TÜBERKÜLOZ EPİDEMİYOLOJİSİ. Dr. Şükran KÖSE

Transkript

1 TÜBERKÜLOZ EPİDEMİYOLOJİSİ Dr. Şükran KÖSE Nisan 2015

2

3 Global tuberculosis report 2014

4 Tüberküloz dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalıklarından biri olmaya devam etmektedir 2013 yılında yaklaşık 9 milyon yeni vaka ve 1.5 milyon TB nedenli ölüm tespit edilmiştir Ölen hastaların inin HIV ile koinfekte olduğu bildirilmiştir Global tuberculosis report 2014

5 Tüberküloz sıklığı dünyada her geçen yıl azalmıştır yılları arasında etkin tedavi alan ve iyileşen hasta sayısı 37 milyondur Global tuberculosis report 2014

6 DSÖ Avrupa Bölgesinde yeni ya da relaps TB Ortalama insidans: 39 olgu / Tüm dünyada TB yükü tahmini %4 Türkiye, DSÖ nün yüksek öncelikli 18 ülkesinden biri Global tuberculosis report 2014

7 Dünya çapında 2013 yılında gelişen yeni vakaların çoklu ilaç direnci oranı %3.5 tir ve bu oran geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında benzerdir Bununla birlikte dünyanın bazı bölgelerinde daha yüksek seviyelerde direnç oranı ve kötü tedavi sonuçları endişe vericidir Global tuberculosis report 2014

8 Tüberküloz hastalık yükünün ülkeler arası tahmini dağılımı TB görülen tahmini 9 milyon kişinin yarıdan fazlası (% 56) Güney-Doğu Asya'da ve Batı Pasifik Bölgelerindedir Hindistan ve Çin sırasıyla olguların %24 ve %11 inden sorumludur Olguların dörtte biri, olgu ve ölüm sayılarının en yüksek olduğu Afrika da saptanmıştır Global tuberculosis report 2014

9 Dünyada tahmini TB olgularının mutlak sayısı Global tuberculosis report 2014

10 Dünyada tahmini TB ölümlerinin mutlak sayısı Global tuberculosis report 2014

11 Tahmini TB insidans oranları, 2013 Global tuberculosis report 2014

12 Yeni TB olgularında Tahmini HIV prevalansı, 2013 Global tuberculosis report 2014

13 DSÖ Bölgelerinde TB İnsidansı, Yeşil: Tahmini TB insidans hızları, Kırmızı: Tahmini HIV-pozitif TB insidans hızları TB insidans,prevalans ve moralite oranları 2014 hedeflerine Afrika, Doğu Akdeniz ve Avrupa ülkelerinde yeterince ulaşılamadı Global tuberculosis report 2014

14 Tahmini TB insidansının en yüksek olduğu ilk on ülke Hindistan Çin Nijerya Pakistan Endonezya Güney Afrika Bangladeş Filipinler Kongo Etiyopya Global tuberculosis report 2014

15 Küresel TB insidansı tahmini oranlar HIV-pozitif TB insidans hızı azalma, HIV-negatif insidans hızı artış eğilimindedir Dünya çapında, 2000 ve 2013 yılları arasında TB insidansı yılda yaklaşık ortalama % 1.5 oranında düştü Global tuberculosis report 2014

16 Küresel TB prevalansı tahmini oranlar Küresel TB prevalansı yılları arasında %41 oranında düştü Global tuberculosis report 2014

17 Küresel TB mortalitesi tahmini oranlar Küresel TB ölüm oranları yılları arasında %45 azaldı (HIV-pozitif TB hastaları dışı) 2015 yılında 1990 yılına göre yarı yarıya azalma hedefi var ( Stop TB Organisation ) Global tuberculosis report 2014

18 Dünyada TB algılama ve tedavi sonuçları 2013 yılında, 6.1 milyon TB olgusu DSÖ bildirildi Bunlar arasında, 5.7 milyon kişi yeni tanı ve kişi zaten tedavi alan hastalardı 2013 yılında, tüm yeni TB vakaları arasındaki tedavi başarı oranı % 86 ile yüksek olmaya devam etti Avrupa tedavi başarı oranları 2011 den bu yana iyileşse de 2012 yılında ortalama %75 civarındaydı Global tuberculosis report 2014

19 Çoklu ilaç dirençli (ÇİD)-TB algılama ve tedavi sonuçları 2013 yılında küresel olarak TB olgularının %3.5 inin yeni tanı ve %20.5 önceden tedavi alan ÇİD-TB olduğu için tahmin edilmiştir Bu da yaklaşık ÇİD-TB vakasına denk gelmektedir ÇİD-TB vakalarının %9 u yaygın ilaç dirençliydi Global tuberculosis report 2014

20 DSÖ HEDEFLER (TB bitiş stratejisi) Stratejinin genel amacı TB epidemilerini bitirmek 2035 te TB a bağlı ölümlerde %95 azalma 2035 te TB insidansında %90 azalma Global tuberculosis report 2014

21 DSÖ, Türkiye TB profili

22 DSÖ, Türkiye TB profili

23 DSÖ, Türkiye TB profili

24

25 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

26 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

27 DSÖ Avrupa Bölgesi Ülkelerinde Yeni Olgularda Tedavi Başarısı Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

28 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

29 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

30 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

31 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

32 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

33 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

34 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

35 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

36 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

37 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

38 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

39 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

40 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

41 Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

42 Türkiye de ÇİD-TB Türkiye ÇİD-TB açısından yüksek hastalık yüküne sahip 27 ülke arasında değildir Küresel Tüberküloz 2012 raporunda ülkelere göre yeni tüberküloz olgularında ÇİD-TB haritasında Türkiye de yeni tüberküloz olgularında ÇİD-TB oranı %0-2,9 (bölgesel sürveyans verisi) verilmiştir Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

43 Yeni, Önceden Tedavi Görmüş ve Tüm Olgularda Tedavi Sonuçları, 2010 Hastaları Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

44 DSÖ Avrupa Bölgesi Ülkelerinde Yeni Yayma(+) Olgularda Tedavi Başarısı, 2010 Türkiye nin, 2010 yılı yeni yayma (+) olgularda tedavi başarısı %91 ve önceden tedavi görmüş olgularda tedavi başarısı %69 dur Yeni yayma(+) olgularda tedavi başarısı konusunda Türkiye DSÖ Avrupa Bölgesinde yer alan 53 ülke arasında başarı sıralamasında 4. sırada yer almaktadır Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

45 Türkiye de HIV-TB birlikteliği Türkiye de 2011 yılında kayıtlara giren TB olgusundan ine (%46) HIV testi yapılmıştır Küresel Tüberküloz 2012 raporunda Türkiye de HIV durumu bilinen TB hasta oranı %15-49 aralığında verilmiştir Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

46 Türkiye de HIV-TB birlikteliği Türkiye de 2011 yılında kayıtlara giren TB olgusundan 29 unun (%0,18) HIV (+) olduğu tespit edilmiştir Küresel Tüberküloz 2012 raporunda Türkiye nin 2011 yılı TB olgularında HIV prevalansı %0-4 aralığında verilmiştir Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

47 Türkiye de Verem Savaşı Dispanserlerinin Dağılımı Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

48 Türkiye de Göğüs Hastalıkları Hastanesi bulunan iller TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞI 2013 RAPORU

49 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ 19.yy epidemisi Osmanlı İmparatorluğuna yayıldı II Mahmut Abdülmecit Verem savaş çalışmaları başladı (II.Abdülhamit) 1918 Gönüllü Verem Savaş Dernekleri kuruldu 1924 Heybeliada Sanatoryumu açıldı

50 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ Devlet desteği 1945 yılında başladı 1953 UNICEF ile kitlesel BCG aşı kampanyaları yapıldı 1960 da Sağlık Bakanlığı kontrol çalışmalarını üstlendi önemli başarılar sağlandı Prevalans / /1000

51 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ yılları arasında 0-6 yaş enfeksiyon riski azaldı 1970 lerde tüberkülozun artık kontrol altına alındığı düşüncesiyle kontrol çalışmaları zayıfladı yılları arasında 0-6 yaş enfeksiyon riski arttı

52 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ 2006 yılında çalışmalar yeniden başlatıldı Amaç; Hızlı ve kaliteli tanı TB lu hasta sayısını azaltma ve etkin tedavi Sosyoekonomik koşulları iyi olmayan ve riskli kişileri TB, TB/HIV ve ÇİD-TB dan korumak

53 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ Tüberkülozu durdurma stratejisi bileşenleri ÇİD-TB ve TB/HIV birlikteliklerine önem verilmesi Sağlık çalışanlarının TB mücadelesine dahil edilmesi TB hastalarının ve toplumun TB mücadelesine katılımının sağlanması TB ile ilgili bilimsel araştırma yapılmasının desteklenmesi

54 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ Türkiye DSÖ Avrupa bölgesinde yer almaktadır Küresel Tüberküloz 2012 raporunda Türkiye nin 2011 yılı insidans hızı ve nokta prevalans hızı yüz binde 24 TB mortalite hızı yüz binde 0,72 olarak verilmiştir Türkiye de Verem Savaşı 2013 Raporu, 2014

55 TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞ Türkiye de 10 ilde, iki tanesi İstanbul da olmak üzere toplam 11 adet Göğüs Hastalıkları Hastanesi vardır Ülkemizde 2012 yılı sonu itibari ile faaliyet gösteren 179 VSD bulunmaktadır Bu VSD lerin 41 tanesinin bina mülkiyeti derneklere aittir Bunlardan 28 tanesi dernek verem savaşı dispanseri olarak faaliyet göstermektedir TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞI 2013 RAPORU

56

57

58 TEŞEKKÜRLER