Amphioxus ta Zigottan Sonraki Gelişmeler

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Amphioxus ta Zigottan Sonraki Gelişmeler"

Tolga Kubat
8 yıl önce
İzleme sayısı:

1 Amphioxus ta Zigottan Sonraki Gelişmeler 1

2 Amphioxus Derin olmayan tuzlu sularda (Deniz sahillerinde) kumda kazdıkları oyuklarda yaşarlar. Erkek ve dişiler, eşey hücrelerini suya bırakırlar DÖLLENME SUDA olur. (monospermy) 3 ayın sonunda yavru kumda yaşamaya başlar. 2

3 Amphioxis 3

4 Bu hayvan yumurtaları; Amphioxus Oligolecithal tipde, İsolecithal durum sergiler. Nükleus yumurta h. ortasında, total aequal bölünme Bölünmelerle eşit büyüklükte birçok blastomerden ibaret DUT görünüşünde hücre kümesi MORULA MORULA BOŞLUĞU BLASTULA Zamanla ortadaki hücreler erir ve boşluk oluşur Boşlukta sıvının artması ve bunun yaptığı basınçla duvar incelir ve blastula şekillenir. Gelişme ilerledikçe blastula tek sıra hücrelerle döşenmiş bir kese şeklini alır ve içi sıvı ile dolar. BLASTULA BOŞLUĞU (BLASTOCOEL) AMPHİOXUS ta blastula KESE şeklinde olduğu için COELOBLASTULA olarak adlandırılır. 4

5 Amphioxus BLASTULA BOŞLUĞU (BLASTOCOEL) Blastulanın vejetatif yarıma yakın kısmı blastocoel e doğru çökmeye,kıvrılmaya başlar. İNVAGİNASYON GASTRULA İnvaginasyonun ilerlemesiyle blastocoel küçülerek kaybolur ve mideye benzer. Bunun boşluğuna GASTROCOEL, invaginasyonun başladığı ilk ağız BLASTOPORUS denir. Gastrulasyonda invagine olan kısım animal yarımla kaynaştıktan sonra gastrula 2 tabakalı EKTODERM (DIŞTA) Besinden difüzyonla yararlanır. Koruyucu görev GASTRULA ENDODERM (İÇTE) Gastrocoel ü çevreleyen iç tabaka Beslenmede rol alır. Gastrulasyon sonucu meydana gelen iki tabaka arasında iş bölümü başlar. Bu iş bölümünden sonra gastrocoel ilk barsak kanalı (ARCHENTERON) adını alır. 5

6 Amphioxus Bu gelişme sırasında ANİMAL yarımdaki EKTODERM değişikliğe uğrayarak NEURAL PLAT (Sinir sist. kökeni) SULCUS NEURALİS Neural plat sahasında caudalden-craniale median hat boyunca bir oluk belirir. Bu oluk sonraki gelişmelerle kapanarak KANALİS NEURALİS (M.S.S nin oluşma yeri) Gelişme ilerledikçe neural plat altındaki endodermden dorsal ve dorsolateral yönde üç EVAGİNASYON meydana gelir. Solda MEZODERM Ortada CHORDA DORSALİS Sağda MEZODERM Kanalis neuralis in sağ ve solundaki iki kordon biçiminde uzayan MEZODERM belirli aralıklarla boğumlanarak SOMİTLERİ meydana getirirler. 6

7 7

8 8

9 9

10 10

11 11

12 12

13 13

14 14 Fertilize olmamış yumurta hücresi

15 zigot 15

16 2 blastomerli evre 16

17 4 blastomerli evre 17

18 8 blastomerli evre 18

19 morula 19

20 Blastula=coeloblastula Blastula boşluğu =blastocoel 20

21 Blastula 21

22 Erken blastula 22

23 Geç blastula 23

24 İnvaginasyon: blastulanın vejetatif yarıma yakın kısmı blastocoele doğru çökmeye başlar ve animal yarıma yaklaşır. Gastrula Gastrocoel Blastophorus=ilk ağız=invaginasyonun başlangıç kısmı 24

25 Gastrulasyon başlangıcı 25

26 26

27 gastrula 27

28 İnvagine olan kısım animal yarımla kaynaştıktan sonra gastrula 2 tabakalı Dıştaki tabaka ektoderm İçteki endoderm Dorsal dudak Ventral dudak Dudak kenarında titrek tüyler Endoderm beslenme Ektoderm koruma İş bölümünden sonra gastrocoel=ilk barsak kanalı=archenteron 28

29 29

30 30

31 31

32 Animal yarımdaki ektoderm farklılaşarak neural plat (SS kökeni) Canalis neuro-entericus=neural plat ile archenteron arasındaki bağlantı kanalı Sulcus neuralis=neural plat üzerinde caudalden craniale oluk-canalis neurolis (MSS) 32

33 Neural plat altındaki endodermde (mesetoderm) evaginasyon sonucu 3 kese Ortadaki chordo dorsalis yanlardaki mesoderm Canalis neuralisin sağ ve solundaki mezodermin boğumlanması ile somitler 33

34 34

35 35

36 36

37 KURBAĞADA ZYGOTE TAN SONRAKİ GELİŞMELER Mesolecithal tip yumurta, Anisolecithal durum (vitellus eşit dağılmaz); Vitellus vejetatif yarımda, sitoplazma + çekirdek animal yarımda Bölünme şekli; Total inaequal 1 ve 2. meridyonal bölünme sonucu 4 eşit blastomer 3. ekvatoryal bölünme animal kutuptan geçtiği için animal kutupta küçük, vejetatif kutupta büyük blastomerler oluşur. 37

38 Kurbağada Zigottan Sonraki Gelişmeler Bölünmeler sonucu 1 ve 2. meridyonal bölünmeler sonucu 4 EŞİT, 3. Ekvatoryal bölünme sonucu (animal yarımdan geçtiği için) EŞİT OLMAYAN BLASTOMERLER oluşur. Böylece animalde 4 KÜÇÜK, + vejetatifte 4 BÜYÜK= 8 BLASTOMER oluşur. Sonrasında bir meridyonal, bir ekvatoryal bölünmeler sonucu devam eden bölünmelerle KURBAĞA MORULASI (Animalde küçük, vejetatifte büyük hücreler) MORULA BOŞLUĞU (Animal yarım içerisinde meydana gelen hücre erimesiyle) Blastulanın İnvaginasyonu ile BLASTULA BLASTOCOEL (Kese şeklinde, COELOBLASTULA) (Animal yarım içerisinde) GASTRULA oluşur. 38

39 Kurbağada Zigottan Sonraki Gelişmeler GASTRULA Bu invaginasyon blastocoel aleyhine genişleyip büyür ve Gastrocoeli meydana getirir. İlk ağızda yarık halinde kalır ve gastrulasyon tamamlanmış olur. GASTRULA sonucunda (Amphioxus tan farklı olarak) ENDODERM EKTODERM CHORDA DORSALİS GASTRULASYON sonucunda ilk ağız (BLASTOPORUS) dan başlayan invaginasyonla ÖNCE ENDODERM (Vejetatif yarıma ait vitellustan zengin hücreler tarafından yapılır) 39

40 Kurbağada Zigottan Sonraki Gelişmeler ENDODERM oluşumundan sonra Bu süreci chorda dorsalis ve mezodermi oluşturacak EKTODERMAL hücreler izler. EKTODERMAL hücreler farklılaşarak CHORHA DORSALİS ve MESODERM i yaparlar. EKTODERMAL hücrelerin farlılaşması sonucu MEZODERM CHORDA DORSALİS MEZODERM MEZODERM belirli aralıklarla boğumlanarak SOMİT leri meydana getirir. (Bağdoku, kas, kıkırdak, kemik,kan vs.) 40

41 Kurbağa gastrulasında amphioxusdan farklı olmak üzere vitellus tıkacı bulunur Bu tıkaç; -Ventral dudağa ait vitellüs hücrelerinden (macromer) yapılmıştır -Sonraki dönemde bu oluşum kaybolur ve yerinde ilk ağız dudaklarının kaynaşması ile bir oluk (Sulcus primitivus) belirir (amphioxusda yok) -Bu oluğun ön kısmındaki delik neural plat ile archenteron arasında bağlantı kurar ve canalis neuro-entericus u, arka delik ise ilerleyen süreçte anusu meydana getirir 41

42 42

43 43

44 44

45 45

46 46

47 Morula Morula boşluğu Blastula (coeloblastula) Blastocoel: ortada değil, animal yarımda Tavanı 2-3 sıralı micromer, tabanı macromerlerden oluşur 47

48 48

49 İnvaginasyonla gastrula meydana gelir İnvaginasyon kalın olan vejetatif yarımdan değil daha ince olan animal yarım ile vejetatif yarımın birleştiği yerden (yan kısımdan) olur 49

50 50

51 51

52 52

53 53

54 54

55 55

56 56

57 57

Benzer belgeler

AMPHİOXUS TA ZİGOT TAN SONRAKİ GELİŞMELER

AMPHİOXUS TA ZİGOT TAN SONRAKİ GELİŞMELER Amphioxus (Branchiostoma lanceolatum): Derin olmayan tuzlu sularda, kumda kazdıkları oyuklarda yaşar. Omurga ya da kafa bulunmaz. Çiftleşme mevsiminde bu oyuklardan