INVESTİGATİON OF PHASE TRANSFORMATION İN AN Fe- Mn-Cr

Transkript

1 11-14 Eylül 2002.SDÜ, İsparta TR YMF_P83 INVESTİGATİON OF PHASE TRANSFORMATION İN AN Fe- Mn-Cr Ş. OCAK, S. AKTÜRK, H. AKTAŞ Department of Physics, Kırıkkale University, 71450, Yahşihan, Kınkkale-TURKEY In this study, morphologic, magnetic and thermal properties of Fe-12Mn-0.5Cr alloy, in which martensite and bainite phase transformations are observed, have been investigated using various physical characterisation methods. In Fe-12Mn-0.5Cr alloy, the transformation of austenite phase to martensite and bainite formation were captured using scanning electron microscopy (SEM). Mössbauer Spectroscopy was used to determine volume fraction of both martensite and bainite formed in austenite phase. As a result, unlike austenite, which has a paramagnetic behaviour, bainite and martensite phases showed ferromagnetic. Some thermal properties and bainite or martensite start temperature of the sample have been determined by using diffrential scanning calorimeter (DSC). DSC results show that during the trasformation from austenite to martensite or bainite crystallographic phase an exothermic heat flow and on the other hand from bainite or martensite to austenite an endothermic heat flow was observed. Key Words: Fe-Mn-Cr alloys, austenite, martensite, bainite 407

2 11-14 Eylül 2002,SDÜ, İsparta YMF_P84 IŞINLAMANIN CdS İNCE FİLME VE CdS/CdTe GÜNEŞ PİLİNE ETKİSİ E. BACAKSIZ 1. V. NOVRUZOV 1, M. ALTUNBAŞ 1, E. YANMAZ 1, K. ÖZTÜRK 1, M. TOMAKİN 2, A.İ. KOBYA 1 'Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Fizik Bölümü, Trabzon 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Fizik Bölümü, Rize Kalınlığı yaklaşık olarak 2 um olan CdS ince filmler, cam ve SnO 2 /Cam altlıklar üzerinde, kısmen kapalı hacim vakum buharlaştırma yöntemi kullanılarak üretildi. CdS ince filmler, büyüme esnasında beyaz ışığın (1) karanlık(ışık uygulanmamış), (2) 50 mw/cm 2, (3) 100 mw/cm 2 ve (4) 150 mw/cm 2 farklı şiddetlerine maruz bırakıldı. Bu filmlerin yapısal özellikleri X-ışını Kırınımı (XRD), elektriksel özellikleri özdirenç yöntemi ve optik geçirgenlik spektrumlan da "Lamda 2 Perkin Elmer Spektometresi" kullanılarak incelendi. Filmlerin, hekzagonal yapıda, altlık yüzeyine dik doğrultuda, c-ekseni yönünde büyüdüğü görüldü. Işınlanma şiddetinin artması ile, (002) yansıma düzleminin pik şiddetinin ve optik geçirgenlik spektrumu şiddetinin arttığı ve bunun yanında filmlerin özdirenç değerlerinin azaldığı gözlendi. Yansıma düzleminin pik şiddetinin ve optik geçirgenlik spektrum şiddetinin artması, ışınlamanın etkisi ile Cd ve S atomlarının altlık üzerindeki hareketliliğinin artması ve filmin kimyasal oluşum reaksiyonunun hızlanmasının bir sonucu olduğu düşünülmektedir. Özdirenç değerindeki azalma ise, ışınlanma şiddetine bağlı olarak, CdS ince filmlerin hekzagonal kristal yapısının tek yönde büyümesi sonucu tanelerarası potansiyel engelinin azalması ve iletkenliğin iyileşmesinin bir sonucudur. CdS/CdTe güneş pilleri, (1) karanlık (2) 150 mw/cm 2 ışınlanma şiddeti maruz bırakılarak büyütülen CdS ince filmler üzerine CdTe polikristal tozu buharlaştınlarak elde edildi. Karanlıkta üretilen CdS film üzerinde elde edilen güneş pili veriminin (T ) % 1,8 olurken, 150 mw/cm 2 ışınlanma şiddeti altında büyütülen film üzerinde üretilen pilin verimi (T ) % 7,3 oldu. Pilin verimindeki bu iyileşme, ışınlama etkisiyle, seri dirençlerin küçülmesi ve optik geçirgenlik spektrum şiddetinin artmasının bir sonucudur. 408

3 11-14 Eylül 2002,SDÜ, Ispana YMF_P85 ZnO İLAVESİNİN YBCO SÜPERİLETKENİNİN MAGNETİK DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİ A. ÖZTÜRK 1. U. KÖLEMEN 1, F. İNANIR 2, S. ÇELEBİ 1 'Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü, 61080, Trabzon "Karadeniz Teknik Üniversitesi, Rize Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü, Rize Geleneksel katıhal tepkime yöntemi ile hazırlanan YBCO süperiletken malzemesi üzerine ZnO ilavesinin etkilerini AÇ alınganlık ölçümleri ile araştırıldı. YBCO numunelerin AÇ alınganlıklarını sıcaklığın ve AÇ magnetik alan genliğinin fonksiyonu olarak ölçtük. Süperiletkenlik geçiş sıcaklığı ve kritik akım yoğunluğu, numunelerin içerdiği Zn miktarına bağlı olmaktadır. Taneler arası kritik akım yoğunluğu, %1 ZnO ilaveli numunede diğer numunelerle karşılaştırıldığında önemli ölçüde artmıştır. Deneysel sonuçlar Bean kritik hal modeli çerçevesinde yorumlandı, tanelerin etkin hacim kesri tahmin edildi ve kritik akım yoğunluğunun sıcaklık bağımlılığı, deneysel matris(zayıf bağlantı) alınganlığının hesaplanan verilere en iyi uyumundan belirlendi. 409

4 11-14 Eylül SDÜ. İsparta YMF_P86 KİMYASAL DEPOLAMA YÖNTEMİ İLE DEPOLANAN ZnS/CdS KUANTUM KUYULARINDAKİ TAVLAMA ETKİLERİ VE EKSİTON SOĞURMASI H.METİN*. R. ESEN 4 *Mersin Üniversitesi, Fizik Bölümü, İÇEL +Çukurova Üniversitesi, Fizik Bölümü.ADANA Kimyasal depolama yöntemiyle elde edilen, enerji aralıkları belirlenen ZnS ve CdS ince filmleri üstüste büyütülerek ZnS/CdS'den oluşan kuantum kuyuları elde edildi. 25 C de oluşturulan ZnS filmi üzerine 60 C'de CdS eklenerek dokuz tabaka oluşturuldu. 100 C'den 600 C'ye kadar azot ortamında tavlandı.yüksek sıcaklıklarda tavlanan yapı difüzyonla kuantum engellerinin birbirine karıştığı gözlendi. ZnS ve CdS filmler kuantum kuyusu olarak birleştirildiğinde herbir filmin kendi öz yapısından kaynaklanan soğurma yanında, bant kenarından önce kuantum kuyusuna bağlı eksiton soğurma özellikleri gözlendi 410

5 11-14 Eylül 2002, SDÜ, Isparta YMF_P87 KİMYASAL DEPOLAMA YÖNTEMİ İLE ELDE EDİLEN ZnS İNCE FİLMLERİN ÖZELLİKLERİ C. GÜMÜŞ Fizik Bölümü, Çukurova Üniversitesi ADANA ZnS ince filmleri kimyasal depolama yöntemi ile düşük sıcaklıkta(27 C) ultrasonik olarak temizlenmiş 76mm x 26mm boyutlarındaki cam alttabanlar üzerinde elde edildi. Çözeltide çinko kaynağı olarak çinko sülfat(znso4), kükürt kaynağı olarak tiyoasetamit(ta), çinko ile kompleks oluşturmak için trietanolamin (TEA), tampon çözeltisi olarak amonyak / amonyum klorür (NH3/NH4C1) (ph=10.7) ve saf su(h 2 O) kullanıldı. Reaksiyon kontrolü tampon çözeltinin ph sı ve TEA nın Zn ile kompleks oluşturması ile sağlandı. Böylece film oluşum hızı kontrol edildi. Kimyasal depolama yöntemi ile elde edilen ZnS ince filmlerin spektrofotometre ile oda sıcaklığında optik geçirgenlik(%t) değerleri bulundu. T-A eğrisinden yararlanılarak ZnS ince filmlerin kalınhk(t) ve soğurma değerleri(a) hesaplandı ve bu değerlerden ZnS ince filmlerin optik yasak enerji aralıklan(e g ) bulundu. ZnS ince filmlerin X-ışını analizleri yapılarak hangi yapıda büyüdükleri belirlendi. Filmlerin elektriksel özdirenç(p) değerleri hesaplandı. 411

6 11-14 Eylül 2002.SDÜ, İsparta YMF_P88 LİYOTROPİK NEMATİK SIVI KRİSTAL FAZLARININ ELEKTRİKSEL İLETKENLİĞİ VE SCHLİEREN TEKSTURLERİ HAKKINDAKİ BAZI YAYINLARIN KARŞILAŞTIRILMASINDAN ÇIKAN İLGİNÇ SONUÇLAR K. KANTARLI Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Bornova-İzmir e-posta: Bir literatür çalışmasını kapsayan bu bildiride, liyotropik nematik sıvı kristal fazlarına ait elektriksel iletkenlik ve schlieren tekstürleri hakkında literatürde yer alan bazı deneysel bulgular karşılaştırılmışım Yapılan karşılaştırmalar, farklı amfifil malzemelerin oluşturduğu aynı tip iki liyotropik nematik mezofazın elektriksel iletkenliğinin ve tekstür mikroskopilerinin, karakteristik bir benzerliğin çok ötesinde, yüzde yüz aynı özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. İki mezofaz aynı tipte olsa bile(örneğin nematik kalamitik), bunların dayandığı amfifilik malzemeler farklı olduğundan, karşılaştırmadan çıkan ilginç sonucun bilimsel bir gerçek olup olamayacağı tartışılmıştır. 412