DEREBUCAK İLÇE RAPORU

Transkript

1 DEREBUCAK İLÇE RAPORU 2014

2 ÖNSÖZ Mevlana Kalkınma Ajansı, TR52 (Konya, Karaman) Düzey 2 Bölgesi için bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, bölgesel gelişmenin sürdürülebilirliğini sağlamak ve bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak amacına yönelik olarak faaliyet göstermektedir. Bu amaçlara ulaşmak için kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek istemektedir. Bölgesel gelişmeye yönelik olarak icra edilecek bütün faaliyetlerin temeli ise bölgenin bütün detayları ile iyi tanınmasından geçmektedir. Bu nedenle, bölgenin kaynak ve olanaklarının doğru şekilde tespit edilmesi, mevcut sahip olunan değerlerin rekabet edebilirlik açısından yeniden yorumlanması ve bölgesel kalkınmayı sürdürülebilir şekilde sağlanmasına yönelik olarak faaliyetlerin birbiri ile ilişkili olarak icra edilmesi gerekmektedir. Bu amaca yönelik ilk olarak MEVKA, Bölgenin Mevcut Durum çalışması ve bölge planını hazırlamıştır. Bu işlem yapılırken bölgeyi oluşturan ilçelere yönelik olarak GZFT Analizi çalışması gerçekleştirilmiş ve her ilçe için bir İlçe Raporu hazırlanmıştır. Diğer yandan MEVKA, Konya-Karaman (TR52) Bölgesi 2023 Vizyonu Temel Çerçevesinin Belirlenmesi İçin Teknik Destek Alınması İşi için ihaleye çıkmış ve bu kapsamda gerçekleştirilecek faaliyetler ile MEVKA tarafından yürütülen Bölge ye ilişkin stratejik plan ve vizyon çalışmalarının kapsamlı ve derinlikli olmasının sağlanması amaçlanmıştır. İhale kapsamı faaliyetlerin icrasına yönelik olarak Yüklenici tarafından ilçelerde İlçe Odak Grup Toplantıları düzenlenmiş, GZFT Analizleri yapılmış ve ilçelere yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmalar ve planlar incelenmiştir. Bütün çalışmaların, bilgilerin özgün bir yöntemle Rekabetçilik ekseninde yeniden yorumlanması temelinde birleştirilerek 2023 Vizyon Stratejisinin Belirlenmesi amacına hizmet etmesi sağlanmıştır. Elinizde yer alan doküman, 2023 Vizyon Stratejilerinin belirlenmesine esas oluşturan 2011 yılında hazırlanan İlçe Raporu dur. İlçenin mevcut durumunu göstermekte ve ilçe potansiyellerin kullanımına yönelik olarak altyapı oluşturmaktadır. En son 2011 yılında Konya-Karaman (TR52) Bölgesi 2023 Vizyonu Temel Çerçevesinin Belirlenmesi İçin Teknik Destek Alınması İşi kapsamında hazırlanan ilçe raporlarına ilişkin veriler 2014 yılında ağırlıklı olarak 2013 yılı sonu itibariyle, TÜİK verileri kullanılarak güncellenmiştir. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 1

3 1. DOĞAL YAPI 1.1.COĞRAFİ ÖZELLİKLER Konya ili Derebucak ilçesi, Kuzey enlemi ile Doğu boylamı arasında yer almaktadır. İl merkezine uzaklığı 140 km dir. İlçenin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği metredir. İlçenin, kuzeyinde Beyşehir, güneyinde Antalya ilinin İbradı, Akseki ve Manavgat ilçeleri, batısında Isparta ilinin Sütçüler ilçesi ve doğusunda Seydişehir ilçesi bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 498,2 km² dir. Derebucak, Batı Toroslar ın Gembos Polye Havzası içerisinde ve Akdeniz iklimi ile İç Anadolu iklimi arasında geçiş alanı içerisinde yer alan küçük bir ilçedir. Dağlık bir saha olan ilçe, orojenik hareketlerle şekillenmiştir. Özellikle doğusunda Reze ve orta kesimde Akdağ önemli yükseltilerini oluşturur. İlçenin ana yer şekillerini dağlık, platoluk ve ovalık sahalar oluşturmaktadır. İlçede bulunan Derebucak Barajı Depolama hacmi 11,7 hm 3 olmakla birlikte asıl amacı, güneyindeki düdenler vasıtasıyla Akdeniz Havzası na boşalan Gembos Havzası nın sularını Gembos Derivasyon Kanalı ile Beyşehir Gölü ne aktarmak için regülatör görevi yapmaktır. İlçe Alan Kullanım Dağılımı Tablosu Alan Adı Derebucak Alan Kullanım Türü Konya Alan Kullanım Türü Türkiye Alan Kullanım Türü (Ha) (%) (Ha) (%) (Ha) (%) Konya (%) Derebucak Alan Kullanım/ 30. Göller TR52 Havzası (%) (İle düşen) Arazi (%) Türkiye (%) Tarım Arazisi 2.791,5 5, ,60 55, ,8 31,00 0,12 0,11 0,68 0,01 Çayır-Mera 0,0 0, ,70 18, ,3 18,65 0,00 0,00 0,00 0,00 Orman ,0 83, ,00 13, ,0 27,30 7,70 5,93 8,52 0,19 Diğer 5.452,0 10, ,65 13, ,9 23,04 1,03 0,78 1,52 0,03 Toplam , , , ,22 1,00 3,60 0,06 * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009), DSİ Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 2

4 Derebucak ilçesi toplam kullanım alanı ,5 ha olup, Konya kullanım alanının %1,22 sini oluşturmaktadır. İlçe kullanım alanının %83,45 gibi büyük bir alanı ormanlarla kaplıdır. İlçe, Konya nın batı sınırındaki son yerleşim birimi olup, dağlık ve ormanlık bir alanda konumlanmıştır. İlçenin orman alanı, Konya orman alanının %7,7 sini ve Göller Havzası orman alanının ise %8,52 sini oluşturmaktadır. İlçe engebeli bir coğrafik yapıya sahip olduğundan, tarım arazileri için ayrılan alan sadece %5,60 oranındadır. İlçede sayı ve türü bakımından araştırma gerektiren çok sayıda bitki ve canlı bulunmaktadır. Bu nedenle ilçenin ekolojik envanterinin çıkarılması gerekmektedir 1.2.DOĞAL KAYNAKLAR İlçede Bulunan Doğal Kaynaklar 1. Enerji Kaynakları Potansiyel Mevcut Çalışma 1.1. Güneş Var-Yüksek Yok 1.2. Su Gücü Koca Dere Derebucak Barajı 1.3. Kömür Yok Yok 1.4. Doğalgaz Yok Yok Çamınbaşı Rüzgar Enerjisi Santrali 1.5. Rüzgar Var ve Kulukoyak Rüzgar Enerjisi Santrali bulunmaktadır Biyokütle Var-Zayıf Yok 1.7. Petrol Yok Yok 1.8. Jeotermal Enerji Yok Yok 2. Biyolojik çeşitlilik 2.1. Ormanlar hektar orman alanına sahiptir. (Kızılçam, Karaçam, Selvi, Çam, Ladin, Ardıç Ağaçları bulunmaktadır.) 2.2. Çayır ve Mera Sulak Alanlar Derebucak Barajı, Koca Dere, Seki Deresi, Karakaşık Göleti, Gencek Göleti Orman Ürünleri, Hayvan Otlatma ve Dinlenme Sulama 2.4. Flora Fauna Milli Park, Tabiat Parkı ve Diğer Hassas Alanlar Yok Yok 3. Toprak 3.1. Toprak İlçede en yaygın toprak türü, kırmızı kahverengi Akdeniz topraklarıdır. İlçenin toprak yapısı Tarım genel olarak kumlu ve kireçlidir. 4. Su Kaynakları 4.1. Barajlar Derebucak Barajı Sulama 4.2. Yeraltı Su Kaynakları Yok Yok 4.3. Akarsular Koca Dere, Seki Deresi Sulama 4.4. Göller ve Göletler Karakaşık Göleti, Gencek Göleti Sulama 5. Mineral Kaynaklar 5.1. Sanayi Madenleri Ovilin, Mermer, Kalker Ovilin Kırma Eleme Tesisi, Kalker Ocağı bulunmaktadır 5.2. Metalik Madenler Alüminyum, Krom Krom Ocağı 5.3. Enerji Madenleri (Bakınız 1. Enerji Kaynakları) 5.4. Kıymetli Taşlar (Madenler) Yok Yok 5.5. Diğer Mineraller Yok Yok 5.6. Maden Kanununa Tabi Olan Doğal Malzemeler Taş Taş Ocağı *MTA 2009, Konya Tarım İl Müdürlüğü 2010, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Veri Tabanı Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 3

5 2. DEMOGRAFİK YAPI 2.1. NÜFUS Derebucak ilçesi nüfusu 2013 yılı itibariyle olup, Konya nüfusunun %0,36 sını oluşturmaktadır. İlçe nüfusu yıllar içerisinde azalma göstermektedir. İlçe Nüfus Durumu Derebucak İlçe Nüfusu İlçe İlçe YILLAR İlçe Merkez Köy Nüfusu Nüfus Nüfus Konya Toplam Nüfus İlçe Nüfusu/ Konya Nüfusu (%) Nüfus Oranları TR52 Bölge Nüfusu İlçe Nüfusu/ TR52 Nüfusu (%) , , , , , ,44 *TÜİK ( 2013 ADNKS) İlçe nüfusunun yıllar içinde azaldığı görülmektedir. Ağırlıklı olarak yaşlı nüfusun hızla artarken genç nüfusun azaldığı görülmektedir. İlçede Bulunan Nüfusun Yaş Aralıklarına Göre Dağılımı YILLAR Derebucak İlçe Nüfusu Yaşa Göre (%) Konya İl Nüfusu Yaşa Göre (%) TR52 Bölge Nüfusu Yaşa Göre (%) Üstü Üstü Üstü ,27 65,85 13, ,75 66,08 14, ,79 65,48 15, *TÜİK ( 2013 ADNKS) İlçenin yaş grubundaki çalışan nüfusu %65,48 oranında olup, bu oran Konya ve Türkiye oranları ile aynı seviyededir. Ancak ilçedeki 65 yaş üstü grubun oranı (%15,73) Konya ve Türkiye oranlarından oldukça yüksek iken, 0-14 yaş grubu oranı (%18,79) da düşüktür. İlçede 65 yaş üstü grubu oranının yüksek olmasının nedeni, genç nüfusunun eğitim, iş gibi nedenlerle Konya il merkezlerine gitmesi ve ayrıca ilçenin doğası itibariyle emeklilerin yaşam alanı olarak Derebucak ı tercih etmeleridir. Zira son yıllarda ilçe emekliler şehri olarak dikkati çekmektedir. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 4

6 3. EKONOMİK YAPI 3.1. TARIM İlçede tarım ve hayvancılık yapılmaktadır. İlçe dağlık bir coğrafik konuma sahip olduğundan, koyun keçi yetiştiriciliği ve arıcılık gibi hayvancılık faaliyetlerine uygun olup arazi kullanım oranları istenilen düzeyde olmamaktadır. Derebucak İşlenen Arazi Kullanım Durum Tablosu İşlenen Arazi Türü Derebucak İşlenen Arazi Konya İşlenen Arazi (da) (%) (da) (%) Derebucak İşlenen Arazi/ Konya İşlenen Arazi (%) TR52 İşlenen Arazi (%) Tarla arazisi , ,19 0,12 0,14 Nadas , ,84 0,003 0,003 Sebze , ,93 0,006 0,011 Meyve, içecek ve , ,03 baharat 0,05 0,1 Süs bitkileri ,80 0,01 0,00 0,00 Toplam , , ,08 0,098 Derebucak ta ha işlenen arazi bulunmakta olup, bu alan Konya işlenen arazisinin sadece %0,08 ini oluşturmaktadır. İlçedeki toplam işlene arazinin %39,8 i nadasa, %58,6 si tarla arazilerine ve %1,36 si bağcılık faaliyetlerine ayrılmış durumdadır. İlçede sebze yetiştiriciliği yapılmazken, meyve üretim alanı (%0,5) yok denilecek kadar azdır. Derebucak Arazi Sulama Durum Tablosu Sulama Durumu Derebucak Sulama Durumu Konya Sulama Durumu Türkiye Sulama Durumu Konya Arazi (%) Derebucak Arazi/ TR Göller Arazi Havzası (İle (%) düşen) Arazi (%) Türkiye Arazi (%) (Ha) (%) (Ha) (%) (Ha) (%) Sulu Arazi 357,2 12, ,0 23, ,0 22,31 0,07 0,05 0,55 0,01 Kuru Arazi 2.434,3 87, ,5 76, ,8 77,69 0,14 0,13 0,70 0,01 Toplam 2.791, , , ,12 0,11 0,68 0,01 * Konya Tarım il Müdürlüğü (2010), DSİ, TÜİK (2009) **İlçe 30 Nolu Göller Havzasında bulunmaktadır. İlçede %87,2 oranında kuru arazi, %12,8 oranında ise sulu arazi bulunmaktadır. İlçedeki kuru araziler Konya kuru arazilerinin %0,14 ünü, Göller Havzası kuru arazilerinin ise %0,70 ini oluşturmaktadır. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 5

7 3.1.1.Bitkisel Üretim Derebucak tarım arazileri çoğunlukla kuru arazi niteliğinde olduğundan, ilçede çoğunlukla tahıl üretimi yapılmaktadır. Toplam işlenen arazinin %78 inde buğday üretimi yapılmakta olup, ilçenin buğday verimi Konya ve Türkiye ortalama buğday verimlerinden yüksektir. İlçede işlenen arazinin %2,04 ünde arpa üretilmektedir. Buğday ve arpa dışında ise nohut üretimi yapılmaktadır. İlçedeki tarıma elverişli Gembos Ovası nın sulamaya açılması ile çeşitli ürünlerin yetiştirilmesi mümkün olacaktır. Özellikle, son yıllarda sulamanın ovada başlatılması DSİ tarafından iyi organize edilerek, üniversite, Sivil Toplum Kuruluşları, Tarıma dayalı sanayi kuruluşları kapsamında iyi bir ürün planlaması ve işletmeciliği yapılabilir ve özellikle Antalya ve diğer yerlere olan göç önlenebilir ve Göller havzası tarımda alternatif cazibe alanlarından birisini oluşturabilir. Derebucak İşlenen Tarla Arazisi Durum Tablosu Derebucak Tarla Toplam Arazisi Ekim Ekim Alanı Dekar Ürün Ekim Alanı Verim Türü Miktarı Da % Kg/Da (Ton) Da % Durum Buğdayı , Buğday (Diğer) , Arpa Fiğ 370 2, , Mısır 600 3, KONYA Dekar Verim Kg/Da Toplam Ürün Miktarı (Ton) , , , , , Diğer , ,00 12, Toplam , TÜİK 2013 İlçede kavun ekimi ön planda olup toplam ürün miktarı 25 tondur. İşlenen Sebze Arazisi Durum Tablosu Derebucak Sebze Arazisi Ekim Türü Kavun Ekim Alanı Dekar Verim Kg/Da Toplam Ürün Miktarı (Ton) Ekim Alanı Da % Da % KONYA Dekar Verim Kg/Da Toplam Ürün Miktarı (Ton) , Toplam TÜİK 2013 Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 6

8 İlçedeki 252 dekarlık meyve alanının %59,5 ünde çilek yetiştirilmektedir. İlçede %32,5 oranında kiraz, %7,93 oranında ise elma yetiştiriciliği yapılmaktadır. Yıllar itibari ile kıyaslama yapıldığında çilek üretiminde azalma yaşanmaktadır. Derebucak İşlenen Meyve-Bağ Arazisi Durum Tablosu Derebucak Meyve-Bağ Arazisi Ekim Türü Ekim Alanı Ağaç başı Kg/ağaç Toplam Ürün Miktarı (Ton) Ekim Alanı KONYA Ağaç başı verim Kg/ağaç Toplam Ürün Miktarı (Ton) Da % Da % Elma 20 7,93 19, , Kiraz 82 32, , Ceviz , Meyve (çilek) , , Toplam , TÜİK Hayvansal Üretim Derebucak Çayır-Mera ve Orman Durum Tablosu Derebucak Konya Türkiye Derebucak/ (Ha) (%) (Ha) (%) (Ha) (%) Konya (%) TR52 (%) 30. Göller Havzası (İle düşen) (%) Türkiye Arazi (%) Çayır-Mera 0 0, ,7 58, ,3 40,59 0,00 0,00 0,00 0,00 Orman ,0 41, ,0 59,41 7,70 5,93 8,52 0,19 * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009) Derebucak ilçesinde çayır-mera arazisi bulunmamaktadır. İlçede ha ormanlık arazi bulunmaktadır. Konya ili ormanlık arazisinin %7,70 ini Derebucak ilçesi ormanlık arazisi oluşturmaktadır. Göller havzasının ise %8,52 sini oluşturmaktadır. İlçedeki yaylalar hayvancılık için vasıflı alanlar olmamasının yanı sıra buraya Antalya tarafından gelenler bulunmaktadır. Bölgede büyükbaş hayvancılık yapılması halinde Gembos Ovası nın yem bitkileri ekimine tahsis edilmesi gerekecektir. İlçenin içinde yer aldığı bölge küçükbaş hayvancılığı için müsait bir bölgedir. Bu sebeple daha önceki yıllarda ilçenin küçükbaş hayvan kıl keçisi varlığı civarına ulaşmıştır. Hâlihazırda civarında büyükbaş civarında da ağırlıklı keçi olmak üzere küçükbaş hayvan vardır. Küçükbaşın civarı ise yaylalarda yer almaktadır. Küçükbaş hayvan sayısının düşmesinin en önemli sebebi ormanlarda keçi otlatılmasına müsaade edilmemesi olmuştur. Büyükbaş hayvancılık için bölge çok uygun görünmemektedir. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 7

9 Derebucak ilçesinde 2010 yılı itibariyle adet büyükbaş hayvan bulunmakta olup, bunun %56,5 ini saf kültür, %27 sini kültür melezi ve %16 sını yerli ırk oluşturmaktadır. Derebucak Büyükbaş Hayvan Sayıları Durum Tablosu Derebucak Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı TR52 Hayvan Sayısı Hayvan Cinsi Sığır (Saf Kültür) Sığır (Kültür Melezi) Sığır (Yerli) Manda TOPLAM Derebucak ilçesinde bulunan büyükbaş hayvan sayısı, Konya ili büyükbaş hayvan sayısının %0,82 sini oluşturmaktadır. İlçede bulunan saf kültür ırkının, Konya ili saf kültür ırkına oranı %0,36 iken, kültür melezinin oranı %0,18 ve yerli ırkın oranı %0,28 dir. İlçedeki büyükbaş hayvan sayısının TR52 büyükbaş hayvan sayısına oranı ise %0,67 olup, ırkların oransal dağılımı; saf kültür ırkı %0,24, kültür melezi %0,16 ve yerli ırk %0,27 şeklindedir. Büyükbaş Hayvancılık Genel Durum Karşılaştırması Hayvan Cinsi Derebucak Büyükbaş Hayvan Sayısı / Konya (%) TR52 (%) Sığır (Saf Kültür) 0,21 0,22 0,36 0,20 0,20 0,24 Sığır (Kültür Melezi) 0,21 0,19 0,18 0,19 0,18 0,16 Sığır (Yerli) 0,40 0,29 0,28 0,39 0,29 0,27 Manda TOPLAM 0,82 0,60 0,82 0,78 0,67 0,67 Derebucak ilçesinde toplam 2132 da alanda yem bitkileri yetiştiriciliği yapılmakta olup, bu alanın %70,3 ünde fiğ, %0,56 inde yonca ve %28,14 ünde ise silajlık mısır yetiştirilmektedir. İlçede fiğ için ayrılan ekim alanı, Konya ilinde ve Türkiye de ayrılan alandan daha fazladır. Derebucak Yem Bitkileri Durum Tablosu Derebucak KONYA Yem Bitkisi Arazisi Ekim Türü Ekim Alanı Ekim Alanı Da % Da % Yonca 12 0, Silajlık Mısır , Fiğ , korunga 20 0, ,1 Diğer ,7 Toplam Yem Bitkisi Alanı , Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 8

10 Derebucak ilçesinde yem bitkileri için ayrılan alan, Konya ili toplam yem bitkisi alanının %0,38 sini, TR52 bölgesi yem bitkileri alanının %0,29 unukaplamaktadır. Derebucak Yem Bitkileri Genel Durum Karşılaştırması Yem Bitkisi Arazisi Ekim Derebucak / Türü Konya (%) TR52 (%) Yonca 0,6 0,005 Silajlık Mısır 0,28 0,23 Fiğ 1,17 0,79 korunga 0,11 0,08 Toplam Yem Bitkisi Alanı 0,38 0,29 Derebucak ilçesinde 2013 yılı itibariyle toplam koyun sayısı 2260 adet, keçi sayısı ise adettir. Toplam koyun sayısının hepsi yerli ırktır. Toplam keçi sayısının hepsi kıl keçisinden oluşmaktadır. Derebucak Küçükbaş Hayvan Sayıları Durum Tablosu Derebucak Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı TR52 Hayvan Sayısı Hayvan Cinsi Koyun (Yerli) Koyun (Merinos) Toplam Koyun Kıl Keçisi Tiftik Keçisi Toplam Keçi Derebucak ilçesinde toplam koyun sayısı, Konya ili koyun sayısının %0,14 ünü oluştururken, yerli ırkın oranı ise %0,14 tür. Merinos ırkı bulunmamaktadır. İlçedeki keçi sayısının, Konya ilindeki toplam keçi sayısına oranı yıllar itibariyle azalış göstermektedir. Derebucak Küçükbaş Hayvancılık Genel Durum Karşılaştırması Derebucak Küçükbaş Hayvan Sayısı / Hayvan Cinsi Konya (%) TR52 (%) Koyun (Yerli) 0,12 0,14 0,14 0,11 0,12 0,13 Koyun (Merinos) Toplam Koyun 0,12 0,14 0,14 0,11 0,12 0,13 Kıl Keçisi 6,98 5,75 5,67 4,28 3,70 3,56 Tiftik Keçisi Toplam Keçi 6,98 5,75 5,67 4,28 3,70 3,56 Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 9

11 Derebucak ilçesinde broiler tavuk hiç bulunmazken toplam adet yumurtacı tavuk bulunmakta olup, yıllar içinde hayvan sayısında düşüş yaşanmaktadır. Derebucak Kanatlı Hayvan Sayıları Durum Tablosu Hayvan Derebucak Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı TR52 Hayvan Sayısı Cinsi Tavuk (Yumurtacı) Toplam Tavuk Derebucak ilçesinde bulunan yumurtacı tavuklar, Konya toplam yumurtacı tavuklarının %0,03 ünü oluşturmaktadır. Derebucak Kanatlı Hayvancılık Genel Durum Karşılaştırması Derebucak Kanatlı Hayvan Sayısı / Hayvan Cinsi Konya (%) TR52 (%) Tavuk (Yumurtacı) 0,04 0,04 0,037 0,04 0,039 0,033 Toplam Yumurta 0,04 0,04 0,037 0,04 0,039 0,033 Derebucak ilçesinde bulunan köylerden 2012 yılı itibari ile 7 adet köy arıcılık yapmaktadır. İlçede tane yeni usul kovan bulunmaktadır. Bal üretimi ise kg dır. Derebucak Arıcılık Durum Tablosu Hayvan Cinsi Derebucak Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı TR52 Hayvan Sayısı Yeni Usul Kovan Bal Üretimi (ton) 11,9 12,5 13, ,84 911,06 928, , , ,24 Arıcılık Yapan Köy Sayısı Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 10

12 Derebucak ilçesinde yeni usul kovan sayısı, Konya ili yeni usul kovan sayısının %2,5 sini oluşturmaktadır. İlçedeki bal üretimi, Konya ilindeki bal üretiminin %1,54 unu karşılamaktadır. Derebucak Arıcılık Genel Durum Karşılaştırması Hayvan Cinsi Yeni Usul Kovan Derebucak Kovan Sayısı / Konya (%) TR52 (%) ,18 2,28 2,5 1,06 1,37 1,45 Bal Üretimi (kg) Arıcılık Yapan Köy Sayısı 1,38 1,44 1,54 0,61 0,79 0,9 2,05 2,25-1,64 1,73 - Süt üretimi ise 2013 yılı itibariyle 2.255,3 tondur. Toplam süt üretiminin 2.001,5 tonu büyükbaş hayvandan, 36,0 tonu koyundan ve 217,8 tonu keçiden sağlanmaktadır. Derebucak Hayvancılık - Süt Üretim Miktarları Durum Tablosu Konya Süt Üretim Derebucak Süt Üretim Miktarı Hayvan Cinsi Miktarı (Ton) TR52 Süt Üretim Miktarı Süt (Büyükbaş)/Ton 1615, , , , , ,36 Süt (Koyun)/Ton 63,982 92,106 98, , , ,6 Süt (Keçi)/Ton 493,92 510, , , , ,11 Toplam Süt (Ton) 2173, , , , , ,1 Derebucak ilçesinde büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı olmasına rağmen et üretimi bulunmamaktadır. Süt üretimi ise 2010 yılı itibariyle 2.255,3 tondur. Toplam süt üretiminin 2.001,5 tonu büyükbaş hayvandan, 36,0 tonu koyundan ve 217,8 tonu keçiden sağlanmaktadır. Derebucak Hayvancılık - Süt Üretim Miktarları Durumu Karşılaştırması Derebucak Süt Üretim Miktarı/ Hayvan Cinsi Konya (%) TR52 (%) Süt (Büyükbaş) 0,24 0,3 0,35 0,22 0,28 0,32 Süt (Koyun) 0,09 0,11 0,11 0,08 0,1 0,1 Süt (Keçi) 7,82 6,48 5,95 4,37 4,01 3,49 Toplam Süt 0,29 0,34 0,38 0,27 0,31 0,35 Derebucak ilçesi toplam süt üretimi Konya ili süt üretiminin % 0,35 ini oluşturmaktadır. Süt üretiminin %0,26 lık kısmı büyükbaş hayvandan, %0,10 luk kısmı koyundan ve % 5,95 lik kısmı keçiden sağlanmaktadır. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 11

13 3.2. SANAYİ MADENCİLİK Derebucak ilçesinde Diğer madencilik ve taş ocakçılığı faaliyet başlığında 4 adet faaliyet gerçekleştirilmektedir. Derebucak Maden Sanayi Durum Tablosu NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Maden Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) B MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI 08 Diğer madencilik ve taş ocakçılığı Kg Süsleme ve yapı taşları ile kireç taşı, alçı taşı, tebeşir ve kayağantaşı (arduvaz-kayraktaşı) ,02* 2,57* ocakçılığı (Mermer ve Traverten) Kimyasal ve gübreleme amaçlı mineral madenciliği (Olivin - Kırılmış) ,73 20,73 * Kapasite, farklı ölçülerde de hesaplanmakta olduğundan oranlar buna göre değerlendirilmelidir. *Ulusal Ekonomik Faaliyet Sınıflaması, Kaynak: TOBB Mayıs 2011 Verileri İMALAT SANAYİ Tarıma Dayalı İmalat Sanayi İlçede girdisini direk olarak ilçeden alan ya da ilçe dışından alan herhangi bir tarımsal sanayi tesisi bulunmamaktadır Tarıma Bağlı İmalat Sanayi Derebucak ilçesinde tarıma girdi sağlayan tarıma bağlı sanayii kollarından herhangi birine yönelik üretim faaliyeti bulunmamaktadır Diğer İmalat Sanayi Derebucak ilçesinde diğer imalat sanayi başlığında bir potansiyele sahip değildir. Derebucak Diğer İmalat Sanayi Durum Tablosu NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Diğer İmalat Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) C İMALAT 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı Kg Taş ve mermerin kesilmesi, şekil verilmesi ve bitirilmesi * 1,76 1,75 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) Adet Silah ve mühimmat (cephane) imalatı ,02** 0,02** 31 Mobilya imalatı Adet Mutfak mobilyalarının imalatı 240 0,87 0, Diğer mobilyaların imalatı 420 0,11** 0,10** * İstihdam madencilik tablosunda belirtilmiştir ** Kapasite, farklı ölçülerde de hesaplanmakta olduğundan oranlar buna göre değerlendirilmelidir. *Ulusal Ekonomik Faaliyet Sınıflaması, Kaynak: TOBB Mayıs 2011 Verileri Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 12

14 3.3.HİZMETLER EĞİTİM Derebucak İlçesi, temel eğitim açısından %92.74 lik bir okuryazar oranına sahiptir. Okuma yazma bilmeyenlerin oranı %8,35 lık dilimi oluşturmaktadır. Okuma yazma bilmeyenlerin oranı Türkiye, Konya ve TR52 bölge ortalamasının üzerindedir. İlçe Okur Yazar Durumu Derebucak Konya TR52 Kişi Sayıları Kişi % Kişi % Kişi % Okuma Yazma Bilmeyen 594 8, , ,85 Okuma Yazma Bilen Fakat Bir Okul Bitirmeyen , , ,03 İlkokul Mezunu , , ,03 *TÜİK 2013 İlköğretim Mezunu , , ,63 Ortaokul veya Dengi Okul Mezunu 299 4, , ,40 Lise veya Dengi Okul Mezunu 683 9, , ,53 Yüksek Okul veya Fakülte Mezunu 292 4, , ,29 Yüksek Lisans Mezunu 11 0, , ,62 Doktora Mezunu 1 0, , ,22 Derebucak ilçesinde 6 ilköğretim, 1 ortaöğretim okulu bulunmaktadır. İlçede ilköğretimde 58, ortaöğretim ise 7 öğretmenle eğitim faaliyeti devam etmektedir. Derebucak ilçesinde öğretmen başına düşen ortalama öğrenci sayısı ilköğretimde 13,1 dir. Orta öğretimde ise bu ortalama 11,3 dir. Bu veriler ışığında Derebucak ilçesi öğretmen başına düşen öğrenci sayısı bakımından ülke, Konya ve bölge standartlarından oldukça iyi bir konumdadır fakat görünüşte iyi olan eğitim tablosu tam anlamı ile gerçeği yansıtmamaktadır. Eğitim kalitesini belirleyen eğitimci mobilizasyonu da İlçenin sosyal ve ekonomik imkânlarının yetersiz olması nedeniyle yüksek bir seyir izlemektedir. Bu durum gösteriyor ki, ilçede eğitim kalitesini artırmak için fiziki şartların iyileştirilmesi ve öğretmen başına düşen öğrenci sayısının optimal seviyede olması kadar eğitimci mobilizesinin de azaltılması gerekmektedir. Derebucak İlçesi Eğitim Genel Durumu Kurumlar Kurum Öğrenci Derslik Öğretmen Öğretmen Başına Düşen Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Öğrenci Sayısı İlköğretim ,1 Ortaöğretim ,3 * Konya MEM 2013 Yılı Eğitim Verileri Genç nüfusun az olmasından dolayı Derebucak ilçesinde yıllar içinde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı azalmaktadır. Bu sebeple yıllar içinde okullar kapanmaktadır. Derebucak ilçesi Öğrenci Sayısı Karşılaştırma Tablosu İlköğretim Ortaöğretim Kurumlar Öğretmen Başına Düşen Öğretmen Başına Düşen Öğrenci Sayısı Öğrenci Sayısı Öğrenci Sayısı Öğrenci Sayısı İlçe , ,3 Konya TR Türkiye * Konya MEM 2013 Yılı Eğitim Verileri Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 13

15 Derebucak ilçesinde mesleki orta öğretim ve yaygın eğitim süreci 1 adet Kız Teknik ve Meslek Lisesi ve 1 adet Çıraklık ve Yaygın eğitim Merkezi ile devam etmektedir. Derebucak ilçesinde Öne çıkan ekonomik sektörlerden tarım ve hayvancılık alanında yetişmiş insan kaynağı oluşturmaya yönelik yaygın eğitim programlarının oluşturulması yerinde bir uygulama olacaktır. Milli Eğitime Bağlı Bulunan Kurumlar ve Sayıları Kurum Sayısı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Merkezi 1 Kız Teknik ve Meslek Lisesi 1 * Konya MEM 2010 Yılı Eğitim Verileri Derebucak İlçesinde herhangi bir yükseköğretim kurumu bulunmamaktadır TURİZM İlçe doğal güzellikleri, vadileri ve mağaraları ile eko turizm potansiyeli taşımaktadır. Derebucak Turizm Envanteri Tablosu Varlık Adı Varlık Türü Varlık Yeri Sit Alanları Mağaralar (I. ve II. Derece Tarihi Ve Doğal Sit Alanı) Tarihi ve Doğal Sit Derebucak Havalı(Havala) Açık Hava Tapınağı (I. Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Derebucak İncirli(Beşiktaş) Örenyeri (I. Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Derebucak Doğal Mağara (II.Derece Doğal Sit Alanı) Doğal Sit Derebucak Tarihi Yapılar Pınarbaşı Köyü Merkez Camii Cami Derebucak Merkez Camii Cami Derebucak Hanönü Mevkii Hanları Han Derebucak Tol Hanı Han Derebucak Tabiat Alanları Beşkardeş Çam Doğal Varlık Derebucak Topurdum Yaylası Yayla Derebucak Tarihi Şahsiyetler Yöresel Değerler Baklava Desenli Kilim Halk Kültürü Derebucak Halk Mimarisi Ahır Halk Kültürü Derebucak İdrisli Aşireti Kilimi Halk Kültürü Derebucak Derebucak Mağaraları Tanıtımı ve Yayla Şenlikleri Festival Derebucak * Türkiye Bilimler Akademisi Veri Tabanı, Vakıflar Genel Müdürlüğü Veri Tabanı, Türk Tarih Kurumu Veri Tabanı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Veri Tabanı Sit Alanları Mağaralar (I. ve II. Derece Tarihi ve Doğal Sit Alanı) Balatini Mağarası, Körükini Mağarası, Suluin Mağarası, Göynem (Pınarbaşı Mağarası), Düden Deliği (Bıçakçı Mağarası) Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 14

16 3.3.3.TİCARET Derebucak ilçesinde; Beyşehir Ticaret Odası na kayıtlı olarak faaliyet gösteren 14 üye bulunmaktadır. Bu üyelerin Nace Kodlarına göre dağılımına bakıldığı zaman Perakende Ticaret (8) ve Toptan Ticaret (3) faaliyetlerinde yoğunlaşma görülmektedir. Derebucak Ticaret Durum Tablosu NACE KODU NACE FAALİYETİ DEREBUCAK B MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI 1 08 Diğer madencilik ve taş ocakçılığı 1 C İMALAT 1 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 1 G TOPTAN VE PERAKENDE TİCARET; MOTORLU KARA TAŞITLARININ VE MOTOSİKLETLERİN ONARIMI Toptan ticaret (Motorlu kara taşıtları ve motosikletler hariç) 3 47 Perakende ticaret (Motorlu kara taşıtları ve motosikletler hariç) 8 P EĞİTİM 1 85 Eğitim 1 TOPLAM 14 Kaynak: Beyşehir Ticaret Odası 2011 Ayrıca, Derebucak ilçesinde 1 adet esnaf ve sanatkârlar odası bulunmakta, bu odaya kayıtlı toplam 155 adet esnaf ilçede faaliyet göstermektedir. ODA İSMİ KAYITLI AKTİF ÜYE SAYISI Derebucak Esnaf ve Sanatkârlar Odası 155 TOPLAM 155 Kaynak: Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği DİĞER İlçenin ulaştırma altyapısı tamamen karayoluna dayanmaktadır. İlçeyi Konya ya bağlayan iki yol olup birisi Isparta-Konya karayolu üzerinden, diğeri ise Konya-Manavgat karayolu üzerindendir. Isparta ya 147 km, Antalya ya 167 km uzaklıkta olan ilçenin Konya şehir merkezine uzaklığı 140 km dir. En yakın havalimanına uzaklığı ise 154 km dir. İlçeye bağlı (4) adet belde ve (4) adet köy bulunmaktadır. İlçe Merkezi ve beldeler ile köylerin tamamında kapalı devre içme suyu şebekesi mevcuttur. Merkez ve belde belediyelerinin kanalizasyon çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmış olup; (1) köyde kanalizasyon bulunmamaktadır. İlçede (30) yataklı Entegre İlçe Hastanesi, (5) Sağlık Evi bulunmaktadır. İlçe Sağlık Kuruluşlarında toplam (2) Doktor, (2) Aile Hekimi, (1) Diş Doktoru, (35) yardımcı sağlık personeli ve (3) diğer personel görev yapmaktadır. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 15

17 GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER 1.DOĞAL YAPI Ormanlık alanların geniş olması 2.DEMOGRAFİK YAPI İlçede el sanatları nitelikli işgücü potansiyelinin olması 3.EKONOMİK YAPI 3.1.TARIM Toprak kalitesinin düşüklüğü, engebeli yapı nedeniyle erozyonun olması İlçenin göç vermesi İlçe halkında güven, cesaret ve eğitim eksikliği Tarımsal üretim potansiyelinin olması Tarımsal üretimin bilinçli yapılmaması ve Gembos Ovası nın optimal şekilde girdilerin yüksek olması değerlendirilmesi Arazi yapısının eğimli, taşlık ve dağlık Baraj ve derivasyon tünelinin olması sebebiyle tarım alanlarının azlığı, yapımının tamamlanması ve sulu Çoraklaşma tarım arazilerinin küçük ve parçalı olması tarıma geçilmesi İlçede kırsal işgücü potansiyelinin Tarımsal eğitim ve yayım hizmetleri ile olması işbirliği konusunda yetersizliklerin olması İlçede mantar potansiyelinin olması Küçükbaş hayvancılığa uygun bir bölge olması Hayvan varlığı ve gezinme alanlarındaki daralma 3.2.SANAYİ İlçede sanayi tesislerinin olmaması Arıcılık için gerekli potansiyelin mevcut olması Toprak kaynaklarının kabiliyetlerine uygun kullanılmaması Gembos Ovasının sulama sonrası çoraklaşma tehlikesi Genç ve nitelikli işgücünün kırsal alanlardan göçü, üretken faktörlerin kaybı ve nüfusun yaşlanması Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 16

18 3.3.HİZMETLER GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER Avcılık ve av tüfeği üretim sektörünün bölge içindeki kooperatiflerin desteğini alabilmesi Ulaşım, haberleşme ve elektrik altyapısının önemli ölçüde tamamlanmış olması Turizm bölgelerine yakın olması Turizme açılacak mağaranın varlığı Yayla ve av turizmi imkanlarının varlığı İlçede hastanenin bulunması Rüzgâr enerjisi potansiyelinin olması Okuma-yazma oranının çok yüksek olmaması Sağlık kuruluşlarında personelin yeterli sayıda olamaması Konya-Antalya karayolunun Gembos ovasından geçmesi ve Konya-Antalya demiryolu projesinin ilçeden geme ihtimali Eko turizm potansiyeli Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 17

19 TR52 Bölgesi 2023 Vizyon Stratejileri Derebucak İlçe Faaliyetleri Sonuç Notları 1. İlçenin gelir kaynağı tarımdır. Bu nedenle ilçede tarım alanlarının en üst düzeyde kullanılmasına yönelik, arazi toplulaştırması, toprak analizi, sulanabilir alanların arttırılması, nisbi karlılığı yüksek ürünlerin yetiştirilmesinin sağlanması, iyi tarım uygulamaları ile basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, tarımda örgütlü hareket edilmesi ve kullanılmayan tarım alanlarının ekilmeye başlanmasına yönelik faaliyetler desteklenmelidir. 2. Gembos Ovası ilçenin önemli tarım alanlarını barındırmaktadır. Sulama imkanı olmayan bu alanlara tahıl ekilmektedir. Ancak 2011 yılında sulamaya açılacak bu alanın iyi değerlendirilmesi ilçe geleceği açısından önem arz etmektedir. Burada Konya Tarım İl Müdürlüğü, Selçuk Üniversitesi, bölge insanları ve özel sektör temsilcilerinden oluşan bir heyet kurulmalı ve bu ovanın nasıl değerlendirileceği üzerinde çalışma yapılmalıdır. Zira bu ova Derebucak tarımı ve geçim kaynaklarının maksimize edilmesi açısından en önemli fırsattır. Gembos Ovası nda nitelikli bir tarım yapmak mümkün görünmektedir. Gembos Ovası nın tamamının sulanacak olmasına ilave olarak tek elden organize olarak bir üretim ve pazarlamanın yapılması halinde özellikle Antalya pazarına sürdürülebilir bir ürün satışı mümkün görünmektedir. 3. Küçükbaş hayvancılık desteklenmeli, hayvancılığın bilinçli yapılmasına yönelik projeler geliştirilmelidir. 4. Derebucak doğal güzellikleri ile bir eko-turizm bölgesi özelliği taşımaktadır. Özellikle Beyşehir ve Alanya üzerinden sahil turizmi ile entegre edilmesine yönelik projeler desteklenmelidir. Derebucak İlçe Raporu, 2014 Sayfa 18