ÇALIŞANLARIN YASAL HAK VE SORUMLULUKLARI

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇALIŞANLARIN YASAL HAK VE SORUMLULUKLARI"

Özgür Heper
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 ÇALIŞANLARIN YASAL HAK VE SORUMLULUKLARI

2 İŞÇİLERİN GÖREVLERİ Doğru Çalışma Kendisinin ve Diğerlerinin Sağlığını Koruyacak Biçimde + Doğru Kullanma Tesisat / Makine / Tezgah / El Aleti / Malzeme/ Kişisel Koruyucu + Tehlike ve Riskleri Bildirme + İşbirliği ve Katılım

3 İŞÇİNİN GÖREVİ - SORUMLULUĞU İş sağlığı güvenliğine ilişkin olarak işçinin görevi ve sorumluluğu; Alınan tedbirlere, iş sağlığı ve güvenliği usullerine ve talimatlarına uymaktır. A) İşçiler, davranış ve kusurlarından dolayı, kendilerinin ve diğer kişilerin sağlık ve güvenliğinin olumsuz etkilenmemesi için azami dikkati gösterirler ve görevlerini, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yaparlar. B) İşçiler, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda, özellikle;

4 İŞÇİNİN GÖREVİ - SORUMLULUĞU 1) Makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını doğru şekilde kullanmak, 2) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve kullanımdan sonra muhafaza edildiği yere geri koymak, 3) İşyerindeki makina, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalardaki güvenlik donanımlarını kurallara uygun olarak kullanmak ve bunları keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek,

5 İŞÇİNİN GÖREVİ - SORUMLULUĞU 4) İşyerinde sağlık ve güvenlik için ciddi ve ani bir tehlike olduğu kanaatine vardıkları herhangi bir durumla karşılaştıklarında veya koruma tedbirlerinde bir aksaklık ve eksiklik gördüklerinde, işverene veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisine derhal haber vermek, 5) İşyerinde, sağlık ve güvenliğin korunması için teftişe yetkili makam tarafından belirlenen zorunlulukların yerine getirilmesinde, işverenle veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi ile işbirliği yapmak, 6) İşveren tarafından güvenli çalışma ortam ve koşullarının sağlanması ve kendi yaptıkları işlerde sağlık ve güvenlik yönünden risklerin önlenmesinde, işveren veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi ile mevzuat uygulamaları doğrultusunda işbirliği yapmakla yükümlüdürler.

6 İÇKİ VEYA UYUŞTURUCU MADDE KULLANMA YASAĞI İşyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır. İşveren; İşyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

7 İŞÇİLERİN SORUMLULUKLARI İşçiler sorumluluklarını yerine getirmezse: İş akdinde ve iç yönetmelikte dayanağı bulunmak koşuluyla işçilere disiplin cezası uygulanabilir. Özen borcuna aykırılık kapsamında işverene BK 321/2 uyarınca tazminat ödemek zorunda kalabilir. İş sözleşmeleri haklı nedenle derhal feshedilebilir.

8 İŞÇİLERİN SORUMLULUKLARI Yargıtay a göre; Yanıcı maddeyle çalışan arkadaşının yanında sigara yakarak onun yaralanmasına neden olan işçinin bu davranışı derhal fesih nedeni oluşturur. İşverenin haklı nedenle fesih hakkını kullanabilmesi için mutlaka bir zararın meydana gelmesi de gerekli değildir. İşçinin davranışının işyerindeki iş güvenliğini tehlikeye düşürmüş olması yeterlidir. İşçinin davranışı kendi sağlığına ve güvenliğine zarar verecek nitelikteyse, haklı nedenle fesih hakkına yol açacağını kabul etmektedir. Yargıtay işçinin toz maskesi kullanmayı reddetmesini haklı fesih nedeni saymıştır.

9 İŞÇİLERİN HAKLARI Bilme hakkı Eğitim hakkı Görüş bildirme hakkı Katılma hakkı Seçme ve seçilme hakkı Çalışmaktan kaçınma hakkı Fesih hakkı

10 İŞÇİLERİN HAKLARI Talep hakkı, işyerinde yakın, acil ve hayati bir tehlike ile karşı karşıya kalan işçi, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna, kurulun bulunmadığı işyerinde işveren veya vekiline başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir (4857 sayılı İş Kanunu Madde 83) Çalışmaktan kaçınma hakkı, kurul işçi lehinde karar verirse işyerinde gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınıncaya kadar işçi çalışmaktan kaçınabilir. Bu dönem içinde ücreti ve diğer hakları işveren tarafından ödenmek zorundadır.

11 İŞÇİLERİN HAKLARI Derhal fesih, İş sağlığı ve güvenliği kurulunun kararına ve işçinin talebine rağmen gerekli tedbirin alınmadığı işyerlerinde işçiler altı iş günü içinde, 4857-MADDE Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: I. Sağlık sebepleri: a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa. b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.

12 II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri: a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa. b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa. c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnat veya ithamlarda bulunursa.

13 d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa. e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa. III. Zorlayıcı sebepler: İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.

Benzer belgeler

Taşeron İşçiler Kıdem Tazminatı Kamu Kurum veya Kuruluşu Tarafından Ödenecek

Taşeron İşçiler Kıdem Tazminatı Kamu Kurum veya Kuruluşu Tarafından Ödenecek Mehmet Fatih GELERİ İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı [email protected] 6552 sayılı torba yasada kıdem tazminatı ile ilgili