Bağlı Açık Üniversite Verisi. Prof. Dr. Oğuz Dikenelli

Transkript

1 Bağlı Açık Üniversite Verisi Prof. Dr. Oğuz Dikenelli

2 İçerik Gereksinim Bağlı Veri Bağlı Açık Veri Uygulamaları Ege Üniversitesi Açık Veri Prototipi Tartışma

3 Üniversite Bilgi Ağı Kütüphane Basılı/Elektronik Kitap/Dergi/Yayın Tez Görsel İşitsel Kuruluşlar Konum bilgileri İstatistikler Personel Ders programları İletişim Dersler İçerik Kaynaklar Projeler BAP Tübitak Dış Kaynaklar Akademisyenler Bilimsel Yayın Patent İlgili Alanları Yürütülen Tezler

4

5 Bilginin Tümleşimi

6 Yemek metaforunu ele alırsak İstenilen güzel bir yemek

7 Bilgiyi oluşturan alt bilgi dağılmış durumda Bir pazardaymış gibi

8 bazen çok fazla seçenek içinde...

9 Aradığımıza bir seferde ulaşamıyoruz

10 Nasıl? İlişkili verileri birbirine bağlayarak Veriyi yazılımcıların kullanımına açarak

11 (1989) Bir bilgi ağı çözümü: Veb Anlaşılması güç ancak heyecan verici...

12 Klasik Veb HTML URI HTTP WWW bir döküman tümleşim mimarisidir

13 (2011) Akıllı yazılımlar için bir bilgi ağı çözümü: Bağlı Veri Vebi

14 Bağlı Veri Çözümü Varlıkları tanımlamak için URI'ler kulanın (yalnızca sayfalar için değil) HTTP URI'ler kullanın Evrensel olarak tekil isimler ve dağıtık aidiyet Erişilebilmeyi sağlar Verdiğiniz URI'ye erişmek istendiğinde gerekli bilgiyi RDF olarak verin Başka URI'lere RDF bağlantıları yapın * * Böylece ilişkili veriye ulaşılabilsin

15 RDF Veri Modeli iyte:semanticweb rdf:type teach:coursetitle aiiso:course Anlamsal Veb Teknolojileri teach:teacherof ege:mehmet Başka bir kaynağa işaret ediyor Semantic Web course has a title which is Anlamsal Web Teknolojileri. iyte: < ege: < aiiso: < teach: < rdf: < RDF (Resource Description Framework): Kaynak Tanımlama Çerçevesi

16 RDF Veri Modeli... RDF/XML RDF/N3

17 RDF Veri Modeli... iyte:semanticweb rdf:type teach:coursetitle ege:mehmet kaynağı çözümleniyor... aiiso:course Anlamsal Veb Teknolojileri teach:teacherof ege:mehmet aiiso:member foaf:name Mehmet Yılmaz owl:sameas tubitak:my103 ege:bilmuh Aynı varlığın diğer tanımları bağlanmış!

18 RDF Veri Modeli... iyte:semanticweb rdf:type teach:coursetitle Gerektiğinde yeni kaynaklar çözümlenerek bilgi genişletiliyor... aiiso:course Anlamsal Veb Teknolojileri teach:teacherof ege:oguz aiiso:member ege:mehmet aiiso:member foaf:name Mehmet Yılmaz owl:sameas e0 ege:bilmuh geo:long tubitak:my103 geo:lat e0

19 RDF Veri Modeli... rdfs:range iyte:semanticweb aiiso:course rdf:type Anlamsal Veb Teknolojileri teach:teacherof rdfs:domain rdfs:class rdf:type teach:coursetitle rdf:type aiiso:teaches Üst-veriye dayalı tümleşim... rdf:type rdf:property ege:oguz aiiso:member ege:mehmet aiiso:member foaf:name Mehmet Yılmaz owl:sameas e0 ege:bilmuh geo:long tubitak:my103 RDFS: RDF Schema / OWL: Web Ontology Language aiiso:organization geo:lat e0

20 Bağlı Açık Bilgi Ağı Ne Sağlayabilir? Öğrencilerin ders kaynaklarına daha kolay erişimi Akademik kaynaklara daha kolay erişim Üniversite içi bilgiye erişim uygulamaları Başarı istatistikleri ve durum analizleri Birçok öğrencinin bu bilgi üzerinde gereksinimlere göre uygulamalar geliştirmesi

21 Mobil Uzman Arama Open University Expert Search

22 Analizler Aalto University Data

23 Üniversite Bilgi Haritası Eindhoven TU Explore Map

24 Üniversite Bilgi Haritası Southampton Open Data Map

25 Kişisel Üniversite Asistanı Southampton Personal University Assistant

26 Üniversiteler Arası Bilgi Ağı

27 Üniversite Arası Ne Sağlanabilir? Akademisyenler için işbirliği arama Öğrenciler için öğrenim/staj/pozisyon bulma Ders ile ilgili kaynaklarda üniversiteye kısıtlı kalmama Analiz veya deney için uygun üniversite bulma Sanayi için danışabilecek akademisyen bulma Daha çok bilimsel kaynağa erişim Öğrenciler için yaz okulu dersi bulması Lisansüstü öğrencilerin ders bulma Erasmus öğrencileri için ders bulma Ulusal Ar-Ge projeleri analizleri

28 Kuruluşlar Arası Uzman Arama Multi-institutional search

29 Analizler International Researcher Network

30 Girişimler Linked Universities Avrupa üniversiteleri VIVO Amerika, Avustralya ve Avrupa üniversiteleri

31 Linked Universities The Open University, İngiltere University of Southampton, İngiltere Aalto University, Finlandiya University of Münster, Almanya KTH Royal Institute of Technology, İsveç Aristotle University of Thessaloniki, Yunanistan University of Bristol, İngiltere Italian National Research Council, İtalya Talis Education Ltd, İngiltere

32 Linked Universities Kabul edilen sözlükler Ders ve nitelik tanımlamaları Üniversite Organizasyonu The Bibliographic Ontology Akademik Konular Academic Institution Internal Structure Ontology Bowlogna Ontology Akademik Yayınlar Metadata for Learning Opportunities Course Advertising Profile Vocabulary Teaching Core Vocabulary Mathematics Subject Classification SKOS Vocabulary Araştırma Tanımlamaları Linked Science Core Vocabulary

33 VIVO Uluslararası Araştırmacı Ağı Cornell Universitesi tarafından başlatılan W3C Open Research Networking Community1 İşbirlikleri Consortia Advancing Standards in Research Administration Information2 The European Organisation for International Research Information

34 VIVO Üniversiteleri Cornell University, ABD Indiana University, ABD University of Florida, ABD Harvard University, ABD State University of New York REACH, ABD University of Colorado, ABD Ponce School of Medicine, ABD The Scripps Research Institute, ABD University of Melbourne, Avustralya Griffith University, Avustralya Technische Universiteit Eindhoven, Hollanda Bournemouth University, İngiltere Colegio de Postgraduados, Meksika

35 VIVO Sözlüğü

36 VIVO Sözlüğü...

37 VIVO Akademik Profil

38 Bağımsız Girişimler University of Oxford, İngiltere University of Leeds, İngiltere Tsinghua University, Çin US Library of Congress, ABD NTNU Library, Norveç OCLC WorldCat, Uluslararası

39 Ege Üniversitesi Açık Veri Prototipi Türkiye'nin ilk bağlı açık üniversite verisi örneği Var olan sistemler Üniversite bilgi yönetim sistemi Bilimsel araştırma projeleri yönetim sistemi Örnek: Seçeceğim dersi veren öğretim üyesinin yaptığı araştırma projeleri nelerdir?

40 Ege Üniversitesi Açık Veri Prototipi PROJE DERS PROJELER PROJE ÇALIŞANLARI BÖLÜMLER FAKÜLTELER DERSLER ÖĞRETİM ÜYELERİ BÖLÜMLER FAKÜLTELER BAĞ KÜMESİ PROJE ÇALIŞANI => ÖĞRETİM ÜYESİ

41 Öğretim Üyelerinin Bağlanması Ad ve soyad üzerinden benzerlik analizi* 1.Alfabetik indirgeme uygula Ahmet Emre AhmetEmre, Tetik Tetik 2.Küçük harfe dönüştür AhmetEmre ahmetemre, Tetik tetik 3.Jaro-Winkler benzerliğini hesapla Elde Edilen Sonuçlar Öğretim Üyesi (Ders) 5947 Proje Çalışanı (Proje) 2124 Örtüşen Kimlik No 1817 Bulunan Bağlantı 1742 Doğru Bağlantı 1736 (%95.5) Yanlış Bağlantı 6 (%0.34) ahmetemre (proje) ahmetemre (ders): %100 teetik (proje) tetik (ders): %96 4.Ad ve soyad benzerliklerinin ortalamasını al ( Ad benzerliği (%100) + Soyad benzerliği (%96) ) / 2 = %98 * Silk bağ keşif çerçevesi kullanılarak yapılmıştır.

42 Örnek: Ders bilgisinden projeye

43 Teşekkürler Tartışma ve Sorular...