4- Aksiyon Potansiyeli
|
|
|
- Emine Gülistan Arıca
- 9 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 4- Aksiyon Potansiyeli Madde 1. Giriş Nöronlar sinir impulsu veya aksiyon potansiyeli adı verilen bir elektriksel sinyal yaratarak ve naklederek uzak mesafeler boyunca haberleşirler. Madde 2. Amaçlar Nöronal zarda geçirgenlikteki hızlı değişmelerin aksiyon potansiyeli ürettiğini anlamak. Voltaj-kapılı iyon kanal değişmelerinin zar geçirgenliğini değiştirdiğini onaylamak. Aksiyon potansiyeli esnasında sodyum ve potasyum iyon hareketlerini anlamak. Refraktör periyotları incelemek. İletim hızlarını öğrenmek. Madde 3. Aksiyon Potansiyeli: Genel Bakış Aksiyon potansiyeli, zar potansiyelinde -70 mv dolayındaki dinlenim değerinden +30 mv dolayındaki tepe değerine ve yeniden geriye -70 mv a olan büyük değişmedir. Aksiyon potansiyeli, sodyum ve potasyuma nöronal zar geçirgenliğinde hızlı değişmeden meydana gelir. Voltaj-kapılı iyon kanalları açılır ve kapanır oldukça geçirgenlik değişir. Bundan sonra, aksiyon potansiyelinin yaratılması ve akson boyunca yayılması esnasında meydana gelen değişiklikler adım-adım incelenecektir. Madde 4. Aksiyon Potansiyeli Akson Hillock unda Başlar Aksiyon potansiyeli akson hillock unda yaratılır, burada voltaj-kapılı sodyum kanallarının yoğunluğu çok büyüktür. Dendritler ve hücre gövdesinden gelen sinyaller akson hillock una ulaştığı ve orada depolarizasyon adı verilen bir süreçle zar potansiyelinin daha pozitif olmasına neden olduğu zaman aksiyon potansiyeli başlar. Bu yerel sinyaller sadece çok kısa mesafelere ve aksiyon potansiyelinden çok farklı olarak yayılırlar. Yerel (lokal) sinyaller sinapslar konusunda ayrıntılı inceleneceklerdir. Madde 5. Depolarizasyon Esnasında Sodyum Nöron içine Akar Akson hillock u depolarize oldukça, voltaj-kapılı sodyum kanalları hızlıca açılırlar, sodyuma zar geçirgenliğini artırırlar. Sodyum elektrokimyasal gradiyenti doğrultusunda hücre içine akar. Şekil 4-1 deki diyagramda, iyonlar ve iyon kanalları aynı renkte gösterilmişlerdir. Aşağıdaki kanalları etiketleyin: Pasif potasyum kanalı. Voltaj-kapılı sodyum kanalı. Voltaj-kapılı potasyum kanalı. Pasif sodyum kanalı. Zar depolarize olduğu zaman voltaj-kapılı sodyum kanalına ne olduğunu tasvir edin:
2 Madde 6. Eşik Akson hillock a ulaşan stimulus yeterince yüksek ise, nöron 15 milivolt (mv) dolayında depolarize olur ve eşik adı verilen tetikleme noktasına ulaşır. Eşikte, bir aksiyon potansiyeli yaratılır. Eşiğe ulaştırmayan zayıf bir stimulus bir aksiyon potansiyeli üretmez. Bu yüzden aksiyon potansiyeli bir hep-veya-hiç olayıdır denir. -55 mv ta zar eşiğe kadar depolarize olur ve bir aksiyon potansiyeli yaratılır. Eşik özel bir zar Şekil 4-1 potansiyelidir, bu voltajda depolarizasyon süreci rejeneratiftir, yani bir pozitif geribesleme (feedback) döngüsü kurulur. Şekil 4-2 de zar potansiyelini çizin. 2 Şekil 4-2
3 Madde 7. Bir Pozitif Geribesleme Döngüsü Kurulduğu Zaman Bir Aksiyon Potansiyeli Yaratılır Sadece bir nöron eşiğe ulaştığı zaman bir pozitif geribesleme döngüsü kurulur. Eşikte, depolarizasyon daha fazla voltaj-kapılı sodyum kanalını açar. Bu, daha fazla sodyumun hücre içine akmasına, sonra sırasıyla hücrenin daha fazla depolarize olmasına ve daha fazla voltaj-kapılı sodyum kanalının açılmasına neden olur. Bu pozitif geribesleme döngüsü aksiyon potansiyelinin yükselme fazını üretir. Şekil 4-3 teki diyagramı etiketleyin. Şekil 4-3 Madde 8. Pozitif Geribeslemenin Engellenmesi: Voltaj-Kapılı Sodyum Kanallarının İnaktive Olması Pozitif geribesleme kesildiği (engellendiği) zaman aksiyon potansiyelinin yükselme fazı sonlanır. Döngüyü iki proses kırar: 1. Voltaj-kapılı sodyum kanallarının inaktivasyonu. 2. Voltaj-kapılı potasyum kanallarının açılması. Voltaj-kapılı sodyum kanalları iki kapıya sahiptir: 1. Hücre depolarize oldukça voltaj-duyarlı kapı açılır. 2. İkincisi, kanal açıldıktan belirli bir süre (0,2-0,3 ms) sonra zamana-duyarlı inaktivasyon kapısı sodyumun kanal içinden geçişini durdurur. Şekil 4-4 3
4 Dinlenim zar potansiyelinde, voltaja-duyarlı kapı kapanır. Nöron depolarize oldukça, voltaja-duyarlı kapı açılır. Kanalın açılmasından belirli bir süre sonra, kanal inaktive olur. Aksiyon potansiyelinin tepesinde, voltaj-kapılı sodyum kanalları inaktive olmaya başlar. Kanallar inaktive oldukça, sodyumun içeri akışı azalır ve pozitif geribesleme döngüsü engellenir. Şekil 4-4 te voltaj-kapılı sodyum kanalında iki kapıyı etiketleyin: Şekil 4-5 te, voltaj-kapılı sodyum kanalında kapıların durumunu etiketleyin: Şekil 4-5 Madde 9. Pozitif Geribesleme Döngüsünün Engellenmesi: Voltaj-Kapılı Sodyum Kanalları Açılır Sodyum kanallarını ele aldık. Şimdi potasyum kanallarına ne olduğuna bakalım. Voltaj-kapılı potasyum kanalları depolarizasyona yavaş yanıt verirler. Yalnız aksiyon potansiyeli tepeye ulaşmasına yakın açılmaya başlarlar. Voltaj-kapılı potasyum kanalları açıldıkça potasyumun hücre dışına aktığını daha önce öğrendik. Potasyum dışarıya aktıkça, depolarizasyon sonlanır ve pozitif geribesleme döngüsü kırılır. Sodyum kanallarının inaktivasyonu ve potasyum kanallarının açılması birlikte pozitif geribesleme döngüsünü engeller. Bu, aksiyon potansiyelinin yükselme fazını sonlandırır. Madde 10. Repolarizasyon Voltaj-kapılı potasyum kanalları açıldıkça potasyumun hücre dışına çıktığı görüldü. Daha az sodyumun hücre içine girmesi ve daha çok potasyumun hücre dışına çıkmasıyla, zar potansiyeli, dinlenim değerine doğru kayarak daha negatif olur. Bu sürece repolarizasyon adı verilir. Şekil 4-6 daki grafiği etiketleyin. Şekil 4-6 4
5 Madde 11. Hiperpolarizasyon Çok sayıda nöronda, yavaş voltaj-kapılı potasyum kanalları hücre repolarize olduktan sonra açık kalır. Potasyum hücre dışına akmaya devam eder, zar potansiyelinin, dinlenim zar potansiyelinden daha negatif olmasına neden olur. Bu sürece hiperpolarizasyon adı verilir. Hiperpolarizasyonun sonlanmasıyla, bütün potasyum kanalları kapanır. Şekil 4-7 deki grafiği etiketleyin. Madde 12. Kanalların Açılması ve Kapanması Aksiyon Potansiyeli Esnasında Nöronal Geçirgenliği Değiştirir Voltaj-kapılı kanalların açılması ve kapanmasının aksiyon potansiyeli esnasında hücre zarının sodyum ve potasyum geçirgenliğini değiştirdiği öğrenildi. Aksiyon potansiyelinin yükselme fazı esnasında sodyum geçirgenliği hızlıca değişir. Repolarizasyon esnasında sodyum geçirgenliği hızlıca azalır. Repolarizasyon esnasında potasyum geçirgenliği en yüksektir. Repolarizasyon esnasında sodyum geçirgenliği hızlıca azalır. Hiperpolarizasyon esnasında potasyum geçirgenliği yavaşça azalır. Şimdi aksiyon potansiyeli esnasında sodyum ve potasyum geçirgenliklerinde aynı andaki değişimler görülebilir. Sodyum geçirgenliğindeki hızlı artış aksiyon potansiyelinin yükselme fazından sorumludur. Sodyum geçirgenliğindeki hızlı azalma ve aynı zamanda potasyum geçirgenliğindeki artma hücrenin repolarizasyonundan sorumludur. Potasyum geçirgenliğinde yavaş azalma hiperpolarizasyondan sorumludur. 5 Şekil 4-7 Şekil 4-8
6 Şekil 4-8 deki grafiği etiketleyin. Madde 13. Aksiyon Potansiyeli Esnasında İyon Kanalı Aktivitesi: Özet Bir aksiyon potansiyeli esnasında, voltaj-kapılı sodyum kanalları önce hızlıca açılır, sonra inaktive olur, daha sonra kapalı duruma geçer. Voltaj-kapılı potasyum kanalları daha yavaşça açılır ve kapanırlar. Şekil 4-9 daki grafiği etiketleyin. Şekil 4-9 6
7 Dinlenim. Nöron dinlenimde olduğu zaman voltaj-kapılı sodyum ve potasyum kanalları kapalıdırlar. Depolarizasyon. Voltaj-kapılı sodyum kanalları hızlıca açılırlar, sodyum iyonları hücre içine girerler. Bu depolarizasyona neden olur. Repolarizasyonun Başlaması. Voltaj-kapılı sodyum kanalları inaktive olmaya ve voltajkapılı potasyum kanalları açılmaya başlarlar. Bu repolarizasyonu başlatır. Repolarizasyon. Voltaj-kapılı sodyum kanalları inaktive olmaya devam eder, sonra kapalı duruma dönerler. Potasyum kanalları açılmaya devam ederler. Bu, net pozitif yükün hücre dışına çıkmasıyla sonuçlanır, hücreyi repolarize eder. Hiperoepolarizasyon. Bazı voltaj-kapılı potasyum kanalları açık kalır, potasyumun hücre dışına çıkışıyla sonuçlanır. Bu, hücreyi hiperpolarize eder. Bir aksiyon potansiyeli esnasında sodyumun nöronun içine ve potasyumun dışına çıktığı görüldü. Bununla birlikte, aksiyon potansiyeli esnasında hücre zarından geçen sodyum ve potasyum miktarı sodyum ve potasyumun toplam konsantrasyonu ile karşılaştırıldığında çok azdır. Bu nedenle, her iyonun konsantrasyon gradiyenti aslında değişmeden kalır. Madde 14. Mutlak Refraktör Periyot Nöron bir aksiyon potansiyeli yarattıktan hemen sonra, diğer bir tane yaratamaz. Çok sayıda sodyum kanalı inaktiftir ve zara uygulanan voltaj ne olursa olsun açılamamaktadır. Potasyum kanallarının çoğu açıktır. Bu periyoda mutlak refraktör periyot adı verilir. Nöron bir aksiyon potansiyeli yaratamaz çünkü sodyum inaktif kanallardan geçemez ve potasyum, voltaj-kapılı potasyum kanallarından hücre dışına çıkmaya devam eder. Mutlak refraktör periyot esnasında bir nöron aksiyon potansiyeli yaratamamaktadır. Şekil 4-10 daki grafiği etiketleyin. Şekil 4-10 Madde 15. Rölatif (Bağıl) Refraktör Periyot Mutlak refraktör periyottan hemen sonra, hücre bir aksiyon potansiyeli yaratabilir, fakat sadece hücre normal eşikten daha pozitif bir değere kadar depolarize edilirse bu mümkün olur. Bu doğrudur çünkü bazı sodyum kanalları hala inaktif ve bazı potasyum kanalları hala açıktır. Buna rölatif refraktör periyot adı verilir. 7
8 Pozitif geribesleme döngüsünü başlatacak yeterli sodyum kanalının açılması için hücre normal eşikten daha pozitif bir zar potansiyeline kadar depolarize edilmek zorundadır. Mutlak ve rölatif refraktör periyotların uzunlukları önemlidir çünkü bunlar nöronların aksiyon potansiyellerini ne kadar hızlı başlatabileceklerini belirlemektedir. Şekil 4-11 deki grafiği etiketleyin. Şekil 4-11 Madde 16. Aksiyon Potansiyeli Akson Boyunca Yayılır Akson hillock unda bir aksiyon potansiyeli yaratıldıktan sonra, o akson boyunca ileriye yayılır. Pozitif yük akson boyunca akar, zarın komşu alanlarını depolarize eder, bu alanlar eşik değere ulaşır ve bir aksiyon potansiyeli yaratır. Böylece aksiyon potansiyeli hücre gövdesinden uzaklaşan bir depolarizasyon dalgası olarak akson boyunca ilerler. Şekil 4-12 deki grafiği etiketleyin. Şekil
9 Madde 17. İletim Hızı Aksonun Çapına ve Miyelinasyonuna Bağlıdır İletim hızı, aksiyon potansiyelinin yayılma hızıdır. İletim hızı iki şeye bağlıdır: 1. Aksonun çapına. Akson çapı arttıkça, yük akışına gösterilen iç direnç azalır ve aksiyon potansiyeli daha hızlı akar. 2. Aksonun miyelin ile ne kadar iyi yalıtıldığına. Miyelinli aksonların Ranvier düğümü adı verilen çıplak akson alanları ile kesintiye uğratılmış yalıtkan alanları olduğunu hatırlayın. Miyelinli aksonlarda, yük zarlar içinden sadece düğümlerde geçmektedir, bu yüzden bir aksiyon potansiyeli yalnız düğümlerde yaratılmaktadır. Aksiyon potansiyelinin akson boyunca sıçradığı görülmektedir. Bu tip yayılma sıçramalı (saltatory) iletim olarak adlandırılmaktadır. Bir miyelinli akson aksiyon potansiyelini tipik olarak aynı çaplı bir miyelinsiz aksondan daha hızlı iletmektedir. Bir aksonun miyelin tarafından yalıtılması ile akson çapının artmasına göre daha fazla hız kazanılır. Özet Aksiyon potansiyeli, uzak mesafelere gidebilen bir hep-veya-hiç olayıdır, çünkü o bir rejeneratif (kendi kendini besleyen) elektriksel sinyaldir. Akson hillock eşiğe kadar depolarize olduğu zaman, bir aksiyon potansiyeli yaratılır. Voltaj-kapılı kanallar açılır, öylece nöronun önce sodyuma ve sonra potasyuma geçirgenliği artar. Sodyum hızlıca nöron içine aktıkça, aksiyon potansiyelinin yükselme fazını üretir. Sodyumun içeri akışı yavaşladıkça ve potasyumun dışarı akışı arttıkça, zar repolarize olur. Aksiyon potansiyelinden hemen sonra, mutlak refraktör periyot esnasında nöron diğer bir aksiyon potansiyeli yaratamaz. Rölatif refraktör periyot esnasında sadece daha şiddetli stimuluslar akson hillock una ulaşırsa nöron diğer aksiyon potansiyelini yaratabilir. Bir aksonun çapı ve miyelinasyonu onun iletim hızını belirler. Arasınav Soruları Arasınav Sorusu 1: Pozitif Geribesleme Döngüsü Depolarizasyonda pozitif geribesleme döngüsünü kesintiye uğratan olayları belirleyin. Arasınav Sorusu 2: Depolarizasyon Esnasında İyon Kanalları Aksiyon potansiyeline karışan voltaj kapılarını karakterize edin. Doğru yanıtı Şekil 4-13 teki tablodan bulabilirsiniz. 9
10 Şekil 4-13 Arasınav Sorusu 3: İletim Hızı Multiple Sclerosis li hastalarda aksiyon potansiyeli iletim probleminin belirleyin. Arasınav Sorusu 4: Aksiyon Potansiyelinin Uyarılması Mutlak refraktör periyodu açıklayın. Arasınav Sorusu 5: Eşik Deneyi İki farklı nöronda dinlenim zar potansiyelini ve eşiği belirleyin. Arasınav Sorusu 6: Aksiyon Potansiyeli Fazları Depolarizasyon, repolarizasyon ve hiperpolarizasyonu tanımlayın. Arasınav Sorusu 7: İyon Kanal Aktivitesi: Özet Bir aksiyon potansiyeli grafiğinde kısımları etiketleyin ve grafiğin her kısmında voltajkapılı sodyum ve potasyum iyon kanallarının durumlarını bu kısımlarla ilişkilendirin. Arasınav Sorusu 8: Aksiyon Potansiyeli: Hızlı Bir aksiyon potansiyelinde olan olaylar dizisini listeleyin. Aksiyon Potansiyeli ile İlgili Çalışma Soruları 1. Aksiyon potansiyelinin diğer bir adı nedir? (Madde 1). 2. Bir aksiyon potansiyeli neden meydana gelir? (Madde 3) 3. Aksiyon potansiyeli nerede yaratılır? (Madde 4) 4. Akson hillock unda bir aksiyon potansiyeli oluşmasına ne neden olur? (Madde 4) 5. Akson hillock unda zar depolarize olduğu zaman iyon kanallarına ne olur? (Madde 5) 6. Eşiğe ulaşmak için akson hillock ne kadar depolarize olur? (Madde 6). 7. Eşikte ne olur? (Madde 6). 8. Akson hillock ta zayıf bir uyaran varsa ve eşiğe ulaşılmamışsa ne olur? (Madde 6). 9. Aksiyon potansiyelleri daima aynı genlik ve aynı süreye mi sahiplerdir? (Madde 6). 10
11 10. Eşik, depolarizasyon sürecinin rejeneratif olduğu özel bir zar potansiyelidir. Bunun anlamı nedir? (Madde 6). 11. Eşikte voltaj-kapılı sodyum kanallarına ne olur? (Madde 7). 12. Pozitif geribesleme döngüsünün aksiyon potansiyeli yükselme fazını nasıl sürdürdüğünü açıklayın? (Madde 7). 13. Madde 8 deki diyagramı etiketleyin. 14. Pozitif geribesleme döngüsü kesintiye uğradığı zaman aksiyon potansiyelinin yükselme fazı sona erer. Hangi iki proses döngüyü kırmaktadır? (Madde 8,9). 15. Voltaj-kapılı sodyum kanallarındaki iki kapının adları nedir? (Madde 8). 16. Voltaja-duyarlı kapı ne zaman açılır? (Madde 8). 17. Zamana-duyarlı inaktivasyon kapısının işlevi nedir? (Madde 8). 18. Aksiyon potansiyelinin tepesinde voltaj kapılı sodyum kanallarına ne olur (Madde 8). 19. Voltaj-kapılı potasyum kapıları ne zaman açılır? (Madde 9). 20. Voltaj-kapılı potasyum kanalları açık olduğu ve potasyum hücre dışına akmaya başladığı zaman ne olur? (Madde 9). 21. Repolarizasyon ne zaman olur? Zar potansiyeline ne olur?(madde 10). 22. Hiperpolarizasyon nedir? (Madde 11). 23. Hiperpolarizasyon niçin olur?(madde 11). 24. Madde 12 deki grafiği etiketleyin. (Madde 12). 25. Aksiyon potansiyeli esnasında, sodyum geçirgenliği ne zaman hızlıca yükselir? (Madde 12). a. repolarizasyon esnasında b. Aksiyon potansiyelinin yükselme fazında c. hiperpolarizasyon esnasında d. Aksiyon potansiyelinin tepesinde 26. Aksiyon potansiyeli esnasında, sodyum geçirgenliği ne zaman hızlıca azalır? (Madde 12). a. repolarizasyon esnasında b. Aksiyon potansiyelinin yükselme fazında c. hiperpolarizasyon esnasında d. Aksiyon potansiyelinin tepesinde 27. Aksiyon potansiyeli esnasında, potasyum geçirgenliği ne zaman en yüksektir? (Madde 12). a. repolarizasyon esnasında b. Aksiyon potansiyelinin yükselme fazında c. hiperpolarizasyon esnasında d. Aksiyon potansiyelinin tepesinde 28. Aksiyon potansiyeli esnasında, potasyum geçirgenliği ne zaman yavaşça azalır? (Madde 12). a. repolarizasyon esnasında b. Aksiyon potansiyelinin yükselme fazında c. hiperpolarizasyon esnasında d. Aksiyon potansiyelinin tepesinde 29. Sodyum geçirgenliğindeki hızlı artış aşağıdakilerin hangisinden sorumludur? (Madde 12). a. hücrenin repolarizasyonundan b. hiperpolarizasyondan c. aksiyon potansiyelinin yükselme fazından 30. Sodyum geçirgenliğinde hızlı düşüş ve aynı anda potasyum geçirgenliğinde artış aşağıdakilerin hangisinden sorumludur? (Madde 12). a. hücrenin repolarizasyonundan b. hiperpolarizasyondan c. aksiyon potansiyelinin yükselme fazından 31. Potasyum geçirgenliğinde yavaş azalma aşağıdakilerin hangisinden sorumludur? (Madde 12). a. hücrenin depolarizasyonundan b. hiperpolarizasyondan 11
12 c. aksiyon potansiyelinin yükselme fazından 32. Şekil 4-14 te ki grafikte hangi kısımlar aşağıdakilerin hangilerine karşılık gelir? (Madde 13). -hiperpolarizasyon -depolarizasyon -dinlenim -repolarizasyonun başlaması -repolarizasyon 33. Şekil 4-14 te ki grafikte hangi kısımlar aşağıdakilerin hangilerine karşılık gelir? (Madde 13). -Voltaj-kapılı sodyum kanalları inaktive olduktan sonra kapalı duruma döndükleri zaman. -Voltaj-kapılı sodyum ve potasyum Şekil 4-14 kanalları kapandıkları zaman. -Voltaj-kapılı sodyum kanalları inaktive olmaya ve voltaj-kapılı potasyum kanalları açılmaya başladıkları zaman. -Voltaj-kapılı potasyum kanalları açık kalmaya devam ettiği, potasyumun hücre dışına hareket etmesiyle sonuçlandığı zaman. -Voltaj-kapılı sodyum kanalları hızlıca açıldığı, sodyumun hücre içine hareketiyle sonuçlandığı zaman. 34. Aksiyon potansiyelinin hangi fazı Şekil 4-15 teki diyagramda gösterilen duruma karşılık gelir? (Madde 13) a) Dinlenim b) Depolarizasyon c) Tepe d) Repolarizasyon e) Hiperpolarizasyon Şekil Aksiyon potansiyelinin hangi fazı Şekil 4-16 daki diyagramda gösterilen duruma en iyi karşılık gelir? (Madde 13). a) Dinlenim b) Depolarizasyon c) Tepe d) Repolarizasyon e) Hiperpolarizasyon 12
13 Şekil Aksiyon potansiyelinin hangi fazı Şekil 4-17 deki diyagramda gösterilen duruma en iyi karşılık gelir? (Madde 13). a) Dinlenim b) Depolarizasyon c) Tepe d) Repolarizasyon e) Hiperpolarizasyon Şekil Aksiyon potansiyelinin hangi fazı Şekil 4-18 deki diyagramda gösterilen duruma en iyi karşılık gelir? (Madde 13). a) Dinlenim b) Depolarizasyon c) Tepe d) Repolarizasyon e) Hiperpolarizasyon Şekil Aksiyon potansiyelinin hangi fazı Şekil 4-19 daki diyagramda gösterilen duruma en iyi karşılık gelir? (Madde 13). a) Dinlenim b) Depolarizasyon c) Tepe d) Repolarizasyon e) Hiperpolarizasyon 13
14 Şekil Mutlak refraktör periyot nedir? (Madde 14). 40. Mutlak refraktör periyot esnasında nöron niçin diğer bir aksiyon potansiyeli yaratamaz? (Madde 14). 41. Rölatif refraktör periyot nedir? (Madde 41). 42. Rölatif refraktör periyot esnasında bir nöronun diğer bir aksiyon potansiyeli yaratması niçin daha zordur? (Madde 15). 43. Şekil 4-20 deki grafikte hangi harf mutlak refraktör periyoda karşılık gelir? (Madde 14, 15). 44. Şekil 4-20 deki grafikte hangi harf rölatif refraktör periyoda karşılık gelir? (Madde 14, 15). 45. Aksiyon potansiyeli akson hillock unda yaratıldıktan sonra ne olur? (Madde 16). 46. Bir aksiyon potansiyeli bir akson boyunca nasıl yayılır? (Madde 16). 47. İletim hızı nedir? (Madde 17). 48. İletim hızının bağlı olduğu iki faktör nedir? (Madde 17). 49. İletim hızına akson çapının etkisi nedir? (Madde 17). 50. İletim hızına miyelinin etkisi nedir? (Madde 17). Şekil Miyelinli akson aksiyon potansiyelini miyelinsiz aksona göre neden daha hızlı iletir? (Madde 17). 52. (Özet) Arasınav sorusu 2 deki tabloyu doldurun. 14
İSTİRAHAT MEMBRAN POTANSİYELİ & AKSİYON POTANSİYELİ. Prof.Dr. Mitat KOZ
İSTİRAHAT MEMBRAN POTANSİYELİ & AKSİYON POTANSİYELİ Prof.Dr. Mitat KOZ İstirahat Membran Potansiyeli Bütün hücreler istirahat halindeyken hücre zarıyla ayrılmış bir potansiyel farkına sahiptirler. Hücre
SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir.
SİNİR HÜCRELERİ Sinir hücreleri nöron adını alır.hayvanlarda değişik görevler üstlenen nöronlar örneğin deniz anemonunda bir sinirsel ağ oluşturmuştur.tentaküllerin hareketi bu sinir ağı tarafından kontrol
BİYOSİNYAL İLETİMİ 1
BİYOSİNYAL İLETİMİ 1 Uyarılabilen Doku???? Uyarılabilen dokular, bir uyarıyı karşı hücre zarının elektriksel özelliğini değiştirip, aksiyon potansiyeli oluşturarak iletebilme özelliği gösteren dokulardır.
FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi. Sinir Lifleri ve Periferik Sinirler yrd.doç.dr.emin ulaş erdem
FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi Sinir Lifleri ve Periferik Sinirler yrd.doç.dr.emin ulaş erdem GİRİŞ Sinir lifi, bir sinir hücresinin aksonuna ya da dendritine verilen isimdir. MSS içindeki sinir liflerinin
MEMBRAN POTANSİYELLERİ HÜCRELERİN ELEKTRİKSEL AKTİVİTESİ
MEMBRAN POTANSİYELLERİ HÜCRELERİN ELEKTRİKSEL AKTİVİTESİ MEMBRAN POTANSİYELİ Vücuttaki tüm hücrelerin membranları, üzerlerinde elektrik yükü depolayacak özelliktedir Hücrelerin normal işlevlerini yerine
DİNLENİM MEMBRAN POTANSİYELİ. Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D.
DİNLENİM MEMBRAN POTANSİYELİ Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D. Hücre içi kompartıman ve hücre dışı kompartımanın büyük bölümü elektriksel açıdan nötrdür. Hücre içinde
Fizyoloji PSİ 123 Hafta Haft 6 a
Fizyoloji PSİ 123 Hafta 6 Sinir Sisteminin Hücreleri Astrosit Oligodendrosit (MSS) Sinir Sistemi Hücreleri Glia Nöron Schwan (PSS) Mikroglia Ependimal Glia Tutkal Bölünebilir Nöronlara fiziksel ve metabolik
SİNİRLERİN UYARILMASI VE İMPULS İLETİMİ
SİNİRLERİN UYARILMASI VE İMPULS İLETİMİ Bütün hücrelerde membran boyunca potansiyel farkı (iç tarafta negatif,dışta pozitif) bulunmaktadır. Sinir ve kas gibi uyarılabilen dokuların istirahatten, uyarılmış
2- Bütün Kasın Kasılması
2- Bütün Kasın Kasılması Madde 1. Giriş Bir kas içinde gelişebilen kas gerilme düzeyinde geniş bir değişme vardır. Madde 2. Amaçlar Tek bir kas kasılmasının bileşen parçalarını incelemek. Kas gerilmesi
Nöron uyarı gönderdiğinde nörotransmitterleri barındıran keseciklerin sinaptik terminale göçü başlar.
SİNAPS Bir nöronu diğerinden ayıran bir boşluk olduğu, Nöronların fiziksel olarak birleşmediği gözlenmiştir. Sinir uçlarında bulunan bu boşluklarda haberleşme vardır. Nöronlar arası bu iletişim noktasına
Ağrı. Ağrı hissinin oluşması Ağrı hissinin iletilmesi Ağrı hissinin yorumlanması
Ağrı Ağrı hissinin oluşması Ağrı hissinin iletilmesi Ağrı hissinin yorumlanması Periferik Sinirde İletim Nöron yapısı Sinir lifi tipleri Sinir membranı nın yapısı Sinirde elektriksel iletim Saltatorik
Elektrokimyasal İleti II
Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektrokimyasal İleti II Prof. Dr. Cem Şeref Bediz DEUTF Fizyoloji Anabilim Dalı Bu saate neler öğreneceğiz? İmpuls, uyartı, sinyal nedir Hücre zarının elektrokimyasal
GENEL ELEKTROFİZYOLOJİK ÖZELLİKLER. Uzm. Fzt. Deniz KOCAMAZ
GENEL ELEKTROFİZYOLOJİK ÖZELLİKLER Uzm. Fzt. Deniz KOCAMAZ GENEL FİZYOLOJİK ÖZELLİKLER Vücudun en küçük fonksiyonel birimi HÜCREDİR. Hücrenin başlıca elektriksel özellikleri Membran istirahat potansiyeli
HÜCRE VE SİNİRSEL İLETİ. Prof Dr. Muzaffer ÇOLAKOĞLU
HÜCRE VE SİNİRSEL İLETİ Prof Dr. Muzaffer ÇOLAKOĞLU Hücre ve Organelleri Hücre ve Organelleri Hücrede ekzositoz ve endositoz Hücre Organelleri Çekirdek ve Endoplazmik Retikulum MİTOKONDRİ Dış Membran İç
SĐNAPTĐK POTANSĐYELLER
498 ĐÇĐNDEKĐLER I. Sinaptik Potansiyeller 1.1. Eksitatör Postsinaptik Potansiyel (EPSP) 1.2. Đnhibitör Postsinaptik Potansiyel (IPSP): II. Sinaptik Đletim ve Postsinaptik Potansiyellerin Entegrasyonu SĐNAPTĐK
Temel EKG. Mehmet OKUMUŞ Acil Tıp Uzmanı AEAH Acil Tıp Kliniği ELEKTROKARDİYOGRAFİ
Temel EKG Mehmet OKUMUŞ Acil Tıp Uzmanı AEAH Acil Tıp Kliniği ELEKTROKARDİYOGRAFİ SUNUM PLANI EGK Tarihçesi Kalp Kası Fizyolojisi EKG Derivasyonları Elektriksel iletim EKG Temel yorumlanması William Gilbert
HÜCRE MEMBRANINDAN MADDELERİN TAŞINMASI. Dr. Vedat Evren
HÜCRE MEMBRANINDAN MADDELERİN TAŞINMASI Dr. Vedat Evren Vücuttaki Sıvı Kompartmanları Vücut sıvıları değişik kompartmanlarda dağılmış Vücuttaki Sıvı Kompartmanları Bu kompartmanlarda iyonlar ve diğer çözünmüş
SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ
SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ 1 TEMEL FONKSIYONLAR Vücut içi koşulların kontrol edilmesi İstemli hareketlerin kontrolü Omurilik reflekslerinin programlanması Hafıza ve öğrenme için gerekli olan deneyimlerin
Makroglialar SİNİR SİSTEMİNİN YAP, GÖREV VE İŞLEYİŞİ 11. SNF ÜNİTE, KONU, KAZANM VE AÇKLAMALAR 11.1. İnsan Fizyolojisi 11.1.1. Denetleyici ve Düzenleyici Sistem, Organları 11.1.1.1. Sinir sisteminin yapı,
Beynin Anatomik Açıdan İncelenmesi ve Beyin Sisteminin İşleyişi
Beynin Anatomik Açıdan İncelenmesi ve Beyin Sisteminin İşleyişi - Ana Hatlarıyla Merkezi Sinir Sistemi - Sinir Hücrelerinin (Nöronlar) Temel İşleyişi - Hücre Gövdesi, Dendrit, Aksonlar, Sinaptik Ağlar
Kalp Fonksiyonları KALP FİZYOLOJİSİ. Kalp Fonksiyonları. Kalbin Lokalizasyonu ve Ölçüleri. Kalbin Lokalizasyonu ve Ölçüleri. Dolaşım Sistemleri
KALP FİZYOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr. Seçgin SÖYÜNCÜ Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2009 Kalp Fonksiyonları Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir
MEDİKAL FİZİK. Prof. Dr. M. Bahri EMRE BİYOELEKTRİK POTANSİYELLER
MEDİKAL FİZİK Prof. Dr. M. Bahri EMRE BİYOELEKTRİK POTANSİYELLER Polarizasyon. Elektrokardiyografinin dayanağı olan aksiyon akımları, klasik zar kuramıyla açıklanmaktadır. Dinlenti halindeki hücre zarının
İnsan beyni, birbiri ile karmaşık ilişkiler içinde bulunan nöron hücreleri kitlesidir. Tüm aktivitelerimizi kontrol eder, yaradılışın en görkemli ve
YAPAY SİNİRAĞLARI İnsan beyni, birbiri ile karmaşık ilişkiler içinde bulunan nöron hücreleri kitlesidir. Tüm aktivitelerimizi kontrol eder, yaradılışın en görkemli ve gizemli harikalarından biridir. İnsan
SİNİR SİSTEMİ. Duyusal olarak elde edilen bilgiler beyne (yada tam tersi) nasıl gider?
SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Descartes- İnsan vücudu bilimsel olarak (doğal yasalarla) açıklanabilecek bir hayvan makinesidir Bu makineyi araştıran, beyin ve davranış arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim
SİNİR SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER
SİNİR SİSTEMİ Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER 1. Sinir Sistemi Organizasyonu Omurgalılarda sinir sistemi iki kısımda incelenir; bunlar merkezi sinir sistemi [central nervous system, (CNS)] bu bilgiyi
Hücrenin Membrane Potansiyeli. Aslı AYKAÇ, PhD
Hücrenin Membrane Potansiyeli Aslı AYKAÇ, PhD Çoğu hayvan hücresi membranının içi ve dışı arasında elektriksel potansiyel bir fark vardır... Dinlenim halinde oldukları zaman bile Dinlenim potansiyeli «resting
Sinir Sistemi. Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D.
Sinir Sistemi Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D. İnsan Vücudu Üro-genital sistem Sindirim sistemi Solunum sistemi Kardiyovasküler sistemi Endokrin sistem Sinir sistemi
Dolaşım Sistemi Fizyolojisi - 2. Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D.
Dolaşım Sistemi Fizyolojisi - 2 Prof. Dr. Taner Dağcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab. D. Kalbin Çalışması ve İşlevleri Kalbin Anatomisi Kalbin Anatomisi Kalp Kapakları (Sağ) (Sol) Kalbin
Konu 2. Sinir sistemi yapısı ve işlevi. Yrd.Doç.Dr. Aslı Sade Memişoğlu kisi.deu.edu.tr/asli.memisoglu
1 Konu 2 Sinir sistemi yapısı ve işlevi Yrd.Doç.Dr. Aslı Sade Memişoğlu kisi.deu.edu.tr/asli.memisoglu [email protected] Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. Permission required for reproduction
EŞİK İZLEME YÖNTEMİYLE SAĞ BASKIN DENEKLERDE SOL EL VE SAĞ EL BAŞ PARMAK SİNİRİ UYARILABİLİRLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
EŞİK İZLEME YÖNTEMİYLE SAĞ BASKIN DENEKLERDE SOL EL VE SAĞ EL BAŞ PARMAK SİNİRİ UYARILABİLİRLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI İlksen BURAT 1, Senanur PALA 2, Merve KORKMAZ 2, Gülnaz ÖZMEN 2 N.E.Ü. Biyofizik AD
12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON)
12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON) STOMA Genellikle yaprakta bulunan bitkide gaz alışverişini sağlayan küçük gözeneklerdir. Bitkinin yaşadığı iklim koşuluna bağlı olarak konumu
SİNİR SİSTEMİ. Dicle Aras. Sinir, sinir sistemi, yapısı ve fizyolojik sınıflaması
SİNİR SİSTEMİ Dicle Aras Sinir, sinir sistemi, yapısı ve fizyolojik sınıflaması Sinir Sinir sistemi fonksiyonları Sinir sistemi vücudun tüm aktivitelerini koordine eder. Organizmanın içinde bulunduğu duruma
Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri
2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda
Konu 2 Sinir sistemi yapısı ve işlevi
1 Konu 2 Sinir sistemi yapısı ve işlevi Aslı Sade Memişoğlu kisi.deu.edu.tr/asli.memisoglu [email protected] 2 Konular A. Sinir sistemi bölümleri B. Sinir dokusu C. Nöron çeşitleri D. Sinir sistemi
Fizyoloji ve Davranış
Fizyoloji ve Davranış sorular sorular - sorular Farketmeden sıcak sobaya dokunduğunuzda hemen elinizi çekersiniz. Bu kısa sürede vücudunuzda neler olur? Kafein, esrar, alkol v.b.nin vücudunuzda ne tür
SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder
SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca
KAS SİNİR KAVŞAĞI. Oğuz Gözen
KAS SİNİR KAVŞAĞI Oğuz Gözen Kas sinir kavşağı İskelet kası hücresinde aksiyon potansiyeli oluşumunun fizyolojik tek mekanizması, kası innerve eden sinir hücresinde aksiyon potansiyeli oluşmasıdır. İskelet
Hücre Membranının Elektriksel Modeli. Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD
Hücre Membranının Elektriksel Modeli Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD Goldman tarafından yapılan kabullerde, membranın içindeki elektrik alanın hemen hemen her
Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma
Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan
2 tip düz kas vardır: 1. Viseral düz kaslar. (mide, barsak, üreter, damarlar) 2. Çok üniteli düz kaslar (iris kasları, piloerektör kaslar)
Düz kaslar 2 tip düz kas vardır: 1. Viseral düz kaslar. (mide, barsak, üreter, damarlar) 2. Çok üniteli düz kaslar (iris kasları, piloerektör kaslar) UYARILMALARI: Düz kaslar tiplerine göre farklı uyarılır
ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR
ALAN ETKİLİ TRANİTÖR Y.oç.r.A.Faruk BAKAN FET (Alan Etkili Transistör) gerilim kontrollu ve üç uçlu bir elemandır. FET in uçları G (Kapı), (rain) ve (Kaynak) olarak tanımlanır. FET in yapısı ve sembolü
EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller. Uzm Dr Pınar Gelener
EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Sinir ve kas hücreleri elektrik üretebilen, dışarıdan elektrik ile uyarılabilen ve elektriği iletebilen dokulardır
SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ. Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir.
SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir. Yüzeydeki molekül için durum farklıdır Her yönde çekilmediklerinden
SİNAPTİK İLETİM: SON PLAK POTANSİYELİ OLUŞUMUNDA MODELLEME VE SİMÜLASYON ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA
SİNAPTİK İLETİM: SON PLAK POTANSİYELİ OLUŞUMUNDA MODELLEME VE SİMÜLASYON ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü Sistem Modelleme ve Simülasyon Laboratuarı Nörolojik Bilimler
TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME
TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi
Dolaşım Sistemi Dicle Aras
Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye
Yarım Dalga Doğrultma
Elektronik Devreler 1. Diyot Uygulamaları 1.1 Doğrultma Devreleri 1.1.1 Yarım dalga Doğrultma 1.1.2 Tam Dalga Doğrultma İki Diyotlu Tam Dalga Doğrultma Dört Diyotlu Tam Dalga Doğrultma Konunun Özeti *
OKSALİPLATİN VE SİSPLATİNİN SIÇAN PERİFERAL SİNİR UYARILABİLİRLİK VE İLETİM PARAMETRELERİNE ETKİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ARAŞTIRILMASI
T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OKSALİPLATİN VE SİSPLATİNİN SIÇAN PERİFERAL SİNİR UYARILABİLİRLİK VE İLETİM PARAMETRELERİNE ETKİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ARAŞTIRILMASI İlksen BURAT YÜKSEK
SİNİR KAS İLETİSİ - ÇİZGİLİ KASDA KASILMA
SİNİR KAS İLETİSİ - ÇİZGİLİ KASDA KASILMA Doç.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Sinirden kasa iletide yer alan yapılar hangileridir? İletimin sinir ucunda neler gerçekleşir? Kas zarının
KAS FİZYOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN
KAS FİZYOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN Uyarılabilen dokular herhangi bir uyarıya karşı hücre zarlarının elektriksel özelliğini değiştirerek aksiyon potansiyeli oluşturup, iletebilme özelliği göstermektedir.
BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK
BMM307-H02 Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK [email protected] 1 BİYOELEKTRİK NEDİR? Biyoelektrik, canlıların üretmiş olduğu elektriktir. Ancak bu derste anlatılacak olan insan vücudundan elektrotlar vasıtasıyla
SES ÇALIŞMA KÂĞIDI. Sadece cetveli aşağıya doğru cetvelin boyunu uzatmalı cetvelin boyunu kısaltmalı daha fazla çekmeli
SES ÇALIŞMA KÂĞIDI Yukarıdaki deney düzeneğini hazırlayan Yavuz, cetvelin oluşturduğu ses dalgalarını şekildeki gibi çiziyor. Buna göre Yavuz un aşağıdaki ses dalgaları oluşturması için ne yapması gerektiğini
3- Kayan Filament Teorisi
3- Kayan Filament Teorisi Madde 1. Giriş Bir kas hücresi kasıldığı zaman, ince filamentler kalınların üzerinden kayar ve sarkomer kısalır. Madde 2. Amaçlar İnce ve kalın filamentlerin moleküler yapı ve
İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Prof.Dr.Mitat KOZ
İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar Prof.Dr.Mitat KOZ 1 İskelet Kasının Egzersize Yanıtı Kas kan akımındaki değişim Kas kuvveti ve dayanıklılığındaki
Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol
Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık çevrim kontrol ileri kontrol prosesi olarak da ifade edilebilir. Yandaki şekilde açık çevrim oda sıcaklık kontrolü yapılmaktadır. Burada referans olarak dışarı
Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği
Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM212 Elektronik-1 Laboratuvarı Deney Föyü Deney#8 Alan Etkili Transistör (FET) Karakteristikleri Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU Doç. Dr. Mutlu AVCI ADANA,
Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü 7. Hafta. Aysuhan OZANSOY
FİZ102 FİZİK-II Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü 7. Hafta Aysuhan OZANSOY Bölüm 6: Akım, Direnç ve Devreler 1. Elektrik Akımı ve Akım Yoğunluğu 2. Direnç ve Ohm Kanunu 3. Özdirenç 4. Elektromotor
HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var.
HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZARININ GÖREVLERİ Hücre içini çevresinden ayırır Hücrenin iç bölümlerini belirler Proteinlere bağlı
Kas Doku UYARILABİLİR DOKULAR. İskelet Kası. Kalp Kası. Düz Kas. Sinir Dokusu 19/11/2015. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire
Kas Doku UYARILABİLİR DOKULAR Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Kasılmak için özelleşmiş bir dokudur. Üç farklı kas dokusu bulunmaktadır. İskelet kası, kalp kası ve düz kas Kasılma durumunun bilinçli olarak
skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça
skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın
ELEKTROENSEFALOGRAFİK FOKAL EPİLEPTİK DEŞARJLAR VE JENERALİZASYON BELİRTEÇLERİ
T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ELEKTROENSEFALOGRAFİK FOKAL EPİLEPTİK DEŞARJLAR VE JENERALİZASYON BELİRTEÇLERİ UZMANLIK TEZİ Dr. Demet ARSLAN NÖROLOJİ ANABİLİM DALI TEZ DANIŞMANI Prof.Dr. Abdülcemal
FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi. Sinapslar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem
FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi Sinapslar yrd.doç.dr. emin ulaş erdem TANIM Sinaps, nöronların (sinir hücrelerinin) diğer nöronlara ya da kas veya salgı bezleri gibi nöron olmayan hücrelere mesaj iletmesine
I. FOTOELEKTRON SPEKTROSKOPĠSĠ (PES) PES orbital enerjilerini doğrudan tayin edebilir. (Fotoelektrik etkisine benzer!)
5.111 Ders Özeti #9 Bugün için okuma: Bölüm 1.14 (3.Baskıda, 1.13) Elektronik Yapı ve Periyodik Çizelge, Bölüm 1.15, 1.16, 1.17, 1.18, ve 1.20 (3.Baskıda, 1.14, 1.15, 1.16, 1.17, ve 1.19) Atom Özelliklerinde
8. FET İN İNCELENMESİ
8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise
17 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-1 Nöron- Glia- Nöron Çeşitleri
17 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-1 Nöron- Glia- Nöron Çeşitleri SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemini SİNİR DOKU oluşturur. Bu dokuda NÖRON (SİNİR HÜCRESİ) ve GLİA (NÖROGLİA) hücreleri bulunur. Sinir doku, uyarıların
Hücre ve hücre zarı Hücre zarının görevleri Hücre zarının moleküler organizasyonu
1 Hücre ve hücre zarı Bir canlı organizmanın temel ve en basit birimi hücrelerdir. Tek bir hücre tüm canlılık işlevlerini yürütebilir. Tek hücreli canlılarda olduğu gibi, bir tek hücre tamamen bağımsız
DENEY 2 DİYOT DEVRELERİ
DENEY 2 DİYOT DEVRELERİ 2.1. DENEYİN AMACI Bu deneyde çıkış gerilim dalga formunda değişiklik oluşturan kırpıcı (clipping) ve kenetleme (clamping) devrelerinin nasıl çalıştığı öğrenilecek ve kavranacaktır.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI
Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 1. Deneyin Amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI CDS (Kadmiyum
Doku kan akışının düzenlenmesi Mikrodolaşım ve lenfatik sistem. Prof.Dr.Mitat KOZ
Doku kan akışının düzenlenmesi Mikrodolaşım ve lenfatik sistem Prof.Dr.Mitat KOZ Mikrodolaşım? Besin maddelerinin dokulara taşınması ve hücresel atıkların uzaklaştırılması. Küçük arteriyoller her bir doku
6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ
6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.
FZM 220. Malzeme Bilimine Giriş
FZM 220 Yapı Karakterizasyon Özellikler İşleme Performans Prof. Dr. İlker DİNÇER Fakültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü 1 Ders Hakkında FZM 220 Dersinin Amacı Bu dersin amacı, fizik mühendisliği öğrencilerine,
Bölüm 8 FET Karakteristikleri
Bölüm 8 FET Karakteristikleri DENEY 8-1 JFET Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. JFET'in yapısını ve çalışma prensibini anlamak. 2. JFET karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER JFET in Yapısı ve Karakteristikleri
HAYVANLARDA SİNİR SİSTEMLERİ ASLI SADE MEMİŞOĞLU
HAYVANLARDA SİNİR SİSTEMLERİ ASLI SADE MEMİŞOĞLU HOMEOSTAZİ Canlılar iç ve dış çevrelerinde oluşan bir çok değişikliğe karşı tepki gösterirler. Bu tepkiler ve cevaplar özelleşmiş bir takım hücre ve organların
T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I
T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I DENEY 6: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ VE AC-DC DOĞRULTUCU UYGULAMALARI Ad Soyad
MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ
MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ Maddeler doğada katı - sıvı - gaz olmak üzere 3 halde bulunurlar. Maddenin halini tanecikleri arasındaki çekim kuvveti belirler. Tanecikler arası çekim kuvveti maddeler
T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I
T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI I DENEY 2: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ VE AC-DC DOĞRULTUCU UYGULAMALARI Ad Soyad
ADIM ADIM YGS-LYS 27. ADIM HÜCRE 4- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ
ADIM ADIM YGS-LYS 27. ADIM HÜCRE 4- HÜCRE ZARINDAN MADDE GEÇİŞLERİ Hücre zarı canlıdır ve seçici-geçirgendir. Bu özelliği nedeniyle bazı maddeler hücre zarından geçebilirken bazı maddeler geçemez. Hücre
SCHMITT TETİKLEME DEVRESİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Lab. SCHMITT TETİKLEME DEVRESİ.Ön Bilgiler. Schmitt Tetikleme Devreleri Schmitt tetikleme devresi iki konumlu bir devredir.
KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ
KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde
Deney 4: 555 Entegresi Uygulamaları
Deneyin Amacı: Deney 4: 555 Entegresi Uygulamaları 555 entegresi kullanım alanlarının öğrenilmesi. Uygulama yapılarak pratik kazanılması. A.ÖNBİLGİ LM 555 entegresi; osilasyon, zaman gecikmesi ve darbe
Ses Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri
3 Ses Dalgaları Testlerinin Çözümleri 1 Test 1 in Çözümleri 1. Ses dalgalarının hızı ortamı oluşturan moleküllerin birbirine yakın olmasına ve moleküllerin kinetik enerjisine bağlıdır. Yani ses dalgalarının
Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok
Normal EKG Dr. Müge Devrim-Üçok Elektrokardiyogram Kalpte depolarizasyon dalgasının ilerlemesi ekstrasellüler sıvıda elektriksel akımlar oluşturur. Bu elektriksel potansiyel değişimlerinin vücut yüzeyine
DENEY 5 RS FLİP-FLOP DENEYLERİ
Adı Soyadı: No: Grup: DENEY 5 RS FLİP-FLOP DENEYLERİ ÖN BİLGİ : Sayısal bilgiyi ( "0" veya "1" ) depolamada ve işlemede kullanılan temel devrelerden biri de F-F lardır. Genel olarak dört tipi vardır: 1-
Santral Sinir Sistemi Farmakolojisinin Temelleri. Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN
Santral Sinir Sistemi Farmakolojisinin Temelleri Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN Her nöron, dentritleri aracılığı ile diğer nöronlardan gelen uyarıları alır ve nöron gövdesine iletir. Bu uyarılar ya inhibitör
Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.
Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da
GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ
GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ Regüleli Güç Kaynakları Elektronik cihazlar harcadıkları güçlere göre farklı akımlara ihtiyaç duyarlar. Örneğin; bir radyo veya amplifikatörün hoparlöründen duyulan ses şiddetine
EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.
EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin
Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör
Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma
KAS VE HAREKET FİZYOLOJİSİ
KAS VE HAREKET FİZYOLOJİSİ KAS DOKUSU TİPLERİ İSKELET KASI İskelet Kasının Yapısı Kas Proteinleri Kas Kontraksiyonu KASILMA TİPLERİ KASIN ENERJİ METABOLİZMASI İskelet Kası Çizgili kastır. İstemli çalışır.
Deney 1: Saat darbesi üretici devresi
Deney 1: Saat darbesi üretici devresi Bu deneyde, bir 555 zamanlayıcı entegresi(ic) kullanılacak ve verilen bir frekansta saat darbelerini üretmek için gerekli bağlantılar yapılacaktır. Devre iki ek direnç
Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi
Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres nedir? Olumsuz koşullara karşı canlıların vermiş oldukları tepkiye stres denir. Olumsuz çevre koşulları bitkilerde strese neden olur. «Biyolojik Stres»: Yetişme
HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı
Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç
Ses Dalgaları. Test 1 in Çözümleri
34 Ses Dalgaları 1 Test 1 in Çözümleri 3. 1. 1 Y I. Sonar II. Termal kamera 2 Z 3 Sesin yüksekliği ile sesin frekansı aynı kavramlardır. Titreşen bir telin frekansı, telin gerginliği ile doğru orantılıdır.
Biyoloji. İnsan Fizyolojisi - 1 FEN LİSESİ 1. FASİKÜL
Biyoloji 11 SINIF FEN LİSESİ 1. FASİKÜL İnsan Fizyolojisi - 1 784 soru anılgıları ışı Konu Müfredat D Uyarıları olojileri Bilgi Tekn Uyarlamaları ı Sorular PISA Tarz mış ÖSYM Çık Sınav Soruları uları Yazılı
Deney 2: Flip-Floplar
Deney 2: Flip-Floplar Bu deneyde, çeşitli flip-flop devreleri kurulacak ve incelenecektir. Kullanılan Elemanlar 1 x 74HC00 (NAND kapısı) 1 x 74HC73 (JK flip-flop) 1 x 74HC74 (D flip-flop) 4 x 4,7 kohm
Km/sn IŞIĞIN KIRILMASI. Gelen ışın. Kırılan ışın
Işık: Görmemizi sağlayan bir enerji türüdür. Doğrusal yolla yayılır ve yayılmak için maddesel ortama ihtiyacı yoktur. Işınlar ortam değiştirdiklerinde; *Süratleri *Yönleri *Doğrultuları değişebilir Işık
Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.
ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü
ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri
ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri DENEYİN AMACI (1) Yarım-dalga, tam-dalga ve köprü doğrultucu devrelerinin çalışma prensiplerini anlamak. GENEL BİLGİLER Yeni Terimler (Önemli
Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER
İÇ AŞIRI GERİLİMLER n Sistemin kendi iç yapısındaki değişikliklerden kaynaklanır. n U < 220 kv : Dış aşırı gerilimler n U > 220kV : İç aşırı gerilimler enerji sistemi açısından önem taşırlar. 1. Senkron
Elektrik Müh. Temelleri
Elektrik Müh. Temelleri ELK184 2 @ysevim61 https://www.facebook.com/groups/ktuemt/ 1 Akım, Gerilim, Direnç Anahtar Pil (Enerji kaynağı) V (Akımın yönü) R (Ampül) (e hareket yönü) Şekildeki devrede yük
