TICARET SICILI REHBERI

Transkript

1

2 ISTANBUL TICARET ODASI YAYıN NO: TICARET SICILI REHBERI Hazırlayan Mesut DEMİRTAŞ Dizgi Yavuz KARAMOLLAOĞLU ISTANBUL

3 Bu eserin tüm telif haklan istanbul Ticaret Odası'na (ÎTO) aittir. İTO'nun ve yazarının ismi kaydedilmek koşuluyla yayından alıntı yapmak mümkündür. Ancak, İTO'nun yazılı izni olmadan yayının tamamı veya bir bölümü kopyalanamaz, çogaltılamaz, ticari amaçlarla kullanılamaz. AĞUSTOS 2001 İSTANBUL ISBN ITO yayınları için ayrıntılı bilgi Ticari Dokümantasyon Şubesi'nden edinilebilir. Tel. : (212) / Faks: (212) E. Posta : tr-ito.com BASKI MEGA AJANS REKLAMCILIK MATBAACILIK FUAR HiZM. LTD. ŞTl. Tel.: (212) Tel - Faks : (212)

4 ONSOZ Türk Ticaret Kanunu'nun Bazı Maddelerinde Değişiklikler Yapılmasına Dair 559 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile daha önce Adalet Bakanlığı'na bağlı olarak Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde kurulan Ticaret Sicil Memurlukları; Sanayi ve Ticaret Bakanhğı'na bağlı olarak Ticaret Odaları nezdinde kurulması öngörülmüştür. Merkezi otoritenin yetki devri olarak tanımlanabilecek bu değişiklik aynı zamanda merkezi otoritenin sivil toplum örgütlerine olan güveninin somut bir göstergesidir. Tacirle ilgili hukuki işlemlerin kaydedildiği Ticaret Siciline ait tüm kayıt ve belgeler üçüncü kişilere açık tutulan, diğer bir anlatımla Ticaret Kanunu'ndaki tanımıyla alenidir. Ancak aleniyet ilkesinin sicil kaydının doğru olması, kayıtların dayandığı belge ve evrakın iyi bir şekilde muhafazası; ayrıca istenildiği an ilgililere sunulması halinde gerçekleşmesi mümkündür. İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun Oda'mız tarafından tarihinde devir alınmasından kısa bir süre sonra, üyelerimize daha etkin, daha iyi hizmet verilebilmesi amacıyla önce Kadıköy Hizmet Birimi, daha sonra Okmeydanı-Perpa ve İkitelli-İstoç Hizmet birimi açılmış ve tescil başvuruları bu hizmet birimlerinde kabul edilmeye başlanmıştır. Ayrıca 1998 yılının Mart ayından itibaren kurulan firmaların bütün kayıt ve belgeleri bilgisayar ortamında tutulmaktadır. Sicil memurluğunun devir alındığı tarihinde tarihine kadar tescil işlemi yapılmış ve belge düzenlenmiştir. Yüzbinlerle ifade edilen ticaret sicili işlemlerinin çok geniş boyutlu olması doğru ve hızlı yapılmaması halinde binlerce işletmenin dolayısıyla üyemizin ticari hayatını olumsuz yönde etkileyeceği açıktır. Ticaret Sicili işlemlerinin etkin ve doğru olarak yapılması tescil için verilecek belge ve evrakın eksiksiz veya hatasız olmasına bağlıdır. Bu amaçla ticaret sicilinde uygulamaya yönelik kısa; ancak yararlı bilgi ve açıklamaları içeren, birinci basımı 1998 yılında yapılan Rehber Kitabın genişletilmiş 2. basımı yapılmıştır. Söz konusu yayınımızın üyelerimize ve ilgililere yararlı olmasını diler, çalışmayı hazırlayan Ticaret Sicili ve Tescil Şubesi Müdürü Mesut Demirtaş'a teşekkür ederim. Prof. Dr. İsmail ÖZASLAN Genel Sekreter

5

6 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 3 İÇİNDEKİLER 5 1) Ticaret Sicili Memurluklarının Ticaret vesanayi Odalarına Devri 13 2) Ticaret Sicili ) Ticaret Sicili ) Aleniyet ) Sicilin Etkisi = ) Ticaret Sicilinin Olumlu Etkisi ) Ticaret Sicilinin Olumsuz Etkisi ) Ticaret Sicilinin Sorumluluğu ) Tescilin Zamanı ) Ticareti Terk ve Mal Beyanı ) Ticaret Şirketlerinin Mal Beyanında Bulunmalarına Gerek Yoktur ) İmza Beyannamesi ) Nüfus Cüzdanlannın İbrazı Koşulu ) Tüzel Kişi Organ Kararlannın Noter Onaylı Olması Zorunluluğu 17 3) Ticaret Sicili İşlemlerinin Tabi Olduğu Hükümler 17 4) Harç Zorunluluğu ) 492 Sayılı Harçlar Kanununa Göre Ticaret Sicili Harçları ) Tescil İşlemlerine Harç Uygulanması ) Ticaret Sicili Harç Tarifesi ) Kuruluş Harçlan ) Temsil Harçlan ) Anasözleşmeyle Temsile Yetkili Kişilerin Belirlenmemesi Durumu ) Değişiklik Harçlan ) Kayıt Silme ) Anonim, Eshamlı Komanit, Limited Şirketlerin Birleşme, Devir, Bölünmelerinde Harç İstisnası ) Birden Fazla Harç Alınması Gereken Vakıalar ) Kayıt Belge Suretleri ve Tasdikname Harçlan ) Tasdiknameler 26 5) Tescil Koşullan, İlgililer, Talebin Şekli, Süresi Değişiklikler ) Tescil, Tadil, Terkin, ) Tescilin Koşullan» ) İlgililer ) Değişiklikler, 28 6) Sicil Memurunun İnceleme Mükellefiyeti, Tescilin Reddi, İtiraz ) Sicil Memurunun İnceleme Mükellefiyeti ) Tescil İsteğinin Reddi ) Sicil Memurunun Kararma İtiraz 28 7) Ticari İşletme, Ticari İşletmenin Unsurlan, Şube ) Ticari İşletme ) Ticari İşletmenin Unsurları 29

7 7.3) Şube 29 8) Tacir, Gerçek Kişi Tacir, Tacir-Esnaf Ayrımı, Tüzel Kişi Tacir ) Gerçek Kişi Tacir ) Tacir-Esnaf Ayrımı ) Tüzel Kişi Tacir ) Ticaret Şirketleri ) Kamu İktisadi Teşebbüsleri ) Donatma İştiraki 31 9) Ticaret Unvanı, Gerçek Kişilerde Ticaret Şirketlerinde Diğer Tüzel Kişi ve Donatma İştiraki ile Şubelerde Ticaret Unvanı ) Ticaret Unvanı ) Gerçek Kişilerin Ticaret Unvanı ) Ticaret Unvanı Eklerinin Koşullan ) Ticaret Şirketlerinde Ticaret Unvanı ) Kollektif Şirket ) Adi ve Paylı Komandit Şirket ) Limited ve Anonim Şirketler ) Diğer Tüzel Kişiler ve Donatma İştiraki ) Diğer Tüzel Kişiler ) Donatma İştiraki ) Şubeler 34 10) Firmalann Ticaret Siciline Tescil ve Oda Kayıt İşlemleri ) Genel Bilgi 34 11) Firmaların Ticaret Siciline Tescilinden Önce Yapılması Gereken İşlemler ) Gerçek Kişiler ) Tüzel Kişiler 35 12) Gerçek Kişilerin Ticaret Siciline Tescil ve Oda Kayıt İşlemleri ) Gerçek Kişilerin Tescil ve Oda Kayıt İşlemi ) Unvan Değişikliği ) Diğer Değişiklikler ) Ticareti Terk ) Vefatın Tescili ) Halefiyet ) Sigorta Acentalığı ) Başka Bir Sicil Memurluğuna Kayıtlı Gerçek Kişi Tacirin İstanbul Şubesinin Açılışı 36 13) Tüzel Kişilerin Ticaret Siciline Tescil ve Oda Kayıt İşlemleri ) Kollektif Şirket ) Kuruluş ) Anasözleşme Değişikliği ) Fesih ve Tasfiye ) Kollektif Şirketlerde Tasfiye Zorunluluğunun Bulunmaması ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Kollektif Şirketin Merkezinin İstanbul'a Nakli ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Kollektif Şirketin İstanbul Şubesinin Açılışı 39

8 13.2) Adi Komandit Şirket ) Kuruluş ) Anasözleşme Değişikliği ) Fesih ve Tasfiye ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Adi Komandit Şirket Merkezinin İstanbul'a Nakli ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Adi Komandit Şirketin İstanbul Şubesinin Açılışı ) Limited Şirket ) Limited Şirketlerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemlerindeki Esaslara İlişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 1995/1 Sayılı Tebliğine Göre 42 A) Kuruluş 42 B) Anasözleşme Değişikliği İşlemleri 45 C) Diğer Hükümler ) Sicil Memurluğuna Verilecek Belgeler ) Kuruluş ) Anasözleşme Değişikliği ) Hisse Devri ) Adres Değişikliği ) Yeni Müdür Atanması ) Fesih ve Tasfiye ) Tasfiye Sonu ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Limited Şirketin İstanbul'da Şube Açılışı ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Limited Şirketin İstanbul'a Merkez Nakli ) Limited Şirketlerde Karar Nisapları (Yeter Sayıları) ) Ortaklar Kurulu Toplantısı İçin Ortaklara Çağrı Yapılma Zorunluluğu ) Ortak Sayısı Yirmi ve Daha Az Olan Limited Şirketlerin Ortaklar Kurulu Kararlarında Vekaleten Oy Kullanılamaz ) Limited Şirketlerde Hisse Devrinin Kabul Edilmesine İlişkin Türk Ticaret Kanunu'nun 520.maddesi Gereğince Alınacak Ortaklar Kurulu Kararının Eski Ortaklar Tarafından Alınması ) Anonim Şirket ) Anonim Şirketlerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemerindeki Esaslara İlişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığının İşlemlerindeki Esaslara İlişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 1995/1 Sayılı Tebliğine Göre 54 A) Kuruluş İşlemleri 54 B) Anasözleşme Değişikliği İşlemleri 56 C) Diğer Hükümler ) Sicil Memurluğuna Verilecek Belgeler ) Kuruluş ) Anasözleşme Değişikliği ) Genel Kurul İçin 61

9 13.4.6) Fesih ve Tasfiyesi ) Tasfiye Sonu ) Merkezi Başka Bir Sicilin Görev Alanında Bulunan Anonim Şirketin İstanbul Şubesinin Açılışı ) Merkezi Başka Bir sicilin Görev Alanında Bulunan Anonim Şirketin Merkez Nakli ) Sermaye Piyasası Kanunu'na Tabi Olan Esas Sermayeli Anonim Şirketin Sermaye Artınmı ) SPK Hükümlerine Göre Esas Sermayeli Anonim Şirketlerin Sermaye Artırım Süreci ) Sermaye Piyasası Kanununa Tabi Kayıtlı Sermayeli Anonim Şirketlerin Sermaye Artırımı )Kayıtlı Sermaye Tavanının Yükseltilmesi )Çıkarılmış Sermayenin Artırımı ) SPK Hükümlerine Göre Kayıtlı Sermayeli Anonim Şirketlerin Sermaye Artırım Süreci = ) Sermaye Artırımı ve Hisse Senetlerinin Kurul Kaydına Alınması Açısından Kayıtlı Sermaye Sistemi ile Esas Sermaye Sisteminin Karşılaştıniması ) Anonim Şirket Genel Kurulu ) Sicil Memurunun Tescili Zorunlu Olan Genel Kurul Kararlarını İnceleme Görevi ) Anonim Şirket Genel Kurul Nisapları (Yeter Sayıları) ) Genel Kurulla İlgili Yargıtay Kararlan ) Anonim Şirket Yönetim Kurulu ) Yönetim Kurulu Toplantı ve Karar Nisabı (Yeter Sayısı) ) Yönetim Kurulu ile İlgili Yargıtay Kararları ) Anonim Şirket Denetim Kurulu ) Kooperatif ) Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişikliklerinde Bakanlıkça İstenen Belgeler ) Sicil Memurluğuna Verilecek Belgeler ) Kuruluş ) Anasözleşme Değişikliği ) Genel Kurul İçin ) Tasfiyesi ) Tasfiye Sonu ) Kooperatif Genel Kurulu ) Kooperatif Yönetim Kurulu ) Yönetim Kurulu Toplantı ve Karar Sayısı ) Denetçiler 93 14) Vakıflar Tarafından Kurulacak İşletmelerin Tescili 93 15) Dernekler Tarafından Kurulacak İşletmelerin Tescili 94 16) Yabancı Uyruklu Bir Şirketin Türkiye İstanbul Şubesinin Tescili Ticari İşletme Rehni ) Ticari İşletme Rehninin Tarafları ) Rehin Veren (Rehin Borçlusu) 95

10 17.1.2) Rehinli Alacaklı ) Ticari İşletme Rehninin Kapsamı ) Ticaret unvanı ve İşletme Adı ) Menkul İşletme Tesisatı ) Sınai Haklar ) Rehin Sözleşmesinin Şekli ) Ticari İşletme Rehninin Tescili ) Ticari İşletmenin Nakli ) Ticari İşletme Rehninin Sicilden Terkini 97 18) Şirketlerin Birleşmesi ) Birleşmenin Tanımı ) Birleşmenin Koşullan ) Nevilerin Aynı Olması ) Birleşme Karan ) Bilanço ve Borç Beyannamesi ) Birleşme Kararlarının Tesciline İstenen Belgeler 103 A) Devir Yoluyla Birleşmede 103 B) Yeni Şirket Kuruluşu Yoluyla Yapılan Birleşmede ) Birleşmenin Hükümleri ) Alacakhlann İtiraz Hakkı ) Külli Halefiyet (Mal Varlığının Kendiliğinden Geçişi) ) Birleşme Süreci ) Birinci Aşama ) İkinci Aşama ) Üçüncü Aşama ) Sermaye Artırımı ) Birleşme Kararının Tescili ile Bilanço ve Borç Beyanının İlanı ) Devralınan Ticaret Ortaklığının İnfisahı ) İnfisah Eden Ortaklığın Tüzel Kişiliğinin Sona Ermesi ) Birleşmenin Davalarla İlgili Sonuçları ) Birleşme Yoluyla İnfisah Eden Şirketlerin Ticaret Sicilinden Terkini ) Birleşme Kararının İlan Gününden İtibaren Hüküm İfade Etmesi Gereken Durumda ) Bir Anonim Şirketinin Diğerine Katılması ) Şirketlerin Nevi Değişikliği ) Nevi Değiştirme ) Kollektif veya Komandit (Adi ve Paylı Komandit) Şirketlerinin Anonim veya Limited Şirkete Dönüşmesi ) Limited Şirketin Anonim Şirkete veya Paylı Komandit Şirkete Dönüşmesi ) Anonim veya Limited Şirketin Kollektif veya Adi Komandit Şirkete Dönüşmesi ) Anonim Şirketin Paylı Komandit Şirkete Dönüşmesi ) Anonim Şirketin Limited Şirkete Dönüşmesi» ) Reşit Olmayan Küçüklerle İlgili Kayyum Atanması 121

11 21) 6224 Sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu Kapsamındaki Yabancı Sermayeli Şirketlerin hazine Müsteşarlığı'nın İznine Tabi Olmayan İşlemleri 122 ÖRNEK 1 Taahiıütname 123 ÖRNEK 2 Gerçek Kişi Tacirin İş Adresi Değişikliğine İlişkin Dilekçe 124 ÖRNEK 3 Gerçek Kişi Tacirin Ev Adresi Değişikliğine İlişkin Dilekçe 125 ÖRNEK 4 Gerçek Kişi Tacirin İş Konusu Değişikliğine İlişkin Dilekçe 126 ÖRNEK 5 Gerçek Kişi Tacirin Yeni İş Konularının Tesciline İlişkin Dilekçe 127 ÖRNEK 6 Gerçek Kişi Tacirin Ek İşyeri Açmasına İlişkin Dilekçe 128 ÖRNEK 7 Gerçek Kişi Tacirin Ticareti Terk Etmesine İlişkin Dilekçe 129 ÖRNEK 8 Mal Beyanı Örneği 130 ÖRNEK 9 Vefat Eden Tacirin Sicil Kaydının Silinmesine ilişkin Varislerin Biri Tarafından Verilecek Dilekçe 131 ÖRNEK 10 Kollektif Şirketi Anasözleşmesi 132 ÖRNEK 11 Adi Komandit Şirketi Anasözleşmesi 134 ÖRNEK 12 Limited Şirketi Anasözleşmesi 137 ÖRNEK 13 Anonim Şirketi Anasözleşmesi 142 ÖRNEK 14 Donatma İştiraki Sözleşmesi 148 ÖRNEK 15 Alacaklılara Çağn İlanı 150 ÖRNEK 16 Limited Şirkette Hisse Devir Karan 151 ÖRNEK 17 ÖRNEK 18 ÖRNEK 19 Limited Şirkette Vefa Eden Ortağın Paylarının İntikaline İlişkin Karar 153 Limited Şirkette Vefat Eden Ortağın Bölünemeyen Payının İntikaline İlişkin Karar 155 Birleşme Suretiyle Devir Alınarak İnfisah eden Şirketin Düzenleyeceği Borç Beyannamesi 156 ÖRNEK 20 Bir Ticaret Şirket Nevinin Anonim Şirket Nevine Çevrilmesi ÖRNEK 21 Kurulacak Anonim Şirkete Ayni Sernıaye Konulması 159 ÖRNEK 22 Kurulacak Anonim Şirketin Ferdi Birİşletmeyi Devralması 160 ÖRNEK 23 Anonim Şirket Sermayesinin Nakit Olarak Artırılması 161 ÖRNEK 24 Anonim Şirketi Sermaye Artırımında Ferdi İşletmenin Devralınması 162 ÖRNEK 25 Anonim Şirket Sermaye Artırımında Ayın Nevinden Sermaye Konulması 163 ÖRNEK 26 Anonim Şirkette Değer Artış Fonu'nun Sermayeye İlave Edilmesi 164 ÖRNEK 27 Bir Ticaret Şirket Nevinin Limited Şirketin nevine Çevrilmesi ÖRNEK 28 Kurulacak Limited Şirkete Ayın Nevinden Sermaye Konulması 166 ÖRNEK 29 Kurulacak Limited Şirketin Ferdi Bir İşletmeyi Devralması 167 ÖRNEK 30 Limited Şirket Sermayesinin Nakit Olarak Artıniması 168 ÖRNEK 31 Limited Şirketin Sermaye Artırımında Ayın Nevinden Sermaye Konulması 169 ÖRNEK 32 Limited Şirketin Sermaye Artırımında Ferdi İşletmenin ÖRNEK 33 Devralınması 170 Limited Şirkette Değer Artış Fonu'nun Sermayeye İlave Edilmesi 171

12 ÖRNEK 34 Anonim Şirket Genel Kurul Toplantı Tutanağı 172 ÖRNEK 35 Anonim Şirket Genel Kurulları İçin Düzenlenecek Vekaletname 174 ÖRNEK 36 Anonim Şirket Genel Kurul Hazirun Cetveli 175 ÖRNEK 37 Sermaye Artırımı Yapan Anonim Şirketlerin (Halka Açık Olanlar Hariç) Düzenlenmesi Gereken Pay Cetveli 176 ÖRNEK 38 Ticari İşletme Rehni Beyannamesi 177 İSTANBUL TİCARET ODASI TİCARET SİCİLİ VE TESCİL ŞUBESİ TELEFON REHBERİ 179 İSTANBUL TİCARET ODASI 2001 YILI ODA YAYINLARI, 180 KISALTMALAR İ.İ.K. TK TST TTSG SPK Koop. K. TİRK TİRHT TİRTUHY Bakanlık : İcra ve İflas Kanunu : Türk Ticaret Kanunu : Türkiye Sicil Tüzüğü : Türkiye Ticaret sicil Gazetesi : Sermaye Piyasası Kanunu : Kooperatifler Kanunu : Ticari İşletme Rehni Kanunu : Ticari jşletme Rehni Hakkmda Tüzük : Ticari İşletme Rehni Tüzüğü'nün Uygulanması Hakkında Yönetmelik : Sanayi ve Ticaret Bakanlığı

13

14 1) TİCARET SİCİLİ MEMURLUKLARININ TİCARET VE SANAYİ ODALARINA DEVRİ: tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 559 sayılı "Türk Ticaret Kanunu'nun bazı maddelerinde Değişiklik yapılmasına dair Kanun Hükmünde Kararname" ile Türk Ticaret Kanunu'nun bazı maddeleriyle beraber, Ticaret Siciline ilişkin 26,27,28.nci maddeleri değiştirilerek, daha önce Adalet Bakanhğı'na bağlı olarak Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde kurulan Ticaret Sicilinin; Sanayi ve Ticaret Bakanhğı'na bağlı olarak Ticaret ve Sanayi Odası veya Ticaret Odası nezdinde kurulması, ayrıca kararnamenin Geçici 1. maddesiyle de Ticaret Sicili Memurluklarının devir işlemlerinin Adalet Bakanlığı,Sanayi ve Ticaret Bakanlığı,Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenecek bir protokole göre yürütülmesi ve 1 yıl içinde tamamlanması öngörülmüştür. Bu bağlamda, tarihinde Adalet Bakanlığı,Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından imzalanan protokol gereğince, İstanbul ve Kadıköy Ticaret Sicili Memurluğu tarihinde Oda'mız tarafından devir alınmış ve bu tarihten itibaren İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu olarak Oda'mız bünyesinde faaliyete başlamıştır. Başlangıçta İ.T.O. Merkez Binasında kabul edilen başvurular, Ticaret Sicili hizmetlerinin daha etkin, daha verimli verilmesi amacıyla tarihinden itibaren Kadıköy Hizmet Birimi, tarihinden itibaren Okmeydanı- Perpa ve İkitelli-İstoç Hizmet Birimlerinde kabul edilmektedir. 2) TİCARET SİCİLİ 2.1) Ticaret Sicili: Ticaret Sicili üçüncü kişiler tarafından bilinmesinde yarar ve zorunluluk bulunan tacirler ile ilgili hukuki işlemlerin kaydedildiği resmi bir sicildir. Ticaret Siciline tacire ilişkin, üçüncü kişilerin bilmesinde yararı olan hukuki işlemlerin kaydedilmesiyle tacirle hukuki işlem yapmak isteyenler bilgilendirilmiş olurlar. Resmi bir sicil olan Ticaret Siciline ait bütün işlemler özellikle tescil, değişiklik, kayıt silme işlemleri Türk Ticaret Kanunu, diğer kanunlar ve Ticaret Sicili Tüzüğü hükümlerine göre yapıhr.(tst.19)

15 Diğer bir anlatımla, resen tescile ilişkin hükümler hariç olmak üzere, herhangi bir hususun tescil edilebilmesi için,bu hususun tesciline ilişkin kanun ve tüzükte hüküm bulunması zorunludur.(tk.28,29-tst.9,27) 2.2) Aleniyet: Ticaret Siciline ait bilgiler üçüncü kişilere açık tutulan bilgilerdir. Böylelikle tacirle işlem yapacakiann aydınlatılması amacı sağlanmış olur. Dileyen her kişi ticaret sicilindeki belge, kayıt, bilgileri inceleyebilir; harcını ödemek koşuluyla onaylı suretini alabilir. Kanun ve tüzükte aksine bir hüküm olmadığı takdirde tescil edilen bir husus aynen ilan edilir. (TK.37) Sicil kayıtları bütün Türkiye'deki sicil kayıtlarının ilan edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmek suretiyle, tacirle ilgili ticaret siciline kaydedilen hususların herkes tarafından incelenmesi imkanı sağlanmış olur. Ancak, aleniyet ilkesi sicil kayıtları ile bu kayıtların dayanağı olan belge ve benzeri evrakın en iyi şekilde muhafazası ve istendiği an ilgililere sunulabilmesi halinde amacına ulaşabileceği unutulmamalıdır. 2.3) Sicilin Etkisi: İlana tabi sicil kayıtları, bir hususun tescil tarihinden itibaren hüküm ifade edeceğine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, üçüncü kişilere karşı ilanın tamamlandığı günü takip eden ilk iş gününden itibaren hüküm ifade eder ) Ticaret Sicilinin olumlu etkisi: Türk Ticaret Kanunu, diğer kanunlar veya Ticaret Sicili Tüzüğü hükümlerine göre tescili öngörülen bir husus tescil ve ilan edilmişse, üçüncü kişiler kanun gereğince tescil ve ilan edilmiş olan bu hususu bilmediklerini ileri süremezler, buna sicilin olumlu etkisi denilmektedir. (TK.39/1) Ancak, bu hüküm kanunda öngörülmesi koşuluyla tescil ve ilan edilen hususlar için geçerli olup; kanun öngörülmediği halde herhangi bir şekilde tescil ve ilan edilen hususlar için geçerli değildir ) Ticaret Sicilinin olumsuz etkisi: Tescili zorunlu olmasına rağmen tescil edilmemiş veya tescil edildiği halde ilan edilmemiş bir husus, sadece bunu bildiği kanıtlanabilen kişilere karşı ileri sürülebilir. Buna da sicilin olumsuz etkisi denilmektedir.(tk.39/2)

16 2.4) Ticaret Sicilinin Sorumluluğu: Üçüncü kişilerin çıkarlarının korunması, bilgilendirilmesi ve aydınlatılması amacıyla tutulan ticaret siciline ilişkin kayıtların doğru olması ve sicil memurluğunun verdiği belgelerin gerçeğe uyması zorunludur. Aksi bir durumda hem sicile gerçeğe aykırı beyanda bulunan tacir, hem de gerçeğe aykırı belgeler düzenleyen sicil memurunu atayan Oda sorumlu olur. (TK.27/2,40-MK.917) 2.5) Tescilin Zamanı: Ticaret Sicilinin tescilin koşullan ile niteliğini düzenleyen Türk Ticaret Kanunu'nun 29. ve izleyen maddelerinde özellikle 34. ile Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 28.maddesi, tescil için bir başvuru halinde sicil memuruna tescil için kanun ve tüzüğün öngördüğü tüm koşulların tam olarak yenne getirildiği hususunu araştırma ve inceleme görevi vermiştir. Yine Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 26.maddesinde sicil memurunca tescil koşullarının yerine getirildiğinin anlaşılmasından sonra tescil isteminin karara bağlanıp tescilin bu tarih itibariyle yapılacağı belirtilmiştir. Bu nedenle tescil tarihi başvurunun yapıldığı tarih değil; sicil memurunun gerekli incelemeyi yaptıktan sonra tescile karar verdiği tarihtir. Y.11 HD. 1998/2626 E 1998/2992 K. 2.6) Ticareti Terk ve Mal Beyanı: Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde ticaretini terk ettiğini kayıtlı bulunduğu Ticaret Siciline bildirmeye ve keyfiyetin tescilini istemeye zorunludur. (TK.29,33/3-TST.38-llK.44) Ticareti terk eden bir eski tacir ticareti terk ettiğinin ilanından itibaren bir sene içinde iflasa tabi olmakta devam eder. (İİK.44/2) Ticareti terk eden tacir 15 gün içinde Ticaret Siciline bildirimde bulunurken, bütün aktif ve pasifi ile (varsa) alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya zorunludur. İlan masraflarını ödemeyen tacir mal beyanında bulunmamış sayılır. (IİK.44/1) 2.6.1) Ticaret Şirketlerinin Mal Beyanında bulunmalarına gerek yoktur: Tüzel kişi tacirler (Ticaret Şirketleri) hakkında 44.maddenin 2.fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından; artık ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yoluyla takip etmeye imkan yoktur. İsviçre'de tüzel kişiliği olan ticaret şirketleri

17 (özelikle anonim şirket) hakkında bizim 44.maddenin 2.fıkrasının karşılığı olan İsviçre İcra ve İflas 40.maddesi hükmünün uygulanamayacağına karar verilmiştir. İsviçre'de bu maddenin kollektif ve komandit şirketler hakkmda uygulanacağı kabul edilmekte ise de bunun gerekçesi bu iki şirketin İsviçre'de esasen tüzel kişiliğe sahip olmamasıdır. Bizde ise kollektif ve komandit şirketlerin tüzel kişiliği vardır. Bu tüzel kişilik şirketin ticaret sicilinden silinmesi ile son bulacağından, artık bu tarihten itibaren taraf ehliyeti son bulmuş olan bu şirketlerin iflas yoluyla takip edilmelerine imkan yoktur. Esasen ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. Tasfiyeden sonra şirkete ait mal bulunması halinde, tasfiye devam ediyormuş gibi şirketin yeniden ticaret siciline tescili ve bulunan maim tasfiye edilmesi mümkün olduğundan şirketi İcra İflas Kanunu'nun 44/2 maddesi hükmüne göre 1 sene içinde iflas yoluyla takip etmenin pratik bir faydası da yoktur. Bu sebeplerle kollektif ve komandit şirketler hakkında İcra İflas Kanunu'nun 44/2.maddesi hükmü uygulanamaz. ( Kuru- İflas ve Konkordato Hukuku S.38) 2.7) İmza Beyannamesi : Gerçek kişi tacirler tescil dilekçesi ile beraber notere onaylattırılmış unvanları ve unvanları altına atacakları imzayı sicil memuruna vermeleri zorunludur. Tacir olan tüzel kişilerin veya tacir sıfatı kazanması mümkün olmayan devlet, vilayet, belediye ve kamu yaranna dernek gibi tüzel kişilere ait işletmelerin unvanlarının tescilinde, tüzel kişi temsilcilerinin ve bunlara ait işletmeler adına imzaya yetkili kişilerin noter onaylı imzalannm tescil dilekçesi ile beraber sicil memuruna verilmesi ve notere onaylattırılacak imzalann en az üç kez atılması zorunludur. (TK.42-TST.21) 2.8) Nüfus Cüzdanlarınm ibrazı koşulu: Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 46.maddesinde işletme sahibi, ticari mümessil, bir tüzel kişinin organı veya müdürleri ile kollektif şirketin tüm ortaklarının ve komandit şirketlerin komandite ortaklarının resimli nüfus cüzdanlarının sicil memurluğuna ibraz edilmesi ve sicil memuru tarafından bunlann nüfusta kayıtlı olduklan il, ilçe,nahiye,köy,mahalle adı ile defterin hane, cilt, sahife numaralarının tescil dilekçesinin arkasına veya buna eklenecek kağıda yazılması öngörülmüştür. Ancak, Türk Ticaret Kanunu'nun 42. ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 21.maddesi gereğince gerçek kişi tacirlerle, tüzel kişi adına imzaya yetkili kişilerin imzaları ile yine Türk Ticaret Kanunu'nun 154,244,279,505.maddeleri gereğince

18 kollektif, komandit, limited, anonim şirket anasözleşmelerinin kurucular tarafından imzalanması ve imzalarının noterce onaylanması zorunlu tutulmuştur. Diğer taraftan Noterlik Kanunu'nun 90.maddesi hukuki işlemlerin altındaki imzaların onaylanmasının imzayı atan şahsa ait olduğunun bir şerhle belgelendirileceği; 92.maddesinde de onaylama şerhinin ihtiva edeceği hususlar arasında ilgilinin kimliğinin bulunacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıdaki iki paragrafta yer alan Türk Ticaret Kanunu ile Noterlik Kanunu'nun ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 46.maddesi ile sicil memurunun sicile geçirilmesi istenen, memurluğa ibrazı zorunlu tutulan nüfus cüzdanındaki bilgilerin Noterlik Kanunu'nun 90 ve 92.maddeleri gereğince şirket anasözleşmesindeki kurucular ve gerçek kişi tacirlerle tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin imza onaylarında kimlik bilgilerinin bulunması ve gerek anasözleşme gerekse imza beyannamelerinin sicil memurluğuna ibraz edilen zorunlu belgeler olması nedeniyle, kimlik bilgilerinin bu belgelerle sicil kayıtlarına intikal edeceğinden Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 46.maddesiyle istenen hususlar bu suretle yerine gelmiş olmaktadır. Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle şirketlerin kuruluşlarında kurucuların, gerçek kişi tacirin, temsile yetkili şirket müdürü ve yönetim kurulu üyelerinden nüfus cüzdanının veya nüfus cüzdan suretinin istenmesine gerek bulunmamaktadır. 2.9) Tüzel Kişi Organ Kararlarının Noter onaylı olması zorunluluğu: Bir tüzel kişi organına ilişkin kararın tescili istendiği takdirde, tüzel kişi organ karar tutanağının yetkili resmi kimseler veya noterlerce onaylanmış suretinin sicil memurluğuna verilmesi zorunludur. (TST.35) < 3) TİCARET SİCİLİ İŞLEMLERİNİN TABÎ OLDUĞU HÜKÜMLER: Ticaret Siciline ait bütün işlem ve işler özellikle tescil, değişiklik ve kayıt silmeler Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlar ve Ticaret Sicili Tüzüğü hükümlerine göre yapılır. Herhangi bir olayın tescil edilebilmesi için bu hususun Kanun veya Ticaret Sicili Tüzüğü'nde yer almış olması zorunludur. (TST )

19 4) HARÇ ZORUNLULUĞU: Ticaret Sicili Memurluğunda harca tabi herhangi bir istekte bulunan veya örnek isteyen kimse kanuni harcı ödemediği sürece isteği ile ilgili hiçbir işlem yapılamaz. (TST.12) 4.1) 492 Sayılı Harçlar Kanununa göre Ticaret Sicili Harçları: Bilindiği üzere ticaret sicili harçları 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifedeki yargı harçları arasında yer almaktadır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun mükellefi tanımlayan 11.maddesinde: Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle yükümlü olduğu, herhangi bir istek olmaksızın resen yapılacak işlemlere ait harçlann aksine hüküm yoksa lehine işlem yapılan kişilerden alınacağı, Maktu harçların ödeme zamanına ilişkin 27.maddesinde: (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçların ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödeneceği, Resen yapılan işlemlere ilişkin 126. maddesinde: Herhangi bir istek olmaksızın resen yapılacak işleme ait harçların bu kanunda aksine hüküm yoksa lehine işlem yapılan kişilerden alınacağı, İşlemin yapılmayacağına ilişkin 127. maddesinde: Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamının peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlemin yapılmayacağı, Memurların sorumluluğuna ilişkin 128. maddesinde: Gerekli harçları almadan tamamen işlem yapan memurların harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumlu olduğu belirtilmiştir. Harç ödenmeden işlem yapan veya eksik harç ile işlem yapan memur mükellefle müteselsilen sorumlu olmaktadır.

20 4.2) Tescil İşlemlerine Harç Uygulaması: Sicil İşlemlerinin tabi olduğu hükümler: Ticaret Sicili Tüzüğü nün 9.maddesinde Ticaret Siciline ait bütün muamele ve işler ve hususi ile tescil,tadil ve terkinlerin Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlar ve tüzük hükümlerine göre yapılacağı, Tescilin bir vakıanın sicile geçirilmesi; tadilin sicile yazılmış vakıadaki değişiklik dolayısıyla sicildeki kayıtların değiştirilmesi ve düzeltilmesi; terkinin ise sicile yazılmış olan bir vakıanın ortadan kalkması veya sona ermesi sebebiyle ona ait kayıtların silinmesi olduğu belirtilmiştir. Harç Mükellefiyeti: Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 12.maddesi sicil memurundan harca tabi herhangi bir istekte bulunan yahut bir örnek isteyen kimse, kanuni harcı ödemedikçe isteği üzerinde hiçbir muamele yapılamayacağı; harcın tamamıyla ödenmemiş olmasına rağmen harca bağlı muameleyi yapmış veya örneği vermiş olan sicil memurunun harçtan mükellef ile beraber müteselsil olarak mesul tutulacağı hükmündedir. 4.3) Ticaret Sicili Harç Tarifesi: Ticaret Sicili harç tarifesi 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarifenin (C ) bölümünde yer almaktadır. Bu tarifede 1-1 pozisyonuna kayıt ve tescil harçları, 1-2 pozisyonunda temsil harçlan, 1-3 pozisyonunda değişiklik harçları, 1-4 pozisyonunda kayıt silme harçları, 11-1 pozisyonunda suret harçlan, 11-2 pozisyonunda tasdikname harçları belirlenmiştir ) Kuruluş Harçlan: Kuruluş: Türk Ticaret Kanunu'nun 42.maddesi ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 13.maddesine göre her tacir ticaret unvanını işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde tescil ettirmekle yükümlüdür. Bu bağlamda, gerçek kişi tacirlerin ticaret unvanları Türk Ticaret Kanunu'nun 42 ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 17, 18.maddesi hükümlerine göre tescil edilir. Tüzel kişi tacir olan ticaret şirketlerinden kollektif ve adi komandit şirketler Türk Ticaret Kanunu'nun 155,158,174,244.maddeleriyle Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 19.maddesine göre,

21 Anonim Şirketler, Türk Ticaret Kanunu'nun 279,280,300,301 ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 19.maddesine göre, Limited Şirketler, Türk Ticaret Kanunu'nun 506,509,510,511,512 ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 19.maddesine göre, Kooperatifler, Kooperatifler Kanunu'nun 3,4,5,6,7 ve Ticaret Sicili Tüzüğünün 19.maddesine göre. Diğer Tüzel kişiler Türk Ticaret Kanunu'nun 18,43,46,47,951 ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 20.maddesine göre tescil edilir. Ticaret şirketleri ile kooperatiflerin tescilinde Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün yukarıda belirtilen maddeleriyle tescil ve ilan edilmesi zorunlu tutulan hususlar açıklanmıştır. Gerek ticaret şirketleri gerekse kooperatifler tescil ile tüzel kişilik kazanmaktadırlar. Kuruluş Haçları: Tarife M pozisyonunda a,b,c paragraflarında yer alan kayıt ve tescil harçları Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün hükümleriyle birlikte değerlendirildiğinde kısaca kuruluş harcı diyebileceğimiz, gerçek kişi tacirlerin ticaret unvanının tescili ve ticaret şirketleriyle koopeatiflerin tüzel kişilik kazanmasını sağlayan kuruluş tescilleridir. Bu bağlamda, a) Gerçek kişi tacirlerin ve kooperatiflerin kuruluş tescilinde tarifenin 1-1 pozisyonuna göre kuruluş harcı, tasdikname harcı (TST. 104), ayrıca kooperatiflerin kuruluş tescilinde kuruluş ve tasdikname harcıyla beraber, tarifenin 1-2 pozisyonu gereğince temsile yetkili kılınan her kişi için temsil harcı alınır. b) Şahıs şirketi olan kollektif ve adi komandit şirketlerin kuruluş tescilinde tarifenin 1-1 pozisyonuna göre kuruluş harcı, tasdikname harcı (TST. 104), ayrıca tarifenin 1-2 pozisyonu gereğince temsile yetkili kılınan her kişi için temsil harcı alınır.

22 c) Sermaye şirketi olan anonim,limited,sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin kuruluş tescilinde tarifenin 1-1 pozisyonuna göre kuruluş harcı, tasdikname harcı (TST.104), ayrıca tarifenin 1-2 pozisyonu gereğince temsile yetkili kılınan her kişi için temsil harcı alınır. Ticari İşletme Rehin tescilinde tarifenin 1-1 pozisyonuna göre uygun olan kuruluş harcı alınarak tescil işlemi yapılır. şirket türüne 4.3.2) Temsil Harçları: Temsil harçlarının özellikle ticaret şirketlerinin kuruluş tescillerinde kuruluş harçlan ile birlikte alınması zorunludur. Zira Türk Ticaret Kanunu'nun 137.maddesi ticaret şirketlerinin tüzel kişiliği olduğu, Medeni Kanunu'nun 46.maddesinde " cins, yaş, hısımlık gibi yaradılışı icabı olarak ancak insana.has olanlardan maada" tüzel kişiliğin bütün hakları iktisab ve borçlan iltizam edebileceği hükmünü taşımakta olup; yine Medeni Kanunu'nun 47.madesi "Hükmi şahısların medeni haklan kullanma selahiyeti kanuna ve nizamnamelere göre bu husus için muktazi uzuvlara malik olmalanyla başlar" hükmü gereğince ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanmakta ve şirketlerin organları teşekkül etmektedir. Bu nedenle, Ticaret şirketlerinin ve kooperatiflerin anasözleşmelerinin, diğer bir anlatımla kuruluşunun tescilinde anasözleşmece temsil yetkisi verilen kişilerin her biri için temsil harcı alınır. Bu bağlamda tarifenin 1-2 pozisyonuna göre: a) Gerçek kişi ve kooperatiflerin temsile yetkili kılman her kişisi için, b) Şahıs şirketi olan kollektif ve adi komandit şirketlerin temsile yetkili kılınan her kişisi için, c) Sermaye şirketi olan anonim,limited,sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin temsile yetkili kılınan her kişisi için temsil harcı alınır ) Anasözleşmeyle temsile yetkili kişilerin belirlenmemesi durumu: Bilindiği üzere tüzel kişilerin üçüncü kişilerle olan ilişkileri dış ilişki olarak tanımlanır. Dış ilişkiyi düzenleyen hükümler emredici niteliktedir. Çünkü bu alanda ortalıkla ilişki kuracak kişilerin dolayısıyle de kamunun yararı vardır. Tüzel kişilerin üçüncü kişilerle ilişki kurmaları bu işle görevli temsilcilere sahip olmalarıyla mümkündür.

23 Temsil yetkisi yaptığı işlemlerle tüzel kişiliği borç altına sokabilmek ve hak sahibi yapabilmek erkini ifade eder. Kollektif ve Komandit Şirketlerde: Kollektif şirketlerde temsil yetkisi anasözleşmeyle düzenlenebileceği gibi daha sonra alınacak bir ortaklar kararıyla da ortaklann birine, birkaçına veya hepsine verilebilir (TK.160,161,162,163). Eğer anasözleşmede kimin temsile yetkili olduğuna ilişkin bir hüküm yoksa Türk Ticaret Kanunu'nun 175.maddesinin yollamasıyla Türk Ticaret Kanunu'nun 160.maddesi gereğince ortakların tümü temsil yetkisine sahip olacağı için tüm ortaklardan temsil harcı alınır. Adi Komandit Şirketlerde; Temsil yetkisi komandite ortaklara aittir. Sözleşmede aksine hüküm yoksa her komandite ortak şirketi tek başına temsil yetkisine sahiptir. Temsil yetkisi konusunda kollektif şirket hükümleri uygulanır. Sözleşmeyle temsile yetkili komandite ortak belirlenmemişse tüm komandite ortaklardan temsil harcı alınmalıdır (TK.257). Ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun 476.maddesinin yollamasıyla paylı komandit şirketler de aynı hükümlere tabidir. Anonim Şirketlerde: Anonim şirketler yönetim kurulu tarafından idare ve temsil olunur(tk.317). Şirketin temsil organı olarak gerek iç ilişkide ortaklara karşı, gerekse dış ilişkide üçüncü kişilere karşı şirketi yönetim kurulu temsil eder. Türk Ticaret Kanunu'nun 321.maddesine göre anasözleşmede aksine bir hüküm yoksa anonim şirketler iki yönetim kurulu üyesinin imzası ile temsil edilir. Diğer bir anlatımla anasözleşmesinde temsile yetkili yönetim kurulu üyeleri belirlenmemişse Türk Ticaret Kanunu'nun 321.maddesi gereğince yönetim kurulu üyelerinden herhangi ikisiyle şirket temsil edilebileceğinden yönetim kurulu üyelerinin tümü için temsil harcı alınır. Limited Şirketlerde: Limited şirketlerde şirketin temsili şirket müdürlerine aittir. Şirket müdürleri anasözleşmeyle atanmamışsa, anasözleşmede de aksine bir hüküm yoksa kurucu ortaklar hep birlikte müdür olarak temsil yetkisine sahiptir (TK.540). Bu durumda, tüm kurucu ortaklar müdür sıfatına haiz olduğundan ve birlikte temsil yetkisine sahip olduklarından tüm kurucu ortaklar için temsil harcı alınır.

24 Kooperatiflerde: Kooperatifler Kanunu'nun 55.maddesi gereğince kooperatiflerin temsili yönetim kuruluna aittir (KK.55). Uygulamada kooperatifler anasözleşmelerinde genelde temsil yetkilileri belirlenmektedir. Ancak, belirlenmediği takdirde kooperatiflerin temsili çift imza ile olduğundan tüm yönetim kurulu üyelerinden temsil harcı alınır ) Değişiklik Harçları: Türk Ticaret Kanunu'nun 33.maddesi gereğince tescil edilmiş hususlarda vuku bulacak her türlü değişikliğin tescili zorunludur. Diğer taraftan Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 38.maddesinde: Ticaret unvanına ilaveler yapılması, Ticaret ünvanındaki ad ve/veya soyadının değiştirilmesi. Tüzel kişinin tescil edilen anasözleşmesindeki hükümlerin değiştirilmesi. Temsilciye verilen imza yetkisinin daraltılması veya genişletilmesi. Tüzel kişinin tasfiye haline girmesi. İşyeri adresinin değiştirilmesi gibi hususlar değişiklik olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda tarife 1-3 pozisyonunda ticaret siciline tescil edilmiş olan vakıalardaki değişikliklerin (Ticari İşletme Rehni ile ilgili vakıalar dahil) tescilinde: a) Gerçek kişiler ve kooperatiflere ait işletmelerin, b) Şahıs şirketlerine(kollektif,koitiandit) ait işletmelerin, c) Sermaye şirketlerine (anonim, limited, paylı komandit) ait işletmelerin değişikliklerinde değişiklik harcı alınır. Gerek tarife 1-3 pozisyon gerekse Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Sicili Tüzüğü hükümleri birlikte değerlendirildiğinde tescil edilecek değişikliklere uygun düşen harçların alınması zorunludur. Anonim şirketlerle kooperatiflerin genel kurulları değişiklik harcı ile tescil edilir. Değişiklik harcına tabi olan anasözleşme değişikliklerinde, anasözleşmenin birden fazla maddesinin değişmesi halinde tek değişiklik harcı alınır. Zira tüzel kişi tacir sayılan ticaret şirketlerinin kuruluşunda tescil edilen anasözleşmenin tarifedeki 1-1 pozisyonuna göre tek bir harçla tescil edilmesi nedeniyle, anasözleşme değişikliklerinde de bakanlık izninden geçen tadil metni tescil

25 edildiğinden, anasözleşme değişikliklerinde tek değişiklik harcı alınması gerekir. Nitekim Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 38.maddesinin son paragrafında kanun veya bu tüzükte başka bir hüküm bulunmadıkça bir kaydın değiştirilmesi veya silinmesi muamelesinin tescil hakkındaki hükümlere tabi olacağı belirtilmiştir ) Kayıt Silme: Kayıt silme işlemlerine ilişkin Türk Ticaret Kanunu'nun 33. ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 38.maddesinde, tescilin dayandığı hadise veya muameleler tamamen veya kısmen sona erer veya ortadan kalkarsa sicildeki kayıtlarında tamamen veya kısmen silineceği belirtilmiştir. Ayrıca Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 38. maddesinde: Bir kimseye verilen temsil yetkisinin kaldıniması, Ticaret Unvanına ilave edilen sözlerden bir kısmının çıkartılması, Tasfiyenin sona ermesi, - İşletme faaliyetinin sona ermesi gibi hususlar kayıt silme olarak tanımlanmıştır. Kayıt silme işlemlerinde Türk ticaret Kanunu ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün ilgili hükümleri tarife 1-4 pozisyonu ile birlikte değerlendirilerek tescil işlemlerinde kayıt silme harçlarının alınması gerekmektedir. Bu bağlamda tarifenin 1-4 pozisyonunda kayıt silinmesinde (Ticari İşletme Rehni kaydının silinmesi dahil); a) Gerçek kişilere ve kooperatiflere ait işletmelerin kayıtlarının silinmesinde, b) Şahıs şirketlerine (kollektif, adi komandit) ait işletmelerin kayıtlarının silinmesinde, c) Sermaye şirketlerine (anonim,limited,paylı komandit) ait işletmelerin ve şubelerin herbirinin (yabancı müesseselerin Türkiye'deki şubeleri dahil) kayıtlarının silinmesinde kayıt silme harcı alınır ) Anonim, Eshamlı Komandit, Limited Şirketlerin birleşme, devir, bölünmelerinde harç istisnası: 3 Temmuz 2001 tarihli sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4684 sayılı "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 23.(A) maddesi ile 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 123.maddesine "Anonim,Eshamlı Komandit ve

26 Limited Şirketlerin birleşme,devir ve bölünmeleri nedeniyle yapılacak işlemler harca tabi tutulmaz." Fıkrası eklenmiştir. Eklenen fıkra hükmü gereğince anonim, eshamlı komandit, limited şirketlerin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine harç istisnası getirildiğinden özellikle birleşme ile ilgili olarak yapılan; a) Birleşme sözleşmesinin hazırlanması ve imzalanması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin ve sadece bu hususla ilgili birleşen şirketlerin yetkili organ kararının tescilinde, b) Sadece birleşme sözleşmesinin onaylanmasına ilişkin yetkili organın birleşme kararının tescilinde, c) Birleşme kararıyla beraber sermaye artırımı yapmamış devir alan şirketin birleşme dolayısıyla yapacağı sadece sermaye artınmma ilişkin yetkili organ kararının tescilinde, d) Devir alınmak suretiyle birleşerek infisah eden şirketlerin sicil kayıtlarının terkininde ticaret sicil harcı alınmaz. Harç istisnası dışında tutulan kollektif ve adi komandit şirketlerin birleşme, devir, bölünme; ayrıca birleşme nedeniyle infisah eden şirketlerin sicil kayıtlarının resen silinmesi işlemleri harca tabidir ) Birden fazla harç alınması gereken vakıalar: Tescil edilecek herhangi bir vakıada sözgelimi bir limited şirketin ortaklar kurulu karannda veya anonim şirketin yönetim kurulu kararında adres değişikliği, müdürlük yetkisinin kaldırılması, yeni müdür atanması gibi tarifedeki farklı harçların alınmasını gerektiren durumlarda Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 38.maddesine göre adres değişikliği için tarifedeki 1-3 pozisyonu gereğince DEĞİŞİKLİK HARCI, müdürlük yetkisinin kaldırılması için tarifedeki 1-4 pozisyonu gereğince KAYIT SİLME HARCI, yeni müdürün atanması dolayısıyla tarifedeki 1-2 pozisyonu gereğince TEMSİLCİ HARCI alınması zorunludur. Yukarıdaki örneğe benzer şekilde birden fazla aynı türden harcı alınmasını gerektiren durumlarda sözgelimi birden fazla müdür atanması veya temsile yetkili kılman kişilerin imza yetkilerinin kaldırılması veya yetkilerinin daraltılması halinde aynı karar içinde aynı türden harem birden fazla alınması gerekmektedir.

27 Yine anonim şirketlerin birden fazla yıla ait genel kuruhannı tek bir toplantıda yapmaları halinde her bir genel kurul için ayrı harç alınması gerekmektedir. Esasen bu husus Bakanlığımızın İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün tarihli 56 sayılı yazısının ekinde sicil memurluklanna gönderdiği Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü'nün yazısında açıklanmıştır. Ancak, yukarıda açıklanan, birden fazla aynı veya değişik türdeki harcı gerektiren vakıaların anasözleşme değişikliğinin tescili ile karıştırılmaması gerekir. Daha önce yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere anasözleşme değişikliklerinde Bakanlık izninden geçen tadil metni tescil edilmektedir. Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 38.maddesinin son fıkrasında belirtildiği gibi aksi bir hüküm olmadıkça bir kaydın değiştirilmesi veya silinmesi tescil hakkındaki hükümlere tabidir. Diğer bir anlatımla, şirketlerin kuruluş tescilinde nasıl ki anasözleşme bir bütün olarak tescil edilip sadece kuruluş harcı alınıyorsa tescil edilen bir anasözleşmenin değiştirilmesine ilişkin tadil metni de bir bütün olarak tescil edildiğinden sadece bir değişiklik harcı alınır ) Kayıt belge suretleri ve Tasdikname harçları: Tarife 11-1 pozisyonunda bir ticari işletmeye ait sicil esas defterindeki kayıtların tamamının veya bir kısmının veya memurlukta saklanan bütün belgelerin örneğinin her sayfasından harç alınacağı belirtilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 37/2 ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 11/1 maddesinde herkesin ticaret sicilindeki yazıları ve tescil muamelelerinin dayandığı dilekçe, beyanname, senet, vesikalar ve ilanların yayınlandığı gazete gibi dairede saklanan bütün vesikaların tasdikli örneğini isteyebileceğini hükme bağlamıştır. mümkündür. Bu tür isteklerin tarifedeki haçların ödenmesinden sonra karşılanması 4.3.8) Tasdiknameler : Tarife 11-2 pozisyonu Ticaret Sicili Tüzüğünün 11/2, 104,105 maddeleri uyarınca istenen tasdikname ve tapu yetki belgeleri için harç alınması gerekmektedir. Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 11/2 maddesinde bir vakıanın sicilde kayıtlı olup olmadığı hususunda istenen tasdiknamelerin.

28 Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 104.maddesinde bir unvan ve işletmenin tescili halinde diğer bir anlatımla kuruluş tescillerinde ilgiliye verilmesi zorunlu olan sicil tasdiknamelerinin, Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 105.maddesinde 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 2.maddesi gereğince düzenlenmesi zorunlu olan Tapu Yetki Belgelerinin düzenlenmesinde tasdikname harcı alınması zorunludur. Bütün bunların dışında Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 55/6 maddesi gereğince şube açılışlarında şubenin tescilini yapacak sicil memurluğuna verilmek üzere düzenlenen belgeyle, merkez nakli dolayısıyla Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 47/2 maddesi gereğine yeni merkezin sicil memurluğuna verilmek üzere düzenlenen belgelerden tarifedeki 11-2 pozisyonu gereğince harç alınır. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu hükümleri gereğince Ticaret Sicili Memurluğuna verilecek genel kurul tutanağı, hazirun cetveli, mal beyanı, defter beyanı, tadil mukavelesi, taahhütnamede damga pulu yapıştırılması zorunludur sayılı Yasa ile anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin sadece sermaye artırımlarına ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar Damga Vergisinden istisnadır. 5) TESCİL, KOŞULLARI, İLGİLİLER, TALEBİN ŞEKLİ, SÜRESİ, DEĞİŞİKLİKLER: 5.1) Tescil,Tadil,Terkin: Tescil: Bir vakıanın (olayın) sicile geçirilmesi Tadil (Değişiklik): Sicile yazılmış bir vakıadaki değişiklik dolayısıyla sicildeki kayıtlann değiştirilmesi ve düzeltilmesi. Terkin (Kayıt silme): Sicile yazılmış bir vakıanın ortadan kalkması veya sona ermesi nedeniyle ona ait kayıtların silinmesidir.(tst.9) 5.2) Tescilin koşulları: Tescil talep üzerine yapılır. Tescil talebi dilekçe ile olur. Tescil talebi ilgililer veya mümessilleri veya hukuki halefleri tarafından dilekçe ile

29 kanunda aksine hüküm olmadıkça 15 günlük süre içerisinde yapılması gerekmektedir. (TK.29,30,31,32-TST.21,24, 31,32) 5.3) İlgililer: Tacirin gerçek kişi olması halinde kendisi, tüzel kişi olması halinde yetkili organ veya yetkili temsilcileridir. Bir hususun tescilini istemeye birden fazla yetkili olduğu zaman kanunda aksine hüküm olmadıkça bunlardan birinin isteği yeterli sayılır. 5.4) Değişiklikler: Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her tür değişikliğin tescili zorunludur (T.K ) (TST ) 6) SİCİL MEMURUNUN İNCELEME MÜKELLEFİYETİ, TESCİLİN REDDİ, İTİRAZ: 6.1) Sicil memurunun inceleme mükellefiyeti: Sicil memuru tescil için gerekli yasal koşulların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Tescil için kanun ve Ticaret Sicili Tüzüğü'nde öngörülen koşulların yerine getirilip getirilmediğini araştınr. Tescili istenen olayların 3. kişilerde yanlış düşünce uyandırıp uyandırmayacağını, gerçeğe, kamu düzenine,kanunun emredici hükümlerine uygunluğunu araştırmakla mükelleftir. (TK.34) (TST ) 6.2) Tescil isteğinin reddi: Sicil memurunun yaptığı inceleme sonucunda kanun veya ticaret sicili tüzüğünün tescil için aradığı koşullara uygun olmadığı veya koşullardan bazılannın eksik olduğunu saptanması ve verilen süreye rağmen uygun duruma getirilmemesi,eksiklerin tamamlanmaması halinde tescil isteği red olunur. Tescil isteğinin reddine ilişkin karar dilekçeyi veren ilgiliye 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ olunur. Bu karann imza karşılığında sicil dairesinde elden verilmesi de tebliğ hükmündedir. (TK.34.36) (TST ) 6.3) Sicil memurunun kararma itiraz: İlgililer sicil memurunun vereceği tescil, değişiklik, kayıt silme ile ilgili kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde

30 Ticaret Sicilinin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edebilirler. Mahkemenin vereceği kararlar aleyhine ilgililer ve sicil memuru tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde HMUK hükümlerince temyiz edebilirler.(tk 35.36) (TST.9.30) 7) TİCARİ İŞLETMEJİCARİ İŞLETMENİN UNSURLARI, ŞUBE: 7.1) Ticari İşletme:Ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılır. Ticari işletme Türk Ticaret Kanunu'nun 11,12,13. maddeleriyle. Ticaret Sicili tüzüğünün 14. maddesinde tanımlanmıştır. 7.2) Ticari İşletmenin Unsurları: Bir gelir sağlamayı hedef tutmayan veya sürekli olmayan faaliyetlerle, ticaret kanununun 17.maddesinde tanımı yapılan, esnaf smırlannı aşmayan faaliyetler ticari işletme sayılmaz. Ticaret Sicili Tüzüğünün 14.maddesine göre ticari işletmenin genel unsurlan olarak gelir sağlanmanın amaç edinilmesi, süreklilik ve esnaf faaliyetinin sınırlarının aşılmış olması gerekmektedir. Ticaret sicili tüzüğünün 15. maddesi gereğince Bakanlar kurulunca Türk Ticaret Kanunu'nun maddesinin 2. fıkrasına dayanılarak çıkarılan kararnamede yer alan limitleri aşmayan ticari işletmelerin tescili zorunlu değildir. Ticarethane,fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılır. Nelerin ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer müesseseler olduğu Türk Ticaret Kanunu'nun 12. ve 13. maddelerinde gösterilmiştir 7.3) Şube: Ticaret Kanunu şubeyi tanımlamamıştır. Şubenin tanımını yapan 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odalan, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odalan ve Ticaret Borsaları Birliği Kanunu'nun 9. maddesinin 3.Fıkrasına göre, bir merkeze bağlı olduğu halde müstakil sermayesi ve müstakil muhasebesi bulunan veya muhasebesi merkezde tutulduğu ve müstakil sermayesi olmadığı halde tek başına ticari muamele yapan yerler şubedir.

31 Türk Ticaret Kanunu'nun 42. maddesinin 3. ve 4. fıkrası gereğince merkezi Türkiye'de bulunan işletmelerin şubeleriyle merkezi Türkiye dışında bulunan ticari işletmelerin Türkiye'deki şubelerin bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilanı zorunludur.(tk.42,50) (TST.52,53,54,55) 8) TACİR, GERÇEK KİŞİ TACİR, TACİR-ESNAF AYRIMI, TÜZEL KİŞİ TACİR: 8.1) Gerçek kişi tacir: Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. (TK.14/1) Bu tanım gereğince bir gerçek kişinin tacir sayılabilmesi için bir ticari işletmenin var olması, bu ticari işletmenin kısmen bile olsa kendi adına işletilmesi yeterlidir. Ticaret Siciline tescil ve ilanı zorunlu değildir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını sirküler, gazete, radyo ve sair ilan vasıtalanyla halka bildirmiş veya ticari işletmesini ticaret siciline kaydettirerek keyfiyeti ilan etmiş olan kimse fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır (TK.14/2). Bu tanıma göre bir ilanla ticari işletmeyi kurup açtığını halka duyuran bir gerçek kişi ticari işletme var olmasa ve fiilen çalışmaya başlamasa bile tacir sayılmakta tescil ve ilan koşulu aranmamaktadır. Bu durumda işletmesini ticaret siciline kaydeden ve keyfiyeti ilan ettiren bir gerçek kişi fiilen işe başlamamış olsa bile tacir sayılır. Ayrıca bir ticari işletme açmış gibi ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına (ortak sıfatıyla) muamelelerde bulunan kimse hüsnüniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı tacir gibi mesul olur. (TK.14/3) Bu durumda gerçek kişi tacir sayılmamış sadece tacir gibi sorumlu tutulmuştur. 8.2) Tacir-esnaf ayrıms: 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu'nun 2. ve Değişik 6. Maddeleriyle 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12 ve 17.maddelerinin uygulanması bakımından, Esnaf ve Küçük Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin ayırımına ilişkin esaslar Esnaf ve Küçük Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi belirleme Koordinasyon Kurulu'nun tarihli ve 5 sayılı kararına istinaden Bakanlar kurulunca tarihinde kararlaştırılmış ve tarihli sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

32 Bu karara göre Koordinasyon Kurulunca tespit ve yayımlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olan ve gelir vergisinden muaf olanlarla, kazançları götürü usulde vergilendirilenler, işletme hesabına göre defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayelerinden ziyade bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesinin 1. Fıkrasının 1 ve 3 numaralı bendlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, 2 numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanlar Esnaf ve Küçük Sanatkar. Vergi Usul Kanunu'na istinaden 1. sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve üst paragrafta belirtilen limitleri aşanlar Tacir ve Sanayici sayılmaktadır. Diğer bir anlatımla, gerçek usulde vergilendirilenlerden Vergi Usul Kanunu gereğince 1. sınıf tacir sayılan, bilanço esasına göre defter tutanlarla; işletme esasına göre defter tutanlardan Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, 2 numaralı bendindeki yazılı limitin tamamını aşanlar TACİR sayılmaktadır. 8.3) Tüzel kişi tacirler: Ticaret şirketleri ile amacına varmak için ticari bir işletme işleten dernekler, kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari bir şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet,belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler tacir sayılır. (TK.18) 8.3.1) Ticaret şirketleri: Kollektif, komandit (Adi ve Sermayesi paylara bölünmüş) limited, anonim şirketlerdir ) Kamu İktisadi Teşebbüsleri: 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine göre iktisadi devlet teşekkülü veya kamu iktisadi kuruluşu şeklinde kurulan kamu iktisadi teşebbüsleriyle (özel kuruluş yasalarında özel hukuk kurallarına tabi olduklarının belirtilmesi koşuluyla) bunlara bağlı müessese ve işletmeler tacir sayılır. (TK.18/1) 8.3.3) Donatma iştiraki: Türk Ticaret Kanunu'nun 951. maddesine göre oluşturulan donatma iştirakinin tüzel kişiliği olmamasına rağmen tacirlere ilişkin hükümler donatma iştiraki içinde uygulanır. (TK.19)

33 9) TİCARET ÜNVANI,GERÇEK KİŞİLERDE, TİCARET ŞİRKETLERİNDE DİĞER TÜZEL KİŞİ VE DONATMA İŞTİRAKİ İLE ŞUBELERDE TİCARET UNVANI: 9.1) Ticaret ünvanr: Her tacir ticari işletmeyle ilgili işlemlerini ticaret unvanıyla yapmaya, işletmesiyle ilgili senet ve evrakı bu unvanla imzalamaya zorunludur. Tescil edilen ticaret unvanının ticari işletmenin giriş cephesine herkes tarafından kolayca görülebilecek bir yerine okunaklı bir şekilde yazılması zorunludur. (TK.41) 9.1.1) Gerçek kişilerin ticaret unvanı: Gerçek kişi tacirlerin unvanı onların ad ve soyadlanndan meydana gelir. Ad ve soyad kısaltılmaksızın bütün harfleriyle yazılır. Ad ve soyadına uygun ekler yapılabilir. Ticaret unvanına onu aynı sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş olan unvanlardan açıkça ayırmaya yarayan eklerin yapılması zorunludur. (TST. 17) Ad ve soyadına eklenen sözler ticaret unvanının unsurlanndandır. (TK.43) 9.1.2) Ticaret unvanı eklerinin koşulları: Bir tacirin unvanını meydana getirmek üzere ad ve soyadına yapacağı ilavelerin tacirin kimliği veya işletmenin genişliği ve ehemmiyeti veya mali durumu hakkında üçüncü kişilerde yanlış bir kanı oluşmasına yer verebilecek şekilde veya gerçeğe yahut kamu düzenine aykırı olmaması zorunludur. Yapılacak eklerin işletmenin gerçek durumunu gösteren veya unvanda anılan kimsenin gerçek kimliğini belirtilen sözler olabileceği gibi ilk paragraftaki koşullara uygun muhayyel adlar olabilir. Tek başına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret ünvanlanna bir şirketin varolduğu izlenimine neden olabilecek ekler yapamazlar. Ticaret Kanunu'na uygun bir şirket olmadıkça bir işletmenin unvanına birden fazla gerçek kişinin ad veya soyadı konulamaz. (Türk), (Türkiye), (Cumhuriyet), (Milli) kelimeleri ticaret unvanına ancak Bakanlar Kurulu karanyla konulabilir. (TK.48) (TST. 18)

34 9.2) TİCARET ŞİRKETLERİNDE TİCARET UNVANI: 9.2.1) Kollektif Şirket: Kollektif şirketin ticaret unvanının bütün ortakların veya hiç olmazsa ortaklardan birinin ad veya soyadı ile ortada bir şirketin bulunduğu ve şirketin kollektif olduğunu gösteren sözleri içermesi zorunludur. (TK.44) (TST. 19) 9.2.2) Adi ve payl» komandit şirket: Adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin unvanı komandite ortaklardan birinin ad ve soyadı ile şirket münasebeti bulunduğunu ve şirketin adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket olduğunu gösteren sözlerden oluşur. Bu şirketlerin unvanlarında komanditer ortakların ad ve soyadlarının bulunması yasaktır. (TK.44) (TST. 19) 9.2.3) Limited ve anonim şirketler: Limited ve anonim şirketler ne işle uğraştığı gösterilmek ve Türk Ticaret Kanunu'nun 48. maddesi hükümleri yerine getirilmek koşuluyla ticaret unvanlarını serbestçe seçebilirler. Unvanlarında limited,anonim kelimelerinin bulunması zorunludur. Unvanlarında gerçek bir kişinin ad veya soyadı bulunduğu takdirde şirket nevini gösteren sözler rumuzlu veya kısaltılmış olarak yazılamaz. (TK.45) (TST.19) 9.3) DİĞER TÜZEL KİŞİLER VE DONATMA İŞTİRAKİ: 9.3.1) Diğer tüzel kişiler: Amacına varmak için bir ticari işletme işleten derneklerle, vakıfların, kendi kuruluş kanunlan gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari bir şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan ve tüzel kişiliği bulunan işletmelerin ticaret unvanları kendi adlarının aynıdır. Kamu yararına derneklerin işlettikleri tüzel kişiliği bulunmayan ticari işletmelerle; devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından işletilen ve tüzel kişiliği bulunmayan ticari işletmelerin ünvanlan kendilerini işleten tüzel kişinin adı ile işletme konusunu gösteren sözlerden oluşur. (TK.18) (TST.20) 9.3.2) Donatma iştiraki: Donatma iştirakinin ticaret unvanı müşterek donatanlardan en az birisinin ad ve soyadından ve donatma iştirakinin bulunduğunu gösteren sözlerden meydana gelir. Soyadları ile gemi adının tam olarak yazılması zorunludur.

35 Donatma iştirakinin tescilinde Türk Ticaret Kanunu'nun 951. maddesinin 2. Fıkrasındaki esaslar gözönünde bulundurulur.(tk.46) (TST.20) 9.4) ŞUBELER: Her şube kendi merkezinin ticaret unvanının şube olduğunu belirterek kullanmak zorundadır. Her şubenin unvanı kendi merkezinin ticaret unvanına o merkezin şubesi olduğunu açıkça gösteren sözlerin eklenmesiyle oluşur. Şube unvanına şubeyle ilgili eklerin yapılması mümkündür. Merkezi yurt dışında bulunan bir işletmenin Türkiye'deki şubesinin ticaret unvanının tescilinde merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun açıkça gösterilmesi zorunludur. (TK.50) (TST.53) 10) FİRMALARIN TİCARET SİCİLİNE TESCİL VE ODA KAYIT İŞLEMLERİ: 10.1) Genel Bilgi: İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun Oda'mızca devir alındığı tarihinden itibaren firmaların tescil, Oda kayıt, ilan işlemleri tek aşamada Kadıköy, Perpa, İstoç Hizmet Birimlerimizde yapılmaktadır. Kadıköy Hizmet Birimi: Rasimpaşa Mah. Taşköprü Sok.Söğütlüçeşme Camii Arkası Kadıköy, Perpa Hizmet Birimi : Perpa Ticaret Merkezi K.2 No. 17 Okmeydanı İstoç Hizmet Birimi : İstoç Toptancılar Çarşısı 8.Blok 85/91 Mahmutbey-Bağcılar adresinde bulunmaktadır. Ticaret Sicili işlemleriyle ilgili her tür başvurunun hizmet birimlerimize yapılması gerekmektedir. İTO Merkez Binasında sadece Oda faaliyet belgesi, sicil gazete sureti, Oda kimlik kartı, imza onayı işlemleri ile ilgili başvurular kabul edilmektedir. Faaliyet belgesi ve sicil gazete suretleri hizmet birimlerimizden de alınabilmektedir.

36 11) FİRMALARIN TİCARET SİCİLİNE TESCİLİNDEN ÖNCE YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER: 11.1) Gerçek kişiler: Noterden ticaret unvan tasdiknamesi düzenlenir. Bu tasdiknamede firma sahibinin ev, iş adresi, iş konusu, işe başlama tarihi, uyruğu, ticaret unvanı belirtilir ve ticaret unvanı altında kullanacağı imzası 3 kere atılır. Yabancı uyruklu kişilerle, ikrazatçılık yapacak kişilerin Hazine Müsteşarlığı'ndan izin almaları gerekir. 11.2) Tüzel kişiler: Ticaret şirketleri ile donatma iştirakleri noterden en az 3 nüsha ana sözleşme ve temsile yetkili kişilerin imza beyannameleri düzenletilir. Limited, anonim şirketlerle kooperatifler notere onaylattıkları ana sözleşmelerini Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü'ne vererek kuruluş izni alırlar. Özel statülü kurumlarda gerekiyorsa Sermaye Piyasası Kurulu, Hazine Müsteşarlığı'nm izninden sonra Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan izin alınır. 12) GERÇEK KİŞİLERİN TİCARET SİCİLİNE TESCİL VE ODA KAYIT İŞLEMLERİ: 12.1) Gerçek kişilerin tescil ve Oda kayıt işlemi : Dilekçe, ticaret unvan tasdiknamesi, daktilo ile doldurulmuş Oda kayıt beyannamesi ile başvurulması gerekmektedir. Ticaret Sicili Tüzüğünün 29. maddesi gereğince düzenlenen işletmenin unvanı, sermayesi, açık adresi, işletmenin açılış tarihi ve bu tarihteki gerçek faaliyet konusunu açıkça gösteren ve bu bilgilerin doğru olduğu, aksine tespit yapılması durumunda sorumluluğun imzalayan kişiye ait olduğu konusunda bilgileri içeren, damga pulu yapıştırılmış bir taahhütname verilir.(örnek-l) Yabancı uyruklu olanlar T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'ndan aldıkları izin belgesinin aslı veya noter onaylı sureti ile İçişleri Bakanlığı'ndan aldıkları Oturma İzin Belgesi'nin aslı veya noter onaylı suretini vermek zorundadır. İkrazatçılık yapacak kişiler Hazine Müsteşarlığı'nm izin yazısı, faaliyet izin belgesi, ikrazatçı beyannamesinin aslını veya noter onaylı suretini vermek zorundadır.

37 12.2) Unvan değişikliği: Dilekçe, yeni unvana göre noterden düzenlenen ticaret unvan tasdiknamesi ile başvurulur. Ad veya soyadı değişikliği için değişikliğe ilişkin mahkeme karan veya noter onaylı evlenme cüzdanı sureti veya boşanma nedeniyle meydana gelmiş ise mahkeme karan ve nüfus cüzdanı sureti ile başvurulur. 12.3) Diğer değişiklikler: İş adresi (Örnek-2),ev adresi (Örnek-3),iş konusunun değişikliği (Örnek 4) veya ilavesi (Örnek-5) ile ek işyeri açılması (Örnek-6) için bir dilekçeyle başvurulması yeterlidir. Ikrazatçılık yapanlann değişiklik işlemlerinde Hazine Müsteşarlığı'nın izin yazısıyla ikrazatçı beyannamesinin aslı veya noter onaylı suretini vermeleri gerekir. 12.4) Ticareti terk : Bir dilekçe (Örnek-7), damga pulu yapıştırılmış iki nüsha mal beyannamesi (Örnek-8), vergi kaydının kapatıldığına ilişkin belge ile başvurulur. Vergi kaydının kapanış tarihi ile terk tarihinin aynı olması gerekmektedir. 12.5) Vefatm tescili : Dilekçe (Örnek-9), damga pulu yapıştınimış iki nüsha mal beyanı (Örnek-8), veraset ilamının aslı veya mahkeme onaylı sureti ile başvurulur. yeterlidir. Dilekçe ve mal beyannamelerinin varislerinden biri tarafından imzalanması 12.6) Halefiyet: Vefat eden tacirin firması varislerinden herhangi birisi tarafından devam ettirilecekse, firmayı kendi adına devam ettirecek olan varis veraset ilamı, diğer varislerin muvafakatnameleriyle beraber notere başvurarak, firmanın faaliyetine ara vermeksizin devam ettirildiğine ilişkin ibarenin de yer aldığı ticaret unvan tasdiknamesi düzenlettirir ve gerçek kişilerin ticaret siciline tescil ve oda kayıt işlemleri bölümünde (Bölüm 12.1) yer alan evrakla beraber başvurulur. 12.7) Sigorta acentahğı : Dilekçe,noter onaylı acentelik sözleşmesi, noter onaylı iki nüsha acentalık vekaletnamesi. Acentalığın feshi için de dilekçe ve iki adet noter onaylı acentelik sözleşmesi fesihnamesi ile başvurulur. 12.8) Başka bir sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişi tacirin İstanbul Şubesinin açılışı : Dilekçe, şube açılışına ilişkin ticaret unvan tasdiknamesi, tasdiknamede şubenin unvanı, adresi, temsilcisi, varsa sermayesi açıkça belirtilecektir, tacirin kayıtlı bulunduğu sicil memurluğundan alınmış Ticaret Sicil

38 Tüzüğü'nün 55. maddesine göre düzenlenen belge ile tescil ve değişikliklerinin onaylı suret ve bunların yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştırılmış taahhütname (Örnek-1), şube temsilcisinin imza beyannamesi, daktiloyla doldurulmuş oda kayıt beyannamesiyle başvurulur. 13) TÜZEL KİŞİLERİN TİCARET SİCİLİNE TESCİL VE ODA KAYIT İŞLEMLERİ: Tüm ticaret şirketleri ile diğer tüzel kişiler, donatma iştiraki, vakıf ve dernek işletmeleriyle şubelerin tescilinde Ticaret Sicili Tüzüğünün 29. maddesi gereğince düzenlenen işletmenin unvanı, sermayesi, açık adresi, işletmenin açılış tarihi ve bu tarihteki gerçek faaliyet konusunu açıkça gösteren ve bu bilgilerin doğru olduğu, aksine tespit yapılması durumunda sorumluluğun imzalayan kişi/kişilere ait olduğu konusunda bilgileri içeren damga pulu yapıştırılmış bir taahhütname verilir. (Örnek-1) 13.1) Kollektif şirket: Kollektif şirket ticari bir işletmeyi, bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklann hiçbirisinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlandırılmamış bir şirkettir.(tk.153) Bu tanıma göre kollektif şirket ticaret unvanıyla ticari işletme işletmek amacıyla en az iki gerçek kişi ile kurulabilir. Tüzel kişi olan kollektif şirketin ortaklarının şirket alacaklılarına karşı sorumlulukları sınırsızdır. Kollektif şirket sözleşmesinin yazılı olması ve sözleşmedeki imzaların noterce onaylanması zorunludur. (TK.154) Türk Ticaret Kanunu'nun 155.maddesine göre kollektif şirket sözleşmesine konulması zorunlu olan hususlar şunlardır: Ortakların ad ve soyadları, ikametgahları ve uyrukları. Şirketin kollektif olduğu, Ticaret unvanı ve merkezi, Çalışma konusu, Her ortağın koyacağı sermayenin mahiyeti, türü, tutarı. Şirketi temsile yetkili olanlarla, temsilin birlikte veya tek başına olduğu,

39 155.maddede yer alan ve yukarıda belirtilen hususlar sözleşmede bulunmadığı takdirde kollektif şirket doğmaz. (TK.156) Kollektif şirket sözleşmesine emredici hükümlere aykın olmamak koşuluyla başka hususlar da konabilir. (TK. 155/2) Kollektif şirketin tüm kuruculan, sözleşmedeki imzalannm noterce onaylandığı tarihten itibaren 15 gün içinde ticaret sicilinden şirketin tescilini istemekle yükümlüdür. {TK.156) (TK.18,174) Kollektif şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik ve tacir sıfatını kazanır ) Kuruluş : Dilekçe, tüm ortaklarca imzalanmış ve imzaları noter onaylı 2 nüsha ana sözleşme (Örnek-10), temsile yetkili kişilerin şirket unvanı altında düzenlenmiş imza beyannamesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınlmış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Ana sözleşme değişikliği : Dilekçe, tüm ortaklarca imzalanmış ve imzaları noter onaylı 2 nüsha tadil mukavelesi, unvan veya temsille ilgili madde değişikliği yapılmışsa yeni unvana göre düzenlenen imza beyannamesiyle başvurulur ) Fesih ve tasfiye : Dilekçe, tüm ortaklann imzalannı taşıyan 2 nüsha fesih sözleşmesi, eğer tasfiyeye karar verilmişse tüm ortaklann imzasını taşıyan karar defterindeki ortaklar kararının noter onaylı 2 suretiyle, tasfiye memurlarının tasfiye halinde ibareli imza beyannamesiyle başvurulur. Tasfiye sonu için tasfiye sonuna ilişkin karar defterindeki ortaklar karannm noter onaylı suretinin, dilekçeyle beraber verilmesi gerekmektedir. Tasfiye sonu karan şirket alacaklılanna yapılan 3. çağn ilanının (Örnek-4) yayım tarihinden 1 yıl sonra alınabilir ) Kollektif şirketlerde tasfiye zorunluluğunun bulunmaması: Kişi ortaklıklannda ortaklık borçlanndan dolayı birinci derecede ortaklık tüzel kişiliği, ikinci derecede ortaklar kişisel olarak, ortaklık türüne göre, bir bölümü veya tümü sorumludur. (TK. 153,178,179/1,243,256,261)

40 Ortakların bu sorumluluğu ortaklığın dağılmasından sonra da devam eder. İnfisahtan sonra alacaklılar doğrudan ortaklara yada onlarla birlikte ortaklığa başvurma olanağına kavuşurlar. (TK.179/1,256,261/1) Bu nedenle kişi ortaklıklarında alacaklıların haklarını ortaklık mal varlığından başka ortakların kişisel mal varlığından da elde edebilme olanağı vardır. Bu bağlamda Türk Ticaret Kanunu'nda kişi ortaklıkları için ortaklık sözleşmesi ile başka bir tasfiye biçimi seçme olanağı sağlanmıştır. (TK.206,267) Tasfiyeye ilişkin yasal hükümler kişi ortaklıkları için düzenleyici; sermaye ortaklıkları ve kooperatifler için buyurucu niteliktedir. Bu nedenle kişi ortaklıkları tasfiye edilmeksizin fesh edilebilirler ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan kollçktif şirketin merkezinin İstanbul'a nakli: Eski ticaret sicili memurluğunca tescil edilmiş ana sözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile bunların yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, merkez nakli nedeniyle yapılan ve tüm ortaklarca imzalanan ve imzaları noter onaylı 2 nüsha tadil metni, eski merkezin bulunduğu yerin Ticaret Sicili Memurluğundan alınmış, Sicil Tüzüğü'nün 47. maddesine göre düzenlenmiş belge,ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştırılmış taahhütname (Örnek-1), şirketi temsile yetkili ortakların imza beyannameleri, daktilo ile doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan kollektif şirketin İstanbul Şubesinin açılışı : Dilekçe,eski merkezin ticaret sicili memurluğunca tescil edilmiş ana sözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile bunların yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, şube açılışına ilişkin ortakların ekseriyeti tarafından imzalanmış noter onaylı 2 nüsha ortaklar kararı, şube açılışı karannda şubenin ticaret unvanı, açık adresi, temsilcileri, varsa sermayesi açıkça belirtilecektir. Şube temsilcilerinin noter onaylı şube unvanıyla düzenlenmiş imza beyannamesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınlmış taahhütname (Örnek-1), merkezin sicil memurluğundan Sicil Tüzüğü'nün 55. maddesine göre alman belge, daktilo ile doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur. 13.2) Adi Komandit Şirket: Komandit şirket ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletme amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya bir

41 kaçının sorumluluğu sınırlandınimamış ve diğer ortak veya ortaklann sorumluluğu belli bir sermaye ile sınırlı olan şirkettir. (TK.243) Tanıma göre komandit şirket ticaret unvanı ile birlikte ticari işletme işletmek amacıyla biri komandite diğeri de komanditer olmak üzere en az iki ortakla kurulur. Sorumluluğu sınırsız olan komandite ortak gerçek kişi olmak zorundadır. Tüzel kişiler sorumluluğu sınırlı olan komanditer ortak olabilir. Kollektif şirket sözleşmesine ilişkin sözleşme şekli, sözleşmede yer alması zorunlu olan hususlar, eksiklikler, tescil gibi hususlar komandit şirket içinde geçerlidir. (TK.244,154,155,156,157,158) Şirketin komandit olup olmadığı sözleşme hükümlerine göre belirlenir. Komandit sayılabilmesi için en az bir komandite ortağın bulunması zorunludur. Şirket sözleşmesinde kimlerin komandite ve komanditer olduğunun belirtilmesi; aynca komanditerlerin koyduğu ve koymayı taahhüt ettikleri sermaye tutannın, türünün gösterilmesi zorunludur. Aksi durumda şirket kollektif sayılır. (TK.245,246) Komandit şirketlerin idare ve temsili komandite ortaklara aittir. İdare hakkının ve temsil yetkisinin sının kollektif şirket hükümlerine göre belirlenir. (TK.257) ) Kuruluş ; Dilekçe,tüm ortaklarca imzalanmış ve imzalan noter onaylı 2 nüsha ana sözleşme (Örnek-11),temsile yetkili kişilerin şirket unvanı altında düzenlenmiş imza beyannamesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Ana sözleşme değişikliği : Dilekçe,tüm ortaklarca imzalanmış ve imzalan noter onaylı 2 nüsha tadil mukavelesi, unvan veya temsille ilgili madde değişikliği yapılmışsa yeni unvana göre düzenlenen imza beyannamesiyle başvurulur ) Fesih ve tasfiye : Dilekçe,tüm ortakların imzalannı taşıyan 2 nüsha fesih sözleşmesi,eğer tasfiyeye karar verilmişse tüm ortaklann imzasını taşıyan karar defterindeki ortaklar karannın noter onaylı 2 suretiyle, tasfiye memurlannın imza beyannamesiyle başvurulur. Tasfiye sonu için tasfiye sonuna ilişkin karar defterindeki ortaklar karannın noter onaylı sureti ve dilekçeyle beraber verilmesi

42 gerekmektedir. Tasfiye sonu kararı şirket alacaklılarına yapılan 3. çağrı ilanının (Örnek-15) yayım tarihinden 1 yıl sonra alınabilir. Adi komandit şirketlerde tasfiye zorunluluğu yoktur. Açıklama için re bakınız ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan adi komandit şirket merkezinin İstanbul'a nakli: Eski ticaret sicili memurluğunca tescil edilmiş ana sözleşme ve değişikliklennin onaylı sureti ile bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, merkez nakli nedeniyle yapılan ve tüm ortaklarca imzalanan ve imzalan noter onaylı 2 nüsha tadil metni, eski merkezin bulunduğu yerin Ticaret Sicili Memurluğundan alınmış, Sicil Tüzüğü'nün 47. maddesine göre düzenlenmiş belge. Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştırılmış taahhütname (Örnek-1), şirketi temsile yetkili ortaklann imza beyannameleri, daktilo ile doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan adi komandit şirketin İstanbul Şubesinin açılışı: Dilekçe,eski merkezin ticaret sicili memurluğunca tescil edilmiş ana sözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, şube açılışına ilişkin ortakların ekseriyeti tarafından imzalanmış noter onaylı 2 nüsha ortaklar karan, şube açılışı kararında şubenin ticaret unvanı, açık adresi, temsilcileri, varsa sermayesi açıkça belirtilecektir. Şube temsilcilerinin noter onaylı şube unvanıyla düzenlenmiş imza beyannamesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), merkezin sicil memurluğundan sicil tüzüğü'nün 55.maddesine göre alınan belge, daktilo ile doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur. 13.3) Limited Şirket: İki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulup, ortaklann sorumluluğu koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı ve esas sermayesi muayyen olan şirkettir. (TK.503) Limited şirketlerde ortak sayısı ikiden az, elliden çok olamaz. (TK.504). Limited şirket sermayesinin en az beşyüzmilyon Türk Lirası olması zorunludur. Ortakların koyacakları sermayenin en az yirmibeşmilyon Türk Lirası veya bunun katları olabilir. (TK.507)

43 Limited şirket hisse senedi çıkaramaz, sigortacılık yapamaz (TK.503). Şirket sözleşmesinin yazılı olması ve tüm kuruculann imzalannm noterce onaylanması zorunludur. (TK.505) Limited şirket kurulabilmesi için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan izin alınması zorunludur (TK.509). Limited şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik ve tacir sıfatını kazanır (TK.18,512). Türk Ticaret Kanunu'nun 511. maddesine göre ticaret sicilinin limited şirketi tescil ve ilan etmesinde öngörülen hususlar şunlardır: - Sözleşme tarihi, - Şirketin ticaret unvanı ve merkezi. İşletme konusu ve şirketin müddeti, - Ortaklann her birinin ad ve soyadı, ikametgahı, uyruğu, bir hükmi şahıs bahis konusu ise adı veya ticaret unvanı ve merkezi. Esas sermayesi, ortakların koymayı taahhüt ettikleri sermaye tutarları. Ayın olan sermayenin ve devralınan mali kıymetlerin neden ibaret olduğu ve bunlann taahhüt edilen sermayeye ne suretle mahsup edileceği, Müdürlerin adı ve soyadlan, ikametgahları ve uyruklan, Şirketin ne suretle temsil edileceği, Şirkete ait ilanların ne şekilde yapılacağı, Uygulamada anasözleşmenin tescil ve ilan edilmesi en uygun olanıdır. Zira anasözleşmede yer alan hususlar yaklaşık aynıdır. Limited şirketlerde sözleşme değişikliği için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan izin alınması zorunludur. (TK.514) ) Limited Şirketlerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemlerindeki Esaslara İlişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 1995/1 sayılı tebliğine göre; A) Kuruluş İşlemleri: a) Ticaret unvanı : Faaliyet konusunu gösterecek şekilde ve Türkçe olarak tespit edilir. Unvanda yer alan muhayyel adlar da Türkçe olmalıdır.

44 Ancak, şirketin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetin tanıtıcı ad veya markasının yabancı dilde olması ya da Türkçe karşılığının bulunmaması hallerinde ve yabancı sermayeli şirketlerde ticaret unvanında yabancı kelime bulunmasına izin verilebilir. b) Merkezi: Şirketin merkezi il ve ilçe olarak anasözleşmede gösterilir. Ayrıca açık adresi de anasözleşmeye yazılır. Buna göre anasözleşmenin şirketin merkezinin gösterildiği maddesi; "Şirketin merkezi dır. Adresi dır. Adres değişikliğinde yeni adres, ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirilir ve aynca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bildirilir. Tescil ve ilan edilmiş adresinde aynimış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır." Şeklinde düzenlenir. Aynı merkezde olmak kaydıyla yalnız adres değişikliği için anasözleşmede değişiklik yapmak zorunlu değildir. Merkez Değişikliği anasözleşme değişikliğini gerektirir. c) Amaç ve Konu: Anasözleşmeye şirketin gerçekten faaliyet göstereceği en azından sektör bazında belli bir konu yazılmalıdır. Her konuyu kapsayacak tarzda bir anasözleşme düzenlenmemelidir. Şirketin anasözleşmesine yazılabilecek amaç ve konular ticaret unvanında gösterilen konu ile sınırlıdır. d) Sermaye: Özel kanunlardaki hükümler saklı kalma üzere anasözleşmenin sermayeye ilişkin maddesinde, sermayenin muvazaadan ari şekilde tamamen taahhüt edildiği ve nakdi sermayenin YVünün ödendiği veya şirketin kuruluşunun tescili tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde, kalanının da en geç üç yıl içerisinde olmak üzere ödenme zamanı belirtilecektir. Özel Mevzuatında sermayesinin tamamının veya Vi'ünden fazlasının belli bir sürede ödenmesi şartı kılınan şirketlerin anasözleşmelerinin sermayeye ilişkin maddeleri buna göre düzenlenir. Paradan başka sermaye olarak konan her türlü hak ve mallann değeri Türk Ticaret Kanunu'nun 303. ve 508. maddesi uyannca mahkemece atanacak bilirkişi tarafından tespit edilerek sermaye maddesi buna uygun olarak düzenlenir. Sermayenin tamamının veya bir kısmının bu şekilde taahhüt edilmesi halinde bu taahhüt şirketin tescil tarihinden itibaren üç ay

45 içerisinde yerine getirilir. Sermaye olarak konulan mal ve hak özel bir sicile (tapu sicili, gemi sicili, trafik sicili, sınai mülkiyet sicili gibi) kayıtlı ise, kuruluşun tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde ilgili sicilde şirket adına tescil ettirilir, e) Sanayi ve Ticaret Bakanlığma ( 1 Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü) başvurularak izin alınması: Ana sözleşme noterden onaylandıktan sonra kuruluş izni için bir dilekçe ile Bakanlık merkez teşkilatına veya Resmi gazetede yayımlanmış il Müdürlüklerine yetki verilmesine ilişkin sirküler çerçevesinde şirket merkezinin bulunduğu yerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine müracaat edilir. Müracaat dilekçesine ikisi asıl olmak üzere altı nüsha anasözleşme eklenir. Aynca kurulan şirketin konusuna veya ortaklannın durumuna göre özel mevzuatı uyannca başka bir merciin izni gerekiyorsa buna ilişkin belge müracaat dilekçesine eklenir veya izin verilmeden önce Bakanlıkça ilgili kurumdan görüş alınır. Özel mevzuatı uyarınca veya kuruculann kendi iradeleriyle anasözleşmede sermayenin tamamının veya bir bölümünün ödendiği şekilde bir hüküm bulunması halinde, ödeme bir bankada kurulacak şirket adına açılan bir hesaba yapılır. Bu ödemeye ilişkin bankadan alınan belge kuruluş sırasında Bakanlığa verilir. Şirket kuruluşunun tamamlanmasından sonra buna ilişkin Ticaret Sicili Gazetesi'nin ilgili bankaya ibrazı üzerine para şirkete verilir. Şirketin kuruluşunun tamamlanmaması halinde Bakanlığın talimatı üzerine bankaya yatınlan paralar yatıranlara geri verilir. Yabancı sermayeli şirketlerin kuruluşundan yabancı sermaye izin belgesindeki şartlar çerçevesinde yabancı sermaye paylannın getirildiğine ilişkin belgenin aslı veya onaylı örneği müracaat dilekçesine eklenir. Bunlann dışında kurulacak şirketin sermayesi, kuruculan ve sair hususlardaki özelliğine göre Bakanlıkça gerekli görülecek belgeler müracaat dilekçesine eklenir. f) Kuruluşun Ticaret Siciline tescil ve ilanı. Kuruluşuna bakanlıkça izin verilen şirket, izin tarihinden itibaren 15 gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicili memurluğuna tescil ettirilir.

46 B) Anasözleşme Değişikliği işlemleri: a) Anasözleşme değişikliği için ortaklar kurulunca karar alınması ve değişiklik metninin hazırlanması, b) Genel olarak ortaklar kurulu tarafından kanunda ve anasözleşmede belirtilen usul ve esaslara uygun olarak anasözleşme değişikliği karan alınarak değişecek maddesinin/maddelerin eski ve yeni şeklini ihtiva edecek şekilde değişiklik metinleri hazırlanır ve şirket unvanı altında temsile yetkili kişilerce imzalanır. c) Sermaye artırımı : Sermaye artınmma ilişkin anasözleşme değişikliklerinde özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere tadil tasarısındaki sermaye maddesinde önceki sermayenin tamamının ödendiği ve artırılan sermayenin tamamının muvazaadan ah şekilde tamamen taahhüt edildiği ve nakdi sermayenin %'ünün ödendiği, kalan sermayenin en geç üç yıl içerisinde olmak üzere ödeme zamanı belirtilir. Özel mevzuatında artırılan sermayenin tamamının veya %'ünden fazlasının belli bir sürede ödenmesi şart kılınan şirketlerin tadil tasanlanndaki sermayeye ilişkin maddeleri buna göre düzenlenir. Sermaye artırımı yoluyla taahhüt edilen nakdi sermayenin şirket anasözleşmesine göre ödenmesi öngörülmüşse bu kısım sermaye artınmının tescilinden önce şirket adına bankada açılmış olan bir hesaba yatınlır. Sermaye artırımında paradan başka sermaye olarak konan her türlü hak ve malların değeri mahkemece atanacak bilirkişi tarafından tespit edilerek sermaye maddesi buna uygun olarak düzenlenir. Sermayenin tamamının veya bir kısmının bu şekilde taahhüt edilmesi halinde bu taahhüt sermaye artınmının tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde yerine getirilir. Sermaye olarak konulan mal ve haklar özel bir sicile (tapu sicili, gemi sicili, trafik sicili, sınai mülkiyet sicili gibi) kayıtlı ise, sermaye artışının tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde ilgili sicilde şirket adına tescil ettirilir. d) Sanayi ve Ticaret Bakanhğı'na (İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü)müracaat edilerek izin aimmasr.yukanda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak ortaklar kurulu karan alınarak tadil tasanlan hazırlandıktan sonra

47 anasözleşme değişikliği izni için bir dilekçe ile Resmi Gazetede yayımlanan İl Müdürlüklerine yetki verilmesine ilişkin sirküler çerçevesinde Bakanlık Merkez teşkilatına veya şirket merkezinin bulunduğu yerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine müracaat edilir. Müracaat dilekçesine ortaklar kurulu kararının noter tasdikli bir örneği ile altı adet tadil tasansı eklenir. Anasözleşme değişikliği sermaye artınmma ilişkin yapılıyorsa şirketin mevcut sermayesinin tamamının ödendiğine ilişkin Resmi Gazetenin 12 Ocak 1994 tarih ve sayılı nüshasında yayımlanan Içticaret 1994/1sayılı tebliğde belirlenen esaslara uygun olarak hazırlanacak Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir raporu ve Mali Müşavirin odaca tasdikli faaliyet belgesinin sureti dilekçeye eklenir. Sermayenin azaltılmasına ilişkin anasözleşme değişikliklerinde ise, sermayenin azaltılmasına rağmen şirket alacaklılannın haklannı tamamen karşılayacak miktarda aktiflerin mevcut oluğunun tespitine ilişkin mahkemece atanmış üç kişilik bilirkişi raporu dilekçeye eklenir. Ayrıca anasözleşme değişikliği yapan şirketin konusuna veya ortaklanna göre mevzuatı uyannca başka bir merciin izni gerekiyorsa buna ilişkin belge müracaat dilekçesine eklenir veya izin verilmeden önce Bakanlıkça ilgili kurumdan görüş alınır. e) Anasözleşme değişikliğinin Ticaret Siciline tescil ve ilanı : Bakanlık (İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü) izninden itibaren 15 gün içinde değişiklik tasarısı şirket merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ettirilir. Sermaye artışı sırasında taahhüt edilen sermaye paylan için izinden önce bir bankada şirket adına açılan hesaba yatınlan paralann, sermaye artınmının gerçekleştirilememesi halinde ilgililere geri verilmesi işlemleri Bakanlıkça sonuçlandınlır.

48 C) Diğer Hükümler: a) Kuruluş ve sermaye artırımında ortaklann sermaye taahhütlerine ilişkin olarak yapacakları ödemeler için şirket tarafında bir bankada hesap açtırabileceği gibi özel finans kurumlarında da hesap açtırabilir. b) Kuruluş ve anasözleşme değişikliğine izin verilmesi için müracaat sırasında Bakanlığa verilecek anasözleşme, bilirkişi raporu, ortaklar kurulu kararları ve benzeri belgelerin düzenleme tarihlerinin 3 aydan daha eski tarihli olmaması gerekir. c) Bakanlığa yapılacak müracaatlarda şirketin unvanı, adresi, ticaret sicil numarası, imza ve imza sahiplerinin ad ve soyadlan bulunmalıdır ) Sicil Memurluğuna verilecek belgeler; ) Kuruluş : Dilekçe, tüm ortaklarca imzalanmış ve imzaları noter onaylı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nm onayından geçen 2 nüsha ana sözleşme (Örnek- 12), Bakanlığın izin yazısı, temsil yetkisi olanların şirket unvanıyla düzenlenmiş imza beyannamesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29.maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştırılmış taahhütname (Örnek-1), şirket sermayesinin binde ikisi tutarında Tüketici Fonu hesabına yapılan ödemeye ilişkin Merkez Bankası veya Ziraat Bankası dekontu, daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesi ile başvurulur ) Ana sözleşme değişikliği : Dilekçe, değişikliğe ilişkin noter onaylı ortaklar kurulu karar sureti,sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nm onayından geçen damga pulu yapıştırılmış 2 nüsha tadil metni,bakanlığın izin yazısı,unvan değişikliği yapılmış ise yeni unvanla düzenlenmiş yeni imza beyannamesi, sermaye artırımı yapılmış ise artan sermayenin binde ikisi tutarında Tüketici Fonu hesabına yapılan ödemeye ilişkin Merkez Bankası veya Ziraat Bankası dekontuyla başvurulur. (Örnek-30,31,32,33) 4684 sayılı Yasa gereğince sadece sermaye artınmına ilişkin anasözleşme değişikliği nedeniyle düzenlenen tadil metinlerinde damga pulu aranmaz.

49 13.3.5) Hisse devri : Dilekçe, noter onaylı hisse devri ve temlik sözleşmesi, devir işleminden önceki ortaklar tarafından alınmış hisse devrinin kabul edilmesine ilişkin noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karar sureti (Örnek-16), imzalan noterden onaylı hisse devir temlik sözleşmesi ile başvurulur ) Adres değişikliği : Dilekçe, noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karanyla başvurulur. Bu kararda merkezin bulunduğu il, ilçenin belirtilmesi ve açık adresin yazılması gerekmektedir ) Yeni müdür atanması : Dilekçe, noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karar sureti, imza beyannamesi ile başvurulur ) Fesih ve tasfiye : Dilekçe, noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karan, tasfiye memurunun "Tasfiye Halinde" ibaresi bulunan ticaret unvanıyla düzenlenmiş imza beyannamesi ile başvurulur ) Tasfiye sonu : Dilekçe, noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karanyla başvurulur. Tasfiye sonu kararı şirket alacaklılarına yapılan 3. çağn ilanının (Örnek-15) yayım tarihinden 1 yıl sonra alınabilir ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan limited şirketin İstanbul'da şube açılışı : Dilekçe, merkez ticaret sicili memurluğunca tescil edilmiş ana sözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile Bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, şube açılmasına ilişkin noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karar sureti, bu kararda şubenin ticaret unvanı, açık adresi, temsilcileri, varsa sermayesi açıkça belirtilecektir. Şube temsilcilerinin imza beyannamesi,merkezin bulunduğu ticaret sicili memurluğundan sicil tüzüğü'nün 55. maddesine göre alınan belge. Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınlmış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan limited şirketin İstanbul'a merkez nakli: Dilekçe,eski ticaret sicili memurluğunca tescil edilmiş olan ana sözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, merkez nakline ilişkin noter onaylı 2 nüsha ortaklar kurulu karar sureti. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının onayından geçmiş 2

50 nüsha tadil metni, Bakanlığın izin yazısı, eski sicil memurluğundan sicil tüzüğünün 47. maddesine göre alınan belge. Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), temsile yetkili olanlann imza beyannameleri, daktiloyla doldurulan Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur.

51 ) Limited şirketlerde karar nisapları (yetersayıları): KONU KARARNÎSABI 1) Anasözleşme değişikliği (TK.513/1) 2) Ortakların sorumluluğunun artırılması (TK.513/2) 3) Pay devri (TK.520/2) Sermayenin 2/3'ünü temsil eden ortakların olumlu oyu gereklidir. Tüm ortakların oybirliği gereklidir. Hem sermayenin hem ortakların y4'ünü oluşturan ortakların olumlu oyu gereklidir. 4) Bir ortağa ait payın iflas veya icra dairesince açık artırmayla satılması ve payı alan kişinin yeni ortak olarak şirkete girmesi (TK.523/2) Takibe uğrayan ortağın dışındaki tüm ortakların oybirliği gereklidir. 5) Takibe uğrayan payın iflas veya icra dairesinin muvafakati halinde başka bir ortak veya 3.kişiler tarafından devir alınması (TK.523/3) Bütün ortakların oybirliği gereklidir. 6) Takibe uğrayan ortağın payının gerçek değeri üzerinden alınarak şirketten çıkarılması (TK.523/4) 7) Sermaye koyma borcunun usulüne göre yapılan ihtarlara rağmen ödemeyen ortağın şirketten çıkarılması (TK.529) 8) Sermaye koyma borcunu yerine getirmediğinden şirketten çıkarılan ortağın payı başka bir ortak tarafından gerçek değeri üzerinden alınmaması veya payın şirketçe açık arttırma ile satılması dışında başka bir şekilde paraya çevrilmesi (TK.530) 9) Kanunda ağırlaştırılmış nisap aranan konuların dışında kalan ortaklar kurulu karan (TK536/3) 10) Şirketin fesih ve tasfiyesi (TK.549/2) Esas sermayenin çoğunluğuna sahip ortakların çoğunluğuyla, Esas sermayenin çoğunluğuna sahip ortakların olumlu oyu gereklidir. Tüm ortakların oybirliği gereklidir. Esas sermayenin yarısından fazlasına sahip ortakların olumlu oyu gereklidir. Anasözleşmede aksine hüküm yoksa esas sermayenin y4'üne sahip ortakların y4'ünün olumlu oyu gereklidir. 11) Haklı sebeplerle bir ortağın şirketten çıkarılmasının mahkemeden istenmesine ilişkin karar (TK.551/3) Esas sermayenin yansından fazlasına sahip ortaklann mutlak çoğunluğu gereklidir

52 ) Ortaklar Kurulu Toplantısı için ortaklara çağrı yapılma zorunluluğu: Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Sicili Tüzüğü hükümleri gereğince tescil ve ilanı zorunlu olan limited şirket ortaklar kurulu kararlannda, yukanda açıklanan karar yeter sayılanna uyulması zorunlu olduğu gibi; karar yeter sayısı sağlanmasına karşın tüm ortaklann toplantıya katılmadığı durumlarda Türk Ticaret Kanunu'nun 538.maddesi gereğince tüm ortaklara taahhütlü mektupla ve toplantıdan en az 5 gün önce gündemin bildirildiğini kanıtlayan belgeleri ticaret sicili memurluğuna ibraz etmek suretiyle tescil talebinde bulunulabilir ) Ortak sayısı yirmi ve daha az olan limited şirketlerin ortaklar kurulu kararlarında vekaleten oy kullanılamaz: T.T.K.'nun 536/1.maddesinde ortak sayısı 20 den fazla olan limited şirketlerde anonim şirket genel kurul toplantılanna ait hükümlerin uygulanacağı ön görülmüş diğer bir deyişle, ortak sayısı 20 ve daha az olan bu tür şirketlerde anonim şirketlerin genel kurul toplantılanna ilişkin hükümlerin uygulanmasının mümkün olmadığı menfi bir düzenlemeyle kabul edilmiş bulunmaktadır. O halde pay sahibinin oy hakkını bir üçüncü şahıs vasıtasıyla kullanabileceğine ilişkin anonim şirketlere ilişkin hükmün T.T.K. 536/1 uyannca limited şirketlerde uygulama olanağı bulunmamaktadır. Esasen, anılan maddenin ikinci fıkrasında da bu husus dikkate alınarak, bu tür limited şirketlerde ortaklara oy haklannı yazılı olarak kullanma hakkı sağlanmış bulunmaktadır. Y.11 HD E. 1987/662 K. 1987/ ) Limited Şirketlerde hisse devrinin kabul edilmesine ilişkin Türk Ticaret Kanunu'nun 520.maddesi gereğince alınacak ortaklar kurulu kararının eski ortaklar tarafından alınması: Kural olarak devir biri taraflar arasındaki temlik, diğeri ortaklann onayı olmak üzere iki işlemden oluşur. Ortaklar genel kurulunun onayı olmadıkça sermaye payını devralan kimse ortak olamaz. Bu karar gereken ekseriyetle verilmişse kanunun sermaye payının devri için aradığı ikinci koşul gerçekleşmiş olur. Devralan pay defterine kayıt edilmekle ortak sıfatını kazanır. Devir pay defterine kaydedilmek koşuluyla şirket hakkında hüküm ifade eder. Pay defterine işlenmesine kadar devralan, ortak sıfatını kazanmış olmadığından karann yani kaydın icrası isteyemez. Devrin şirket hakkında hüküm ifade edebilmesi kanunen ortaklann onayı ve pay defterine kaydedilmek koşuluna bağlı olduğundan, taraflar arasında da devir bu koşullann gerçekleşmesine bağlı olarak hüküm ifade edebilir. Onay

53 kararına kadar temlik askıdadır. Ortaklar devri onaylarsa, devralan sermaye payı pay defterine kayıt edildiği tarihten itibaren ortaklığı ve ortaklığa bağlı haklan iktisap ve borçları iltizam etmiş olur. Devralanın pay defterine kaydedilebilmesi için ortaklann kanunun emrettiği nisapla devri onaylamaları şarttır. İki tarafın aralarında yaptığı temlik ortakların onayı olmadıkça, devir şirkete ve ortaklara karşı hüküm ifade etmez; ancak onay kararından sonra devrin tamamlanması için diğer bir unsur devralanın ortak sıfatıyla pay defterine kaydedilmesidir. Sermaye payını devralan pay defterine kayıt edilmek suretiyle ortaklık sıfatını kazandığından, genel kurulu davet hakkı yoktur. Genel kurulun devre karar vermek üzere toplantıya çağrılmasını talep etmek ortaksal bir hak olduğundan, davet hakkını yalnız ortaklar haiz olabilir. Ancak devreden ortak genel kurulun toplanarak karar vermesi için elinden gelen gayreti sari" etmekle yükümlüdür. Karara payını devreden ortak da katılabilir. Yine devir alan şirkette ortaksa onunda rey hakkı olduğundan karara katılabilir. (Aslanlı/Domaniç-Limited Şirketler Hukuku ve Uygulaması Sayfa ) Türk Ticaret Kanunu'nun 520.maddesi uyannca, payı devretme ve devralma ifadelerini açıkça ifade eden, yazılı şekilde yapılmış ve imzalan noter tarafından tasdik edilmesi gereken ortaklık payının devri sözleşmesinin kanunda öngörülen şekle uygun yapılmadığı takdirde taraflar arasında bile geçerli olmaz. Payın devri üç yanlı işlemdir. Payın devrinin şirkete karşı geçerli olabilmesi için pay defterine kaydedilmesi, kaydın yapılabilmesi için de ortaklann ağırlaştınimış nisap ile devre muvafakat etmeleri gerekir. Ortaklann muvafakatına kadar payın devri askıdadır. Devrin pay defterine kaydı isteminin reddi halinde sözleşme geçersiz hale gelir. Ortaklann muvafakati bir ortaklar kurulu karan olarak verilir. Ortakların en az dörtte üçünün payın devrine muvafakat etmeleri ve bunların da sermayenin en az dörtte üçüne sahip olmaları şarttır. Karara devreden (ve ortak ise devralan da) katılabilir. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku Sayfa )

54 13.4) Anonim şirket: Anonim şirket bir unvana sahip esas sermayesi belli ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu bulunan şirkettir. Ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye payı ile sınırlıdır. (TK.269) Anonim Şirketler kanunen yasak olmayan her türlü iktisadi maksat ve konular için kurulabilir. (TK.271) Özel kanunlarda aksine hüküm olmadıkça esas sermaye tutarı beşmilyardan aşağı olamaz. (TK.272) Anonim Şirket Sanayi ve Ticaret Bakanlığının izni ile kurulur. (TK.273) Anonim şirketin kurulabilmesi için şirkette pay sahibi en az beş kurucunun bulunması zorunludur. Anonim şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Anonim şirket anasözleşmesinin yazılı olarak yapılması ve tüm kurucuların imzalarının noterce onaylanması zorunludur. (TK.279) Türk Ticaret Kanunu'nun 300.maddesine göre ticaret sicilinin Anonim şirketi tescil ve ilan etmesinde öngörülen hususlar şunlardır: Anasözleşme tarihi, Ticaret Unvanı ve merkezi. Şirketin amaç, konusu, varsa süresi. Esas sermayesinin tutarı ödeme türü ve koşulları, hisse senetlerinin itibari kıymeti. Hisse senetleri nevileri, hamiline veya nama yazılı oldukları ve muayyen hisse senetlerinin bahşettikleri imtiyazlar, - Ayın nevinden sermaye ve devralınan mali kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler, kuruculara sağlanan hususi menfaatlerin mahiyeti ve değerleri, Şirketin ne suretle temsil olunacağı, Yönetim Kurulu Üyeleri ile. Şirketin temsile yetkili kişilerin adı, soyadları, ikametgahları, uyrukları, Şirketin yapacağı ilanların şekli ve anasözleşmede bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine ne suretle bildirileceği,

55 Uygulamada anasözleşmenin tescil ilan edilmesi en uygun yol olmaktadır. Çünkü anasözleşmede yer alan hususlar yaklaşık aynıdır. Türk Ticaret Kanunu'nun 276. maddesine göre anonim şirketler biri tedrici diğeri ani olmak üzere iki şekilde kurulabilir. Ani kuruluşta şirket sermayesinin tümü kurucular tarafından taahhüt edilir. Kurucular tarafından imzalanan ve imzalan noterden onaylanmış anasözleşmenin hazırlanması ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alınmasından sonra ticaret siciline tescil ve ilan ettirilerek kuruluş işlemi tamamlanır. Tedrici kuruluşta, şirket sermayesinin bir kısmı kurucular tarafından taahhüt edilir, kalan diğer kısım için halka başvurulur. Anasözleşmenin hazırlanmasından sonra sermaye piyasası kurulundan daha sonra Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alınır. Halka arz edilecek hisse senetleri sermaye piyasası kurulu kaydına alınır, hisse senetlerinin satışının tamamlanmasından sonra kuruluş genel kurulu yapılır, satış sonuçlan hakkında sermaye piyasası kuruluna bilgi verilir ve şirketin ticaret siciline tescil ve ilanından sonra kuruluş işlemi tamamlanmış-olur ) Anonim şirketlerin kuruluş ve anasözleşme değişiklik işlemlerindeki esaslara ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığınm 1995/1 sayılı tebliğine göre; A) Kuruluş İşlemleri: a) Ticaret unvanı: Faaliyet konusunu gösterecek şekilde ve Türkçe olarak tespit edilir. Unvanda yer alan muhayyel adlar da Türkçe olmalıdır. Ancak,şirketin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetin tanıtıcı ad veya markasının yabancı dilde olması ya da Türkçe karşılığının bulunmaması hallerinde ve yabancı sermayeli şirketlerde ticaret unvanında yabancı kelime bulunmasına izin verilebilir. b) Merkezi: Şirketin merkezi il ve ilçe olarak anasözleşmede gösterilir. Ayrıca açık adresi de anasözleşmeye yazılır. Buna göre anasözleşmenin şirketin merkezinin gösterildiği maddesi; "Şirketin merkezi dır. Adresi dır. Adres değişikliğinde yeni adres, ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirilir ve aynca Sanayi ve Ticaret Bakanhğı'na bildirilir.

56 Tescil ve ilan edilmiş adrese yapılan tebligat şirkete yapılmış sayılır. Tescil ve ilan edilmiş adresinden aynimış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır." Şeklinde düzenlenir. Aynı merkezde olmak kaydıyla yalnız adres değişikliği için anasözleşmede değişiklik yapmak zorunlu değildir. Merkez Değişikliği anasözleşme değişikliğini gerektirir. c) Amaç ve Konu: Anasözleşmeye şirketin gerçekten faaliyet göstereceği en azından sektör bazında belli bir konu yazılmalıdır. Her konuyu kapsayacak tarzda bir anasözleşme düzenlenmemelidir. Şirketin anasözleşmesine yazılabilecek amaç ve konular ticaret unvanında gösterilen konu ile sınırlıdır. d) Sermaye: Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere anasözleşmenin sermayeye ilişkin maddesinde, sermayenin muvazaadan ari şekilde tamamen taahhüt edildiği ve nakdi sermayenin YVünün ödendiği veya şirketin kuruluşunun tescili tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde, kalanının da en geç üç yıl içerisinde olmak üzere ödenme zamanı belirtilecektir. Özel Mevzuatında sermayesinin tamamının veya Vi'ünden fazlasının belli bir sürede ödenmesi şart kılınan şirketlerin anasözleşmelerinin sermayeye ilişkin maddeleri buna göre düzenlenir. Paradan başka sermaye olarak konan her türlü hak ve mallann değeri Türk Ticaret Kanunu'nun 303. maddesi uyannca mahkemece atanacak bilirkişi tarafından tespit edilerek sermaye maddesi buna uygun olarak düzenlenir. Sermayenin tamamının veya bir kısmının bu şekilde taahhüt edilmesi halinde bu taahhüt şirketin tescil tarihinden itibaren üç ay içerisinde yerine getirilir. Sermaye olarak konulan mal ve haklar özel bir sicile (tapu sicili, gemi sicili, trafik sicili, sınai mülkiyet sicili gibi) kayıtlı ise, kuruluşun tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde ilgili sicilde şirket adına tescil ettirilir. e) Sanayi ve Ticaret Bakanlığma ( 1 Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü) başvurularak izin alınması: Ana sözleşme noterden onaylandıktan sonra kuruluş izni için bir dilekçe ile Bakanlık merkez teşkilatına veya Resmi gazetede yayımlanmış il Müdürlüklerine yetki verilmesine ilişkin sirküler çerçevesinde şirket merkezinin bulunduğu yerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine müracaat edilir.

57 Müracaat dilekçesine ikisi asıl olmak üzere altı nüsha anasözleşme eklenir. Aynca kurulan şirketin konusuna veya ortaklannın durumuna göre özel mevzuatı uyannca başka bir merciin izni gerekiyorsa buna ilişkin belge müracaat dilekçesine eklenir veya izin verilmeden önce Bakanlıkça ilgili kurumdan görüş alınır. Özel mevzuatı uyannca veya kuruculann kendi iradeleriyle anasözleşmede sermayenin tamamının veya bir bölümünün ödendiği şekilde bir hüküm bulunması halinde, ödeme bir bankada kurulacak şirket adına açılan bir hesaba yapılır. Bu ödemeye ilişkin bankadan alınan belge kuruluş sırasında Bakanlığa verilir. Şirket kuruluşunun tamamlanmasın ve buna ilişkin Ticaret Sicili Gazetesi'nin ilgili bankaya ibrazı üzerine para şirkete verilir. Şirketin kuruluşunun tamamlanmaması halinde Bakanlığın talimatı üzerine bankaya yatınlan paralar yatıranlara geri verilir. Yabancı sermayeli şirketlerin kuruluşundan yabancı sermaye izin belgesindeki şartlar çerçevesinde yabancı sermaye paylannın getirildiğine ilişkin belgenin aslı veya onaylı örneği müracaat dilekçesine eklenir. Bunlann dışında kurulacak şirketin sermayesi, kuruculan ve sair hususlardaki özelliğine göre Bakanlıkça gerekli görülecek belgeler müracaat dilekçesine eklenir. f) Kuruluşun Ticaret Siciline tescil ve ilanı : Kuruluşuna bakanlıkça izin verilen şirket, izin tarihinden itibaren 15 gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicili memurluğuna tescil ettirilir. B) Anasözleşme Değişikliği işlemleri: a) Anasözleşme değişikliği için yönetim kurulunca karar alınması ve değişiklik metninin hazırlanması, b) Genel olarak yönetim kurulu tarafından kanunda ve anasözleşmede belirtilen usul ve esaslara uygun olarak anasözleşme değişikliği karan alınarak değişecek maddesinin/maddelerin eski ve yeni şeklini ihtiva edecek şekilde değişiklik metinleri hazırlanır ve şirket unvanı altında temsile yetkili kişilerce imzalanır. c) Sermaye artınmı : Sermaye artınmma ilişkin anasözleşme değişikliklerinde özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere tadil tasansındaki sermaye

58 maddesinde önceki sermayenin tamamının ödendiği ve artırılan sermayenin muvazaadan ah şekilde tamamen taahhüt edildiği ve nakdi sermayenin %'ünün ödendiği veya sermaye artırımının tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde, kalan sermayesinin en geç üç yıl içerisinde olmak üzere ödeme zamanı belirtilir. Özel mevzuatında artınlan sermayenin tamamının veya yvünden fazlasının belli bir sürede ödenmesi şart kılınan şirketlerin tadil tasanlanndaki sermayeye ilişkin maddeleri buna göre düzenlenir. Sermaye artınmı yoluyla taahhüt edilen nakdi sermayenin şirket anasözleşmesine göre ödenmesi öngörülmüşse bu kısım sermaye artırımının tescilinden önce şirket adına bankada açılmış olan bir hesaba yatırılır. Sermaye artırımında paradan başka sermaye olarak konan her türlü hak ve mallann değeri mahkemece atanacak bilirkişi tarafından tespit edilerek sermaye maddesi buna uygun olarak düzenlenir. Sermayenin tamamının veya bir kısmının bu şekilde taahhüt edilmesi halinde bu taahhüt sermaye artırımının tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde yerine getirilir. Sermaye olarak konulan mal ve haklar özel bir sicile (tapu sicili, gemi sicili, trafik sicili, sınai mülkiyet sicili gibi) kayıtlı ise, sermaye artışının tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde ilgili sicilde şirket adına tescil ettirilir. d) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na (İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü) müracaat edilerek izin alınması: Yukanda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yönetim kurulu kararı alınarak tadil tasarıları hazırlandıktan sonra anasözleşme değişikliği izni için bir dilekçe ile Resmi Gazetede yayımlanan İl Müdürlüklerine yetki verilmesine ilişkin sirküler çerçevesinde Bakanlık Merkez teşkilatına veya şirket merkezinin bulunduğu yerin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine müracaat edilir. Müracaat dilekçesine yönetim kurulu kararının noter tasdikli bir örneği ile altı adet tadil tasarısı eklenir. Anasözleşme değişikliği sermaye artırımına ilişkin yapılıyorsa şirketin mevcut sermayesinin tamamının ödendiğine ilişkin Resmi Gazetenin 12 Ocak 1994 tarih ve sayılı nüshasında yayımlanan Içticaret 1994/1 sayılı tebliğde belirlenen esaslara uygun olarak hazırlanacak Serbest Muhasebeci Mali

59 Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir raporu ve Mali Müşavirin odaca tasdikli faaliyet belgesinin sureti dilekçeye eklenir. Sermayenin azaltılmasına ilişkin anasözleşme değişikliklerinde ise, sermayenin azaltılmasına rağmen şirket alacaklılannın haklannı tamamen karşılayacak miktarda aktiflerin mevcut olduğunun tespitine ilişkin mahkemece atanmış üç kişilik bilirkişi raporu dilekçeye eklenir. Aynca anasözleşme değişikliği yapan şirketin konusuna veya ortaklarına göre özel mevzuatı uyannca başka bir merciin izni gerekiyorsa buna ilişkin belge müracaat dilekçesine eklenir veya izin verilmeden önce Bakanlıkça ilgili kurumdan görüş alınır. e) Anasözleşme değişikliğinin Genel Kurulda görüşülerek Karara Bağlanması: Anasözleşme değişikliği için Bakanlıktan izin alındıktan sonra Kanun ve anasözleşme hükümlerine uygun olarak davet edilecek genel kurulda, kanun ve anasözleşmede belirtilen hükümler çerçevesinde anasözleşme değişikliğine karar verilir. Genel Kurulca anasözleşme değişikliğinin Bakanlıktan izin alınan şeklin değiştihlerek kabul edilmesi halinde genel kurul tutanağı ile birlikte genel kurulda kabul edilen şekle göre hazırlanacak tadil tasanlanyla yeniden Bakanlıktan izin alınır. Bu şekilde Bakanlıkça izin verilmesi durumunda yeniden genel kurul toplantısı yapılmaz. f) Anasözleşme değişikliğinin Ticaret Siciline tescil ve ilanı :Sermaye artınmı ve azaltılması dışındaki anasözleşme değişiklikleri anasözleşme değişikliğinin karara bağlandığı genel kurul tarihinden sonra 15 gün içinde, anasözleşme değişikliği imtiyazlı pay sahiplerinin haklannı ihlal ediyorsa genel kurul karannm imtiyazlı pay sahipleri özel kurul karar tarihinden sonra 15 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerin Ticaret Siciline tescil ettirilir. Genel Kurulca anasözleşme değişikliğini Bakanlıktan izin alınan şeklin değiştirilerek kabul edilmesi durumunda ise Bakanlıkça yeniden izin verilen tarihten itibaren 15 gün içinde Ticaret Siciline tescil ettirilir. Sermayenin azaltılmasına ilişkin anasözleşme değişikliklerinde, genel kurul karannm alınmasını müteakip Türk Ticaret Kanunu'nun 397 ve 398.maddelerinde yazılı işlemlerin tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde Ticaret Sicili Memurluğuna tescil ettirilir.

60 Sermaye artırımı işlemlerinin tamamlanmasından itibaren 15 gün içerisinde nakit olmayan sermaye artışlannda ise genel kurul tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Ticaret Siciline tescil ettirilir. Özel Mevzuatı gereğince sermaye artınmı işleminin gerçekleşmesi tescilden önce başka hukuki veya idari işlem gerektiriyorsa 15 günlük süre bu işlemden sonra başlar. A;1an sermayenin tamamı taahhüt edildikten sonra bunlann örnek 36'ya uygun olarak düzenlenen ve şirket yetkililerince imzalanmış bir listesi ile sermaye taahhüdüne ilişkin olarak ortaklar şirketin banka hesabına ödeme yapmış iseler bunlan gösteren banka belgeleri ve varsa imtiyazlı pay sahipleri özel kurul karar tutanağı Ticaret sicili Memurluğuna verilir. Tescili müteakip ilana tabi hususlar ile halka açık anonim şirketler hariç olmak üzere artan sermayeyi taahhüt edenlerin adlanyla taahhüt ve ödeme miktarlannı gösteren liste Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan ettirilir. Sermaye artışı sırasında taahhüt edilen sermaye paylan için tescilden önce bir bankada şirket adına açılan hesaba yatırılan paralann, sermaye artınmının gerçekleştirilmemesi halinde ilgililere geri verilmesi işlemleri Bakanlıkça sonuçlandınlır. C) Diğer Hükümler: a) Kuruluş ve sermaye artırımında ortaklann sermaye taahhütlerine ilişkin olarak yapacaklan ödemeler için şirket tarafından bir bankada hesap açtırabileceği gibi özel fınans kurumlannda da hesap açtınlabilir. b) Kuruluş ve anasözleşme değişikliğine izin verilmesi için müracaat sırasında Bakanlığa verilecek anasözleşme, bilirkişi raporu, yönetim kurulu kararlan ve benzeri belgelerin düzenleme tarihlerinin 3 aydan daha eski tarihli olmaması gerekir. c) Anonim şirketlerin anasözleşme değişikliklerinde Bakanlıkça verilen iznin süresi 6 aydır. Bu süre içinde anasözleşme değişikliği gerçekleştirilemezse yeniden izin alınır. d) Bakanlığa yapılacak müracaatlarda şirketin unvanı, adresi, ticaret sicil numarası, imza ve imza sahiplerinin ad ve soyadlan bulunmalıdır.

61 13.4.2) Sicil Memurluğuna verilecek belgeler; ) Kuruluş : Dilekçe, tüm ortaklarca imzalanmış ve imzalan noterden onaylanmış, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının onayından geçen 2 nüsha ana sözleşme (Örnek-13), Bakanlığın izin yazısı, temsile yetkili olanlann şirket unvanıyla düzenlenmiş imza beyannamesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek- 1),şirket sermayesinin binde ikisi tutarında Tüketici Fonu hesabına yapılan ödemeye ilişkin T.C. Merkez Bankası veya Ziraat Bankası dekontu, daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Ana sözleşme değişikliği : Dilekçe,Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nm onayından geçen, damga pulu yapıştırılmış 2 nüsha tadil metni (Örnek- 23,24,25,26), Bakanlığın izin yazısı, damga pulu yapıştınimış 2 nüsha genel kurul tutanağı (Örnek-34),damga pulu yapıştırılmış hazirun cetveli (Örnek-36), Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nm komiser atama yazısı, unvan değişikliği yapılmışsa yeni unvanla yapılmış imza beyannamesi, imtiyazlı pay sahipleri varsa bunlann haklannı ihlal edecek nitelikteki ana sözleşme değişiklerinin onaylandığı imtiyazlı pay sahipleri genel kurul tutanağı(damga pulu yapıştınimış), damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli, Bakanlığın komiser atama yazısı, sermaye artırımı yapılmışsa artan sermayenin binde ikisi tutannda Tüketici Fonu hesabına yapılan ödemeye ilişkin T.C. Merkez Bankası veya Ziraat Bankası dekontu, 13/Ağustos/1995 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 1995/1 sayılı tebliğe uygun olarak düzenlenmiş 2 nüsha pay cetveli (Örnek-37), imtiyazlı pay varsa sermaye artınmma ilişkin ana sözleşme değişikliğinin onaylandığı imtiyazlı pay sahipleri genel kurulu tutanağı (damga pulu yapıştınimış), damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli. Bakanlığın komiser atama yazısı ile başvurulur sayılı Yasa gereğince sadece sermaye artınmma ilişkin anasözleşme değişikliği nedeniyle düzenlenen tadil metinlerinde damga pulu aranmaz. Sermayenin azaltılması söz konusu ise, alacaklılara ödeme veya teminat isteyebilecekleri konusunda yapılan çağnnın üçüncü ilanından itibaren iki aylık sürenin geçmesi; ayrıca ortaklardan geri alınan senetlerle, ortaklara yeniden verilen senetlerin değer ve sayılannı gösteren pay defterindeki kayıtlann noterce onaylı suretinin ibraz edilmesi gerekmektedir.

62 Sermayenin azaltılması zarar neticesinde meydana gelen bilanço açığının kapatılması amacıyla yapılıyorsa alacaklılara çağn yapılması zorunluluğu yoktur. Esas sermaye azaltıldığı anda, aynı oranda artırılıyorsa anasözleşme değişikliğine gerek yoktur ) Genel kurul için: Dilekçe,damga pulu yapıştırılmış 2 nüsha genel kurul tutanağı (Örnek-34), damga pulu yapıştırılmış hazirun cetveli (Örnek-36), Bakanlığın komiser atama yazısı, genel kurulda yönetim kurulu seçimi yapılmışsa yönetim kurulunun görev dağılımına ve şirketin temsiline ilişkin noter onaylı 2 nüsha yönetim kurulu kararı, bu kararda yönetim kurulu üyelerinin uyruk ve ev adresleri belirtilecektir, imza beyannamesi ile yönetim kurulu üyelerinin noter onaylı nüfus cüzdanı suretleri (Şirkete yeni ortak olan veya ortak olmadığı halde yönetim kurulu üyesi seçilen kişiye temsil yetkisi verilmemesi durumunda) ile başvurulur ) Fesih ve tasfiyesi : Dilekçe,damga pulu yapıştınlmış 2 nüsha genel kurul tutanağı, damga pulu yapıştırılmış hazirun cetveli, bakanlığın komiser atama yazısı,"tasfiye halinde" ibaresi bulunan ticaret unvanıyla düzenlenen tasfiye memurunun imza beyannamesi ile başvurulur. Anonim şirketin tasfiyesine karar verilmiş olsa bile görev süreleri dolan yönetim kurulu ve denetçilerinin seçimi zorunludur ) Tasfiye sonu : Dilekçe,tasfiye sonu ve sicil kaydının terkinine ilişkin damga pulu yapıştırılmış 2 nüsha genel kurul tutanağı (Örnek-34), damga pulu yapıştırılmış hazirun cetveli (Örnek-36), Bakanlığın komiser atama yazısı ile başvurulur. Tasfiye sonu karan şirket alacaklılarına yapılan 3. çağrı ilanının (Örnek-15) yayım tarihinden itibaren 1 yıl sonunda alınabilir. Türk Ticaret Kanununun 446.maddesi gereğince tasfiye sonu bilançosunun genel kurulun onayına sunulması esastır. Genel Kurulca onaylanarak kesinleşen bilanço ile ortaklara dağıtım yapılır. Bu nedenle tasfiyenin sona erebilmesi için tasfiye sonu bilançosunun Türk Ticaret Kanunun 450.maddesine göre toplanabilen genel kurulca onaylanması; genel kurulun toplanamaması halinde bu yetkinin yargı tarafından yerine getihimesi gerekir. (Eriş -Anonim Şirketler Hukuku Sayfa Y.11 HD E.3377/K.3622)

63 13.4.8) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan anonim şirketin İstanbul Şubesinin açılışı : Dilekçe, merkezin sicil memurluğunca tescil edilmiş olan anasözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, kuruluşundan bugüne kadar yapılan olağan ve olağanüstü genel kurul tutanaklan, hazirun cetveli, bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, şube açılışına ilişkin 2 nüsha yönetim kurulu karan,bu kararda şubenin ticaret unvanı, açık adresi, temsilcileri, varsa sermayesi açıkça belirtilecektir. Şube temsilcilerinin imza beyannameleri, merkezin sicil memurluğundan sicil tüzüğü'nün 55. maddesine göre alınan belge, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Merkezi başka bir sicilin görev alanında bulunan anonim şirketin merkez nakli : Dilekçe, merkezin sicil memurluğunca tescil edilen anasözleşme ve değişikliklerinin onaylı sureti ile bunlann yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, kuruluştan bugüne kadar yapılan olağan ve olağanüstü genel kurul tutanaklan, hazirun cetvelleri,bunların yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri, merkez nakli tadil mukavelesinin kabul edilmesine ilişkin damga pulu yapıştınimış 2 nüsha genel kurul tutanağı (Örnek-34), damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli (Örnek-36), bakanlığın komiser atama yazısı, bakanlık onayından geçen damga pulu yapıştırılmış 2 nüsha tadil mukavelesi, bakanlığın izin yazısı,eski sicil memurluğundan sicil tüzüğü'nün 47. maddesine göre alınan belge, temsil yetkisine sahip olanların imza beyannamesi. Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur ) Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi olan esas sermayeli anonim şirketin sermaye artırımı: Sermaye piyasası Kanununa tabi olan anonim şirketler, anasözleşme değişikliği için önce Sermaye Piyasası Kurulundan daha sonra Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alırlar ve bakanlık izninden sonra genel kurulca anasözleşme değişikliği kabul edilir. Bu işlemlerden sonra izahnamenin kurul kaydına alınması için Sermaye Piyasası Kuruluna başvurulur. İzahnamenin Kurul kaydına alınmasından sonra işlemler iki aşamada gerçekleştirilmektedir.

64 Birinci aşamada; dilekçe,sermaye piyasası kurulu tarafından onaylanmış izahname, hisse senetlerinin sermaye piyasası kurulu kaydına alınmasına ilişkin belge ile başvurulur. İkinci aşamada; izahname ve tasarruf sahipleri sirkülerinin ilanı, hisse senetlerinin satışının tamamlanmasından sonra, sermaye artınmma ilişkin damga pulu yapıştınlmış 2 nüsha genel kurul tutanağı (Örnek-34), damga pulu yapıştınlmış hazirun cetveli Örnek-36), bakanlığın komiser atama yazısı, bakanlık onayından geçen damga pulu yapıştınlmış 2 nüsha tadil mukavelesi. Bakanlığın izin yazısı, imtiyazlı pay varsa sermaye artımının onaylanmasına ilişkin 2 nüsha imtiyazlı pay sahipleri genel kurul tutanağı (damga pulu yapıştırılmış), damga pulu yapıştırılmış hazirun cetveli, bakanlığın komiser atama yazısı, artan sermayenin binde ikisi tutanndan Tüketici Fonu hesabına yapılan ödemeye ilişkin Merkez Bankası veya Ziraat Bankası dekontu ile başvurulur. İkinci aşamadaki işlemlerin hisse senetlerinin satışının tamamlanmasından sonra yapılması gerekir ) SPK hükümlerine göre esas sermayeli anonim şirketlerin sermaye artırım süreci: 1) Kurura Başvuru (İstenen belgeler ve ekleri SPK'nun Seri:1, No:26 tebliğinde yer almaktadır.) 2) Hazırlanan İzahnamenin Kurul kaydına alınması. (Madde:16) 3) Ticaret Sîcili'ne Tescil ve TTSG'de ilanı (Madde:17) -Kayıt Belgesi tarihinden itibaren 15 gün içinde ortaklığın kayıtlı bulunduğu Ticaret Sicili Memurluğunda. 4) Ortakların Yeni Pay Almalarına İlişkin Sirkülerin İlanı (Madde:18) -İzahnamenin tescilini takip eden 15 gün içinde 5) Yeni Pay Alma Hakkının Kullandırılması (Madde:18) -YPAHK işlemleri, şirket merkezi ve şubelerinden yapılabileceği gibi aracı kuruluşlarca da yapılabilir.

65 -Hisse senetleri Borsada işlem gören ortaklıkiann, Kupür değişimi ve temettü kuponlannm teslimi ortaklann kolaylıkla ulaşabileceği en az 3 merkezde ve Takas ve Saklama Bankası A.Ş. merkezinde, -YPAHK Satış Süresi 15 günden az, 60 günden fazla olmamak üzere, -Hisse senedine bağlı yeni pay alma kuponlan karşılığında (hs göstermeksizin), kuponsuz hisse senedi ibraz ederek, -Pay bedellerinin tamamı, nakden bir bankadan açılan özel hesaba yatınlarak (KİT hariç) -Hs ilişkin temettü, hesap dönemi sonu itibanyla mevcut paylann tümüne eşit şekilde dağıtılır. -Hs'nin satış süresi içinde, YPAHK tescilin yapıldığı hesap dönemi sona ererse yeni satılacak hs geçmiş hesap döneme ait kar payı kuponlan iptal edilerek satılır. 6) Tasarruf Sahipleri İçin Yayrmlanacak Sirkülerin İlanı, Kalan Hisse Senetlerinin Satışı, Satınalma Taahhütnamesi. -YPAHK süresinin bitiminden veya YPAHK kullandırılmıyorsa, Sirküler İzahnamenin tescilinden itibaren 15 gün içinde ilan edilir. (Madde:19) Son gün resmi tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü bitimi son gündür. -YPAHK sonra kalan paylann borsa'da işlem görenleri Seri.VIII, No:22 tebliğe göre, Borsa'da işlem görmeyenleri sirkülerde belirtilen esaslara göre satılır. (Madde:20) -Satılamayan Hs. için 3 iş günü içinde satın alma taahhüdünde bulunanlara başvurulur. (Madde:22) 7) Sermaye Artırımının Tescili,TTSG'de İlanı,Hisse senetlerinin teslim zamanı -Satışın tamamlanmasından sonra Sermaye Artınmı ve Esas Sözleşme değişikliği Ticaret Sicili'ne Tescil ettirilerek TTSG'de ilan edilir. (Madde:22)

66 -Hisse senetlerinin teslimi, Sermaye artırımının Ticaret Siciline tescilinden itibaren hamiline olanlar 30 gün, nama yazılı olanlar 90 gün içinde yapılır. (Madde:28) 8) Satış Sonuçlarınm Kurul'a Bildirilmesi -Satışın bitiş tarihinden itibaren 6 işgünü içinde satış sonuçlarına ilişkin beyanname Kurul'a gönderilir. (Madde:29) -Art.sermayenin %10 ve daha fazlasını satın alanlar aynca belirtilir. YPAHK: Yeni Pay Alma Hakkı Kullanımı TTSG : Türk Ticaret Sicil Gazetesi HS : Hisse Senedi ) Sermaye piyasası kanununa tabi kayıtlı sermayeli anonim şirketlerin sermaye artırımı: )Kayıtlı sermaye tavanının yükseltilmesi : Sermaye Piyasası Kurulu ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alındıktan ve anasözleşme değişikliğinin genel kurulca kabul edilmesinden sonra, dilekçe, ana sözleşme değişikliğine ilişkin damga pulu yapıştınimış 2 nüsha genel kurul tutanağı, damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli, bakanlığın komiser atama yazısı, bakanlığın onayından geçen damga pulu yapıştırılmış 2 nüsha tadil mukavelesi, bakanlığın izin yazısı ile başvurulur ) Çıkarılmış sermayenin artırımı : İki aşamalı işlem yapılmaktadır. Birinci aşamada; dilekçe, sermaye piyasası tarafından onaylanmış 2 nüsha izahname, hisse senetlerinin sermaye piyasası kurulu kaydına alınmasına ilişkin belge ile başvurulur. ikinci aşamada; sermaye piyasası kurulunun sermaye artırımının tamamlanmasına ilişkin belgenin noter onaylı iki sureti, bu belgede belirtilen yönetim kurulu kararının noter onaylı 2 nüshası, artan sermayenin binde ikisi

67 tutarında Tüketici Fonu hesabına yatınlan Merkez Bankası veya Ziraat Bankası dekontu ile başvurulur ) SPK hükümlerine göre kayıtlı sermayeli anonim şirketlerin sermaye artırım süreci: 1) Kurura Başvuru (İstenen belgeler ve ekleri SPK.nun Seri:1, No:26 tebliğinde yer almaktadır.) 2) Hazırlanan İzahnamenin kurul kaydına alınması. (Md.16) 3) Ticaret Sicili'ne Tescil ve TTSG'de ilanı {Md.17) -Kayıt Belgesi tarihinden itibaren 15 gün içinde Ortaklığın kayıtlı bulunduğu Ticaret Sicili Memurluğunda 4) Ortakların Yeni Pay Almalarına İlişkin Sirkülerin İlanı (Md.18) -İzahnamenin tescilini takip eden 15 gün içinde. 5) Yeni Pay Alma Hakkının Kullandırılması, Kupür Değişimi ve Temettü Kuponlarının Teslimi (Md.18) -YPAHK işlemleri, şirket merkezi ve şubelerinden yapılabileceği gibi aracı kuruluşlarca da yapılabilir. -Hisse senetleri Borsada işlem gören ortaklıkiann, Kupür değişimi ve temettü kuponlannm teslimi ortaklann kolaylıkla ulaşabileceği en az 3 merkezde ve Takas ve Saklama Bankası A.Ş. merkezinde, -Satış Süresi: YPAHK satış süresi 15 günden az, 60 günden fazla olmamak üzere sirkülerde belirlenen süre ve esaslar dahilinde Hisse senedine bağlı yeni pay alma kuponlan karşılığında (hisse senedi göstermeksizin, Seri:1, No:5, Md.3) kuponsuz hisse senedi ibraz ederek, -Pay bedelleri, bir bankada açılan özel hesaba yatınlarak, -Hisse Senedini satışın yapıldığı yerden alarak tamamlanır.

68 -Mevcut hisse senetlerinin halka arzında ve KSS ortaklıklann sermaye artınmlannda, kaydi sistem esasları saklı kalmak şartıyla hisse senetleri tesliminin satış esnasında yapılması zorunludur -Hs tesliminden itibaren pay sahipliğine, sirkülerin yayınlandığı hesap dönemi itibanyla da kar payına hak kazanılır. -Hs ilişkin kar payı, hesap dön.sonu itibarıyla mevcut payların tümüne eşit şekilde dağıtılır. -Hs 'nin satış süresi içinde, YPAHK ait sirkülerin yayınlandığı hesap dönem sona ererse yeni satılacak hs geçmiş hesap döneme ait kar payı kuponları iptal edilerek satılır. -YPAHK sonra kalan paylar Tasarruf sahipleri için yayınlanacak sirkülerin ilanını takiben sirkülerde belirtilen esaslar çerçevesinde satılır * Yeni Pay Alma Hakkı Kuponları Sermaye Piyasası uygulamaları bakımından Menkul Kıymet hükmündedir. YPAH kullanmak istemeyenler süresi içinde kuponlannı satabilirler. 6) Tasarruf Sahipleri İçin Yayımlanacak Sirkülerin İlanı, Kalan Hisse Senetlerinin Satışı (Md.19-20) -YPAHK süresinin bitiminden veya (YPAHK kullandınimıyorsa) izahnamenin tescilinden itibaren 15 gün içinde ilan edilir. -YPAHK sonra kalan hs eğer HS nominal değeri ile borsa değeri arasındaki fark varsa bunun ortaklık bünyesine girmesi için satışlar borsa'da yapılır. Son gün resmi tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü bitimi son gündür. 7) Satış Sonuçlarının Kurul'a Bildirilmesi ve Tescile Mesnet Belgenin Alınması (Md.22-29) -Satışın bitiş tarihinden itibaren 6 işgünü içinde tescile mesnet belgeyi almak üzere Kurul'a başvurulur

69 - Kurul Sermaye artırımını ve buna ilişkin işlemlerin tamamlandığını belirten ve artırım öncesi belirtilen sermaye miktarını değil o ana kadar bedeli ödenmiş olan hisse tutannı içeren Tescile Mesnet bir belge verir. -Artınlan sermayenin %10 ve daha fazlasını satın alanlar ayrıca belirtilir. 8) Sermaye Artırım İşlemlerinin Sonucunu 6 iş günü içinde kurula bildirmesi Bildirilmesi (Md.22) Sermaye Artırımının Ticaret Siciline Tescili ve TTSG'de İlanı (Md.22) tescil ettirir. -Ortaklık, Kurul'dan aldığı belgeyi ve eklerini, 10 gün cinde Ticaret Sicili'ne -Tescilden sonra TTSG'de ilan ettirir. YPAHK: Yeni Pay Alma Hakkı Kullanımı TTSG : Türk Ticaret Sicil Gazetesi HS : Hisse Senedi

70 ) Sermaye artırımr ve hisse senetlerinin kurul kaydına alınması açısından Kayıtlı sermaye sistemi ile Esas sermaye sisteminin karşılaştırılması: Kayıtlı Sermaye Sistemi'nde Esas Sermaye Sisteminde 1 ) Sermaye artırımı kararının alınması 2) Satın alma taahhüdü 3) Pay bedellerinin yatırılması Yönetim Kurulu Kararı ile kayıtlı Sermaye tavanına kadar sermaye artırımları yönetim kurulu yetkisinde artırılabilir. Zorunluluk yoktur. Satılan paylar kadar sermaye artırılır. Kalan paylar satış süresi sonunda noter huzurunda iptal ve imha edilerek tutanağa bağlanır. Pay bedellerinin tamamı bir bankada ortaklık adına açılan özel bir hesaba nakden yatırılır. Genel Kurul Kararı ile anasözleşme değişikliği yapılması zorunludur. Satın alma taahhütnamesi imzalanır. Satış süresi sonunda satılmayan payların taahhüt edenler tarafından satın alınma zorunluluğu vardır. Ortaklık adına açılan özel bir hesaba tamamı nakden yatırılır. 4) Hisse senedinin teslimi 5) Pay sahipliğine hak kazanma Hisse senedinin teslimi satış anında yapılır. Hisse senedinin tesliminde pay sahipliğine hak kazanılır. Hamiline hisse senetlerinde sermaye artırımının tescilini izleyen 30 gün içinde nama yazılı hisse senetlerinde ise 90 gün içinde teslim edilir. Hisse senedinin tesliminde pay sahipliğine hak kazanılır. 6) Kar payına hak kazanma Yeni pay alma hakkının kullanımı sirkülerinin yayımlandığı hesap dönemi itibari ile kar payına hak kazanılır. Sermaye artırımının tescil edildiği hesap dönemi itibariyle kar payına hak kazanılır. 7) Temettü ödemeleri Hesap dönemi itibariyle mevcut payların tümüne eşit şekilde dağıtılır. Kayıtlı sermaye sistemine tabi ortaklıklar Sermaye Piyasası Kanununa tabidirler. - Halka açık anonim ortaklıklardan; a) Hisse senetleri borsada işlem görenler; Hesap dönemi itibarıyla mevcut payların tümüne eşit şekilde dağıtılır. Türk Ticaret Kanunu'na tabi ortaklıklarda kar olduğunda genel kurul kararına göre temettü dağıtabilir veya dağıtmayabilir.

71 l.temettüyü nakden ve/veya hisse senedi biçiminde dağıtıp dağıtmamakta serbesttir. Temettü dağıtılacaksa dağıtımın, hesap dönemini izleyen 5.ayın sonuna kadar tamamlanması zorunludur, b) Borsada işlem görmeyen ise hesap dönemini izleyen 5.ayın sonuna kadar temettüyü nakden veya hisse senedi olarak dağıtmak zorundadır. Halka açık anonim ortaklıkların 1.Temettü tutarı, hesap dönemi net karından vergi ve benzerleri düşülmek ) suretiyle bulunan dağıtılabilir 'karın yarısından az olamaz. 8) Yeni pay alma kullanım süreleri Yeni pay alma hakkı kullanım süreleri 15 günden az, 60 günden fazla olamaz. Yeni pay alma hakkı kullanım süreleri 15 günden az 60 günden fazla olamaz. 9) Satış süresi sonunda Artırılan sermaye miktarına değil satılan pay bedellerini temsil eden tescile mesnet belge verilir ve sermaye artırımının sonucu kurul tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bildirilir. Sermaye atırımı Ticaret Siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilir. Satış süresi sonunda satılmayan paylar taahhüd edenler tarafından satın alınır. Sermaye artırımı Ticaret Siciline Tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ilan edilir ) Anonim Şirket Genel Kurulu : Türk Ticaret Kanununun 364.maddesi gereğince anonim şirket genel kurullan olağan ve olağanüstü olmak üzere iki biçimde toplanır. Olağan Genel kurullar her hesap devresi sonundan itibaren üç ay içinde ve en az yılda bir defa toplanır, Türk Ticaret Kanununun 369.maddesinde öngörülen hususlar görüşülür. Olağanüstü Genel Kurullar gerektiği her zaman toplanır, gündemi toplantı gereklerine göre hazırlanır.

72 Genel Kurula Çağn: Olağan Genel Kurula çağn yetkisi şirketin yönetim kuruluna, Olağanüstü çağrı yetkisi hem yönetim kuruluna hem de denetçilere aittir. (TK.365) Türk Ticaret Kanununun 353/8, 355,364/3 maddesi gereğince denetçilerin olağanüstü genel kurul çağrı yetkisi; 366,367.maddesi uyannca esas sermayenin en az onda birini veya anasözleşmeye göre daha az miktan temsil edenler çağn talebi yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından yerine getirilmediği takdirde mahkeme izni ile kendileri tarafından yerine getirilir, aynca tasfiye halinde anonim şirketlerde Türk Ticaret Kanunun 442/2.maddesi uyannca tasfiyenin gereği olan işlerde tasfiye memuru çağnda bulunabilir; organ boşluğu nedeniyle anonim şirkete kayyum atanmışsa kayyum genel kurul çağnsı yapabilir. Çağrı Şekli: Türk Ticaret Kanunun 368.maddesi gereğince genel kurula çağn Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde toplantı ve ilan günleri hariç olmak üzere en az iki hafta önce yapılacak bir ilanla ve nama yazılı hisse senedi sahipleriyle hisse senedini şirkete veren ve ikametgahlannı bildiren hamiline hisse senedi sahiplerine taahhütlü mektupla bildirilir. İlan veya mektuplara toplantı gündemi eklenir. (TK.369) Gündeme Bağlılık:Türk Ticaret Kanununun 369. maddesine göre olağan genel kurul gündeminde; Yönetim Kurulu ve Denetçiler tarafından verilen raporların okunması, Şirketin bilanço, kar ve zarar hesabı, kazancının dağıtılması hakkındaki önerinin onayı, dağıtılması veya reddi, Yönetim Kurulu Üyeleri ile Denetçilerin ücret ve aidatlan anasözleşmeyle belirlenmemişse tayini, Süreleri sona ermiş yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin seçimi veya değiştirilmeleri, Bunlann dışında gerekli diğer hususlarda gündeme konulabilir. Olağanüstü Genel Kurullann belirli bir gündemi yoktur, toplantıyı gerektiren konular gündeme alınır. Genel Kurullarda ancak gündemde bulunan hususlar hakkında görüşme yapılabilir ve karar verilebilir. Çağrısız Genel Kurul: Türk Ticaret Kanununun 370.maddesine göre bütün pay sahipleri veya temsilcilerinin hazır bulunması ve itirazda bulunmaması koşuluyla

73 genel kurul toplantılan ile ilgili diğer hükümlere de uyulmak suretiyle çağn yapılmaksızm genel kurul toplanabilir. Toplantı Yeri : Anasözleşmede aksine bir hüküm olmadığı takdirde genel kurul şirket merkezinin bulunduğu yerde toplantıya çağniır. (TK.371) Geçerlilik Koşulları : Türk Ticaret Kanununun 378.maddesine göre genel kurul kararlannın geçerli olabilmesi için tutanaklann Sanayi ve Ticaret Bakanlığı komiserinin gözetiminde tutulması ve komiserin oyunu kullanan pay sahipleri ile birlikte imzalaması; verilen kararlann nitelik ve sonuçlan ile karara muhalif kalanlann muhalefet sebepleri yazılır. (TK.297) Toplantıda hazır bulunan pay sahipleri veya temsilcilerin ad ve soyadlannı ve ikametgahlannı, pay miktarlannı ve imzalannı gösteren cetvel düzenlenir (TK.376); aynca toplantıya çağnnın usulüne uygun yapıldığına ilişkin belgelerin tutanağa bağlanması veya tutanakta açıklanması zorunludur. Yönetim Kurulu tutanağın noterce onaylı suretini derhal ticaret siciline vermek ve eğer tescil ve ilana tabi hususlar varsa bu işlemlerini yerine getirmekle yükümlüdür. (TK.378) ) Sicil Memurunun tescili zorunlu olan genel kurul kararlarını inceleme görevi: Türk Ticaret Kanunu'nun 378.maddesinde genel kurul kararlannı içeren toplantı tutanağının yönetim kurulu tarafından derhal Ticaret Siciline verilmesi ve sadece tescil ve ilanı gerekli bulunan kararlann tescil ve ilan ettirilmesi öngörülmüştür. Öğretide, Türk Ticaret Kanunu'nun 378/2.maddesinin 3.cümlesinin hükmünden açık bir şekilde anlaşılacağı üzere Kanun koyucunun genel kurul kararlannı; a) Sadece Ticaret Siciline bildirilmesi gerekli olanlar; b) Aynca Ticaret Siciline tescil ve icabında ilan edilmesi gerekli bulunanlar diye iki grupta mütalaa ettiği; Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sadece Ticaret siciline bildirilmesi gerekli olup; aynca tescili icap etmeyen kararlarla ilgili olarak özel bir inceleme yükümlülüğünün söz konusu olmadığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 34. maddesi gereğince Sicil Müdürü'nün inceleme yetkisinin sadece tescili gerekli işlemler bakımından öngörüldüğü.

74 Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün özel inceleme görevinin Ticaret Siciline tescili ve icabında ilan edilmesi gerekli olan genel kurul kararlan için geçerli olduğu; Türk Ticaret Kanunun 34.maddesine göre tescili gerekli hususları ve bu meyanda genel kurul kararlarını kanuni şartları haiz olup olmadığı ve kamu düzenine aykırı bulunup bulunmadığı yönünde özel olarak incelemekle yükümlü olduğu, Hangi genel kurul kararlarının tescillerini zorunlu olduğunun Türk Ticaret Kanununa belirtilmiş olduğu, bunlann başında ortaklık ana sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararlarının geldiği (TK.390); ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun 148,311/6,343,352,395,398/5,423,442 ve 452/1,2 maddeleri ile genel kurul kararlarını tescil gereğinin öngörüldüğü belirtilmiştir. (Moroğlu -Anonim Ortaklıklarda Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü S.211,212 ve Sonraki) ) Anonim şirket genel kurul nisaplan(yeter sayıları): TOPLANTI NİSABI (*) KONU 1.Toplantı 2.Toplantı KARAR NİSABin 1) Kuruluş Genel Kurulu (TK.290) 1/2 1/2 Çoğunlukla. 2) Olağan Genel Kurul (TK.372) 1/4 Nisap aranmaz II 3) Tahvil çıkanlması Gen.Kur.(TK.423) 2/3 1/2 II 4) Fesih ve tasfiye Gen.Kur. (TK.434) 2/3 1/2 II 5) Birleşme Genel Kurulu (TK.148,388) 1/2 1/3 " 6) Şirketin bir kamu tüzel kişisi tarafından devir alınmasına ilişkin Genel Kurul (TK.454) 2/3 1/2 II 7) Tasfiye halinde Gen. Kur.(TK.450) 1/4 Nisap aranmaz

75 KONU 1.Toplantı 2.Toplantı KARAR NİSABU*) ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ 1) Şirketin tebasını değiştirmek ve pay sahiplerinin taahiıüdünü artırmak (TK.388) 4/4 Yapılmaz. Oybirliği 2) Çalışma konusu ve nevi değişikliği (TK.388) 2/3 1/2 Çoğunlukla II 3) Sermayenin artırılması (TK.388) 1/2 1/3 4) Sermayenin azaltılması (TK.396) 2/3 1/2 5) Diğer konulardaki ana sözleşme M değişikliği (TK.388) 1/2 1/3 İMTİYAZLI PAY GENEL KURULU 1) Anasözleşme değişikliği (TK.389) 1/2 1/3 2) Sermaye artırımı (TK.391) 1/4 Nisap aranmaz II li (*)Toplantı nisabı temsil edilmesi gerekli sermaye tutandır. (*)Karar nisabı mevcut oylara göre hesaplanır ) Genel Kurulla ilgili Yargıtay Kararları: Yönetim Kurulu Üyelerinin seçimine ilişkin genel kurul karan için mahkemece icranın geri bırakılması karan verilmedikçe, Ticaret Sicili Memuru bu seçim ve imza sirkülerini tescil ve ilan etmesi gerekir. Genel Kurul Karan için iptal davası açılması sonuca etkili değildir. Y.11.HD E.3746/K Genel Kurul Karannın yönetim kurulu seçimine ilişkin karann iptali istenmiş ve mahkemece de tedbiren icranın geri bırakılmasına karar verilmişse, anasözleşmeye göre süresi bitmeyen yönetim kurulu üyelerinin yetkileri yeniden başlar ve süre sonuna kadar devam eder. Y.11.HD E.2203/K.2134 Yönetim Kurulu Kararlan ile genel kurul kararlan verildikleri günden itibaren uygulanır. Y.11.HD E.2150/K.2448

76 Genel Kurul Kararlan verildikleri andan itibaren hüküm ifade eder. Ancak, alınan bir ihtiyati tedbir karan ile bu hükmün uygulanması önlenebilir. Y.11. HD, E.4026/K.5836 Toplantı veya karar yeter sayısı olmayan genel kurulda alman kararlar yoklukla maluldür. Yok sayılan kararlar içinde TTK'nun 381.maddesi uygulanamaz. Y.11.HD E.1163/K.1914 Sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararlannda toplanma yeter sayısı ortaklık sermayesine sahip olanların en az yarısı ve karar yeter sayısı da mevcut oylann çoğunluğudur. Y.11.HD E.6985/K.7534 İmtiyazlı pay sahiplerinin hakları ihlal ediliyorsa, bu pay sahiplerinin yapacakları özel toplantıda verecekleri diğer kararla genel kurul karan onanmadıkça yerine getirilemez. Y.11.HGK E.1980/ /K.631 İmtiyazlı pay sahiplerinin özel kurul karan sermaye artınimasına ilişkin genel kurul karannm geçerlik koşulu olmayıp, bekleti ve infazı durdurucu koşuludur. Y.11.HD E.1516/K.3138 Müktesep hakların ihlalinden söz edilerek açılan iptal davasında TTK'nun 381.maddesi hükmü uyannca karşı oy bildirmek ve bunu tutanağa geçirtmek şart değildir. Y.11.HD E.974/K.2134 İmtiyazlı pay senedi sahiplehnin haklarını ihlal eden anasözleşme değişiklikleri TTK'nun 389.maddesi gereğince pay sahiplerinin yapacakları (özel toplantı) sonunda verecekleri diğer bir kararla onanmadıkça infaz edilemez. Y.11.HD E.2102/K.3083 İmtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal eden anasözleşme değişikliği bunlar tarafından onanmadıkça infaz edilemez. Eğer böyle bir karar ticaret siciline tescil ve ilan edilmişse bu işlem infaz anlamına geleceğinden ilgililerin istemi üzerine sicilden terkin edilir. Y.11.HD E.3458/K.247 İmtiyazlı pay sahiplerinin oylan olmaksızm, karann oluşmayacağı öngörülebilir. Bu durumda imtiyazlı pay sahiplerinin oylan olumsuz ise genel kurul karan gerekli yetersayıya ulaşmamış sayılır. Y.11.HD E.7397/K4985

77 Geçerli bir genel kurul karan imtiyazlı pay sahiplerince onanmamış ise bu genel kurul kararı iptal edilemez. Ancak, bu karar infaz yani yerine getirilemez. Y.11.HD E.1175/K.2721 Anasözleşme değişikliği ticaret siciline tescil edilmeden önce hüküm ifade etmez. Y.11.HD E.4665/K.5114 Sermaye artınmına ilişkin işlemler iptal edilerek kesinleşmiş olmasına göre, anonim ortaklık sermayesi artırımdan önceki hali getirilmiş bulunduğunun kabulü gerekir. Bu durumda genel kurullann artınmdan önceki sermaye tutarı gözönüne alınarak toplanma ve karar yeter sayılan uygulanmalıdır. Aksi halin benimsenmesi yasa ve anasözleşmeye aykın olup genel kurulca alınan tüm kararlar geçersiz olur. Y.11.HD E.2532/K.5781 Anonim ortaklığın sermayesinin artınimasına ilişin genel kurul karannın iptal edilmesi halinde, ortaklığın fiilen yaptığı sermaye artınmı işlemi de geçersiz olur. Bu halde anonim ortaklığın genel kurulunun sermaye artırımından önceki sermaye tutan gözönüne alınarak toplantı ve karar yeter sayılan saptanır. Y.11.HD E.2531/K Tasfiye Memurlannın temsili yetkisi sınırsız olmayıp, ancak tasfiye işlemleri ile ilgili ve ortaklık yararları ile sınırlı ve üçüncü kişilere karşı tasfiye halindeki ortaklığı temsil ve ilzam edebilme yönlerinde toplanmaktadır. Şirketin hükmi şahsiyeti ve tasfiyeye kadar organlarının faaliyetleri süreceğinden, Y.11.HD E.6072/K )Anonim şirket yönetim kurulu: Anonim şirketler, anasözleşmeyle veya genel kurulca atanan en az üç kişiden oluşan yönetim kurulu tarafından idare ve temsil edilir. Yönetim Kurulu Üyeleri pay sahibi şirket ortaklanndan seçilir, ortak olmayan kişilerin seçilmesi halinde bu kişiler pay sahibi sıfatını kazandıktan sonra göreve başlayabilirler. Pay sahibi olan tüzel kişiler yönetim kuruluna üye seçilemez, ancak temsilcisi gerçek kişiler seçilebilir.(tk.312,313,317)

78 Görev Süresi: Yönetim Kurulu Üyelerinin görev süresi en çok üç yıldır. (TK.314) Genel Kurulun seçim kararında bir süre belirtilmemişse seçim süresi bir yıl olarak kabul edilir. Anasözleşmede yönetim kurulunun görev süresi belirtilmişse genel kurulda yapılan seçimde süre belirtilmediği takdirde anasözleşmedeki görev süresi esas alınır. Yönetim Kurulunun görev süresinin başlangıcı olarak, anasözleşmeyle atananlann anasözleşmenin tescil ve ilan tarihi; genel kurul karan ile atananlann genel kurul tarihi esas alınır. Üyelik Koşullan: Anonim şirkette yönetim kurulu üyesi olabilmek için; Gerçek kişi olmak. Pay sahibi olmak, (Pay sahibi olmayanların seçilmesi halinde TK.312 ve 313.maddelere göre işlem yapılması gereklidir) Devlet memuru olmamak ve denetçi olmamak, Bir yetki ve sorumluluk mevkii olması dolayısıyla kısıtlı ve 18 yaşından küçük olmamak; bunların dışında Türk Ticaret Kanunu'nun 315.maddesinde yönetim kurulu üyeliğini kendiliğinden sona erdiren koşullan taşımaması gerekir. (TK.312,315) Yönetim Kurulu Üyeliği sıfatının kazanılması veya kaybedilmesi hususlannın ticaret siciline tescil edilmesi gerekir. (TK.300/8) Üyeliğin Sona Ermesi: Yönetim Kurulu üyeliği sıfatı Türk Ticaret Kanunu'nun 315.maddesinde belirtilen koşulların oluşması halinde kendiliğinden sona erer; ayrıca istifa ve genel kurul tarafından görevden alınmak suretiyle de son bulur.

79 Temsil Yetkisi: Şirketin temsil ve yönetimi şirketin tüzel kişilik kazanmasından başlayarak tasfiyenin bitimine kadar, Türk Ticaret Kanunu'nun 440 ve 441.hükümleri çerçevesinde yönetim kuruluna aittir. Yönetim Kurulu üyeleri arasından her yıl bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçer. (TK.318) Anasözleşmede hüküm bulunmak koşuluyla yönetim ve temsil işlerinin tamamı veya bir kısmı yönetim kurulu üyesi olan murahhaslara veya pay sahibi olmayan müdürlere verilebilir. (TK.319) Temsil yetkisi olan yönetim kurulu üyeleri şirketi amaç ve konusuna dahil olan her tür işleri ve hukuki işlemleri şirket adına yapmak ve şirket unvanını kullanma hakkına sahiptir. Temsil yetkisiyle ilgili sınırlamalar hüsnüniyet sahibi üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmez. Ancak temsil yetkisi üyeler arasında merkez veya şube gibi yer itibariyle; aynca tek, iki veya ikiden fazla imza ile temsil edilmesi yönündeki sınırlamalar geçerlidir. Anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça temsile yetkili olanlardan ikisinin imzası anonim şirketi temsil için yeterlidir. (TK.321) Şirketi temsil yetkisi verilen kişilerin yönetim kurulu tarafından ticaret siciline tescil ettirilmesi zorunludur. (TK.323) ) Yönetim Kurulu Toplantı ve Karar Nisabı (yeter sayısı): Anonim şirketlerde anasözleşmede aksine bir hüküm yoksa yönetim kurulu üyelerinin en az yansından bir fazlasının toplantıya katılması zorunludur. Yönetim kurulu toplantılannda alınacak kararlar toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile alınır. (TK.330) Sözgelimi 3 kişilik bir yönetim kurulunda toplantı nisabı 3'tür. (Üçün yansı birbuçuktur 2'ye tamamlanarak bir eklemek suretiyle bulunur.) Diğer bir anlatımda

80 3 kişilik bir yönetim kurulunda toplantıda 3 üyenin de hazır bulunması zorunludur. Alınacak kararların geçerli olabilmesi için çoğunluğun yani 2 üyenin olumlu oyu yeterlidir. Böylece yönetim kurulu toplantı ve karar nisaplan aynı şekilde hesaplanır. Sözgelimi 5 kişilik yönetim kurulunda toplantı yeter sayısı 4, karar yeter sayısı 3; 7 kişilik yönetim kurulunda toplantı yeter sayısı 5, karar yeter sayısı 4; 9 kişilik yönetim kurulunda toplantı yeter sayısı 6, karar yeter sayısı 5 vb. Anonim şirketlerde yönetim kurulu toplantı yeter sayısının dikkate alınmadığı tek istisnai durum, istifa nedeni ile yönetim kurulunda meydana gelen boşluğun TK. 315'e göre yapılan atama kararlanndadır Bu tip kararlarda karar yeter sayısı olduğu sürece TK.315'e göre atama kararı alınabilir. Yönetim Kurulu Kararlannda oy hakkı şahsen kullanılır, vekaleten oy kullanılamaz.(tk.330) ) Yönetim Kurulu ile ilgili Yargıtay Kararları: İstifa tek yönlü bir hukuki işlemdir. Yönetim Kurulu Üyesi istifa etmekle üyeliği düşer. Bu durumdaki yönetim kurulu üyesi artık yönetim kurulu toplantılanna giremez. Y.11.HD E.3647/K.4920 istifa tek taraflı bir hukuki işlemdir. Yönetim Kurulu Üyesi istifa etmekle bu yönetim kurulu üyeliği düşer. Ortaklığın istifayı kabulü söz konusu değildir. Y.11.HD E.3647/K.4920 Anasözleşmenin öngördüğü pay gruplarından usulüne uygun biçimde seçim yapılmaması yasaya ve anasözleşmeye aykındır. Y.11.HD E.5246/K.1061 İbra edilmemiş yönetim kurulu üyeleri tekrar yönetim kuruluna seçilebilirler. Y.11.HD E.1970/K.2596 Yönetim Kurulunun seçimine ilişkin genel kurul karannın ihtiyati tedbir ile durdurulması halinde, süresi bitmeyen yönetim kurulu üyelerinin yetkisi yeniden başlar. Y.11.HD E.2203/K.2134

81 Ortaklık anasözleşmesinde yönetim kurulu üyeleri için bir tavan gösterilmişse, anasözleşme değiştirilmeden bu tavan aşılamaz. Y.11.HD E.7271/K.946 Küçükler ve mahcurlar anonim ortaklık ortağı olabilirler. Ancak, küçükler ve mahcurlar yönetim kurulu üyesi olamazlar. Y.11.HD E.6726/K.6565 Ortak olmayan kimse yönetim kuruluna üye olarak seçilebilir. Ancak, bu kişinin göreve başlayabilmesi için pay sahipliği sıfatını kazanması gerekir. Y.11.HD E.4541/K.9353 Anonim ortaklık yönetim kurulunun kalan üyeleri toplantı yeter sayısını oluşturmasa bile, karar yeter sayısı varsa; bu karar yeter sayısıyla geçici yönetim kurulu üyeleri atanabilir. Y.11.HD E.5478/K.708 Üç kişilik yönetim kurulunda iki üyeyle toplanılarak karar verilemez. Y.11.HD E.1162/K.1587 Yönetim Kurulunun toplantı ve karar yeter sayısı yasaya aykırı ise bu karar hüküm ve sonuç doğurmaz. Y.11.HD E.5890/K.7155 Üç kişilik bir yönetim kurulunun toplanma yeter sayısı üç ve karar yeter sayısı ikidir. Y.11.HD E.2687/K.3509 Anonim ortaklık yönetim kurulunun TTK'nun 330. maddesinde öngörülen toplantı ve karar yeter sayılarına uyulmaksızın aldığı kararlar geçersizdir. Y.11.HD E.6736/K.3457 Anasözleşmede öngörülen toplantı yeter sayısı oluşmadan yapılan yönetim kurulu toplantısında alınan kararlar geçersizdir. Y.11.HD E.4885/K.6526 Anonim ortaklık anasözleşmesine yönetim kuruluna seçilme için özel koşullar getirilebilir. Y.11.HD E.151/K.298 Yönetim Kurulunu anasözleşme hükmüne aykırı olarak seçmek sözleşmenin değiştirilmesi anlamındadır. Y.11.HD E.79/2102 K.79/3083

82 Anonim şirket anasözleşmesi ile yönetim kurulu üyelerinin seçiminde karar yeter sayısını ağırlaştırılması mümkündür. Anasözleşmeye göre ağırlaştınimış yeter sayı ile alınmayan bir karan Ticaret Sicili Memurunun tescil etmemesi görevinin gereğidir. Y.11.HD E.83/322 K.83/453 Anasözleşmede bir grup pay sahiplerine yönetim kuruluna aday gösterme ve yönetim kurulunun da bu adaylar arasından seçilmesi öngörülmüşse genel kurulun bu adaylar arasından seçim yapması gerekir. Y.11.HD E.4286/K.4769 Anonim ortalıkta B grubu pay sahiplerine yönetim kuruluna aday gösterme hakkı tanınmıştır. Bu hak bir tür imtiyazdır. Yönetim kurulu Üyelerinin aday gösterilen B grubu adaylarından seçilmesi gerekir. Y.11.HD E.5246/K.1061 İmtiyazlı A grubu pay sahiplerinden bazıları aday göstermese bile, A grubu imtiyazlı payların diğer sahiplerinin adaylarından yönetim kurulu seçilmiş ise bu hal anasözleşme ve yasaya aykırı değildir. Y.11.HD E.3012/K Yönetim Kurulu Kararları iptal edilinceye kadar geçerli ve uygulanabilen kararlardır. Ancak, alınacak bir ihtiyati tedbir kararı ile bu kararların uygulanması durdurulabilir. Yönetim Kurulu Kararlarının iptali davası devam ederken, bu kararlara dayanılarak yapılan işlemler ortaklığı bağlar. Y.11.HD E.3158/K.3661 Yönetim Kurulu Üyelerinin seçimine ilişkin genel kurul karan için mahkemece icranın geriye bırakılması karan verilmedikçe, Ticaret Sicili Memuru bu seçim ve imza sirkülerini tescil ve ilan ettirmesi gerekir. Y.11.HD E.3746/K.3901 Temsile yetkili kılınan ortaklık temsilcilerinin tescil ve ilanında gerekli yasal harcın alınması gerekir. Y.11.HD E.2529/K.2472 Anonim ortaklığı temsile yetkili kimselerin ticaret siciline tescil edilmeleri zorunludur. Y.11.HD E.4751/5019

83 ) Anonim Şirket Denetim Kurulu: Anonim şirketlerde beşten fazla olmamak üzere bir veya daha fazla/denetçi bulunur. Birden çok denetçi bir kurul oluşturur, pay sahibi olmayan kişilerde denetçi seçilebilir, denetçiler ani kuruluşta anasözleşmeyle; tedrici kuruluşta genel kurul tarafmdan ilk defa bir yıl için seçilir. Kuruluştan sonra en çok üç yıl için seçilirler. Tek olan denetçinin ve birden fazla olan denetçilerin yansından bir fazlasının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması zorunludur. Süresi biten denetçiler genel kurulca ibra edilmek koşuluyla yeniden seçilebilirler. Denetçiler aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olamayacağı gibi şirketin memuru da olamaz. (TK.347) Yönetim Kurulu Üyelerinin usul ve füruundan biriyle eşi ve üçüncü dereceden kan ve sıhrî hısımlan denetçi seçilemez.(tk.349) Denetçiler genel kurul tarafından her zaman görevden alınabilir, yerlerine başkalannı atayabilir. (TK.350) Denetçilerden birinin yerinin boşalması halinde ilk genel kurul toplantısına kadar kalan denetçi veya denetçiler tarafından atama yapılır. Tek denetçinin yerinin boşalması halinde pay sahibi veya yönetim kurulu üyesinin istemi üzerine şirketin bulunduğu yer ticaret mahkemesi atama yapar. (TK.351) Denetçilerin atama ve görevden aimmalan yönetim kurulu tarafından derhal ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. (TK.352) 13.5) Kooperatif: Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklannın belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlannı karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve kamu tüzel kişileriyle özel idareler, belediyeler, köyler, cemiyetler ve dernekler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli teşekküllere Kooperatif denir.(kk.i) Kooperatif en az 7 ortak tarafmdan kurulur. Anasözleşmenin kurucular tarafmdan imzalanması ve imzalann noterce onaylanması zorunludur. (KK.2)

84 Kooperatiflerin kuruluş için Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alınması zorunludur. Kuruluş izni verilen kooperatif merkezin bulunduğu ticaret siciline tescil ve ilan olunur. (KK.3) Kooperatif ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. (KK.7) Kooperatifler Kanunu'nun 3.maddesine göre ticaret siciline kooperatifin tescil ve ilan edilmesi öngörülen hususlan şunlardır; Anasözleşme tarihi, Kooperatifin amacı, konusu varsa süresi, Kooperatifin unvanı ve merkezi. Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri. Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu. Ayni sermaye ve devralınan akçeli kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler. Kooperatifin ne suretle temsil olunacağı ve denetleneceği. Yönetim Kurulu Üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kılınan kimselerin ad ve soyadları, Kooperatifin yapacağı ilanlann şekli ve anasözleşmede de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine ne şekilde bildirileceği, Kooperatifin şubeleri, kooperatifler lüzum gördükleri takdirde yurt içinde ve yurt dışında şubeler açabilir. Şubeler merkez sicil kaydına atıf yapılmak suretiyle bulunduklan yer ticaret siciline tescil olurlar. Anasözleşme değişiklikleri de kuruluştaki hükümlere bağlıdır. Kooperatif anasözleşmesine koyulan zorunlu hükümler Kooperatifler Kanunu'nun 4.maddesinde, isteğe bağlı hükümler 5.maddesinde; anasözleşmeye 5.maddenin 1 ve 2.bentlerinde yazılı hususlar hakkında hüküm olmadığı takdirde uygulanacak yorumlayıcı hükümler de Kooperatifler Kanununun 6.maddesinde açıklanmıştır.

85 13.5.1) Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme değişikliklerinde Bakanlıkça istenen belgeler: 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine tabi kooperatiflerden; tarımsal amaçlı olanlar dışındaki kooperatifler ve bunların üst kuruluşlarının kuruluş, işleyiş ve denetimlerine ait işlem ve hizmetler, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yürütülmektedir. Bugün için. sigorta kooperatifleri. Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet kooperatifleri, Yayıncılık Kooperatifleri, Hamallar Taşıma Kooperatifleri, İşleme Kooperatifleri, Eğitim Kooperatifleri, Çevre Koruma ve İşletme Kooperatifleri, Devre Mülk Yapı Kooperatifleri ile Kooperatif Birlikleri ve Merkez Birliklerinin kuruluş ve anasözleşme değişikliklerine izin verme işlemleri doğrudan Bakanlık Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmekte; bunlann dışında kalan kooperatiflerin kuruluş, unvan, süre, merkez ve sermaye değişikliklerine ilişkin anasözleşme değişiklikleri Sanayi ve Ticaret il Müdürlükleri tarafından yerine getirilerek sonuçlandırılmaktadır. A) Kooperatiflerin kuruluşunda istenen belgeler: a) Konut Yapı ve Toplu İşyeri Yapı Kooperatiflerinin kurulmasında: Dilekçe, Kurucuların imzalarını taşıyan ve imzaları noter onaylı 10 adet anasözleşme, Kurucu ortakların tamamının ikametgah belgeleri ve nüfus kayıt örnekleri. Kooperatif kuruluş bilgi formu (Bakanlık yada il Müdürlüklerinden verilir) b) Turizm Geliştirme, Tüketim, Temin Tevzi, İşletme, Yayıncılık, Eğitim Kooperatiflerinin kuruluşunda: Bu kooperatiflerin kuruluşunda istenen belgeler konut ve toplu işyeri yapı kooperatiflerini aynısıdır. Ancak, kuruculann anasözleşmede (m.10) belirlenen ortaklık niteliklerini taşıması gerektiği hususuna dikkat edilmelidir. c) Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi ile Küçük Sanat Kooperatifinin Kurulmasında: Dilekçe, Kurucuların imzalarını taşıyan ve imzalan noter onaylı 10 adet anasözleşme,

86 Kurucu ortakların tamamının ikametgah belgeleri, nüfus kayıt örnekleri, Kooperatif Kuruluş bilgi formu. Kurucu ortakların ortaklık şartlarını taşıdıklarına dair dernek veya Sanayi ve Ticaret odaları ile Vergi dairesinden alınmış belge d) Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin kurulmasında; Dilekçe, Kurucuların imzalarını taşıyan ve imzaları noter onaylı 10 adet anasözleşme, Kurucu ortakların tamamının ikametgah belgeleri,nüfus kayıt örnekleri, Kooperatif Kuruluş bilgi formu. Kurucuların taşıyıcılığı fiilen meslek edinmiş şoför esnafı olduklarına dair kayıtlı oldukları mahalli şoförler odasından veya esnaf ve küçük sanatkarlar odasından verilmiş belge, Kurucuların sahip oldukları arabaları İl Trafik Şubesine kayıt yaptırdıkları sicil cüzdanlarının (Ruhsatnamelerin) noterden onaylı birer sureti, Kurucuların mahalli Ticaret Sicili Memurluğuna kayıtlı olmadıklarına dair Ticaret Sicili Memurluğundan alınmış belge, e) Deniz Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin Kurulmasında; Dilekçe, Kuruculann imzalarını taşıyan ve imzaları noter onaylı 10 adet anasözleşme, Kurucu ortakların tamamının ikametgah belgeleri, nüfus kayıt örnekleri. Kooperatif kuruluş bilgi formu. Kurucuların deniz taşımacılığını fiilen meslek edinmiş olduklarına dair kayıtlı oldukları esnaf ve Küçük Sanatkarlar Derneğinden verilmiş belge. Kuruculara ait deniz motorlarının deniz trafiğine elverişli olduğuna dair Liman ^ Müdürlüğünce verilmiş, noterden onaylı denize elverişlilik belgesi. Kurucu ortakların limana kayıtlı olduklarına dair Liman Müdürlüğünden verilmiş belge. Kurucu ortakların mahalli Ticaret Sicili Memurluğuna kayıtlı olmadıklarına dair Ticaret Sicili Memurluğundan alınmış belge, f) Üretim ve Pazarlama Kooperatifinin Kurulmasında: Dilekçe, Kurucuların imzalarını taşıyan ve imzaları noter onaylı 10 adet anasözleşme,

87 Kurucu ortakların tamamının ikametgah belgeleri,nüfus kayıt örnekleri, Kooperatif kuruluş bilgi formu. Kooperatif kuruculannın kooperatif konusu ile ilgili üretimde bulunduklanna dair Ziraat Odasından yada ilgili kurumdan ve vergi dairesinden verilmiş belge, g) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifinin Kurulmasmda: Dilekçe, Kuruculann imzalannı taşıyan ve imzalan noter onaylı 10 adet anasözleşme, Kurucu ortaklann tamamının ikametgah belgeleri, nüfus kayıt örnekleri, Kuruculann esnaf ve sanatkar olduklanna dair kayıtlı olduklan dernekten alınmış belge, Esnaf Sicil Kayıt Belgesi, Vergi dairesinden verilmiş belge. Kooperatif kuruluş bilgi formu, Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri en az 15'i esnaf ya da 15'i sanatkar olmak üzere 50 kişiyle kurulur. Başvuru belgeleri İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine verilir. Düzenlenen kuruluş evrakının tamam olması halinde, belgeler Bakanlığa gönderilir. Türkiye Halk Bankası ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğine inceleme yaptınidıktan sonra alınan görüşler doğrultusunda uygun bulunması halinde kuruluşuna Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce izin verilir. h) Hamallar Taşıma Kooperatifinin Kurulmasmda: Dilekçe, Kurucu ortaklann imzalannı taşıyan ve imzalan noter onaylı 10 adet anasözleşme. Kurucu ortaklann tamamının ikametgah belgeleri, nüfus kayıt örnekleri, Kooperatif kuruluş bilgi formu, Kooperatif kuruculannın hamallıkla iştigal ettiklerine ilişkin olarak meslekle ilgili kuruluşlar veya vergi dairesinden sağlanacak belge,

88 I) Kooperatif Birliklerinin Kurulmasında, Dilekçe, imzaları noter onaylı 10 adet anasözleşme, Kurucu kooperatiflerin birliğe katılma yolunda almış olduklan genel kurul kararlannın birer sureti, Kurucu kooperatif temsilcilerinin (birlik anasözleşmesini imzalamaya yetkili kişilerin) nüfus kayıt örnekleri, ikametgah belgeleri. Kurucu kooperatiflerin kuruluşunun ya da 3476 sayılı Kanun Hükümlerine intibakının yayımlandığını gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin birer örneği. Kooperatifler tarafından en son bilgilere göre düzenlenmiş "Kooperatif ve Üst Kuruluşları Genel Durum Bildirimi Formlan"nın birer örneği, Kooperatif birlik kuruluş bilgi formu (Bakanlıktan verilir) Birlik kurululan için Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerine yetki verilmemiştir. Birlik Kuruluşlan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel tarafından yapılmaktadır. i) Kooperatifler Merkez Birliğinin Kuruluşunda: Müdürlüğü Kooperatif Birliklerinin kuruluşunda istenilen belgelerin aynısıdır. Merkez Birlikleri aynı çalışma konularına sahip en az yedi birlik tarafından kurulur. Merkez Birliklerinin kuruluş işlemleh Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. B) Anasözleşme Değişikliklerine Bakanlıkça izin verilmesi: Kooperatifler Kanunu'nun 3.maddesinin son fıkrası "Anasözleşme değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır." Hükmü öngörüldüğünde, kuruluştaki işlemlerin anasözleşme değişikliklerinde de aynı sıra içerisinde tekrarlanması gerekmektedir. Anasözleşme değişikliğine ilişkin izin alındıktan sonra yapılması gereken işlemler ise aşağıdaki gibi sıralanabilir; Bakanlıktan veya Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerinden ön izin alındıktan sonra anasözleşme değişikliği ile ilgili olarak kooperatifin olağan veya

89 olağanüstü genel kurul gündemine madde konulup, konunun genel kurulda görüşülmesi sağlanmalıdır. Anasözleşme değişikliklerinde. Kooperatifler Kanununun 51.maddesi ve anasözleşmelerinde belirtilen çoğunluk hükümlerine göre işlem yapılmalıdır. Anasözleşme değişikliği genel kurulca onaylandıktan sonra değişiklik işlemi Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirilmelidir. Çünkü Kooperatifler Kanununun 3.maddesinde, anasözleşme değişikliklerinin de kuruluştaki usullere göre yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynca, Adalet Bakanlığı "Hukuk İşleri Müdürlüğü'nce Cumuriyet Savcılıklanna gönderilen 18 Ocak 1989 günlü 3061 sayılı yazısında Ticaret Siciline tescilli bir kooperatifin anasözleşmesinin tamamı yeniden yazılmış olsa dahi tescili istenen vaki hüküm değişikliklerinin. Kooperatifler Kanunu'nun 3.maddesindeki hususlara dair olmadığı takdirde Ticaret Sicili Gazetesinde ilanın aranmasına gerek bulunmadığı. İlanı zorunlu olmayan değişiklikleri, ancak ilgililerin yazılı talepleri halinde ilan edilebileceği, Anasözleşme değişikliğinin. Kooperatifler Kanununun 3.maddesinde sayılan hususlara taalluk etmesi halinde, önceki ilanın yapıldığı Ticaret Sicili Gazetesinin tarih ve sayısına atıfta bulunmak suretiyle sadece o değişikliğin ilanının yeterli ve gerekli olduğu, hususlanna yer verilmiştir. a) Kooperatif Anasözleşmesinin herhangi bir maddesinde değişiklik yapılmasında: Dilekçe, Değiştirilmek istenen madde metninin eski ve yeni şeklinin karşılıklı olarak yazılmış ve yönetim kurulunca imzalanmış şekli (10 nüsha), Anasözleşme değişikliğine neden ihtiyaç duyulduğuna dair gerekçeli yönetim kurulu karannın noter onaylı bir örneği, Kooperatifin kuruluş ilanının yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya fotokopisi(dosyasında bulunmaması halinde) Kooperatifin en son durumunu gösterir, kooperatif ve üst kuruluştan genel durum bildirimi formu,

90 Kooperatiflerin süre, unvan, merkez, sermaye ve paylarla ilgili anasözleşme değişiklik izinleri İI Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerince; anasözleşmedeki diğer madde değişikliği izinleri Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır. b) Kooperatif Birlik ve Merkez Birliklerinin Anasözleşmesinde değişiklik yapılmasında: Birliklerin anasözleşme değişikliklerinde istenen belgeler kooperatiflerin anasözleşme değişikliğinde istenen belgelerin aynısıdır. Ancak, anasözleşme değişiklik işlemleri Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır. c) Kooperatif türünün ve anasözleşmenin tamamının değiştirilmesinde: Dilekçe Yönetim Kurulu Üyeleri tarafından her sayfası imzalanmış ve usulüne uygun şekilde doldurulmuş 10 adet anasözleşme. Yürürlükteki anasözleşmeden bir adet (Dosyasında yoksa). Yürürlükteki anasözleşmenin yürürlükten kaldırılarak Bakanlıkça hazırlanan başka bir tür anasözleşmenin kabul edilmesine ilişkin gerekçeli ve noter onaylı yönetim kurulu kararı. Kooperatifin kuruluş ilanının yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir örneği (Dosyasında yoksa). Eskiden yapılan anasözleşme değişikliklerinin yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi (dosyasında yoksa) Kooperatifin en son durumunu gösterir "Kooperatif ve Üst Kuruluşları Genel Durum Bildirimi Formu", Bu değişiklikler sırasında kooperatif türlerine göre başka belgelerde istenebilmektedir. Kooperatif türünün ve anasözleşmenin tamamının değişiklik izinleri Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır ) Sicil Memurluğuna verilecek belgeler; ) Kuruluş : Dilekçe,noter onaylı bakanlığın izninden geçen kurucular tarafından imzalanmış ve imzalan noterce onaylanmış 2 nüsha ana sözleşme

91 kitapçığı, bakanlığın izin yazısı, noter onaylı 2 nüsha ana sözleşme özeti,temsile yetkili olanlann imza beyannameleri. Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesi ile başvurulur ) Ana sözleşme değişikliği : Dilekçe, bakanlığın onayından geçen damga pulu yapıştınimış 2 nüsha tadil mukavelesi, buna ilişkin damga pulu yapıştınimış 2 nüsha genel kurul tutanağı, damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli, bakanlığın komiser atama yazısı, bakanlığın izin yazısı, unvan değişikliği varsa temsile yetkili olanlann yeni unvanla düzenlenmiş imza beyannamesi ile başvurulur ) Genel kurul için: Dilekçe, 2 nüsha damga pulu yapıştınimış genel kurul tutanağı, damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli, bakanlığın komiser atama yazısı, genel kurulda yönetim kurulu seçimi yapılmışsa görev bölümü ile temsile ilişkin noter onaylı 2 nüsha yönetim kurulu karan, temsil yetkisi olanlann imza beyannamesi, yönetim kurulu üyelerinin nüfus cüzdanı suretleri (kuruculardan başka bir ortağın yönetime seçilmesi ve kendisine temsil yetkisi verilmemesi durumunda ), genel kurul toplantısına bakanlık komiseri tayin edilmemişse bakanlığın bu konuya ilişkin yazısı, toplantı Kooperatifler Kanunu'nun 87. maddesine göre yapılmışsa mahalli mülki idari amirliğine yapılan başvuruyla ilgili alınan yazının aslı, toplantı günü resmi tatil ise bu durumun genel kurul toplantı tutanağında açıklanarak mülki idah amirliğinden temsilci gelmediği özellikle belirtilecektir ) Tasfiyesi : Dilekçe, tasfiyeye ilişkin damga pulu yapıştınimış 2 nüsha genel kurul tutanağı, damga pulu yapıştınimış hazirun cetveli, bakanlığın komiser atama yazısı, tasfiye memurunun tasfiye halinde ibaresi bulunan kooperatif unvanıyla düzenlenen imza beyannamesi ile başvurulur. Kooperatifin tasfiyesine karar verilmiş olsa bile görev süreleri dolan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimi zorunludur ) Tasfiye sonu : Dilekçe, tasfiye sonuna ilişkin damga pulu yapıştınimış 2 nüsha genel kurul tutanağı,bakanlığın komiser atama yazısı, damga pulu yapıştınimış hazirun cetveliyle başvurulur. Tasfiye sonu karan alacaklılara yapılan 3. çağn ilanının (Örnek-15) yayın tarihinden 1 yıl sonra alınabilir ) Kooperatif Genel Kurulu: Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesi gereğince genel kurul kooperatifin en yetkili organıdır.

92 Kooperatif genel kurulları olağan veya olağanüstü olarak toplanır. Olağan Genel Kurul her hesap devresi sonundan itibaren altı ay içinde ve en az yılda bir defa toplanır. Olağanüstü genel Kurul gereğinde toplanır. (KK.45) Çağn: Kooperatif genel kurulunu çağn yetkisi esas olarak yönetim kuruluna aittir. Ayrıca denetçiler, ortağı olduğu üst birlik, tasfiye memurlan gerektiğinde çağnda bulunabilir. Genel kurul belirtilen şekilde toplanamadığı takdirde ilgili Bakanlık çağırma yetkisine sahiptir. (KK.43) Diğer taraftan dört ortaktan az olmamak koşuluyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine yönetim kurulu on gün içinde bu isteği yerine getirmediği takdirde; istek sahiplerinin başvurusu üzerine veya doğrudan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından, yapı kooperatiflerinde de İmar ve İskan Bakanlığı tarafından genel kurul toplantıya çağniabilir; çağnimadığı takdirde istek sahipleri yerel mahkemeye başvurarak genel kurula çağırma izni alabilirler. (KK.44) Çağn Şekli: Kooperatif genel kurulu anasözleşmede gösterilen şekilde toplantıya çağniır (KK.45); anasözleşmede hüküm olmadığı takdirde Kooperatifler Kanunu'nun 6.b.1. maddesi uygulanır. Ancak genel kurul toplantı tarihi, yeri, gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir. (KK.45) Gündem : Genel Kurul gündemi toplantı çağrısına ve ilana yazılır, anasözleşme değişikliği varsa değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması yeterlidir. Dörtten az olmamak üzere ortaklann en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az 20 gün önce bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur. Gündemde olmayan hususlar görüşülemez; ancak kooperatife kayıtlı ortaklann en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı bir öneride bulunmalan halinde hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağniması ve kanun,anasözleşme ve iyi niyet esaslan ile genel kurul kararlanna aykın olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlannın iptali, yönetim kurulu üyeleri ile

93 denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmeleri ile ilgili hususlar genel kurula katılanların yandan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır. (KK.46) Çağrısız Genel Kurul: Kooperatifin bütün ortaklan toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde genel kurul toplantılanna dair diğer hükümler saklı kalmak şartıyla toplantıya çağn hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar alınabilir. Bu gibi kararların ortaklar veya ortaklann toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanması gereklidir. (KK.47) Toplantı Yeter Sayısı: Yapı Kooperatifleri ortaklann y4'ünün şahsen veya temsilen genel kurulda hazır bulunmalan zorunludur. Diğer kooperatiflerin toplantı nisabı anasözleşmeyle belirlenir. (KK.45) Karar Yeter Sayısı: Kanun veya anasözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlannda ve seçimlerde oyların yandan bir fazlasına itibar olunur. Kooperatifin dağılması ve diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oylann 2/3'ü çoğunluğu gereklidir. Bu çoğunluk anasözleşmede ağırlaştırılabilir. (KK.51) Ortakların kişisel sorumluluklarının ağırlaştırılması ile ek ödemelerin konulmasına ilişkin kararlar için bütün ortakların dörtte üçünün çoğunluğu gereklidir. (KK.52) Aynca tasfiye halinde kooperatiflerin genel kurul toplantılannda, anasözleşme ile özel nisap belirlenmemişse nisap aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir. (KK.81) ) Kooperatif yönetim kurulu: Yönetim Kurulu kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yürüten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç kişiden oluşur. Yönetim Kurulu Üyeleri ve yedeklerinin kooperatif ortağı olması zorunludur. Tüzel kişilerde yönetim kurulu üyeliğine de seçilebilir. Tüzel kişiler temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir. (KK.55)

94 Yönetim Kurulu Üyeleri Türk uyruğunda olması aynı türden başka bir kooperatif yönetim kurulu üyesi olmaması, yüz kızartıcı bir suçtan hüküm giymemiş olması zorunludur. (KK.56) Yönetim Kurulu Üyeleri en çok dört yıllığına seçilebilir. Anasözleşmede aksine bir hüküm yoksa yeniden seçilebilirler. Anasözleşmeyle kooperatifin yönetimi ve temsili kısmen veya tamamen kooperatif ortağı bulunması şart olmayan bir veya birkaç müdüre veya yönetim kurulu üyesine verilebilir. (KK.58) Temsile yetkili kişiler kooperatif namına onun amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabilir. (KK.59). İmzaların kooperatif unvanı altına atılması şarttır. (KK.60). Yönetim Kurulu temsile yetkili kılınanları yetki kararını ve imzalarını ticaret siciline verir. (KK.61) ) Yönetim Kurulu Toplantı ve Karar Sayısı: Kooperatifler Kanunu'nda yönetim kurulunun toplantı ve karar nisabında genel bir hüküm bulunmadığından; anasözleşmeyle bir nisap belirlenmiş ise bu nisap uygulanır; eğer bir nisap belirlenmemişse Kooperatifler Kanunu'nun 98.maddesi yollamasıyla anonim şirket hükümleri uygulanır. Kooperatif anasözleşmesinde yönetim kurulunun yarıdan fazla üyesinin katılımıyla toplanacağı öngörülmüş olmasına göre, beş üyeli yönetim kurulunun üç üye ile toplanması, iki üyenin oyu ile karar verilmesi mümkündür. Y.11.HD E.6585/K ) Denetçiler : Genel Kurul tarafından bir veya daha fazla denetçi seçilir. Görev süresi en az bir yıldır. Yedek denetçide seçilebilir. Denetçilerin kooperatif ortağı olmaları zorunlu değildir. Ancak yönetim kurulu üyeleri için 56.maddede belirlenen koşullara sahip olunması zorunludur. (KK.65) 14) Vakıflar tarafından kurulacak işletmelerin tescili : Dilekçe,noterden onaylı vakif yetkili organı tarafmdan alınan 2 nüsha karar sureti,bu kararda işletmenin unvanı, işletmenin açık adresi, sermayesi, temsilcileri, bunların uyrukları ve ev adresleri, temsilin şekli,işletme konusu açıkça belirtilecektir, vakfın kuruluşuna ilişkin resmi gazete, noterden onaylı vakıf resmi senedi, işletme temsilcilerinin imza beyannamesi. Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen

95 damga pulu yapıştırılmış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulan Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur. İşletmeye ayni sermaye konuluyorsa buna ilişkin mahkeme kararıyla bilirkişi raporunun da verilmesi gerekmektedir. 15) Dernekler tarafmdan kurulacak işletmelerin tescili : Dilekçe, noterden onaylı derneğin yetkili organı tarafından alman 2 nüsha karar sureti, (Derneğin amacında ticari faaliyette bulunmak gibi bir husus yoksa bu karann derneğin genel kurulu tarafından alınması gereklidir.), bu kararda işletmenin unvanı, açık adresi, sermayesi, temsilcileri, bunların uyruklan ve ev adresleri, temsilin şekli, işletme konusu açıkça gösterilecektir, derneğin kuruluşuna izin veren valilik izin yazısının aslı veya noter onaylı sureti, dernek tüzüğünün yayınlandığı gazetenin aslı veya noter onaylı sureti, dernek tüzüğünün noter onaylı son şekli, işletme temsilcilerinin imza beyannameleri. Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), daktilo ile doldurulan Oda Kayıt Beyannamesiyle başvurulur. 16) Yabancı uyruklu bir şirketin Türkiye İstanbul şubesinin tescili : Dilekçe, noter onaylı tercüme edilmiş ana sözleşme sureti, şirketin kayıtlı olduğu sicil memurluğundan, sicil memurluğu yoksa yetkili merciden alınan noter onaylı tercüme edilmiş tasdikname sureti, şube açılışına ilişkin şirketin yetkili organı tarafından alınan karann noter onaylı tercüme edilmiş sureti, Türkiye vekili için düzenlenen noter onaylı 2 nüsha vekaletname sureti, bakanlığın izin yazısı, bakanlığın 2 nüsha müzeyyel beyanname ve ilanı, şube temsilcisinin şube unvanıyla düzenlenen imza beyannamesi, Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 29. maddesine göre düzenlenen damga pulu yapıştınimış taahhütname (Örnek-1), daktiloyla doldurulmuş Oda kayıt beyannamesiyle başvurulur. 30 Kasım 1330 tarihli Ecnebi Anonim ve Sermayesi Eshama Münkasim Şirketler Kanunu'na göre anonim veya sermayesi paylara bölünmüş şirket türünün dışında kalan şirketlerle bankalar ve diğer kurumların bakanlıktan izin almalanna gerek yoktur; ancak 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri gereğince Hazine Müsteşarlığın'dan izin almaları zorunludur. 17) Ticari İşletme Rehni: Ticari İşletme Rehni, ticari işletmeye ait menkullerin Ticaret Sicili'ne yapılan tescil ile alacaklıya teslim edilmeksizin rehnedilebilmesidir. Böylece borçlanan işletme sahibi menkul mallarını teslim etmeksizin rehin ederek

96 ticari faaliyetine devam etmek olanağına kavuşmuş olur. Ticari işletme üzerinde rehin tesisi 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu'nun da düzenlenmiş ( /13909 RG.); aynca bu konuda Ticari İşletme Rehni Hakkında Tüzük ( /14283 RG.) Ve Ticari İşletme Rehni Tüzüğü'nün uygulanması Hakkında Yönetmelik ( /14326 RG.) yayımlanmıştır. Ticari işletme rehninin tescil edilebilmesi için üzerinde ticari işletme rehni tesis edilen işletmenin ticaret siciline kayıtlı olması zorunludur. (TİRK.1) 17.1) Ticari İşletme Rehninin Tarafları: ) Rehin veren (Rehin Borçlusu): Rehin borçlusu ticari işletmesini kredi karşılığı rehin veren gerçek veya tüzel kişi tacir olabilir. (TİRK.2) ) Rehinli alacaklı: Rehin alacaklısı tüzel kişiliğe sahip sermaye şirketi niteliğindeki kredi kuruluşları, kooperatifler ile kredili satış yapan gerçek kişi ve tüzel kişilerdir. Ancak kredili satış yapanlar sadece makina, araç, alet, motorlu nakil araçlan satmalan koşuluyla rehin alacaklısı olabilirler. Bu sayılan unsurlann dışındaki mal, eşya, hammadde, malzeme vb. satışını yapanlar rehin alacaklısı olamaz. (TlRK.2-3) 17.2) Ticari İşletme Rehninin Kapsamı: Ticari işletme rehninin kapsamı ticaret unvanı ve işletme adı, menkul işletme tesisatı, sınai haklardan oluşmaktadır. Taraflar istedikleri takdirde ticaret unvanı, işletme adı ve menkul işletme tesisatı dışında kalan unsurlardan bir veya birkaçını rehin dışında bırakabilirler. Diğer bir anlatımla ihtira beratlan, markalar, modeller, resimler ve lisanslar gibi sınai haklardan bir veya birkaçını rehin dışında bırakabilirler. (TÎRK.3) ) Ticaret Unvanı ve İşletme Adı: İşletmenin ticaret unvanının ve varsa işletme adının ticari işletme rehin sözleşmesine ekli unsurlar listesinde yer alması zorunludur, yer almadığı takdirde rehin sözleşmesinin hükümsüzlüğüne yol açar. Rehin sözleşmesine bağlı unsurlar listesindeki bu tür eksikliklerin sözleşmenin noter tarafından düzenlendiği tarihten itibaren 10 günlük süre içerisinde, yine noter tarafından giderilmediği takdirde rehin sözleşmesi hükümsüz olur. (TİRK.3-5)

97 17.2.2) Menkul İşletme Tesisatı: Rehin tescili anında var olan ve işletmenin faaliyetine tahsis edilmiş olan makina, araç, alet ve motorlu nakil vasıtalan işletmenin menkul işletme tesisatıdır. Menkul işletme tesisatının tümünün rehin sözleşmesinde gösterilmesi zorunludur. Bu menkul işletme tesisatı kavramına ticari işletmenin şubelerindeki tesisatı ile şube niteliğinde olmayan birimlerdeki tesisatı da girmektedir. Menkul işletme tesisatı, sözleşme eki rehne dahil unsurlar listesinde yer almadığı takdirde rehin sözleşmesi geçersiz olur. Rehin sözleşmesine bağlı unsurlar listesindeki bu tür eksiklikler sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 10 günlük süre içehsinde yine noter tarafından giderilmediği takdirde rehin sözleşmesi hükümsüz olur. (TİRK.4, TİRHT.3) ) Sınai Haklar: İhtira beratlan, markalar, modeller, resimler, lisanslar gibi sınai haklar ticari işletme rehnine dahildir; ancak bunların rehin sözleşmesine bağlı unsurlar listesinde gösterilmemesi rehnin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz. Böyle bir durumda sınai haklar rehne dahil edilmemiş sayılır. (TİRK.3) ) Rehin sözleşmesinin şekli: Rehin sözleşmesinin ticari işletmenin kayıtlı olduğu sicil çevresindeki bir noter tarafından düzenlenmesi zorunludur. Sadece imzaları noterce onaylanan rehin sözleşmesi geçersizdir. Ticari işletmenin sicil çevresi dışındaki bir noter tarafından düzenlenen rehin sözleşmeside geçersizdir. Rehin sözleşmesinde rehin kapsamına giren unsurlann tam listesi ayırt edilebilecek şekilde (Markası, seri numarası, plaka numarası, rengi vb.) yazılması zorunludur ) Ticari İşletme Rehninin Tescili: Ticari işletme rehni tescil talebinin rehin sözleşmesinin noter tarafından düzenlendiği tarihten itibaren 10 gün içerisinde, usulüne uygun olarak doldurulup yetkililerce imzalanmış sicil memurluğundan temin edilen 2 nüsha beyannameyle (Örnek-38) yapılması zorunludur. Bu süre içerisinde tescil edilmeyen rehin sözleşmesi geçersiz sayılır. (TİRK.5, TİRTUHY.8)

98 Ticari işletme rehninde tescilin kurucu bir niteliği bulunmaktadır. Diğer bir anlatımla rehin hakkı tescille doğmaktadır ) Ticari İşletmenin Nakli: Üzerinde ticari işletme rehni tesis edilen işletmenin başka bir yere nakledilebilmesi için alacaklının muvaffakatının alınması zorunludur. Böyle bir durumda işletme sahibi adres değişikliği için sicil memurluğuna başvururken alacaklının noter onaylı muvaffakatını da ibraz etmek zorundadır. (TİRK.10) ) Ticari İşletme Rehninin Sicilden Terkini: Rehinli alacaklının yazılı olarak muvaffakat (noter onaylı) etmesi halinde, Kesinleşmiş bir mahkeme karan ile rehnin ortadan kalktığının veya var olmadığının tespit edilmesi halinde, Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin yapılmış ve tamamlanmış olması halinde ticari işletme sahibi tarafından dilekçeyle istenebilir. 18) ŞİRKETLERİN BİRLEŞMESİ: 18.1) BİRLEŞMENİN TANIMI: İki veya daha fazla ticaret şirketinin birbirleriyle birleşerek yeni bir ticari şirket kurmalan veya bir ve birden fazla şirketin var olan diğer bir ticaret şirketine katılmasıdır. (TK.146,TST.79) Teknik-Hukuki anlamda birleşme, bir veya birden çok ticaret ortaklığının tasfiye olunmaksızın içlerinden birine veya yeni kurulan bir ortaklığa kendiliğinden ve külli halefiyet yoluyla geçmesi; bu suretle mal varlıklannın birleşmesi ve intikal eden malvarlığının karşılığı olarak, infisah eden ortaklığın ortaklannın hesaplanan değiş-tokuş ölçüsüne göre, bünyesinde birleşilen ortaklıkta kendiliğinden ortaklık payı kazanmasıdır. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S.99) Birleşme kavramı devralma ve yeni kuruluş türündeki birleşmeleri kapsayan üst kavramdır. Dar ve teknik bir tanıma göre birleşme çeşitli sermaye ortalıklannın tasfiye edilmeksizin bir ortaklık haline gelmesi ve birleşen ortaklık veya ortaklıkiann pay sahiplerine bu ortaklık paylannın verilmesidir Birleşme kavramının esas unsuru malvarlıklannın birleşmesi olduğu halde Borçlar Kanunu'nun 179. maddesinde öngörülen bir işletmenin yada malvarlığının

99 devrinden farklı olarak, bir anlamda ortaklarında birleşmesi söz konusudur. Diğer bir ifadeyle birleşme sonucu infisah eden ortaklığın pay sahipleri birleşme ile ex lege devralan veya yeni kurulan ortaklığın pay sahibi olurlar. (Yasaman - Anonim Ortaklıklann Birleşmesi S.5) Birleşme iki veya daha çok ticaret ortaklığının malvarlıklan veya işletmeleri ile ortaklarını bu ortaklıklardan birinde veya yeni kurulan bir ortaklıkta bir araya toplayan olaydır. İlk durumda en az bir, ikinci durumda en az iki ortaklık dağılmakta; fakat herhangi bir tasfiye işlemine gerek kalmaksızın malvarlıklan veya işletmeleri bir bütün olarak veya yeni kurulan ortaklığa geçerken, ortaklan da topluca devralan veya yeni kurulan ortaklığa girmektedir. Birleşme sadece mal varlıklan veya işletmeler düzeyinde geçen bir ekonomik olay değil, aynı zamanda ortaklıklar düzeyinde gerçekleşen toplumsal bir olaydır. Dolayısıyla ticaret ortaklıklannın birleşmesi ekonomik yönüyle bir malvarlıklan veya işletmeler birleşmesi, toplumsal yönüyle de bir ortaklar birleşmesi niteliğindedir. O yüzden bir arada bu iki özellik birleşme kavramının temel öğeleri durumundadır. Dağılan ortaklık veya ortaklıklar için tasfiye yapılmayışı ve malvarlıklan veya işletmelerinin külli halefiyet yoluyla başka veya yeni bir ortaklığa geçmesi ise, daha çok bu iki özelliği bir arada taşıyan bir olayın hukuk düzenince kabul edilen etkileridir. (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesi S.41-42) 18.2) Birleşmenin koşulları: ) Nevilerin aynı olması: Birleşme sadece aynı nevi (tür) olan şirketler arasında geçerlidir; ancak birleşme bakımından kollektif ile komandit şirketler ve anonimle sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler aynı nevinden sayılır. Diğer bir anlatımla, Türk Ticaret Kanunu'na göre anonim şirketle anonim şirket veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket; kollektif şirketle kollektif şirket veya adi komandit şirket; limited şirketle limited şirket birleşebilir. (TK.147,TST.79) Birleşme için en az iki ticaret ortaklığının varlığı kavramsal önkoşuldur, ancak bu ticaret kanunu anlamında bir birleşme için yeterli değildir. Çünkü kanun birleşme kavramındaki nicelik önkoşuluna bir de nitelik koşulu eklemiştir: Nevilerin aynı olması. Buna göre birleşme yalnız aynı neviden ticaret ortaklıklan arasında yapılabilir; ancak birleşme bakımından bir yanda kollektif ve komandit ortaklıklar, öbür yanda anonim ve paylı komandit ortaklıklar "Aynı Neviden" sayılır.

100 Ticaret Sicili Tüzüğü birleşme kararmın tescilinde, sicil memurunu birleşen ortaklıkiarm "aynı neviden olup olmadıklarını bilhassa" incelemekle görevlendirmiştir (TST.79/11). Ortaklıkların Denetimine Dair Tüzük uyarınca sermaye ortaklıklan ile kooperatiflerde Ticaret Bakanlığı Müfettişlerince yapılacak denetimde birleşme işlemleri incelenirken en başta birleşen ortaklıklann aynı neviden olup olmadıkları araştırılacaktır (M.9/e), (Türk-Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesinde Nevilerin Aynı Olması Koşulu S ). Birleşme Türk Ticaret Kanununda iki yönle düzenlenmiştir. Birincisi ticaret şirketleri kitabının birinci faslını teşkil eden umumi hükümler arasındadır. (TK ). Anılan hükümler uyarınca birleşme, ancak aynı türden ticaret ortaklıkları arasında caizdir (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S ). Türk Ticaret Kanununun 147.maddesine göre birleşme aynı neviden ortaklıklar arasında olabilir. Maddeye göre kollektif ile komandit ortaklıklar ve anonim ile sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar aynı neviden sayılır. Buna göre bir anonim ortaklık limited ortaklıkla veya kollektif ortaklıkla birleşemez. (Yasaman - Anonim Ortaklıklann Birleşmesi S.33) ) Birleşme Kararı: Birleşme için ilgili şirketlerin, anasözleşmelerinin değişmesi hakkındaki usûl ve koşullara göre, ayrı ayrı karar vermeleri ve kararın tescil, ilan edilmesi gerekir. Birleşme kararı, kollektif ve adi komandit şirketlerde tüm ortakların oybirliği; anonim ile paylı komandit şirketlerde ilk toplantıda şirket sermayesine sahip olanların en az yarısı, yeterli çoğunluk olmazsa ikinci toplantıda şirket sermayesinin en az üçte birine sahip olanların ekseriyeti; limited şirketlerde sermayenin üçte ikisini oluşturan ortakların olumlu oyu ile alınır. (TK.148,168,247,388/3-4,513,TST.79) Türk Ticaret Kanununun 146.maddede birleşmenin tanımını yaptıktan sonra çeşitli ticaret şirketlerine ait hususi hükümler mahfuz kalmak şartıyla birleşme hakkında genel ve özel hükümlerin uygulama alanını belirlemiş; 148.maddesi ile ilgili şirketlerin mukavelelerinin değişmesi hakkındaki usul ve şartlar dairesinde ayrı ayrı karar vermeleri ve bu kararın tescil ve ilan ettirilmesi gerektiğini belirterek, anonim şirketlerde birleşme karannın genel kurul tarafından alınacağını belirlemiş; 451/8 maddesi ile birleşme sözleşmesinin düzenleneceğini;

101 452/1-1-2 maddesi ile birleşme sözleşmesinin ilgili şirketlerin umumi heyetleri tarafından tasdik edileceğini belirlemiştir. Anonim şirketlerin birleşmeleri ile ilgili olarak TK.451 b.8 ve 452 b.l'de açıkça,diğer ticaret ortaklıklan için de TK.m.148'de örtülü biçimde öngörülen birleşme sözleşmesinin düzenlenmesi ve imzalanmasından sonra, birleşme ilgili ortaklıklarca karara bağlanır. Birleşme karan bir açıdan birleşme sözleşmesinin onaylanması niteliğindedir. Onama birleşen ortaklıklann tipine göre yetkili organca yapılır. Türk Ticaret Kanununun 148.maddesinde birleşme karannm ortaklık mukavelesinin değişmesi hakkında usul ve şartlar dairesinde verilmesini öngörülmüştür. Bu cümle bir taraftan yetkili organı ve toplantı ile karar nisabını belirlemekte diğer taraftan yetkili kurulun toplanmasına ilişkin çağn kurallannı uyulmasını ifade etmektedir. Türk Ticaret Kanununun 149.maddesi uyarınca her ortaklığın ayn ayn aldığı birleşme kararı tescil ve ilan edilir. Bu hüküm anonim şirketlerin birleşmesinde de geçerlidir. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S ) Birleşmede, sözleşmenin yönetim kurulu tarafından imzalanmasından sonra birleşme sözleşmesini tasdik eden her iki genel kurul kararlannın kendi sicilinde tescil ve ilan ettirileceği, birleşme sözleşmesinin genel kurullarca onanmasından sonra Ticaret Bakanlığından mukavele değişikliği için izin alınması gereklidir. (Domaniç - Anonim Şirketler Hukuku ve Uygulaması S ) Bir anonim şirketin başka bir anonim şirket tarafından devralınmasına ilişkin hükümlerde bir birleşme sözleşmesinden söz edildiği (TK.451/8); anonim şirketlerin yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmelerini düzenleyen hükümlerde ise birleşme sözleşmesinin biçimi ve hangi organca onanacağının gösterildiği (TK.452/1,2) dolayısıyla devralma yoluyla birleşmede sözleşmenin başka bir biçimde yapılması veya başka bir organca onanmasını haklı kılacak bir neden olmadığı her iki yanda korunması gerekli çıkarlann aynı olması da karşıt kavramla ispatlama ile ters bir sonuca vanimasını engellemektedir. (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesinde Nevilerinin Aynı Olması Koşulu S.239) ) Bilanço ve borç beyannamesi: Birleşen şirketlerin her biri aralannda tespit edilecek bir örneğe göre düzenlenmiş bilançosunu ilan etmek; aynca birleşme suretiyle varlıklan sona eren şirketler (Devir alınan şirketler) kendilerine

102 ait borçlarının ne suretle ödeneceğine ilişkin beyannameyi bilançoyla birlikte ilan etmek zorundadır. (TK.149) Türk Ticaret Kanunundaki genel birleşme hükümlerinin çevresinde toplandığı İtalyan Sistemi, Alacaklıların itiraz hakkına dayanır. Bu sistem içersinde bilançoların ve varlıkları sona erecek ortaklıkiann borçlarının (ne suretle ödeneceğine dair) bildirilerinin ilanı alacakhlann itiraz haklarını kullanıp kullanmamaya karar vermelerini kolaylaştıncı bir tedbirdir. Anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatiflerin birleşmelerine ilişkin özel hükümlerde ise alacaklılar devralınan ortaklık malvarlığının bir süre ayrı yönetilmesi ilkesine dayalı Alman/İsviçre Sistemi ile korunmaktadır. Bu sistemde alacaklılara İtalyan Sistemindekine benzer aktif bir rol verilmemiştir. Toplu özetle 149.madde birleşen ortaklıklarca eş örnekli birer bilanço yapılması kuralını koyduğu ölçüde bütün ticaret ortaklıkları için; bu bilançoların ve varlıklan sona erecek ortaklıklarca borçlarının ödenme biçimini açıklayıcı birer bildirinin ilanı öngördüğü ölçüde yalnız kollektif, komandit ve limited ortaklıklar için zorunludur. Fakat Ortaklıkiann Denetimine Dair Tüzük ilan yükümünü anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatifler için de zorunlu gören bir hüküm getirmiştir. Gerçekten tüzük uyarınca "birleşen ortaklıkiann bilançolarını ve varlığı sona eren ortaklıkiann borçlarım ne şekilde ödeyeceklerini gösteren bildirgelerini ilan ettirip ettirmedikleri" de sermaye ortaklıkları ve kooperatiflerin denetiminde araştırılmak gerekecektir. (M.9/e). Bu hüküm iki noktada Türk Ticaret Kanununu aşmakta veya ona ters düşmektedir. a) Türk Ticaret Kanunu varlıkları sona erecek ortaklıkların borçlannın "ne suretle ödeneceğine dair" birer bildiriyi ilan etmekle yükümlü tutar, oysa tüzük aynı ortaklıkiann bu borçlannı "ne şekilde ödeyeceklerini" açıklamalannı istemektedir. Yani tüzük varlıklan sona erecek ortaklıkiann borçlannı yalnız kendilerince ödenebileceğini dolaylı olarak hükme bağlamakta, Türk Ticaret Kanununda bulunmayan bir kısıtlama getirmektedir. Üstelik bu kısıtlama birleşmenin kesinleşmesi ile ortadan kalkacak ortaklıkiann artık herhangi bir işlem yapmalarına hukuki olanak kalmayacağı için borçların daha önce ödenmesini gerektiren ikinci bir kısıtlamayı peşinden sürüklemektedir. Böyle bir sonuç sözü geçen bildirilerin Türk Ticaret Kanunu ile belirlenmiş içeriğini

103 daraltmanın ötesinde, birleşmenin kesinleşmesi ile ortadan kalkan ortaklıkların bütün hak ve borçlarını kalan veya yeni kurulan ortaklığa geçiren külli halefiyet ilkesini de bir ölçüde anlamsız bırakır. (M.151/1) b) Öte yandan tüzük bilanço ve bildirilerin ilanı zorunluluğunu Türk Ticaret Kanununu aşan bir genişletmeyle anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatiflere de uygulamaktadır. Oysa bu zorunluluk tüzük kapsamına giren ortaklıklardan sadece İtalyan Sistemine bağlı limited ortaklıklar için söz konusudur. Dolayısıyla incelediğimiz tüzük hükmünü Türk Ticaret Kanununa aykırı düşmeyecek bir yorumla yalnız limited ortaklıklar yönünden geçerlilik taşıdığı söylenebilir. (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesinde Nevilerin Aynı Olması Koşulu S ) Birleşen ortaklıkların her biri aralarında tespit edilecek bir örneğe görü düzenlenmiş bilançolarını Ve birleşme sebebiyle varlıkları sona erecek olan ortaklıklar ise ayrıca borçlarını nasıl ödeyeceklerine ilişkin bir beyannameyi de ilan ederler. (TK.149). İlan esas sözleşmelerinde öngörüldüğü şekilde yapılmalıdır. Bu hüküm anonim ortaklıklann birleşmesine uygulanmaz. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S.112) Türk Ticaret Kanununun 148,149 ve 150.maddeleri bir arada incelendiğinde; itiraz hakkının amacına en uygun biçimde, yani yeterli bilgi ile gerekirse kullanılmasını sağlayacak yolun, birleşmeye katılan ortaklıklardan her birinin bu konudaki karan ve bilançolan ile varlıklan sona erecek ortaklıklar için borçların ödenmesine ilişkin bildirinin aynı zamanda ilan edilmesi olduğu sonucuna varılabilir. Bu durumda itiraz süresi sonuncu birleşme karan ve bilanço ile bildirinin ilan edildiği günden başlayacaktır. Böylece aynı ortaklığı ilgilendiren ilanlann farklı zamanlarda yapılmasından doğacak sakıncalara yer kalmaz. Çünkü bilanço ve bildirinin ilanı birleşme karanndan önceye alındığında da bir bağlantı kurulabilmesi için ister istemez birleşme karanna üstelik henüz kendine özgü biçimde açıklanmamış bir birleşme karanna değinilecektir. Bilanço ve bildirinin ilanı birleşme kararından sonraya bırakmak ve itiraz süresini o zamandan başlatmak ise Türk Ticaret Kanunu madde 150'ye aykırı düşecektir. Birleşme kararı ve bilanço ile bildirinin aynı zamanda ilanı en uygun yol olmaktadır. Birleşme kararlan için tescil ve ilan, bilançolarla bildiriler için yalnız ilan yükümü bulunması (TK.206,207; TTK.148,149) bunlann aynı

104 zamanda ve bir arada yayımlanmasmı önleyici bir rol oynamamaktadır. Kanun hükümleri arasındaki fark bilançolarla bildirilerin birleşme kararlarına eklenmesi ve böylece onlann bir parçası durumuna getirilmesi sonucunda hepsinin birlikte tescil ve ilanı ile giderilmektedir. (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesinde Nevilerin Aynı Olması Koşulu dipnot S ) İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu olarak Türk Ticaret Kanununun 148,149 maddeleri bağlamında birleşme kararları tescil ve ilan; bilanço ve bildiriler sadece ilan edilmektedir. İlgililerin olayı incelemelerinde kolaylık sağlamak amacıyla birleşme karan, bilanço ve yok olan şirketlerin borç bildirileri birlikte alınmaktadır. Böyle bir işlem yok olan şirketlerin kayıt terkini işlemleri aşamasında birleşme usul ve esaslannın yerine getirildiği konusunda sicil memurlannca yapılacak değerlendirmeye kolaylık sağlamaktadır ) Birleşme Kararlannın tescilinde istenen belgeler: A) Devir Yoluyla Birleşmede: a) Kollektif ve Komandit Şirketler: Birleşme sözleşmesinin onaylandığına ilişkin ortaklann oybirliği ile aldıklan karann noter onaylı iki sureti, Birleşen şirketlerin unvanı altında temsile yetkili kişi/kişilerin imzası bulunan birleşme sözleşmesi, Birleşme nedeniyle infisah edecek (devir alınan) şirkete/şirketlere ait borçların ne suretle ödeneceğine ilişkin borç beyannamesi, b) Limited Şirketler: Birleşme sözleşmesinin onaylandığına ilişkin, şirket sermayesinin üçte ikisini oluşturan ortaklann olumlu oyu ile alınmış ortaklar kurulu karannın noter onaylı iki sureti,

105 Birleşen şirketlerin unvanı altında temsile yetkili kişi/kişilerin imzası bulunan birleşme sözleşmesi, Birleşme nedeniyle infisah edecek (devir alınan) şirkete/şirketlere ait borçlann ne suretle ödeneceğine ilişkin borç beyannamesi, c) Anonim Şirketler: Birleşme sözleşmesinin onaylandığına ilişkin, şirket sermayesinin en az yansına sahip olan ortaklann ekseriyetiyle alınan genel kurul karannm, damga pulu yapıştınlmış iki nüsha tutanağı (birinci toplantıda nisap sağlanamazsa, ikinci toplantıda şirket sermayesinin en az üçte birine sahip olanlann ekseriyetiyle karar alınır), damga pulu yapıştınlmış hazirun cetveli. Komiser atama yazısı, Birleşme karannm imtiyazlı paylann haklannı ihlal veya bertaraf ettiği durumlarda Türk Ticaret Kanununun 389.maddesi dikkate alınır. Birleşen şirketlerin unvanı altında temsile yetkili kişi/kişilerin imzası bulunan birleşme sözleşmesi, Birleşme nedeniyle infisah edecek (devir alınan) şirkete/şirketlere borçlann ne suretle ödeneceğine ilişkin borç beyannamesi, ait d) Paylı Komandit Şirketler: Türk Ticaret Kanununun 476/2 maddesi uyannca, anonim şirkete ilişkin hükümler uygulanır. e) Kooperatifler: Kooperatifler Kanununun 98.maddesi uyannca anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. Kooperatif anasözleşmesinde daha ağır hükümler yoksa, kooperatif genel kurulunda alınacak birleşme karannm fiilen kullanılan oylann 2/3'ü nisapla alınması gerekmektedir.

106 B) Yeni Şirket Kuruluşu yoluyla yapılan birleşmede: (A) başlığı altında şirket türlerine göre istenen belgelerin verilmesi gerekmektedir. Yeni kurulan ortaklık ayni sermaye konulması suretiyle kurulduğundan, ayni sermaye konulmasına dair hükümlere de başvurulur. Mahkemenin ayni sermaye değerlendirilmesi de yapması gerekir. Bu tür birleşmede devir yoluyla birleşme hükümlerinden başka Türk Ticaret Kanununun 452.maddesi hükümleri de uygulanır. 18.3) Birleşmenin hükümleri: ) Alacaklıların itiraz hakkı: Birleşme karan ilan gününden itibaren 3 ay sonra hüküm ifade eder. Ancak ilandan önce birleşen şirketler borçlannı öder veya borcun karşılığı T.C. Merkez Bankası'na veya muteber diğer bir bankaya yatırılmış veya alacaklılar şirketlerin birleşmesine razı olmuşsa birleşme karan ilan gününden itibaren hüküm ifade eder. Borç karşılığının bankaya yatınidığının ilan edilmesi gereklidir. Üç aylık süre içerisinde şirketlerin alacaklılan birleşmeye mahkeme nezdinde itiraz etmişse, itirazdan vazgeçildiği veya itirazın reddine ilişkin mahkeme karan kesinleşmedikçe veya mahkemece takdir edilen teminat şirket tarafından verilmedikçe birleşme hüküm ifade etmez. (TK.150) Türk hukukuna kaynaklık eden ilk yasal düzenlemelerden bu yana birleşme hukukunun temel sorunu birleşmenin dışında olan üçüncü kişilerin özellikle alacaklılann korunmasıdır. Nitekim Türk Ticaret Kanunu ile Kooperatifler Kanununun bu konuda biri birleşmenin kesinleşmesinden önce, öbürü birleşmeden sonra işleyen iki karşıt sistem yani İtalyan ve Alman/İsviçre Sistemleri ile sağlamak istedikleri şey, dağılan ortaklığın tasfiye edilmemesi ve onu yerine devralan veya yeni kurulan ortaklığın geçmesiyle gerçekleşen borçlu değişmesi nedeniyle alacaklılann zarara uğramasına meydan vermemektir. (TTK. 150,451; KK.64). Ortaklarla alacaklıların çıkarlan böyle dengelenmek istenmiştir. Ana çizgileriyle bir karşılaştırma yapmak gerekirse, Türk Hukukunda kollektif ve komandit ortaklıklarla limited ortaklıkların birleşmesinde uygulanan

107 italyan Sisteminin birleşen ortaklıkiann alacaklılan koruma yolu onlara birleşmeye itiraz hakkı tanımakta bulmasına karşılık (TTK. 150/146/11); anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatiflerin birleşmelerinde uygulanan Alman/İsviçre Sistemi dağılan ortaklık mal varlığının, bu ortaklığın alacaklılan yaranna belirli bir süre ayn yönetilmesini zorunlu saymaktadır (TK.451,452/1,453/11,KK.84) (Türk - Ticaret Ortaklıklarının Birleşmesi S ). İtalyan Sisteminde alacaklıların korunması birleşmenin gerçekleşmesinden önce çözümü gerekli bir sorun olarak ele alınmıştır. Nitekim TK.150'ye göre birleşme karannın ilanı ve birleşmenin gerçekleşmesi ancak daha önce birleşecek ortaklıkların borçlarını ödemeleri veya borç tutarlannı bankaya yatırmaları veyahut alacaklıların birleşmeyi onaylamaları kaydıyla aynı güne rastlar. Yoksa kural birleşme karannın ilanı ile alacakhlann birleşmeye itiraz edebilecekleri üç aylık bir hak düşürücü sürenin işlemeye başlamasıdır. Birleşme en erken bu sürenin bitiminde - o da hiç itiraz edilmemişse - kesinleşir (TTK. 151/1). İtiraz işi mahkemelik yapar ve birleşmenin gerçekleşmesini ne zaman sona ereceği önceden kestirilemeyecek bir süre boyunca geciktirir. Alacaklılar itirazlanndan vazgeçmedikçe (krş.humk 91,95) veya itirazlannın reddine ilişkin mahkeme karan kesinleşmedikçe durum değişmez. Mahkeme birleşmenin gerçekleşmesini alacaklılar yaranna bir güvence gösterilmesi koşuluna da bağlıyabilir. Demek ki İtalyan Sisteminde birleşme kararlannın ilanı ile birleşmenin gerçekleşmesi arasına - kural olarak - en az üç aylık, en çoğu belirsiz bir süre girmektedir. Sadece alacaklıları koruyucu bir itiraz mekanizmasının işlediği bu süre içerisinde birleşme adeta askıya alınmış, birleşme işlemleri durmuş birleşmenin hukuki sonuçlan ertelenmiştir. Birleşecek ortaklıkiann hepsi bağımsız varlığını sürdürmekte ve hala kendi organlarınca yönetilmektedir. Devralınacak ortaklığın ortaklan bu sıfatlannı korumaktadır. Henüz külli halefiyet yoluyla bir malvarlığı geçişi olmamıştır. (TTK.151/1) Alman/İsviçre Sisteminde ise alacakhlann korunması birleşmenin ortaklıklar düzeyinde gerçekleşmesinden sonra çözülecek bir sorundur. Bu sistem bir ortaklığın başka bir ortaklıkça bütün aktif ve pasifleriyle devralınarak dağılmasını izleyen bir tedbirler dizisidir. (TTK.451, KK.84)

108 Söz konusu tedbirler uygulanmaya başlandığı zaman devralınan ortaklığın bağımsız varlığı sona ermiş, kendi organlan ortadan kalkmış, yönetim devralan ortaklık organlannın elinde toplanmıştır (TTK.451/1-3, 453/11, 481,KK.84/1-3). Birleşme kararlan ve dağılmanın tescili ile devralınan ortaklığın ortaklan devralan ortaklığa katılmış olurlar (KK.84/7-8,TTK.451/7-8,148,TST.79/ll-IV,81/l). Aynı tescil işlemleri dağılan ortaklığın malvarlığını külli halefıyet yoluyla devralan ortaklığa geçirmiştir (TTK.151/1,451 c.1, KK.84 c.1) fakat bu malvarlığının alacaklılar yararına bir süre özel malvarlığı olarak ayrı yönetilmesi gerekmektedir (TTK.451/2-6, KK.84/2-6). Kural olarak ayrı yönetim süreci, dağılan ortaklığın alacaklılanna yönelik çağrının TTSG'de ve aynı zamanda anasözleşmeyle belirlenmiş biçimde üçüncü kez ilanından başlayarak - o da dağılan ortaklığın borçlan ödenmiş veya güvenceye bağlanmış olmak kaydıyla - en az bir yıldır. Ancak alacaklılar için bir tehlike yoksa mahkemece bir yıl geçmeden de her iki ortaklığın malvarlığının birleşmesine izin verilebilir (TK.451/1-2, 6-7; 445/1, 438,447/1-11, KK.84/ , 98). Demek ki Alman/İsviçre sisteminde birleşmenin gerçekleşmesinden, bu arada dağılan ve devralan ortaklık malvarlıklarının hukuki bakımdan birleşmesinden sonra dağılan ortaklığın alacaklılarına yapılacak çağnnın üçüncü kez ilanı ile malvarlıklannın eylemli olarak birleştirilmesi arasına, duruma göre kısaltılabilecek veya uzayabilecek bir yıllık süre girmektedir (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesinde Nevilerinin Aynı Olması Koşulu S ) ) Külli Halefiyet (Mal varlığmm kendiliğinden geçişi): Üç aylık süre içerisinde itiraz edilmemişse birleşme kesinleşir. Kalan yada yeni kurulan şirket, ortadan kalkan şirketlerin yerine geçer. Ortadan kalkan şirketlerin bütün hak ve borçları, kalan veya yeni kurulan şirkete geçer. Diğer bir anlatımla devir alınan şirketlerin malvarlığı kendiliğinden bir bütün olarak ve külli halefıyet yoluyla devralan şirkete geçer. (TK.151) Türk Ticaret Kanunu madde 151'in kapsamı taşıdığı "Külli halefiyet" kenar başlığından daha geniştir. Gerçekten madde, kenar başlığı ile ilgili ve ilgisiz üç konuyu düzenlemektedir: a) Birleşmenin kesinleşmesi, b) külli halefiyet, c) yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmede tescil ve ilan. İlk iki konu arasındaki bağlantı açıktır: Birleşmenin kesinleşmesiyle külli halefiyet işleyecektir. Fakat birinci konu, yalnız İtalyan Sistemi içerisinde, üstelik o sistem açısından da yetersiz bir biçimde ele alınmıştır. Öyle ki - maddenin yazılışına göre - birleşme, sadece üç aylık bekleme süresi itirazsız geçerse kesinleşecektir. Oysa bu, İtalyan Sisteminde işi sonuçlandırıcı durumlardan ancak

109 bir tanesidir. 150.madde ile ilgili açıklamalanmızdan da anlaşılacağı gibi, İtalyan Sisteminde birleşme şu durum ve tarihlerde kesinlik kazanır: a) Daha önce birleşecek ortaklıklar borçlannı ödemiş veya borçlannı karşılayacak parayı bankaya yatırmış veyahut alacaklılar birleşmeyi onaylamış bulunuyorsa birleşme karannm ilan edildiği gün; b) yoksa - itirazsız geçmek kaydıyla - birleşme karannm ilanından üç ay sonra; c) itiraz edilmişse, üç aylık süreyi izleyen belisiz bir zaman içerisinde itirazdan vazgeçildiği, itirazın reddine ilişkin mahkeme karannm kesinleştiği veya mahkemece belirlenecek güvencenin ortaklıkça verildiği gün. İncelediğimiz maddenin yalnız ikinci durumu göz önünde tutan sözüne karşın, konuyu 150.maddenin içerdiği bütün olasılıklarla birlikte düşünmek zorunludur. Öte yandan bu olasılıklann hiçbiri, Alman/İsviçre sistemine bağlı ortaklıklar için bir anlam taşımaz. Çünkü- 150.madde ile ilgili açıklamalanmızdan da değindiğimiz gibi - anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatifleri devralma yoluyla birleşmesinde buna ilişkin kararlarla dağılmanın tescili, yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmede ise ayrıca yeni ortaklığın tescili ile birleşme gerçekleşir (TTK.148,451/7-8, 452/11.3-4, KK/7-8; TSN 79/11,IV,81/I); - incelediğimiz maddenin aslında İtalyan Sistemi ile bağlantılı terminolojisiyle söylersek -"kat'ileşir" (f.l). Anılan tescil işlemleriyle dağılan ortaklık veya ortaklıklann ortaklan, kendiliğinden devralana veya yeni kurulan ortaklığın ortağı sıfatını kazanmış (TT451/8, 452/11.4, KK84/8); malvarlıklan veya işletmeleri aktif ve pasifleriyle bir bütün olarak devralan veya kurulan ortaklığa geçmiş olur (TTK.451 c.1, KK.84 c.1). Böylece hukuki bakımdan birleşmiş olan malvarlıklan veya işletmelerin Alman/İsviçre Sistemi gereğince bir süre ayn yönetilmesi,dolayısıyla aynı süre boyunca eylemli olarak birleşmelerinin ertelenmesi (TTK.451/2-6, KK84/2-6 vb),bu gerçeği değiştiremez. Maddenin ikinci konusu doğrudan doğruya külli halefiyettir. Külli halefiyet Alman/İsviçre sisteminde de geçerli bir ilkedir. Nitekim Türk birleşme hukukunun özel hükümleri ile verilen birleşme tanımlarında bu ilkeyi belirten deyimler kullanılmıştır. Bunlarla incelediğimiz madde arasındaki farklar, büyük ölçüde kaynak ülkelerin üslup özellikleri yansıtmaktadır. Gerçekten birleşme sonucunda ortadan kalkan ortaklıklann "bütün hak ve borçlan" ile yerlerini kalan veya yeni kurulan ortaklığa bırakmalan ile bir ortaklığın "bütün aktif ve pasifleriyle" başka bir ortaklıkça devralınması (TTK.451 c.1, KK.84 c.1) arasında öze ilişkin bir anlam farkı yoktur. Kısacası külli halefiyet ilkesi, özel

110 hükümlerle çelişmediği gibi onlarm sistemine de uymaktadır. Dolayısıyla genel hükümlerin önümüzdeki bu sonuncu maddesi, külli halefiyeti daha açık ve geniş bir biçimde anlatan yönüyle, özel hükümlerin aynı konudaki kısa ve deyimsel anlatımını tamamlar. Yargıtay ve doktrin ise, külli halefiyet ilkesini anonim ortaklıkiann birleşmesine uygularken genellikle yalnız bu maddeye dayanmaktadır. Aynı sistem içinde bulunan paylı komandit ortaklıklarla kooperatifler bakımından da farklı bir sonuca vanimaz. Maddenin sonuncu ve öncekilerden bağımsız konusu, ikinci fıkrada yer almaktadır: Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmede - varlıklan sona eren ortaklıkların birleşme kararlarının daha önce ayn ayn tescil ve ilanından başka (TTK148) - yeni ortaklığın da tescil ve ilanı öngörülmüştür. Her iki tür birleşmeye ilişkin ortak genel hükümlerden sonra bu, yalnız bir tür birleşme için konmuş tek hükümdür. Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmeyi düzenleyen özel hükümler arasında da benzer bir hüküm vardır (TTK452/II.3; 476/11, KK.98). Bilindiği gibi, ticaret ortaklıkları tescille tüzel kişilik kazanırlar (TTK.174,256,301/1.,476/11, 512/1; KK.7). Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmede yeni ortaklığın tescil ve ilanını öngören genel ve özel hükümler de bununla ilgilidir. Doğaldır ki aynı konuda aynı içeriği taşıyan özel hüküm, genel hükme gerek bırakmaz. Yalnız incelediğimiz maddenin bu ikinci fıkrası, İtalyan Sistemine yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme bakımından yeni bir öğe katmaktadır ki, o da külli halefiyetin işlemesi için birleşmenin kesinleşmesinden başka yeni ortaklığın da tescil edilmesi zorunluluğudur. Bir ticaret ortaklığının tüzel kişilik kazanmadan başka ortaklıklara halef olması, onlann hak ve borçlannın kendisine geçmesi düşünülemeyeceğine göre (TTK. 137); ikinci fıkra hükmüyle kollektif,komandit ve limited ortaklıkiann bu tür birleşmeleri açısından aynı zamanda mantıki bir zorunluluk belirtilmiş bulunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu ile Kooperatifler Kanununda başka bir ortaklıkla birleşme, kollektif ve anonim ortaklıklarla kooperatifler için bir dağılma nedeni sayılmıştır. (TTK 185/3, 434/7; KK.81/5). Yollamalar sonucu komandit ve paylı komandit ortaklıklarda da durum aynıdır (TTK 267,476/11). Bundan başka dağılma, hem anonim ortaklıkiann birbirleriyle veya paylı komandit ortaklıklarla ya da kooperatiflerin kendi aralarında birleşmelerini düzenleyen hükümlerin içerdiği bir temel varsayım; hem bunlann yer aldığı maddelerin üst kenar başlığı veya sadece kenar başlığı olarak göze çarpmaktadır (TTK

111 "Tasfiyesiz infisah", KK.84 "bileşme suretiyle dağılma"). Oysa limited ortaklığın "infisah sebepleri" arasında birleşmeye rastlanmaz (TTK.549). Limited ortaklığı yalnız bırakan bu fark, kollektif ve anonim ortaklıkların dağılma nedenlerini sıralayan hükümlerin hazırlanışında 1926 Ticaret Kanununun aynı konudaki daha çok İtalyan kökenli hükümlerinin göz önünde bulundurulmasına karşılık, limited ortaklığın dağılma nedenlerine ilişkin hükümlerin doğrudan doğruya İsviçre'den alınması, daha sonra kooperatifler kanununda ortalama bir yöntem izlenmesi ile açıklanabilir. Kaldı ki İsviçre yasa koyucusu dağılmayı anonim ve paylı komandit oraklıklarla kooperatiflerin birleşmelerini düzenleyen hükümlerin temel varsayımı yaptığı için dağılma nedenleri arasında birleşmeye ayrıca yer vermemiş (krş. Or 736, 911), limited ortaklıklann birleşmesini hiç ön görmemiştir. Bizde ise birleşmenin limited ortaklıkları da etkileyecek bir dağılma nedeni olmaması düşünülemez. Zaten birleşmenin en az bir ortaklığı sona erdirici yönü genel hükümlerde de işaretlenmiştir (TTK. 149,151/1).Böylece çeşitli maddelere serpiştirilmiş özel hükümleri - kaynak İtalya Krallığı Ticaret Kanununa paralel olarak - tek bir genel ilkede toplayabilir: Birleşme, ticaret ortaklıklan için bir dağılma nedenidir. Birleşmenin anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatiflerde tasfiyeye yol açmayacağı doğrudan doğruya veya dolaylı biçimde açıklanmışken; genel hükümler çerçevesinde kalan kollektif, komandit ve limited ortaklıklar yönünden soruna hiç değinilmeyişi de kaynak ülkelerin üslup özelliklehnden ileri gelmektedir. Nasıl İtalyan kökenli hükümlerde birleşmenin bir dağılma nedeni olarak belirtilmesine önem verilmişse, Alman/İsviçre kökenli hükümlerde de işlemin tasfiyesiz yürütüleceğinin açıklanmasına özen gösterilmiştir. Ama birleşmenin bütün ticaret ortaklıkları için geçerli bir dağılma nedeni olması gibi, tasfiyesiz yapılması da işlemin kavramsal özelliklerindendir. Nasıl limited ortaklığın dağılma nedenleri arasında birleşmenin anılmayışı onun böyle bir durumda dağılmasını önlemiyorsa; genel hükümlerde birleşmenin tasfiyesiz yapılacağından söz edilmeyişi de kollektif, komandit ve limited ortaklıkların birleşmelerinde tasfiyeyi gerektirmez. Zaten genel hükümler çerçevesinde birleşmenin kesinleşmesi ile varlığı sona eren ortaklık veya ortaklıklann bütün hak ve borçlannın kendiliğinden kalan veya yeni kurulan ortaklığa geçmesi, araya herhangi bir tasfiye evresini olanak sağlayıcı en küçük zaman parçası girmeksizin aynı anda olmaktadır. (TTK.151/1). Öyleyse anonim ve dolayısıyla paylı komandit ortaklıklarla kooperatifler için konmuş bir hükmü genelleştirmekte bir sakınca yoktur: ticaret

112 ortaklıkları, tasfiye edilmeksizin birleşirler (Türk - Ticaret Birleşmesinde Nevilerin Aynı Olması Koşulu S ) Ortaklıklannın Türk Hukukunda yasa koyucunun ekonomi ve hukuk politikası açısından gerekli ve yararlı, hatta zorunlu gördüğü belirli durumlarda 3.kişilerin zarara uğraması olasılığı bulunmamak veya işletmenin ekonomik ve hukuki bütünlük içinde özne değiştirmesine olanak vermek, bu arada tarafları cüz'i halefiyet ijkesinin külfetli, zaman alıcı ve masraflı devir işlemlerinden kurtarmak üzere külli halefiyet ilkesi kabul edilmiştir. (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesi S ) Ticaret ortaklıklannın birleşmesinde tasfiyesiz dağılma ilkesi gibi külli halefiyet ilkesinin de kabulü, ulusal ekonomi içinde belirli bir amaca ayrılmış malvarlıklan yada belirli bir işlevi yerine getiren işletmelerin ekonomik bütünlüğünü korumaya ve gerektiğinde hukuki bir bütünlük içinde el veya biçim değiştirmelerini, dolayısıyla ekonomik alanda yeniden örgütlenmelerini kolaylaştırmaya önem veren bir ekonomi ve hukuk politikasının somut uygulamasıdır. Böylece ticaret ortaklıklarının birleşmesinde tasfiyesiz dağılma ve külli halefiyet işleyişi kadar aynı amaca yönelik olmalarıyla da birbirini tamamlayan iki ilke durumundadır. İşte birleşmelerde dağılan, fakat tasfiye edilmeyen ortaklık veya ortaklıkların malvarlıklan veya işletmeleri külli halefiyet ilkesi uyarınca aktif ve pasifleriyle ekonomik ve hukuki bir bütün olarak devralan veya yeni kurulan ortaklığa geçer (TTK.151/1). Geçiş tek bir işlemle gerçekleşir. Bunun için Alman/İsviçre sistemine göre birleşen anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatiflerde birleşme kararlarıyla birlikte, devralma yoluyla birleşmede devreden ortaklığın dağılması, yeni ortaklık kurulma yoluyla birleşmede ise birleşen ortaklıkların dağılmalarından başka yeni ortaklığın ticaret siciline tescili gerekir ve yeter (TTK.148,451 c.1, b.7, 452/1,11.3, KK.84 c.1, b.7, 98; TST.79/II-IV, 81/1). O nedenle külli halefiyet ilkesinin işlemesi bakımından anılan tescil işlemleri kurucu niteliktedir. Buna karşılık İtalyan sistemine göre birleşen kollektif, komandit, limited ortaklıklarda aynı sonucun doğması birleşme kararlarının tescil ve ilanı ve yeni ortaklığın tescili kadar birleşmenin kesinleşmesine de bağlıdır (TTK.148,150,151; TST.79/II-IV, 80). Dolayısıyla bu ortaklıkların birleşmesinde anılan tescil işlemlerinin kurucu etkisi

113 birleşmenin kesinleşmesi koşuluyla görülür (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesi S ) 18.4) Birleşme süreci: a) Devralma yoluyla birleşmede : Birleşme görüşmeleri, mahkeme incelemesi, birleşme sözleşmesinin imzalanması, birleşen şirketlerin birleşme sözleşmesinin onaylanmasına ilişkin birleşme karan ve devralan şirketin sermaye artınmının tescili ile bilanço, borç beyannamesinin ilanı, şirketlerin infisahı, infisah eden şirketlerin sicil kayıtlannın silinmesi, b) Yeni Kuruluş yoluyla bfrleşifiede : Birleşme görüşmeleri, ayni sermaye için birleşen ortaklann malvarlıklannm mahkemece değerlendirilmesi, yeni kurulacak ortaklığın anasözleşmesinin hazırlanarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alınması, birleşme sözleşmesinin hazırlanması, birleşme sözleşmesinin onaylanması, yeni ortaklığın kurulması, birleşen ortaklıklann infisahı, infisah eden şirketlerin sicil kayıtlannın silinmesi, ) Birinci aşama: Ticaret Kanununda öngörülmemiş olmasına rağmen istendiği takdirde, birleşme kararını vermeye yetkili organ tarafından birleşme sözleşmesinin hazırlanması konusunda yetki verilir. Bu karar kollektif ve adi komandit şirketlerde ortaklann tümü; Limited, anonim, paylı komandit şirketlerde genel kurul adi yeter sayısıyla alınabilir ) İkinci aşama: Birleşme nedeniyle, pay değişimini yapılabilmesi için devralan şirketin elinde kendi paylanndan bulunması gerektiğinden, devir alan şirketin yapacağı sermaye artınmı devir alınacak şirketin mal varlığından karşılanacağından, mahkemece atanan bilirkişilerce birleşen şirketlerin özvarlıklannın saptanması, devir alan şirketin yapması gereken sermaye artınmı ve pay değişim ölçüsünün; aynca birleşmede bir sakınca olup olmadığının belirlenmesi gereklidir ) Üçüncü aşama: Birleşme sözleşmesinin düzenlenmesi, yeni bir şirket kurulması şeklinde birleşmede birleşmeye katılan şirketler; devir alma şeklinde birleşmede devir alan şirketle devir alman şirketler arasında yapılır. Türk Ticaret Kanununda birleşme sözleşmesinin içeriğine ilişkin pek az hüküm vardır(tk.451 b.8,452 b.4). İçerik birleşmenin türüne göre değişik olabilir.

114 Ancak sözleşme karşılıklı ve birbirine uyan birleşme iradeleri ile devralınan ortaklann malvarlığının tasfiyesiz ve bir bütün halinde, devralan veya yeni kurulan ortaklığa geçeceğini muhakkak içermelidir. Aynca birleşen ve devir alan ortaklıkiann unvanları, esas sermayeleri, her payın itibari değeri, kişi ortaklıklannda ortaklar, pay tutarlan, pay değiş-tokuş oranı, esas sermaye artınmı tutan ve iştigal konulan gibi ana noktalar ile birleşmenin şartları ve taraflara yüklediği borç ve yükümler sözleşmede yer almalıdır. Yeni ortaklık kurulması yolu ile birden çok anonim ortaklığının birleşmesi için öngörülmüş bulunan TK.m.452 b.l'in bu konuda yol gösterici olduğu açıktır. Anılan maddeye göre ortaklıklar birleşme sözleşmesinde birleştiklerini, yeni anonim ortaklığın esas sözleşmesini düzenlediklerini, bütün paylann taahhüt olunduğunu, malvarlıklarını sermaye olarak koyduklannı ve yeni ortalığın organlannı tayin ettiklerini belirtirler. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuk S. 108) ) Sermaye Artırımı: Devralan ortağın paylarının katılan ortaklığın ortaklanna ipso iure geçebilmesi için bu paylann geçiş anında hazır olması gerekir. Bu sebeple devralan ortaklıkta sermaye artırımı yapılır. Sermaye artınmının tescili ile birleşmenin tescili aynı anda yapılır. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S. 109) ) Birleşme kararının tescili ile bilanço ve borç beyanının ilanı : Birleşme sözleşmesinin düzenlenmesi ve imzalanmasından sonra, şirketlerin yetkili organı tarafından onaylanması gerekmektedir. Bu onay aynı zamanda birleşmenin kabulüne ilişkin Türk Ticaret Kanunu'nun 148. maddesinde öngörülen birleşme karandır. Birleşmeye kollektif ve komandit şirket ortaklannın tümü; Limited şirketlerde sermayenin üçte ikisini oluşturan ortaklann; Anonim ile paylı komandit şirketlerde ilk toplantıda sermayenin en az yansına sahip olan ortaklann ikinci toplantıda sermayenin üçte birine sahip olan ortaklann ekseriyetiyle karar verilebilir. Birleşme karannın tescili aynı zamanda devir alınan şirketin infisahının tescili anlamına gelir.

115 Birleşmeyi kabul eden yetkili kurul karannın tescil ve ilanının etkileri birleşen ortaklıklann türüne ve ortaklığın devrolunan veya devralan ortaklık olmasına göre değişir. Anonim ortaklıklann birleşmeleri halinde devir olunan anonim ortaklığın onay karannın tescili ile devrolunan ortaklığın malvarlığı külli halefiyet ilkesi uyannca devralan veya yeni kurulan ortaklığa geçer. Geçiş anı tescil anıdır. Onay karannın tescili devrolunan ortaklık bakımından kurucu etki gösterir. Tescil devir alan ortaklık yönünden sadece bildirici etkidedir. Tescil ve ilan ile devir alan ortaklık birleşmeyi ve iltihak eden ortaklığın malvarlığının kendisine geçtiğini açıklamaktadır. Anonim ortaklık dışındaki ticaret ortaklıklannda, yetkili organın birleşmeyi kabul karannın tescili hukuki bir etkiye sahip değildir. Sadece tescilin ilanı birleşmenin hüküm ifade edebilmesi için gerekli üç aylık sürenin başlangıcının belirlenmesi rolünü oynamaktadır. Gerçekten TK.m.150.1'e göre birleşme karan ilan gününden itibaren üç ay sonra hüküm ifade eder. Öyleyse devredilen ortaklığın malvarlığı birleşme karannın ilanından üç ay sonra külli halefiyet ilkelerine göre devralan ortaklığa geçer. Nitekim bu ilke TK.151'de de doğrulanmıştır. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S.110) Birleşme karannın tescili ile beraber sermaye artınmının tescili de yapılır. Aynı zamanda birleşen şirketlerin her birinin aralannda tespit edilecek bir örneğe göre düzenlenen bir bilançoyu ve infisah eden şirketin borçlannın ne şekilde ödeneceğine ilişkin beyanname de ilan edilir ) Devralınan Ticaret Ortaklığının İnfisahı: Birleşme ile devredilen ticaret ortaklığı infisah eder. Çünkü ticaret ortaklıklan hukukunda birleşme bir infisah sebebi olarak düzenlenmiştir. Bu husus KO(TK.m ), KmO(TK.m.267), AO(TK.m.434.7), Paylı KmO(TK.m.476 yollaması ile TK.m.434.7) ve Koop. İçin (Koop.K.m.84) kanunda açıkça öngörülmüştür. Limited ortaklıkla ilgili olarak Türk ticaret Kanununu böyle açık hükme yer vermemiştir. Buna rağmen TK.m.146 vd. aracılığıyla limited ortaklık açısından aynı sonuca vanlır. İnfisah zamanı anonim ortaklıklann birleşmesiyle diğer ortaklıklann birleşmesinde Türk Ticaret Kanununca farklı olarak belirlenmiştir. Anonim ortaklıklarda birleşme sözleşmesi devredilen anonim ortaklığın genel kurulunda

116 kabul edilince bu ortaklık infisah eder. Devredilen anonim ortaklığın yetkili organının kabul kararının tescili, bu ortaklığın infisahının da tescili anlamını taşır. Bu sebeple TK.m.451 b.7'deki tescilin bir anlamı kalmamaktadır. Diğer ortaklıklarda ise infisah birleşmenin hüküm ifade etmesi ile gerçekleşir. Birleşmenin hüküm ifade etmesi aynı zamanda devir edilen ortaklığın infisah anıdır. Diğer ortaklıklarda da infisahın tescili bildirici niteliktedir. (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu - Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku S.111) ) İnfisah eden ortaklığm tüzel kişiliğinin sona ermesi: Birleşme nedeniyle dağılan ortaklık veya ortaklıkların tasfiye edilmesi söz konusu değildir. Dolayısıyla birleşme nedeniyle dağılmayı bir tasfiye dönemi izlemez. Öyleyse bu durumda dağılan ortaklık veya ortaklıklann tüzel kişilikleri ne zaman sona erer? Türk yasa koyucusu, birleşmede alacaklıların korunması konusunda kabul ettiği iki karşıt sisteme paralel olarak bu sorun için iki ayrı çözüm getirmiştir a) İtalyan Sistemine göre birleşen ortaklıklar: Türk Ticaret Kanunu'nun İtalyan sistemine dayalı genel birleşme hükümleri çerçevesinde yürütülen birleşmelerde, yani kollektif, komandit ve limited ortaklıklann birleşmelerinde dağılma ve tüzel kişiliğin sona ermesi eş zamanlıdır. Çünkü birleşme kararlannın ilanı üzerine işlemeğe başlayan bir mekanizma içinde alacaklılara itiraz hakkı tanıyan bu hükümler uyarınca birleşmenin kesinleşmesiyle malvarlığı veya işletmesini devralana veya yeni kurulan ortaklığa devreden ortaklık veya ortaklıklar dağılmakta ve ortadan kalkmaktadır (m.146/11, 148, ; TSN 79/ll-IV,80). Kısacası, bu ortaklık veya ortaklıklar için dağılma ve tüzel kişiliğin sona ermesi, aynı zamanda gerçekleşir. O nedenle Ticaret Sicili Tüzüğünde ortaklık veya ortaklıklann birleşme kararlannın tescili yanında dağılmalarını tesciline gerek kalmaksızın, birleşmenin kesinleşmesi üzerine doğrudan doğruya ticaret sicilindeki kayıtlarının silinmesi öngörülmüştür, (m.79/11, 80/V; krş.81/l-ll, TTK.148, 451/7, KK.84/7). Dağılma ve tüzel kişiliğin sona ermesi birleşmenin kesinleşmesiyle gerçekleştiği için, buradaki kayıt silme işleminin bildirici nitelikte olduğu açıktır. b) Alman/İsviçre sistemine göre birleşen ortaklıklar: Türk Ticaret Kanunu ile Kooperatifler Kanununun Alman/İsviçre sistemine dayalı özel hükümleri çerçevesinde yürütülen birleşmelerde, yani anonim ve paylı

117 komandit ortaklıklarla kooperatifleri birleşmelerinde ise dağılma ve tüzel kişiliğin sona ermesi aynı zamana rastlamaz. Malvarlığı veya işletmesini devralan veya yeni kurulan ortaklığa devreden ortaklık veya ortaklıklann birleşme kararlan yanında dağılmalan da ticaret siciline tescil olunur (TTK.148,451/7, 452/1, 453/11, TSN.81/1, KK.84/7). Fakat burada dağılan ortaklık malvarlığının devralan veya yeni kurulan ortaklıkça alacaklılar yararına bir "özel malvarlığı" niteliğiyle ayn yönetilmesine bağlı olarak, sadece bu amaç çerçevesinde sınırlı bir hak yeterliğine, özellikle alacaklılarca açılacak davalarda davalı taraf olma, başka bir deyişle, pasif taraf yeterliğine sahip zayıf bir tüzel kişilik, daha doğrusu bir tüzel kişilik kalıntısı söz konusudur (TTK.451/4, KK.84/4; krş.ttk. 137,439/11, 476/11,KK.98). Artık dağılan ortaklığın kendi organı kalmamıştır (krş.ttk.138,mk.47). Nitekim bu ortaklık malvarlığının ayn yönetimi, devralan veya yeni kurulan ortaklığın yönetim organınca, yani -ortaklığın türüne göre- yönetim kurulu ya da yönetici komandite ortaklarca sağlanır (TTK.451/3, 452/1, 453/11, 481; KK 84/3). Böylece devralan veya yeni kurulan ortaklığın yönetim organı, adeta dağılan ortaklığın yasal temsilcisi durumundadır. (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesi S ) İnfisah eden ortaklık mevcudunun pay sahiplerine dağıtılması caiz olduğu anda her iki ortaklık malları birleştirilir. (TK.451 b.6). Bu anda varsayımsal tasfiye sona ermiştir. Devralan anonim ortaklığın yönetim kurulu, infisah eden ortaklığın borçlannın ödendiğine ve teminata bağlandığını gösteren listeyi ekleyerek sicile başvurarak infisah eden ortaklığın sicilden terkinini talep eder. Sicilden infisaha ait kayıt silinir ve keyfiyet ilan olunur (TK.451 b.7) Yeni kuruluşta ise birleşmeye katılan bütün ortaklıklann sicilden terkinini, yeni kurulan anonim ortaklık talep eder. İnfisah eden anonim ortaklık tüzel kişiliğini kaybetmediğine göre, bunlann yönetim kurulları bu terkin işlemini yaptırabilirler mi? Buna olumsuz cevap vermek gerekir. Zira birleşmenin tescil ve ilanı ile, devreden ortaklıklann tüm malvarlığı devralan ortaklığa intikal eder. Bu anda, devreden ortaklığın organlannın görevleri de sona erer. Anonim ortaklık kabuk ortaklık haline gelmiş, malvarlığı tamamen intikal etmiş ve organlan ortadan kalkmıştır. Ortaklık sadece kayden sicilde kayıtlıdır. Bu sebeple birleşmenin tamamlandığı anda, infisah eden ortaklığın sicilden silinmesi doğru olurdu. Sadece infisahın tescilinin pratik bir faydası yoktur. Bununla alacaklılar korunmak isteniyorsa, bu da gereksizdir. Zira kanunda

118 alacaklıları korumak için yeterli önlemler alınmıştır. (Yasaman - Anonim Ortaklıkiann Birleşmesi S ) ) Birleşmenin Davalarla ilgili sonuçlan: Her ne kadar anonim ve paylı komandit ortaklıklarla kooperatiflerin birleşmesinde dağılan ortaklık, - daha önce de söylediğimiz gibi- külli halefiyet yoluyla devralan veya yeni kurulan ortaklığa geçen malvarlığı veya işletmesinin bu ortaklıkça alacaklılar yaranna bir "özel malvarlığı" niteliğiyle ayrı yönetildiği süre içinde sadece bu amaç çerçevesinde sınırlı bir hak ve alacaklılarca, açılacak davalarda davalı taraf olma ya da pasif taraf yeterliğiyle tüzel kişiliğini sürdürmekteyse de; bu, artık ne malvarlığı veya işletmesi, ne ortağı, ne organı kalmamış bir tüzel kişilik kalıntısıdır (krş.ttk.439/ll ve 451/3-5, 452/1, 453/11, 476/11,KK.84/3-5). O nedenle böyle bir tüzel kişilik kalıntısını mtıddeabihin temlikine ilişkin düzenlemede göz önünde bulundurulan aktif ve pasif dava yeterliğine sahip iki hukuk öznesinden biri olarak kabul etmek güçtür (krş.hmuk 186). Yaran da sadece dağılan ortaklığa karşı alacaklılarca açılmış davalarla, üstelik geçici bir süreyle sınırlı kalır (krş.ttk.451/4,7, KK.84/4,7). Aynca ortada görülmekte olan davayı sürdürebilecek bir külli halef, yani devralan veya yeni kurulan ortaklık varken; bunun dağılan ortaklığa karşı bir zarar ve ziyan davasına çevrilmesi de anlamsızdır (krş.ttk.151/1 ve HMUK 186/11). (Türk - Ticaret Ortaklıklannın Birleşmesi S ) ) Birleşme yoluyla infisah eden şirketlerin ticaret sicilinden terkini: ) Birleşme karannm ilan gününden itibaren hüküm ifade etmesi gereken durumda: a) Alacakhlann muvafakati alınmışsa: Şirketin kanuni defterlerinden çıkarılmış, şirketin idare ve temsile yetkili olanlann tümü tarafından imzalanmış ve denetçiler tarafından da onaylanmış olan alacaklıların adı, soyadı ve ticaret ünvanlan ile alacaklann tutannı gösteren liste ile alacakhlann imzalan noterce onaylı muvafakat kağıtlan (TK.150,TST.80) b) Borçlann ödemesi durumunda: (a) bölümünde belirtilen alacaklılan listesi ile, alacaklıların imzaları noterce onaylı makbuzları veya borca karşılık olan paranın bankaya yatırıldığına ilişkin ilanın yayımlandığı gazetenin ibrazı gerekmektedir. (TK.150,TST.80)

119 c) Birleşmenin üç ay sonra hüküm ifade edeceği durumda: Türk Ticaret Kanununun 150.maddesinin S.fıkrası hükmünce itiraz davası açıldığı takdirde durumun davacılann isteği üzerine veya resen mahkemece bildirilmesi ayrıca kesinleşen karann da resen bildirilmesi zorunludur. Birleşen şirketlerin alacaklılan birleşme kararının ilan tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz etmedikleri takdirde veya itiraz davasının reddi hakkındaki karann kesinleşmesi durumunda tüzel kişiliği son bulan şirketlerin sicil kaydı, mahkeme karannın sureti veya itiraz olmadığına ilişkin dilekçeyle sicil memurluğuna bildirilmesi sonucunda silinir. (TK.150,151,TST.80) ) Bir anonim şirketinin diğerine katılması: Devir alınmak suretiyle infisah eden anonim şirketin borçları ödendikten veya temin edildikten sonra sicil kaydı terkin edilebilir. Borçlann temini ve ödenmesi hakkında 'in (a) ve (b) bölümlerinde belirtilen belgelerin ibraz edilmesi gerekir. (TK.451/7, TST.81) Aynca infisah eden anonim şirketin alacaklılann korunması açısından aynı etkiye sahip olduğu düşünülen ve şirketlerce de benimsenen diğer bir yol ise, devir alınarak infisah eden şirketin borçlannın ödendiğine veya temin edildiğine ilişkin mahkeme bilirkişilerinin veya yeminli mali müşavir raporunun sicil memurluğuna verilmesidir. 19) Şirketlerin nevi değişikliği: 19.1) Nevi değiştirme: Bir ticaret şirketinin nevinin, başka bir ticaret şirketi nevine çevirilmesidir. Kanunda aksine bir hüküm olmadıkça bu işlem yeni nevinin kuruluş işlemleri şeklinde olur. Bu suretle yeni nevi çevirilen şirket eskisinin devamı sayılır. (TK.152) Şirketlerin nevi değişikliğinin tescili aynı sicil numarasında yapılır. (TST 92) Ticaret Kanunu nevi değişikliği konusunda anonim şirketin limited şirkete dönüştürülmesine ilişkin özel hükümler getirmiştir. (TK.553,554,555)

120 19.2) Kollektif veya komandit (Adi ve paylı komandit) şirketlerinin anonim veya limited şirkete dönüşmesi: Ticaret Kanunu'nun 152. maddesi gereğince nevi değişikliği anonim veya limited şirketin kuruluş hükümlerine göre yapılır. Nevi değişikliği karan kollektif ve komandit şirketlerin tüm ortaklannın oybirliği ile alınır. (TK. 168,247,476) Nevi değişikliği karanndan sonra, nevi değişikliği yapıldığı ibaresinin de yer aldığı anonim veya limited şirket sözleşmesi (Örnek-20,21) tüm pay sahipleri tarafından imzalanır, imzalar noter tarafından onaylanır, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan izin alınır. (TK.279,280,505,509) 19.3) Limited şirketin anonim şirkete veya paylı komandit şirkete dönüşmesi: Ticaret Kanunu'nun 152. maddesi gereğince nevi değişikliği anonim şirketin kuruluş hükümlerine göre yapılır. Nevi değişikliği karan limited şirket sermayesinin üçte ikisine sahip ortaklann karanyla alınır. (TK.513/1) Anonim şirkete dönüşümde şirketin anasözleşmesi (Örnek-20) hazırlanır, tüm ortaklarca imzalanır, imzalar noterce onaylanır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alınır. (TK.279,280) Paylı komandit şirkete dönüşümde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nm iznine gerek yoktur. (TK.477) 19.4) Anonim veya limited şirketin kollektif veya adi komandit şirkete dönüşmesi: Ticaret Kanunu'nun 152.maddesi gereğince nevi değişikliği kollektif veya komandit şirketin kuruluş hükümlerine göre yapılır. Komandit şirkete dönüşüm söz konusu olursa en az bir ortağın komanditer sıfatını taşıması zorunludur. (TK.243) Dönüşme kararı, anonim şirket genel kurulu veya limited şirket ortaklar kurulunda tüm ortakların oy birliği ile alınması zorunludur. Adi komandit şirkete dönüşümde komanditer ortağın belirlenmesi gereklidir (TK.388/1,513/2). (Domaniç Türk Ticaret Kanunu Şerhi Cilt.1 S.547, Poroy/Tekinalp/Çamoğlu Ortaklılar ve Kooperatif Hukuku S. 123, Domaniç Anonim Şirketler Hukuku ve Uygulaması (S.946)

121 Kollektif veya adi komandit şirketin hazırlanan anasözleşmesi tüm ortaklar tarafından imzalanır, imzalar noter tarafından onaylanır, kollektif veya komandit şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. (TK. 155,157,243,244) 19.5) Anonim şirketin paylı komandit şirkete dönüşmesi: Ticaret Kanunu'nun 152.maddesi gereğince paylı komandit şirketin kuruluş hükümlerine göre yapılır. Dönüşüm işlemleri bir önceki (19.4) bölüme uygun olarak yapılır. Bakanlığın kuruluş iznine gerek yoktur. (TK.477) 19.6) Anonim şirketin limited şirkete dönüşmesi: Anonim şirketin limited şirkete dönüşmesi Türk Ticaret Kanunu'nun 553,554 ve 555. maddelerinde özel hükümlerle düzenlenmiştir. * Anonim şirketin limited şirkete dönüşmesine ilişkin genel kurul karan sermayenin üçte ikisini temsil eden ortaklann alınmasıyla zorunludur, ilk toplantıda bu nisap sağlanamadığı takdirde sermayenin yansını temsil eden ortaklann çoğunluğuyla alınır. (TK.388/2,4) Limited şirketin sermayesi anonim şirket sermayesinde az olamaz. (TK.553/1) Anonim şirket pay sahiplerine ana sözleşmede belirlenen şekilde yapılacak ilanla sahip olduklan paylann itibari değerleri kadar limited şirket sermayesine katılma olanağının tanınması zorunludur. (TK.553,2) Limited şirkete katılacak pay sahiplerinin koyacaklan pay tutan, anonim şirket sermayesinin en az üçte ikisi kadar olması zorunludur. (TK.553/3) Anonim şirket pay sahipleri limited şirkete katılıp katılmamakta serbesttir. İstedikleri takdirde limited şirkete paylannın bir kısmıyla katılabilirler. Katılmayı reddeden pay sahiplerine tasfiye payının ödenmesi zorunludur. (TK.554) Yukanda açıklanan koşullann sağlanmasından sonra hazırlanan limited şirket sözleşmesi (Örnek-27) tüm ortaklar tarafında imzalanır, imzalar noterce onaylanır, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na izin için başvurulur. (TK )

122 Limited şirketin ticaret siciline tescil edilmesiyle anasözleşmede belirlenen şekilde ve üç defa yapılacak ilanla infisah eden anonim şirket alacaklılan, üçüncü ilandan başlayarak bir aydan az olmamak üzere belirlenen uygun bir süre içinde alacaklarını bildirmeye çağınlır. Bu süre içerisinde noter aracılığıyla itiraz edilmediği takdirde borçlann limited şirkete geçeceği açıklanır. İtiraz olduğu takdirde borç ödenir veya temin olunur. Limited şirket müdürleri söz konusu hükümlere uymamaktan dolayı, alacaklılara kusursuzluklannı kanıtlamadıkça kişisel olarak ve zincirleme sorumludurlar. (TK.555) 20) Reşit olmayan küçüklerle ilgili kayyum atanması: Medeni Kanunun 271. maddesinde, çocukla ana veya baba arasında yahut ana ve babanın nefıne çocuk ile üçüncü şahıs arasında yapılacak herhangi bir tasarrufta çocuk borç iltizam etmiş olursa hususi bir vasinin (kayyumun) iştiraki ve hakimin tasdikinin gerekli olduğu, 376. maddesinin 2. bendinde de küçükle kanuni temsilcinin menfaatleri birbirine zıt olduğu takdirde, küçüğün kayyumla temsili gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, reşit olmayan küçüklerin ana ve/veya babasıyla ortak olan küçüğün kanuni temsilcisiyle menfaatlerinin çeliştiği açık olduğu gibi; şirket sözleşmesiyle küçüğün borç yüklendiği de açıktır. Bu nedenle, reşit olmayan küçüklerin ana ve/veya babasıyla şirket kuruluşuna ortak sıfatıyla katılması ya da anne ve/veya babasının ortak olduğu şirkete pay almak suretiyle iştirak etmesi halinde reşit olmayan küçükle ilgili olarak mahkemeden kayyum atanması ve şirkette kayyumla temsil edilmesi gerekmektedir. Esasen bu husus. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün tarihli sayılı yazısıyla bilgi için Türkiye Noterler Birliğine; tarihli sayılı yazısıyla uygulama için Ticaret Sicili Memurluklanna; aynca Sanayi ve Ticaret Bakanlığının tarih 6108 sayılı talimatıyla Ticaret Sicili Memurluklanna bildirilmiştir.

123 21) 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu kapsamındaki yabancı sermayeli şirketlerin Hazine Müsteşarlığrnın iznine tabi olmayan işlemleri: -Yabancı ortak katılım payı oranı değişmeyen sermaye artınmlan. -Yabancı ortaklar arasındaki veya yabancı ortaklardan yurtdışındaki yerleşik diğer kişi ve kuruluşlara yapılacak hisse devirleri. (Bu tür hisse devirlerine ilişkin ortaklar kurulu kararında hisseyi devir alan kişi veya kuruluşlann ikametgah adresleri belirtilmesi gereklidir.) -Yabancı uyruklu bir kimsenin Türkiye'de herhangi bir şirkette müdür olarak çalışmak üzere Hazine Müsteşarlığı'ndan almış olduğu çalışma izni devam ettiği sürece, başka şirketlere müdür olarak atanması durumunda yeniden izin alınmasına gerek yoktur. (Bunt 1 için tescil başvurusunda daha önce alınmış iznin noter onaylı suretinin verilmesi gereklidir.) -Türkiye'de sürekli ve fiilen çalışmayacak yabancı uyruklu müdürlerin Hazine Müsteşarlığı'ndan çalışma izni almasına gerek yoktur. (Bu durumdaki kişilerin müdür olarak atanması karannda ikametgah ve uyruğunun belirtilmesi zorunludur.) -Hazine Müsteşarlığı'ndan Kuruluş izni almış yabancı sermayeli şirketin ana sözleşmeyle atanan yabancı uyruklu müdür için ayrıca izin alınmasına gerek yoktur.

124 TAAHHÜTNAME (Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 29.ncu Maddesi Gereğince) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA İşletmenin unvanı İşletmenin sermayesi İşletmenin adresi İşletmenin Açılış Tarihi İşletmenin Açılış Tarihindeki Gerçek Faaliyet Konusu İşletme ya da Yetkililerinin Telefon Numarası Ticaret Sicili Tüzüğü'nün 29. maddesi'nin Birinci Fıkrasına uygun olarak düzenlenen bu taahhütnamedeki bilgilerin doğru olduğunu, yapılacak inceleme sonucunda aksine tesbit yapılması durumunda sorumluluğu kabul ettiğimi/ettiğimizi beyan ve taahhüt ederim/ederiz. İşletme adına yetkili kişi/kişiler (İmza) 1. Adı-Soyadı (İmza) 2. Adı-Soyadı.../.../... (Tarih) Damga Pulu

125 .../.../... (Tarih) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA Memurluğunuzun / sicil numarasında kayıtlıyım. Ticari ikametgahımı adresine naklettim. tescil ve ilanı işleminin yapılmasını rica ederim İmza Tel. : Faks : Adres :

126 (Tarih) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA Memurluğunuzun / sicil numarasında kayıtlıyım. İkametgahımı adresine naklettim. Tescil ve ilan işleminin yapılmasını rica ederim. İmza Tel. : Faks : Adres :

127 .../.../... (Tarih) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA Memurluğunuzun / sicil numarasında kayıtlıyım. İş konularımı olarak değiştirdim. Tescil ve ilan işleminin yapılmasını rica ederim. İmza Tel. : Faks ; Adres ;

128 .../,.../... (Tarih) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA konularıma Memurluğunuzun / sicil numarasında kayıtlıyım. İş işlerini ekledim. Tescil ve ilan işleminin yapılmasını rica ederim. İmza Tel. : Faks : Adres :

129 GERÇEK KİŞİ TACİRİN EK İŞYERİ AÇMASINA İLİŞKİN DİLEKÇE (Tarih) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA Memurluğunuzun / sicil numarasında kayıtlıyım. adresinde ek işyeri açtım. Tescil ve ilan işleminin yapılmasını rica ederim. İmza Tel. Faks :.. Adres :.

130 .../.../... (Tarih) İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA IVlemurluğunuzun / sicil numarasında kayıtlıyım.../../... tarihinde ticareti terk ettim. Tescil ve ilan işleminin yapılmasını rica ederim. İmza Tel. : Faks : Adres ; EK: Vergi Dairesinin kapanış tutanağı 2 Mal Beyanı

131 ÖRNEK-8) MAL BEYANI ÖRNEĞİ \ \ İCRA İFLAS KANUNU'NUN 44.MADDESİ GEREĞİNCE YAPILAN../../... TARİHLİ MAL BEYANI Aktif Yoktur Pasif Yoktur Firmanın Üçüncü kişilere karşı alacağı ve borcu yoktur. Damga pulu İmza

132 VEFAT EDEN TACİRİN SİCİL KAYDININ SİLİNMESİNE İLİŞKİN VARİSLERİN BİRİ TARAFINDAN VERİLECEK DİLEKÇE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU'NA etmiştir. Memurluğunuzun / sicil numarasında unvanı ile kayıtlı firma sahibi../../... tarihinde vefat Tescil ve ilan işleminin yapılmasını rica ederim. İmza (Vahslerden birisinin imzası yeterlidir) Tel. ; Adres : EK: Mahkemece onaylı Veraset İlamı 2 Mal Beyanı

133 ANASÖZLEŞMESİ KURULUŞ MADDE 1 " KOLLEKTİF ŞİRKETİ" Aşağıda Adları,Soyadları,ikametgahları ve Uyrukları yazılı kurucular arasında bir Kollektif Şirket kurulmuştur. Kurucunun adı-soyadı İkametgah adresi Uyruğu ŞİRKETİN UNVANI MADDE 2 Şirketin unvanı;" KOLLEKTİF ŞİRKETİ"'dir. AMAÇ VE KONU: ADDE3 : Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır: ŞİRKETİN MERKEZİ : MADDE 4 : Şirketin merkezi İli, ilçesi'ndedir. Adresi 'dır. SÜRE MADDE 5 Şirketin süresi tescil tarihinden itibaren (...) yıldır. Ancak sürenin bitiminden onbeş gün önce ortaklar feshi yazılı olarak ihbar etmedikleri takdirde sözleşme kendiliğinden bir yıl daha uzatılmış sayılır.

134 SERMAYE MADDE 6 Şirketin sermayesi -TL( Türk Lirası)'dır. Sermayenin; -TL.sı, -TL.sı, tarafından ödenmiştir. İLAN MADDE 7 Şirkete ait ilanlar Türk Ticaret Kanunu'nun 37. maddesi hükümleri saklı kalmak koşuluyla şirket merkezinin bulunduğu yerde en az bir gazete ile asgari 7 gün evvel yapılır. ŞİRKETİN İDARESİ VE TEMSİLİ : MADDE 8 : Şirketi idare ve temsile şirket ortağı/ortakları, yetkilidir. Şirketin temsili,temsile yetkili ortağın/ortakların tek başına/birlikte şirket unvanı altında atacağı/atacakları imza/imzalanyla mümkündür. KAR VE ZARARIN DAĞITIMI : MADDE 9 : Her yıl hesap dönemi sonunda düzenlenen bilançoya göre oluşacak kar ve zarar, ortaklann sermaye paylan oranına göre dağıtılır. Bu esasa göre kar veya zararın: % sı 'ya % sı 'ya ait olacak şekilde dağıtılır. ŞİRKETİN FESHİ : MADDE 10 : Şirket süresinin bitiminden veya daha önce ortaklann oybirliği/çoğunluğuyla şirketin feshine karar verilebilir. KANUNÎ HÜKÜMLER : MADDE 11 : Bu ana sözleşmede bulunmayan hususlar hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.

135 " ADİ KOMANDİT ŞİRKETİ" A NA SÖZLE Ş ME Ş İ KURULUŞ: ŞADDE 1_ : Aşağıda Adları,Soyadları,İkametgahları ve Uyrukları yazılı kurucular arasında bir Adi Komandit Şirket kurulmuştur. Kurucuların Ad-Soyadı İkametgah Adresi Uyruğu 1- (Komanditer) 2- (Komanditer) 3- (Komandite) 4- (Komandite) Açıklama: Ortaklığın komandit sayılabilmesi için en az bir komanditer ortağın varlığı zorunludur. Tüzel kişiler ancak komanditer ortak olabilir. Ortaklar arasında tüzel kişi varsa ticaret unvanı merkezi (Açık adres), uyruğu belirtilmelidir. ŞİRKETİN UNVANI : MADDE 2 j Şirketin unvanı " ADİ KOMANDİT ŞİRKETİ'"dir. AMAÇ VE KONU : MADDE 3 ; Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır.

136 ŞİRKETİN MERKEZİ : MADDE 4 : Şirketin merkezi İli, ilçesindedir. Adresi 'dır. SERMAYE: MADDE 5 : Şirketin sermayesi,-tl( Türk Lirası)'dır. Sermayenin; TL.sı Komanditer ortak TL.sı Komanditer ortak TL.sı Komandite ortak TL.sı Komandite ortak tarafından ödenmiştir. ŞİRKETİN TEMSİLİ : MADDE 6 : Şirketi temsile komandite ortak/ortaklar, yetkilidir. Şirketin temsili, temsile yetkili komandite ortağın/ortaklann tek başına/birlikte şirket unvanı altında atacağı/atacakları imza/imzalarıyla mümkündür. ŞİRKETİN HESAP DÖNEMİ MADDE 7 Takvim yılıdır. ŞİRKETİN KAR VE ZARARININ DAĞITIMI: MADDE 8 : Her takvim yılı sonunda düzenlenen bilançoya göre oluşacak kar veya zarar ortakların sermaye payları oranına göre dağıtılır. Bu esasa göre kar veya zararın : % si Komanditer ortak % si Komanditer ortak % si Komandite ortak % si Komandite ortak arasında bölünür ve dağıtılır.

137 ŞİRKETİN SÜRESİ : MADDE 9 : Şirketin süresi tescil tarihinden itibaren başlamak üzere (...) yıl olup sürenin bitiminden bir ay önce ortaklardan herhangi birisi tarafından şirketin feshi yazılı olarak istenmediği takdirde şirket aynı süre ile uzatılmış sayılır. İLAN MADDE 10 : Şirkete ait ilanlar Türk Ticaret Kanunu'nun 37. maddesi hükümleri saklı kalmak koşuluyla şirket merkezinin bulunduğu yerde en az bir gazete ile asgari yedi gün evvel yapılır. ŞİRKETİN FESHİ : MADDE 11 Şirketin süresinin bitiminden veya daha önce ortakların oybirliği/çoğunluğuyla şirketin feshine karar verilebilir. KANUNİ HÜKÜMLER : MADDE 12 : Bu ana sözleşmede bulunmayan hususlar hakkında Türk Ticaret Kanunu'nun hükümleri uygulanır.

138 " LİMİTED ŞİRKETİ" ANASÖZLEŞMESİ KURULUŞ MADDE-1 : Aşağıda Adlan,Soyadları,İkametgahları ve Uyrukları yazılı kurucular arasında bir Limited Şirket kurulmuştur. Kurucunun Adı Soyadı İkametgah Adresi Uyruğu 1-2- ŞİRKETİN UNVANI : MADDE-2 : Şirketin Unvanı;" LİMİTED ŞİRKETİ"dir. AMAÇ VE KONU MADDE-3 : Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır: Şirket yukarıda gösterilen işlerden başka ileride şirket için faydalı ve lüzumlu görülecek başka işlere girişilmek istendiği takdirde Ortaklar Kurulu'nca bu yolda karar alındıktan sonra şirket bu işleri de yapabilecektir. Ana sözleşme değişikliği niteliğinde olan bu kararın uygulanabilmesi için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan gerekli izin alınması lazımdır.

139 ŞİRKETİN MERKEZ VE ŞUBELERİ MADDE-4 Şirketin merkezi ili, ilçesi'ndedir. Adresi 'dir. Adres değişikliğinde yeni adres, ticaret siciline tescil, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirilir ve ayrıca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bildirilir. Tescil ve ilan edilmiş adrese yapılan tebligat şirkete yapılmış sayılır. Tescil ve ilan edilmiş adresinden aynimış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır. Şirket Sanayi ve Ticaret Bakanlığına haber vermek şartı ile yurt içinde ve yurt dışında şubeler açabilir. SÜRE MADDE-5 Şirketin süresi tescil ve ilan edildiği tarihten başlamak üzere 99 (Doksandokuz) yıldır. SERMAYE MADDE-6 -^Şirketin sermayesi,-tl( Türk Lirası)'dır. Bu sermayenin: -TL.sı, -TL.sı tarafından muvazaadan ari olarak ve tamamen taahhüt edilmiştir. Sermayenin 1/4'ü Şirketin kuruluşunun tescili tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde kalanı ise tarihine kadar/(kalan ise ortaklar kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Bu husustaki ilanlar ana sözleşmenin ilan maddesi uyarınca yapılır.

140 İLAN MADDE^T : Şirkete ait olanlar Türk Ticaret Kanununun 37. Maddesi hükümleri saklı kalmak koşuluyla ile şirket merkezinin bulunduğu yerde en az bir gazete ile asgari yedi gün evvel yapılır, ŞİRKETİN İDARESİ MADDE-8 : Şirketin işleri ve muameleleri ortaklar kurulu tarafından seçilecek bir veya birkaç müdür tarafından yürütülür. ŞİRKETİN TEMSİLİ : MADDE-9 : Şirketi müdürler temsil eder. Şirketi Temsil edecek imzalar ortaklar kurulu tarafında tesbit, tescil ve ilan olunur. MÜDÜRLERİN DEĞİŞTİRİLMESİ MADDE-10 Müdürler şirketin ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını temsil eden ortakların kararı ile değiştirilebilir. ŞİRKETİN HESAP DÖNEMİ : MADDE-11 A Şirketin hesap yılı Ocak ayının birinci günü başlar ve Aralık ayının otuzbirinci günü sona erer. Yalnız ilk hesap yılı şirketin Ticaret Sicili'ne tescil suretiyle tüzel kişilik kazandığı tarihten başlayarak Aralık ayının sonuncu günü biter. KARIN DAĞITIMI MADDE-12.: Şirketin safi karı yapılmış her çeşit masrafların çıkarılmasından sonra kalan miktardır. Safi kardan her sene evvela %5 (Yüzde beş) yasal yedek akçe ayrılır. Kalan hissedarlara ödenmiş sermaye üzerinden hisseleri oranında dağıtılır. Kara

141 iştirak edenlerle hissedarlara dağıtılması kararlaştınlan miktardan Türk Ticaret Kanunu'nun 466. ncı maddesinin 2.nci fıkrasının 3 numaralı bendi gereğince %10 (Yüzde on) aynlarak yasal yedek akçeye eklenir. Kardan bir kısmının hissedarlara ikramiye olarak verilmesi gibi kararlar şirket sermayesinin en az %51 (Yüzde elli bir)ini temsil eden hissedarlann karanna bağlıdır. YEDEK AKÇE MADDE-13 Yasal yedek akçe şirket sermayesinin %20 (Yüzde yirmi)'sine çıkıncaya kadar aynlır. Bu miktann azalması halinde yeniden yedek akçe aynimasına devam olunur. Yasal ve isteğe bağlı yedek akçeleri ile Kanun ve bu ana sözleşme hükümlerine göre ayniması gereken miktar safi kardan aynimadıkça hissedarlara kar dağıtılamaz. KANUNİ HÜKÜMLER MADDE-14 Bu ana sözleşmede bulunmayan hususlar hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır. GEÇİCİ MADDELER GEÇİCİ MADDE-1 KURULUŞ MASRAFLARI : Şirketin kuruluşuna tekabül eden ve kurucular tarafından yapılan kuruluş için gerekli addolunan bilcümle harcamalar şirketin masraflanna intikal ettirilir. GEÇİCİ MADDE-2 İLK MÜDÜRLER

142 GEÇİCİ MADDE-3 TEMSİL VE İLZAM GEÇİCİ MADDE-4 DAMGA VERGİSİ : Bu sözleşme ile ilgili Damga Vergisi tutarı olan içinde Vergi Dairesi'ne ödenecektir. -TL.sı kanuni süresi İş bu sözleşme 14 esas ve 4 geçici maddeden ibarettir. ORTAK ORTAK

143 {ÖRNEK-13) ANONİM ŞİRKETİ,, ANASÖZLEŞMESİ KURULUŞ MADDE-1 : Aşağıda adları,soyadları,ikametgahları ve uyrukları yazılı kurucular arasında Türk Ticaret Kanunu'nun Anonim Şirketlerin ani surette kurulmaları hakkındaki hükümlerine göre bir Anonim Şirket teşkil edilmiştir. Kurucunun adı soyadı İkametgah Adresi Uyruğu ŞİRKETİN UNVANI MADDE-2 : Şirketin unvanı ANONİM ŞİRKETİ'dir. AMAÇ VE KONU MADDE-3 : Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır: Şirket yukarıda yazılı olanlar dışında yararlı ve gerekli görülecek iş ve işlemlere Yönetim Kurulu'nun teklifi ve Genel Kurul'un vereceği karar ile girebilir. Ancak ana sözleşme değişikliği niteliğinde olan bu gibi kararlann uygulanması için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan gerekli iznin alınması şarttır.

144 ŞIRKETIN MERKEZ MADDE-4 Şirketin Merkezi İli, İlçesindedir. Adresi:...'dir. Adres değişikliğinde yeni adres, ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirilir ve aynca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bildirilir. Tescil ve ilan edilmiş adrese yapılan tebligat şirkete yapılmış sayılır. Tescil ve ilan edilmiş adresinden ayrılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır. Şirket Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na haber vermek kaydı ile yurt içinde ve yurt dışında şubeler açabilir. ŞIRKETIN SÜRESI MADDE-5 Şirket kesin kuruluşundan başlamak üzere süresiz olarak kurulmuştur. SERMAYE MADDE-6 Şirketin sermayesi,-tl ( Türk Lirası)'dır. Bu sermayenin; hisseye isabet eden -TL hisseye isabet eden -TL hisseye isabet eden -TL hisseye isabet eden -TL hisseye isabet eden -TL tarafından muvazaadan ari olarak ve tamamen taahhüt edilmiştir. Şirket sermayesinin 1/4'ü şirketin kuruluşunun tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde kalanı ise tarihine kadar/(kalanı ise yönetim kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Bu husustaki ilanlar ana sözleşmenin ilan maddesi uyarınca yapılır.

145 YÖNETİM KURULU VE SÜRESİ : MADDE-7 : Şirketin işleri ve idaresi Genel Kurul tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak hissedarlar arasından seçilecek en az 3 üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından yürütülür. Yönetim kurulu üyeleri en çok 3 yıl için seçilirler. Seçim süresi sona eren Yönetim Kurulu Üyeleri yeniden seçilebilirler. Genel Kurul lüzum görürse Yönetim Kurulu Üyelerini her zaman değiştirebilir. ŞİRKETİN TEMSİLİ MADDE-8 : Şirketin Yönetimi ve dışarıya karşı temsili Yönetim Kurulu'na aittir. Şirket tarafından verilecek bütün belgelerin ve yapılacak sözleşmelerin geçerli olabilmesi için bunlann şirket unvanı altına konmuş ve şirketi temsile yetkili kişi veya kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Yönetim Kurulu Türk Ticaret Kanunu'nun 319. Maddesine göre şirketi temsil ve idare yetkisinin hepsini veya bazılarını Yönetim Kurulu Üyesi olan bir veya birkaç murahhaslara veya pay sahibi olmalan zorunlu bulunmayan Müdürlere bırakabilir. Şirket işlerinin ve faaliyetinin gelişmesi ile Yönetim Kurulu lüzum ve ihtiyaç gördüğü takdirde idare işlerinin ve görevlerinin kendi üyeleri arasında ne şekilde ve hangi esaslar dairesinde taksim edileceğini tespit eder. DENETÇİLER MADDE-9 : Genel kurul gerek hissedarlar arasında gerekse dışanda en çok üç (3) yıl için 1 (bir) veya 1'den fazla denetçi seçer. Bunlann sayısı 5'i geçemez. Genel Kurul seçilen denetçiyi her zaman azil ve yerine diğer bir kimseyi tayin edebilir. Görev süresi biten denetçilerin tekrar denetçiliğe seçilmesi caizdir. Denetçiler, Türk Ticaret Kanunu'nun maddelerinde sayılan görevleri yapmakla yükümlüdür.

146 GENEL KURUL MADDE-10 : a) Davet şekli: Genel Kurullar olağan veya olağanüstü olarak toplanırlar. Bu toplantılara davette Türk Ticaret Kanunu'nun 355,365,366 ve 368 hükümleri uygulanır. b) Toplantı Vakti: Olağan Genel Kurul toplantıları şirketin hesap devresi sonundan itibaren 3 ay içerisinde ve senede en az bir defa, olağanüstü genel kurul toplantıları ise şirketin işleri icap ettiği hallerde ve zamanda yapılır. c) Rey Verme ve Vekil Tayini: Olağan ve Olağanüstü Genel Kurul toplantılannda hazır bulunan hissedarlar veya vekillerinin her hisse için bir oyu vardır. Genel Kurul toplantılarında hissedarlar kendilerini diğer hissedarlar veya hariçten tayin edecekleri vekil vasıtalan ile temsil ettirebilirler. Şirket hissedan olan vekiller kendi oylarından başka temsil ettikleri hissedarların sahip olduğu oyları kullanmaya yetkilidir. d) Müzakerelerin Yapılması ve Karar Nisabı: Şirket genel kurul toplantılannda Türk Ticaret Kanunu'nun 369. maddesinde yazılı hususlar müzakere edilerek gerekli kararlar alınır. Genel Kurul toplantıları ve bu toplantılardaki karar nisabı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir. e) Toplantı Yen: Genel Kurul yönetim merkezinin binasında veya yönetim merkezinin bulunduğu şehrin elverişli bir yerinde toplanır. TOPLANTILARDA KOMİSER BULUNMASI: MADDE-11 Gerek olağan ve gerekse olağanüstü genel kurul toplantılannda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı komiserinin bulunması ve toplantı tutanaklannın ilgilerle birlikte imza edilmesi şarttır. Komiserin gıyabında yapılacak genel kurul toplantılannda alınacak kararlar ve komiserin imzasını taşımayan toplantı tutanaklan geçerli değildir.

147 İLAN MADDE-12 : Şirkete ait ilanlar Türk Ticaret Kanunu'nun 37. Maddesinin 4. Fıkrası hükümleri saklı kalmak şartı ile şirket merkezinin bulunduğu yerde çıkan bir gazete ile en az 15 gün evvel yayınlanır. Mahallinde gazete yayınlanmadığı takdirde ilan en yakın yerdeki gazete ile yapılır. Ancak Genel Kurulun toplantıya çağrılması ile ilgili ilanlar Türk Ticaret Kanunu'nun 368. Maddesi hükümleri gereğince ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere en az iki hafta evvel yapılması zorunludur. Sermayenin azaltılması veya tasfiyesine ait ilanlar için kanunun 397. ve 438.maddelerindeki hükümler uygulanır. HESAP DÖNEMİ MADDE-13 : Şirketin hesap yılı, Ocak Ayının ilk gününden başlar. Aralık ayının sonuncu günü biter. Fakat ilk hesap yılı şirketin Ticaret Sicili'ne tescil suretiyle tüzel kişilik kazandığı tarihten başlar ve o yılın Aralık ayının son günü sona erer. KARIN TESPİTİ VE DAĞITIMI: MADDE-14 : Şirketin genel masrafları ile muhtelif amortisman bedelleri gibi şirketçe ödenmesi ve ayniması zaruri olan miktarlar hesap senesi sonunda tespit olunan gelirden indirildikten sonra geriye kalan miktar safı kan teşkil eder. Safı karın tespiti hususunda Türk Ticaret Kanunu'nun Vergi Usûl Kanunu'nun vesair Mali Kanunlann hükümlerine uyulur. Yukandaki madde gereğince tespit olunacak safı kardan ödenmesi gereken vergiler düşüldükten sonra kalan miktardan: a) %5 nispetinde Kanuni yasal yedek akçe ile, b) Ödenmiş sermayenin %5'i nispetinde birinci temettü payı aynlır. c) Yasal Yedek Akçe ile birinci temettü hissesinin aynimasından sonra kalan kardan Genel Kurul kararı ile en fazla %10'u Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine en fazla %10'u da Şirkefin Müdür, Memur ve Müstahdemlerine tahsisi olunabilir. d) Kalan kar, Genel Kurul karanna göre kısmen veya tamamen ikinci temettü payı olarak, dağıtılabileceği gibi, dağıtılmayarak, herhangi bir yedek akçe olarak da muhafaza edilebilir. e) Ortaklara dağıtılmasına karar verilen birinci ve ikinci temettü payının hangi tarihte ödeneceği genel Kurul tarafından tespit olunur. f) Türk Ticaret Kanunu'nun 466/3. maddesi hükmü saklıdır.

148 YEDEK AKÇE MADDE-15 Şirket tarafından ayrılan ihtiyat akçeleri hakkında T.T.K.nun 466 ve 467 maddeleri hükümleri uygulanır. KANUNİ HÜKÜMLER MADDE-16 İşbu esas mukavelede yazılı olmayan hususlar hakkında Türk Ticaret Kanunu'nun konuya ait hükümleri uygulanır. GEÇİCİ HÜKÜMLER DAMGA VERGİSİ GEÇİCİ MADDE 1 İşbu ana sözleşme ile ilgili Damga Vergisi tutarı olan süresi içerisinde Vergi Dairesi'ne ödenecektir. TL.sı, kanuni KURULUŞ GİDERLERİ GEÇİCİ MADDE 2 : Şirketin kuruluşuna tekaddüm eden ve kurucular tarafından yapılan ve kuruluş için gerekli addolunan bilcümle harcamalar şirketin masraflarına intikal ettirilir. İLK YÖNETİM KURULU ÜYELERİ GEÇİCİ MADDE 3 : TEMSİL GEÇİCİ MADDE 4 İLK MURAKIP GEÇİCİ MADDE 5 KURUCU ORTAKLAR

149 " DONATMA İŞTİRAKİ" SÖZLEŞMESİ KURULUŞ: MADDE 1 : Aşağıda adları,soyadları ikametgahları ve uyrukları yazılı müşterek donatanlar arasında Türk Ticaret Kanunu'nun 951.maddesine göre Donatma iştiraki kurulmuştur. Kurucunun adı- soyadı İkametgah adresi Uyruğu 1-2- DONATMA İŞTİRAKİNİN UNVANI: MADDE2 Donatma İştirakinin unvanı" Donatma İştirakindir. AMAÇ VE KONU : MADDE 3 Donatma iştirakinin amaç ve konusu başlıca şunlardır; DONATMA İŞTİRAKİNİN MERKEZİ : MADDE 4 : Donatma iştirakinin merkezi Adresi ilçesindedir. 'dir. ili,

150 SERMAYE : MADDE 5 : limanına kayıtlı TL ( Türk Lirası) değerindeki gemi üzerindeki Müşterek Donatanlann gemi paylan aşağıda gösterilmiştir. Müşterek Donatanın adı-soyadı Pay Oranı (%) Pay Tutarı (TL) 2- MÜŞTEREK DONATANIN İDARE VE TEMSİLİ : MADDE 6 : Donatma iştirakinin idare ve temsili şirket Müşterek Donatan/(Müşterek Donatanlar) yetkilidir. Donatma iştirakinin temsili, temsile yetkili donatan/(donatanlar) tek başına / (birlikte) Donatma unvanı altında atacağı/ (atacakları) imza/(imzalarıyla) mümkündür. GEMİ MÜDÜRÜ : MADDE 7 Gemi Müdürü olarak atanmıştır. KANUNİ HÜKÜMLER: MADDE 8 Bu sözleşmede bulunmayan hususlar hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.

151 (ÖRNEK-15) ALACAKLILARA ÇAĞRI İLANI TASFİYE HALİNDE (1) TASFİYE MEMURUNDAN İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun (2) / sicil numarasında kayıtlı bulunan şirketimiz (3)../../... tarihinde tasfiyeye girmiştir. Tasfiye kararı (4)../../... tarihinde tescil edilmiştir. Alacaklıların ellerindeki belgelerle birlikte bu ilanın üçüncü defa yayımlandığı tarihten itibaren 1 yıl içinde (5) adresinde bulunan tasfiye memuruna başvurmaları ilan olunur. Kaşe Tasfiye Memurunun imzası Not: Birer hafta arayla üç defa yayınlanacaktır. KELİME: GAZETE: İLAN ÜCRETİ : AÇIKLAMA: (1) Ticaret unvanı (2) Ticaret sicil numarası (3) Karar tarihi (4) Karar tescil tarihi (5) Tasfiye adresi

152 (ÖRNEK-16) LİMİTED ŞİRKETTE HİSSE DEVİR KARARI Karar No Karar Tarihi Toplantıya Katılanlar: Karar Özeti Şirket ortakları bugün şirket merkezinde yapılan toplantıda aşağıda yazılı hususlan karar altına almışlardır. 1- Şirket ortaklarından 'in şirketteki sahibi bulunduğu sermayesinin TL'nın tamamını/ TL kısmını aynı bedelle noterinin../../... tarihli yevmiye nolu devir temlik sözleşmesi ile uyruklu adresinde ikamet eden 'a devretmiştir. 2- Yukarıda bahsi geçen hisse devrinin kabulüne ve keyfiyetin pay defterine işlenmesine, 3- Yapılan devir sonucunda şirket ortaklarının sermaye payları aşağıdaki şekli almıştır. Şirket ortağının Adı soyadı a) b) c) Sermaye tutarı 4- Sanayi ve ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdüriüğü'nün 1976/1 sayılı sirküleri gereğince anasözleşmede değişiklik yapılmamıştır. EK: 1- Noterden düzenlenen devir temlik sözleşmesi

153 2- Yeni müdür atanıyorsa müdürün şirket unvanı altında düzenlenen imza beyannamesi AÇIKLAMA: 1- Hisse devrinin kabulüne ilişkin ortaklar kurulu kararı eski ortaklar tarafından imzalanır 2- Anasözleşmede ortaklann sermaye paylannın hisse adedi belirtilmişse kararda da hisse adetlerinin belirtilmesi gerekir. 3- Ortaklar istediği takdirde tescili zorunlu olan bir başka hususu da gündeme koyabilirler.

154 LİMİTED ŞİRKETTE VEFAT EDEN ORTAĞIN PAYLARININ İNTİKALİNE İLİŞKİN KARAR Karar No Karar Tarihi Toplantıya Katılanlar: Karar Özeti 1- Şirket ortaklanndan 'in../../... tarihinde vefatı nedeniyle, T.C Sulh Hukuk Mahkemesinin../../... tarih ve No'lu Veraset Davası karan gereğince şirkette sahibi bulunduğu sermaye tutarı olan TL'nın: a) TL'sı vahslerden uyruklu adresinde ikamet eden 'a b) TL'sı varislerden uyruklu adresinde ikamet eden 'a c) TL'sı varislerden uyruklu adresinde ikamet eden 'a (*) d) Bölünemeyen TL'nın../..'sı 'a,.../..'sı 'a, /...'sı 'a ait olup müşterek temsilcisi olarak seçilmiştir.^) 2- Miras yoluyla intikal eden paylar sonucunda, şirketin değişen ortak ve pay durumunun aşağıda şekilde pay defterine işlenmesine karar verilmiştir. Şirket ortağının Adı soyadı Sermaye Tutarı a) (Diğer Ortak) b)..(vefat edenin varisi).. c)..(vefat edenin varisi).. d)..(vefat edenin varisi).. (*) Bölünemeyen TL'nın../..'sı 'a,.../..'sı 'a,../..'sı 'a ait olup müşterek temsilcisi 'dır.(*) 3- Sanayi ve Ticaret Bakanlığını İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 1976/1 sayılı sirküleri gereğince anasözleşme değişikliği yapılmamıştır.

155 EK: 1- Mahkemece onaylı Veraset İlamı 2- Ortak olan varislerin nüfus cüzdan suretleri 3- Yeni müdür atanıyorsa müdürün şirket unvanı altında düzenlenen imza beyannamesi AÇIKLAMA: (*) Bu bölüm miras yoluyla intikal eden paylardan bölünemeyen pay olduğu takdirde yazılabilir. Ortaklar istediği takdirde tescili zorunlu olan bir başka hususu da gündeme koyabilirler.

156 LİMİTED ŞİRKETTE VEFAT EDEN ORTAĞIN BÖLÜNEMEYEN PAYININ İNTİKALİNE İLİŞKİN KARAR Karar No Karar Tarihi Toplantıya Katılanlar: Karar Özeti 1- Şirket ortaklanndan 'in../../...tarihinde vefatı nedeniyle T.C Sulh Hukuk Mahkemesinin.../.../... tarih ve No'lu Veraset Davası karan gereğince şirkette sahibi bulunduğu sermaye tutan olan TL'nın: a) TL'sı varislerden uyruklu adresinde ikamet eden 'a b) TL'sı varislerden uyruklu adresinde ikamet eden 'a c) TL'sı varislerden uyruklu adresinde ikamet eden 'a Bölünemeyen payların müşterek temsilcisi olarak seçilmiştir. 2- Miras yoluyla intikal eden paylar sonucunda şirketin değişen ortak ve pay durumunun aşağıdaki şekilde pay defterine işlenmesine: Şirket ortağının Adı soyadr Sermaye Tutarı a)...(diğer Ortak) b) Bölünemeyen TL'nın../..'sı 'a.../..'sı 'a,../..'sı 'a ait olup müşterek temsilcisi 'dır. 3 - Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün 1976/1 sayılı sirküler gereğince anasözleşmede değişiklik yapılmamıştır. EK: 1- Mahkemece onaylı Veraset İlamı 2- Ortak olan varislerin nüfus cüzdan sureti 3- Yeni müdür atanıyorsa müdürün şirket unvanı altında düzenlenen imza beyannamesi, AÇIKLAMA: Ortaklar istediği takdirde tescili zorunlu olan bir başka hususu da gündeme koyabilirler.

157 BİRLEŞME SURETİYLE DEVİR ALINARAK İNFİSAH EDEN ŞİRKETİN DÜZENLEYECEĞİ BORÇ BEYANNAMESİ BORÇ BEYANNAMESİ İstanbul Ticaret Sicili Mennurluğu'nun (1) / sicil numarasında kayıtlı (2) Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri (3) gereğince tüm aktif ve pasifi ile devir alınmak suretiyle, İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun (4) / sicil numarasında kayıtlı (5) ile birleşecektir. Birleşme nedeniyle tasfiyesiz infisah edecek şirketimizin borçlan şirketimizi devir alan (5) tarafından ödenecektir. Türk Ticaret Kanunu'nun 149.maddesi gereğince ilan olunur. Devir alınan şirketin kaşesi İmzalar AÇIKLAMA: (1) Devir alınan şirketin ticaret sicil numarası (2) Devir alınan şirketin ticaret unvanı (3) Anonim Şirketler için TK.451, diğer şirketler için TK.146 vd. (4) Devir alan şirketin ticaret sicil numarası (5) Devir alan şirketin ticaret unvanı

158 BİR TİCARET ŞİRKET NEVİNİN ANONİM ŞİRKET NEVİNE ÇEVRİLMESİ Madde 1- İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı (kollektif/komandit/limited) şirketinin Türk Ticaret Kanunu'nun 152.maddesine göre nevi değiştirmesi suretiyle; aşağıda, adları, soyadları, ikametgahları ve uyrukları yazılı kurucular arasında Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketlerin ani şekilde kurulmaları hakkındaki hükümlerine göre bir anonim şirket teşkil edilmiştir. Sıra No Kurucunun Adı ve Soyadı İkametgah Adresi Uyruğu Madde 6- Şirketin sermayesi TL kıymetindedir. Bu sermaye her biri TL kıymetinde hisseye ayrılmıştır. Bu sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN HİSSE HİSSE TUTARI (TL) NAKDİ ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ TOPLAM Sermayenin karşılanmıştır..tl'sı nakit, TL'sı ise, ayın olarak

159 Nakdi sermayenin tamamı muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tahhinden itibaren en geç üç ay içinde kalanı../../... tarihine kadar/(kalanı yönetim kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Ayni sermaye ise, Türk Ticaret Kanunu'nun 152.maddesine göre nevi değiştiren İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı (kollektif/ komandit/limited) şirketinin öz varlığı/(ödenmiş sermayesi) olup; bu öz varlık T.C Mahkemesinin../../... tahhli, sayılı karan ve../../... tarihli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Sözkonusu şirketin öz varlığı tüm aktifi ve pasifi ile birlikte Anonim Şirkete intikal ettirilmiştir. Hisse senetleri Hisse senetleri ( yazılıdır.(l) )TL kupürler halinde bastınlabilir. Ayni sermaye karşılığında çıkarılacak hisse senetleri şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl geçmedikçe başkasına devredilemez.(tk.404) AÇIKLAMA: (1) Ayni sermaye karşılığında çıkanlacak hisse senetlehnin nama yazılı olması gerekmektedir.

160 KURULACAK ANONİM ŞİRKETE AYNİ SERMAYE KONULMASI Madde 6- Şirketin sermayesi TL kıymetindedir. Bu sermaye her biri TL kıymetinde hisseye ayrılmıştır. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN HİSSE HİSSE TUTARI (TL) NAKDİ ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ TOPLAM Sermayenin TL'si nakit TL'si ayın olarak karşılanmıştır. Nakdi sermayenin tamamı muvazaadan ari olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içinde kalanı../../... tarihine kadar/(kalanı yönetim kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Ayni sermaye ise, değeri T.C Mahkemesinin / /... tarihli, sayılı kararı ve../../... tarihli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiş bulunan kıymetlerden teşkil etmiş ve Türk Ticaret Kanunu'nun 303.maddesine göre anonim şirkete sermaye olarak konulmuştur. Hisse senetleri Hisse senetleri ( yazılıdır.(l) )TL kupürler halinde bastınlabilir. Ayni sermaye karşılığında çıkanlacak hisse senetleri şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl geçmedikçe başkasına devredilemez.(tk.404) AÇIKLAMA: (1) Ayni sermaye karşılığında çıkarılacak hisse senetlerinin nama yazılı olması gerekmektedir.

161 (ÖRNEK-22) KURULACAK ANONİM ŞİRKETİN FERDİ BİR İŞLETMEYİ DEVRALMASI Madde 6- Şirketin sermayesi TL kıymetindedir. Bu sermaye, her biri TL kıymetinde hisseye aynimıştır. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN HİSSE HİSSE TUTARI (TL) NAKDİ ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ TOPLAM Sermayenin TL'sı nakit, TL'sı ise ayın olarak karşılanmıştır. Nakdi sermayenin tamamı muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tarihinde itibaren en geç üç ay içinde kalanı../../... tarihine kadar/(kalanı yönetim kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Ayni sermaye ise,türk Ticaret Kanunu'nun 303.maddesine göre tüm aktifi ve pasifi ile birlikte devralınan İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı Ferdi işletmesinin özvarlığından/(ödenmiş sermayesinden) teşkil etmiş olup; Ferdi İşletmenin öz varlığı; T.C Mahkemesinin../../... tarihli, sayılı karan ve../../... tarihli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Hisse senetleri yazılıdır.(l) Hisse senetleri ( )TL kupürler halinde bastırılabilir. Ayni sermaye karşılığında çıkanlacak hisse senetleri şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl geçmedikçe başkasına devredilemez.(tk.404) Ferdi İşletmenin borç ve alacakları Anonim Şirket bünyesinde de aynen devam edecektir. AÇIKLAMA: (1) Ayni sermaye karşılığında çıkanlacak hisse senetlerinin nama yazılı olması gerekmektedir.

162 ANONİM ŞİRKET SERMAYESİNİN NAKİT OLARAK ARTIRILMASI..ANONİM ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi TL kıymetindedir. Bu sermaye her biri TL kıymetinde hisseye ayrılmıştır. Önceki sermayeyi teşkil eden TL'nın tamamı nakden ödenmiştir. Bu defa artınlan TL'nın tamamı muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tahhinden itibaren en geç üç ay içinde,kalanı../../... tarihine kadar/(kalanı yönetim kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Bu husustaki ilanlar anasözleşmenin ilan maddesi gereğince yapılır. Hisse senetleh Hisse senetleri ( yazılıdır.(l) ) TL kupürler halinde bastınlabilir. AÇIKLAMA: (1) Sermayenin tamamı ödenmeden hamiline yazılı hisse senedi çıkarılamaz.

163 ANONİM ŞİRKET SERMAYE ARTIRIMINDA FERDİ İŞLETMENİN DEVRALINMASI ANONİM ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi TL kıymetindedir. Bu sermaye,her biri TL kıymetinde hisseye aynimıştır. Önceki sermayeyi teşkil eden TL'nın tamamı nakden ödenmiştir. Artırılan TL ise; Türk Ticaret Kanunu'nun 303.maddesine göre tüm aktif ve pasifi ile birlikte devralınan İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı Ferdi İşletmesinin öz varlığından/(ödenmiş sermayesinden) teşkil etmiş ve tarafından Anonim Şirkete sermaye olarak konulmuştur. Ferdi İşletn.cnin öz varlığı; T.C Mahkemesinin../../... tahhli, sayılı karan ve../../... tahhli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Hisse senetleh yazılıdır.(l) Hisse senetleh ( ) TL kupürler halinde bastırılabilir. Ayni sermaye karşılığında çıkarılacak hisse senetleh şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. Sermayenin tamamı ödenmeden hamiline yazılı hisse senedi çıkanlamaz. Ferdi işletmenin borç ve alacaklan Anonim Şirket bünyesinde de aynen devam edecektir. AÇIKLAMA: (1) Ayni sermaye karşılığında çıkarılacak hisse senetlehnin nama yazılı olması gerekmektedir.

164 ANONİM ŞİRKET SERMAYE ARTIRIMINDA AYIN NEVİNDEN SERMAYE KONULMASI ANONİM ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi TL kıymetinde TL kıymetindedir. Bu sermaye her biri hisseye ayrılmıştır. Önceki sermayeyi teşkil eden TL'nın tamamı nakden ödenmiştir. Artırılan TL ise; Türk Ticaret Kanunu'nun 303.maddesine göre ayın olarak karşılanmıştır. Bu ayni sermaye ise; değeri T.C Mahkemesinin../../... tarihli, sayılı karan ve../../... tarihli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiş bulunan : kıymetlerden teşkil etmiş ve tarafından Anonim Şirkete sermaye olarak konulmuştur. Hisse senetleri yazılıdır.(l) Ayni sermaye karşılığında çıkanlacak hisse senetleri şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. Hisse senetleri ( )TL kupürler halinde bastınlabilir. Sermayenin tamamı ödenmeden hamiline yazılı hisse senedi çıkaralamaz. AÇIKLAMA: (1) Ayni sermaye karşılığında çıkanlacak hisse senetlerinin nama yazılı olması gerekmektedir.

165 ANONİM ŞİRKETTE DEĞER ARTIŞ FONU'NUN SERMAYEYE İLAVE EDİLMESİ ANONİM ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi TL'sı kıymetindedir. Bu sermaye, her biri TL'sı keymetinde hisseye aynimıştır. Önceki Sermayeyi teşkil eden TL'nın tamamı nakden ödenmiştir/ (Önceki sermayeyi teşkil eden TL'nın TL'sı nakden ödenmiştir. Geriye kalan TL'sı ise yönetim kurulunun alacağı kararlar dairesinde ödenecektir. Bu husustaki ilanlar ana sözleşmenin ilan maddesi gereğince yapılır.) Artırılan TL'sı ise Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer 298.maddesine göre bilançomuzda kayıtlı amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan Değer Artış Fonu'ndan karşılanmıştır. (1) Değer artış fonu../../... tarih ve YMM sayılı 'nın Yeminli Mali Müşavir raporu ile tesbit edilmiştir. Sermayeye ilave edilen değer artış fonu karşılığında ortaklara hisseleri nisbetinde bedelsiz hisse senedi verilecektir. Hisse senetleri yazılıdır.(l) Hisse senetleri ( )TL kupürler halinde bastınlabilir. Sermayenin tamamı ödenmeden hamiline yazılı hisse senedi çıkarılamaz. AÇIKLAMA: (1) Sermayeye ilave edilen kısım iştir*akler değer artış karşılığı ise açıkça belirtilecektir.

166 Madde 1- İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı.(kollektif/ komandit/anonim) şirketinin Türk Ticaret Kanunu'nun 152.maddesine göre nevi değiştirmesi suretiyle; aşağıda adları, soyadlan, ikametgahları ve uyruklan yazılı kurucular arasında bir Limited Şirket kurulmuştur. Sıra Kurucunun No. Adı ve Soyadı İkametgah Adresi Uyruğu 2- Madde 6- Şirketin sermayesi (1) paya ayrılmış TL'ndan ibarettir. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN PAY PAY TUTARI (TL) ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ NAKDİ TOPLAM...(1)... Sermayenin TL'sı nakit TL'sı ayın olarak karşılanmıştır. Nakdi sermayenin tamamı muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içinde kalanı../../... tarihine kadar/(kalanı ortaklar kurulu karannın alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl için içinde) ödenecektir. Ayni sermaye ise Türk Ticaret Kanunu'nun 152.maddesine göre nevi değiştiren İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı (Kollektif/Komandit/Anonim) şirketinin öz varlığı/(ödenmiş sermayesi) olup bu öz varlık T.C Mahkemesinin.../../... tahhli, sayılı karan ve../../... tahhli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Şirketin öz varlığı tüm aktif ve pasifi ile birlikte Limited Şirkete intikal etmiştir. Ayni sermaye karşılığı paylar şirketin kuruluşundan itibaren üç yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. (TK.520)

167 aynimış Madde 6- Şirketin sermayesi (1) paya TL'ndan ibarettir. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN PAY PAY TUTARI (TL) ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ NAKDİ TOPLAM (1).- Bu sermayenin TL'sı nakit, TL'sı ise ayın olarak karşılanmıştır. Nakdi sermayenin tamamı muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tahhinden itibaren en geç üç ay içinde kalanı../../... tahhine kadar/(kalanı ortaklar kurulunun alacağı karahar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Ayni sermaye ise değeh T.C Mahkemesinin.../../... tahhli, sayılı karan ve../../... tahhli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiş bulunan; kıymetlerden teşkil etmiş ve Türk Ticaret Kanunu'nun 508.maddesine göre Limited Şirkete sermaye olarak konulmuştur. Ayni sermaye karşılığı paylar şirketin kuruluşundan itibaren üç yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. (TK.520) AÇIKLAMA: (1) Pay adedi yazılması zorunlu değildir.

168 Madde 6- Şirketin sermayesi (1) paya ayrılmış TL'ndan ibarettir. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN PAY PAY TUTARI (TL) ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ NAKDİ TOPLAM (1)-- Bu sermayenin TL'si nakit, TL'si ise ayın olarak karşılanmıştır. Nakdi sermayenin tamamı muvazaadan ari olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tarihinden itibaren en geç üç ay içinde kalanı../../... tarihine kadar/(kalanı ortaklar kurulunun alacağı kararlar dairesinde en geç üç yıl içinde) ödenecektir. Ayni sermaye ise; Türk Ticaret Kanunu'nun 139 ve 508. Maddelerine göre, tüm aktif ve pasifi ile birlikte devralınan; İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu'nun / sicil numarasında kayıtlı Ferdi İşletmesinin öz varlığından/(ödenmiş sermayesinden) teşkil etmiş olup; ferdi işletmenin öz varlığı; T.C Mahkemesinin.../../... tarihli, sayılı kararı ve../../... tarihli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Ayni sermaye karşılığı paylar şirketin kuruluşundan itibaren üç yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. (TK.520) Ferdi işletmenin borç ve alacakları Limited Şirket bünyesinde de aynen devam edecektir.

169 LİMİTED ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi TL'dır. Bu sermayenin TL'sı tarafından, TL'sı tarafından muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Eski sermayeyi teşkil eden TL'sının tamamı ödenmiştir. Bu defa artınlan TL'sının tamamı muvazaadan ah olarak tamamen taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4'ü tescil tahhinden itibaren en geç üç ay içinde, kalanı../../... tahhine kadar/kalanı ortaklar kurulunun alacağı karahar dairesinde en geç üç yıl içinde ödenecektir. Bu husustaki ilanlar anasözleşmenin ilan maddesi uyannca yapılır.

170 LİMİTED ŞİRKETİN SERMAYE ARTIRIMINDA AYIN NEVİNDEN SERMAYE KONULMASI LİMİTED ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi (1) paya ayrılmış TL'ndan ibarettir. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN PAY PAY TUTARI (TL) ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ NAKDİ TOPLAM Önceki sermayeyi teşkil eden (1) paya karşılık olan TL'nın tamamı nakden ödenmiştir. Artırılan TL'sı ise Türk Ticaret Kanunu'nun 508.maddesine göre ayın olarak karşılanmıştır. Bu ayni sermaye ise; değen T.C Mahkemesinin../../... tahhli, sayılı kararı ve../../... tahhli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiş bulunan, kıymetlerden teşkil etmiş ve Limited Şirkete sermaye olarak konulmuştur. Ayni sermaye karşılığı paylar üç yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. (TK.520)

171 LİMİTED ŞİRKETİN SERMAYE ARTIRIMINDA FERDİ İŞLETMENİN DEVRALINMASI LİMİTED ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi (1) paya ayrılmış TL'ndan ibarettir. Sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir. ORTAĞIN PAY PAY TUTARI (TL) ADI-SOYADI ADEDİ AYNİ NAKDİ TOPLAM Önceki sermayeyi teşkil eden (1) paya karşılık olan TL'nın tamamı nakden ödenmiştir. Artırılan TL'sı ise Türk Ticaret Kanunu'nun 139 ve 508. maddelehne göre tüm aktifi ve pasifi ile bihikte devralınan İstanbul Ticaret Sicili Memuhuğu'nun / sicil numarasında kayıtlı Ferdi işletmesinin öz vahığından (Ödenmiş sermayesinden) teşkil etmiş olup; Ferdi İşletmenin öz vahığı T.C Mahkemesinin../../... tahhli, sayılı kararı ve../../... tahhli bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Ayni sermaye karşılığı paylar üç yıl geçmedikçe başkasına devredilemez.(tk.520) Ferdi İşletmenin borç ve alacakları Limited Şirket bünyesinde de aynen devam edecektir.

172 LİMİTED ŞİRKETTE DEĞER ARTIŞ FONU'NUN SERMAYEYE İLAVE EDİLMESİ.LİMİTED ŞİRKETİ'NİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK TASARISI ESKİ ŞEKLİ Madde (Maddenin eski şekli aynen yazılacaktır.) YENİ ŞEKLİ Madde Şirketin sermayesi.(1) paya aynimış TL'ndan ibarettir. Bundan; (1) paya karşılık olan TL'si paya karşılık olan TL'si tarafından tamamen taahhüt edilmiştir. Önceki sermayeyi teşkil eden (1) paya karşılık olan TL'nın tamamı nakden ödenmiştir/ (Önceki sermayeyi teşkil eden paya karşılık olan TL'nın TL'si nakden ödenmiştir. Geriye kalan TL'SI ise ortaklar kurulunca alınacak karara göre ödenecektir.) Artırılan TL'si ise Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer 298.maddesine göre bilançomuzda kayıtlı amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan Değer Artış Fonu'ndan karşılanmıştır. Değer artış fonu../../... tarih ve YMM sayılı 'nın Yeminli Mali Müşavir raporu ile tesbit edilmiştir. Sermayeye ilave edilen değer artış fonu karşılığında ortaklara oranında bedelsiz pay verilecektir. paylan AÇIKLAMA: (1) Pay adedi yazılması zorunlu değildir.

173 ANONİM ŞİRKET GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAĞI ANONİM ŞİRKETİNİN / /... TARİHİNDE YAPILAN OLAĞANGENEL KURUL TOPLANTI TUTANAĞI Anonim Şirketinin yılına ilişkin genel kurul toplantısını../../... tarihinde, saat 'de, adresinde bulunan şirket merkezinde. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nm/ İstanbul İl Sanayi ve Ticaret Müdühüğü'nün../../... tahh ve sayılı yazılanyla görevlendihlen Bakanlık Komiseh 'in gözetiminde yapılmıştır. Toplantıya davet kanun ve anasözleşmede öngörüldüğü gibi ve gündemi de ihtiva edecek şekilde, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin../../... tahh ve sayılı nüshasında ilan edilmek suretiyle ve aynca nama yazılı pay sahiplen ile önceden hisse senedi tevdi ederek adresini bildiren hamiline yazılı pay sahiplehne taahhütlü mektupla, toplantı gün ve gündeminin bildihimesi suretiyle süresi içinde yapılmıştır. Hazirun cetvelinin tetkikinden,şirketin toplam TL'lık sermayesine tekabül eden adet hisseden TL'lık sermayeye karşılık adet hissenin asaleten, TL'lık sermayeye karşılık TL'lık hissenin de vekaleten olmak üzere adet hissenin toplantıda temsil edildiğinin ve böylece gerek kanun ve gerekse anasözleşmede öngörülen asgah toplantı nisabının mevcut olduğunun anlaşılması üzehne toplantı tarafından açılarak gündemin görülüşmesine geçilmiştir. 1- Divan Başkanlığına 'nın oy toplayıcılığa 'nın ve katipliğe 'nın Seçilmelehne oybihiğiyle/ menfi oya karşılık oyla karar vehldi. 2- Genel Kurul tutanaklannın imzalanması için divan heyetine yetki vehlmesine oybihiğiyle/ oya karşılık oyla karar vehldi. 3- Yönetim kurulu faaliyet raporu ile murakıplar tarafından vehlen rapor okundu ve müzakere edildi. 4- Bilanço ve kar/zarar hesapları okundu ve müzakere edildi. Yapılan oylama sonucunda, bilanço ve kar/zarar hesapları oybihiğiyle/ karşılık oyla tasdik edildi. menfi oya

174 Şirket karından kanun ve anasözleşme gereği yapılması gereken miktarlar ayrıldıktan sonra kalan kısmın tamamının/bir bölümünün dağıtılması oybirliğiyle/ menfi oya karşılık oyla karar verildi. Birinci temettünün../../... tarihinde,dağıtımına karar vehlen karın ise../../. tahhinde de dağıtılmasına oybihiğiyle/ menfi oya karşılık oyla karar vehldi. 5- Yapılan oylama sonucunda yönetim kurulu üyeleh oybihiğiyle/ menfi oya karşılık oyla ibra edildiler. Yine yapılan oylama sonucundan murakıplar oybihiğiyle/ menfi oya karşılık oyla ibra edildiler. 6- Yönetim kurulu üyelehne TL,murakıplara TL aylık/yıllık ücret ödenmesine oybihiğiyle/ menfi oya karşılık oyla karar vehldi. 7- Şirketin yönetim kurulu üyeliklehne yıl süreyle görev yapmak üzere, 'm seçilmelehne oybihiğiyle/ oyla karar vehldi. Murakıplığa yıl süreyle görev yapmak üzere 'nın seçilmesine oybihiğiyle/ oyla karar vehldi. 8- (Gündemde olmak kaydıyla görüşülüp karara bağlanan sair konular yazılır.) KOMİSER Adı Soyadı İmzası DİVAN BAŞKANI Adı Soyadı İmzası OY TOPLAYICI Adı Soyadı İmzası KATİP Adı Soyadı İmzası

175 ANONİM ŞİRKET GENEL KURULLARI İÇİN DÜZENLENECEK VEKALETNAME VEKALETNAME Hissedarı bulunduğum Anonim Şirketinin../../... tarihinde adresinde saat 'de yapılacak yılına ait olağan/olağanüstü genel kurul toplantısında beni temsil etmeye ve gündemdeki maddelerin karara bağlanması için oy kullanmaya 'yı vekil tayin ettim. VEKALETİ VEREN İsim İmza Tarih VEKÂLETİ VERENİN: Sermaye miktarı Hisse adedi Oy miktarı Adresi NOT : Vekaletnamenin noter tasdiksiz olması halinde vekaleti verenin noter tasdikli imza sirküleri vekaletnameye eklenecektir.

176 (ÖRNEK-36 ) ANONİM ŞİRKET GENEL KURUL HAZİRUN CETVELİ YAPILAN ANONİM ŞİRKETİNİN TARİHİNDE YILINA AİT OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISINA AİT HAZİRUN CETVELİ PAY SAHİBİNİN SERMAYE HİSSE ADEDİ TEMSİL ŞEKLİ TEMSİLCİNİN İMZA ADI SOYADI/ÜNVANI MİKTARI TL ASALETEN/ ADI SOYADI VE İKAMETGAH ADRESİ VEKALETEN SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI DİVAN BAŞKANİ ŞİRKETİNSERMAYESİ KOMİSERİ İSİM İMZA TOPLAM HİSSE ADEDİ İSİM İMZA ASGARİ TOPLANTİ NİSABI MEVCUT TOPLANTİ NİSABI ASALETEN VEKALETEN OY TOPLAYICI KATİP HAZİRUN CETVELİNDE GÖSTERİLEN ORTAKLİK İSİM İSİM VE SERMAYE İMZA İMZA YAPİSİ ŞİRKET PAY DEFTERİNE VE KAYİTLARİNA UYGUNDUR. YÖNETİM KURULU İMZA

177 (ÖRNEK-37) SERMAYE ARTIRIMI YAPAN ANONİM ŞİRKETLERİN (HALKA AÇIK OLANLAR HARİÇ) DÜZENLENMESİ GEREKEN PAY CETVELİ ŞİRKETİN UNVANI ŞİRKETİN ADRESİ TİCARET SİCİLİ MEURLUĞU ÖNCEKİ SERMAYESİ ŞİMDİKİ SERMAYESİ PAY SAHİPLERİNİN: GENEL KURUL TARİHİ SERMAYE ARTIRIMINA İŞTİRAK EDEN ADISOYADI /UNVANI ARTIRIM ÖNCESİ ARTIRIM SONRASI ARTIRIMDAKİ TAAHHÜT ETTİĞİ ÖDEDİĞİ ÖDEMEYİ YAPTIĞI PAY MİKTARI PAY MİKTARI PAY MİKTARI MİKTAR BANKA, HESAP NO YUKARIDAKİ BİLGİLERİN DOĞRULUĞU TASDİK OLUNUR. ANONİM ŞİRKETİ YÖNETİM KURUL BAŞKANI VE ÜYELERİNİN ADLARI, SOYADLARI VE İMZALARI

178 TİCARİ İŞLETME REHNİ BEYANNAMESİ BEYANNAME (TİCARİ İŞLETME REHNİ İÇİN) 1 'c 0) 0 > c JZ (D c: C/) S < c JZ 0 cr.g = ^ -d -C cn 0 03 c o: Q 3 c: 0 1 i E 0 H Ticaret İstanbul Gerçek Kişi ise soyadı-ad! Tüzel kişi ise unvan! İş adresi İkametgah adresi Sicil numarası ve Sicili kayıtlı olduğu yer Temsilen hareket ediliyorsa vekilin soyadı-adı Ve adresi Gerçek kişi ise soyadı-adı Tüzel kişi ise unvanı İş adresi İkametgah adresi Sicil numarası ve Sicili kayıtlı olduğu yer Temsiien hareket ediliyorsa vekilin soyadı-adı Ve adresi Kaç kalemden ibaret olduğu Sigorta durumu Fiilen bulunduğu yer Tutan Faizi Vadesi Borçlusu rehin veren dışında bir kimse ise; Soyadı-adı veya unvanı ve adresi Sicili Memurluğuna Yukarıda beyanlarımızda yer alan hususlarla, ilişikte sunula noterliğince tanzim edilmiş rehin sözleşmesinde Yer alan hususiarm ve sözleşme ekini teşkil eden üstede tek tek gösterilmiş bulunan unsurların Ticari işletme Rehni Kanunu hükümlerine Uygun olarak tescili için gereken işlemin yapılmasmı dileriz..../ Rehin Veren veya Vekili Rehin Alacaklısı veya Vekili

179

180 İSTANBUL TİCARET ODASI TİCARET SİCİLİ VE TESCİL ŞUBESİ TELEFON REHBERİ 1- MÜDÜR Ticaret Sicili İşlemleri Hakkında bilgi alınabilecek telefon numaraları: (Şef), (Şef), , , , , Ticaret Sicili belgeleri: Ticaret Sicili Yazışma : (Şef), , , Firmaların sicil numarası ve sicil kayıtları hakkında bilgi alınması: , Oda Faaliyet Belgesi : Bağ-Kur Oda Kimlik Kartı - Ticaret Sicili Gazetesi: İTO Kadıköy Hizmet Birimi: Tel: Faks : Sicil Gazetesi, Oda Kimlik Kartı, Faaliyet Belgesi: İTO Perpa Hizmet Birimi: Tel: Faks : İTO İstoç Hizmet Birimi: Tel: Faks :

181 ISTANBUL TİCARET ODASI 2001 YILI ODA YAYINLARI 2001/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /28 AB'DE BAZI ÜYE DEVLETLERDE VE TÜRKİYE'DE ELEKTRONİK TİCARETİN HUKUKSAL SORUNLARI ELEKTRONİK SÖZLEŞMELER SORULARLA ELEKTRONİK TİCARET 2001 YILI YURTİÇİ İNDİRİMLİ OTELLER KATALOGU 2001 YILI YURTDIŞI İNDİRİMLİ OTELLER KATALOGU 2001 YILI İNDİRİMLİ SAĞLIK KURULUŞLARI REHBERİ 2001 YILI YURTDIŞI FUARLAR REHBERİ KALIP İMALAT SEKTÖRÜNÜN TEKNİK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ BANKALARIN KREDİ SÖZLEŞMELERİNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR VE HUKUKİ ÇÖZÜM YOLLARI KOBİLERDE MALİYET ANALİZLERİ VE FİRMA ÇAPİNDA MALİYET DÜŞÜRME UYGULAMALARI 2000 YILI SEKTÖRLER İTİBARİYLE ANKETE DAYALI EKONOMİK DURUM ANALİZİ 2000 YILI İSTANBUL KÜÇÜK SANAYİ KAPASİTE KULLANIM ARAŞTIRMASI DIŞ TİCARETTE ÜRÜN AMBALAJLAMA VE ETİKETLEME İŞ YERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATI İŞLEMLERİ REHBERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE EKOLOJİK TARIM ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ VE İHACATI GELİŞTİRME OLANAKLARI TÜRKİYE'DE KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI RAKAMLARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ (TÜRKÇE) RAKAMLARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ (İNGİLİZCE) BAŞARILI İHRACATÇILAR 2000 AİLE ŞİRKETLERİNDE KURUMSALLAŞMA VE KOBİLERİN YÖNETİM SORUNLARI İNGİLİZCE TAHKİM YÖNETMELİĞİ TURKEY YOUR BUSİNESS PARTNER KÖRFEZ ÜLKELERİ PAZAR ARAŞTIRMASI İŞVERENİN SOSYAL SİGORTA YÜKÜMLÜLÜKLERİ İSTANBUL'UN EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELERİ SOCIALAND ECONOMİC İNDİCATORS OF İSTANBUL KOBİLERDE BİLGİSAYAR TEMİZLİK TEKNOLOJİLERİ UYGULAMALARI BAŞARILI VERGİ MÜKELLEFLERİ ANADOLU'DA YENİ TURİZM OLANAKLARI VE BÖLGESEL KALKINMADAKİ ROLÜ TİCARET SİCİL REHBERİ

182