ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2"

Umut Aysun Ekren
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür.

2 4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür. En tipik partenogenez arılarda görülür. Kraliçe arının mayoz bölünme ile ürettiği yumurtalar döllenme yapmadan mitoz bölünme yaparsa n kromozomlu erkek arılar oluşur. Kraliçe arı partenogenezin zamanını yönetebilir. Yani partenogenezin ne zaman yapılacağına karar verebilir bu nedenle yapılan bu partenogeneze İSTEĞE BAĞLI PARTENOGENEZ denir. Arılarda görülen bu partenogenezde oluşan hücre n kromozomlu olduğundan buna HAPLOİT PARTENOGENEZ denir. Bazı kertenkele türlerinde erkek bireyler yoktur. Dişi bireyler çiftleşme dönemi geldiğinde partenogenezle yeni bireyleri oluştururlar. Oluşan bu bireyler 2n kromozomlu olduğundan kertenkele de görülen partenogeneze de DİPLOİT PARTENOGENEZ denir.

3 5) Rejenerayon İle Üreme Rejenerayon: Dokuların mitoz bölünmeler ile kendini yenilemesidir. Canlıların gelişmişliği arttıkça rejenerasyon yeteneği de azalır. Yaranın onarılması (doku düzeyinde) Karaciğerin eksik parçasını onarması (organ düzeyinde) Kertenkelenin kopan kuyruğunu yeniden üretmesi ( organ düzeyinde) Bazı canlılarda ise rejenerayon yeteneği çok yüksektir. Üreme amacıyla rejenerayon yapılabilir. Canlının kopan bir parçasının kendini tamamlayarak yeni bir canlı olmasına REJENERASYON İLE ÜREME denir. Bazı omurgasız hayvanlarda görülür. Deniz yıldızının kopan kolundan yeni deniz yıldızı üremesi Planaryanın kopan parçasından yeni planarya oluşması Toprak solucanının kopan parçasından yeni toprak solucanı olması

4 6) Vejetatif Üreme Bitkilerde üreme organları dışındaki yaprak, kök ve gövdelerin kullanılarak yapılan üremeye VEJETATİF ÜREME denir. Çok farklı şekilde gerçekleşir. Stolon (sürünücü gövde) ile üreme: Çilek bitkisinde toprak üzerinde yatay olarak ilerleyen ince gövdeler vardır. Çilek bu şekilde vejetatif olarak üreme yapabilir. Çelik ile üreme: Bitkiden kopan dal ya da yaprak sapı gibi yapıların toprağa dikilmesi ile yeni bitki oluşturulabilir. Özellikle kavak ve söğüt gibi bitkilerde çok iyi şekilde görülür. Yumru gövde ile üreme: Yer elması ve patates gibi bitkilerde toprak altı depo gövdelerinin toprağa dikilmesi ile yeni bitki üretilebilir. Rizom ile üreme: Zencefil, bambu gibi bitkilerin toprak altında ilerleyen yassılaşmış gövdeleri vardır. Bu gövdelere rizom denir. Rizomun toprağa dikilmesi ile yeni bitki üretilebilir. Soğan ile üreme: Lale, soğan gibi soğanlı bitkilerde soğan yapısının dikilmesi ile yeni bitki üretilebilir.

6) Vejetatif Üreme Daldırma yöntemi: Bitkinin dalının ana bitkiden ayrılmadan toprağa daldırılması ve ucunun açıkta bırakılması ile yeni bitki üretilmesidir.

Doku kültürü: bir bitkiden alınan bölünebilme yeteneğindeki hücrelerin laboratuvar ortamında çoğaltılması ve hormon verilerek yeni bitki üretilmesidir.

5 6) Vejetatif Üreme Daldırma yöntemi: Bitkinin dalının ana bitkiden ayrılmadan toprağa daldırılması ve ucunun açıkta bırakılması ile yeni bitki üretilmesidir. Aşılama: Bitkiden kopartılan bir dal parçasının başka bir bitkinin dalı üzerine yerleştirilmesiyle yapılan üremedir. Doku kültürü: bir bitkiden alınan bölünebilme yeteneğindeki hücrelerin laboratuvar ortamında çoğaltılması ve hormon verilerek yeni bitki üretilmesidir. Bu yöntem ile bitkiler klonlanabilir. Vejetatif üreme ile tarım alanında ticari değeri yüksek bitkiler elde edilebilir. Daha çok meyve veren, istenilen özelliğe sahip ve dayanıklı bitkiler çoğaltılabilir. Aynı bitki üzerinden birkaç farklı meyve elde edilebilir.

6 Bakterilerin ikiye bölünerek çoğalmaları sırasında, 1. DNA eşlenmesi 2. İğ ipliklerinin oluşması 3. Çekirdek bölünmesi 4. Sitoplazma bölünmesi Olaylarından hangileri gerçekleşebilir? A) 1 ve 4 B) 2 ve 3 C) 3 ve 4 D) 1, 2 ve 4 E) 1, 2, 3 ve 4 Arılarda görülen üreme ile alakalı olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Arılarda cinsiyeti belirleyen kromozom sayısıdır. B) İşçi arıların üremeye katkısı yoktur. C) Erkek arıların genetik yapısı kraliçe arı ile aynıdır. D) Bir erkek arının oluşturduğu spermlerin genetik yapısı aynıdır. E) Zigottan gelişen embriyoların tükettiği besine göre kraliçe arı ya da işçi olması, modifikasyondur. Aşağıdakilerden hangisi tek başına bir birey oluşturamaz? A) Sperm hücresi B) Yumurta hücresi C) Tohum D) Spor E) Doku kültürü hücresi 1. Hayvanlarda gelişmişlik düzeyi arttıkça rejenerasyon yeteneği azalır. 2. Tek hücrelilerde rejenerasyonla üreme yoktur. 3. Rejenerasyon sırasında farklılaşma görülür. Rejenerasyon ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız 1 B) Yalnız 2 C) Yalnız 3 D) 1 ve 2 E) 1, 2 ve 3 Eğrelti otlarında görülen üreme ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A) Sporofit döl ile gametofit döl birbirinden bağımsızdır. B) Sporlar mitoz bölünme ile oluşur. C) Gametler mayoz bölünme ile oluşur. D) Sporların döllenmesi ile sporofit döl oluşur. E) Gametofit döl n kromozomludur.

Benzer belgeler

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.