T.C. MANİSA VALİLİĞİ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü

Transkript

1 T.C. MANİSA VALİLİĞİ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü BELEDİYE ATIKLARI YÖNETİMİ Müzeyyen ÜLKÜ Kimyager

2 Türkiye de Atık Mevzuatı - Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ÇERÇEVE MEVZUAT - Çevre Kanunu - Atık Yönetimi Genel Esaslarına iilişkin Yönetmelik -Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik - Basel Sözleşmesi ATIK TÜRÜNE GÖRE YÖNETİM - Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği -Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği - Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği - Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği - Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği - Hafriyat ve İnşaat Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği - PCB ve PCT li Atıkların Kontrolü Yönetmeliği - Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği - Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Yönetmeliği - Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Sınırlandırılmasına Dair Yönetmelik İŞLETME VE BERTARAF -Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik - Atıkların Yakılmasına İlişkin Yönetmelik -Atıksu Altyapı Ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönetmelik TAŞINIM Atıkların Karayolunda Taşınmasına Dair Yönetmelik Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği - Maden Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği-

3 Atık Yönetimi Hiyerarşisi En Öncelikli Seçenek En Son Seçenek ÖNLEME AZALTMA TEKRAR KULLANIM GERİ DÖNÜŞÜM ENERJİ GERİ KAZANIMI BERTARAF

4 Ülkemizde katı atıkların toplanması, taşınması, geri kazanılması ve bertarafına ilişkin yükümlülükler; 5393 sayılı Belediyeler Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanunu ile Belediyelere ve Büyükşehir Belediyelerine verilmiştir Sayılı Çevre Kanunu ile 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Kuruluş Kanunuyla Bakanlığımıza; atık yönetimi konusunda politika ve genel esasları belirleme, ayrıca tip projeler geliştirme, teknik ve teknolojik kıstasları tespit etme, yer seçimleri ile ilgili esasları belirleme, belediyelerce yürütülen çalışmaları denetlenme ve ilgili mevzuat doğrultusunda yönlendirme görevleri verilmiştir. 4

5 Düzensiz Depolama Sahaları ve Rehabilitasyon Düzensiz Depolama Sahalarının Başlıca Olumsuzlukları Yeraltı ve Yüzeysel Suların Kirliliği, Hava Kirliliği, Görüntü Kirliliği, Taşıyıcı haşere üreme riski, Ümraniye Çöplüğünde yaşandığı gibi heyelan riskidir. Rehabilitasyon Projeleri Saha mevcut durumunun tespiti Şev tanzimi planlarının hazırlanması Yüzey suyu kontrolü Sızıntı suyu kontrolü Çevre sularının kontrolü Yer altı suyu kirliliği kontrolü Biyogaz yönetimi Saha çevresi ve giriş kontrolü Nihai kullanım ve kontroller

6 Evsel Atık Bertarafı ve Geri Kazanımı tarih ve sayılı Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Düzenli Depolama (D1) (Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik) Yakma (D10- D11) (Atıkların Yakılmasına İlişkin Yönetmelik) Atıktan Enerji (R1) Kompost (R3) Mekanik biyolojik ayrıştırma(mbt) (R3) Biyometanizasyon

7 Biyobozunur Atıkların Bertaraf Yöntemleri Düzenli depolama Yakma Atık içerisindeki yanabilir materyalin oksidasyonu prosesidir. Ülkemizde nüfusun ve buna bağlı olarak atık miktarının fazla olduğu Büyükşehirlerde ileriki yıllarda yakma tesislerinin kurulması gerekebilecektir. Kompost Organik esaslı katı atıkların aerobik (oksijenli) veya anaerobik (oksijensiz) ortamda ayrıştırılması suretiyle üretilen toprak iyileştirici maddedir. Biyometanizasyon (anaerobik çürüme) Organik maddelerin oksijensiz ortamda anaerobik mikroorganizmalarla ayrışması sırasında meydana gelen çok adımlı biyokimyasal reaksiyonlardan oluşan biyolojik bir süreçtir.

8 Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik Yer Seçimi MÇK (MÇK alternatif alanları değerlendirerek en uygun alan ile ilgili karar alır. ) Uygun Değil ise Ön Fizibilite Yer uygun ise Hazırlanması ve Bakanlığa Sunulması Ön Fizibilitede Eksiklik? Eksiklik var ise Eksiklik yok ise Yer uygun değil ise Uygulama Projesi Onayı Eksiklik var ise Eksiklik yok ise Uygulama Projesinin değerlendirilmes i Eksiklik? Uygulama Projesi Hazırlanması ve Bakanlığa onaya sunulması Tesisin Çevre Düzeni Planına İşlenmesi ÇED süreci Ek-1deki tesisler için) ÇED süreci Ek-2deki tesisler için) Tesis inşaatının başlaması İnşaat Süresince Mali Sorumluluk Sigprtası (I. Sınıf DDT için) Denetleme raporlarının sunulması (inşaat süresince) Denetleme raporlarının onaylanması İnşaat Tamamlandıktan Sonra İşletme planının onaylanması ve Düzenli Depolama Onay Belgesi Düzenlenmes i İşletme Planı Sunulması ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü (İzinlisans Süreci) GFB Müracaatı İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Denetim Firması Sahip İşletmeci Tesis Sahibi 8

9 Depolama Tesislerinin Sınıflandırılması Yönetmeliğe göre düzenli depolama tesisleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılır: I. sınıf düzenli depolama tesisi: Tehlikeli atıkların depolanması için gereken altyapıya sahip tesis. II. sınıf düzenli depolama tesisi: Belediye atıkları ile tehlikesiz atıkların depolanması için gereken altyapıya sahip tesis. III. sınıf düzenli depolama tesisi: İnert atıkların depolanması için gereken altyapıya sahip tesis. 9

10 Yer seçimi-1 Düzenli depolama tesis sınırlarının yerleşim birimlerine uzaklığı ; I. sınıf düzenli depolama tesisleri için en az bir kilometre, II. sınıf ve III. sınıf düzenli depolama tesisleri için ise en az iki yüz elli metre olmak zorundadır

11 Yer seçimi-2 Ayrıca, düzenli depolama tesisinin yer seçiminde; Hava ulaşım güvenliğini etkileyip etkilemediği, Özel amaçlarla koruma altına alınmış alanlara uzaklığı, Bölgede bulunan yeraltı ve yüzeysel su kaynakları ve koruma havzalarının durumu, Yeraltı su seviyesi ve yeraltı suyu akış yönleri, Sahanın topografik, jeolojik, jeomorfolojik, jeoteknik ve hidrojeolojik durumu, Taşkın, heyelan, çığ, erozyon ve yüksek deprem riski, Hâkim rüzgâr yönü ve yağış durumu, Doğal veya kültürel miras durumu dikkate alınır

12 Yer seçimi-3 Sahada akaryakıt, gaz ve içme-kullanma suyu naklinde kullanılan boru hatları, yüksek gerilim hatları bulunmaz. Çevresel etki değerlendirmesi sürecinden önce mutlaka fizibilite raporunun hazırlanarak Bakanlığımıza gönderilmesi ve uygun olduğuna dair yazının alınması gereklidir tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ÇED Yönetmeliği Ek-I Listesi Madde 11 (İnşaat Yıkıntı ve Hafriyat Atıkları hariç olmak üzere alanı 10 hektardan büyük ve /veya hedef yılı da dahil olmak üzere 100 ton üzeri atıkların geri kazanıldığı, yakıldığı, düzenli depolandığı ve/veya nihai bertarafının yapıldığı kapsamında Bakanlığımızdan «ÇED Olumlu Kararı» alınması gereklidir. 12

13 İnşaatın Başlaması tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ÇED Yönetmeliği Ek-2 Listesi Madde 5 (İnşaat Yıkıntı ve Hafriyat Atıkları hariç olmak üzere alanı günlük kapasitesi 100 ton un altında olan atıkların kompostlaştırıldığı, ve/veya diğer tekniklerle geri kazanıldığı, yakıldığı, düzenli depolandığı ve/veya nihai bertarafının yapıldığı kapsamında Valiliğimizden «ÇED Gerekli Değildir Kararı» alınması gereklidir. Çevresel etki değerlendirmesi sürecinin tamamlanmasını müteakip seçilen alan, ilgili planlara işlenir. Çevresel etki değerlendirmesi süreci olumlu olarak tamamlanan tesisin uygulama projesi 01/04/2011 tarihli 2011/6 Sayılı Genelge doğrultusunda hazırlanarak Bakanlığa sunulur. Onaylanan proje kapsamında tesisin inşaatı başlar. 13

14 Yapay geçirimsizlik malzemesi Depo tabanının teşkili-3 II. Sınıf Düzenli Depolama Tesisi Zemin Geçirimsizlik Sistemi (Doğal Kil Bulunması Halinde) II. Sınıf Düzenli Depolama Tesisi Zemin Geçirimsizlik Sistemi Atık Drenaj Tabakası 50 cm (K 1,0x10-4 m/s) Drenaj Borusu Yapay geçirimsizlik malzemesi Kil Tabakası 1 m (K 1,0x10-9 m/s) Jeotekstil Jeomembran Kil Tabaka 50 cm Zemin 14 14

15 Çevre Lisansı İnşaatın uygulama projesine ve teknik şartnamesine uygun olarak Bakanlığın belirlediği usulde denetlenerek tamamlanan depolama tesisi Bakanlıktan Düzenli Depolama Tesisi Proje Onay Belgesi alır Bu belge ile Çevre İzizn ve Lisans Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre Lisansı başvurusunda bulunması zorunludur. Belediye atığı bertaraf tesisleri tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren «Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği» Ek-1 Listesi 8.1 maddesi ( Atık Ara Depolama, Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisleri ) kapsamında yer almaktadır. 15

16 İLİMİZ GENELİNDE ATIK SAHALARININ MEVCUT DURUMU 16

17 Düzenli Depolama Sahası Kazı Çalışması 17

18 Membran Filtre Serme Çalışmaları 18

19 Kuşaklama Kanalı ve Gaz Drenaj Sistemi 19

20 Örnek Düzenli Depolama Tesisleri 20