GENEL SORULAR VE CEVAPLARI 1.SORU:

Transkript

1 GENEL SORULAR VE CEVAPLARI 1.SORU: İşletmenin adını, adresini, kuruluş tarihini, personel sayısını ve hangi sektör içinde yer aldığını belirtiniz. Cevap: İşletmenin Adı: Güralp Vinç ve Makine Konstrüksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adresi: Yedi Eylül Mah. Ümit Tuncağ Cad. 81. Sok. No: 4 Torbalı/ İZMİR Kuruluş Tarihi: İZMİR Personel Sayısı : -Beyaz Yaka 77 -Mavi Yaka 173 Faaliyet Gösterdiği Sektör: GÜRALP Vinç ve Makine Konstrüksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 1991 yılında İzmir de kurulmuştur m 2 fabrika sahasıyla gezer vinç ve makina üretimi alanında faaliyet göstermektedir. GÜRALP, 2004 yılında özellikle başlattığı yeni yapılanma ve çağdaş yönetim anlayışı ile modellerini, üretim ve kalitesini, müşteri taleplerini de değerlendirerek hizmete sunmuştur. 2.SORU: İşletmenin türünü (anonim, limited, şahıs veya sermaye şirketi vb.)belirtiniz. İşletmenin kaynakları ve sermaye yapısı hakkında bilgi veriniz. İşletme bir holdinge bağlı mıdır? Bağlı ise bu holdingi ve buna bağlı diğer kuruluşları tanıtınız. Cevap: İşletme, bir limited şirkettir. Sermaye dağılımı incelendiğinde başka bir ortağın bulunmadığı %100 GÜRALP e ait olduğu görülür. Firma kendi içinde iki ortakla çalışır. %99 Alp Arslan KURTMEN e %1 Mehmet KURTMEN e ait olacak şekilde ayarlanmıştır. İşletme holdinge bağlı değildir. Sermaye: TL İşletmenin kaynakları: Banka kredileri ve vadeli borçlar Elde edilen bilgilere göre 2012 yılında 40 Milyon TL ciro elde edilmiştir. Yapılan satışların; %35 yurt dışına, %65 i yurt içinedir. 3.SORU: İşletmenin büyüklüğünü çeşitli ölçütlere göre (toplam personel sayısı, toplam aylık/ yıllık satışları, toplam üretim kapasitesi vb.) ifade ediniz. Bu ölçütlerden yararlanarak, işlemin aynı sektördeki diğer işletmelerle karşılaştırmasını yapınız. Bununla ilgili bilgileri üretim, satış, pazarlama, finansman ve/veya personel bölümlerinden alabilirsiniz. Cevap: 1

2 Toplam Yerleşim Alanı: m 2 Fabrika Sahası: m 2 Toplam Personel Sayısı: 250 -Mavi Yaka 173 -Beyaz Yaka 77 Toplam Aylık Satış: TL Toplam Yıllık Satış: 12x = TL Toplam Üretim Kapasitesi: kg GÜRALP, gezer vinç ve makina sektöründe Türkiye nin ileri gelen firmalardan biridir yılında FEM standartlarında ihracat rekoru kırmış ve 3.sırada yer almıştır. Türkiye genelinde adetten fazla aktif kaldırma makinesi bulunan firma; -Yaklaşık 800 Adet/Yıl Makine üretim kapasitesi, -Satış Sonrası Operatör Eğitimi ve Kullanıcı Sertifikasyonu, -Dünya Markalarının Türkiye Temsilcilikleri ile Kapsamlı Çözümler, -Üretimde Toplam Kalite Teminatının uygulanması, -Standartlara tam riayet, -Türkiye nin Bulunduğu Bölgede Etkin İhracat ve Aktif Temsilcilikler, İle hizmet vermektedir. Ayrıca, diğer firmalara göre daha fazla üretim yapmasının sebebi; kurduğu satış sonrası geniş servis ağı ile tam donanımlı 9 gezici ekibiyle Türkiye nin dört bir yanına en kısa sürede ulaşmakta, servis ve yedek parça desteği sağlamaktadır. 4.SORU: İşletmenin kuruluş yerini kroki bir çizim ile gösteriniz. Bu çizimde, işletmeye komşu işletmeleri, genel olarak bilinen kuruluş ve/veya yerleri de (varsa) gösteriniz. İşletmenin kuruluş yerini, üretilen ürünün ya da hizmetin sunulacağı pazara yakınlığı, işletmeye ve işletme için gerekli yerlere (örn. liman, hava alanı, şehirlerarası yollar, vb.) ulaşımın kolaylığı, üretim ve hizmet için gerekli malzeme (örn. Hammadde kaynağına yakınlık),enerji (örn. trafo, baraj, vb.) ve personel temininin sağlanma kolaylığı ölçütlerine göre değerlendiriniz. Bu değerlendirme ölçütlerine sizde ekleme yapabilirsiniz. Değerlendirmelerinizi, işyeri seçiminin doğruluğu veya yanlışlığını bu ölçütleri dikkate alarak ayrıntılı bir şekilde açıklayarak yapınız. Neden doğru neden yanlış olduğunu belirtiniz. 2

3 Cevap: ŞEKİL.1 İŞLETMENİN KURULUŞ YERİ KROKİSİ 3

4 Fabrikanın yer seçiminde göz önüne alınması gereken etmenlere uygunluğu şu şekildedir; a)hammadde: Firma hammaddeye yakın bir bölgede kurulmuştur ve hammadde tedarik sıkıntısı yoktur. Bu yüzden hammadde yakın bölgelerden ziyade maliyet hesabına uygun yerlerden tahsis ediliyor. b)ulaşım: Güralp vinç ve makine konstrüksiyon sanayi ve ticaret limited şirketi, kara, hava ve deniz ulaşımından rahatlıkla faydalanabilmektedir. Karayollarına çok yakın bir konumda inşa edildiğinden karayolu ulaşımı çok rahattır. Firmanın İzmir de bulunması deniz ulaşımı bakımından da kolaylık sağlamıştır. Ayrıca fabrika hava alanına yakınlığı nedeniyle özel kargo uçakları vasıtasıyla da taşıma yapmaktadır. Firmanın hava alanına yakınlığı diplomatik ilişkiler açısından da önemli bir faydası olmuştur. c)pazara yakınlığı: Pazarlama, organizasyonunu Türkiye çapında yaymayı hedeflemiş olan GÜRALP, başta İzmir (Merkez) olmak üzere, İstanbul, Ankara, Bursa ve Konya da pazara yakın yerlerde faaliyet göstermektedir. d)enerji ve güç gereksinimleri: Firma Organize Sanayi Bölgesinde yer aldığı için alt yapı yatırımı yapmak zorunda kalmamıştır. Su ve güç teminini Belediye imkânlarından sağlamaktadır. Sanayi elektriği kullanmaktadır. Trafo, baraj vb. yerlere yakınlığı yoktur. e)personel temini: İşletme bünyesinde kalifiye elemen bulundurmaktadır. Liselerin meslek bölümlerinden mezun işçileri ve kaynaklı imalatta taşeronları çalıştırmaktadır. Güralp, kalifiye eleman temininde sıkıntı yaşamaz ve bunun için yeni bir proje geliştirmiştir. Meslek liselerinde okuyan öğrencilere bünyesinde çıraklık ve kalfalık eğitimi vermektedir. 5.SORU: İşletmenin ürünleri nelerdir? Son üç yıla ait üretim miktarlarını ve satış fiyatlarını öğreniniz. Ürünler nasıl bir dağıtım sistemiyle müşteriye ulaştırılmaktadır? Satış sonrası hizmetler sunulmakta mıdır? Son üç yılda ürün satışlarındaki değişmelerin nedenlerini belirleyiniz. Cevap: ÜRÜNLER -Kaldırma Makinaları a) Halatlı kaldırma makinaları Çift kiriş kaldırma makinaları Monoray kaldırma makinaları b)zincirli kaldırma makinaları Sabit kaldırma makinası Monoray kaldırma makinası -Yürüyüş Takımları 4

5 a) Çift kiriş yürüyüş b)tek kiriş yürüyüş c)alttan askılı yürüyüş d)yürüyüş motor redüktörleri -Vinç Sistemleri a) Tavan vinçleri Çift kirişli tavan Monoray tavan b)portal vinçler Çift kiriş portal Monoray portal Yarı Portal c)pergel vinçler d)hafif vinçler -Kumandalar a)sinyal verici üniteler b)sinyal alıcı üniteler c)hidrolik ekipmanlar -Enerji iletim sistemleri a)yekpare bara sistemleri -Transfer Arabaları/Konveyörler -Yük Kabinleri -operatör Kabinler -Otomasyon Sistemleri -Özel Tasarımlar 5

6 VİNÇ SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BAZI ÖRNEKLER RESİM1.Çift Kirişli Tavan Vinci RESİM 2. Çift Kiriş Portal Vinç 6

7 Aşağıda kaldırma makinalarına ait örnekler mevcuttur. RESİM 3.Halatlı çift Kiriş Kaldırma Makinası RESİM 4.Halatlı Monoray Kaldırma Makinası RESİM 5.Zincirli sabit kaldırma Makinaları RESİM 6.Zincirli Monoray Kaldırma Makinaları 7

8 Güralp de seri üretim gerçekleşmediği için tam bir üretim miktarından söz edilmez; fakat yılda 800 adet/yıl bir üretim kapasitesi vardır. Firma, müşteri odaklı çalıştığı için vinç ve makine da müşteriye uygun vinç üretilir (örn: köprü uzunluğu, kullanılan vinç makinası gibi özellikler dikkate alınarak müşteriye uygun vinç üretimi gerçekleşir) ve bu yüzden belli bir satış fiyatından bahsedilmez. Bundan dolayı firmanın belli bir satış fiyatı yoktur. Güralp, kurduğu satış sonrası geniş servis ağı ile tam donanımlı 9 gezici ekibiyle Türkiye nin dört bir yanına en kısa sürede ulaşmakta, servis ve yedek parça desteği sağlamaktadır (444 VİNÇ) hattı devreye alınarak müşterilerin daha kolay ve hızlı erişimi sağlanmıştır. Son üç yıldaki ürün satışlarındaki değişme ivmelenerek artmaktadır. Bunun nedeni yeni geliştirilen projeler, müşteriye ürünün istenilen sürelerde teslim edilmesi ve servis imkânlarından rahat bir şekilde faydalanmalarının sağlanması ve satış politikalarının iyileştirilmesi ürün satışlarında önemli bir değişim meydana getirmiştir. 6.SORU: İşletmenin tüm bölümlerinin yerleşimi gösteren bir iş yeri düzeni planının krokisini çiziniz. Bu genel yerleşimi ve/veya çalıştığınız özel bir bölümün yerleşim planını Endüstri Mühendisliği açısından değerlendiriniz. Cevap: Şekil 2 de görüldüğü gibi firmanın yerleşim düzeni büyük bir sorun teşkil etmektedir. Şu an ki sistemde parçalar gereksiz yere imalat içinde dolaşmakta böylelikle üretim süresi artmaktadır. Bu sebeple şirket yerleşim planını tekrar gözden geçirerek daha uygun bir yerleşim planı düzenlenmiştir. Yeni yerleşim planı Şekil 3.de görülmektedir. Yeni iş yeri krokisiyle makine parçalarının son haddeye gelene kadar en kısa mesafeyi kat etmeleri hedeflenmiştir, fakat bu durum şu an ki iş düzeni açısından geçerli değildir. Şu an kullanılan iş yeri düzeninde Elektrikhane idari bölümde yer almaktadır. İş sahası ve Elektrikhane arası mesafenin fazla olması herhangi bir durumda müdahale süresini uzatır ve yeterli verim sağlanamaz. Fakat yapılan yeni iş yeri düzeninde bu sorun ortadan kaldırılmıştır. Şu an kullanılan yerleşim düzeninde imalathane içerisindeki bölümlerin kapladıkları alanların bazıları gereğinden fazla yer kaplarken bazı bölümlerde çok az alanla sınırlı kalmıştır. Yeni düzenlemeyle de bu sorunda ortadan kaldırılmıştır. Şu kullanılan düzende işleme göre yerleştirme, sabit pozisyonlu mamule göre yerleştirme ve mamule göre yerleştirme gibi yerleşim tiplerinin hepsi bir arada bulunmamaktadır. İşleme göre yerleştirme ve mamule göre yerleştirmede büyük sıkıntı vardır. Bu durum işin akışını bozmasına, işçinin veriminin düşmesine, zaman sarfiyatına, kontrol kolaylığının yakalanamamasına ve maliyetin artmasına sebebiyet vermektedir. Tüm bu sorunlar yeni iş yeri düzeninde büyük oranda giderilmiştir. 8

9 ŞEKİL 2.FİRMANIN İŞ YERİ DÜZENİ KROKİSİ 9

10 ŞEKİL 3.FİRMANIN YENİ İŞ YERİ DÜZEN KROKİSİ 10

11 7.SORU: Organizasyon şeması, organizasyon üyelerinin fonksiyon ve pozisyonlarını açıklamaya yarayan bir araçtır. İşletmedeki yetki, sorumluluk ve görevlerin belirlenmesine yarar sağlar. Yetki ve hesap verme ilişkilerinin, faaliyetlerin ve haberleşme kanallarının saptanmasında çok büyük yardımcı olur. Bu şema olmaksızın birçok kimse işletmeyi sadece bir grup insan ya da faaliyet olarak görebilir. Hâlbuki organizasyon şeması bize bir yapının resmini verir, işletmeyi bir bütün olarak görmemizi, işletmenin tamamlayıcı parçalarını ve bu parçalar arasındaki karşılıklı ilişkileri daha iyi anlamamızı sağlar. Bu bilgiler ışığında sizin staj yapmakta olduğunuz işletmenin organizasyon şemasını çıkarınız. Cevap: ŞEKİL.4 ORGANİZASYON ŞEMASI Organizasyon şemasında da belirtildiği gibi Bölge Müdürlükleri ve İhracat Müdürü Pazarlama Grup Müdürü ne; Elektrikhane Şefi, Konstrüksiyon Şefi ve Makine Şefi Üretim Müdürü ne, Lojistik Şefi ve Ambar Şefi Planlama Müdürü ne bağlı olmak üzere Planlama Müdürü, Üretim Müdürü, Servis Müdürü ve Proje Müdürü Teknik grup Müdürüne; Satın Alma Şefi Satın Alma Müdürü ne bağlı olmak üzere Satın Alma Müdürü, Muhasebe Müdürü, Finansman Müdürü ve İnsan Kaynakları Müdürü İdari grup Müdürü ne bağlıdır. İdari Grup Müdürü, Teknik Grup Müdürü, Pazarlama Müdürü, Bilgi İşlem Şefi, AR-GE Müdürü ve Kalite Müdürü doğrudan Genel Müdüre; 11

12 Bunun yanı sıra Yönetim Kurulu Başkanı da doğrudan Genel Müdüre bağlıdır. Şirket içi görev dağılımları ve kurumsallaşma bu şekilde özetlenmiştir. 8.SORU: Eğer işletmede bilgisayar sistemi varsa veya bu hizmet dışarıdan elde ediliyorsa yapılan bilgisayar çalışmaları hakkında bilgi veriniz. İşletmedeki herhangi bir problemi ele alarak (Rutin olarak yapılan bir hesaplama işlemi olabilir.) herhangi bir programlama dilinde (BASİC, FORTRAN, PASCAL, C, VISUAL BASİC, EXCEL Macro, DELPHI, vb. ) bir program yazınız ve bu programın ne yaptığını açıklayınız. İşletmede kullanılan paket programları tanıtarak hangi işlerde nasıl kullanıldıklarını sistematik olarak açıklayınız. Ayrıca kullanılan (eğer varsa) MRP (Mapics vb.) ve ERP (SAP, BAAN, ORACLE vb.) yazılımlar hakkında kısa bir bilgi verip bu programların modüllerini kısaca açıklayınız. Cevap: Bilgi işlem departmanı, firmanın tüm bilgi teknolojisi ihtiyacını karşılayan, yeni ihtiyaca göre mevcut sistemlerde sürekli iyileştirmeler yapan ve doğrudan Genel müdürlüğe bağlı olarak çalışmaktadır. Faaliyet alanları şunlardır; Donanım ve alt yapı seçimi, Yazılım seçimi, Kurulum, tedarik, Eğitim, raporlama, Program geliştirme ve iyileştirme, İletişim yapısı (telefon, telsiz ve ses sistemleri Java da rutin bir problemi ele alma ve yazma: Rutin olarak yapılan işlem: Kablo toplama tamburu teklif Programın yazıldığı dil: JAVA Programın yazıldığı IDE: Netbans IDE 7.3 Program iki kısımdan oluşuyor. Birincisi; Mancalation Java kısmıdır. Bu kısımda gerekli bütün hesaplamalar yapılır. İkincisi ise MainGUI. Java kısmıdır. Bu kısımda ise kullanıcı ara yüzü için kullanılan yazılım bulunmaktadır. Program, müşteriden gelen bilgilere göre motor gücü, hol boyu, hol boyunu baştan ve ortadan besleme nasıl olacak? Bilgilerinin ışığında ne tür kablo kullanılacağı hesaplanıp tespit edilir. Ayrıca bu program kullanılacak kablonun boyuna ve kesitine göre tambur seçimi yapılmasını sağlıyor ve bu kablonun boyunu, tamburun fiyatını ve gerekli bilgileri bir excel dosyasında müşteriye yollanacak şekilde hazırlar. Program kodu: MainCalculation.JAVA 12

13 package pack_1; //import org.apache.poi.ss.usermodel.cellstyle; //import org.apache.poi.ss.usermodel.indexedcolors; //import org.apache.poi.ss.usermodel.font; import org.apache.poi.ss.usermodel.workbook; import org.apache.poi.ss.usermodel.sheet;//to create sheet //import org.apache.poi.ss.usermodel.row; import org.apache.poi.ss.usermodel.cell; import org.apache.poi.hssf.usermodel.hssfworkbook; //import org.apache.poi.ss.util.cellrangeaddress;//emerge cells //import org.apache.poi.ss.util.workbookutil;//if want to name the sheet with the forbidden characters import java.io.fileoutputstream; public class MainCalculation { public double holboyu = 0; public double beslemesekli = 0; public double alinacakkabloboyu = 0; public double toplammotorgucu = 0; public String firmaadı = ""; public String firmarefno = ""; public String beslemetipi = ""; 13

14 public double hesaplanankablokesidi=0; public double gereklikablokesidi; public double gereklikablobirimfiyati; public String tamburkodu=""; public double tambubirimfiyati=0; public void setfirmaadı (String firmaadı ){ this.firmaadı = firmaadı;} public void setfirmarefno ( String firmarefno){ this.firmarefno = firmarefno;} public void setholboyu (double holboyu){ this.holboyu = holboyu;} public void setbeslemesekli (double beslemesekli){ this.beslemesekli = beslemesekli; public void settoplammotorgucu (double toplammotorgucu){ this.toplammotorgucu = toplammotorgucu;} public void kabloboyuhesabı (){ if (beslemesekli == 1){ //BAŞTAN BESLEMELİ alinacakkabloboyu = holboyu; beslemetipi ="Baştan Beslemeli";} if (beslemesekli == 2){ //ORTADAN BESLEMELİ alinacakkabloboyu = (holboyu / 2); 14

15 beslemetipi ="Ortadan Beslemeli";}} public void kablokesidihesabı () { hesaplanankablokesidi = toplammotorgucu * 2 / 6; if(hesaplanankablokesidi <= 1.5){ gereklikablokesidi = 1.5; gereklikablobirimfiyati = 7 ; } if(hesaplanankablokesidi > 1.5 && hesaplanankablokesidi <=2.5 ){ gereklikablokesidi = 2.5; gereklikablobirimfiyati = 9;} if(hesaplanankablokesidi > 2.5 && hesaplanankablokesidi <=4 ){ gereklikablokesidi = 4; gereklikablobirimfiyati = 12; } if(hesaplanankablokesidi > 4 && hesaplanankablokesidi <=6 ){ gereklikablokesidi = 6; gereklikablobirimfiyati =14; } if(hesaplanankablokesidi > 6 && hesaplanankablokesidi <=10 ){ gereklikablokesidi = 10; gereklikablobirimfiyati =19; } if(hesaplanankablokesidi > 10 && hesaplanankablokesidi <=16 ){ gereklikablokesidi = 16; gereklikablobirimfiyati =24; } 15

16 if(hesaplanankablokesidi > 16 && hesaplanankablokesidi <=25 ){ gereklikablokesidi = 25; gereklikablobirimfiyati =33; } if(hesaplanankablokesidi > 25 && hesaplanankablokesidi <=35 ){ gereklikablokesidi = 35; gereklikablobirimfiyati =39; } if(hesaplanankablokesidi > 35 && hesaplanankablokesidi <=50 ){ gereklikablokesidi = 50; gereklikablobirimfiyati =53;} if(hesaplanankablokesidi > 50 && hesaplanankablokesidi <=70 ){ gereklikablokesidi = 70; gereklikablobirimfiyati =66; } if(hesaplanankablokesidi > 70 && hesaplanankablokesidi <=95 ){ gereklikablokesidi = 95; gereklikablobirimfiyati = 86; }} public void tamburhesabı(){ // ,5'LUK KABLO TOPLAMA TAMBURLARI if (gereklikablokesidi == 1.5){ if (alinacakkabloboyu <= 7.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=677; } 16

17 if (alinacakkabloboyu <= 12.0 && alinacakkabloboyu > 7.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=763; } if (alinacakkabloboyu <= 27.0 && alinacakkabloboyu > 12.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=876; } //if (alinacakkabloboyu <= 28.0 && alinacakkabloboyu > 27.0){ // tamburkodu = "VLF H4-26"; // tambubirimfiyati=1470; } //if (alinacakkabloboyu <= 44.0 && alinacakkabloboyu > 28.0){ // tamburkodu = "VLF H4-26"; // tambubirimfiyati=1513; } if (alinacakkabloboyu <= 47.0 && alinacakkabloboyu > 27.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=1130; } if (alinacakkabloboyu <= 72.0 && alinacakkabloboyu > 47.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=1765; } if (alinacakkabloboyu <= 83.0 && alinacakkabloboyu > 72.0){ tamburkodu = "VLF H4-36"; tambubirimfiyati=2226; } 17

18 if (alinacakkabloboyu > 83){ tamburkodu = "Bu Kablo Boyuna Uygun Tambur Bulunmamaktadır"; tambubirimfiyati = 0 ;} }//END 1.5'luk KABLO // ,5'LUK KABLO TOPLAMA TAMBURLARI if (gereklikablokesidi == 2.5){ if (alinacakkabloboyu <= 7.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=677; } if (alinacakkabloboyu <= 10.0 && alinacakkabloboyu > 7.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=763; } if (alinacakkabloboyu <= 18.0 && alinacakkabloboyu > 10.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=876; } if (alinacakkabloboyu <= 26.0 && alinacakkabloboyu > 18.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=893; } //if (alinacakkabloboyu <= 42.0 && alinacakkabloboyu > 26.0){ // tamburkodu = "VLF H4-26"; // tambubirimfiyati=1513; } 18

19 if (alinacakkabloboyu <= 46.0 && alinacakkabloboyu > 26.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=1129; } if (alinacakkabloboyu <= 68.0 && alinacakkabloboyu > 46.0){ tamburkodu = "VLF H4-26"; tambubirimfiyati=1765; } if (alinacakkabloboyu <= 83.0 && alinacakkabloboyu > 68.0){ tamburkodu = "VLF H4-36"; tambubirimfiyati=2226; } if (alinacakkabloboyu <= 88.0 && alinacakkabloboyu > 83.0){ tamburkodu = "VLF H4-36"; tambubirimfiyati=2877; } if (alinacakkabloboyu <= && alinacakkabloboyu > 88.0){ tamburkodu = "VLK "; tambubirimfiyati=4069; } if (alinacakkabloboyu > 102){ tamburkodu = "Bu Kablo Boyuna Uygun Tambur Bulunmamaktadır"; tambubirimfiyati = 0 ;} }//END 2.5'lik KABLO // 'LUK KABLO TOPLAMA TAMBURLARI if (gereklikablokesidi == 4){ 19

20 if (alinacakkabloboyu <= 10.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=758; } if (alinacakkabloboyu <= 12.0 && alinacakkabloboyu > 10.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=805; } if (alinacakkabloboyu <= 16.0 && alinacakkabloboyu > 12.0){ tamburkodu = "VLF H4-40"; tambubirimfiyati=958; } if (alinacakkabloboyu <= 26.0 && alinacakkabloboyu > 16.0){ tamburkodu = "VLF H4-40"; tambubirimfiyati=976; } if (alinacakkabloboyu <= 47.0 && alinacakkabloboyu > 26.0){ tamburkodu = "VLF H4-40"; tambubirimfiyati=1151; } if (alinacakkabloboyu <= 73.0 && alinacakkabloboyu > 47.0){ tamburkodu = "VLF H4-40"; tambubirimfiyati=1741; } if (alinacakkabloboyu <= 81.0 && alinacakkabloboyu > 73.0){ tamburkodu = "VLF H4-42"; tambubirimfiyati=2226; } 20

21 if (alinacakkabloboyu <= && alinacakkabloboyu > 81.0){ tamburkodu = "VLK "; tambubirimfiyati=44; } if (alinacakkabloboyu > 103){ tamburkodu = "Bu Kablo Boyuna Uygun Tambur Bulunmamaktadır"; tambubirimfiyati = 0 ;} }//END 4'lük kablo if (gereklikablokesidi == 25){ if (alinacakkabloboyu <= 15.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=1892; } if (alinacakkabloboyu <= 20.0 && alinacakkabloboyu > 15.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=2403; } if (alinacakkabloboyu <= 33.0 && alinacakkabloboyu > 20.0 ){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=2578; } if (alinacakkabloboyu <= 42.0 && alinacakkabloboyu > 33.0 ){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=3139; } if (alinacakkabloboyu <= 80.0 && alinacakkabloboyu > 42.0 ){ 21

22 tamburkodu = "VLK "; tambubirimfiyati=4639; } if (alinacakkabloboyu <= && alinacakkabloboyu > 80.0 ){ tamburkodu = "VLKG "; tambubirimfiyati=6361; } if (alinacakkabloboyu > 117.0){ tamburkodu = "Bu Kablo Boyuna Uygun Tambur Bulunmamaktadır"; tambubirimfiyati = 0 ;} }//END 25'lük kablo if (gereklikablokesidi == 35){ if (alinacakkabloboyu <= 8.0){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=2278; } if (alinacakkabloboyu <= 20.0 && alinacakkabloboyu > 8.0 ){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=1892; } if (alinacakkabloboyu <= 31.0 && alinacakkabloboyu > 20.0 ){ tamburkodu = "VLF "; tambubirimfiyati=3166; } if (alinacakkabloboyu <= 49.0 && alinacakkabloboyu > 31.0 ){ tamburkodu = "VLF "; 22

23 tambubirimfiyati=3139; } if (alinacakkabloboyu <= && alinacakkabloboyu > 49.0 ){ tamburkodu = "VLK "; tambubirimfiyati=6343; } if (alinacakkabloboyu > 100.0){ tamburkodu = "Bu Kablo Boyuna Uygun Tambur Bulunmamaktadır"; tambubirimfiyati = 0 ;} }//END 35'lük kablo if (gereklikablokesidi == 50){ }//END 50'lük kablo if (gereklikablokesidi == 70){ }//70 if (gereklikablokesidi == 95){ }//95} public void process (){ kabloboyuhesabı(); kablokesidihesabı(); tamburhesabı();} public void excelfile() { Workbook workbook = new HSSFWorkbook(); Sheet sheet0 = workbook.createsheet(); 23

24 sheet0.setcolumnwidth(0,7000);//a sheet0.setcolumnwidth(1,7000);//b sheet0.setcolumnwidth(2,3000);//c sheet0.setcolumnwidth(3,5000);//d sheet0.setcolumnwidth(4,5000);//e // Cell cell0 = sheet0.createrow(0).createcell(0); Cell cell1 = sheet0.createrow(1).createcell(0); Cell cell2 = sheet0.createrow(2).createcell(0); Cell cell3 = sheet0.createrow(3).createcell(0); Cell cell4 = sheet0.createrow(4).createcell(0); Cell cell5 = sheet0.createrow(5).createcell(0); Cell cell6 = sheet0.createrow(1).createcell(1); Cell cell7 = sheet0.createrow(2).createcell(1); Cell cell8 = sheet0.createrow(3).createcell(1); Cell cell9 = sheet0.createrow(4).createcell(1); Cell cell10 = sheet0.createrow(5).createcell(1); Cell cell11 = sheet0.createrow(7).createcell(0); Cell cell12 = sheet0.createrow(8).createcell(2); Cell cell13 = sheet0.createrow(8).createcell(3); Cell cell14 = sheet0.createrow(8).createcell(4); 24

25 Cell cell15 = sheet0.createrow(9).createcell(0); Cell cell16 = sheet0.createrow(10).createcell(0); Cell cell17 = sheet0.createrow(11).createcell(0); Cell cell18 = sheet0.createrow(12).createcell(0); Cell cell19 = sheet0.createrow(10).createcell(1); Cell cell20 = sheet0.createrow(10).createcell(2); Cell cell21 = sheet0.createrow(10).createcell(3); Cell cell22 = sheet0.createrow(10).createcell(4); Cell cell23 = sheet0.createrow(11).createcell(2); Cell cell24 = sheet0.createrow(11).createcell(3); Cell cell25 = sheet0.createrow(11).createcell(4); Cell cell26 = sheet0.createrow(12).createcell(2); Cell cell27 = sheet0.createrow(12).createcell(3); Cell cell28 = sheet0.createrow(12).createcell(4); Cell cell29 = sheet0.createrow(9).createcell(1); Cell cell30 = sheet0.createrow(9).createcell(2); Cell cell31 = sheet0.createrow(9).createcell(3); Cell cell32 = sheet0.createrow(9).createcell(4); Cell cell33 = sheet0.createrow(13).createcell(3); Cell cell34 = sheet0.createrow(13).createcell(4); Cell cell35 = sheet0.createrow(13).createcell(5); 25

26 // cell0.setcellvalue("müşteri Bilgileri"); cell1.setcellvalue("firma Adı/Referans Nosu"); cell2.setcellvalue("tambur Tipi"); cell3.setcellvalue("besleme Şekli"); cell4.setcellvalue("hol Boyu"); cell5.setcellvalue("toplam Motor Gücü"); cell6.setcellvalue(firmaadı+"-"+firmarefno); cell7.setcellvalue("yay Tahrikli"); cell8.setcellvalue(beslemetipi); cell9.setcellvalue(holboyu+"m"); cell10.setcellvalue(toplammotorgucu+"kw"); cell11.setcellvalue("sipariş Bilgileri"); cell12.setcellvalue("adet"); cell13.setcellvalue("birim Fiyatı(EURO)"); cell14.setcellvalue("toplam Fiyat(EURO)"); cell15.setcellvalue("tambur Kodu"); cell16.setcellvalue("kablo"); cell17.setcellvalue("klavuz + Çorap"); cell18.setcellvalue("kargo"); cell19.setcellvalue("4x"+gereklikablokesidi); 26

27 cell20.setcellvalue(alinacakkabloboyu); cell21.setcellvalue(gereklikablobirimfiyati); cell22.setcellvalue(gereklikablobirimfiyati*alinacakkabloboyu); cell23.setcellvalue(1); cell24.setcellvalue(1000) cell25.setcellvalue(1000); cell26.setcellvalue(1); cell27.setcellvalue(100); cell28.setcellvalue(100); cell29.setcellvalue(tamburkodu); cell30.setcellvalue(1); cell31.setcellvalue(tambubirimfiyati); cell32.setcellvalue(tambubirimfiyati); cell33.setcellvalue("toplam"); cell34.setcellvalue(1100+(gereklikablobirimfiyati*alinacakkabloboyu)+tambubirimf iyati); cell35.setcellvalue("euro"); try { // String destinationfilepath = "C:/Users/denizekinci/Desktop/"+firmaAdı+".xls"; try (FileOutputStream output = new FileOutputStream(destinationFilePath)) { 27

28 workbook.write(output) } } catch (Exception e) {} }//END excelfile }//THE ENDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD MainGUI/* * To change this template, choose Tools Templates * and open the template in the editor.*/ package pack_1;/*** denizekinci*/ public class MainGUI extends javax.swing.jframe { private MainCalculation maincalculation; private String displayedcompanyname = ""; private String displayedcompanyrefno = ""; private String displayedholeboyu = ""; private String displayedmotorgücü = ""; private double beslemesekli; public MainGUI() { initcomponents(); maincalculation = new MainCalculation();}/** * This method is called from within the constructor to initialize the form. * WARNING: Do NOT modify this code. The content of this method is always 28

29 * regenerated by the Form // <editor-fold defaultstate="collapsed" desc="generated Code"> private void initcomponents() { buttongroup1 = new javax.swing.buttongroup() jpanel2 = new javax.swing.jpanel(); jlabel1 = new javax.swing.jlabel(); jpanel1 = new javax.swing.jpanel(); jtextfield1 = new javax.swing.jtextfield(); jlabel2 = new javax.swing.jlabel(); jlabel3 = new javax.swing.jlabel(); jtextfield2 = new javax.swing.jtextfield(); jlabel4 = new javax.swing.jlabel(); jtextfield3 = new javax.swing.jtextfield(); jlabel5 = new javax.swing.jlabel(); jtextfield4 = new javax.swing.jtextfield(); jradiobutton1 = new javax.swing.jradiobutton(); jradiobutton2 = new javax.swing.jradiobutton(); jbutton1 = new javax.swing.jbutton(); jpanel3 = new javax.swing.jpanel(); jtogglebutton1 = new javax.swing.jtogglebutton(); 29

30 jscrollpane1 = new javax.swing.jscrollpane(); jtextarea1 = new javax.swing.jtextarea(); setdefaultcloseoperation(javax.swing.windowconstants.exit_on_close); jpanel2.setborder(javax.swing.borderfactory.createbevelborder(javax.swing.border.be velborder.raised)); jlabel1.seticon(new javax.swing.imageicon(getclass().getresource("/pack_1/logo_2.png"))); // NOI18N javax.swing.grouplayout jpanel2layout = new javax.swing.grouplayout(jpanel2); jpanel2.setlayout(jpanel2layout); jpanel2layout.sethorizontalgroup( jpanel2layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addgroup(jpanel2layout.createsequentialgroup().addcontainergap().addcomponent(jlabel1).addcontainergap(340, Short.MAX_VALUE)) ); jpanel2layout.setverticalgroup( jpanel2layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addgroup(jpanel2layout.createsequentialgroup().addcontainergap().addcomponent(jlabel1).addcontainergap(javax.swing.grouplayout.default_size, Short.MAX_VALUE))); 30

31 jpanel1.setborder(javax.swing.borderfactory.createtitledborder(javax.swing.borderfactory.createbevelborder(javax.swing.border.bevelborder.raised), "MÜŞTERİ BİLGİLERİ")); jtextfield1.addactionlistener(new java.awt.event.actionlistener() { public void actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { jtextfield1actionperformed(evt); } }); jlabel2.settext("firma ADI"); jlabel3.settext("is EMRI NO"); jlabel4.settext("hol BOYU"); jtextfield3.addactionlistener(new java.awt.event.actionlistener() { public void actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { jtextfield3actionperformed(evt); } }); jlabel5.settext("toplam MOTOR GUCU"); buttongroup1.add(jradiobutton1); jradiobutton1.settext("bastan BESLEMELI"); jradiobutton1.addactionlistener(new java.awt.event.actionlistener() { public void actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { jradiobutton1actionperformed(evt); } }); buttongroup1.add(jradiobutton2); jradiobutton2.settext("ortadan BESLEMELI"); jradiobutton2.addactionlistener(new java.awt.event.actionlistener() { public void actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { 31

32 jradiobutton2actionperformed(evt); }}); jbutton1.settext("hesapla"); jbutton1.addactionlistener(new java.awt.event.actionlistener() { public void actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { jbutton1actionperformed(evt); } }); javax.swing.grouplayout jpanel1layout = new javax.swing.grouplayout(jpanel1); jpanel1.setlayout(jpanel1layout); jpanel1layout.sethorizontalgroup( jpanel1layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addgroup(jpanel1layout.createsequentialgroup().addgap(30, 30, 30).addGroup(jPanel1Layout.createParallelGroup(javax.swing.GroupLayout.Alignmen t.leading, false).addcomponent(jlabel5, javax.swing.grouplayout.default_size, 129, Short.MAX_VALUE).addComponent(jTextField4).addComponent(jTextField1).addComponent(jLabel2, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.default_size, Short.MAX_VALUE)).addGap(35, 35, 35).addGroup(jPanel1Layout.createParallelGroup(javax.swing.GroupLayout.Alignmen t.leading) 32

33 .addcomponent(jlabel3, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 89, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addcomponent(jtextfield2, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 124, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addcomponent(jradiobutton1).addcomponent(jradiobutton2)).addgap(29, 29, 29).addGroup(jPanel1Layout.createParallelGroup(javax.swing.GroupLayout.Alignmen t.leading).addcomponent(jbutton1, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 129, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addcomponent(jlabel4, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 92, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addcomponent(jtextfield3, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 120, javax.swing.grouplayout.preferred_size)).addcontainergap(javax.swing.grouplayout.default_size, Short.MAX_VALUE) ); jpanel1layout.setverticalgroup( jpanel1layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addgroup(jpanel1layout.createsequentialgroup().addgap(16, 16, 16).addGroup(jPanel1Layout.createParallelGroup(javax.swing.GroupLayout.Alignmen t.baseline).addcomponent(jlabel2).addcomponent(jlabel3) 33

34 .addcomponent(jlabel4)).addpreferredgap(javax.swing.layoutstyle.componentplacement.related).addgroup(jpanel1layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignmen t.baseline).addcomponent(jtextfield1, javax.swing.grouplayout.preferred_size, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addcomponent(jtextfield2, javax.swing.grouplayout.preferred_size, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addcomponent(jtextfield3, javax.swing.grouplayout.preferred_size, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.preferred_size)).addgroup(jpanel1layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignmen t.leading).addgroup(jpanel1layout.createsequentialgroup().addgap(35, 35, 35).addGroup(jPanel1Layout.createParallelGroup(javax.swing.GroupLayout.Alig nment.baseline).addcomponent(jlabel5).addcomponent(jradiobutton1)).addpreferredgap(javax.swing.layoutstyle.componentplacement.related).addgroup(jpanel1layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alig nment.baseline).addcomponent(jtextfield4, javax.swing.grouplayout.preferred_size, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.preferred_size) 34

35 .addcomponent(jradiobutton2))).addgroup(jpanel1layout.createsequentialgroup().addgap(39, 39, 39).addComponent(jButton1, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 40, javax.swing.grouplayout.preferred_size))).addcontainergap(36, Short.MAX_VALUE)) ); jpanel3.setborder(javax.swing.borderfactory.createtitledborder(javax.swing.borderfactory. createbevelborder(javax.swing.border.bevelborder.raised), "ÇALIŞMA SONUÇLARI")); jtogglebutton1.settext("çalişmayi BİTİR"); jtogglebutton1.addactionlistener(new java.awt.event.actionlistener() { public void actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { jtogglebutton1actionperformed(evt); } }); jtextarea1.setcolumns(20); jtextarea1.setrows(5); jscrollpane1.setviewportview(jtextarea1); javax.swing.grouplayout jpanel3layout = new javax.swing.grouplayout(jpanel3); jpanel3.setlayout(jpanel3layout); jpanel3layout.sethorizontalgroup( jpanel3layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.trailing, jpanel3layout.createsequentialgroup().addcomponent(jscrollpane1, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 291, javax.swing.grouplayout.preferred_size) 35

36 .addpreferredgap(javax.swing.layoutstyle.componentplacement.related, 66, Short.MAX_VALUE).addComponent(jToggleButton1, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 140, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addgap(50, 50, 50)) ); jpanel3layout.setverticalgroup( jpanel3layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addcomponent(jscrollpane1, javax.swing.grouplayout.default_size, 367, Short.MAX_VALUE).addGroup(jPanel3Layout.createSequentialGroup().addComponent(jToggleButton1, javax.swing.grouplayout.preferred_size, 51, javax.swing.grouplayout.preferred_size).addgap(0, 0, Short.MAX_VALUE)) ); javax.swing.grouplayout layout = new javax.swing.grouplayout(getcontentpane()); getcontentpane().setlayout(layout); layout.sethorizontalgroup( layout.createparallelgroup(javax.swing.grouplayout.alignment.leading).addcomponent(jpanel2, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.default_size, Short.MAX_VALUE).addGroup(layout.createParallelGroup(javax.swing.GroupLayout.Alignment.TRAILI NG, false).addcomponent(jpanel3, javax.swing.grouplayout.default_size, javax.swing.grouplayout.default_size, Short.MAX_VALUE) displayedholeboyu =jtextfield3.gettext(); displayedmotorgücü =jtextfield4.gettext(); 36

37 maincalculation.setholboyu(double.parsedouble(displayedholeboyu)); maincalculation.settoplammotorgucu (Double.parseDouble(displayedmotorGücü)); maincalculation.setfirmaadı(displayedcompanyname); maincalculation.setfirmarefno(displayedcompanyrefno); maincalculation.process(); jtextarea1.settext("müşteri BİLGİLERİ"+"\n\n" +"Firma Adı/Ref Nosu:"+mainCalculation.firmaAdı+"/"+mainCalculation.firmaRefNo+"\n" +"Besleme Şekli:"+mainCalculation.beslemeTipi+"\n" +"Hol Boyu:"+mainCalculation.holBoyu+"m"+"\n" +"Toplam Motor Gücü:"+mainCalculation.toplamMotorGucu+"KW"+"\n\n\n" +"ÇALIŞMA SONUÇLARI"+"\n\n" +"Tambur Kodu:"+mainCalculation.tamburKodu+"\n" +"Tambur Fiyatı:"+mainCalculation.tambuBirimFiyati+"\n" +"Kablo Boyu:"+mainCalculation.alinacakKabloBoyu+"\n" +"Kablo Kesidi:"+"4X"+mainCalculation.gerekliKabloKesidi+"\n" +"Kablo Fiyatı:"+(mainCalculation.alinacakKabloBoyu*mainCalculation.gerekliKabloBirimFiyati)+"\ n" +"Toplam:"+(1100+(mainCalculation.alinacakKabloBoyu*mainCalculation.gerekli KabloBirimFiyati)+mainCalculation.tambuBirimFiyati+" EURO") ); // TODO add your handling code here: } 37

38 private void jradiobutton1actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { beslemesekli = 1; maincalculation.setbeslemesekli(beslemesekli); } private void jradiobutton2actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { beslemesekli = 2; maincalculation.setbeslemesekli(beslemesekli);} private void jtogglebutton1actionperformed(java.awt.event.actionevent evt) { /** // TODO add your handling code here: maincalculation.excelfile(); System.exit(0);} args the command line arguments */ public static void main(string args[]) { /* Set the Nimbus look and feel */ //<editor-fold defaultstate="collapsed" desc=" Look and feel setting code (optional) "> /* If Nimbus (introduced in Java SE 6) is not available, stay with the default look and feel. * For details see */ try { for (javax.swing.uimanager.lookandfeelinfo info : javax.swing.uimanager.getinstalledlookandfeels()) { 38

39 if ("Nimbus".equals(info.getName())) { javax.swing.uimanager.setlookandfeel(info.getclassname()); break; } } } catch (ClassNotFoundException ex) { java.util.logging.logger.getlogger(maingui.class.getname()).log(java.util.logging.l evel.severe, null, ex); } catch (InstantiationException ex) { java.util.logging.logger.getlogger(maingui.class.getname()).log(java.util.logging.l evel.severe, null, ex); } catch (IllegalAccessException ex) { java.util.logging.logger.getlogger(maingui.class.getname()).log(java.util.logging.l evel.severe, null, ex); } catch (javax.swing.unsupportedlookandfeelexception ex) { java.util.logging.logger.getlogger(maingui.class.getname()).log(java.util.logging.l evel.severe, null, ex); } //</editor-fold> /* Create and display the form */ java.awt.eventqueue.invokelater(new Runnable() public void run() { new MainGUI().setVisible(true); } }); } // Variables declaration - do not modify private javax.swing.buttongroup buttongroup1; 39

40 private javax.swing.jbutton jbutton1; private javax.swing.jlabel jlabel1; private javax.swing.jlabel jlabel2; private javax.swing.jlabel jlabel3; private javax.swing.jlabel jlabel4; private javax.swing.jlabel jlabel5; private javax.swing.jpanel jpanel1; private javax.swing.jpanel jpanel2; private javax.swing.jpanel jpanel3; private javax.swing.jradiobutton jradiobutton1; private javax.swing.jradiobutton jradiobutton2; private javax.swing.jscrollpane jscrollpane1; private javax.swing.jtextarea jtextarea1; private javax.swing.jtextfield jtextfield1; private javax.swing.jtextfield jtextfield2; private javax.swing.jtextfield jtextfield3; private javax.swing.jtextfield jtextfield4; private javax.swing.jtogglebutton jtogglebutton1; // End of variables declaration } 40

41 Programın çalıştırılması: RESİM 7.BOŞ VERİ ANALİZ SAYFASI 41

42 RESİM 8: ÖRNEK VERİ ANALİZ SAYFASI Programda, firma adı, İş Emri No, Hol Boyu, Toplam Motor Gücü, ortadan beslemeli mi baştan belemeli mi seçeneği kısımlarını örnekte görüldüğü gibi doldurduğumuzda ve hesapla dediğimizde bize çalışma sonuçlarında müşteri bilgilerini ve hesaplama sonuçlarını gösteren bir sayfa oluşturur. En son çalışmayı bitir dediğimizde müşteriye göndermeye hazır excel dosyası oluşturur. 42

43 Sipariş Bilgileri Adet Birim Fiyatı(EURO ) Toplam Fiyat(EURO) Müşteri Bilgileri Firma Adı/Referans No su GÜRALP VİNÇ- IS Tambur Tipi Yay Tahrikli Besleme Şekli Ortadan Beslemeli Hol Boyu 60.0m Toplam Motor 50.0KW Gücü Tambur Kodu VLF Kablo 4X Klavuz + Çorap Kargo TOPLAM 4668 EUR O TABLO.1 PROGRAM SONUÇ TABLOSU Firmada kullanılan programlar Netsis, Excel makro, MS ofis programları, lisanslı solid ve otocad programlarıdır. Solid ve otocad programları: İş parçalarının teknik resmini çizmek, iki boyutlu çizim, üç boyutlu çizim, modelleme, render işlemleri, çıktı (print) ayarları, mekanik tasarım işlevlerini gerçekleştirir. Netsis: Üretim, muhasebe, finans, insan kaynakları gibi bölümlerin yanısıra, bunlarla bağlantılı satış, pazarlama, idari, depo, stok gibi bölümler içinde yönetim çözümü sunan SQL tabanlı bir yazılımdır. Oralce Türkiye de Netsis i en hızlı ve iyi yönde gelişen ERP ve MRP yazılımı seçmiştir. Kullanıcı arayüzünün anlaşılır ve kolay olması, yönetimsel parametrelerin çeşitliliği ve şirket ihtiyaçlarına göre değiştirilebilir bir tasarımın olması en önemli özelliklerindendir. Bu program Türkiye de bulunan en küçük şirketten en büyüğüne kadar kullanılmaktadır. Bu firmada MRP ve ERP yazılımları kullanılmaktadır. Firmada kullanılan MRP datasını Açık Müşteri Siparişi, Reçete, Stok Planlama, Asgari Stok, Stok, İş Emri oluşturmaktadır. MRP (Malzeme İhtiyaç Planlama): Malzeme İhtiyaç Planlama sistemi, envanter yatırımlarını minimize etmek, üretimi ve etkenliği arttırmak ve alıcıya yapılan hizmeti geliştirmek amacıyla kullanılan bir yönetim çizelgeleme ve kontrol tekniğidir. Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP), üretim planlama ve envanter kontrol faaliyetlerini gerçekleştiren 43

44 bilgisayar destekli bir sistemdir. MRP sistemi eksiksiz bir planlamayı, etkili bir malzeme kontrolünü ve meydana gelebilecek değişikliklerde planların yeniden düzenlenmesini sağlamaktır. Envanter seviyesini asgari düzeyde tutarken, ihtiyaç duyulan malzemenin istenilen yerde ve zamanda hazır bulunmasını da temin etmektedir. MRP sisteminde ana üretim planının haftalık üretim ihtiyaçlarına bölünmesi ve daha kısa zaman aralıklarını (hafta - gün gibi), esas alan sipariş programlarının hazırlanması mümkün olmaktadır. Bu sistem son ürün veya ana montajların tamamlanma tarihlerini ve miktarlarını içeren tablodan geriye doğru giderek, siparişi verilecek parça veya malzemenin miktarını ve zamanını bulma esasına dayanır. Herhangi bir kaleme olan talebin önceden bilinmesi ve bu talebin diğer kalemlerin taleplerine uygun hale getirilmesi halinde, çok verimli sonuçlar elde edilmektedir. Standart MRP Sistemlerinde Önkoşullar a) Ana Üretim Planı: Malzeme ihtiyaç planlama sisteminin işleyebilmesi ana üretim planına bağlıdır. Yani son ürünlerin ne kadar ve ne zaman üretilmeleri gerektiğini gösteren bir ana plan olmalıdır. b) Her Stok birimi kodlanmalıdır (parça numarası): Kodlama sistemi kolay ve anlaşılır olmalıdır. c) Malzeme Listesi - Ürün Ağacı Bilgileri: Malzeme listesi, son ürünü üretebilmek için gerekli tüm malzemelerin bir dökümünü ve üretim yöntemlerine ait bilgileri içerir. d) Stok Kayıtları: Tüm birimlerin stok durumları hakkındaki verileri içerir. ERP: ERP işletmenin coğrafi olarak farklı bölgelerde bulunan fabrikalarının, bunların tedarikçi firmalarının ve dağıtım merkezlerinin (depo) kaynaklarını eşgüdümlü olarak planlamasıdır. Bu çerçevede, hangi müşteriye ait siparişin, hangi dağıtım merkezinden karşılanması veya hangi fabrikada üretilmesi gerektiği, tüm fabrikaların malzeme ve hizmet ihtiyaçlarının karşılanmasının uygun olacağı, fabrikaların elinde bulunan makina, malzeme, işgücü, enerji, bilgi ve diğer üretim ve dağıtım kaynaklarının nasıl eşgüdümlü ve ortaklaşa kullanılabileceğini planlamaktadır. 9.SORU: Hizmet veya imalat işletmesi olarak genel/özel bölüme ait üretkenlik ve verimlilik Oranlarını çıkarmaya çalışınız. İşletmedeki sosyal faaliyetleri belirtiniz. Aşağıdaki verilere göre üretkenlik ve verimlilik oranlarını hesaplayalım; Envanter Numarası Birim Zaman Adet Kayıp Zamanlar Çalışılan Süre (gündüz) YMP ,85 dk dk. (iş bekleme) 510 dk. YMP ,39 dk dk. (makine arızası) YMP ,44dk dk. (ihtiyaç giderme) 44

45 Verimlilik= Bir iş için standart zaman İş için gerçekleşen zaman Verimlilik= Üretilen iş adeti x birim zaman Çalışılan süre +fazla mesai izin x100 (0,85x ,39x40 + 0,44x50) x100 = ( 263,5+55,6+22) x100 = %68, Üretkenlik = Bir iş için standart zaman Bir iş için ayrılan toplam süre Üretkenlik = Üretilen iş adeti x birim zaman İş için ayrılan toplam süre x100 (0,85x ,39x40 + 0,44x50) x100 = (263,5+55,6+22) x100 = %66, Faydalı kullanım oranı = Gerçekleşen zaman İş için ayrılan toplam süre x100 Faydalı kullanım oranı = 500 x100 =%98, Üretkenlik = Faydalı kullanım oranı X Verimlilik = 0,9804 x 0,682 =0,668 =%66,8 İşletmedeki sosyal faaliyetler; Firmada işe alınacak stajyerler için kutlamalar düzenlenir, yılbaşı ve bayramlarda küçük çaplı toplantılar yapılır, piknik ve denize gitmek için organizasyonlar düzenlenir bunun yanında şirket yıl içindeki başarılarını değerlendirerek kutlamalar yapar. İşçiler için işletme bünyesinde kulüpler bulunmamaktadır. Sabah 10 da ve öğleden sonra 3.15 te çay molası verilmekte, öğlen ten a kadar yemek molası ve işçiler için düzenlenen oyun alanında vakit geçirmeleri sağlanmaktadır. Bunun yanında firma iş güvenliği 45

46 ve uzmanlığı seminerleri düzenleyerek iş kazalarının önlenmesi konusunda işçileri bilgilendirmektedir. 10.SORU: Vardiya çalışmalarının çizelgelerini çıkarınız. Günlük mesai saatlerinde doğrudan iş Üzerinde harcanan süreleri belirlemeye çalışınız. İşletmede çalışanların, vardiya türleri ve Modelleri üzerindeki önerileri ve düşüncelerini ve sizin önerilerinizi yazınız. Cevap: Vardiya Başlama Saati Çay Molası Öğle Yemeği Arası Çay Molası Vardiya Bitiş Saati TABLO. 2 VARDİYA ÇALIŞMA ÇİZELGESİ Toplamda 2 vardiya vardır; Gündüz vardiyası ( ) Gece vardiyası ( ) Çizelgede de belirtildiği üzere 15 er dakika olmak üzere iki adet çay molası mevcuttur. Öğle yemeği bir saattir. Net olarak çalışma saati de 8 saattir. Firmadaki her bölüm mesaiye kalabilmektedir. Genelde üretim ve proje kısmı fazla mesai yapmaktadır. Saatler ve saatleri arasındadır. Ayrıca firma idare kısmındaki bürolar iki hafta da bir cumartesi günleri iş başı yapmaktadırlar. Saat da başlayan iş başı saat da son bulmaktadır. Üretim kısmı içinse bu durum değişmektedir. Üretimde saat ve saatleri arasında Talaşlı İmalat, Boya Bölümü Çalışanları ve Taşeronlar gece vardiyasına kalmaktadır. Öneriler: Çay molalarında yığılmalar çok olmaktadır. Bu durumu ortadan kaldırmak için bölümlerin ayrı zamanlarda çay molasına çıkmaları sağlanarak işçilerin 15 dk. Olan çay molalarını iyi bir şekilde değerlendirmeleri sağlanmalıdır. İşletmede 2 tür vardiya yerine öğlen vardiyası da eklenip 3 vardiya olacak şekilde ayarlanırsa hem işçilerin daha verimli çalışmaları sağlanır hem de üretimin aralıksız devamı sağlanmış olur. Ayrıca üretim sahasında boşta gezen elemanlar değerlendirilmiş olur.şu şekilde bir düzen kurulabiliriz; 1. gündüz vardiyası ( ) 2. öğlen vardiyası ( ) 3. gece vardiyası ( ) 46

47 10 ar dk dan 3 tane çay molası ve 30 dk Yemek molası verilerek tam çalışma süresi 7 saat yapılarak yeni bir vardiya düzeni oluşturulabiliriz. 11.SORU: İşletmede müşteriye sunulan hizmetler için, müşteri memnuniyetini sürekli kılmak amacı İle belirlenmiş ve günün koşullarına göre düzenlenen uygulamalar ve politikalar var mıdır? Varsa bunları açıklayarak, sizin kendi önerilerinizi belirtiniz. Cevap: Firma müşteri memnuniyetin ön planda tutan bir kuruluştur. Bu konu da müşteri geri dönüşleri hızlıdır. Hiçbir aksaklığa izin verilmemeye çalışılmaktadır. Bu konuda hem (444 VİNÇ) telefon hattı ile hem de günümüzün gelişen teknolojik gelişmelerine ayak uydurmak amacıyla şirketin internet sitesindeki online servis talebi kısmı ile hizmet vermektedir. Ayrıca online başvuru talebi ve online teklif talep formları da internet sitesinde mevcuttur. Güralp, internet sitesinden online katalog talebi ile de ürünlerinin özelliklerini sunarak müşterinin vinç seçimine katkıda bulunulmaktadır. Örnek online başvuru talep formu: *Kişisel Bilgiler - Adınız/Soyadınız -Pozisyonunuz -Telefonunuz - Adresiniz *Firma Bilgileri -Firma Adı -Firma Yetkilisi -Adres -Telefon -Faks - Adresi -Web Sitesiniz *Arıza Bilgileri -Makine Tipi -Makine Kapasitesi İmal Yılı *Arızanın Müdahale Durumu 47

48 -Durum (Acil, Gün İçerisinde, Daha Sonra) *Oluşan Arızanın Tanımı -Açıklama 12.SORU: Staj yaptığınız işletmedeki endüstri mühendisi sayısını ve bu endüstri mühendislerinin adlarını belirtiniz. Bunların hangi bölümlerde ve hangi konumlarda çalıştığını yazarak, en az beş tanesine (varsa) kendi merak ettiğiniz konularda sorular sorunuz ve anket yapınız. Sorularınızı ve bu sorulara verilen yanıtları yazarak çıkardığınız sonuçları analiz ediniz. Cevap: Firmada sadece bir tane Endüstri mühendisi bulunmaktadır ve ismi Yunus Hacıhali dir. Yunus Hacıhali, firmanın ihracat bölümünde görev yapmaktadır yılında Yaşar Üniversitesinden mezun olmuştur. Yunus Hacıhali iş gezisi için yurt dışına çıktığı için kendisiyle anket yapma fırsatı bulamadım. ÜRETİM STAJI SORULARI 1.SORU: Gittiğiniz işletmede pazar araştırması ve talep tahmini çalışmalarının nasıl yapıldığını inceleyiniz. Talep tahminlerinin hangi amaçlar için kullanıldığını belirtiniz. Cevap: Vinç sektöründe üretim adetleri belli değildir ve hiçbir işletme kimsenin pazar payını bilmiyor. Bu sektör üretim satış odaklı çalıştığı için geçmiş yılların satışlarına bakarak pazar hedefleri belirleniyor. Örneğin; yılında satın alınan vinç adeti belli değildir ve bu adet bilinmeyince pazar oluşmuyor. Pazar oluşmayınca bir pazar araştırmasından söz etmek mümkün olmuyor. Bu firma fuarlara katılarak ve müşterinin bulunduğu yerleri tespit ederek pazar araştırmasını gerçekleştiriyor. Özellikle sanayisi gelişmiş bölgelere gidilerek satış planlaması yapılır ve bu bölgedeki tanıdıklar vasıtasıyla satış miktarlarının artırılması sağlanıyor. Bu şekilde Pazar hedefini belirlemiş oluyor. Talep tahmini, tüketicilerin gelecekte ne miktar mal ve hizmet talep edeceklerinin kestirilmesi işlevidir. Bu tahmin işletmenin üretim seviyesinin saptanmasında temel oluşturur. Hangi ürünün üretileceği, tüketicilerin bu üründen ne miktar talep edecekleri ve bu talebin çoğunlukla hangi tarihlerde gerçekleşme olasılığının bulunduğu talep tahminleri ile yorumlanır. Şirketin talep tahmininde kullandığı bilgiler; Üretilecek mal veya hizmetin kullanım yerleri ve özellikleri, Üretilecek mal veya hizmetin fiyatı ve maliyeti, Yurtiçi ve yurtdışı rakip işletmelerin sayısı, Dağıtım sisteminin özellikleri, Devletin izlediği ekonomi politikası, Diğer önemli bilgilerin toplanması 48

49 2.SORU: Seçeceğiniz bir iş istasyonu için metot ve zaman etüdü çalışması yapınız. İşletmede yapılmış veya mevcut olan iş etüdü çalışmalarını, metod etüdü çalışmalarını çıkarınız. İşlem akış, operasyon akış, varsa insan makine diyagramlarını çiziniz. İşletmede daha önce kullanılan fakat şimdi geliştirilmiş ve uygulanan yeni yöntemleri belirtiniz. Cevap: Metod etüdü, bir işin nasıl yapıldığına odaklanır. İnsanların ve malzemelerin hareketlerini, insanların ve makinaların aktivitelerini inceler. Talaşlı imalatta torna tezgâhını ve operatörün çalışmalarını ele aldım. Aşağıda yapmış olduğum etüdün verileri mevcuttur. ŞEKİL 5. SÜREÇ ŞEMASI 49

50 İş Akım Şeması İŞ AKIM ŞEMASI İŞÇİ/MALZEME/DONATI TİPİ TARİH ETKİNLİK MEVC UT ÖNERİL EN ARTIRI M YAPILAN İŞİN ÖZETİ: Pim Kapağı (Ø45x13) Tornalama İŞLEM TAŞIMA GECİKME STOKLAMA DEPOLAMA UZAKLIK (m) ZAMAN (adamsaat) PARÇA KODU YPM.07055/GMD 40 TEZGÂH ADI LEADWELL LTC 20 AP İŞİN TANIMI Miktar Uzakl ık (m) Zaman (dk) SİMGE AÇIKLAMALAR Kapağın Açılması 1-3 sn. Parçanın Taşınması 1 1 m 6 sn. Parçanın Yerleştirilmesi 1-4 sn. Kapağın Kapatılması 1-3 sn. Parçanın Ön Yüzünün İşlenmesi 1-1 dk 53 sn. Kapağın Açılması 1-3 sn. Bor Yağın Temizlenmesi 1-7 sn. Hava püskürtülüyor. Parçanın Diğer Yüzünün Değişimi 1-8 sn. Kapağın Kapatılması 1-3 sn. Parçanın Arka Yüzünün İşlenmesi 1-36 sn. Kapağın Açılması 1-3 sn. Bor yağın Temizlenmesi 1-8 sn. Hava püskürtülüyor. Parçanın Çıkarılması 1-5 sn. Parçanın Taşınması 1 1 m 7 sn. TOPLAM 1 adet 2 m 3 dk 29 sn. TABLO 3. İŞ AKIM TABLOSU Not: Parçanın Bor Yağından temizleme işlemi sırasında aynı zamanda gözle kontrolde yapıldığı için o işlem kontrol olarak kabul edilmektedir. 50

51 Zaman etüdü, bir standart zaman elde edilerek oluşturulur. Bu standart zamanı hesaplamak her işçinin işçilik maliyetini hesaplayabilmek, iş üzerinde iyileştirmeler yapabilmek, ne kadar iyileştirme yapıldığını hesaplayabilmek için o işin ne kadar sürede yapıldığını bilmek gerekir. Firmada operasyonların standart zamanlarını elde etmeye yönelik bir çalışma şu anda mevcut değildir. Fakat gelişen ve ilerleyen pazarda bu çalışmanın yapılmasının firma açısından ne kadar önemli olduğunun bilincinde olan firma çalışanları bu konuda bir çalışma yapmaya karar vermişlerdir. Bunun için ilk adım olarak benim de içerisinde bulunduğum staj dönemin içerisinde atıldı. Çeşitli şemalarla iş takibi belirlendi ve kronometraj yöntemiyle de süreler elde edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma yeterli bilgi sağlanıncaya kadar da devam ettirilecektir. Yapılanmasını ve gelişen dünyaya ayak uydurmak amacıyla gerekli çalışmalarını sürdüren firma makinelerinin oluşumlarının standart zamanlarını elde ederek işlenme süreleri, test süreleri, montaj süreleri ve bunun gibi işlemde geçen diğer süreleri belirleyerek müşteriye ürün teslimatı konusunda vereceği bilgiye ek bir kesinlik süresi kazandırmış olacaktır. Verimlilik anlamında da bu çalışmanın yapılması firma için büyük bir avantaj teşkil etmektedir. Pazar içerisinde sahip olduğu yeri kuvvetlendirecek bir adımdır. Standart zamanların elde edilmesi işletme içerisinde üretilen ürünlerin üretim sürelerini belirlemek amacıyla kullanılmaktadır. Bunun sağladığı avantajlar içerisinde firmanın yapacağı iş planlarını düzenlemede yardımcı bir araç olması ön planda durmaktadır. Planlama anlamında ürünlerin teslim tarihleri belirlenir. Sipariş kapasitesini, günlük, haftalık ve yıllık üretim miktarlarını belirlenebilmektedir. Oluşan herhangi bir sorunda (hammaddenin zamanından önce gelmemesi, teknik arızalar, işlem sırasında oluşan aksaklıklar, yanlış işleme vb.) gerekli önlemlerin alınması sağlanmakta ve izlenecek yol bu standart zamanları dikkate alarak belirlenmektedir. 3.SORU: Malzeme stok (envanter) miktarlarının nasıl belirlendiğini açıklayınız. Malzeme envanter maliyet hesabı yapılmakta mıdır? Envanter maliyetlerinin toplam maliyet içindeki oranını açıklayınız. Cevap: Malzeme stok miktarı Netsis programında MRP yazılımıyla belirlenir. MRP sistemi, tüm stok birimlerinin temin sürelerini, kontrolü altındaki tüm stok birimlerinin stoğa girip çıktığını, brüt ihtiyaçların tespiti aşamasında, bir montajı oluşturan tüm parçaların, o montaj parçası için iş emri verildiği an hazır olduğunu, kesikli dağıtım ve bileşen parçaların kullanıldığını, imal edilen parçalar için süreçleri bağımsız kullanıldığını bilir. Bu sistem sayesinde stoklar hakkındaki bütün bilgilere ulaşılır. Bu firmada, malzeme Envanter maliyet hesabı yapılmaktadır. Stokların ücretlerinde ve satılan ürünlerin maliyetinde ağırlıklı ortalama maliyet sistemi yani bir diğer deyişle hareketli ortalama birim maliyet sistemi üzerinden fiyatlandırma ile belirlenmektedir. Bu sistem değişik firmalardan alınan hammadde fiyatları toplamını ortak bir fiyat üzerinde birleştiriliyor ve hammadde birim fiyatı ürün maliyeti üzerine bu şekilde yansıtılarak işlemektedir. Bu işlemlerin hepsi de Netsis üzerinden yapılmaktadır. Firmanın şirket içi gizlilik politikası nedeniyle Envanter maliyetlerinin toplam maliyet içindeki oranı hakkında bilgiye ulaşamadım. 51

52 4.SORU: Staj yapmış olduğunuz işletmenin herhangi bir bölümünün ergonomik faaliyetleri ( Çalışma ortam koşulları (gürültü, aydınlatma, ısı, nem vb.), insan-makine-çevre uyumu vb.) dikkate alarak inceleyiniz. Mevcut durumu aktararak önerilerinizi yazınız. Cevap: Ergonomi, işin hafifletilmesi için insana tekniğin uygulandığı bilim dalıdır. Hedef, çalışan insan üzerindeki yükü / baskıyı, teknik, tıbbi, psikolojik, sosyo-ekonomik bulgulardan yararlanarak en aza indirgemektir. Ergonomi ikiye ayrılır: a) İmalat Ergonomisi: Üretim biriminin ergonomik olarak düzenlenmesiyle ilişkilidir. İnsanların anatomik özelliklerini, antropometrik karakteristiklerini, fizyolojik kapasite ve toleranslarını gözönünde tutarak endüstriyel iş ortamındaki tüm faktörlerin etkisi ile oluşabilecek, organik ve pisikososyal stresler karşısında, sistem verimliliği ve insan-makineçevre uyumunun temel yasalarını ortaya koymaya çalışır. b) Ofis Ergonomisi: Çalışma biriminin ergonomik olarak düzenlenmesiyle ilişkilidir. Çalışılan alanın ergonomisi, yorgunluk ve kas gerilmelerini engeller; gereksiz hareketleri ortadan kaldırır; konforu arttırır. Böylece verimlilik de artar. İmalat ergonomisi üzerinde duracak olursak; Gürültü: Firma içindeki gürültü rahatsızlık verici düzeydedir. Uzun süreler bu gürültüye maruz kalmak ciddi sağlık problemlerine sebep olmaktadır. Bu yüzden işçilerin kulaklık takmaları zorunludur. Bu kulaklıklar yüksek desibeldeki sesleri geçirmeyip oluşabilecek sağlık problemlerini önlemektedir. Bunun dışında aydınlatma, havalandırma ve ısıtma konularına da değinecek olursak firma oldukça geniş bir alanda üretim yapmaktadır. Havalandırma açısından firma yaz aylarında kapılarını rahatça açabilmekte hava sirkülasyonu gayet uygun şekilde sağlanmaktadır. Fakat kış aylarında bu durum belirli aralıklarla havalandırmanın yapıldığını göstermekte fakat yine de havalandırmanın işçiye zarar vermeyecek şekilde yapıldığı belirlenmiştir. İşçiyi zor durum da bırakmayacak şekilde havalandırma yapılmakta ve güvenlik-sağlık açısından bir sıkıntı bulunmamaktadır. Aydınlatma konusun da firma gerekli aydınlatmayı sağlamaktadır. Firmanın yüksekliği de göz önünde alınarak ışıklandırma bu kriterleri göz önünde bulundurarak yapılmıştır. Yeterli aralıklarla ışıklandırma sistemleri yerleştirilmiştir. Isıtma konusunda da gerekli önlemeler alınmış ayrıca makinelerin çalışırken ısı yayması ve imalathane de kaynak yapılıyor olması da ortamın ısınmasına bir dereceye kadar katkı sağlamaktadır. Fakat yaz mevsimi için bu durum(makine ve kaynağın ısı yayması) biraz sıkıntı vericidir. Terleme ve bu olayın işçiye verdiği sıkıntı göz ardı edilmemelidir. Öneriler: İşletmenin havalandırma konusunda problem yaşadığını düşünüyorum. Bu problem işletmedeki belirli yerlere temiz hava sağlayacak havalandırma sistemi kurularak giderilebilir. İşletme de bununla ilgili hiçbir teknolojik gereç bulunmamaktadır. 5.SORU: İşletmede alınan iş güvenliği önlemlerini belirtiniz. Son 5 yıl içinde iş kazası olmuş ise nedenlerini öğrenmeye çalışınız. 52

53 Cevap: İmalathane de çalışanların her açıdan güvenlikleri ve sağlıkları için önlemler alınmıştır. Her ne kadar önlemler ve uyarılar olsa da bunlar asla iş kazası ya da meslek hastalığının meydana gelmeyeceğinin garantisini vermemektedir. Alınan önlemler şu şekilde genel olarak söylenebilir: - Çalışılan her bölüm için iş ayakkabısı giyme zorunluluğu, - Çalışılan her bölüm için güvenlik şapkası takma zorunluluğu, - Uzun süreli gürültünün vereceği zararı en aza indirgemek için kulaklık takma zorunluluğu, - Gözlük takma, - Kaynak yapanlar için kaynak gözlüğü takma, - Torna, freze vb. makinelerde eldiven takma yasağı, - İş elbisesi giyme, - Yüzük, kolye, saat ve bileklik takma yasağı, Bunların dışında çalışılan makinelerin temizlik ve bakımları uygun aralıklarla yapılmaktadır. Uyarı levhaları her çalışanın görebileceği noktalara yerleştirilmiştir. Yangın tehlikesine karşı her uygun noktalara yangın tüpleri yerleştirilmiştir. İşletmede yer alan güvenlik levhalarından birkaçı; RESİM 9. GÜVENLİK LEVHASI 1 53

54 RESİM 10. GÜVENLİK LEVHASI 2 Edinilen bilgilere göre firma içerisinde son 5 yıl da herhangi bir can kaybı yaşanmamıştır. Bunun dışında meydana gelen kazalar genellikle küçük kesikler, sıyrıklar, talaş gelmesi sonucu ellerde ve kollarda hafif yanıklar şeklindedir. Bunlar dışında daha büyük hasarlı bir iş kazası mevcut değildir. Ayrıca bilgilendirme açısından bütün gerekli önlemler alınmıştır. İşçilere iş güvenliği açısından alınması gereken önlemler, uyulması gereken kurallar ilk günden itibaren iletilmektedir ve sık sık bu konuda denetimler yapılmaktadır. Ayrıca kısa bir süre önce meslek hastalıkları konusunda tedbirli olmak için işçiler belirli sağlık kontrollerinden geçmişlerdir. 6.SORU: Mevcut malzeme taşıma sistemini açıklayınız. Daha iyi bir sistem önerebilir misiniz? Etüt ediniz. Cevap: Mevcut malzeme taşıma sistemi 3 ana bölümden oluşur. Bunlar; malzeme tedariki aşamasındaki taşıma, imalat aşamasındaki taşıma ve dağıtım aşamasındaki taşımadır. Malzeme tedariki aşamasındaki taşıma: Tedarikçilerden sağlanan malzemeler forkliftler ve gezer vinçler yardımıyla bir kısmı ambara bir kısmı da üretim sahasına taşınmaktadır. İmalat aşamasındaki taşıma: İmalat aşamasında ağır parçalar vinç yardımıyla, küçük, hafif ve sayıca fazla olan parçalar ise forkliftler ile imalat sahasına taşınmaktadır. Ayrıca talaşlı imalattaki talaşlar konteynerlar yardımıyla taşınır. Dağıtım aşamasındaki taşıma: İmalattan çıkan parçalar ambara gelir, buradan tırlara yüklenerek müşteriye direk olarak gönderimi sağlanır. 54

55 Firma isteğe göre üretim yapmaktadır yani seri üretim söz konusu değildir bu yüzden üretilen ürün bittiği anda müşteriye ulaştırılır; fakat bazen imalat aşamasında sorunlar yaşandığında parçanın üretim süresi uzar ve sahanın verimli kullanımı sağlanamaz. Bu sorunu ortadan kaldırmak için üretim sahası dışına bir depo yapılarak üretimi tamamlanmış parçalar buraya taşınıp buradan sevkiyat yapılmalıdır. Bu şekilde taşıma ve üretime engel olacak sorunlar ortadan kaldırılabilir. 7.SORU: İşletmede montaj hatları varsa şemalar ile açıklayınız. Montaj hattı dengeleme çalışması yapılmamış ise kendiniz yapınız. Cevap: İşletmede seri üretim yapılmadığı için bir montaj hattı dengeleme çalışması yoktur; fakat bu konuyu araştırdım ve bir örnekle aşağıda belirttim. Montaj hattı dengeleme ile üretim hattının analizi ve işlemlerin iş istasyonuna dengeli bir şekilde atanması sağlanır. Buradaki amaç, verimliliği arttırmak ve iş istasyonu sayısını azaltmaktır. Montaj hattı dengeleme adımları: 1) İşlemleri belirle. 2) Sırasını belirle. 3) Öncelik diyagramı çiz. 4) İşlem zamanlarını tahmin et. 5) Çevirim süresini hesapla: Günlük üretim süresi/günlük üretim miktarı 6) Teorik olarak minimum iş istasyonu sayısını belirle: Toplam işlem süresi / Çevirim süresi 7) İş istasyonlarına işlemleri ata. 55

56 ŞEKİL 6.MONTAJ HATTI DENGELEME ÖNCELİK DİYAGRAMI Örnek: Günlük üretim 40 adet, Günlük üretim süresi 480 dakika, Toplam işlem süresi 66 dakika Çevirim süresi: 480/40 =12 dk. Minimum iş istasyonu sayısı: 66/12 =5,5 ~6 iş istasyonu 56

57 ŞEKİL 7.İŞ İSTASYONLARINA İŞİN ATANMASI 8.SORU: İşletmenin sahip olduğu üretim sistemi hakkında bilgi veriniz. Sistem analizi anlayışı ile sisteme ait malzeme ve bilgi akış diyagramlarını çiziniz. İşletmede kullanılan formlardan örnekler ekleyiniz veya çiziniz. Cevap: Planlama birimi ERP yazılımlarının da desteği ile tüm imalat birimlerinin ve bunlarla koordineli çalışmak zorunda olan diğer destek birimlerinin arasındaki koordinasyonu sağlamaktadır. Üretim 3 aşamada gerçekleşmektedir. Bunlar; başlık üretimi, makine üretimi ve sistem üretimi şeklinde bölümlere ayrılmıştır. Sisteme ait aylık başlık tiplerine göre üretim, aylık makine tiplerine göre üretim ve sistem tiplerine göre üretim diyagramları EK 1, EK 2 VE EK 3 te yer almaktadır. Vinç üretiminde kullanılan iki parçanın teknik resimleri EK 4 ve EK 5 tedir. Örnek olarak GMD50 nin üretim sürecini gözönüne alırsak; Makine üretimi: Burada vincin mekanik kısmının üretimi gerçekleştirilir. Mekanik Kısım: 57

58 Gövde Grubu -Gövde ayarı yapılır. -Lazer kesimde saç blokları kesilir. -Dik işleme gelerek burada işlenir. -Son olarak parça Montaja hazır hale gelir. Tambur -Hammadde olarak gelen malzeme testerede uygun ölçülerde kesilir. -Tambur içi kurtağzı tambura yerleştirilir ve kaynağı yapılır. -Boy tornalaması yapılır. -CNC tornada hadde açılır. -Matkapta halat pabucu delikleri açılır. -Parça montaja hazırdır. Halat Kılavuzu -Döküm kalıp halinde gelen malzeme tornaya bağlanarak boy ve çap tornalaması yapılır. -Haddesi açılır. -Dik işlemde delikleri açılır. -Parça montaja hazırdır. Şapkalı Pimler -Testere de kesilen hammadde tornaya verilerek dış çap ve boy tornalaması yapılır. -Dik işlemde delikleri delinir. -Montaja hazır hale gelir. Bu yukarıda saymış olduğum parçalar Kedi bölümüne teslim edilerek GMD 50 serisinin gövde grubu montajı yapılır. -Dışarıdan gelen profiller testerede kesimi yapılarak Kedi çakımı yapılacak hale getirilir. -Lazerden gelen yardımcı malzemelerle birlikte kesilen profiller bir araya getirilerek Kedinin çakımı tamamlanır. -Kedi çakımı tamamlandıktan sonra montaj bölümünde toplanan gövde grubu kedinin üzerine monte edilir. Böylelikle GMD 50 serisinin mekanik kısmı tamamlanmış olur. 58

59 Başlık üretimi: Dışarıdan gelen hammadde profiller GMD 50 serisinin teknik resim ölçülerine bakılarak testerede kesimleri yapılır. Testerede kesimi yapılan malzeme CNC Borveg e bağlanacak şekilde hazır hale getirilir. Hazır hale gelen profiller CNC Borveg e bağlanarak kapak delikleri ve mafsal mili delikleri açılarak başlık kısmında toplanmak üzere hazır hale getirilir ve başlık bölümüne sevkiyatı yapılır. Başlık bölümüne gelen malzeme talaşlı imalatta işlenen parçalarla birlikte montajlanır. Sistem üretimi: Sistem tiplerine göre üretimde, yük asansörü, transfer arabası, revizyon, pergel ve üretimi en çok olan köprüler üretilir. Köprü GMD 50 serisinin teknik resim dosyasındaki ölçülere göre lazer kesimi yapılır. Lazerde kesimi yapılan parçalar Konstrüksiyon bölümüne sevk edilerek kaynak işlemi ile parçaların montajı gerçekleştirilir. Kedi kısım ile gövde kısmın birleştirilmesi sonucu oluşturulan mekanik kısım üzerine elektrik panosu montajı yapılır. Daha sonra bahsedilen bütün makine grupları yani mekanik kısım, başlık kısmı ve köprü grubu bir araya getirilerek GMD 50 serisi tamamlanmış olur. Boyama işlemi GMD 50 serisinin son montajı tamamlanmadan önce gerçekleştirilir. Ayrıca her daim kalite kontrol ve test işlemleri sıra gerektirmeksizin yapılmaktadır. Buna bir örnek verecek olursak Penetrant testi CNC dik işlem merkezinde işlenen bir parçanın işlemi bittikten sonra bir sonraki birime iletilmeden önce kontrolü gerçekleştirdi. Bu test parçada oluşan çatlakların belirlenmesinde kullanılır. - İlk olarak parçaya beyaz bir boya sürülür. - Sonra bir cihaz ile parçaya mekanik titreşimler iletilirken siyah boya sıkılır. - Eğer parçada bir çatlak varsa siyah boya oraya dolar ve cihaz kırmızı alarm verir. 9.SORU: İşletmenin muhasebe, maliyet ve finans sistemleri hakkında bilgi veriniz. Mamul maliyetinin belirlenmesinde hangi maliyet sistemi kullanılmaktadır? Bütçe çalışmaları nasıl yapılmaktadır? Cevap: Finansman Ve Muhasebe: Firmanın hem muhasebe bölümü hem de finansman bölümü bütün işlemlerini NETSİS paket programı üzerinden yürütmektedir. Gerekli olan her türlü bilgi ve çalışma bu program üzerinden elde edilmektedir. Bu yüzden teorik olarak öğrendiğimiz maliyet bulma yöntemlerinden hiç biri etkin olarak kullanılmamaktadır. Her türlü bütçe programı bu program üzerinden takip edilmektedir. Diğer bölümler programa müdahale edebilirken bu bölümler için bu durum söz konusu değildir. Hiçbir şekilde müdahale kabul edilmemekte her şey program sistemine göre işlemekte ve uygulanmaktadır. Kayıtlar günü gününe tutulmakta, her bilgi zamanında işlenmektedir. 59

60 Buna göre stokların ücretlerinde ve satılan ürünlerin maliyetinde ağırlıklı ortalama maliyet sistemi yani bir diğer deyişle hareketli ortalama birim maliyet sistemi üzerinden fiyatlandırma belirlenmektedir. Bu sistem değişik firmalardan alınan hammadde fiyatları toplamını ortak bir fiyat üzerinde birleştiriliyor ve hammadde birim fiyatı ürün maliyeti üzerine bu şekilde yansıtılarak işlemektedir. Bütçe çalışmaları: Ağustos ayında hazırlanır ve Eylül de grup tarafından onaylanır. Ayrıca satış tahmini üretimden ve lojistikten destek alınarak ve bir önceki yılın verileri baz alınarak yapılır ve bütçe hazırlanır. Şirketin imal ettiği ürünlerin sevk ve irsaliyesi ile müşteriye sevkiyatı yapıldıktan sonra ekte (Ek 6) faturalarında görüldüğü gibi satışını muhasebe bölümü gerçekleştirmektedir. ÜRETİM STAJININ SONUÇ KISMI 1.SORU: Bu çalışma sonucu elde ettiğiniz deneyimler nelerdir? Çalışma size yararlı olmuş mudur? Olmamış ise nedenlerini belirtiniz. Bu staj süresince, ortalama olarak bir gün içerisinde yapmış olduğunuz çalışmaları anlatınız. Stajın başında, ortasında ve sonunda bir günü ele almak kaydıyla, bir endüstri mühendisi adayı olarak işletme içerisindeki hissettiklerinizi yazınız. Cevap: Staj yaptığım süre boyunca üretim sahasında birçok makinanın kullanımını öğrendim, vincin üretim süreçleri gördüm ve insan ilişkilerimi geliştirme fırsatı buldum. Endüstri mühendislerinin işletme içinde birçok departmanda çalışabileceğini gördüm ve ileride hangi alanda uzmanlaşacağım ile ilgili çıkarımlarda bulundum. Yaptığım çalışmalar, iş arkadaşlarımla diyaloglarım sonucu diyebilirim ki; bir endüstri mühendisliği öğrencisi çeşitli sektörlerde birçok departmanda ya da kısımda farklı farklı staj yapabilmeli ki geleceği ile ilgili sağlıklı bir karar verebilsin. Bir endüstri mühendisi adayı olarak işletmedeki tecrübelerim sayesinde iyileştirme ya da planlama departmanlarında çalışmak isteyebileceğime karar verdim. Staj süresince iş etüdü yaptım ve elimdeki verileri exele aktararak üretim planlamaya gönderdim. İş etüdü ile maliyet analizi yapıldığını ve bu şekilde imalatın ne kadar sürede gerçekleşebileceğini görmüş oldum. Önceden bu çalışmaları gerçekleştirmem önümüzdeki dönem göreceğim derslere katkı sağlayarak daha verimli bir dönem geçirmemi sağlayacak. Ayrıca stajın bir endüstri mühendisi için çok yararlı olabileceğini ve ne kadar çok staj imkânım olursa o kadar fazla deneyime sahip olabileceğimi görmüş oldum. 2.SORU: Size verilen bu pratik çalışma yönergesini yeterli buluyor musunuz? Eklemek istediğiniz konu ve sorular varsa ekleyebilir ve bu soruları yanıtlayabilirsiniz. Cevap: Çalışma yönergesini yeterli buluyorum. 60

61 3.SORU: İşletmedeki personelin pratik çalışmanıza katkılarını (olumlu/olumsuz tavırları) belirleyiniz. Cevap: İşletmede operatörden genel müdüre kadar bütün çalışanlar ve yöneticiler stajyerlere yardımcı olabilmek için ellerinden geleni yaptılar. Soru sorduğumda ya da herhangi bir konuda bilgilenmek istediğimde doğru yere ve doğru kişilere yönlendirildim ve doğru bilgiler aldım. Ast ve üstler arasındaki ilişkiler seviyeliydi ve herkes birbirine saygılıydı. 61

62 EK.1 GRAFİK 1.AYLIK BAŞLIK ÜRETİM GRAFİĞİ 62

63 EK.2 GRAFİK 2.AYLIK MAKİNA ÜRETİM GRAFİĞİ 63

64 EK.3 GRAFİK 3.AYLIK SİSTEM ÜRETİM GRAFİĞİ 64

65 EK.4 RESİM 11.TEKNİK RESİM 1 65

66 EK.5 RESİM 12.TEKNİK RESİM 2 66

67 EK.6 ŞEKİL 8.FATURA ÖRNEĞİ 67

68 68