T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HİZMET BİNASI

Transkript

1 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HİZMET BİNASI 25 AĞUSTOS 2000 TARİHİNDE MEYDANA GELEN YANGIN SONRASI YAPININ YANGINA MARUZ KALAN TAŞIYICI SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ JOZEF KUBİN DANYAL KUBİN AYDAN SESKİR ÖZMEN İnşaat Y. Mühendisi İnşaat Y. Mühendisi İnşaat Mühendisi MÜHENDĠSLĠK PROJE VE DANIġMANLIK HĠZMETLERĠ Ltd. ġti.

2 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HİZMET BİNASI ESKİŞEHİR YOLU CEPHESİ

3 YAPININ ORTA BLOK OLARAK ADLANDIRILAN VE ÖN VE ARKA BLOKLARDAN OLUŞAN BÖLÜMÜ PROJE KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMİŞTİR. YAPININ ÖN BLOĞU 3 BODRUM, ZEMĠN VE 3 NORMAL KATTAN, ARKA BLOK ĠSE 3 BODRUM, ZEMĠN VE 12 NORMAL KATTAN OLUġMAKTADIR. PROJE KAPSAMINDA 3. VE 2. BODRUM KATLAR ĠNCELENMĠġTĠR. ÖN VE ARKA BLOKLAR ARASINDA 5 cm LĠK DERZ BULUNMAKTADIR. YAPI 1975 ABYYHY HÜKÜMLERĠNE GÖRE TASARLANMIġTIR. TAġIYICI SĠSTEM KĠRĠġ / PLAK SĠSTEMĠDĠR. TEMEL SĠSTEMĠ ĠNCELENEN BLOKLARDA ĠKĠ YÖNLÜ KĠRĠġLĠ RADYE OLUP TEMELDE DĠLATASYON BULUNMAMAKTADIR. BETONARME PROJESĠNDE BETON KALĠTESĠ BS20, ÇELĠK KALĠTESĠ ĠSE KOLON VE PERDELERDE St I, KĠRĠġLERDE St III TÜR. ĠNCELENEN KATLARDA DÖġEME KALINLIĞI 20 cm CĠVARINDA, KĠRĠġ YÜKSEKLĠKLERĠ 60 cm, KOLON EBATLARI ĠSE 80/60, 80/100 VE 80/120 cm OLARAK PROJELENDĠRĠLMĠġTĠR.

4 NOT : BODRUM ÇEVRE PERDELERİNDE İÇTEN FABRİKA TUĞLASI İLE KORUYUCU DUVAR ÖRÜLMÜŞTÜR 2. BODRUM KAT TAVANI MEVCUT KALIP PLANI

5 25 AĞUSTOS 2000 YANGINI İLE İLGİLİ BİLGİLER YANGIN 1999 YILININ SONUNDA TESLĠM EDĠLEN VE ARġĠV OLARAK KULLANILAN ÖN BLOKTA 2. BODRUM KATTA BAġLAMIġTIR. ÇIKIġ SEBEBĠ OLARAK ELEKTRĠK KONTAĞI GÖSTERĠLMEKTEDĠR!. YANGIN TAM ANLAMIYLA 4 GÜNDE SÖNDÜRÜLEBĠLMĠġTĠR. SÖNDÜRME ÇALIġMALARI SIRASINDA 2. BODRUM KAT TAVANINA AÇILAN 6 ADET MÜDAHALE DELĠĞĠNĠN BACA ETKĠSĠ VE YIKILAN 2 ADET BODRUM PERDESĠNDEN ORTAMA GĠREN TAZE HAVA NEDENĠYLE YANGIN UZUN SÜREDE SÖNDÜRÜLEBĠLMĠġTĠR. YANGIN SIRASINDA ÖZELLĠKLE ĠLK ĠKĠ GÜN ORTAMDA 400 ºC CĠVARINDA SICAKLIK OLUġTUĞU ĠFADE EDĠLMEKTEDĠR. YANGININ YAPIDAKĠ DÜġEY TAġIYICI EBATLARININ EN BÜYÜK OLDUĞU KATTA OLMASI YAPININ AYAKTA KALMASININ EN ÖNEMLĠ NEDENĠ OLMUġTUR. YANGIN 3. BODRUM KATTA KAYDA DEĞER HASARA YOL AÇMAMIġTIR. YANGIN SONRASINDA BETON ORTALAMA KARAKTERĠSTĠK BASINÇ DAYANIMI 240 kg/cm 2 DEN 130 kg/cm 2 CĠVARINA DÜġMÜġTÜR.

6 SAYIŞTAY BİNASI YANGIN SONRASI HASAR DURUMU

7 İTFAİYE TARAFINDAN KIRILAN PERDE İTFAİYE TARAFINDAN KIRILAN PERDE İTFAİYE TARAFINDAN AÇILAN DÖŞEME DELİKLERİ 2. BODRUM KAT TAVANI HASAR RÖLEVE PLANI

8 İTFAİYE TARAFINDAN 2. BODRUM KAT PERDELERİNDEN İKİ TANESİ KIRILMIŞ VE DÖŞEMEDE 6 ADET DELİK YANGINA MÜDAHALE EDEBİLMEK AMACIYLA AÇILMIŞTIR.

9 2. BODRUM KAT TAVANI DÖŞEMESİNDE 30 cm CİVARINDAKİ BETON DOLGU YAPIYA GEREKSİZ YÜKLEME YAPARAK TAŞIMA KAPASİTESİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMİŞTİR.

10 BİRÇOK PERDEDE PASPAYI BETONU DÖKÜLMÜŞ, DONATILAR YÜKSEK ISIYA MARUZ KALARAK AKMIŞ VE ÖZELLİĞİNİ YİTİRMİŞTİR.

11 PERDE VE KOLONLARDA DERİNLİĞİ 5 cm YE VARAN DÜŞEY VE YATAY ÇATLAKLAR OLUŞMUŞTUR.

12 KİRİŞ BETON PASPAYLARININ DÖKÜLMESİ NEDENİYLE KİRİŞ DONATILARI YÜKSEK ISIYA MARUZ KALARAK AKMIŞ VE MALZEME ÖZELLİKLERİNİ YİTİRMİŞTİR.

13 ÖZELLİKLE ARKA BLOK DÖŞEMELERİNDE KISA YÖNE PARALEL DERİN ÇATLAKLAR OLUŞMUŞTUR.

14 DÖŞEMELERDE VE KİRİŞLERDE 8 cm CİVARINDA SEHİM OLUŞMUŞTUR.

15 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HİZMET BİNASI GÜÇLENDİRME ÇALIŞMASI

16 YANGINDA HASAR GÖREN YAPILARDA UYGULANABİLECEK GÜÇLENDİRME YÖNTEMLERİ YAPININ HASAR GÖREN KATLARINDAKĠ KĠRĠġ VE DÖġEMELER UYGUN BĠR YÖNTEMLE YIKILARAK YENĠDEN BETONARME OLARAK ĠNġA EDĠLĠR, KOLONLAR AYRICA MANTOLANIR. Grobetonlar da dahil olmak üzere mevcut tüm ince imalatların yeniden yapılması gerekecektir. Bu da maliyeti önemli derecede artıracaktır. Yapının alt katlarının yıkılması sırasında oluģacak taģıyıcı sistem deformasyonları da ilave sorun olarak gündeme gelebilecektir. YAPININ HASAR GÖREN TAġIYICI ELEMANLARI ÇELĠK ELEMANLAR KULLANILARAK TAKVĠYE EDĠLĠR. Sorun yangın sonrası güçlendirme olduğu için çelik ile yapılacak takviye operasyonlarının gelecekte benzeri durumlarda daha büyük sorunlar yaratacağı bir gerçektir. Maliyet unsuru da ayrı bir sorun olabilir. YAPININ MEVCUT SĠSTEMĠ MUHAFAZA EDĠLĠR. OLUġAN DEFORMASYONLAR MÜMKÜN OLDUĞUNCA GĠDERĠLEREK BETONARME ELEMANLAR ĠLE TAKVĠYE EDĠLĠR. Yapının mevcut sistemi muhafaza edildiği için kullanılabilecek durumdaki ince imalatlara zarar verilmez ve maliyet getirmez. Sistemde kırma/yıkma oldukça az olacağı için mevcut sistemin güvenliği muhafaza edilir.

17 GÜÇLENDİRME İLKELERİ YAPININ MEVCUT RADYEJENERAL TEMEL SĠSTEMĠNĠN YETERLĠLĠĞĠ KABUL EDĠLMELĠ VE AġIRI YÜK GETĠRĠLMEMESĠNE ÇALIġILMALIDIR. DEPREM ETKĠLERĠNE KARġI ĠLAVE TAġIYICI KULLANILMASINI GEREKTĠRMEYECEK BĠR SĠSTEM SEÇĠLMELĠ VE ELEMANLARIN EBATLARININ BÜYÜTÜLMESĠ ĠLE SORUN ÇÖZÜLMELĠDĠR. MEVCUT TAġIYICI ELEMANLARIN BASINÇ VE ÇEKME KAPASĠTELERĠ HESAPLARDA DĠKKATE ALINMAMALIDIR. DÜġEY TAġIYICI ÖLÇÜLERĠDEKĠ EBAT BÜYÜMESĠ ALT KATTA DA DEVAM ETTĠRĠLEREK DÜġEY YÜKLERĠN TEMELE GÜVENLE AKTARILMASI SAĞLANMALIDIR. MEVCUT YAPI DÖġEME VE KĠRĠġLERĠNDE OLUġAN AġIRI SEHĠMĠN GĠDERĠLEREK TAġIYICI ELEMANLARIN MÜMKÜN OLDUĞUNCA ORĠJĠNAL DURUMUNA GETĠRĠLMESĠ GEREKLĠDĠR. MEVCUT DÖġEMELERĠN TAġIMA KAPASĠTELERĠNĠN SINIRLI BĠR AÇIKLIĞI TAġIMAYA YETECEĞĠ DĠKKATE ALINMALIDIR. AġIRI HASAR OLUġAN ÇEVRE PERDELERĠ DIġINDAKĠ PERDELERDE TAKVĠYE YAPILMASI GEREKSĠZDĠR.

18 GÜÇLENDİRME PROJE YÖNTEMİ ĠKĠ YÖNLÜ KĠRĠġLĠ PLAK DÖġEME OLARAK PLANLANMIġ OLAN MEVCUT TAġIYICI SĠSTEM DÖġEMELERĠ EN ÇOK 1.50 m SERBEST AÇIKLIĞI EMNĠYETLE GEÇEBĠLECEKLERĠ HESABI ĠLE TEK YÖNLÜ NERVÜRLÜ DÖġEME ġeklġne DÖNÜġTÜRÜLMÜġTÜR. MEVCUT KĠRĠġLER U ġeklġnde YERĠNDE DÖKME BETONARME TAKVĠYE ELEMANLARI ĠLE GĠYDĠRĠLEREK DÖġEME YÜKÜNÜN TAMAMINI TAġIYABĠLECEKLERĠ ġekġlde TASARLANMIġLARDIR. SÜREKLĠ KĠRĠġ DAVRANIġININ SAĞLANMASI ĠÇĠN TAKVĠYE KĠRĠġ MANTO DONATILARININ EN AZ YARISI KOLON MANTOLARININ ĠÇĠNDEN VEYA MEVCUT KĠRĠġLER DELĠNEREK KARġI TARAFA GEÇĠRĠLMĠġTĠR. TAKVĠYE AMACIYLA TASARLANAN TÜM ELEMANLARDA KESĠT BOYUTLARININ VE ATALET MOMENTLERĠNĠN EN AZ MEVCUT ELEMANLARDAKĠ KAPASĠTELERĠ SAĞLAMASINA ÖZEN GÖSTERĠLMĠġTĠR. MEVCUT ÇEVRE PERDELERĠNDEN YÜKSEK ISIYA AġIRI DERECEDE MARUZ KALARAK HASAR GÖRENLER MANTOLANMIġTIR. 3. BODRUM KAT KOLON MANTOLARINDAN GELEN FĠLĠZLER DÖġEME DELĠNEREK SÜREKLĠ HALE GETĠRĠLMĠġTĠR.

19 MEVCUT KOLON VE PERDELER MEVCUT KİRİŞLER TAKVİYE KOLON VE PERDELER (MANTOLAR) TAKVİYE KİRİŞLER 2. BODRUM KAT TAVANI TAKVİYE KALIP PLANI

20

21 TİPİK NERVÜR DONATI DETAYI NOT:PASPAYI TÜM SİSTEMDE 5 cm OLACAKTIR. TİPİK NERVÜR KESİTİ

22 GÜÇLENDİRME İMALATI PROSEDÜRÜ

23 1-3. BODRUM KATTA KOLON VE PERDE MANTOSU YAPILACAK ELEMANLARIN YÜZEY TEMİZLİĞİNDEN SONRA TEMELE VE YÜZEYLERE KİMYASAL ANKRAJLARI YAPILDI VE ÜSTTEN AÇILAN KAROT DELİKLERİNDEN BETONLARI DÖKÜLDÜ (KOLON VE PERDE BOY DONATILARI İÇİN DÖŞEMEDE AÇILAN DELİKLERDEN ANKRAJ DEMİRLERİ GEÇİRİLDİ)...

24 2-2. BODRUM KATTA MANTOLAMA YAPILACAK KOLON VE PERDE YÜZEYLERİNDEKİ PASPAYLARI KIRILDI...

25 3- TAKVİYE NERVÜRLERİ İÇİN TAVAN DÖŞEMESİNE KİMYASAL ANKRAJLAR ÇAKILDI TAVAN DÖŞEMESİ KİMYASALLAR İLE İSTEN VE SIVA KALINTILARINDAN ARINDIRILDI...

26 5 - TAKVİYE KİRİŞLERİ İÇİN MEVCUT KİRİŞ VE KOLONLAR İLE DÖŞEMELERE ANKRAJ ÇUBUKLARI YERLEŞTİRİLDİ

27 6 - KOLON VE PERDE TAKVİYE DONATILARI YERLEŞTİRİLDİ

28 7 - KOLON VE PERDE BETONLARI BELİRLİ BİR SEVİYEYE KADAR ÜSTTEN DÖKÜLDÜ

29 8 - BETON DÖKÜMÜ İÇİN DÖŞEMEDE GÖSTERİLEN YERLERDEN 15 cm ÇAPINDA KAROT DELİKLERİ AÇILDI 9 - KİRİŞ VE NERVÜR DONATILARI YERLEŞTİRİLDİ...

30 10 - SEHİM YAPAN DÖŞEME VE KİRİŞLER 30 ton KAPASİTELİ MEKANİK KRİKOLAR İLE KALDIRILARAK MEVCUT KOTLARINA GETİRİLDİ VE ÇELİK İSKELE İLE BU KOTTA TUTULDU 11 - MEVCUT KOTUNA GETİRİLEN DÖŞEMELERDE KİRİŞ VE NERVÜRLER KOLONLAR İLE BİRLİKTE DÖKÜLEREK SOĞUK DERZ OLUŞMASI ÖNLENDİ VE MONOLİTİK DAVRANIŞ SAĞLANDI

31 12 - PRİZ ALMA SÜRESİ BEKLENEREK ÇELİK İSKELE ALINDI VE TAKVİYE KİRİŞLERİNİN YÜK ALMASI SAĞLANDI 13 - DÖKÜM SIRASINDA MEVCUT BETON İLE TAKVİYE ELEMANLARI ARASINDA OLUŞAN BOŞLUKLAR RÖTRESİZ TAMİR HARCI İLE KİMYASAL KATILARAK DOLDURULDU

32 BU ÇALIŞMANIN SONUCUNDA ; ARŞİV GİBİ YANGINA HASSAS BÖLGELERDE PASPAYININ NE DENLİ ÖNEMLİ OLDUĞUNU, YANGIN SÖNDÜRME ÖNLEMLERİ ALINMADAN ARŞİV TÜRÜ YAPILARIN KULLANIMA AÇILMAMASI GEREKTİĞİNİ, YANGINA MÜDAHALENİN UZMAN MÜHENDİSLERİN DANIŞMANLIĞI İLE YAPILMASI GEREĞİNİ, BETONARME TAŞIYICI SİSTEMLERİN BU BÜYÜKLÜKTEKİ BİR YANGIN KARŞISINDA DAHİ BİLİNENDEN ÇOK DAHA UZUN SÜRE MUKAVİM OLABİLDİĞİNİ, ÖNEMLİ HASAR GÖREN YAPI BÖLÜMLERİNİN YIKILMADAN DA TAKVİYE EDİLEBİLECEKLERİNİ, SİSTEME UYGUN DETAYLAR ÜRETİLEREK TAKVİYE EDİLEN YAPILARIN AĞIR HASARLI OLSALAR DAHİ ESKİ MUKAVEMETLERİNE KAVUŞTURULABİLECEKLERİNİ GÖRDÜK...