63 Egypt 6,15 23 Singapore 150,37 64 Cyprus 5,50 24 Canada 150,18 65 Cuba 5,24 25 Italy 146,43 66 Viet Nam 4,55 26 Luxembourg 120,53 67 Morocco 4,27 27 Australia 113,61 68 Dominican Republic 3,06 28 Latvia 106,44 69 Colombia 2,80 29 Monaco 84,75 70 Paraguay 2,37 30 Spain 78,33 71 China, Macao SAR 1,88 31 Poland 75,99 72 Philippines 1,88 32 Hungary 75,53 73 Tajikistan 1,62 33 Czech Republic 75,23 74 Mauritius 1,57 34 Belgium 61,96 75 Peru 1,29 35 Greece 61,86 76 Kenya 1,22 36 Estonia 56,70 77 Yemen 0,94 37 Georgia 56,68 78 Guatemala 0,50 38 Croatia 56,44 79 Pakistan 0,45 39 Portugal 53,70 80 Ecuador 0,42 40 Ukraine 52,85 81 Bangladesh 0,37 41 Romania 49,07 82 Madagascar 0,05 193

30 Patent başvurularından sonuçlananlar bakımından ülkelerin performansları başvuru performansına göre bir miktar değişmektedir. Buna göre, 2009 yılında alınan patentlerden Japonya nın payı 24, ABD nin payı yüzde 21, Çin in payı yüzde 16, G.Kore nin payı yüzde 7, Avrupa Patent Ofisinin payı yüzde 6,5, Rusya nın payı yüzde 4,4, Kanada nın payı yüzde 2,4, İtalya nın payı yüzde 2,3 ve Almanya nın payı yüzde 1,8 dir yılında dünyada toplam patent başvurusu bin iken, patent verilen sayı 800 bin kadardır. Dolayısıyla başvuruların yüzde 40 dolayındaki kısmı patent alabilmiştir. Türkiye de 2009 yılında alınan patent sayısı 648 olup, dünyada alınan patent sayısı içindeki oranı yüzde 0,08 gibi oldukça düşük bir düzeydedir. Türkiye de yapılan patent başvurularının ancak yüzde i patent alma ile sonuçlanabilmektedir. 4.Türkiye Ekonomisinin Sektörel Bazda Rekabetçilik ve Performans Düzeyi Bu kısımda TÜİK in yoğunlaşma verileri, TCMB nin sektör bilançoları verisi ile Kalkınma Bankasının Türkiye İmalat Sanayiinin Analizi yayınındaki sonuçları değerlendirilmektedir. a. Yoğunlaşma Düzeyi Türkiye ekonomisinde, yoğunlaşmanın veya tekelleşmenin en fazla gözlendiği sektörler, etkinliğin ve katma değerin görece en düşük olduğu, rekabetin en yaygın gözlemlendiği sektörler ise etkinliğin ve katma değerin en yüksek düzeyde seyrettiği sektörlerden oluştuğu dikkat çekmektedir. Yoğunlaşma oranları, 2008 yılı Sanayi ve Hizmet İstatistikleri çalışmasının kapsamına giren girişimlerin faaliyet türü birimlerinin ciro değeri kullanılarak NACE Rev sınıflamasına göre 4 rakamlı (sınıflar) düzeyde hesaplanmıştır. Girişimin faaliyet gösterdiği her farklı ekonomik faaliyet sınıfı, faaliyet türü birimi olarak alınmıştır. Bu çalışmada temel alınan yoğunlaşma oranı (CR4), bir ekonomik sınıftaki en büyük 4 girişimin ciroları toplamının, o ekonomik sınıftaki toplam ciro değerine bölünmesiyle elde edilmiştir. Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri kapsamında girişimler 446 farklı sınıfta faaliyet göstermişlerdir. CR4 e göre 118 sınıfta çok yüksek, 65 sınıfta yüksek, 72 sınıfta orta, 191 sınıfta ise düşük derecede yoğunlaşma vardır. 194

Medya Paylaşım Toplantıları 15

Medya Paylaşım Toplantıları 15 Medya Paylaşım Toplantıları 15 Gündemdeki Konular Reklam Yatırımları - Metodoloji - 2013 Reklam Yatırımları ve Analizler Gündemdeki Konular Reklamcılar Derneği 30. Yılı Reklamcılar Derneği kuruluşundan

Detaylı

İhracat-İthalat

İhracat-İthalat 8463 8463: Metalleri veya sermetleri talaş kaldırmadan işlemeye mahsus diğer takım tezgâhları 8463.1: Çubuk, boru, profil, tel veya benzerlerini çekme makinaları 8463.2: Diş açma makinaları 8463.3: Tel

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası

Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası tepav Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Küreselleşme Rekabet Politikası ve kriz Slide 1 türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası Güven Sak Ankara, 26

Detaylı

MEKSİKA KOLOMBİYA. SEKTÖREL TİCARET HEYETİ Mart 2017

MEKSİKA KOLOMBİYA. SEKTÖREL TİCARET HEYETİ Mart 2017 MEKSİKA KOLOMBİYA SEKTÖREL TİCARET HEYETİ 12-18 Mart 2017 Neden Meksika? Dünyanın en büyük 15. Ekonomisi, 2050 yılına kadar en büyük 5 ekonomiden biri olması tahmin ediliyor 1. 127 milyon nüfusluk pazar

Detaylı

2013 Steinbeis Partner for innovation www.steinbeis.de. Technology.Transfer.Application.

2013 Steinbeis Partner for innovation www.steinbeis.de. Technology.Transfer.Application. 2013 Steinbeis Partner for innovation www.steinbeis.de Technology.Transfer.Application. Steinbeis Merkezi Haus der Wirtschaft Willi-Bleicher-Str. 19 70174 Stuttgart Almanya Haus der Wirtschaft, Stuttgart

Detaylı

tepav Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 2007 economic policy research foundation of turkey

tepav Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 2007 economic policy research foundation of turkey tepav economic policy research foundation of turkey Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 27 Etki analizi neden önemlidir? Slide 2 Türk kamuoyunda AB üyeliğine olan destek azalıyor 8

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

UN SEKTÖRÜ DIŞ PAZAR ARAŞTIRMASI

UN SEKTÖRÜ DIŞ PAZAR ARAŞTIRMASI UN SEKTÖRÜ DIŞ PAZAR ARAŞTIRMASI İTHALAT HARİTASI yılı verilerine göre 4.718.029.000$ büyüklüğü olan pazarın en büyük alıcısı Irak ve ardından Afganistandır. Son 5 yıllık verilere göre Pazar yılında az

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim EKONOMİK GELİŞMELER Ekim - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - EKİM 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi İçindekiler 1.... 2 1.1. Yapılan Ülkeler... 4 1.2. 'ın En Büyük Partneri: Irak... 5 1.3. Ürünleri... 6 2. İthalat... 8 2.1. İthalat Yapılan Ülkeler... 9 2.2. İthalat Ürünleri... 10 3. Genel Değerlendirme...

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2016

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2016 EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2016 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

KA-1 : Öğrenme Hareketliliği

KA-1 : Öğrenme Hareketliliği ERASMUS+ KA-1 : Öğrenme Hareketliliği Learning Mobility of Individuals Yükseköğretim Kurumları İçin Özlem YÜCEL Erasmus Uzmanı 21 Kasım 2013 - Fırat Üniversitesi, Elazığ ERASMUS+ KA1 : Learning mobility

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 NÜFUS... 2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK...

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EKİM 2016 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE KAMU ALIMLARININ YERLİ ÜRETİMİN VE YERLİ İSTEKLİNİN DESTEKLENMESİNDE ROLÜ

DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE KAMU ALIMLARININ YERLİ ÜRETİMİN VE YERLİ İSTEKLİNİN DESTEKLENMESİNDE ROLÜ DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE KAMU ALIMLARININ YERLİ ÜRETİMİN VE YERLİ İSTEKLİNİN DESTEKLENMESİNDE ROLÜ 17 Mayıs 2016 Yücel SÜZEN Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Kamu Alımları Koordinasyon

Detaylı

tepav Etki Analizi ve TEPAV ın gündemindeki yeri Güven Sak Ankara, 8 Nisan 2008 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Etki Analizi ve TEPAV ın gündemindeki yeri Güven Sak Ankara, 8 Nisan 2008 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Etki Analizi ve TEPAV'ın Gündemindeki Yeri Slide 1 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Etki Analizi ve TEPAV ın gündemindeki yeri Güven Sak Ankara, 8 Nisan 2008 Etki Analizi ve TEPAV'ın

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir

Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir Ozan Acar 14 Aralık 2012, Ankara Çerçeve 1) Türkiye nin orta gelir tuzağı ve sanayisizleşme

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 638 1. SEKTÖRÜN TANIMI Motorlu kara taşıtı, römork ve yarı-römork sektör ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları Bilecik İl Genel Meclis Salonu

BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları Bilecik İl Genel Meclis Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 24.04.2013 Bilecik İl Genel Meclis Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Erasmus Programı Genel Değerlendirme

Erasmus Programı Genel Değerlendirme Erasmus Programı Genel Değerlendirme İlyas Ülgür Erasmus Program Koordinatörü 6 Mayıs 2013 Ege Üniversitesi Türkiye de Erasmus Öğrenci Hareketliliği 18000 16000 17000 14000 12000 11998 10000 10095 8000

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2016 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI 2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 1982 den beri sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayiinin içinde bulunduğu duruma,

Detaylı

Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış

Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış Teks'l Sektörüne Genel Bakış Teks%l Sektörü Teks'l sektörü ülkemizin geleneksel sanayi kollarından olup sanayi ve ihracaaa başarı öyküsünün mihenk taşlarından

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM 214-223 BÖLGE PLANI SÜRECİ Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 3.5.213 Merinos AKKM Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları ve yeni kriz alanları

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ. Osman Birsen

İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ. Osman Birsen İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ Osman Birsen İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ Başkanõ 1 Ana Başlõklar 1 Hukuki ve genel altyapõ 2 Likidite ve getiri 3 Projeler 4 Uluslararasõ konum 2 -1- Hukuki ve Genel

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve 31 Cihazların Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve İmalatı Faruk SEKMEN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler B.y.s. Elektrikli Makine

Detaylı

Aylık Katılımlar 2 Reel Kesim Güven Endeksi 3

Aylık Katılımlar 2 Reel Kesim Güven Endeksi 3 İÇİNDEKİLER SAYFA NO Aylık Katılımlar 2 Reel Kesim Güven Endeksi 3 SORULAR Son üç aydaki üretim hacminiz 4 Gelecek üç aydaki üretim hacmi beklentiniz 4 Mevcut mamul mal stoklarınızın seviyesi 4 Son üç

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 25 Mayıs 2016 Ankara

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 25 Mayıs 2016 Ankara İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI 25 Mayıs 2016 Ankara Özet: Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası Dış ticaret hadlerindeki olumlu gelişmeler ve tüketici kredilerinin ılımlı seyri cari dengedeki iyileşmeyi

Detaylı

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014 NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 214 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 2016 1863 Robert Kolej 1912 Mühendislik Okulu (İnşaat, Elektrik ve Makine) 1971 Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora

Detaylı

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK Shaping Cotton s Future COTTON USA CONFERENCE TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK CEM NEGRİN TGSD BAŞKANI TÜRK EKONOMİSİ GÖSTERGELER 2012 2013 2014 TAHMİNLERİ EKONOMİK BÜYÜME % 2,1 4,0 4,0 MİLLİ GELİR MİLYAR

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI NİSAN, 2011 BÖLÜM 1: DOĞU MARMARA TR42 BÖLGESİ NE GENEL BAKIŞ BÖLÜM 2: ULUSAL GÖSTERGELER

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015) Hane Halkı İşgücü İstatistikleri 2014 te Türkiye de toplam işsizlik %10,1, tarım dışı işsizlik ise %12 olarak gerçekleşti. Genç nüfusta ise işsizlik

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı

Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Orta Gelir Tuzağı ve Bankacılık Sektörünün Bunu Aşmadaki Rolü Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Türkiye 1980 lerden beri orta gelir grubunda yer alıyor... Kişi Başına Milli Gelir Türkiye

Detaylı

Türk sanayisinin gelişimi üzerine bir değerlendirme

Türk sanayisinin gelişimi üzerine bir değerlendirme tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Türk sanayisinin gelişimi üzerine bir değerlendirme Ussal Şahbaz 23 Şubat 2011 Antalya Sanayi Sektörü Üzerine Bir Değerlendirme Slide 2 Çerçeve Geçmişten

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

ESCMID ve Türkiye İlişkileri

ESCMID ve Türkiye İlişkileri ESCMID ve Türkiye İlişkileri Dr. Murat Akova ESCMID Genel Sekreteri Merhaba İsviçre 300 Üyelerin Ülkelere Dağılımı 250 200 150 100 83 50 0 UK IT DE US NL ES CH GR FR TR BE SE DK PT RO HR Toplam 93

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI EKİM 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI EKİM 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI HAZİRAN 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI HAZİRAN 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI TEMMUZ 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI TEMMUZ 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim EKONOMİK GELİŞMELER Ekim - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANAT KARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR EKİM 2011 ĠÇĠNDEKĠLER... 1 GAYRĠ SAFĠ YURTĠÇĠ HASILA (GSYH)... 2 ĠSTĠHDAM - ĠġSĠZLĠK VE ĠġGÜCÜ

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER KASIM 2016 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 30 Kasım 2016 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI PERFORMANS RAPORU

EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI PERFORMANS RAPORU Nisan 2016 EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI PERFORMANS RAPORU Ludens İleri Finansal Hizmetler ve Danışmanlık Ltd. Şti. EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI 2016 NİSAN AYI İTİBARİYLE PERFORMANS RAPORU İçindekiler SUNUŞ 2

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ekim 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ekim 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR EKİM 2013 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama)

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama) Forum İstanbul: Kritik Eşik: Açılım ve Dönüşüm Zamanı Mehmet Büyükekşi - TİM Başkanı 28 Nisan 2015 1 Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık)

Detaylı