ÜNİTE 3 Sağlıklı Hastane Ortamı

Transkript

1 ÜNİTE 3 Sağlıklı Hastane Ortamı Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Güvenli hastane ortamının özelliklerini, Güvenli hastane ortamının sürdürülmesi için alınacak önlemler ve ilgili hemşirelik işlevlerini, Medikal aseptik teknikle el yıkama yöntemini açıklayabileceksiniz. İçindekiler Giriş Hastane Güvenli Ortam Güvenli Hastane Ortamı, Bu Ortamı Sürdürmek İçin Alınacak Önlemler ve İlgili Hemşirelik İşlevleri Özet Değerlendirme Soruları Sözlük Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar Öneriler Çalıştığınız ortamı değerlendirerek almanız gereken güvenlik önlemlerini tasarlayınız. Mesleki eğitiminizde okumuş olduğunuz mikrobiyoloji ve asepsi ile ilgili ders notlarını/kitaplarınızı gözden geçiriniz. Çalıştığınız ortamda, çalışanlarca ellerin uygun yöntemle ve gereken sıklıkla yıkanıp yıkanmadığını izleyip, yapabileceklerinizi düşününüz. Ünite sonundaki soruları lütfen yardımsız cevaplandırmaya çalışınız.eğer cevaplayamıyorsanız üniteyi tekrar çalışınız.

2 1. GİRİŞ Sağlık bakımı hizmetleri tedavi edici ve koruyucu olarak iki ana grup içinde toplanabilir. Gelişmiş sağlık bakım hizmetleri, sağlığın geliştirilmesi, sürdürülmesi, hastalıklardan/yararlanmalardan korunma, hastalıkların/yaralanmaların tanı, tedavi ve rehabilitasyonunu içerir. Sağlık ocakları, sağlık merkezleri, dispanserler, hastaneler sağlık bakım hizmeti veren kuruluşların başlıcalarıdır. 2. HASTANE Hastaneler hasta ve yaralılara tedavi edici hizmetler sunar. Kırsal alanlardaki yataklı, az kapasiteli hastanelerin yatak kapasiteleri büyük şehirlerde birkaç bine kadar ulaşabilmektedir. Genel hastaneler tam teşekküllü olup dahiliye, cerrahi, kadın doğum, çocuk, onkoloji, psikiyatri gibi alanlarda hizmet verirler. Psikiyatri, çocuk gibi ihtisaslaşmış alanlarda hizmet veren hastaneler de mevcuttur. Hastaneler tedavi edici hizmetlerinin yanı sıra ayrıca sağlıkla ilgili araştırma, eğitim, danışma gibi önemli hizmetleri de yürütebilirler. Günümüzde sağlık alanındaki gelişmeler, sağlık hizmetlerinin maliyetini yükseltmekte ve hastane organizasyonlarının daha esnek bir karakter almasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle özellikle gelişmiş ülkelerde olası vakalarda hasta bakımı hastane dışına/hastanın kendi ortamına doğru kaydırılmaktadır. İleriye dönük olarak ele alındığında gelecekteki hastanelerin; sağlıkla ilgili uygulamaların ve toplum eğitiminin gerçekleştirildiği, yeniliklerin tanıtıldığı, araştırmaların yapıldığı, bünyesinde sağlıkla bağlantılı organizasyonların yer aldığı kuruluşlar olacağı görülmektedir. 3. GÜVENLİ ORTAM Güvenli ortam (çevre) kısaca, bireyin yaşam aktivitelerini sağlıklı biçimde yerine getirdiği ve güven duygusu hissettiği ortam olarak tanımlanabilir. Güvenli ortam; fiziksel, kimyasal, mikroorganizmalar, radyasyon, psikolojik vb. tehlikelerden/yararlanmalardan uzak ve rahatlatıcı olmalı, hoşa gitmeyen koku, ses, görüntü, temas vb. duygulardan arındırılmalıdır. Güvenli ortam birey, toplum ve gelecek nesillerin sağlıkları için hayati önem taşır. Güvenli ortamın sağlanmasında özellikle:

3 Kazalardan korunma Yangınlardan korunma İnfeksiyonlardan korunma Çevre kirliliğinden korunma üzerinde durulmalıdır Güvenli Ortamın Oluşmasını Etkileyen Faktörler Güvenli ortamın sağlanıp sürdürülmesinde ve bireyin zararlı çevresel etmenlerden korumasında öncelikli faktörler şunlardır: Fiziksel Faktörler; yaş, fiziksel yeterlik/yetersizlik, duyu organlarının durumu, sağlık durumu infeksiyona duyarlılık vb. Psikolojik Faktörler; entellektüel durum, stres düzeyi, endişe, depresyon, bilinçsizlik, kişilik yapısı vb. Sosyo Kültürel Faktörler; bireylerde olan güven kavramı, infeksiyon hastalıklarının yaygınlığı, gruplardaki kaza riski vb. Çevresel Faktörler; evin durumu/güvenlik standardı, işyerindeki tehlikeler, ev, trafik, iş kazalarının riski, çevre sanitasyonu (besin, su, artıkların yok edilmesi, haşere ve taşıyıcılarla mücadele), radyasyon, iklim vb. Politik ve Ekonomik Faktörler; güvenlikle ilgili yasaların durumu, çevre kirliliği, nükleer savaş vb. konulardaki politik bilinç olarak sıralanabilir. Güvenli ortamın sağlanıp sürdürülmesinde çocukluk ve yaşlılık dönemindeki bağımlılık, yetişkinlik döneminde yerini geniş ölçüde bağımsızlığa bırakır. Güvenli ortamın sağlanması için birey, yaşamının farklı dönemlerinde farklı çevresel etkenlerden korunmalıdır: Yeni doğan: Kazalar, infeksiyonlar, aşırı sıcak/soğuk, Okul öncesi dönem: Ev ve oyun kazaları, Adölesan dönem: trafik, spor kazaları, Yetişkinler: İş, trafik kazaları, Yaşlılar: düşme, infeksiyon, yangın vb

4 ? Güvenli ortamı etkileyen faktörlere örnekler veriniz. 4. GÜVENLİ HASTANE ORTAMI, BU ORTAMI SÜRDÜRMEK İÇİN ALINACAK ÖNLEMLER VE İLGİLİ HEMŞİRELİK İŞLEVLERİ Hastanelerde güvenlik ortamın sürdürülmesi de ayrı bir önem taşır ve bu ortamın sürdürülmesinde özellikle sorunları olan hastalarda hemşire doğrudan rol alır. Hasta için güvenli ortamın sürdürülmesinde temel ilke, hastanelerin hastalara zarar vermemesidir Güvenli Fizik Ortam Isı İnsanın kendisini rahat hissettiği çevre ısısı, kültür, alışkanlıklar, yaş, hareketlilik, hastalık gibi nedenlerle farklılık gösterir. Hastanelerdeki çevre ısısı hastayı/sağlıklı bireyi ne üşütmeli, ne de terletmelidir. Geniş bir sınır içinde ele alındığında çevre ısısı 18 C - 25 C arasında olmalıdır. Yatak banyosu gibi bazı uygulamalarda oda ısısının normal değerlerden biraz yüksek olması tercih edilir. Ani ısı değişikliklerinden kaçınılmalıdır Nem Sağlıklı bir ortamda havanın nem oranı %30 - %60 olmalıdır. Solunumu rahatlatmak amacıyla bazı hallerde havanın nem oranı arttırılabilir. Havalandırma sistemi kullanılan yerlerde nem oranının azalması sonucu ağız, burun mukozasındaki kuruluk nedeni ile doku tahrişi ve infeksiyonların gelişebileceği unutulmamalıdır Aydınlatma Aydınlatma doğal ve yapay olarak yapılır. Güneş ışığının ısıtıcı ve sakinleştirici etkisi vardır. Aydınlatmada ışık doğrudan göze gelmemeli, çok parlak olmamalı ve fazla gölge yapmamalıdır. Hasta ünitesi okumayı sağlayacak ve gerekli uygulamaları yapabilecek şekilde aydınlatılabilmeli, özellikle çocuk ve yaşlıların gece lambası kullanabilmeleri sağlanmalıdır

5 Gürültü Hastalar gürültüye veya yabancı oldukları seslere karşı daha duyarlıdırlar ve gürültü nedeniyle uykusuzluktan sıklıkla yakınırlar. Uluslararası gürültü sınırı gündüz 45 desibel, gece 30 desibel olarak belirlenmiştir. 120 desibel üstündeki sesler ağrı ve işitme kusurlarına neden olur. Hastanelerde yüksek sesle konuşmamak, ses çıkarmayan papuclar giymek, kapıları yavaş kapatmak, araç-gereçleri kullanırken sessiz ve dikkatli çalışmak alınacak basit, ancak etkili önlemlerdendir. Hastane duvar, zemin vb.nin gürültüyü yansıtmayan e- mici malzemelerle kaplanması gereklidir Güvenli Hastane Ortamının Sürdürülmesi İçin Alınacak Önlemler ve İlgili Hemşirelik İşlevleri Hastane ortamının oluşturduğu korku, endişe ve güvensizlik duygusu hastada kaza riskini de artırır. Hastalar özellikle düşme, yanık ve yanlış ilaç kullanımı gibi tehlikelerle karşılaşabilirler. Hastaların hastanede geçirdikleri ilk 24 saat endişe düzeyinin en yüksek olduğu saatlerdir. Bu nedenle hemşire, hastanın yeni ortam ve düzene uyum sağlamasında zaman kaybetmeden yardımcı olmalı, güvenlik sağlayacak önlemlerle zarar vermeyecek, yarar sağlayacak ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.? Hastaneye yeni yatan hastanızın güvenliğini sağlayıp sürdürmek için neler yapmalısınız? Hasta Yatağı ve Hasta Yatağı nı n Yapı lması İ le İ lgili Temel İ lkeler Hasta yatağı, hastanın güvenli bir ortam içinde uyuması ve tedavisinin sağlanmasında en önemli faktördür. B u nedenle rahat (temiz, kuru, kırışıksız), güvenli, hasta ve bakım hizmeti verenler yönünden kullanışlı olmalı, hastaya gereken pozisyon elle yada mekanik bir sistemle verilebilmelidir. Malzeme seçiminde hastanın alışkanlıkları sürdürülmeye çalışılmalı, allerjik tepkilere neden olmayan, ekonomik, hafif, kolay temizlenip dezenfekte edilenler tercih edilmelidir. Hasta ünitesinin bir parçası olan yataklarının şiltesi sert ve su geçirmez bir örtü ile kapalı olmalı, fazla drenajı olan hastalarda koruyucu önlemler hastayı rahatsız etmeyecek şekilde alınmalıdır. Deri bütünlüğünün sürdürülmesi sorun olan hasta

6 larda özel şilteler kullanılmalıdır (bkz.: Ünite 7). Hasta yata n n yap m temel hemflirelik ifllevleri aras ndad r ve bu konuda gerekli olan beceri do ru uygulama egzersizleri ile kazan l r. İçinde hasta olmayan "boş yatak", "içinde hasta bulunan yatak", "ameliyat sonrası yatak", "ortopedik yatak", "taburcu yatağı" gibi değişik yatak türlerinin yapım yöntemleri kurumlar arasında farklılık gösterse de temel ilkeler değişmemektedir. Amaç; malzeme, enerji ve zaman kullanımını en aza indirgeyerek hasta için en uygun yatağın yapılmasıdır. Dikkat edilmesi gereken temel ilkeler aşağıda sıralanmıştır: Eller karşılıklı bulaşmayı önlemek için işlem öncesi ve sonrası yıkanmalıdır. Hemşire ve hasta yönünden vücut mekaniği ilkelerine dikkat edilmeli, hastanın deri bütünlüğü sürdürülmelidir. Hastanın mahremiyeti korunmalı; güvenliği, rahatı sağlanmalı; alışkanlıkları, maksimum hareketliliği/bağımsızlığı devam ettirilmelidir. Yatak yapımı için gerekli malzemeler kullanış sırasına göre hasta ünitesi içinde kolay çalışabilecek bir yere yerleştirilmelidir. Karşılıklı bulaşmayı önlemek için malzemelere az dokunulmalı, çarşaflar silkelenmeyip, havalandırılmamalı, formaya değdirilmemeli, kirliler kesinlikle yere konulmamalıdır. Temiz malzeme yatağı ortalayarak yerleştirilmeli, işlem temizden kirliye, başucundan ayak ucuna, yakın taraftan uzak tarafa doğru tamamlanmalıdır. Her malzeme teker teker yerleştirilip sıkıştırılmalı, köşeler çözülmeyecek şekilde yapılmalıdır. Hastanın üstüne gelen malzeme omuzlarını örtecek şekilde sıcak tutulmalı ancak çok sıkı olmayıp ayak normal anatomik pozisyonda kalabilmelidir. Çarşaf vb. malzemeleri değiştirme sıklığı hastanın tüm gün yatması ve gereksinimlere göre ayarlanmalıdır. Düzen ve estetiğe önem verilmelidir.? Hasta yatağı yapılırken alınacak güvenlik önlemleri nelerdir?

7 Düşme ve Diğer Mekanik Travmalar Hastanelerde en sık görülen kaza, düşmelerdir. Düşmeler özellikle yaşlı hastalarda, geriatri servislerinde ve genellikle sabahın erken saatlerinde görülmektedir. Düşme riski olan hastalar belirlenmeli ve hastanın bağımsızlığı gereksiz yere kısıtlanmadan önlemler alınmalıdır. Alınabilecek önlemler kısaca şunlardır: Portatif yemek masası, etejer, sandalye hasta yatağına yakın olarak yerleştirilmeli, hastanın uzanması, dengesini yitirmesi önlenmelidir. Hastanın ilk ayağa kalkışında destek/yardım sağlanmalıdır. İskemle, tabure vb.nin ayakları lastikli olmalı; tekerlekli iskemle, sedye, karyola ayakları, gerektiğinde kitlenerek kaymalar engellenmelidir. Zemin, merdiven basamakları, banyo küvetinin içi vb. yerler kaymaya neden olmayacak lastik gibi malzemeyle kaplı olmalıdır. Çevre düzenli olmalı, yerlerde üstüne basılabilecek gereksiz eşya vb. şeyler bulunmamalıdır. Düşmeyi engellemek için sıklıkla kullanılan yardımcı araçlar ise şunlardır: Karyola Kenarlığı: Kenarlıklar bilinç bozukluğu olan, sedatif kullanan vb. hastaların yataktan düşmesini, kalkıp inmesini engeller. Hemşirelik işlevleri sırasında indirilebilen kenarlıkların işlem bitiminde yükseltilmesi unutulmamalıdır. Tesbit Ediciler: Hastada endişeye neden olan ve hareketlerini kısıtlayan bu araçlar zorunlu olmadan uygulanmamalıdır. Ancak yaralanmaları önlemek, uygulanan tedavinin devamını sağlamak vb. için başvurulabilir. Tesbit edicileri kullanmak zorunlu olduğunda; Tesbit, hastayı gereğinden fazla kısıtlamamalıdır. Hastanın kan dolaşımı engellenmemelidir. Hastanın kemik çıkıntısı olan bölgeleri desteklenmelidir. Hastanın vücudu normal pozisyonda kalmalıdır. Tesbit ediciler hasta/hasta yakınlarını tedirgin edeceğinden, mümkün olduğu kadar göze çarpmaması sağlanmalıdır. Uyuşma, renk değişimi, ağrı, soğuma gibi dolaşımın engellendiğini gösteren ilk belirtilerde tesbit edici gevşetilerek egzersiz yapılmalı/yaptırılmalıdır. En az 4 saatte bir tesbit edici çıkartılıp egzersiz yapılmalı/yaptırılmalıdır

8 Sıklıkla kullanılan tesbit ediciler: El ve ayaklara uygulanan tesbit ediciler Gömlek şeklindeki tesbit ediciler, Bebeklerde, kundak benzeri tesbit ediciler, Kuşak/kemer şeklindeki tesbit ediciler olarak sıralanabilir.? Bilinç bozukluğu olan hastanı zda I.V. tedavi uygulandı ğı nda hangi tür tesbit edici kullanı rsı nı z? Nelere dikkat edersiniz? Yanıklar, Yangın Yanıklar sıklıkla görülür. Özellikle bilinçsiz, duyu kaybı olan hastalarda ve küçük çocuklarda tedavi amacı ile yapılan sıcak uygulamalarda dikkatli olmalı, elektrikli araçların kontrolleri rutin olarak yapılmalıdır. Hastanelerde oksijen, cyclopropen tüpleri, hasta veya çalışanlarca içilen sigara yangın çıkmasındaki öncelikli nedenlerdir. Tüm çalışanların alınacak önlemleri ve yangın durumunda yapılacak işlemleri bilmeleri gereklidir Kimyasal Travmalar Kimyasal travmalar genellikle ilaçların yanlış kullanımına bağlı olarak görülür. Nedenleri: Hekimin ilaç veya ilaç dozunda yaptığı istem hatası, Hemşirenin ilaç veya ilaç dozunda yaptığı uygulama hatası, dezenfektanların yanlış oranda hazırlanıp uygulanması, Hastanın bilinçli olarak yanlış ilaç kullanması (intihar girişimi) olarak özetlenebilir.? Dezenfektanları n yanlı ş dozda hazı rlanması nı n sakı ncaları nelerdir? Hastane İnfeksiyonları Hastane infeksiyonları, hastanın/sağlıklı bireyin, hastanede bulunma/yatma nedeniyle edinmiş olduğu infeksiyonlardır. Hastaların, hastanelerde daha fazla sayıda insan ve daha

9 fazla sayıda patojen mikroorganizma ile karşılaşması infeksiyon olasılığını artırır. Bu olasılığı arttıran diğer bir neden de, hasta kişide vücut direncinin azalmış olmasıdır. Hastanede edinilen infeksiyonların iyileşmeyi geciktirmesi, hastanın hastanede yatışını uzatması kadar, bütçeye getirdiği ağır yük de önemlidir. Hastanelerde edinilen infeksiyonlar öncelikli sırasıyla; üriner sistem infeksiyonları, solunum sistemi infeksiyonları ve cerrahi yara infeksiyonlarıdır. İnfeksiyonla mücadelede hasta, hemşire ve diğer disiplinler arasında bilinçli, etkin, kontrollü ve organize bir işbirliği gereklidir. Yalnızca bir disiplinin çabası yeterli olmaz. İnfeksiyon Zinciri: İnfeksiyon zinciri altı elemandan oluşur. Bunlar: Ajan-patojen mikroorganizma/infeksiyon etmeni Rezervuar-Patojenin yerleşip çoğaldığı yer/kaynak Çıkış yolu-patojenin rezervuardan çıkış yolu Taşınma yolu-patojenin konakçıya girdiği yol Şüpheli konakçı-vücut direnci düştüğünde ajanın güçlenip gelişeceği birey/taşıyıcı'dır. Giriş yolu-patojenin organizmaya girdiği yol İnfeksiyon zincirinin gücü, en zayıf halkası ile eşdeğerlidir ve en zayıf olan halkadan kopar. İnfeksiyon kontrol yöntemlerini bu ilke ile yönetmek gereklidir. İnsan vücudu çeşitli mikroorganizmaların yerleştiği bir rezervuardır. Bu mikroorganizmalar özellikle eller yoluyle kolaylıkla yayılır. Ayrıca, normal nefes alıp verme yolu ile damlacıklar yaklaşık cm uzağa yayılabilmektedir. Dolayısıyla her yer özellikle yatak takımları, döşeme, ayakkabılar mikroorganizmalarla bulaşmıştır. Şekil 3.1'de hastanede mikroorganizmaların hangi yollarla dağıldığı gösterilmektedir. Şekil 3.1: Hastanede infeksiyonun yayı lma yolları

10 İnfeksiyon kontrolü, hastaların antibiyotiklere karşı direnç geliştirmiş mikroorganizmalarla karşılaşması gibi önemli bir tehlikeyi engellemek için de gereklidir. Hemşire infeksiyon kontrolünde gerekli işlevleri aksatmadan, ödün vermeden, saptırmadan yerine getirmelidir. İnfeksiyonun kontrolünü sağlamak için kullanılan yöntemler asepsi kuralları içinde gerçekleştirilir. Bu ünite içinde yalnızca medikal asepsi kuralları içinde el yıkamanın esaslarına kısaca değinilmektedir.? Hastanede edinilmiş infeksiyonları önlemek için organizasyon düzeyinde neler yapı lması gerektiğini ve hemş irenin alacağı rolü araş tı rı nı z. Medikal Asepsi: Medikal asepsi, patojen mikroorganizmaların bir kaynaktan başka bir yere/çevreye yayılmasını önlemek için yapılan işlemlerdir. Mikroorganizmaların kaynaktan çıktıktan sonra yok edilme yöntemlerini de içerir. İnfeksiyonun hastadan-hastaya,diğer kişilere ve çevreye yayılmasını önlemek; hastayı diğer hastalar, kişiler ve çevreden alabileceği infeksiyonlardan korumak için yapılan işlemlerdir. Medikal asepside temiz-kirli kavramları geçerlidir ve "temiz teknik" olarak da isimlendirilir.? Çalı ş ma hayatı nı zda medikal asepsi ile ilgili olarak yaptı ğı nı z uygulamalar nelerdir? Örnekler veriniz. Medikal Aseptik Teknikle El Yıkama: Hastanelerde, Şekil 3.1'den anlaşıldığı gibi infeksiyonun ellerle/doğrudan temasla yayılma tehlikesi fazladır. Elleriyle patojen mikroorganizma taşıma olasılığı yüksek olan grup; hastanın idrarı, gaitası, kanı veya salgılarıyla temas eden kişilerdir. En büyük tehlike içerisinde bulunan hastalar ise; ameliyat geçirecek olanlar, yaşlılar, yoğun bakım ve yeni doğan birimlerinde yatanlardır. İlaç verilmesi, yatak yapılması gibi rutin hasta-hemşire ilişkileri de infeksiyonun yayılmasında rol oynayabilir. Hastanelerde çal flanlarda el y kama ile ilgili olarak yap lan gözlemler ilgili kurallar n yeterince uygulanmad n göstermektedir. Oysa, infeksiyon kontrolü konusunda alınabilecek en kolay, en ucuz ve en önemli önlem ellerin uygun yöntemle yıkanmasıdır. Mikroorganizmalar ellerde parmak araları ve tırnak diplerinde yoğunluk gösterecek biçimde daima bulunurlar. Sayıları az olduğunda vücut bunlarla başa çıkabilir. Bu nedenle

11 çalışanlara ve hastalara, herbir hastaya dokunmadan önce ve dokunduktan sonra ellerin yıkanması alışkanlığı kazandırılmalıdır. İnfeksiyon kontrolünün, hasta bakımında, bakım standartlarını geliştiren ve hastanın güvenliğini sağlayan en önemli öğelerden biri olduğu unutulmamalıdır. Hastanelerde patojen mikroorganizmaların fazla sayıda olması nedeniyle, ellerin yıkanmasında kullanılacak sabunun/deterjanın mikroorganizmaları öldürücü etkisi olan denenmiş, güncel, germisit bir ajan içermesi gereklidir (Örneğin; providone-iodine). Eller mekanik ve kimyasal etki yolu ile yıkanır. Ellerin bu yöntemle temizliğinde bir iki dakika yeterlidir.yöntem: Tırnaklar kısa kesilmiş olmalıdır, Kollar dirsek üstüne kadar sıvanıp, saat çıkarılır, Lavobanın içine/dışına dokunulmamalıdır, Musluk açılmalı (pedalla, elle veya dirsekle), su mümkünse ılık olmalıdır (soğuk su etkiyi azaltır, sıcak su ellerin kurumasına ve tahrişe neden olur), Ellerden daha temiz olan dirseklere geçişi önlemek için eller dirsekten aşağı düzeyde tutularak iyice ıslatılmalıdır, Sıvı veya kalıp sabunla eller iyice sabunlanıp köpürtülmeli, kalıp sabun kullanıldğında, sabun yerine konulmadan önce durulanmalıdır, Tırnak dipleri zedelenmeden temizlenmelidir. Eller ve ön kol akan suyun altında, dairesel hareketlerle iyice oğuşturularak, her bir parmak ve parmak arasına özen gösterilerek bir iki dakika yıkanmalıdır, Eller ve ön kol dirsekten aşağıya doğru iyice durulanmalıdır, İşlem tekrarlanmalıdır, Yıkama işlemi bittikten sonra eller dirsekten aşağıya doğru iyice kurulanmalıdır, kurulama işleminde bir kullanımlık malzeme/sıcak hava tercih edilmeli,havlu vb. şeyler kullanılıyorsa kirliye atılmalıdır, Elle kapatılan musluklar kullanılıyorsa musluğun kontamine olduğu unutulmayarak çıplak elle değil, ellerin kurulandığı havlu vb. şeylerle kapatılmalıdır.? Medikal aseptik yöntemle ellerinizi yı karken nelere dikkat etmeniz gerekir?

12 Özet Güvenli ortamın gerçekleştirilmesi fiziksel, psikolojik, sosyo-kültürel, çevresel, politik, ekonomik faktörlere bağlıdır. Hastanelerde güvenli ortamın sağlanması ve sürdürülmesinde hemşire doğrudan rol alır. Temel ilke, hastaların hastanelerde zarar görmemesidir. Güvenli fiziki ortamın sağlanmasının yanısıra hastalar özellikle; düşme gibi mekanik travmalardan, yanlış uygulamaya, tedbirsizliğe bağlı yanıklardan, yangınlardan, genellikle hatalı ilaç kullanımı nedeniyle görülen kimyasal travmalardan ve hastanede edinilmiş olan infeksiyonlardan korunmalıdır. Hastanelerde infeksiyonların hastalara bulaşması büyük ölçüde eller yoluyla olmaktadır. Ellerin medikal aseptik teknikle yıkanması infeksiyon kontrolünün en önemli, en kolay ve en ucuz yoludur. Bu nedenle ellerin uygun yöntemlerle yıkanmasının önemi tüm çalışanlarca bilinmeli ve uygulanmalıdır. Değerlendirme Soruları 1. Yenidoğan ve yaşlılar öncelikle hangi çevresel etkenlerden korunmalıdır? A) Yangın B) Trafik kazaları C) Çevre kirliliği D) İnfeksiyon E) Depresyon 2. Aşağıdakilerden hangisi hastanelerde gürültüyü azaltmak için alınabilecek basit önlemlerden biri de ildir? A) Alçak sesle konuşmak B) Kapıları yavaş kapatmak C) Gürültüyü yansıtmayan/emen malzemeler kullanmak D) Sessiz çalışmak E) Ses çıkarmayan papuçlar giymek 3. Tesbit edici uygulanan hastada aşağıda görülebilecek durumların hangisinde tesbit edici derhal gevşetilmelidir? A) Uyuşma hissi B) Ağrı hissi C) Deride renk değişimi D) Deride soğukluk E) Hepsi

13 4. Hastanelerde kazanılan öncelikli infeksiyon aşağıdakilerden hangisidir? A) Üriner sistem infeksiyonları B) Dolaşım sistemi infeksiyonları C) Sindirim sistemi infeksiyonları D) Genital sistemi infeksiyonları E) Hiçbiri 5. Aşağıdaki yolların hangisi hastanelerde infeksiyonların yayılmasında öncelik taşır? A) Damlacıklar B) Eller C) Tozlu hava D) Yatak takımları E) Bulaşmış eşyalar 6. Ellerde mikroorganizmalar aşağıda sıralanan bölgelerin hangisinde daha fazla yoğunlaşır? A) Parmak aralarında B) Elin iç yüzünde C) Elin dış yüzünde D) Bileklerde E) Hepsi 7. Medikal aseptik teknikle eller ortalama olarak kaç dakikada yıkanmalıdır? A) 8-10 dk. B) 6-8 dk. C) 6-4 dk. D) 2-4 dk. E) 1-2 dk. 8. Hastanede güvenli ortamın sağlanmasında temel ilke aşağıdakilerden hangisidir? A) Hastayı infeksiyonlardan korumak, B) Hastayı kazalardan korumak C) Hastanın hastaneden zarar görmesini önlemek D) Hastalara yanlış ilaç verilmesini önlemek E) Hastanın kendini evinde hissetmesini sağlamak Sözlük Desibel: Bel'in onda biri olan ses şiddeti birimi. Hasta Ünitesi: Bir hastaya ait olan ve kişisel malzemelerin yanısıra bakımı için gereken tüm araç gereçlerin (yatak, etejer, sandalye, böbrek küvet, sabun vb) bulunduğu alandır

14 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar Henderson V., Nite. G.; Principles And Practice of Nursing, Mc.Millan Pub., N.Y King, M.E., Wieck, L., Dyer, M.; Hemşirelik Teknikleri El Kitabı, (Çevirenler: K.Babadağ, N.Sabuncu, G.Tandal), Redhouse Yayınevi, İstanbul, Kozier B., Erb., G.L., Fundementals of Nursing, Addison-Wesley Comp., California, Roper, N., Logan, W.W., Tierney J.A., The Elements of Nursing, EL/BS, Churchill Livingstone,