ERGENE 1 ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

Transkript

1 PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ Ergene Havzasındaki kirlenmenin kontrol altına alınması ve kabul edilebilir sınırlar içine çekilebilmesi Ergene Havzası ile ilgili olarak kamu kurumları, havzadaki mahalli idareler, sanayici ve sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere ilgili kesimlerle bir araya gelinmiş ve birçok çalışma yapılmıştır. Söz konusu çalışmalar neticesinde elde edilen tespitlerle Ergene Havzası Koruma Eylem Planı (EHKEP) hazırlanmış olup, eylem planında bütün tarafların üzerine düşen görevler belirtilmiş ve yapılacak faaliyetler bir iş takvimine bağlanmıştır. Söz konusu eylem planı, tarihinde Tekirdağ Çorlu da kamuoyuna açıklanmıştır. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı doğrultusunda hazırlanan 15 maddelik planlar belirlenmiş ve bu doğrultuda işlemlere başlanmıştır. Bu eylem planının 9. Maddesine göre arıtma tesisleri kurulmaya başlanmıştır. Proje; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-I Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi; Madde 18- Kapasitesi eşdeğer kişi ve/veya m3/gün üzeri kapasiteli atık su arıtma tesisleri kapsamında yer almaktadır. Bu bağlamda ÇED Başvuru Dosyası hazırlanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulmuş ve proje için özel format alınmıştır. ÇED Raporu; Çevre ve Şehircilik Bakanlığından alınan özel formata göre hazırlanmıştır. Bu proje EHKEP nın 9. Maddesine göre Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi Projesi için hazırlanmıştır. Islah çalışmalarımızım tamamlanması sonucunda, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı' nın incelemeleri neticesinde tarihinde ERGENE 1 ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ kuruluş protokolü bakanlıkça onaylanmıştır. Proje kapsamında inşaa edilecek tesisin atıksu arıtma kapasitesi m 3 /gün olması planlanmaktadır. Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesinde mevcutta 61 adet tesis yer almaktadır. OSB bünyesinde yer alan firma sayısı 2030 yılına kadar artacağı düşünülmektedir. AAT dizaynı 2030 yılında toplam debinin m 3 /gün olmasına göre yapılmıştır. 1

2 Projenin Ömrü Projenin süresi 2045 yılına kadardır. Tesis iki kademede yapılacaktır. İlk kademede öngörülen tesisler 2030 yılı ihtiyaçlarına göre projelendirilmiştir. Bunun ilk bir yılı proje yapımı ve ihale dönemi ile diğer bir yılı (2013) yatırımların yapılmasıdır. İkinci kademe tesisleri ise 2030 yılından önce devreye alınacak, bu çerçevede tüm debi projeksiyonları da gözden geçirilerek gerekirse revizyondan geçirilip ikinci kademe tesislere ait ihale çalışmalarına başlanacaktır. Bu program çerçevesinde tesislerin işletme süresi yaklaşık olarak 30 yıl olarak belirlenmiştir. Ancak bu süre içinde tesisler için gerekli bakım ve onarımın hassas bir biçimde ve arzulanan nitelikte yapılması halinde proje süresinin daha da uzun olacağı öngörülmektedir. Arıtma tesisi kapsamında yapılması planlanan üniteler ve proses akım şeması bilgileri aşağıda verilmiştir. Kaba ve ince ızgara terfi merkezi Kum ve yağ tutucular Havalandırma havuzu Son çöktürme Kimyasal arıtma Dezenfeksiyon UV (opsiyonel) Toplama hattı Proje yeri Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Sağlık Mahallesi civarında yer almakta olup, arıtma tesis etrafında şuan için tesis bulunmamaktadır. Sağlık Mahallesi arıtma tesisinin kurulacağı alana 750 metre mesafede bulunmaktadır. Çorlu Deri Organize Sanayi Bölgesi Arıtma Tesisi Velimeşe OSB AAT ye 2 km mesafededir Atıksu arıtma tesisinden çıkan atıksular tesise 20 km mesafede bulunan derin deniz deşarjı sistemine verilecek olup, bu sisteme gelen atıksular kıyıdan 4500 metre uzakta ve -47,5 metre kotundan denize deşarj edilecektir. AAT de OSB den meydana gelen atıksular arıtılacaktır. Etki alanı OSB sınırları olarak kabul edilecektir. Koku; Atıksu arıtma tesislerinde oluşan rahatsız edici koku, yoğunlukla fiziksel arıtmanın yapıldığı ve arıtma çamurunun bulunduğu ünitelerden kaynaklanır. Izgaralar, çökeltme 2

3 tankları, havalandırma tankları, çamur yoğunlaştırma ve susuzlaştırma tesisleri yakın çevrede olumsuz etkiler yaratabilecek olan kötü kokuların oluşmasına sebep olmaktadır. Tesise ulaşan atıksuyun içinde yüksek miktarda organik madde bulunmaktadır. Organik maddeler biyolojik arıtma tesisinde bulunan bakteriler tarafından kötü kokulu bileşiklere ayrıştırılır. Biyolojik atıksu arıtma tesisinde bulunan aktif çamur da çok yüksek miktarda bakteri ve organik madde içerir. Aktif çamurun içerisinde yer alan organik maddeler bakteriler tarafından çok kısa sürede ayrıştırılabilir. Bu ayrıştırma sonucu oluşan bileşikler de kokuya neden olmaktadır. En belirgin kokuya yol açan gaz hidrojen sülfür gazıdır. Eger tesiste çamur arıtımı yapılıyorsa, arıtma esnasında oluşan amonyak, amin, sülfür içerikli bileşikler, yağ asitleri, aromatik bileşikler ve bazı hidrokarbonlar da kokuya neden olur. Bunun dışında, yağlar, petrol ve organik çözücüler de kötü koku oluşturur. Atıksu arıtma tesisinde öncelikle iyi işletimsel koşullar sağlanacak ve koku giderimi için gerekli önlemler alınacaktır. Önlemler kötü koku oluşturan sebepleri ortadan kaldırarak kokuyu kaynağında yok etmeyi, bu önlemler ile tamamen giderilemeyen kötü kokuyu azaltmayı ve rahatsız edici kokunun alıcılara ulaşmasını engellemeyi hedeflemektedir. 3

4 BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 1.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı, Özellikleri, Hizmet Maksatları, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği Proje Konusu Yatırımın Tanımı, Özellikleri, Hizmet Maksatları Ergene Havzasındaki kirlenmenin kontrol altına alınması ve kabul edilebilir sınırlar içine çekilebilmesi Ergene Havzası ile ilgili olarak kamu kurumları, havzadaki mahalli idareler, sanayici ve sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere ilgili kesimlerle bir araya gelinmiş ve birçok çalışma yapılmıştır. Söz konusu çalışmalar neticesinde elde edilen tespitlerle Ergene Havzası Koruma Eylem Planı (EHKEP) hazırlanmış olup, eylem planında bütün tarafların üzerine düşen görevler belirtilmiş ve yapılacak faaliyetler bir iş takvimine bağlanmıştır. Söz konusu eylem planı, tarihinde Tekirdağ Çorlu da kamuoyuna açıklanmıştır. Plansız ve kontrolsüz bir şekilde gelişen sanayi bölgeleri, Ergene Havzası ndaki su kaynaklarının hızlı bir şekilde tüketilmesine ve günde m3 ten daha fazla su kullanımıyla su bütçesinin olumsuz yönde etkilenmesine yol açmıştır. Diğer taraftan, bazı sanayi tesislerinin atıksuları arıtılsa bile, Ergene Nehri ne tabii debisinin takriben 3 katı ve bazı zamanlarda daha fazla atıksu verilmesi ve o bölgede yaşayan civarındaki nüfusun günde yaklaşık m 3 evsel atıksuyun hiç arıtılmadan, doğrudan alıcı ortama boşaltılması yüzünden Ergene Havzası ileri derecede kirlenmiştir. Dolayısıyla havzadaki tüm tesisler atıksularını mevcut mevzuatta yer alan deşarj standartlarına uygun olarak arıtsalar dahi, Ergene Nehri nin tabii debisinin standartlara uygun boşaltımlardan gelen kirlilik yükünü kaldıramayacağı, dolayısıyla kirliliğinin önlenmesi ve su kalitesinin hedeflenen II nci sınıf su kalitesi sınıfına yükselmesinin mümkün olamayacağı tespit edilmiştir. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı Maddeleri; 1. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmekte olan dere yataklarının temizlenmesi ve ıslahı çalışmaları, Eylem Planına uygun olarak zamanında tamamlanacaktır. 2. Nüfusu in üzerindeki belediyelerin atık su arıtma tesisleri DSİ Genel Müdürlüğünce; nüfusu in altındaki belediyelerin kanalizasyon şebekeleri, kolektör hatları ve atık su arıtma tesisleri ise; talep edilmesi halinde, İller Bankası (İLBANK) 4

5 tarafından yürütülen Belediyelerin Su ve Kanalizasyon Altyapı Projesi (SUKAP) kapsamında yapılacak ve bu faaliyetler hızlandırılarak Eylem Planında öngörülen sürede tamamlanacaktır. 3. DSİ tarafından inşa edilmekte olan atık su arıtma tesislerinin 2013 yılı sonu ile 2014 yılı başında işletmeye alınabilmesi için; ilgili belediyelerin ve İLBANK ın kanalizasyon şebekeleri ve kolektör hatları inşaatlarını hızlandırarak atık su arıtma tesisleri ile aynı zamanda işletmeye almaları gerekmektedir. Bu çalışmalara, ihtiyaç duyulması halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde, İLBANK tarafından proje ve finansman desteği sağlanacaktır. 4. Orman Genel Müdürlüğü ve Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Ergene Havzasının ağaçlandırılması ve erozyonla mücadele çalışmaları; Eylem Planı takvimine uygun olarak zamanında tamamlanacaktır. 5. Su kalitesini etkileyen faaliyetler üzerinde gerekli izleme ve denetimlerin sistematik ve disiplinli bir şekilde yapılması sağlanacaktır. Nehir ve derelerin su kalitesinin izlenmesi çalışmalarına; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve DSİ Genel Müdürlüğü tarafından devam edilecektir. Havzadaki kirlenme kontrolü için gerekli denetimler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından sürekli ve düzenli bir şekilde yapılacaktır. 6. Havzada meydana gelen taşkınların önüne geçilmesi maksadıyla DSİ Genel Müdürlüğü ile Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından Taşkın Erken Uyarı Sisteminin kurulması çalışmaları süratle neticelendirilecektir. 7. Düzensiz ve yoğun sanayileşmenin kontrol altına alınması, altyapı hizmetlerinin daha iyi yürütülmesi, çevre hassasiyetinden mahrum, alt yapısı yetersiz ve çarpık sanayi yapılanmalarının ıslah edilmesi gibi maksatlarla Ergene Havzasında, Islah Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) kurulmaktadır. Islah OSB lerin kuruluş ve faaliyete geçmeleri için yürütülen iş ve işlemlerin hızlandırılması maksadıyla gerekli tedbirler ilgili bakanlık ve kurumlarca alınacaktır. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın uygun görüşü alınmadan yeni sanayi alanları açılmayacaktır. OSB lerde kurulması mümkün olan tesislerin öncelikle mevcut ve planlı OSB lere yönlendirilmesi için stratejiler, plan şartları ve uygulama araçları ilgili kurumlarca belirlenecektir. 8. Sanayide daha az su, daha az enerji ve daha az kirletici hammadde kullanılan üretim süreçlerine geçiş çalışmaları; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik 5

6 Bakanlığı tarafından özendirilecektir. Bu konuda sanayicilerin de sorumlu ve duyarlı davranmaları için gerekli çalışmalar yapılacaktır. 9. Islah OSB ve diğer OSB ler tarafından; sanayi atık sularının, havza dışına verilse dahi, müşterek atık su arıtma tesislerinde ileri arıtmaya tabi tutularak alıcı ortama deşarj edilmesi çalışmaları hızlandırılacaktır. Bu çalışmalara, gerektiğinde Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından teknik destek verilecektir. Bu kapsamdaki faaliyetlerde OSB ve Islah OSB ler arasındaki koordinasyon ilgili Valilikler tarafından sağlanacaktır. 10. Havza Çevre Düzeni Planı ve diğer planların; su kalitesini düşüren ve yüksek oranda çevreyi kirleten nitelikte yeni tesisler kurulmasına izin verilmeyecek hale getirilmesi ve tavizsiz bir şekilde uygulanmasında gerekli hassasiyet gösterilecektir. Ergene Havzasında Çevre Düzeni Planlarında talep edilen değişiklikler için, öncelikle koordinatör kurum olan Orman ve Su İşleri Bakanlığı nın uygun görüşü alındıktan sonra diğer işlemlere geçilecektir. 11. Katı atık belediye birlikleri, belediyeler ve sanayiciler tarafından; çevre ve insan sağlığının korunması maksadıyla katı ve tehlikeli atıkların bertarafına ilişkin görev ve sorumlulukların yerine getirilmesine ve bu konuda Eylem Planındaki iş takvimine uyulmasına özen gösterilecektir. 12. Zirai kaynaklı kirliliğin kontrolü, bitki koruma ürünü ve gübre bayilerinin denetlenmesi, iyi tarım uygulamaları ve bu maksatla çiftçilerin eğitim ve bilinçlendirilmesi, tarım dışı kullanım için izin verilen yerlerde Toprak Koruma Projeleri nin denetimi çalışmaları Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülecektir. 13. Yer altı suyu çekiminin kontrol altına alınması maksadıyla yer altı kuyularına ölçüm cihazı takılması çalışmalarına ivme kazandırılacaktır. Yer altı suyu seviyesindeki azalmanın önüne geçilmesi ve içme, kullanma ve sulama suyu ihtiyacının karşılanması maksadıyla; havzadaki baraj ve göletler ile sulama tesislerinin inşaat çalışmaları DSİ Genel Müdürlüğü tarafından hızlandırılacaktır. 14. Su kaynaklarının bütüncül havza yönetimi anlayışı çerçevesinde korunması için gereken tedbirleri belirlemek, havza planlarında kamu kurum ve kuruluşlarınca yerine getirilmesi gereken hususların uygulanmasını değerlendirmek, üst düzeyde koordinasyonu ve işbirliğini sağlamak üzere 2012/7 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile oluşturulan Su Yönetimi 6

7 Koordinasyon Kurulu tarafından; Eylem Planlarının ilgili kurumlarca uygulanması düzenli olarak takip edilerek değerlendirilecektir. 15. Ergene Havzası Koruma Eylem Planının başarıyla uygulanabilmesi için, Eylem Planında yer alan her bir eylemden sorumlu bakanlık, kurum ve kuruluşlar tarafından üstlenilen görev ve sorumluluklar; hassasiyetle ve zamanında yerine getirilecektir. Meriç-Ergene Havzası Endüstriyel Atıksu Yönetimi Ana Planı Final Raporu 2010 yılının Kasım ayında sunulmuştu.r Bu çalışmaya göre, Ergene Nehri nde su kalitesini iyileştirmek maksadıyla yapılan hesaplamalarda; Kimyasal Oksijen İhtiyacı Parametresinde % 99 giderim, Toplam Azot Parametresinde % 96 giderim, Toplam Fosfor parametresinde % 99 giderim yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, Ergene Havzası Koruma Eylem Planında Ergene Nehri nin; Kısa Vade (3 yıl): KOI, İletkenlik ve Renk -III. Sınıf Su Kalitesine Orta Vade (5 yıl): KOI, İletkenlik ve Renk-II. Sınıf Su Kalitesine Uzun Vade (10 yıl): Tüm Parametrelerde-II. Sınıf Su Kalitesine yükseleceği hedeflenmiştir. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı nca, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tekirdağ Valiliği ve Ergene Havzası ndaki Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ve OSB Müdürlüklerinin katkı ve katılımları ile geliştirilen Meriç-Ergene Havzası OSB Müşterek Atıksu Arıtma Tesislerinde İleri Biyolojik Arıtma Uygulanmış Atıksuların Marmara ya Deşarj Sistemi Projesi başlıca aşağıdaki bileşenleri ihtiva etmektedir. Marmara Derin Deniz Deşarj Sistemi: Velimeşe OSB Atıksu Arıtma Tesisi (AAT) çıkışındaki Atıksu Ana Toplama Yapısı (ATY) Ana Toplama Yapısı ile HES arasındaki Tünel ve basınçlı iletim hattı Boru Tipi HES Tesisi ve deşarj kanalı Deniz Deşarj Sistemi Yükleme bacası ile kara ve deniz boru hatları birleşim bacası arasındaki basınçlı iletim hattı Derin Deniz Deşarj Hattı ve Difüzörü 7

8 Arıtılmış Atıksu Ana Toplama Hatları: Ergene I ve Ergene II I OSB AAT çıkışlarındaki Terfili İletim Hatları birleşimindeki Yükleme Odası (Ergene II Yükleme Odası) ile Velimeşe OSB AAT çıkışındaki Ana Toplama Yapısı (ATY) arasındaki (Ergene I OSB AAT nden gelecek ilave debiyi de iletecek kapasiteli) ana bağlantı hattı Çerkezköy OSB AAT çıkışı ile Çorlu Deri OSB AAT çıkışı katılımı arası ana toplama hattı; Çorlu Deri OSB AAT çıkışı katılımı ile ATY arası toplama hattı Meriç-Ergene Havzası ndaki OSB ler ve Meriç-Ergene Havzası OSB Atıksu Arıtma Tesislerinin çıkış sularını Marmara Denizi ne taşıyacak iletim ve deniz deşarj hattı genel vaziyet planı Şekil I-1 de verilmektedir Bu proje EHKEP nın 9. Maddesine göre Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi Projesi için hazırlanmıştır. Islah çalışmalarımızım tamamlanması sonucunda, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı' nın incelemeleri neticesinde tarihinde ERGENE-1 ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ kuruluş protokolü bakanlıkça onaylanmıştır. Proje kapsamında inşaa edilecek tesisin atıksu arıtma kapasitesi m 3 /gün olması planlanmaktadır. Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesinde mevcutta 61 adet tesis yer almaktadır. OSB bünyesinde yer alan firma sayısı 2030 yılına kadar artacağı düşünülmektedir. AAT dizaynı 2030 yılında toplam debinin m 3 /gün olmasına göre yapılmıştır. Projenin başlıca hedefleri, öncelikle Ergene Havzası nda dağınık durumda kurulu endüstrileri OSB yapılanması ile bir araya getirerek atıksuların büyük kapasiteli ve iyi işletilen ileri arıtma tesislerinde arıtımını sağlamak; iyi ve verimli işletilemeyen çok sayıda küçük endüstriyel atıksu arıtma tesisini kapatmak; fiziko-kimyasal ön kademeli ve C, N, P giderimli merkezi ileri biyolojik arıtma tesislerinde, renk ve iletkenlik parametreleri hariç, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) Tablo 19 ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Ergene Tebliği kriterlerini sağlayacak şekilde arıtılan endüstriyel atıksuların, Ergene den Marmara ya aktarma iletim hattı ile Marmara Denizi ne derin deşarj sonrası renk ve iletkenlik parametrelerinin Marmara Denizi ortamındaki seyrelme ile kontrolü ve böylece Ergene Nehri su kalitesinin iyileştirilmesi olarak özetlenebilir. 8

9 Bu ve benzeri projelerle alıcı ortamın tüm özellikleri dikkate alınarak sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde koruma ve kullanmayı sağlayacak Havza Koruma Planı na ulaşılması hedeflenmektedir. 9

10 Şekil I.1 OSB AAT lerin yerleri, Toplama Hatları ve Denize Deşarj Hattı (1/ ) 10

11 Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği, Gelişmekte olan ülkeler kalkınma çabası içinde genellikle çevre korumacılığını göz ardı etmekte, doğal kaynaklarını dikkatsizce kullanarak, gerek dünyada gerekse ülkemizde su ihtiyacı gittikçe artarken, su kaynakları kirlenmekte ve tükenmektedir. Su kaynaklarını belirlemek ve incelemek amacıyla Türkiye 25 ana akarsu havzasına ayrılmıştır. Türkiye de bulunan su havzalarına ilişkin bilgiler Şekil I.1 de verilmiştir. Şekil 1.2 Türkiye de Bulunan Havzalar Su havzalarındaki yüzeysel suların kirlilik düzeyinin incelenmesi ve bu inceleme sonuçlarına göre su kalite sınıflarının belirlenmesi amacıyla 1980 yılından bu yana Çevre Bakanlığı nca havza projeleri yürütülmektedir. Yapılan çalışmalar kıta içi su kaynaklarımızdan göllerimizin, nehirlerimizin ve yeraltı sularımızın, evsel ve endüstriyel atıklar ile sürekli olarak kirletildiğini göstermektedir. Türkiye nin önemli havzalarından biri olan ve içerisinde Tekirdağ ın da yer aldığı Ergene Havzası, tarımsal ve endüstriyel faaliyetler açısından önem arz etmektedir. Havza genelinde tarımsal ve endüstriyel faaliyetlerin yoğunluğu nedeniyle önemli miktarda diğer bölgelerimizden göç almış ve bu etkenlerden dolayı doğal kaynakları kirlenmiştir. Yapılması planlanan atık su arıtma tesisi Ergene Havzası koruma eylem planı doğrultusunda gerçekleştirilecektir. Böylece Ergene Havzası korunmuş olacak ve Ergene 11

12 Nehri nin su kalitesi yükseltilecektir. AAT nin yapılmasıyla OSB içinde yer alan boş parsellerde de üretimin önü açılacak, yeni fabrikalar daha çok istihdam sağlayacaktır. Atık su arıtma tesisinin yapılması işlemleri için gerekli olan çalışanların büyük çoğunluğu bölgeden alınacak olup, bölge halkı için yeni istihdam sahası açacaktır Tesisi Kullanacak Yerleşim Birimleri, Nüfusları, Nüfus Projeksiyonları, Projeksiyonun Kriterleri AAT, OSB den kaynaklanacak atıksuları arıtacaktır. Yerleşim birimlerine hizmet vermeyecektir. Dolayısıyla nüfus projeksiyonları yapılmamıştır. OSBde faaliyet gösteren ve kurulması muhtemel tesislere göre hesaplar yapılmıştır. Projelendirme çalışmalarında Ergene 1de yer alan 61 adet endüstriyel tesislerin debileri kullanılmıştır. Ergene Havzası koruma eylem planı doğrultusunda tesisler yeni teknolojiler kullanarak atıksu miktarlarını azaltacaklar ve su kullanımında kısıtlamalar uygulanacaktır. Bu kapsamda OSB genelinde mevcut atıksu miktarı azalacak ve yeni tesislerin kullandığı sular denetim altında tutulacaktır. TOPLAM ATIKSU AAT DİZAYN DEŞARJ YERİ DEBİSİ (m3/gün) DEBİSİ (m3/gün) Ergene , Marmara Denizi Derin Deşarj Debi projeksiyonu yapılırken mevcut tesislerden kaynaklanan atıksular ve OSB dolduğunda meydana gelecek atıksu debisi alınmıştır. Proje kapsamında inşaa edilecek tesisin atıksu arıtma kapasitesi m 3 /gün olması planlanmaktadır. Tablo 1.1 Mevcut Atıksu Debisi Atıksu Kaynakları Evsel Kaynak Endüstriyel Kaynk Endüstri Tesisleri (m3/gün) 2262, ,3 Toplam Atıksu Debisi ,9 AAT ye gelen endüstri ve sanayi tesislerinde evsel kullanım sonucu oluşan atıksular alınacaktır. 12

13 1.3. Tesise Kabul Edilecek Atıksuların Özellikleri, Atıksuları Kabul Edilecek Sanayi Türleri, Tesise Kabul Edilecek Diğer Atıksuların Kaynağı, Miktarları, Özellikleri, Atıksu Projeksiyonu Tesise kabul edilecek atıksular, Organize Sanayi Bölgesinde yer alan tesislerden gelecektir. Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesinde mevcutta 61 adet tesis bulunmakta olup, bu tesislerden kaynaklı atıksu debisi ,9 m 3 /gün olarak hesaplanmıştır. Bu atıksuların özellikleri ve miktarları hakkındaki bilgi aşağıda ki tabloda verilmiştir. Tablo 1.2 Ergene 1 OSB ye Atiksuyunu Verecek İşletme Türleri İmalat Türleri Atıksu Miktarı (m3/gün) AAT'ye Girişte Atıksu Özellikleri Parametre (g/gün) Alüminyum Boş, Depo veya Faaliyet Yok İlaç Kağıt Sanayi Kimya Sanayi Metal ve Elektrikli Aletler Ürt Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi Tekstil (Tekstil Boyama+Kuru Üretim) 2012 yılı , yılı KOI BOI AKM Yağ ve Gres TKN TP Cr Cn Toplam Sülfür SO4 : : : : : : : : : :

14 1.4. Proje Kapsamında Atıksu Toplama Sistemi Proje yeri Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Misinli Belediyesi Mevkii civarında yer almakta olup, arıtma tesis etrafında sanayi tesisler bulunmaktadır. Misinli Belediyesi, arıtma tesisine 3,5 km mesafededir. Tesisin kurulacağı alan organize sanayi alanı içerisinde yer almaktadır. Tesise atıksular cazibe ile gelecektir. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında; Meriç Ergene Havzasında bulunun OSB sanayilerinden kaynaklanan atıksuların müşterek arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra çıkış sularını Marmara Denizi ne taşıyacak Kollektör, Tünel ve Marmara ya Deşarj hattı ile Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi eş zamanlı olarak bitirilecek olup, arıtılan su Marmara Denizi ne Derin Deşarj Sistemi ile verilecektir. OSB içi altyapı projeleri ihalesi yapılmış olup EHKEP dahilinde atıksu toplama sistemi oluşturularak atıksular arıtma tesisine getirilecektir Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu, Özellikleri ve Kapasiteleri (Bütün İdari ve Sosyal Ünitelerin, Teknik Altyapı Ünitelerinin Varsa Diğer Ünitelerin Proje Alanı İçindeki Konumlarının Vaziyet Planı Üzerinde Gösterimi, Tesis İçi Makine, Ünite, Tank, Depolama Alanı vb.nin Yerleşim Planı Üzerinde Gösterilmesi, Bunlar İçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri, Binaların Kat Adetleri ve Yükseklikleri) ile Faaliyet Üniteleri Dışındaki Diğer Ünitelerde Sunulacak Hizmetler Ergene 1 Atıksu Arıtma Tesisi Projesi kapsamında Kaba Izgara ve Terfi Merkezi, İnce Izgara, Kum ve Yağ Tutucu, Dengeleme Havuzu, Bio-P Anaerobik Tank, Havalandırma Havuzları, Biyolojik Çökeltme Havuzu, Hızlı Karıştırma Tankı, Flokülsayon Havuzu, Kimyasal Çökeltme Havuzu, Çamur Depolama Ve Yoğunlaştirma Tanki, İdari Bina yapılması öngörülmektedir. Proje kapsamında faaliyet ünitelerin konumu, özellikleri ve kapasiteleri projenin ekinde yer alan proses akım şeması ve tesis yerleşim planında ayrıntılı şekilde verilmektedir. Proses akım şeması Ek-3 de, tesis yerleşim planı Ek-2 de verilmiştir. 14

15 1.6. Arıtma Tesisi Akım Şeması, Girdi-Çıktı ve Proses Atıkları, Arıtma Tesisinin Tasarımı (Tasarıma İlişkin Tüm Esaslar, Otomasyon Bilgileri, Tank Boyutları vs.), Her Faaliyet İçin Her Bir Ünitede Gerçekleştirilecek İşlemler, Her Bir Ünitenin Kirlilik Giderme Verimleri Arıtma tesisi kapsamında yapılması planlanan üniteler ve proses akım şeması bilgileri aşağıda verilmiştir. Kaba ve ince ızgara terfi merkezi Kum ve yağ tutucular Havalandırma havuzu Son çöktürme Kimyasal arıtma Dezenfeksiyon UV (opsiyonel) Toplama hattı Şekil 1.3. Atıksu Arıtma Tesisi Proses Akım Şeması Tekstil Atıksuyu ağırlıklı Endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılan sistemler fiziksel arıtma + biyolojik arıtma + kimyasal arıtma + çamur susuzlaştırma sistemleridir. Fiziksel arıtma olarak kullanılacak sistemler ızgaralardır. Izgara olarak giriş pompa istasyonu öncesinde mekanik kaba ızgara ve giriş pompa istasyonu sonrasında mekanik ince ızgara kullanılacaktır. Kaba ızgara atıkları zemin kotunda bulunan konteynere konveyör ile aktarılırken, ince ızgara atıkları ise konveyör ile önce ızgara presine iletilecek ve yine zemin kotunda konulan konteynere bant konveyör ile aktarılacaktır. 15

16 Fiziksel Arıtma sonrası atıksuyun debi ve kirlilik olarak dengelenebilmesi amacı ile iki gözlü bir dengeleme tankı planlanmıştır. Dengeleme sonrasında atıksu, dengeleme terfi istasyonu ile biyolojik arıtma dağıtım yapısına aktarılacaktır. Her ne kadar atıksuyun dengeleme sonrasında ph ayarlama ihtiyacı olmayacağı düşünülmüş ise de, dengeleme terfi istasyonu çıkışına atıksuyun nötralizasyon ihtiyacı olasılığına karşı asit dozlama imkanı da ilave edilmiştir. Biyolojik arıtma olarak aktif çamur sistemi ve damlatmalı filtreler kullanılabilir. Günümüzde kullanılan sistem ise aktif çamur sistemidir. Bu sistemlerin karşılaştırılması aşağıdaki tabloda verilmiştir. Biyolojik arıtma sistemi, biyolojik fosfor ve azot giderimini de yapabilecek şekilde A2O prosesi olarak tasarlanmıştır. Her bir havalandırma havuzu Çerkezköy OSB de olduğu gibi 4 tanktan oluşacak şekilde tasarlanmış olup, sistem proses ve işletme açısından oldukça esnektir. Her bir havalandırma havuzu için 2 adet biyolojik çökeltme tankı tasarlanmış olup, geri-devir çamuru biyolojik arıtma girişindeki dağıtım yapısına transfer edilecektir. Fazla çamur ise çamur depolama/yoğunlaştırma tankına aktarılacaktır. Deşarj edilecek arıtılmış suyun kalitesinin artırılması amacı ile kullanılacak olan Kimyasal arıtma için dağıtım yapısı sonrası hızlı karıştırma, (koagülasyon) + yavaş karıştırma (flokülasyon) + kimyasal çöktürme sistemleri kullanılmıştır. Hızlı karıştırmaya renk giderimi de sağlayabilen kimyasallar, yavaş karıştırmaya ise polielektrolit dozlaması yapılacaktır. Çökelen çamur ise pompalar ile alınarak çamur depolama tankına aktarılacaktır. Çamur susuzlaştırma için kullanılabilecek sistemler; Yoğunlaştırma, stabilizasyon, kurutma ve mekanik susuzlaştırma ekipmanları. sistemidir. Seçilen sistemler; Çamur depolama ve yoğunlaştırma ve mekanik susuzlaştırma Asıl olarak çamur deposu olarak kullanılacak olan tanktaki dalgıç karıştırıcının ve jet aeratörün durması ve belirli süre çamurun çökelmeye bırakılması sonrası, üstte kalan suyun otomatik olarak tahliye edilmesini sağlayan bir motorlu vana ile depolama tankında aynı zamanda kısmi çamur yoğunlaştırma da sağlanacaktır. Yoğunlaştırma işlemi için yerçekimi kullanılacaktır. Bu sistemin seçilmesinin nedeni diğer sistemlere göre daha ekonomik olması 16

17 ve çamur susuzlaştırma sisteminin aslında yoğunlaştırmaya gerek duymadan da çalışabilmesidir. Daha az yer kaplaması ve elde edilen çamur keki kuruluğunun daha yüksek olması sebebi ile çamur susuzlaştırma için santrifüj dekantör seçilmiştir. Atıksu Arıtma Prosesinin Tanımı Fiziksel Arıtım Şekil 1.4. Proses Akım Şeması Cazibe ile gelen endüstriyel nitelikteki atıksular, giriş terfi pompaları öncesinde, kaba malzemelerin tutulması, daha sonraki ekipmanların (giriş atıksu pompaları ve ızgaralar, sıyırıcılar ve diğer pompalar) korunması amacıyla, ızgara açıklığı 20 mm olan, Mekanik Temizlemeli Kaba Izgaralardan geçirilir. Izgara üzerinden taranan kaba malzemeler bant konveyörler vasıtası ile konteynere aktarılacak ve diğer atıklarla birlikte tesisten uzaklaştırılacaktır. Giriş Kollektör akar kotu m de olup, bu istasyondan alınacak kaba ızgara atıkları doğrudan zemin seviyesine çıkarılacaktır. Bir bant konveyör ile konteynere aktarılacak olan atıklar diğer katı atıklar ile birlikte tesisten uzaklaştırılacaktır. 17

18 Her bir ızgara kanalında ızgara öncesinde ve sonrasında motorlu kapaklar bulunacak, gerektiğinde atıksu girişi diğer kanallara yönlendirilebilecek, ya da mekanik ızgaraların olduğu bölüm bakım için izole edilebilecektir. Maksimum giriş debisine göre tasarlanan kaba ızgaralar ana terfi merkezi ile müşterek düşünüldüğünden tüm kademelerin inşaat işleri yapılacak olup, tüm kademeler için gerekli olan kaba ızgara ve motorlu kapak mekanik aksamları yerleştirilecektir. İlk kademe aşamasında tek ızgara yeterli olmasına karşın, sonraki kademelerde ızgara montajının zorlukları düşünülerek bu karar alınmış olup, inşaat aşamasında idarenin tercihine göre bu ızgaraların biri ikinci kademede de yerleştirilebilir. Kaba Izgara sonra, Giriş Terfi Pompa İstasyonundaki dalgıç pompalar ile atıksu, zemin üzerindeki bir sonraki ünite olan ince ızgara ünitesine aktarılacaktır. Atıksularda bulunan katı maddeler çeşitli ızgara tipleri kullanılmak suretiyle iyi bir şekilde kontrol edilebilirler. Kullanılacak ince ızgara donanımının tipi, malzemenin büyüklüğü, konsantrasyonu, sonraki arıtma prosesleri, müsaade edilen askıda katı madde konsantrasyonu ve biraz da işletme ve bakım masraflarına bağlı olarak değişir. İnce ızgara olarak mekanik ince ızgara kullanılacaktır. İnce Izgaraların aralığı, biyolojik arıtma ve çamur susuzlaştırma ünitelerinin daha verimli çalışması ve için 6,0 mm. olarak seçilmiştir. Maksimum giriş debisine göre tasarlanan ince Izgara yapısı da atık konveyörü ve Izgara Presi ile teçhiz edilecektir. Preslenmiş ızgara atıkları zemin seviyesine yerleştirilen ve ızgara ünitesinin yanında duran konteynerin içine atılacaktır. Atıksu, her bir ince ızgaranın önünde motorlu sürgülü kapakların yer aldığı kanallara ayrılmaktadır. Izgaralarda tutulan atıklar, Bant Konveyörler ile ızgara atık preslerine ve oradan da ızgara atıkları konteynerlerine aktarılacaktır. Kum ve yağ giderim ünitesinin ana amacı organik maddelerden daha büyük çökelme hızına sahip veya daha yüksek özgül ağırlığı olan kum, çakıl, cüruf veya diğer ağır maddeleri gidermektir. Izgara kanalı sonrasında, atıksu içeriğindeki kum ve yağın giderilmesi amacıyla, üzerinde kum pompası bulunan sıyırıcı köprüsü ile dikdörtgen betonarme havuz olarak 18

19 tasarlanan Kum ve Yağ Tutucu Ünitesinin hemen yanında 1 adet Kum Ayırıcı ekipmanı teçhiz edilecektir. Atıksu pik debisine göre hesaplanan, paralel çift gözlü, dikdörtgen kesitli kum tutucu üniteleri teşkil edilecektir. Her bir çift gözlü ünite; iki adet paralel kum tutucu ve iki adet paralel yağ giderme havuzundan oluşmaktadır. Kum ve Yağ Tutucu ünitesi betonarme olarak inşaa edilecektir ve herbir tank girişte birbirinden motorlu kapaklar vasıtasıyla ayrılabilir olacaktır. Bir gözün devre dışı kalması durumunda diğer ünite işletmede devam edecek şekilde ekipmanlar teçhiz edilmiştir. Tankın uygun şekilde boyutlandırılması ile atıksu, kontrol edilebilen belirli bir hızda (pik debide < 0,2 m/s) tanka giriş yapmaktadır. Atıksu tank uzunluğu boyunca doğrusal akış göstermekte ve girişe paralel olarak çıkmaktadır. Tankın tabanında bulunan kum toplama kanalı içinde biriken kum, kum pompası ile önce ünitenin yan tarafındaki kum kanalına, oradan da kum ayırıcıya iletilmektedir. Kum Tutucu, eğimli yan duvarları ile mineral yapıdaki ağır inorganik maddelerin (kum) en yüksek verim ile ayrılabilmesi için en ideal ortamı sağlarken, daha büyük ve hafif katı maddelerin atıksu akımı içinde kalmasını sağlamaktadır. Yağ toplama kanalı ise yağ toplama bölümünün çıkış tarafında yer almakta ve bu kanala sıyırılan yağ ve yüzer maddeler bir şut vasıtası ile doğrudan yağ toplama haznesi içine iletilmektedir. Sıyrılan yağın kanal içinden yağ toplama haznesine kadar aktarımı için, köprünün hareketine bağlı olarak açılıp kapanan mekanik bir vanadan kanala giren su kullanılacaktır. İki kum tutucu ünite için ortak bir köprü kullanılacak, köprüye asılı bulunan kum pompaları, çöken malzemeyi emerek kum kanalına ve burgulu tip kum ayırıcıya ileteceklerdir. Her bir kum tutucu için bir adet, 20 m³/h kum pompası kullanılacak, ayrıca bir adet depo yedeği temin edilecektir. Aynı köprüye monteli yağ sıyırma kolları da yüzeyden sıyırdığı yağlı suları, ünitenin çıkış tarafına yakın olan yağ toplama kanalına aktaracaklardır. Yağ Toplama kanalı ile toplanan yağlı sular, yağ toplama haznesine iletilmeden önce bir burgulu elekten geçirilerek içerdiği yüzer maddeler ayrılacak ve burgulu eleğin sıkıştırma bölümünde preslenerek bir konteynere alınacak ve ızgara atıkları ile birlikte 19

20 uzaklaştırılacaktır. İçerdiği yüzer maddeler bir elek-pres ile ayrıldıktan sonra yağ toplama haznesine geçen yağlı sular burada gravite ile konsantre hale getirilecek, süzüntü suları tesisin başına dönerken, konsantre hale gelen gelen yağlı sular vidanjör ile çekilerek tesisten uzaklaştırılacaktır. Hava ihtiyacı, Kum Tutucu Hava Körüğü Binası nda yer alan hava körükleri ile sağlanmaktadır. Tank içinde hava dağıtım difüzör sistemi kurulmuştur. Hava dağıtım borusu orta perde boyunca uzanmaktadır. Havanın yarattığı eksantrik akımla kum yıkanarak tabanda çökelmektedir. Hareketli köprü ve ona bağlı kum pompası otomatik olarak çalışacaktır. Ön-arıtma üniteleri atıksu ile gelen kaba parçaların (ızgara atıkları ve 0,2 mm den büyük kum ve çakıl) tutulması amacı ile yapılmakta olup, (AKM) askıda katı madde tutma özellikleri yoktur. Askıda katı madde, su ile birlikte sonraki ünitelere transfer olmaktadır. Literatürde de ön-arıtmada AKM ya da organik madde giderim verimleri alınmamakta olduğundan, tesisin ön-arıtma bölümünde ana kirlilik parametreleri için bir giderim verimi göz önüne alınmamıştır. Dengeleme Tanki Ve Dengeleme Terfi Istasyonu Kum Tutucudan geçirildikten sonra atıksu, dengeleme tankına alınır. Dengeleme tankında atıksular debi ve kirlilik yönünden dengelenecektir. Çökelmenin önlenmesi için dalgıç karıştırıcılar teşkil edilecektir. İki gözlü olacak dengeleme tankının her bölümünün giriş ve çıkışında yer alacak motorlu kapaklar ile, tankın bakım ihtiyacı için bir bölümün devre dışı bırakılması mümkün olabilecektir. Dengeleme tankından sonra atıksu dengeleme terfi pompaları ile biyolojik arıtmaya verilir. Biyolojik Aritma Biyolojik Arıtma üniteleri olarak dağıtım yapıları, biyolojik fosfor giderim üniteleri, biyolojik azot ve karbon giderim üniteleri (havalandırma havuzları), hava körüğü binası, biyolojik çöktürme üniteleri, aktif çamur geri-devir pompa istasyonu, ve köpük toplama hazneleri bulunmaktadır. 20

21 Biyolojik arıtma havuzlarının boyutlandırması ATV-131 e uygun olarak yapılmış olup, havuzların boyutlandırılmasında Tesisteki çamur süzüntü sularından geri dönüş debi ve kirlilik yükleri de göz önüne alınmıştır. Biyolojik Fosfor Giderme Tankları, oksijensiz ortamda, fosfor gideren bakterilerin (asinobakter) gelişimine uygun ortamın sağlandığı anaerobik havuzlardır. Anaerobik bakteriler atıksu içindeki uçucu organik asitleri (VFA) tüketirken, bünyelerindeki polifosfatı ortofosfat olarak atıksuya bırakırlar. Anaerobik tankın hemen ardından gelen aerobik/anoksik ortamın sağlandığı Havalandırma Havuzları nda da su fazındaki ortofosfatlar tekrar polifosfat olarak bakteri bünyesine geçer ve tesisten atılan fazla çamurla birlikte uzaklaştırılmış olur. Yani biyolojik fosfor giderimi iki aşamadan oluşmaktadır: elektron alıcısız (anaerobik) ortamda fosfor salınımı ve elektron alıcısı varlığında (anoksik ve oksik tanklar) salınan fosforun aşırısının depolanması. Fosfor salınımının gerçekleşmesi için giriş suyundaki kolay ayrışabilir çözünmüş organik karbonun hücre içinde depolanması gerekmektedir; elektron alıcısı bulunduğunda mikro organizma faaliyetlerinin devamı için depo karbonu kullanılacak ve yeniden ATP üretimi için aşırı fosfor depolaması gerçekleşecektir. Biyolojik fosfor giderimi amacıyla, Havalandırma havuzu öncesinde yer alacak betonarme tanklar inşaa edilecektir. Biyolojik Fosfor Giderme Tankı hacmi, kuru hava maksimum debisi ve geri devir debisi için yaklaşık 1 saat bekletme süresi gözönüne alınarak hesaplanmıştır. 2 adet seri ya da paralel çalışabilecek anaerobik tank inşa edilecektir. İşletme ihtiyacına göre karar verilecek çalışma yöntemleri için havuzların giriş ve çıkışlarında ve iç bağlantılarında motorlu kapaklar olacaktır. Her havuzun giriş-çıkışındaki ve havuzlar arasındaki kapaklar sayesinde, her bir havuzun ayrı ayrı çalıştırılması veya devre dışı bırakılması mümkündür. Havuz çıkışlarındaki savak tipi çalışacak, aktüatörlü motorlu kapaklar ile havuzdaki su seviyesini ayarlamak mümkün olacaktır. Anaerobik havuzlar içinde, çamurun çökelmesini engellemek amacıyla düşük hızlı, muz tipi Dalgıç Karıştırıcılar kullanılacaktır. Karıştırıcılar havuzlarda ortalama 0,3 m/sn hızı sağlayabilecek kapasitede seçilecektir. Anoksik bölgenin oluşumunu takip etmek amacıyla havuzların içinde birer adet ORP metre yer alacaktır. 21

22 Havalandırma Havuzları, biyolojik olarak karbon (KOI, BOI) ve azot giderimi esasına göre tasarlanmıştır. Nitrifikasyon/denitrifikasyon methodu ile tam azot ve fosfor giderimi uygulanacaktır. Havalandırma Havuzu tanklarının hacmi nitrifikasyon/denitrifikasyon prosesinin gerektirdiği ölçüde hesaplanmıştır. Ön- Denitrifikasyonlu, Simültane Denitrifikasyonlu, Kademeli Denitrifikasyonlu ve 5 Kademeli (Modifiye) Bardenpho prosesine uygun olarak işletilebilecek havuzların tasarımı buna uygun olarak yapılmış, her proses alternatifine uygun savak-kapak ve geçişler bırakılmış, yarış pisti tipinde, kenarları yuvarlatılmış havuzlar olarak tasarlanmıştır. Anoksik ve oksik bölgelerden oluşan Havalandırma Havuzlarında çamur çökelmesini engellemek için ortalama 0,3 m/s hızın sağlanması amacıyla dalgıç karıştırıcılar kullanılacaktır. Havalandırma Havuzu içinde, aerobik bölgede nitrata çevrilen azotun bir kısmı, İçsel Geri Devir Pompaları yardımı ile anoksik bölgeye döndürülmektedir. Yapılacak olan dört tanklı havalandırma havuzu sistemindeki işletme sırasında seçilecek prosese göre zaman zaman anoksik olan havuzlar da dahil tüm havuzlar paralel olarak anoksik / oksik prosesinde çalışabilecek şekilde gerekli difüzörler ile donatılacaktır. Havalandırma Havuzu nda çamur yaşı, kış dönemi için 25 o C, yaz dönemi için 32 o C, atıksu tasarım sıcaklığı esas alınarak hesaplanmıştır. Nitrifikasyon : Amonyak azotunun ototrof bakteriler tarafından biyolojik oksidasyon ile, ilk olarak nitrite ve ardından nitrata dönüştürülmesidir. 2NH 4 + 3O 2 (nitrosomonas) 2NO 2 + 2H 2 O + 4H + yeni hücre 2NO 2 + O 2 (nitrobakter) 2NO 3 + yeni hücre Denitrifikasyon : Nitrat azotunun fakültatif hetetrof bakteriler tarafından Azot (N 2 ) gazına dönüştürülmesidir. NO 3 + CH 3 OH 3N 2 + 5CO 2 + 7H 2 O + 6OH Havalandırma Havuzu içinde, anoksik hacmin toplam hacme oranı tasarım sıcaklığı için öndenitrifikasyon için % 25 olarak seçilmiştir. Ancak, tüm proses tanklarının paralel çalışabilmesine de imkan tanımak için anoksik tanklara da difüzörler döşenecektir. Havalandırma havuzları 4 gözlüdür ve havuzlar ortada, havuz uzunluğu boyunca yer alan bir ayırma duvarı ile bölünmüştür. Herbir Havalandırma Havuzu içinde, belirli yerlerde temin edilecek orifis ve kapaklar sayesinde, işletme şartlarına göre bakım ve onarım 22

23 gerektiğinde herbir tankın devre dışı kalması sağlanabilmektedir. Ayrıca, (A2O sisteminde 4. Havuzdan 1. Havuza, 5 kademeli Bardenpho sisteminde 3. Havuzdan 1. havuza) nitrat dönüşü sağlayan iç resirkülasyon pompaları da temin edilecektir. Havalandırma havuzları, biyolojik prosesin yürütülmesi için gerekli oksijen ihtiyacını karşılamak üzere, ince kabarcıklı 9 inçlik membran difüzörler, hava dağıtım boruları ve hava körüklerinden oluşan havalandırma sistemi ile donatılmıştır. Bu difüzörlerden maksimum 5 m 3 /h hava geçirileceği kabul edilerek gerekli difüzör sayısı belirlenmiştir. Havalandırma havuzu için bir hava körüğü binası teşkil edilecektir. Ana hava dağıtım borusu hava körüğü istasyonundaki ana kollektöre bağlanmaktadır. Havuzlardaki ortalama su yüksekliği 6,0 m. seçilmiştir. Hava körüğü binasında bir adet hava körüğü emniyet için, arıza durumunda kullanılmak üzere yedek olarak bulunacaktır. Turbo tipi hava körüklerinin çalışma şekli ve verdiği hava debisi, kollektör üzerinde yer alan basınç kontrolü ile ve havuzlardaki oksijenmetreler ile otomatik olarak ayarlanacaktır. Bu amaçla her bir havuza hizmet veren ana hava hattı üzerinde birer otomatik vana teşkil edilmiştir. Ayrıca hava körüklerinin de kendi içinde debilerini ayarlayabilme sistemleri olacaktır. Ayrıca, biyolojik arıtma prosesini kontrol etmek amacıyla havuzun belirli bölgelerinde oksijen, ORP (oksidasyon-redüksiyon potansiyeli), Nitrat, ph ve sıcaklık değerleri sürekli olarak ölçülecektir. ATV-131 standardına göre gerekli olan 1.45 değerindeki asgari Emniyet Faktörüne (SF) dikkat edilerek ve tasarım sıcaklıklarında aerobik stabilizasyonun da sağlanabileceği şekilde çamur yaşı hesaplanmış, bunu takiben denitrifikasyon hacmi ile aerobik hacim arasındaki oran (bu değer ATV-DVWK-1 131E uyarınca denitrifikasyon kapasitesinin bir fonksiyonu olarak seçilmiştir) dikkate alınmıştır. Arıtmadaki azot dengesine dayalı olarak inorganik azot, denitrifiye edilmesi gereken nitrat azotu ve denitrifikasyon kapasitesi hesaplanmıştır. Gerekli olan geri devir azotunun debisi ATV-DVWK-1 131E uyarınca inorganik azotun biyolojik arıtmadan çıkan nitrat azotu arasındaki orana dayalı olarak hesaplanmıştır. 23

24 Çamur üretimi, karbonun bertaraf edilmesi suretiyle üretilen günlük çamur miktarı ile birlikte ilave biyolojik fosfor bertarafı sebebi ile üretilen günlük çamur miktarı da dikkate alınarak hesaplanmıştır. Gerekli fiili oksijen transferi (AOTR) karbon bertaraf etme talebine, nitrifikasyon talebine ve denitrifikasyon yolu ile oksijen geri kazanımına dayalı olarak en kötü şartlar altında karbon ve amonyak pik yükleri anlamında hesaplanmıştır. Biyolojik arıtma için gerekli oksijen suya hava körüğü+difüzör ile verilirken aynı zamanda havuzlarda tam karışımda sağlanır. Havanın daha az gerektiği durumlarda çamurun çökelmesini önlemek için ayrıca dalgıç karıştırıcılar da ilave edilmiştir. Havalandırma havuzlarındaki atıksu/çamur karışımı daha sonra Biyolojik Çökeltme Havuzları na cazibe ile alınmaktadır. Biyolojik Çökeltme Havuzları, merkezi çamur toplama çukuru, çamur ve köpük giderimi için sıyırıcı mekanizmasına sahip dairesel betonarme tanklar olarak ATV-DVWK-131E standardına uygun olarak boyutlandırılmıştır. 2 adet paralel çalışan havuz teşkil edilecektir. Her bir havuz son çökeltme havuzu dağıtım yapısında bulunan kapaklarla ayrılabilmektedir. Aktif çamur/atıksu karışımı her bir havuzun merkezindeki ters sifon ile havuza giriş yapmaktadır. Arıtılmış su çevresel savaklarla toplanmakta ve cazibe ile arıtılmış çıkış suyu kanalına ve devamında da arıtılmış su toplama haznesine geçmektedir. Çökelen çamur, döner köprülü sıyırıcıya bağlı taban sıyırıcıları ile merkezi çamur toplama çukuru içine atılmaktadır. Sıyırıcının tam köprülü sıyırıcı olması gereklidir. Çamur konilerinde toplanan çamur hidrostatik basınç ile Çamur Geri Devir Pompa İstasyonu na doğru akış göstermektedir. Havuz yüzeyinde birikecek köpük ise yüzeyde sıyırıcıya monteli manuel olarak seviyesi ayarlanabilen köpük toplama kanalı mekanizması ile yine sıyırıcıya bağlı köpük haznesine iletilecek ve hazne içindeki pompa ile sonçökeltme tankı dışındaki köpük pompa haznesine iletilecektir. Betonarme Köpük pompa haznesindeki pompalar ise, toplanan köpüklü suları çamur depolama/yoğunlaştırma tankına aktaracaklardır. 24

25 Biyolojik Çökeltme Tanklarından alınan geri devir çamurunun biyolojik arıtma girişine pompalanması amacıyla geri-devir pompa istasyonu tasarlanmıştır. İki kademe için ayrı birer adet Çamur geri devir pompa istasyonu bulunmakta olup, biyolojik çökeltme Havuzları tabanından Geri Devir Pompa İstasyonu na cazibe ile akan aktif çamur, Geri Devir Pompaları ile Anaerobik Bio-P Tanklarının girişine pompalanmaktadır. Çökeltmelerden çekilen çamur geri-devir çıkış hattı üzerinde bulunan manyetik debimetre ve motorlu teleskobik vanalar ile, çamur geri-devir miktarı ölçülebilmekte ayarlanabilmektedir. İşletme şartlarına göre belirlenecek orandaki çamurun geri devri sağlanacaktır. Geri Devir Çamur Pompaları kolon tip dalgıç pompalar olarak seçilmiştir. Aktif çamur % 100 oranında geri devrettirilecektir Eğer çıkış parametrelerinin daha da düşürülmesi tercih edilirse, arıtılmış su, çıkış debi ölçüm kanalından önce bir kimyasal arıtma sistemine yönlendirilir. Kimyasal Aritma Kimyasal arıtma sistemi deşarj edilecek arıtılmış suyun kalitesini iyileştirmek amacıyla kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Kimyasal arıtma sistemi : hızlı karıştırma + Yavaş karıştırma ve Kimyasal çöktürme işlemlerinden oluşmaktadır. Kimyasal arıtmanın ilk kademesi olan Hızlı karıştırma havuzunda atıksuya işletme aşamasında ortaya çıkacak ihtiyaca uygun olarak koagülant dozlamaları yapılır. Sistemdeki kimyasal madde depolama tankları ve dozlama pompaları çeşitli kimyasal maddelerin kullanımına uygundur. İşletme sırasındaki ihtiyaca göre polimerik bazlı renk giderim kimyasalları, FeCl 3, Polialüminyumklorür ya da ph ayarlama için kostik (NaOH) kullanılabilir. Karıştırma ve koagülasyon işlemlerinden sonra atıksu flokülasyon işleminin gerçekleştirileceği yavaş karıştırma havuzuna alınır. Flokülasyon işleminde dozlanan flokülant yardımıyla koagülasyon havuzunda oluşan flokların büyütülmesi sağlanır. Bu havuzun içerisinde yavaş karıştırma işlemini gerçekleştirmek amacı ile yavaş karıştırıcı kullanılır. Flokülant olarak ise, anyonik tip polielektrolit dozlaması yapılır. 25

26 Atıksu daha sonra irileşen flokların çöktürülmesi amacıyla kimyasal çöktürme havuzuna alınır. Karışımın olmadığı bu havuzda oluşan floklar (çamur), tankın dibine doğru çökelirler. Havuzun dibinde, konik kısımda biriken çamur, kimyasal çamur pompaları ile çamur depolama ve yoğunlaştırma tankına verilir. Kimyasal arıtmaya tabi tutulmuş atıksu ise, çöktürme havuzundan savaklar vasıtası ile alınarak çıkış debi ölçüm kanalından geçerek deşarja gönderilir. Çamur Susuzlaştirma Biyolojik Arıtma ve Kimyasal Arıtma Sisteminden fazla çamur pompaları ile ayrılan fazla aktif çamur ve kimyasal çamur, çamur depolama ve yoğunlaştırma tankına transfer edilir. Fazla çamurun mekanik susuzlaştırma sistemine aktarılmasından önce, ekipmanlarda olabilecek her türlü arıza durumuna karşı ve ekipmanların günlük çalışma süreleri haricinde çamurun depolanabilmesi ve dengelenebilmesi amacı ile iki adet çamur depolama ve yoğunlaştırma tankı projelendirilmiştir. Biyolojik çamurun çamur susuzlaştırma ekipmanlarının çalışmadığı zamanlarda depolamaya aktarılmaması da mümkündür. Çamur depolamada çökelebilecek çamurun birikim yapmasını önlemek amacıyla zaman zaman çalıştırılmak üzere dalgıç karıştırıcı ve havalandırıcı bulunacak, ancak normal çalışma sırasında çamurun çökelerek yoğunlaşması sağlanacak, üst kısımda oluşan duru faz ise otomatik olarak tahliye edilerek dengeleme tankına dönmesi sağlanacaktır. Çamur havuzundan çamur, santrifüj dekantör susuzlaştırma sistemine çamur pompaları vasıtası ile verilip susuzlaştırılır ve % 25 lik kek haline getirilip bant konveyör ile doğrudan kamyona yüklenerek uzaklaştırılır. Çamurun katı madde yüzdesini artırmak ve çamur susuzlaştırma sisteminden verim almak amacıyla dekantöre verilirken çamur hattına katyonik polielektrolit dozlaması yapılır. Sistemden çıkan filtrat suları süzüntü suyu pompaları ile dengeleme havuzuna geri gönderilir. Kati Atik Ve Çamur Bertarafi Tesisten kaynaklanacak olan kaba ve ince ızgara atıkları, kum tutucuda tutulan kum, çamur susuzlaştırmadan elde edilen çamur keki, ilgili mevzuata uygun olarak bertaraf edilecektir. 26

27 Aritma Tesisi Proses Üniteleri Tablo 1.3.Kaba Izgara Ve Giriş Terfi Istasyonu Malzeme: Adet Genişlik Uzunluk Yükseklik Betonarme 1 ünite 8,70 m 14,25 m 5,70 m Tablo 1.4 Ince Izgara Kanali Malzeme: Adet Genişlik Uzunluk Derinlik Betonarme 4 adet 1,50 m 6,40 m 0,74 m Tablo 1.5 Kum Ve Yağ Tutucu Ünitesi Malzeme: Adet Genişlik Uzunluk Derinlik Betonarme 4 adet 5,75 m 25,00 m 4,60 m Tablo 1.6 Dengeleme Havuzu Malzeme: Betonarme Adet 2 adet Genişlik 20.0 m Uzunluk 73,00 m Su yüksekliği (maksimum) 6.0 m Hacim 2 x 8245 = m 3 Bekletme süresi 6.0 saat Tablo 1.7 Bio-P Anaerobik Tank Malzeme: Betonarme Adet 2 adet Genişlik 8.00 m Uzunluk m Derinlik 5.0 m Hacim 2 x = m 3 Bekletme süresi 1.0 saat 27

28 Tablo 1.8 Havalandirma Havuzlari Malzeme: Betonarme Adet 4 adet Genişlik 20.0 m Uzunluk 183,5 m Su yüksekliği (maksimum) 6.0 m Hacim 4 x = m 3 Bekletme süresi 32.3 saat Tablo 1.9 Biyolojik Çökeltme Havuzu Malzeme: Betonarme Adet: 2 adet Çap: 51,0 m Su Yüksekliği (2/3D derinlikte) 4.2 m Hacim: 2 x = m 3 Bekletme süresi (geri devir debisi 3,2 saat dahil) Tablo 1.10 Hizli Kariştirma Tanki Malzeme: Betonarme Adet 2 adet Genişlik 4,00 m Uzunluk 4,00 m Derinlik 4,00 m Hacim 64,00 m 3 Bekletme süresi 3,04 dk Tablo 1.11 Flokülasyon Havuzu Malzeme: Betonarme Adet 2 adet Genişlik 9,5 m Uzunluk 9,5 m Derinlik 5,0 m Hacim 451 m 3 Bekletme süresi 21,5 dk 28

29 Tablo 1.12 Kimyasal Çökeltme Havuzu Malzeme: Betonarme Adet: 2 adet Çap: 33.0 m Derinlik : 3,00 m Hacim: 2 x = m 3 Bekletme süresi 2.23 saat Tablo 1.13 Çamur Depolama Ve Yoğunlaştirma Tanki Malzeme: Betonarme Miktar : 2 adet Genişlik 10,00 m Uzunluk 10,00 m Derinlik : 5.0 m Çamur hacmi 500 m 3 29

30 Tablo 1.14 Arıtılmış Atıksu Kalitesi ve Verimliliği PARAMETR E BİRİ M GİRİŞ DEĞERLER İ BİYOLOJİK ARITMA VERİMLİLİĞ İ (%) BİYOLOJİ K ARITMA ÇIKIŞI KİMYASAL ARITMA VERİMLİLİĞ İ (%) KİMYASA L ARITMA ÇIKIŞI LİMİT * Ph Sıcaklık 0C KOI mg/lt BOI mg/lt AKM mg/lt Yağ ve gres mg/lt Toplam fosfor mg/lt ,5 1 Toplam krom mg/lt ,5 1 Krom+6 mg/lt 0,4 0 0,4 0 0,4 0,5 Kurşun mg/lt ,5 1 Toplam siyanür mg/lt ,2 0 0,2 0,5 Kadmiyum mg/lt 0,09 0 0,09 0 0,09 0,1 Demir mg/lt Florür mg/lt Bakır mg/lt Çinko mg/lt ,5 5 Civa mg/lt 0,04 0 0,04 0 0,04 0,04 Sülfat mg/lt TKN mg/lt Renk ptco *31.Aralık.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde istenen şartları sağlayacak düzeyde arıtma yapabilecek şekilde dizayn edilmiştir. Ergene 1 OSB AAT tasarımında Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY Tablo 19) esaslarına uyulacaktır. 30

31 Tablo1.15: SKKY Tablo 19 Karışık Endüstriyel Atık Suların Alıcı Ortama Deşarj Standartları PARAMETRE BİRİM SKKY ( Resmi Gazete Sayı:25687) (*) KOMPOZİT NUMUNE 2 SAATLİK (mg/l) KOMPOZİT NUMUNE 24 SAATLİK (mg/l) Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOI) (mg/l) Askıda Katı Madde (AKM) (mg/l) Toplam Kjeldah Azotu (TKN) (mg/l) Toplam Fosfor (TP) (mg/l) 2 1 Renk (Pt-Co) Yağ ve Gres (mg/l) Toplam Krom (mg/l) 2 1 Krom (Cr+6) (mg/l) Kurşun (Pb) (mg/l) 2 1 Toplam Siyanür (CNˉ) (mg/l) Kadmiyum (Cd) (mg/l) Demir (Fe) (mg/l) 10 - Florür (Fˉ) (mg/l) 15 - Bakır (Cu) (mg/l) 3 - Çinko (Zn) (mg/l) 5 - Civa (Hg) (mg/l) Sülfat (SO4 ) (mg/l) Balık Biyodeneyi (ZSF) ph

32 1.7. Ünitelerde Kullanılacak Makine ve Teçhizatın Adet ve Özellikleri, Bakım ve Temizlik Çalışmaları Proje kapsamında ünitelerde kullanılacak makine ve teçhizatlar Tablo 1-17 de sunulmaktadır. Tablo 1.16: Makine Teçhizat Listesi No Ekipman Adı No Ekipman Adı 1 Elektrik Kumandalı Kapak 39 Kum Tutucu Blowerı 2 Elektrik Kumandalı Kapak 40 Parçalayıcı Dalgıç Pompa 3 Mekanik Temizlemeli Kaba Izgara 41 Elektrik Kumandalı Kapak 4 Bant Konveyör 42 Geri Devir Pompaları 5 Izgara Pres 43 Fazla Çamur Pompaları 6 Elektrik Kumandalı Kapak 44 Monoray Vinç 7 Giriş Terfi Pompaları 45 Teleskopik Vana 8 Monoray Vinç 46 Çöktürme Havuzu Köprüsü 9 Mekanik Temizlemeli İnce Izgara 47 Helezon Sıyırıcı 10 Bant Konveyör 48 Köpük Pompaları 11 Izgara Pres 49 Otomatik Numune Alma Cihazı 12 Elektrik Kumandalı Kapak 50 Çamur Dengeleme Tankı Karıştırıcısı 13 Otomatik Numune Alma Cihazı 51 Pergel Vinç 14 Kum Tutucu Köprüsü 52 Dekantör 15 Kum Pompaları 53 Polielektrolit Hazırlama Ünitesi 16 Pergel Vinç 54 Çamur Dengeleme Tankı Blowerı 17 Kum Ayırıcı 55 Polielektrolit Dozlama Pompası 18 Tambur Elek 56 Dekantör Besleme Pompaları 19 Yağ Pompaları 57 Gezer Köprülü Vinç 20 Elektrik Kumandalı Kapak 58 Havalandırma Fanı 21 Elektrik Kumandalı Kapak 59 Bant Konveyör 22 Bio-P Karıştırıcısı 60 Spiral Konveyör 23 Elektrik Kumandalı Kapak 61 Hidrofor Grubu 24 Elektrik Kumandalı Kapak 62 Süzüntü Suyu Pompaları 25 Elektrik Kumandalı Kapak 63 Geri Yıkama Pompaları 26 Pergel Vinç 64 Elektrik Kumandalı Kapak 27 Stoplog 65 Filtre Blowerları 32

33 28 Havalandırma Havuzu Karıştırıcısı 66 UV Dezenfeksiyon Ünitesi 29 Elektrik Kumandalı Kapak 67 Klor Dozaj Pompaları 30 Elektrik Kumandalı Kapak 68 Monoray Vinç 31 Elektrik Kumandalı Kapak 69 Gezer Köprülü Vinç 32 Pergel Vinç 70 Elektrik Kumandalı Kapak 33 Konsol Tip Pergel Vinç 71 Seviye Kontrol Kapakları 34 Resirkülasyon Pompaları 72 Filtre Süzüntü Suyu Pompaları 35 Disk Difüzörler 73 Geri Yıkama Su Tutma Tankı Pompaları 36 Havalandırma Havuzu Blowerı 74 Hidrofor Grubu 37 Havalandırma Fanı 75 Gezer Pergel Vinç 38 Gezer Köprülü Vinç 76 Seyyar Tahliye Pompası Tesisin dizayn debisi m 3 /gün olarak belirlenmiştir yılındaki hedef kapasite ise m 3 /gün dür. Tesisin minumum seviyede olduğu dönem yaz ayları olarak düşünülmektedir. Yaz dönemi planlı bakım işlemleri için seçilen dönem olacaktır. Tesiste kullanılan mevcut ekipmanların bakımları için harcanan süre (pompalar hariç) maksimum 1 hafta içinde yapılabilmektedir. Makine ve teçhizatın bakım ve temizliği sorumlu kişiler tarafından kullanma talimatlarında belirtildiği üzere gerçekleştirilecektir Yatırıma Başlama Tarihi ile Projenin İnşaat ve İşletme Süresi ve Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili Zamanlama Tablosu Projenin Ömrü Projenin süresi 2045 yılına kadardır. Tesis iki kademede yapılacaktır. İlk kademede öngörülen tesisler 2030 yılı ihtiyaçlarına göre projelendirilmiştir. Bunun ilk bir yılı proje yapımı ve ihale dönemi ile diğer bir yılı (2013) yatırımların yapılmasıdır. İkinci kademe tesisleri ise 2030 yılından önce devreye alınacak, bu çerçevede tüm debi projeksiyonları da gözden geçirilerek gerekirse revizyondan geçirilip ikinci kademe tesislere ait ihale çalışmalarına başlanacaktır. Bu program çerçevesinde tesislerin işletme süresi yaklaşık olarak 30 yıl olarak belirlenmiştir. Ancak bu süre içinde tesisler için gerekli bakım ve onarımın hassas bir biçimde ve arzulanan nitelikte yapılması halinde proje süresinin daha da uzun olacağı öngörülmektedir. 33

34 Tablo 1.17 Zamanlama Tablosu İŞ KALEMLERİ Atıksu Arıtma Tesisi Projelerinin Yapımı ÇED Süreci İhale Hazırlıkları ve Yapımı Yüklenicinin seçimi AAT İnşaatının Yapımı I II III IV I II III IV I II III IV 1.9. Proje İçin Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin Değerlendirilmesi ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi ve Proje İçin seçilen Yerin Koordinatları Proje yeri Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Misinli Belediyesi civarında yer almakta olup, arıtma tesisi organize sanayi bölgesinin içinde yer almaktadır. Misinli Belediyesi, arıtma tesisinin kurulacağı alana 3,5 km mesafede bulunmaktadır. Kullanılan teknoloji alternetafileri Tekstil Atıksuyu ağırlıklı Endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılan sistemler fiziksel arıtma + biyolojik arıtma + kimyasal arıtma + çamur susuzlaştırma sistemleridir. Fiziksel arıtma olarak kullanılacak sistemler ızgaralardır. Izgara olarak giriş pompa istasyonu öncesinde mekanik kaba ızgara ve giriş pompa istasyonu sonrasında mekanik ince ızgara kullanılacaktır. Kaba ızgara atıkları zemin kotunda bulunan konteynere konveyör ile aktarılırken, ince ızgara atıkları ise konveyör ile önce ızgara presine iletilecek ve yine zemin kotunda konulan konteynere bant konveyör ile aktarılacaktır. Fiziksel Arıtma sonrası atıksuyun debi ve kirlilik olarak dengelenebilmesi amacı ile iki gözlü bir dengeleme tankı planlanmıştır. Dengeleme sonrasında atıksu, dengeleme terfi istasyonu ile biyolojik arıtma dağıtım yapısına aktarılacaktır. Her ne kadar atıksuyun dengeleme sonrasında ph ayarlama ihtiyacı olmayacağı düşünülmüş ise de, dengeleme terfi istasyonu çıkışına atıksuyun nötralizasyon ihtiyacı olasılığına karşı asit dozlama imkanı da ilave edilmiştir. 34

35 Biyolojik arıtma olarak aktif çamur sistemi ve damlatmalı filtreler kullanılabilir. Günümüzde kullanılan sistem ise aktif çamur sistemidir. Bu sistemlerin karşılaştırılması aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 1.18 Biyolojik Arıtma Tesisleri PARAMETRE AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ DAMLATMALI FİLTRE Alan ihtiyacı Az Çok Enerji ihtiyacı Çok Çok az Verimlilik %95-98 %60-80 İşletme Değişken yüklere karşı toleranslı İşletilmesi değişken yüklere karşı oldukça hassas Sıcak bölgelerde koku ve sivrisinek problemi, soğuk mevsimlerde ise buzlanma problemi Eleman ihtiyacı Var Var Biyolojik arıtma sistemi, biyolojik fosfor ve azot giderimini de yapabilecek şekilde A2O prosesi olarak tasarlanmıştır. Her bir havalandırma havuzu Çerkezköy OSB de olduğu gibi 4 tanktan oluşacak şekilde tasarlanmış olup, sistem proses ve işletme açısından oldukça esnektir. Her bir havalandırma havuzu için 2 adet biyolojik çökeltme tankı tasarlanmış olup, geri-devir çamuru biyolojik arıtma girişindeki dağıtım yapısına transfer edilecektir. Fazla çamur ise çamur depolama/yoğunlaştırma tankına aktarılacaktır. Deşarj edilecek arıtılmış suyun kalitesinin artırılması amacı ile kullanılacak olan Kimyasal arıtma için dağıtım yapısı sonrası hızlı karıştırma, (koagülasyon) + yavaş karıştırma (flokülasyon) + kimyasal çöktürme sistemleri kullanılmıştır. Hızlı karıştırmaya renk giderimi de sağlayabilen kimyasallar, yavaş karıştırmaya ise polielektrolit dozlaması yapılacaktır. Çökelen çamur ise pompalar ile alınarak çamur depolama tankına aktarılacaktır. Çamur susuzlaştırma için kullanılabilecek sistemler; Yoğunlaştırma, stabilizasyon, kurutma ve mekanik susuzlaştırma ekipmanları. sistemidir. Seçilen sistemler; Çamur depolama ve yoğunlaştırma ve mekanik susuzlaştırma 35

36 Asıl olarak çamur deposu olarak kullanılacak olan tanktaki dalgıç karıştırıcının ve jet aeratörün durması ve belirli süre çamurun çökelmeye bırakılması sonrası, üstte kalan suyun otomatik olarak tahliye edilmesini sağlayan bir motorlu vana ile depolama tankında aynı zamanda kısmi çamur yoğunlaştırma da sağlanacaktır. Yoğunlaştırma işlemi için yerçekimi kullanılacaktır. Bu sistemin seçilmesinin nedeni diğer sistemlere göre daha ekonomik olması ve çamur susuzlaştırma sisteminin aslında yoğunlaştırmaya gerek duymadan da çalışabilmesidir. Mekanik susuzlaştırma ekipmanı olarak beltpres, santrifüj ve filtrepres kullanılabilir. Daha az yer kaplaması ve elde edilen çamur keki kuruluğunun daha yüksek olması sebebi ile çamur susuzlaştırma için santrifüj dekantör seçilmiştir. Tesisin Kurulacağı Alan Tesisin kurulacağı alan Organize Sanayi Alanı içerisinde yer almaktadır. Tesise atıksular cazibe ile gelecektir. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında; Meriç Ergene Havzasında bulunun OSB sanayilerinden kaynaklanan atıksuların müşterek arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra çıkış sularını Marmara Denizi ne taşıyacak Kollektör, Tünel ve Marmara ya Deşarj hattı ile Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi eş zamanlı olarak bitirilecek olup, arıtılan su Marmara Denizi ne Derin Deşarj Sistemi ile verilecektir. Tablo 1.19 Proje Yeri Koordinatları Nokta Adı UTM 6-WGS84 Coğrafik Koordinatlar Y X Y X Nokta Nokta Nokta Nokta Nokta Nokta Nokta

37 AAT nin kurulacağı alan OSB içinde kalmaktadır. Atıksu toplama hattına uygun bir noktadan deşarj edilecektir. Arıtılmış sularda DDD hattına bu noktadan cazibe ile bağlanabilecektir. Dolayısıyla arıtma tesisi yeri optimum noktadadır. Bu yüzden alternatif yer araştırılmamıştır Proje İçin Önerilen Sağlık Koruma Bandı Mesafesi, Nasıl Belirlendiği, Topografik Harita ve Projenin Vaziyet Planı Üzerinde Gösterilmesi Sağlık koruma bandı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen inceleme kurallarına göre işletmenin çevre ve toplum sağlığına yapacağı etkiler ve çevreye vereceği kirleticiler göz önünde bulundurularak Sağlık Bakanlığınca belirlenecek esas ve referans mesafelere uygun olarak sağlık koruma bandı mesafesinin tespit edilmesi gerekmektedir. Tespit edilen sağlık koruma bandı yetkili makamlarca onaylandıktan sonra imar planına işlenmeli ve bu sınırların ilgili imar müdürlüğü veya ilgili kurumlar tarafından korunması gerekmektedir. Planlanan atık su arıtma tesisi OSB içinde yer almaktadır. Tesis ikinci sınıf gayrisıhhî müesseseler grubunda yer aldığından ve en yakın yerleşimin yaklaşık 2 km uzaklıkta olması nedeniyle tesis etrafında bırakılacak mesafe 10 m olarak belirlenmiştir. Ancak Sağlık Bakanlığınca belirlenecek esas ve referans mesafelere uygu olarak İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen inceleme kurallarına göre kurul tarafından sağlık koruma bandı mesafesi belirlenecektir Proje Alanı Mülkiyet Durumu Proje alanına ait mülkiyet bilgileri Ek-1 de verilmiştir.proje alanına ait hak sahipleri aşağıda sıralanmıştır. Maliye hazinesi 27554,46, Selahattin ALIÇ 13303,27 m2, Akboya Tekstil 7957,44 m2, doğuş Tekstil 190,84 m Projeye İlişkin Fayda-Maliyet Analizi Kurulacak olan atıksu arıtma tesisi maliyet olarak büyük külfet getirecektir. Yaşanılabilir bir çevre için atıksu arıtma tesisleri büyük önem taşımaktadır. Atıksu arıtma tesisinin işletmeye geçmesiyle birlikte çevre kirliliği büyük ölçüde azalacaktır. Tesislerin atıksuları alıcı ortamı çok daha az kirlecetektir. Ergene Havzasının geleceği için atıksu arıtma tesisleri büyük önem taşımaktadır. Ergene Havzası aşırı kirlenmiş durumdadır. Plansız 37

38 kurulan endüstriyel tesisler çevreyi olumsuz şekilde etkilemektedir. Ergene Havzası için arıtma tesislerinin maliyetleri artık önem arz etmemektedir. Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi için yapılan yatırım ve işletme maliyetleri aşağıda verilmiştir. Tablo:1.20 Ergene-1 OSB Arıtma Tesisi İlk Yatırım Maliyeti Ana Dağılımı ERGENE-1 OSB İLK YATIRIM MALİYETİ (TL) İnşaat ve Borulama İşleri Mekanik Ekipman Temin ve Montajı Elektrik, Otomasyon, Enstrüman Temin ve Montajı TOPLAM Toplam İşletme Maliyetleri göre 1. Kademe için enerji tüketimi kw/gün olarak bulunmuştu. Birim enerji maliyeti 0,20 TL/kW alınarak günlük enerji maliyeti x 0,20 = TL/gün olarak bulunur. 1. KADEME İÇİN İŞLETME MALİYETİ Tablo 1.21 İşletme Maliyeti TOPLAM İŞLETME GİDERİ (TL/GÜN) TOPLAM İŞLETME GİDERİ (TL//YIL) ELEKTRİK TÜKETİM BEDELİ KİMYASAL MADDE TÜKETİM BEDELİ İŞ GÜCÜ BAKIM VE ONARIM BEDELİ TOPLAM İŞLETME BEDELİ ATIKSU DEBİSİ (m3/gün) BİRİM ATIKSU TÜKETİM BEDELİ (TL/m 3 ) 0,62 38

39 1.13. Projeye İlişkin Politik, Yasal ve İdari Çerçeve Ergene Havzasındaki kirlenmenin kontrol altına alınması ve kabul edilebilir sınırlar içine çekilebilmesi Ergene Havzası ile ilgili olarak kamu kurumları, havzadaki mahalli idareler, sanayici ve sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere ilgili kesimlerle bir araya gelinmiş ve birçok çalışma yapılmıştır. Söz konusu çalışmalar neticesinde elde edilen tespitlerle Ergene Havzası Koruma Eylem Planı (EHKEP) hazırlanmış olup, eylem planında bütün tarafların üzerine düşen görevler belirtilmiş ve yapılacak faaliyetler bir iş takvimine bağlanmıştır. Söz konusu eylem planı, tarihinde Tekirdağ Çorlu da kamuoyuna açıklanmıştır. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı doğrultusunda hazırlanan 15 maddelik planlar belirlenmiş ve bu doğrultuda işlemlere başlanmıştır. Bu eylem planının 9. Maddesine göre arıtma tesisleri kurulmaya başlanmıştır Projeye İlişkin İzin Prosedürü (ÇED sürecinden sonra alınacak izinler) ÇED sürecinden sonra tesisin inşaat işlerine başlanacaktır. Tesis faaliyete geçtikten sonra Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkındaki Yönetmelik doğrultusunda arıtma tesisine çevre izni alınacaktır Proje İle İlgili Olarak Bu Aşamaya Kadar Gerçekleştirilmiş Olan İş ve İşlemlerin (inşaat, planlama aşaması, ÇED vb.) Kısaca Açıklanması (Mülga) Orman ve Su İşleri Bakanlığı; Ergene Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında Ergene Nehri nin su kalitesinin kısa vadede (3 yıl) III. sınıf, orta vadede (5 yıl) II. sınıf su kalitesine çıkartılabilmesi için Havzadaki tüm belediyelerin atıksu arıtma tesislerini kurmasını istemiştir. Bu amaçla Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi Proje Yapım İşi ne yönelik olarak Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi ile Enta Müh. Arıtma Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında Çerkezköy Belediyeler Birliği Atıksu Arıtma Tesisi (AAT) uygulama projelerinin hazırlanması için sözleşme imzalanmıştır. Bu kapsamda yapılması planlanan Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi proje için; Fizibilite raporu, Ön Rapor ve Proses Hesap Raporu hazırlatılmıştır Projeye İlişkin Finans Kaynakları Bu projeye, gerektiğinde Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından teknik destek verilecektir. Bu kapsamdaki faaliyetlerde OSB ve Islah OSB ler arasındaki koordinasyon ilgili Valilikler tarafından sağlanacaktır. Projenin finans kaynağını organize sanayi bölgesi yürütecektir. 39

40 BÖLÜM 2: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ 2.1 Proje Etki Alanının Tanımlanması ve Neye Göre Belirlendiğinin Açıklanması, Proje Alanı ve Etki Alanının Harita Üzerinde Gösterimi, Koordinat Bilgileri Proje yeri Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Mİsinli Köyü Mevkiinde yer almakta olup, proje alanı organize sanayi bölgesi içinde bulunmaktadır. Misinli Belediyesi, arıtma tesisinin kurulacağı alana 3,5 km mesafede bulunmaktadır. Proje etki alanına en yakın köy olan Misinli Belediyesinden başka Büyükkarıştıran ve Vakıflar Köyleri bulunmaktadır. Proje alanı Çorlu ilçesine 20 km, Tekirdağ ise 40 km mesafededir. Atıksu arıtma tesisinden çıkan atıksular tesise 31 km mesafede bulunan derin deniz deşarjı sistemine verilecek olup, bu sisteme gelen atıksular kıyıdan 4500 metre uzakta ve -47,5 metre kotundan denize deşarj edilecektir. AAT de OSB den meydana gelen atıksular arıtılacaktır. Etki alanı OSB sınırları olarak kabul edilecektir. Proje Alanı Şekil 2.1. Proje Alanının Haritada Gösterimi 40

41 Tablo 2.1 Proje Yeri Koordinatları Nokta Adı UTM 6-WGS84 Coğrafik Koordinatlar Y X Y X Nokta Nokta Nokta Nokta Nokta Nokta Nokta Proje Alanı ve Etki Alanını Tanıtıcı Bilgiler, Etrafında Bulunan Yerleşim Alanlarının, Sanayi Alanlarının, Sağlık Kuruluşlarının, Ulaşım Ağının (köprü, yol, demiryolu vb.), Proje Alanının Yakın Çevresinde Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Kullanımların, Planlanmakta Olan Projelerin, Tarım Alanları vb. Alanların Üst Ölçekli Topografik Harita Üzerine İşlenmesi, Mesafelerinin Verilmesi, Proje Alanın ve Yakın Çevresinin Panoromik Fotoğraflandırılması Proje alanı Çorlu İlçesine bağlı Misinli Mevkiinde yer almaktadır. Proje alanı düz arazide bulunmaktadır. Projenin yapılacağı alan Ergene 1 organize sanayi bölgesinin içinde yer almaktadır. Yer olarak buranın seçilmesinde arıtma tesisine gelecek olan atıksuların cazibe ile gelebilmesi ve Ergene Havzası Derin Deniz Deşarjı projesine entegre edilmesi kolay olması düşünülerek seçilmiştir. Proje alanı Çorlu ilçesine 20 km mesafede bulunmaktadır. Topoğrafik harita üzerinde gerekli işlemeler yapılmış olup Ek-7 de sunulmuştur. Proje alanına ait 1/ lik çevre düzeni planı ekte verilmiştir. Çevre düzeni planında tesisin etrafında bulunan alanlar görülmektedir 41

42 Şekil 2.2 Ergene 1 Atıksu Arıtma Tesisi Alanı-1 Şekil 2.3 Ergene 1 Atıksu Arıtma Tesisi Alanı-2 42

43 2.3 Proje Alanına İlişkin Planlama Bilgileri, Lejand ve Plan Notlarının da Yer Aldığı Onaylı Çevre Düzeni Planı nın Orijinal Plan Paftası, 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı (aslının aynıdır onaylı) veya Plan Teklifleri ile Projenin Bu Planlar Üzerinde Gösterimi, Proje Alanının Hangi Kullanımda Olduğunun Belirtilmesi Proje alanına ait 1/5.000 ölçekli Nazım imar planı, 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı Ek-5 ve Ek-6 da verilmiştir. Proje alanı, planlara tesis olarak görülmektedir. Proje alanı OSB içinde kalmaktadır. 2.4 Proje Alanı ve Etki Alanında Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş alanlar vb.) Proje alanı ve etki alanında devletin yetkili organlarının hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazi bulunmamaktadır. Proje alanı Organize Sanayi Bölgesi içinde kalmaktadır Proje Alanı ve Etki Alanının Mevcut Kirlilik Yükü (proje alanı ve etki alanındaki hava, su, toprak kirliliği hakkında bilgi verilmelidir) Mevcut Hava Kirliliği Kükürtdioksit Konsantrasyonu ve Duman : İnsan sağlığını tehdit eden zararlı gazlardan olan havadaki kükürtdioksitler (SOx) ve bunların en önemlisi olan (SO2) kükürtdioksit gazı, yanmayan renksiz bir maddedir, ağızda değişik bir tat bırakmaktadır. Oksitlendiğinde kükürttrioksit (SO3) ve sülfatlara dönüşür. SO3 ise yağmur ve sis damlacıkları ile birleşerek sülfürik asidin oluşmasına neden olur. Karbonmonoksit Emisyonları : Renksiz, kokusuz ve havanın ortalama mol ağırlığında bir gaz karbonmonoksit, yerleşim civarlarında ve içlerinde en çok rastlanan kirletici gazdır. Oldukça stabil olup, atmosferde kalma süresi 2-4 aydır. Bu gaz, içten yanmalı motorların egzoz gazları ile tam yanmayan yakıtlardan bol miktarda üretilmektedir. Normal egzoz gazında %3-4, iyi yakılmayan yakıt gazında %7 düzeyinde bulunmaktadır. Yakıtlardan havaya karışan karbonmonoksit miktarı yılda 2.6x102 ton olarak hesaplanmıştır. Bu miktarın büyük bir kısmı, oksidasyon ile karbondioksite dönüşüp bitkiler 43

44 tarafından asilmilasyonda kullanılmaktadır. Karbonmonoksitin insanlara toksit etkisi, kandaki hemoglobin ile oksijene göre 200 kat daha fazla birleşme kabiliyetinin olmasıdır. Azot Oksit Emisyonları : Atmosferde bulunan NO ve NO2 gazlarının çoğunluğu fosil yakıtlardan kaynaklanan yanma ile, anaerobik toprak ortamlarından ve az bir kısmı ile yanma süreci esnasında atmosferik azottan kaynaklanmaktadır. Atmosferdeki nitrojen oksitler kararlı ve kararsız olmak üzere iki yapıda bulunmaktadır. Bu bileşikler atmosferdeki oksitleyici maddeler ile reaksiyonlara girerek fotokimyasal reaksiyonlar sonucu fotokimyasal sisi oluştururlar. Bunun yanı sıra atmosferdeki su buharı ile reaksiyona girerek asit yağmurlarına sebebiyet verirler. Bu oksitlerden NO2 ve NO en önemli kirletici gazlardandır. Her iki gazda yüksek konsantrasyonlarda (>50 ppm) toksit ve öldürücü etki gösterirler, ancak atmosferdeki konsantrasyonları bu seviyenin çok altında olduğundan esas olarak akciğer ve solunum sistemi üzerinde olumsuz etkiler söz konusudur. Hidrokarbon ve Kurşun Emisyonları : Atmosferde bulunan hidrokarbon ve kurşun emisyonlarının bazı sanayi tesisleri ve motorlu taşıtlardan kaynaklanmaktadır. Özellikle ulaşım sektöründe yoğunluğa bağlı olarak giderek artış gösteren çevredeki ağır metal kontaminasyonu son yıllarda üzerinde durulan önemli bir konu olmuştur. Ağır metallerle bitkilerin bir yandan büyüme durumlarında gerileme söz konusu olurken, diğer taraftan bitkisel kalite unsurları da olumsuz yönde etkilenmektedir. Motorlu taşıt trafiğinin yoğun olduğu oto yolları yakınlarında otlatılan hayvanlarda Pb ve Cd den ileri gelen kronik zehirlenmelerin olabileceği bildirilmektedir. Bu metallere karşı sığır ve koyunların hassas olduğu, Pb ve Cd un daha çok böbrek ve karaciğerde biriktiği tesbit edilmiştir. Başta kurşun olmak üzere ağır metaller insanlarda uyku bozukluklarına, yorgunluk, baş ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, hafıza yetersizliği gibi belirtilere yol açan merkezi sinir sisteminde düzensizliklere neden olmaktadır. Aynı şekilde kalp ve damar hastalıklarının ortaya çıkmasında ve kan dolaşım sistemlerinin bozulmasında da ağır metallerin etkili olabileceği bildirilmiştir Mevcut Su Kirliliği Ergene Nehri Tekirdağ İlinin Saray İlçesinin kuzeyini kaplayan Yıldız Dağlarındaki Karatepe den doğmakta olup, 47 m3/sn su taşımaktadır. Kışın artan su seviyesi yazın 44

45 düşmektedir. Ergene nehrinin kirlilik düzeyi yazın daha da artmaktadır. Bölgede hektar alanda fiili olarak sulama yapılmaktadır. Asit yağmurları sonucunda başta sanayileşmenin yoğun olduğu İlçelerde bulunan (Çorlu, Çerkezköy, Muratlı gibi) göller ve yer altı suyunda ph sürekli olarak düşmektedir. Bu durum özellikle su ortamında yaşayan canlıların yaşamlarını olumsuz olarak etkilemekte veya tamamen imkansız kılmaktadır. Ancak, bazı göl ve taban sularının asit yağmuru etkisine karşı koymaları su ortamının tampon kapasitesine bağlıdır. Doğal su ortamlarında asit etkiye karşı en önemli tampon etki ise daha çok bikarbonat (CaCO3) iyonu ile ilgilidir. Kireç açısından zengin toprak özelliklerine sahip olan göllerdeki asit etki zamanla daha zayıf bir şekilde seyretmektedir Mevcut Toprak Kirliliği Hava kirletici parametrelerden azotlu ve sülfürlü bileşikler yağmur sayesinde asit yağmurları toprağa karışmaktadır. Bölgede yoğun bir sanayileşme söz konusu olduğu ve tarımsal amaçlı arazilerin bu sanayi bölgelerine yakınlığı, bu etkinin bölgede görüldüğünü göstermektedir. Ancak bu konuda yapılmış bir araştırmaya rastlanmadığı için kirlilik boyutu hakkında bilgi edinilmemiştir. Atmosfer kirliliğinin bir sonucu olan asit yağmurlarının etkisiyle topraklar asitleşmekte ve bitki örtüsü tahrip olmaktadır. Ayrıca, emisyonlar içerisinde yer alan partikül maddeler içerisinde bulunan Cu, Zn, Fe, Cd gibi ağır metaller toprak ve bitki üzerinde yığılmaktadır. Asit yağmurların etkisiyle de toprak PH değerinin önemli ölçüde değişmesine yol açmaktadır. Sanayinin yoğun olduğu yerlerde ve hakim rüzgar yönündeki tarlalarda, asit yağışlar sonucu, toprak suyunun asitleşmesi bakterilerin faaliyetlerini yavaşlatmakta veya onları yok etmektedir. Böylece ayrışma yavaşlamakta asit ürünler ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla besin maddeleri toprağa ulaşamamaktadır. Ayrıca toprak gözeneklerinin tıkanmasına, geçirgenliğin azalmasına neden olmaktadır. Termik santrallerin bacalarından çıkan tozda yüksek orada ağır metal ve radyoaktif madde yayılır. Bunlar üst toprakta ve humusta tutulurlar. Böylece toprak organizmaları üzerindeki toksit etkileri nedeniyle bunların ölümüne neden olurlar ve dolayısıyla toprak strüktürü bozulur. Toprakların ağır metal ve radyoaktif iyonlarla kirlenmesi ile özellikle tarım topraklarında yetiştirilen bitkilerde ve bu bitkilerin yenmesi ile insanlarda ağır metal birikimi olabilmektedir. Bu saptamalara göre, geniş tarım alanlarındaki kireçsiz toprakların ne kadar büyük bir tehlike altında olduğu anlaşılmaktadır 45

46 2.6 Proje Alanı ve Etki Alanının Jeolojik Özellikleri Bölgesel Jeoloji (çalışma alanının işaretlendiği 1/ ölçekli genel jeoloji haritası eklenmelidir) Şekil 2.4 Proje Alanı 1/ Jeoloji Haritası Proje Alanı ve Etki Alanının Jeolojisi (inceleme alanına ait 1/5.000 varsa 1/1.000 ölçekli jeoloji haritası ile bölgesel ve inceleme alanlarına ait stratigrafik kesit eklenmeli ve bölüm içerisinde atıfta bulunulmalıdır) İnceleme alanına ait zemin etüt raporu Ek-9 da sunulmuştur. Bölge ile ilgili geniş kapsamlı inceleme jeoloji raporunda yapılmıştır. Bölgeye ait stratigrafik kesit aşağıda gösterilmiştir. 46

47 Şekil 2.5 Bölgenin Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesiti (GSK) 47

48 2.6.3 Proje Alanına Ait İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporları (onaylayan kurum, onay tarihi, kapak, amaç, imar durumu, afet durumu, yerleşime uygunluk değerlendirmesi, sonuç ve onay sayfaları ile inceleme alanını içine alan yerleşime uygunluk değerlendirme paftası rapora eklenmelidir, bu raporlar yok ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığı nın tarih ve sayılı Genelgesi ekindeki formatına göre hazırlanacak ve Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının tarih ve 373 sayılı (2010/1) Genelgesine göre onaylanacak olan imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporlarının ilgili kuruma onaylatılması gerekmektedir) sunulmuştur. Proje alanına ait imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt raporu Ek-9 da 2.7 Proje Alanı ve Etki Alanının Doğal Afet ve Depremsellik Durumu Doğal Afet Durumu (7269 sayılı yasada belirtilen deprem dışındaki heyelan, su baskını, çığ, kaya düşmesi vb. doğal ve insan kaynaklı afetlerin oluş zamanları, büyüklükleri, etki alanları sebep oldukları can ve mal kayıpları vb. hakkında bilgi verilmelidir.) Doğal afetler, aniden veya bir zaman dilimi içerisinde oluşan, normal yaşamda bazen, can ve mal kayıplarına yol açan ve ilk oluşumu engellemeyen çığ, fırtına, deprem, yangın, su baskını, kaya düşmesi gibi doğal olaylardır. Bu nedenlerle, bir afetin zararlarını yok edebilmek veya en az düzeye çekebilmek ancak, bu olaylara önceden alınacak önlem ve tedbirlerle mümkün olmaktadır. Doğal afetler için alınmış önlem ve tedbirlerin, olay anında etkili olmasında en büyük etken, konuyla ilgili yapılmış planların olay anında uygulanabilir durumda olmasındaki insan ve malzeme faktörlerinin amaca uygun faal olarak tutulmasıdır. Kağıt üzerine mükemmel olarak hazırlanmış planların çoğu zaman olay anında uygulamalarında olumsuzlukların olduğu görülmekte olup, bu aksamalar sonucunda büyük can ve mal kayıplarının meydana geldiği bilinen gerçeklerdir. Bu itibarla, hazırlanmış olan afet planlarının işlevliğini korumak amacı ile, bütün kurum ve kuruluşların afet eğitimi ile ilgili bütün unsurları güncel yaşam her an göreve hazır bir şekilde tutulmalarına yönelik denetim ve kontroller meydana gelebilecek afetlerde en az düzeyde etkilenmede büyük önem taşıdığı unutulmamalıdır. 48

49 Heyelan ve Çığlar Tekirdağ yerleşim alanı, gerek topoğrafik yapısı içerisinde ve gerekse de iklim koşulları içerisinde, çığ olayının oluşmasına imkân tanımayan bir konumda olması yanı sıra, Marmara Denizi kıyı şeridi içerisinde sahip olduğu kıyıdan yüksek bölgelerdeki dik yamaçlarda üst tabakası bitkisel toprak, orta tabakası gevşek killi kum taşı, alt tabakası silt, mika ve çok az kil ihtiva eden jeolojik yapıya sahip alanlarda, şiddetli yağmurlar sonucunda kayma ve oturmaların olduğu tespit edilmiş olup, bu alanlarda imar yasağı olmasına rağmen yer yer inşaatların yapılaşması dikkat çekmektedir. Yapılan araştırma ve gözlemler sonucunda, bölge içerisinde bugüne dek can ve mal kaybına dönük heyelan olayına rastlanmamıştır. Danişmen Formasyonu kil taşları örtülü olduğu zaman sert kaya özelliği göstermektedir. Ancak bu birim yüzeylendiğinde yüzey suları (yağmur vb.) ve fiziki koşullarda, suyu da bünyesine alarak hacmi genişlemektedir. Aynı zamanda suyu geçirmediğinden kayma yüzeyi oluşturmakta ve üzerinde yer alan silt taşları ile Ergene Formasyonunda heyelanlara sebep olmaktadır. Kiltaşları bünyesine su alarak çabucak şişmekte, birimde eklem ve çatlaklar oluşarak rengi, fiziki özellikleri değişmekte ve heyelana katılmaktadır. Bu durum özellikle yamaç eğimi ile tabakalanmanın aynı yönde olduğu yörelerde izlenmektedir. Yamaç eğimi ile tabakalanma eğiliminin aynı yönde olduğu ve yamaç eğiminin de %20 dolayında olduğu kesimlerde eski ve yeni heyelanlar ile potansiyel heyelan sahaları vardır. Ayrıca yamaç eğimi ile tabakalanma eğimi ters yönde (yamaç eğimi %35 ve daha fazla) olduğunda küçük çaplı heyelanlar oluşmaktadır. Tekirdağ İli genelinde 2011 yılı içinde; Merkez Barbaros Beldesi Cumhuriyet Mahallesi nde tarihinde meydana gelen heyelanda, 4 adet konut aktif ve muhtemel afet olayından etkilenmiş ve belediyesince boşalttırılmıştır. Ayrıca heyelan sahası içindeki asfalt kaplama yolun yaklaşık 50 metrelik kısmı kullanılamaz hale gelmiştir. Merkez Hürriyet Mahallesi Işık Sokak ta tarihinde meydana gelen heyelanda, 2 adet binanın bahçe duvarlarının zarar gördüğü ve yapılarda ve çevresinde oluşabilecek tehlikelere karşı boşalttırılması gerektiği görülmüştür. Merkez Köseilyas Köyü Ayşegül Sarıca Sokak ta tarihinde meydana gelen heyelanda, 1 adet ikiz nizam yapının bahçe duvar ve döşemelerinde zarar olduğu gözlenmiş ve yapının boşaltılması gerektiği görülmüştür. 49

50 Seller Tekirdağ İli yerleşim bölgesini teşkil eden topraklarına yüzey şekilleri geniş düzlüklerden oluşmuş olup, dik eğilimli yüksek dağ ve tepelere bağlı olarak vadi görümünde arazi şekillenmesi bulunmamaktadır. Bu itibarla, İl yöresinde yağan yağmur ve eriyen kar sularının büyük bir bölümü toprak tarafından emildikten sonra, toprak doyum noktası üzerine taşan sular yüzeysel toplanmalara dönerek zamana bağlı olarak yok olmaktadır. Bölge içersinde şiddetli yağışların az olması yanı sıra, bu tür yağışlar sonucunda direkt olarak akışa geçecek alanlar Şarköy, Malkara İlçeleri ile, kent merkezinin bazı bölgelerinde şiddetli yağışlar sonucunda sel görünümlü su baskınlarının oluşumunu görüntülemektedir. Tekirdağ kent merkezinin yerleşimi, kuzey yükseltiden güney sahil alçaltısına doğru bir eğim içersinde yer alması sonucunda, bahar ve yaz ayları başında yağan şiddetli yağışlarda şehir içi su yükseltilerinin hissedilir düzeyde oluşumu zaman zaman görülmektedir. Bu olumsuzlukların oluşmasında en büyük etken, kent içi yağmur ve yüzeysel suları toplayacak alt yapı sisteminin yetersizliği olup,sistemin yenilenmesi ve geliştirilmesinde büyük meblağlarda maddi kaynaklara ihtiyaç göstermesidir tarihinde İlimiz, Saray ilçesi, Merkez, Bahçeköy ve Güngörmez köylerinde aşırı yağışlar sonucunda oluşan sel afetinde; Saray Merkezde 5, Bahçeköy köyünde 2 olmak üzere 7 vatandaşımız hayatını yitirmiş ve 8 adet ağır hasarlı, 5 adet orta hasarlı, 132 adet az hasarlı bina tespit edilmiş, 132 binanın da afetten etkilendiği belirlenmiştir tarihinde, Merkez Kumbağ Beldesi, Naip ve İnecik Köyleri ile Malkara İlçesi, Sağlamtaş Beldesinde yine aşırı yağışlar sonucunda 3 adet orta hasarlı, 551 adet az hasarlı bina ve 552 adette afetten etkilenen bina olduğu belirlenmiştir. İlimizde 16/11/2011 Cuma günü saat 02:30 da başlayan, aralıksız olarak 20 saat devam eden yağmur yağışına bağlı olarak oluşan sel felaketinde; İlimiz Merkez Ördeklidere Mevkiinde yaşamakta olan bir vatandaşımız hayatını kaybetmiş, İl genelinde 282 hane, 66 işyeri ve dekar tarım arazisinde maddi hasar oluşmuş ve 1 büyükbaş, 5 küçükbaş, 300 kümes hayvanı telef olmuştur. Orman, Otlak ve Sazlık Yangınları Dünyanın bir çok ülkesinde olduğu gibi, Ülkemizde de doğal kaynaklarımız içinde önemli bir yeri olan ormanlarımızın devamlılığını tehlikeye sokan etkenlerin başında orman yangınları gelmektedir. Bu itibarla ilimiz içerisinde Saray, Şarköy İlçeleri ile merkez Kumbağ ve Merkez Atatürk Ormanı, orman yangınlarına 1. derece hassas alanlardır. Orman Yangınları ile mücadele oldukça kapsamlı bir özellik gösterir. Asıl hedef orman yangınlarının çıkmasını 50

51 önlemektir. Orman yangınlarının çıkış nedenleri %97 oranında insan kaynaklıdır. %3 oranında da yıldırım ve diğer sebepler etkendir. İnsanların neden olduğu yangınların tamamına yakını ihmal ve dikkatsizlik yüzündendir. Kırsal kesimlerde çıkan orman yangınları anız, çoban ateşi, tarla temizliği vb. sebeplerdendir. Alınan Önlemler: Orman yangınlarının tamamına yakınının insan kaynaklı olması sebebiyle öncelikle eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarına önem verilmektedir. Mart-Haziran aylarında tüm teknik elemanlar, Orman Muhafaza Memurları, Yangın İşçileri, Kule Görevlileri ile Köy Muhtarlarının katıldığı seminerler yapılmaktadır. Orman haftasında öğrencilere orman-doğa sevgisinin aşılanması amacıyla eğitici yayınlar yapılmaktadır. Anız yangınları için kritik dönem olan Haziran ayında orman köylülerine yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılmakta, köylüler uyarılmaktadır. Her yıl İl genelinde orman yangınlarına karşı alınacak önlemler Orman Yangınları ile Mücadele Komisyonu tarafından karara bağlanmaktadır. Orman yolları, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yangın sezonundan önce tamamlanır. Kule,ekip, araç, arazöz ve ekipmanların bakımları yapılarak hazır hale getirilir. Haziran-Ekim aylarında 24 saat aralıksız gözetleme yapılmaktadır. Gerektiğinde orman yangınlarında işbirliği yapmak için askeri birliklere eğitim verilmekte ve tatbikat yapılmaktadır. İş makinaları hazır vaziyette kritik yerlerde bekletilmektedir. Fırtınalar Bölgede genel olarak Türkiye nin kuzeybatısının karakteristik akımı olan kuzey rüzgarları hakimdir. Dolayısıyla, yılın hemen hemen yarısında rüzgarlar NW ile NE arasındaki sektörlerden esmektedir. Kuzeyden gelen hava akımı, özellikle diğer sektörlerden esen rüzgarların tüm ölçümler içinde %20 den daha az bir yer tuttuğu kış aylarında güçlüdür Yılı içerisinde İlimizde maksimum rüzgar hızı 68 km/h olarak ölçülmüş olup, Kasım ayının 16 ( 61,8 mm ) ve 17 ( 69,0 mm ) sinde meydana gelen yağışlar ile birlikte aylık toplam yağışımız 242,0 mm olmuştur. DİĞER AFETLER 7269 sayılı Afetler Kanunu uyarınca genel hayata etkili afetler oluşması halinde gerekli yardımlar tarih ve 5902 sayılı Afet Ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında kurulan Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (Afet İşleri Genel Müdürlüğü) tarafından yapılmaktadır. Malkara İlçesi Ballısüle-Sırtbey, 51

52 Şarköy İlçesi Beyoğlu ve Merkez İlçe Ormanlı-Tatarlı köylerinde tarihinde ; Marmara Ereğlisi Sultanköy beldesinde tarihinde meydana gelen dolu afeti neticesinde olay mahalline gidilerek 5254 Sayılı Kanuna göre işlemler yapılmış olup % 5-25 oranında zarar tespit edilmiştir. Şarköy İlçesi Mürefte beldesi, Yukarı Kalamış, Yörgüç ve Tepeköy e günü saat 06 sularında yağan dolu, zeytin ve üzüm mahsullerine zarar vermiştir. Konu ile ilgili olarak 5254 Sayılı Kanunun tarihinde yürürlükten kalkması nedeniyle 2090 Sayılı Kanuna göre işlem yapılmıştır. Doludan zarar gören sofralık zeytin mahsulü ancak yağlık olarak değerlendirilebilmiştir. Yapılan tespitler sonucu zararın %40 ın altında kaldığı tespit edilmiştir. Konu ile ilgili hasar tespit cetvelleri düzenlenerek Bakanlığımıza afet ihbarı yapılmış, netice komisyon kararı ile Bakanlığımıza bildirilmiştir. Radyoaktif Maddeler İlimizde Çernobil vb. kazalar ile diğer radyoaktif madde kullanımından oluşan zararlar görülmemiştir. Denize Dökülen Petrol ve Diğer Tehlikeli Atıklar Tekirdağ İlinin Marmara Denizindeki 135 km. lik sahil bandı içerisindeki deniz sahasında yapılan kontrollerde, bu güne dek petrol ve tehlikeli atık türünde büyük ölçülerde kirliliğe rastlanmamakla beraber, gerek iskelede yük alım ve boşaltımı nedeniyle yanaşan gemilerin, sintine suları etkisiyle ve gerekse de Marmara Denizi içerisinde gemilerin sintine ve diğer atıkları ile hafif bir kirliliğin oluşumu zaman zaman görülmekte olup, deniz, dalga ve akıntıları içerisinde bir veya iki günlük zaman diliminde yok olmaktadır. Tekirdağ İl sınırları içerisi deniz sahasında petrol ve tehlikeli atık türü görülmemektedir. Tehlikeli ve Zehirli Maddeler Tehlikeli ve zehirli maddelerin depolanması, taşınması ve kullanımı sırasında sağlığa zarar verecek derecedeki olaylara rastlanmamıştır. 52

53 2.7.2 Proje Alanında Daha Önceden Alınmış Bir Afete Maruz Bölge (AMB) Kararı Olup Olmadığı, Böyle Bir Karar Var İse AMB Kararı Tarihi, Sınırları, Kararın Alınış Nedeni vb. Hakkında Detaylı Bilgi Proje alanında daha önceden alınmış bir Afete Maruz Bölge (AMB) Kararı bulunmamaktadır Deprem Durumu (inceleme alanı ve yakın çevresinde yer alan mevcut fayların faaliyet alanına uzaklıkları, etkileri, geçmişte ve son dönemde meydana gelen depremlerden kısaca bilgi verilerek, Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına, diri fay haritasına ve uyulacak yönetmeliklere atıfta bulunulmalıdır.) Marmara Bölgesi ve çevresini etkileyen Kuzey Anadolu Fayı'nda farklı birkaç uzun ana sismik parça ile belirli sayıda da kısa uzunluklara sahip küçük bölümler vardır. Ana bölümlerdeki yıkıcı depremlerin tekrarlanma aralıkları yıla kadar oldukça uzun bir zamanı kapsarken, daha kısa parçalar üzerindeki M»6 büyüklüğündeki depremler yıl gibi daha sık aralıklar ile tekrarlanır. İstanbul u etkileyen deprem senaryoları çok çeşitli olmakla birlikte İBB-JICA (2002) çalışmasında da yer aldığı gibi en olasılıklı model Adaların güneyinden Tekirdağ a kadar olan parçanın kırılarak M= büyüklüğünde bir deprem üretme potansiyelidir. Tarihte de gözlendiği gibi beklenen Marmara depreminde, Kırklareli ve civarının da önemli derecede etkiyeceği tahmin edilebilir. Ayrıca Trakya- Eskişehir Fayı nın Aktivitesini koruyan bölümleri üzerinde meydana gelecek depremlerin, inceleme alanını etkileme olasılığı yüksektir. Çatalca-Edirne doğrultusunda uzanan bu fay zonu üzerinde Vize- Saray çevresinde, sık olmamakla birlikte M: büyüklüğünde depremler oluşmaktadır. Marmara bölgesi ve civarının tarihsel (M.S ) ve aletsel dönemlerdeki 1900< depremselliği incelendiğinde sismik bakımdan oldukça aktif olduğu anlaşılmaktadır. Bunlardan bazıları büyük hasarlara ve can kayıplarına sebep olmuşlardır. Bu depremler Kuzey Anadolu Fayı nın Marmara denizindeki uzantıları ile ilgilidirler. Son yıllardaki aletsel kayıtlar ise, etkinliğin İzmit Körfezi, Yalova-Çınarcık ve Tekirdağ açıklarında yoğunlaştığını göstermektedir (Şekil 3.1). İnceleme alanının bu faya uzaklığı ~35 km civarındadır. 53

54 Şekil.2.6 Kuzey Anadolu Fay Hattı nın Marmara Denizi içindeki uzantıları ve Kandilli Kayıtlarına göre M>4 olan depremler (Deprem.gov.tr). Deprem Durumu; Tekirdağ İl sınırları içerisinde yer alan güzergah, Bakanlar Kurulu'nun gün ve 96/8109 sayılı kararı ile yürürlüğe giren Türkiye Deprem Bölgeleri haritasına göre (Şekil), 3. Derece Deprem Bölgesinde kalmakta olup, etkin yer ivmesi katsayısının en az A0=0.20 alınması gerekmektedir. Şekil. 2.7 Tekirdağ deprem bölgeleri haritası ( 54

55 2.8 Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrojeolojik Özellikleri, Yeraltı Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri, Debileri AAT nin kurulacağı Meriç-Ergene Havza akiferlerindeki yıllık yer altı suyu akımları, yılda akiferlerde çekilen su miktarları ve toplam boşalım miktarları Tablo 2.10 de gösterilmektedir (Eylem Planı, 2008). Tablo 2.2: Ergene Havzası Yeraltı Suyu Bilanço Özeti (hm3/yıl) Akifer Adı Toplam Y.A.S. Toplam Beslenim Baz Akım Çekim Akım Akımı Boşalım Çerkezköy-Havsa- Hayrabolu 512,3 209,6 194,4 155,6 115,5 271,1 Ahmetbey- Lüleburgaz 192,1 117,1 107,5 86,0 52,0 138,0 Toplam 704,4 326,7 301,9 241,6 167,5 409,1 Bölgede fiili olarak belirlenmiş ve teknik olarak kullanıma sunulma imkanı bulunan yeraltı suyu potansiyeli toplamı 0,392 milyar m3/yıl dır. Bu miktarın illere göre potansiyeli ve illere göre kullanımları Tablo 2.11 de verilmiştir Tablo 2.3: Yeraltı Suyu Potansiyeli ve İllere Göre Kullanımı Yeraltı Suyu Birim Bölge Toplamı Edirne Kırklareli Tekirdağ Rezerv Su Potansiyeli hm 3 392,70 128,30 94,40 170,00 Fiili Tahsis Toplamı hm 3 318,00 108,00 56,50 153,50 Fiili Tahsis (Sulama) hm 3 126,10 85,60 28,20 12,30 Fiili Tahsis (İçme+Kul.+Sanayi) hm 3 191,90 22,40 28,30 141,20 Kalan Yeraltı Suyu Rezervi hm 3 74,20 20,30 37,90 16,50 Bölge illeri içerisinde 170 hm3 /yıl yeraltı suyu potansiyeli ile Tekirdağ ilk sırada yer almaktadır. Bunu 128,3 hm3 /yıl ile Edirne ve 94,4 hm3 /yıl ile Kırklareli izlemektedir. Tekirdağ başta olmak üzere söz konusu üç ilde içme, kullanma ve sulamadaki ihtiyacın önemli bir bölümü yeraltı sularından karşılanmaktadır. Özellikle Tekirdağ, içme ve kullanma suyu ihtiyacının tamamını yeraltı sularından karşılamaktadır. Tekirdağ ilinin yeraltı 55

56 su potansiyelinin 12,3 hm³ ü sulamaya, 141,2 hm³ ü içme, kullanma ve sanayiye tahsis edilmiştir. Kalan yeraltı suyu rezervi ise 16,5 hm³ tür. Bölgede yeraltı su rezervinin %80 i sulama, içme-kullanma suyu sağlama ya da sanayi amaçlı olarak tahsis edilmektedir. Tekirdağ da fiilen tahsis edilen miktarın %8 i, Kırklareli nde%50 ye yakını, Edirne de ise %80 ine yakını sulama amacıyla kullanılmaktadır. Sanayiye ve içme-kullanma suyu sağlamaya tahsis edilen yeraltı suyu oranı, toplam fiili tahsisin Edirne de %20 si, Kırklareli nde %50 ye yakını ve Tekirdağ da ise yaklaşık %92 sidir. Bölge genelinde rezervin %80 ini oluşturan fiili tahsisin %60 ı içmekullanma ya da sanayi suyu olarak kullanılmaktadır. Havzada yeraltı su seviyelerinin değişimi ile ilgili olarak DSİ XI. Bölge Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve YAS Şube Müdürlüğü'nce, Trakya da mevcut 13 adet gözlem kuyusundan aylık ve mevsim başı (nisan-mayıs), mevsim sonu (ekim-kasım) YAS seviye ölçümleri yapılmaktadır. Marmaracık yakınındaki kuyuda 1990 lı yıllarda başlayan su seviyesi düşümleri bu günlerde 25 metreye ulaşırken, Çerkezköy ve Yukarı Sevindikli kuyularındaki seviye düşümleri 60 metreye varmıştır. Çerkezköy kuyusunda yeraltı su seviyesi 1990 yılında -45 m iken bu gün 105 m olarak ölçülmektedir. Sanayileşmenin yoğun olmadığı Saray civarında statik seviye düşümlerinin uzun yıllarda 20 m. dolaylarında olduğu görülmektedir Proje sahası civarındaki su kuyularında ve yapılan etütlere göre yapılan yeraltı suyu 5 m derinlikteki kaba kumlu seviyenin içindedir. Bölgedeki yeraltı suları yüzey sularının süzülmesi ile beslenmekte olup, yeraltı su seviyesindeki değişmeler mevsimsel ve yağışlara bağlı olarak meydana gelmektedir. Faaliyet alanı ve çevresinde jeotermal saha bulunmamaktadır. Bu nedenle faaliyetin jeotermal kaynaklarına herhangi bir etkisi bulunmamaktadır Yeraltı Su Kaynakları İl sınırları içerisinde yer altı suyu işletmesinde elverişli kesim, Çorlu-Muratlı- Hayrabolu ilçeleri güzergahı boyunca NW-SE uzanımlı yaklaşık 30 km enindeki bir zon içerisindeki Ergene formasyonudur. Bu alan dışında kalan kuzey ve güneydeki sahalarda yer altı suyu zengin olmayıp düşük debili kuyulardan temin edilmektedir. Su kaynakları potansiyeli açısından değerlendirildiğinde yerüstü suyu 713 hm³/yıl, yeraltı suyu 170m³/yıl, toplam su potansiyeli l883 hm³/yıl ve yeraltı suyu fiili tahsis miktarı 167,80 hm³/yıldır Yer altı suyu bakımından zengin olduğunu belirten Ergene formasyonu gevşek tutturulmuş kumlarda 56

57 oluşturmakta olup, yer altı beslenmesi yağışlardan süzülme ve Yıldız Dağlarından yüzey yanal akışlardan beslenmektedir. Formasyon ahilerinde yeraltı suyu boşalımı izlenmektedir. Bazı derelerde küçük kaynaklar şeklinde izlenen boşalımlar gözardı edilebilecek durumdadır. Yerleşim birimlerinde, sanayi ve endüstri sulama amacıyla suni olarak açılan çok sayıda kuyu mevcuttur. Son yıllarda özellikle sanayileşmenin bölgedeki gelişim etkisi ile artan su ihtiyacının karşılanması için kontrolsüz olarak kuyu açılımları gözlenmektedir. Ancak bu durumun önlenmesi için DSİ Bölge Müdürlüğü kuyu açılımlarını kısıtlama yoluna gitmiştir li yıllarda 10-30mt olan yer altı suyu tablası seviyesi günümüzde metre seviyesine inmiştir. Bölge genelinde yer altı suları, içme, kullanma ve tarım sulama amacı ile yararlanılmakta olup, su kalitesi açısından WILCOX değerlendirmesine göre çok iyi, iyi, Fransız Sertlik derecesine göre toplam sertlik 10 ila 40 aralığındadır. 2.9 Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrolojik Özellikleri, Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri, Debileri 1/25000 lik Topografik Haritada Gösterimi Havzada önemli su kaynaklarını yüzeysel sular ve yeraltı suları oluşturmaktadır. Başlıca yüzeysel su kaynaklarını Meriç ve Ergene nehirleri ile bu nehirlerin kolları oluşturmaktadır. Ergene Havzası 26 sı büyük olmak üzere toplam 67 alt havzadan oluşmaktadır. Ergene Nehri nin en önemli kolları (Şekil 2.16); Ergene Deresi, Çorlu Deresi, Sulucak Deresi, Lüleburgaz Deresi, Babaeski (Şeytan) Deresi, Teke Deresi, Ana Dere ve Hayrabolu Deresi dir. 57

58 Çorlu Deresi: Çerkezköy ün doğusundan doğarak Boyacıçatağı, Lefka ve Paşaderesi ile birleşip Çerkezköy e ulaşır. Çorlu nun kuzeyinden geçtikten sonra Marmaracık ve Kütüklü derelerini alır ve Muratlı nın kuzeyinden Ergene ye karışır. Su toplama havzası km2, uzunluğu 62 km dir. Hayrabolu Deresi: Güney-kuzey yönünde akan Hayrabolu deresi, Hayrabolu ilçe merkezinden geçer ve kuzeyde Karakavak civarında, Ergene Nehri ne karışır. Uzunluğu 96,3 m ve debisi 4,88 m3/s dir. Şekil 2.8: Ergene Nehri ve Kolları Sulucak Deresi: Istranca Dağları nın güney yamaçlarındaki Sergen Bucağı yakınlarından kaynaklanan dere, Kumsayı Köyü yakınında, Ergene Nehri ne karışır. Oldukça uzun (55 km) olmasına karşın yaz aylarında kurumaktadır. Ana Dere: Istranca Dağları nın 58

59 Vize nin kuzeyinde kalan kesimlerinden kaynaklanan dere, daha sonra Pehlivanköy yakınlarında, Ergene Nehri ne karışır. Yıllık ortalama debisi 0,585 m3/s dir. Lüleburgaz Deresi: Istranca dağlarının güney yamaçlarından doğmakta ve Celaliye dere ile Poyralı dereyle birleştikten sonra, Katrancı yakınlarında Ergene Nehri ne karışmaktadır. Su toplama alanı 633 km2, uzunluğu 58 km olan derenin ortalama debisi 0,905 m3/s dir. Temmuz- Eylül ayları arasında kurumaktadır. Babaeski (Şeytan) Deresi: Istrancalardan kaynaklanır. Babaeski den sonra Kuştepe Köyü yakınından Ergene ye karışır. Su toplama alanı 762 km2, uzunluğu 60 km olan derenin ortalama debisi 2,54 m3/s dir. Yaz aylarında kurumaz, ancak suyu azalır. Teke Deresi: Ergene nehrinin büyük kollarından biridir. Ana kolu sık sık taşkınlara sebep olan Süloğlu deresidir. Su toplama alanı km2, uzunluğu 80 km olan dere, Istranca ndan kaynaklanır. Pehlivanköy ün doğusunda Ergene ye karışır. Akarsuyun debisi, 13 m3/s ye çıkabilmektedir. Havza içerisinde birçok karstik kaynak bulunmaktadır. Bunlardan Kaynarca Kocakaynak 200 l/s, Poyralı kaynağı 150 l/s, Pınarbaşı kaynağı 400 l/s ortalama debi ile akmaktadır. Ayrıca Pınarhisar-Vize hattı boyunca birçok irili ufaklı karstik kaynak bulunmaktadır. Karstik kaynakların debileri kurak ve yağışlı aylara göre değişmektedir. Bölgede bulunan göller Tekke Gölü, Harmanlı Gölü, Bücürmene Gölü, Dalyan Gölü, Sığırcılı Gölü, Gala Gölü, Gölbaba Gölü, Mecidiye-Tuzla Gölü, Erikli Gölü, Mert Gölü, Pedina Gölü, Hamam Gölü ve Saka Gölü dür. Enez ve çevresinde bulunan Tekke Gölü, Harmanlı Gölü, Bücürmene Gölü, Dalyan Gölü, Sığırcılı Gölü ve Gala Gölü Meriç Nehri ve denize açılmaktadır. Bölgede yerüstü sulamaları dışında içme-kullanma ve sanayi suyu ağırlıklı olarak yeraltı suyundan sağlanmaktadır. Ergene Havzası akiferinde suyun toplanması iki kaynaktan oluşmaktadır. Havzanın kuzeyinde yer alan ve kuzeybatı-güneydoğu yayılımlı, Eosen yaşlı Karstik kireçtaşlarından kuzey-güney doğrultusunda beslenme olmaktadır. Yağışlardan yüzeye düşüp süzülen sulardan oluşmaktadır. Ergene Havzası batıda Edirne il merkezinden, doğuda Çanta Köy Beldesine kadar uzanan yaklaşık 200 km boyunda, kuzey de Pınarhisar güneyinden, Pehlivanköy yakınlarına kadar yaklaşık 90 km genişliğinde bir çanaktan oluşmaktadır. Havzanın ortasına yakın kesimlerinde geçirimsiz Babaeski Formasyonu yer alır. Bu formasyonun olduğu yörede Basınçlı Akifer özelliği olup diğer taraflarda Serbest Akifer karakteri gözlenmektedir (Candeğer, 2010). Havzanın yeraltı suyu potansiyeli yıllık ortalama 343,2 hm3 olup, bu sayının 211,7 hm3 ü içme ve sanayi suyuna tahsis edilmiştir. 59

60 Ayrıca 46 adet sulama kooperatifine ait 347 adet kuyudan ha alanın sulanması gerçekleştirilmektedir. İklimin yeraltı sularına etkisi daha çok yağışlarda görülmektedir. Yağışların etkisiyle akiferlerdeki su miktarları artmasına rağmen derin kuyulara yağışın bir etkisi olmamaktadır. Ergene Havzası akiferleri Lüleburgaz Ahmetbey bölümü ve Çerkezköy- Havsa-Hayrabolu bölümü olmak üzere iki kısma ayrılır Proje Sahasının Bulunduğu Alana En Yakın Orman Alanı Mesafesi Tekirdağ daki orman alanları güneybatı bölümündeki Merkez, Şarköy ve Malkara ile Kuzeydoğu bölümünde yer alan Saray, Çerkezköy bölgesinde yer almaktadır. Yöre ormanlarının %61 i meşe baltalığı olup, %39 u çam, kayın, koru ormanları ve ağaçlandırma sahalarıdır. Proje sahasına en yakın orman alanı kuş uçuşu olarak 32 km mesafede olan Çerkezköy civarındadır. 60

61 2.11 Meteorolojik Özellikler ve Veriler Bölgenin Genel İklim Koşulları Tekirdağ İli nemlilik indekslerine göre bulunan hidrografik bölgelerden yarı nemli iklim tipine girmektedir. Yağış rejimi bakımından Akdeniz yağış rejimi kategorisinde bulunmaktadır. Akdeniz ikliminin etkileri görülen Tekirdağ sahil şeridinde yazlar sıcak kışlar ılıktır. Ergene havzasını içine alan kıyı şeridinde daha ziyade karasal iklim görülür. Tekirdağ da toprağa düşen yağış genellikle yağmurdur. İklimin ılıman oluşu tarımı kolaylaştırır. Şarköy ün Gelibolu hududundan Marmara Ereğlisi ne kadar uzanan sahil şeridinde yetişen bağ ve zeytin gibi bitkiler, iklimin burada daha ılıman olduğunu gösterir. Bu özelliği, kuzeyinin kıyıya paralel uzanan Tekir Dağlarıyla kaplı olmasındandır. Kışın kuzey rüzgarlarına açık olan Tekirdağ-Marmara Ereğlisi-Sultanköy arasında daha soğuk olmaktadır. İçeriler ise kara iklimin özelliğini gösterir. Kışın Kuzey Avrupa ülkelerinin iklimine benzer. Bu bakımdan kendisine ait özel bir iklim tipi yoktur. Yazlar genellikle kurak ve sıcak geçer. Yaz süresince görülen kuraklık arasıra gök gürültüsü ile yağan yağmurlarla ortadan kalkar. Sibirya antisiklonu Balkanlar üzerinden buralara geldiğinden kışın kuru ve dondurucu soğuklar olur. Buralar Marmara nın yumuşatıcı etkisinden yoksundur yılının en sıcak ayları Temmuz-Ağustos, en soğuk ayları Ocak-Şubat aylarıdır. Akarsular az ve yetersizdir. Başlıca akarsular Hayrabolu Deresi ve Ergene Nehri dir. Bölgede hakim nemli iklim tipi; sahil şeridinde ılıman, iç kısımlarda karasal iklime yaklaşarak hüküm sürer. İlin toprak yapısı ve yağış rejimi kültürel tarım için oldukça elverişlidir. Tekirdağ İlinin denizden yüksekliği 10 m. ve denize olan uzaklığı merkezden 250 m. dir. Tekirdağ İlinde, Merkez, Çorlu, Çerkezköy ve Malkara İlçelerinde olmak üzere 4 istasyon bulunmaktadır. Bu istasyonlardan; sinoptik ve klima Merkez, meydan istasyon Çorlu, klima Malkara ve Çerkezköy de ise insansız otomatik meteoroloji istasyonları bulunmakta olup, radiosonde yoktur Basınç Dağılımı (Ortalama, Maksimum, Minimum Basınç) Tekirdağ İlinde ortalama basınç sonbahar ve kış mevsiminde yükselmekte, ilkbahar ve yaz mevsiminde alçalmaktadır.son 30 yıllık basınç verilerin ortalaması hpa dır 61

62 Sıcaklık Dağılımı (Ortalama, Maksimum, Minimum Sıcaklık) Bölgenin Sıcaklık Verileri; Bu bölgenin batı tarafında Tekirdağ, Meteoroloji İstasyonu bulunmaktadır. Bu istasyonlardaki ölçümlere dayanan aylık minimum, maksimum ve ortalama sıcaklık değerleri Tablo 2.4 de verilmiştir. Tablo 2.4 Tekirdağ Meteoroloji İstasyonu Aylık Sıcaklık Değerleri ( ) Rasat Parametre Sayısı Ocak Şub. Mart Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Ekim Kas. Ara. 07 Lokal Ortalama Sıcaklık ( C) Lokal Ortalama Sıcaklık ( C) Lokal Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama Sıcaklığın 5 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Ortalama Sıcaklığın 10 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Maksimum Sıcaklıkların Ortalaması ( C) Minimum Sıcaklıkların Ortalaması ( C) Maksimum Sıcaklık Günü Maksimum Sıcaklık Yılı Maksimum Sıcaklık ( C) Maksimum Sıcaklığın 30 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Maksimum Sıcaklığın 25 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Maksimum Sıcaklığın 20 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Maksimum Sıcaklığın -0,1 C ve Küçük Günler Sayısı Ortalaması Gün İçindeki Maksimum Sıcaklık Farkı ( C ) Minimum Sıcaklık Günü Minimum Sıcaklık Yılı Minimum Sıcaklık ( C) Tablo 2.4 de görüldüğü gibi: Tablo 2.5 Tekirdağ Meteoroloji İstasyonu 43 Yıllık Ortalama Sıcaklık Değerleri Parametre Maksimum sıcaklık ortalaması ( C) Tekirdağ (43 yıllık ortalama) Temmuz Ağustos 28,0 28,0 Minimum sıcaklık ortalaması Ocak Şubat ( C) 2,1 2,2 Minimum sıcaklık ( C) -11,7-11,5 Bu minimum sıcaklık değerlerinden, hendek kazı derinliğinin boruların üzerlerinde toprak örtü kalınlığının en az 1,0 m alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Tekirdağ için sıcaklık normalleri; Sıcaklık Şubat ayından Temmuz ayına kadar düzenli olarak artmakta ve Ağustos ayından Aralık ayına kadar azalmaktadır. En soğuk aylar Aralık, Ocak, Şubat, aylarıdır. Temmuz ve Ağustos 27.9ºC ye varan max. sıcaklık ortalamalarıyla en sıcak aylardır. 62

63 Tablo 2.6 Tekirdağ İli Ortalama Sıcaklık Değerleri ( ) Tekirdağ Ocak Şubat Mart Nisan Mayis Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Sıcaklık Ortalama Maks.Sıcaklık Ortalama Min. Sıcaklık 4,8 5,1 7,3 11,9 16,8 21,4 23,8 23,6 19,9 15,4 11,0 7,2 8,1 8,7 11,0 15,7 20,5 25,3 27,9 27,9 24,3 19,7 14,8 10,5 2,0 2,2 4,1 8,1 12,5 16,5 18,8 19,1 15,8 12,0 7,9 4, Yağış Dağılımı (Ortalama Toplam Yağış, Günlük Maksimum Yağış Miktarı) Yağmur : Hidrografik bölgelerden de yarı nemli iklim tipine girmektedir. İlin kıyı kesimlerinde Akdeniz iklimi hakim olmakla beraber iç kesimlerde karasal iklim görülür. Toprağa düşen yağış türü genellikle yağmur olup kar yağışı daha azdır. Tekirdağ Meteoroloji İstasyonundan alınan yılları arası yıllık yağış ortalaması 567,7 mm dir. Tekirdağ İlinin, 2011 yılı toplam yağış miktarı 803,9 mm., 2011 yılı toplam yağış miktarı 816,2 mm. dir yılında en yüksek yağış değerleri Şubat, Ekim, ve Aralık aylarında gözlenirken, en düşük yağış değeri Ağustos ayında gözlenmiştir.yıllık yağışlı gün sayısı 95 gündür. Günlük olarak en çok yağış alan ay Ekim ayı olup, en az yağış alan ayı Ağustos ayıdır. Günlük toplam en yüksek yağış miktarı kg/m 2 Kar, Dolu, Sis ve Kırağı : Tekirdağ Merkez meteorolojik verilerine göre yılları arasında yıllık ortalama kar yağışlı gün sayısı 12,2, yıllık toplam karla örtülü gün sayısı 7.7,yıllık ortalama dolu yağışlı gün sayısı 0.6, yıllık toplam sisli gün sayısı 7.0 ve yılık toplam kırağılı gün sayısı 18.5 gündür yılında 13 gün kar yağışlı, 27 gün donlu(sıcaklıkğın -0.1 ve aşağısı) gün olmuştur. Seller : Tekirdağ İlinde 2011 yılı içerisinde Tekirdağ-Merkez e bağlı Kumbağ beldesinde yağışlara bağlı sel felaketi yaşanmıştır. 63

64 Tablo 2.7 Aylık Toplam Yağış Miktarı Ortalaması Tekirdağ Ocak Şubat Mart Nisan Mayis Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Aylık Toplam Yağış Miktarı Ortalaması (kg/m2) 64,8 54,9 54,8 42,6 37,6 36,6 21,8 13,5 38,1 62,2 71,2 86, Ortalama Nispi Nem Meteoroloji Genel Müdürlüğünden aşınan bilgilere gore Tekirdağ bölgesinin yıllık ortalama nispi nem %69.6 dır. Bu değer Türkiye nin ortalama nispi nem dağılımının üstündedir Buharlaşma Durumu (Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması, Günlük Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması) Tekirdağ İli açık yüzey buharlaşması bakımından en az buharlaşan iller arasında yer almaktadır. Tekirdağ ilinin nispi nem miktarının yüksek olması bu bölgenin buharlaşma miktarını azaltmaktadır. 64

65 Şekil 2.8 Türkiye Toplam Buharlaşma Haritası Sayılı Günler Dağılımı (Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı, Ortalama Kar Örtülü günler Sayısı, Ortalama Sisli Günler Sayısı, Ortalama Dolulu Günler Sayısı, Ortalama Kırağılı Günler Sayısı, Ortalama Orajlı Günler Sayısı) Tekirdağ Merkez meteorolojik verilerine göre yılları arasında yıllık ortalama kar yağışlı gün sayısı 12,2, yıllık toplam karla örtülü gün sayısı 7.7,yıllık ortalama dolu yağışlı gün sayısı 0.6, yıllık toplam sisli gün sayısı 7.0 ve yılık toplam kırağılı gün sayısı 18.5 gündür yılında 13 gün kar yağışlı, 27 gün donlu(sıcaklıkğın -0.1 ve aşağısı) gün olmuştur Maksimum Kar Kalınlığı geçmiştir. Maksimum kar kalınlığı tarihinde 44 cm olarak meteoroloji kayıtlarına 65

66 Rüzgar Dağılımı Bölgenin Rüzgar Hızı, Yönü, Esme Sayıları ve Rüzgar Gülü; Tekirdağ Meteoroloji İstasyonunun yılları arası kayıtlarına göre aylık ortalama rüzgar hızı, yönü ve esme sayıları Tablo 3.10 da; Aynı tablolarda en hızlı esen rüzgar yönü ve hızı ile fırtınalı ve kuvvetli rüzgarlı günler sayısı da görülmektedir. Bölgede hâkim rüzgarlar: N, NNE, NW yönlerinde esen kuzey ve kuzeydoğu rüzgarları S, SSW, WSW yönlerinde esen güney ve güneybatı rüzgarları olup bu rüzgarların hem hızları yüksek, hem de esme sayıları fazladır.tablo 3.14 deki değerlerden: Ortalama rüzgar hızları grafiği. Şekil III.6 En hızlı esen rüzgarlar ve yönleri.. Şekil III.8 Hızlarına göre Aylık Rüzgar yönü diyagramları... Şekil III.10 Rüzgar hızlarına göre yıllık Rüzgar Hızları Diyagramları Şekil III.12 Esme sayılarına göre aylık rüzgar yönü diyagramı Şekil III.14 Esme Sayılarına Göre Mevsimlik Rüzgar Yönü Diyagramı Şekil III.16 ve Şekil III.17 de Bu rüzgârların şiddetine bağlı olarak deniz yüzeyinde ancak çok ince bir su tabakası rüzgârla birlikte sürüklenir. 66

67 Tablo 2.8 Tekirdağ Meteoroloji İstasyonu Yılları Kayıtlarına Göre Aylık Rüzgar Hızı, Yönü ve Esme Sayılar TEKIRDAG Parametre Rasat S. (YIL) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık 07 Lokal Ortalama Rüzgar Hızı (m/s) Lokal Ortalama Rüzgar Hızı (m/s) Lokal Ortalama Rüzgar Hızı (m/s) Ortalama Rüzgar Hızı (m/s) Maksimum Rüzgar Hızı (m/s ) ve Yönü N 29.3 SSW 30.0 NNE 29.0 S 26.3 NNE 28.7 WSW 20.6 NNE 25.7 NNE 25.4 NW 23.1 S 25.3 SSW 31.9 N Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması N Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı N Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) NNE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı NNE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) NE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı NE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) ENE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı ENE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) E Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı E Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) ESE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı ESE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) SE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı

68 SE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) SSE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı SSE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) S Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı S Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) SSW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı SSW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) SW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı SW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) WSW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı WSW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) W Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı W Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) WNW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı WNW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) NW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı NW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s) NNW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı NNW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/s)

69 ÇED BAŞVURU DOSYASI Şekil 2.10 Tekirdağ İstasyonu Ortalama Rüzgar Hızları ( ) Şekil 2.11 Tekirdağ İstasyonu En Hızlı Esen Rüzgarlar ve Yönleri( ) 69

70 ÇED BAŞVURU DOSYASI Şekil 2.12 Tekirdağ Ortalama Rüzgar Hızlarına Göre Aylık Rüzgâr Yönü Diyagramı 70

71 ÇED BAŞVURU DOSYASI Şekil 2.13 Tekirdağ Ortalama Rüzgar Hızlarına Göre Yıllık Rüzgar Yönü Diyagramı 71

72 ÇED BAŞVURU DOSYASI Şekil 2.14 Tekirdağ Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Yönü Diyagramı 72

73 ÇED BAŞVURU DOSYASI Şekil III.11 Tekirdağ Esme Sayılarına Göre Mevsimlik Rüzgar Yönü Diyagramı 73

74 ÇED BAŞVURU DOSYASI NNW 5000 N NNE 1. Hakim Yön NW Hakim Yön NE WNW W ENE E WSW ESE SW 3. Hakim Yön SE SSW S SSE Şekil 2.16 Tekirdağ Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Yönü Diyagramı 74

75 ÇED BAŞVURU DOSYASI Olağanüstü Meteorolojik Olaylar (FEVK) Bilgileri ile Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri Bilgileri ve Yağış Şiddet-Süre- Tekerrür Eğrileri (Yapılanma ve tahliye kanallarının, diğer meteorolojik olaylar da dahil olmak üzere bu maddede yer alan bilgiler göz önüne alınarak planlanması gerekmektedir.) Fevk Verileri Çorlu istasyonunda uzun yıllar fevk hadiseleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 2.9 Çorlu İstasyonu Uzun Yıllar Fevk Hadiseleri TARİH TARİH İSTASYON OLAY ZARAR Çorlu Dolu Dolu zirai ürünlere zarar vermiş Çorlu Yağış, Sel, Fırtına Yağış ve sellerden dolayı zirai ürünler zarar görmüş, fırtınadan dolayı zirai ürünler zarar görmüş Çorlu Fırtına Fırtınadan dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş Çorlu Fırtına Fırtınadan dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş Çorlu Dolu Dolu zirai ürünlere zarar vermiş Çorlu Fırtına Fırtınadan dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş Çorlu Dolu Ulaşım araçları zarar gördü Çorlu Fırtına Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü Çorlu Fırtına Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü Çorlu Fırtına Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü Çorlu Fırtına Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü Çorlu Fırtına Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü Çorlu Yağış ve Sel İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü Çorlu Fırtına Yerleşim yerleri zarar gördü Çorlu Yağış ve Sel Yerleşim yerleri zarar gördü Çorlu Fırtına Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü Çorlu Fırtına Yerleşim yerleri zarar gördü 75

76 ÇED BAŞVURU DOSYASI 2.12 Proje Alanı ve Etki Alanındaki Flora/Fauna Türleri ve Yaşam Alanları (Arazi çalışmalarının vejetasyon dönemi dikkate alınarak hangi dönemde yapıldığının belirtilmesi ve literatür çalışmalarında güncel kaynakların kullanılması gerekmektedir.) Proje Sahası ve Etki Alanında Flora ve Yaşam Alanları (Arazide Gözlem, Anket ve Görüşme Sonucu Tespit Edilen Türler İle Literatürden Alınan Türlerin Ayrı Ayrı Belirtilmesi, Alanda Bulunan Bitki Türlerinin Tehlike Kategorileri, Endemizm Durumları, Nispi Bolluk Derecelerinin Verilmesi, IUCN ve Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı Tehlike Kategorilerine Göre Değerlendirme Yapılması, literatür çalışmalarında adresinde bulunan ve güncel olan Türkiye Bitkileri Veri Servisinin kullanılması gerekmektedir.) Flora; Türkiye, birbirinden farklı üç floristik bölgenin buluştuğu yeryüzünün ender çeşitlilik merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Öyle ki Türkiye florasında bulunan 8-9 bin farklı bitki türünün yaklaşık % 30 u Türkiye ye özgü endemik tür niteliğindedirler. Araştırma yapılırken yararlanılan Davis in Flora of Turkey, Prof. Dr. Ertan Tuzlacı nın Türkiye Bitkileri Sözlüğü ve Prof. Dr. Osman Ketenoğlu nun Çevresel Etki Değerlendirme, Red Data Book of Turkish Plants eserlerinin yanı sıra, TÜBİTAK ın Türkiye Bitkileri Veri Tabanı olarak hazırlanan (TUBİVES) içerisinde de taraması yapılmış ve flora tablosu bu verilere göre düzenlenmiştir. Faaliyet alanında bulunması muhtemel endemik flora türlerinin Red Data Book of Turkish Plants ve Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) Ek-1 listesinde yer almadığı ve geniş yayılım gösterdikleri için faaliyet sırasında herhangi bir zarar görmeleri beklenmemektedir. Faaliyet sırasında endemik bitki türleri ile karşılaşılması durumunda aynı habitat özelliklerine sahip başka alanlara tohumları alınarak ekilmesi planlanmaktadır. Proje bölgesi İç Anadolu Bölgesi nin tipik coğrafik karakterini göstermektedir ve çalışmanın yapılacağı bölgede Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) Ek-1 listesine göre koruma altına alınması gereken ve Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES Sözleşmesi) ne giren bir bitki türü bulunmamaktadır. Faaliyet Alanının Floristik Açıdan Değerlendirilmesi Faaliyet sahasında yapılan yerinde incelemelerde doğru bilgi elde edilmesi açısında yöre halkı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Faaliyet alanının yakınındaki en yakın yerleşim birimi olan Veliköy sakinleri ile görüşmeler yapılmış, gözlemlerin yanısıra literatür çalışmalarına da yer verilmiştir. 76

77 ÇED BAŞVURU DOSYASI Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora bölgeleri de alanlarına (province) ayrılır.türkiye Holarktikflora alemi içinde yer alır. Türkiye nin Flora bölgeleri 1.Avrupa Sibirya flora bölgesi (Karadeniz kıyılarında) Kolşikflora alanı Öksinflora alanı 2.Akdenizflora bölgesi (Akdeniz, Ege, Güney Marmara kıyılarında) 3.İran Turanflora bölgesi (İç bölgelerde) İç Anadolu flora alanı Doğu Anadolu flora alanı Güneydoğu Anadolu flora alanı (Mezopotamya). Avrupa Sibirya flora bölgesi, Türkiye de Karadeniz kıyısı boyunca görülür. Karadeniz kıyılarında yazları ılık, kışları serin ve her mevsim yağışlı bir iklim hüküm sürer. Türkiye deki Avrupa Sibirya flora bölgesi Melet ırmağının (Ordu) sınır oluşturduğu iki alt flora alanına (provans) ayrılır: 1. Kolşikflora alanı (Melet ırmağı doğusu), 2. Öksinalt alanı (Melet ırmağı batısı). Doğudaki kolşikflora alanı batıdaki öksinflora alanından daha fazla yağış alır; bu nedenle de tür sayısı ve endemik tür bakımından daha zengindir. Proje alanı Avrupa-Sibirya flora bölgesinin Öksinflora alt bölgesi ile Akdeniz Fitocoğrafik bölgesinin kesiştiği alanda yer almaktadır. Proje bölgesi deniz seviyesinden yaklaşık olarak 150 m yükseklikte bulunmaktadır. Çorlu konumu itibari ile balkanlar yakınlığından dolayı kuvvetli soğuk rüzgarların etkisi altında kalmaktadır. Kışları soğuk ve yağışlı yazları ise serin bir iklim hakimdir. İklim yapısı bölge vejetasyonunun şekillenmesinde önemli rol oynar. 77

78 ÇED BAŞVURU DOSYASI Türkçe İsim/Yöresel İsim; Gözlem ve literatüre dayalı flora türleri bilimsel isimleri Latince olarak verilmiştir. Ayrıca Türk Dil Kurumu tarafından yayınlanan Prof. Dr. Turhan Baytop un Türkçe Bitki Adları Sözlüğü de dikkate alınmıştır. Endemizm ve Tehlike Kategorileri; Türkiye; kıtalar arası geçiş bölgesi konumunda bir ülke olması sebebiyle endemik bitkiler bakımından çok zengindir. Ülkemizde tespit edilen toplam 2383 endemik tür toplam bitki türlerinin yaklaşık % 30 unu oluşturmaktadır. 78

79 ÇED BAŞVURU DOSYASI Tablo.2.10 İnceleme Alanı ve Çevresinde Bulunan Flora Türleri 79

80 ÇED BAŞVURU DOSYASI Tablo 2.11 Kullanılan Kısaltmalar 80

81 ÇED BAŞVURU DOSYASI Endemik türlerin de % 40 yakın kısmı Akdeniz Fitocoğrafik Bölgesi elemanlarıdır. Proje alanın yer aldığı Trakya Bölgesi, ülkemizin endemik tür bakımından en zayıf bölgelerinden birisidir. Tablo 48. den de görüleceği üzere, proje alanından tespit edilen bitki türlerinin tamamı LR(lc) (en az endişe verici) kategorisindedir. Proje alanında ulusal ve uluslararası yasalarla koruma altına alınan türler ile nadir ve nesli tehlikeye düşmüş flora türleri ve endemik türler yoktur Proje Sahası ve Etki Alanındaki Fauna ve Yaşam Alanları (Arazide Gözlem, Anket ve Görüşme Sonucu Tespit Edilen Türler İle Literatürden Alınan Türlerin Ayrı Ayrı Belirtilmesi, Alanda Bulunan Fauna Türlerinin tehlike kategorileri, endemiklik durumları, nispi bolluk derecelerinin verilmesi, Koruma Statüleri nin RDB (Kırmızı Listesi)/Bern Sözleşmesi tür listeleri baz alınarak belirlenmesi, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkez Av Komisyonu Kararlarına göre irdeleme yapılması gerekmektedir.) Fauna; Faaliyet alanı ve yakın çevresinin fauna listeleri oluşturulurken yapılan arazi gözlemlerinin yanı sıra, bölge halkının görüşleri de dikkate alınarak ve ayrıca detaylı literatür çalışmalarından edinilen bilgilerle oluşturulan fauna listeleri sınıflandırılarak aşağıda tablolar halinde verilmiştir. Yapılan literatür çalışmalarında ise şu kaynaklar referans alınmıştır: Prof. Dr. Ali DEMİRSOY un Memeliler-1996, Omurgalılar/ Amniyota-1992, Genel Zoocoğrafya ve Türkiye Zoocoğrafyası-2002, Prof. Dr. İlhami KİZİROĞLU nun Türkiye Kuşları -1989, DPT ve TÜBİTAK tarafından desteklenen Türkiye faunası veri tabanı projesinin ürünü olan Türkiye Omurgalılar Tür Listesi -1996, Prof. Dr. Nuri YİĞİT, Prof. Dr. Ercüment ÇOLAK, Prof. Dr. Osman KETENOĞLU, Doç. Dr. Latif KURT ve arkadaşlarınca hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirme-ÇED 2002 adlı eserlerden yararlanılmıştır. Faaliyet alanı ve çevresinde, yapılan literatür çalışmalarına göre var olabileceği düşünülen Amphibia (İki Yaşamlılar) ve Reptilia (Sürüngenler), Mammalia (Memeliler) ve Aves (kuşlar) Listesi sırasıyla Aşağıda tablolar halinde verilmiştir. Bern Sözleşmesi İle Koruma Altına Alınan Türler Bern Sözleşmesi (Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi) nin amacı nesli tehlikeye düşmüş ve düşebilecek türlerin, özellikle göçmen 81

82 ÇED BAŞVURU DOSYASI olanlarına öncelik verilmek üzere, yabani flora ve fauna ve bunların yaşam ortamlarının korunması ve bu konuda birden fazla devletin işbirliğini geliştirmektir. Ülkemizin 9/1/1984 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile katıldığı bu uluslararası bir sözleşme kapsamında, kesin olarak koruma altına alınan flora türlerinin kasıtlı olarak koparılması, toplanması, kesilmesi veya köklenmesi kesinlikle yasaklanmıştır Tablo 3.4.de yer alan türler, Bern Sözleşmesi ne göre gözden geçirilmiştir. Buna göre, faaliyet alanında, Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) Ek-I kapsamında koruma altına alınmış bir bitki türüne rastlanmamıştır. 82

83 ÇED BAŞVURU DOSYASI Tablo 2.12 Kuş Türleri Listesi Tablo 2.13 Tabloda Kullanılan Kısaltmalar 83

84 ÇED BAŞVURU DOSYASI Tablo 2.14 Sürüngen, İkiyaşamlılar ve Memeliler Listesi Tablo 2.15 Tabloda Kullanılan Kısaltmalar 84

85 Endemizm: Proje alanı ve etki alanı için yapılan arazi çalışmaları ve literatür araştırmalarında endemik hayvan türüne rastlanılmamıştır. Faaliyet alanı ve çevresindeki kuş faunası listelenirken, alanda bulunan ve bulunması muhtemel kuş türleri tespit edilmiş ve habitat olarak çok daha geniş bir alan değerlendirilmiştir. Bu türler alanda bulunma statüleri farklı olmakla birlikte, ülkemizdeki durumlarını ortaya koymak bakımından, ayrıca bir Red Data Book sınıflandırmasına tabi tutulmuşlardır. Faaliyet alanı ve yakın çevresinin kuş faunası oluşturulurken Prof. Dr. İlhami KİZİROĞLU nun hazırladığı Türkiye Kuşları-1989 ve Atlas Dergisi ile Doğa Derneği nin ortak yayını olan Türkiye Kuşları Rehberi-2005 adlı kaynaklardan yararlanılmıştır. Yukarıdaki fauna tabloları, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından 26 Mayıs 2013 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren, Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre de irdelenmiş ve bununla ilgili kısaltmalar aşağıda verilmiştir. Proje kapsamında Merkez Av Komisyonu Kararları na kesinlikle riayet edilecektir. Kuşlar için kullanılan Red Data Book kategorileri ve bulunma statülerinin açıklamaları aşağıdadır. Tablo 2.16 Aves Fauna Red Data Book Sınıflaması AVES FAUNA RED DATA BOOK SINIFLAMASI A.1.2 Nesli Tehlikede Olanlar A.2 Şiddetli Tehdit Altında Olanlar A.3 Tehdit Altındakiler A.4 Potansiyel Olarak Tehlike Sinyali Verenler B Kategorileri Geçici Transit Türler Tablo 2.17 Aves Fauna Ülkede Bulunma Statüleri AVES FAUNA ÜLKEDE BULUNMA STATÜLERİ Y Yerli Türler KZ Kış Ziyaretçisi Türler G Göçmen Türler T Transit Göçer Türler Faaliyet alanı ve yakın çevresinde Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme 85

86 Alanları, Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Boğaziçi Kanununa Göre Koruma Altına Alınan Alanlar, Biogenetik Rezerv Alanları, Biosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, Turizm Bölgeleri ve Koruma Altına Alınmış Diğer Alanlar bulunmamaktadır. Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Tekirdağ İli Av Dönemi Ava Yasak Sahalar Haritası Ek-8 de verilmiştir. Faaliyetin arazi hazırlığı ve işletme aşamalarında Merkez Av Komisyonu Kararlarına mutlaka uyulacaktır. Faaliyet alanında koruma altına alınmış türlere rastlanırsa, zarar verilmeyecektir. Yöredeki av hayvanlarının korunması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nca her yıl yayınlanan Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararlarına mutlaka uyulacaktır. Ayrıca tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Avrupa nın Yaban Hayatını ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi hükümlerinden Türlerin Korunması ile ilgili maddelere ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununa uyulacaktır. Kesin Olarak Koruma Altına Alınan Türler -Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri, -Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek, -Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme, geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek, -Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, -Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. Korunan Fauna Türleri -Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esaslar (Merkez Av Komisyonu kararları). 86

87 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı Ek 1 : Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları Ek 2 : Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları Ek 3: Merkez Av Komisyonunca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin Verilen Av Hayvanları Faaliyet alanındaki bitki türlerinin familya bilgileri, Latince isimleri, varsa Türkçe isimleri, ait oldukları fitocoğrafik bölgeler, endemizm durumları, IUCN e göre risk sınıfları ve habitat bilgileri tabloda belirtilmiştir Koruma Alanları (Proje Sahası ve Etki Alanında Bulunan Duyarlı Yöreler ve Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme Alanları, Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Boğaziçi Kanununa Göre Koruma Altına Alınan Alanlar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, İçme ve Kullanma Su Kaynakları İle İlgili Koruma Alanları, Turizm Alan ve Merkezleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar), Bunların Faaliyet Alanına Mesafeleri ve 1/ ölçekli Harita Üzerinde Gösterilmesi Proje alanı ve etki alanında milli parklar, yaban hayatı koruma alanları, yaban hayatı yetiştirme alanları, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, kültür varlıkları, tabiat varlıkları, sit ve koruma alanları, Boğaziçi Kanuna göre koruma altına alınan alanlar, biyogenetik rezerv alanları, biyosfer rezervleri, özel çevre koruma bölgeleri, özel koruma alanları, turizm bölgeleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar bulunmamaktadır. Tekirdağ İl sınırları içerisinde 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında Milli Park bulunmamaktadır. Tabiat Parkları: Tekirdağ İl sınırları içerisinde tabiat parkı yoktur. Ancak; Tekirdağ Merkeze bağlı Kumbağ Beldesi ile Uçmakdere Köyü arasında kalan arazinin denize bakan bölümünün tabiat parkı olması için ilgili gruplarca talepler yapılmaktadır. 87

88 Tabiat Anıtları: Tablo 2.18 Tabiat Anıtları İlçesi Beldesi Mevkii Cinsi Yaşı Boyu Çapı Pafta No. Gündoğu Mah. Hacıilbey Bandırma Merkez Çınar ilkokulu Bahçesi G.19.a1 Bandırma Merkez Kumbağ Sütlüce Çınar G.18.b3 Tabiatı Koruma Alanı: Yöremizde Tabiatı Koruma Alanı olarak ilan edilmiş saha bulunmamaktadır Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları Tekirdağ İli dahilinde 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu çerçevesine belirlenen Yaban Hayatı Koruma Sahası bulunmamaktadır. Ancak; Edirne İli Keşan İlçesi hudutlarında kalan Korudağı Yaban Hayatı Koruma Sahası, Tekirdağ İli Malkara İlçesi Yenidibek (Pişman) Köyü civarı ile sınır oluşturmakta olduğundan ve koruma sahasının korunacak türü olan karacanın yoğun olarak bulunduğu bilinen habitatlardan sayılan bu yerlerin de koruma alanı kriterlerine sahip olduğu bilinmektedir. Tekirdağ İli, Çerkezköy İlçesi, Çerkezköy Barajı Mevkii, Çorlu İlçesi, Esetçe Mevkii, Merkez İlçe, Oğuzlu Mevkiilerine sırasıyla 2001 ve 2002 yıllarında doğaya hayvan salma programı çerçevesinde sülün salınmıştır. Sit Alanları Tekirdağ İl Merkezi, Kültür Bakanlığı Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Kararı ile kentsel sit ilan edilmiş, İl Merkezi ve gelişme alanlarında arkeolojik sit kararı alınmış alanlar bulunmaktadır. Sit alanları dört bölümde incelenebilir. Bunlar şehir merkezinin tarihi çekirdeğini oluşturan Ertuğrul ve Turgut Mahalleleri, parçacıl olarak Hürriyet ve Değirmenaltı Mahallelerinde dağılmış arkeolojik sitler, İl alanının doğusunda II.konut alanlarının içindeki arkeolojik sit alanları ve tümülüslerdir. 88

89 Doğal Sit Alanları Bölge içerisinde üç adet doğal sit alanı bulunmaktadır. Bunlar Saray İlçesi Kastro yolu yakınında bulunan, Göngörmez Mağarası, Şarköy İlçesine bağlı Uçmakdere Köyü, sahil kesimindeki çınarlık, merkez ilçeye bağlı Kumbağ Sütlüce Manastırının bulunduğu Dut Limanıdır. Kentsel Sit Tekirdağ İl Merkezinde, kentsel sit alanı içindeki sit alanı 15 ha. sit koruma alanı 25.9 ha. olarak belirlenmiştir. Kentsel sit ilan edilmiş olan merkezde, önceden yapılmış olan Koruma Amaçlı İmar Planı genel hükümlerine uyulmuştur. Kentsel sit içindeki alanlarda tescilli binalara göre uygulama yapılmaya karar verilmiş, hmax değerleri sit binalarına göre verilmiştir. Tescilli binaların resmi kurum ve ilköğretim tesisi gibi kamu kuruluşlarına verilmesi öngörülmüştür. Diğer arkeolojik sit alanları park ve ekili alan olarak oluşturulması sağlanmıştır. Plan dahilinde yapılacak uygulamalar Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararları doğrultusunda yapılmaktadır. Sit alanlarında her türlü harfiyat ve kazı işleri Tekirdağ Müze Müdürlüğü denetiminde yapılması kararı alınmıştır. Sit alanında koruma altına alınan sivil mimarlık örnekleri geleneksel konut mimarisinin günümüze kadar uzanan kalıntıları büyük ölçüde Osmanlı Türk Kültürünün uzantısıdır. Ancak Batı Trakya ile olan etkileşimi izlerine de rastlanmaktadır. Ahşap Karkas konutlar iki yada üç katlıdır. Burada ahşap yapı düzeni Batı Karadeniz ile Kuzey Marmara da yaygın olan taşıyıcı duvarların ahşap tahtalarla yatay olarak toplanması şeklindedir. Ahşap yapılarda çatı katları oldukça yaygındır. Evler genellikle iç sofalı plandadır. Geleneksel Türk evinin giriş katı çoğunlukla taşlık, depo yada ahır olarak kullanılırken, Tekirdağ evlerinde yaşama birimi olarak düzenlenmiştir. Mimari eserlerden bugün ayakta kalabilmiş olanlar sit kapsamına alınarak korunmaları sağlanmaktadır. Ertuğrul Mahallesi, kısmen Turgut Mahallesi, Hürriyet Mahallesi, Gündoğdu Mahallesi, Aydoğdu Mahallesi, Yavuz Mahallesi, Zafer Mahallesi ve Ortacami Mahallesi de içinde olmakta olup, toplam 300 adet konut ve cami ile birlikte resmi binaları içine almaktadır. Boğaziçi Kanununa göre koruma altına alınan alanlar 89

90 Boğaziçi Kanunua göre koruma altına alınan alan bulunmamaktadır. Tarihi Sit Dini Yapılar : Eski Camii: 1831 yılında Zahire Nazırı Ahmet Ağa tarafından yaptırılmıştır. Minaresi kesme taştan ve tek şerefelidir. Camiinin son cemaat yeri iki katlı olup yirmi penceresi mevcuttur. Orta Camii: 1855 yılında Kürkçü Sinan Bey in yaptırdığı camii yıkılınca hayırsever vatandaşlar tarafından yeniden inşaat edilmiş olup Eski Camii ile Rüstempaşa Camii arasında olduğu için de bu ismi almıştır. Rüstempaşa Camii: 1554 yılında Sadrazam Damat Rüstempaşa tarafından yaptırılmıştır. Mimar Sinan ın eseridir. Kesme küfesi taşından yapılmıştır. Giriş kapısı ceviz ağacı üzerine fildişi kakmadır. Bahçesinde bulunan yuvarlak beş sütunlu mermer şadırvan Abdülmecit zamanında yapılmıştır. Doğusundaki kütüphane, hamam medrese yıkık olup batısında bulunan 8 kubbeli bedesten sağlamdır. Sohteoğlu Camii: yaptırılmıştır tarihinde küçük avlusunda gömülü olan Sohte Zade Ahmet tarafından Hasan Efendi Camii: yaptırılmıştır tarihinde camiinin bahçesinde gömülü olan Hasan Efendi tarafından İlçelerdeki camiilerimizden en önemlisi de Çorlu daki Süleymaniye Camii olup Kanuni Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan a yaptırılmıştır. Gazi Ömer Bey Türbesi: 90

91 Malkara İlçesinde, Turhanoğlu Ömer Bey Camii bahçesindedir. Fatih zamanında yaşamıştır ve sayısız kahramanlıklar göstermiş bir komutan olarak 1485 te Osmanlı-Mısır savaşlarına katılmıştır. Ahmet-i Sarhan Türbesi: Kanuni Sultan Süleyman zamanında yaşamıştır. Çağının ünlü şairlerindendir. Namık Kemal Evi: 1840 yılında Tekirdağ da doğan Namık Kemal in doğduğu ev aslına uygun olarak Tekirdağ Namık Kemal derneği tarafından yaptırılmış ve 1994 yılında hizmete girmiştir. Kaleler: Tekirdağ merkez ve İlçelerden Çorlu, Malkara, Marmara Ereğlisi kalelerinin sınırları ve büyüklükleri belli olmamakla beraber kalıntıları görülmektedir. Ayrıca Semetli-Dağyenicesi ile Çimendere Gözsüz Köyleri yakınlarında da kale kalıntıları görülmektedir. Çeşmeler: İldeki başlıca çeşmeler şunlardır; Tavanlı çeşme, Şabanoğlu çeşmesi, Rakoczy çeşmesi, Soğukkuyu çeşmesi, İskele şadırvanı, Eski camii şadırvanı, Kuru şadırvan, Postane çeşmesi, Çiftlikönü meydan çeşmesi ve Kabançı çeşmesidir. Anıtlar : Hürriyet Abidesi: 1908 yılında Tekirdağ Mutasarrıfı Adanalı Ömer Ali Bey tarafından 2.Meşrutiyetin ilanı sebebiyle bugünkü Halk Eğitim Merkezi ile Belediye binalarının arasında inşa edilmiştir. Şehitler Anıt Çeşmesi: 1949 yılında belediye tarafından İlin fethi sırasında şehit düşen Türk askerleri anısına yaptırılmıştır. Namık Kemal Anıtı: Kalbi, yaşadığı sürece Hürriyet ve Vatan aşkı ile yanan büyük vatan şairimizin doğduğu ev yıkıldığı için yerine Meşrutiyet devrinde halkımızın minnettarlık duygularının 91

92 simgesi olarak dikilen dört köşeli uzun mermer sütundur. Eski Belediye binasının yanındaki bu anıtın bir cephesinde alt alta Hürriyet, Adalet, Müseva, uhuvvet sözleri yazılıdır. Atatürk Anıtı: 1936 yılında Muratlı İlçemizdeki göçmen evlerini görmek üzere gelen Atatürk ün anısına o evin bahçesinde bir anıt yapılmıştır. Atatürk Heykeli: Heykeltıraş Kenan Ali tarafından yapılan mermer heykeldir. Hükümet Konağının önünde bulunan heykel Atatürk ün başı açık redingotlu ve normal duruşlu göstermektedir. Namık Kemal Heykeli: Hükümet Konağı karşısındaki Namık Kemal parkı içinde yer alan heykel Belediye Başkanı Şevket Cicioğlu tarafından heykeltıraş Nusret Suman a yaptırılmıştır. Atatürk Bulvarındaki Anıt: 26 Ekim 1973 yılında Cumhuriyetin 50.yılını kutlama programı çerçevesinde Başöğretmen Atatürk ün harf devrimi ve Tekirdağ a bu amaçla gelişini sembolize etmektedir. Tekirdağ Merkez ve İlçelerinde Bulunan Arkeolojik, Doğal ve Kentsel Sit Alanlarının Listesi Tablo 2.19 Sit Alanları 92

93 2872 Sayılı Çevre Kanunu nun 9. Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından Özel Çevre Koruma Bölgeleri Olarak Tespit ve İlan Edilen Alanlar İlimiz sınırları dahilinde ilan edilmiş özel çevre koruma bölgesi bulunmamaktadır. Özel Koruma Alanı İl sınırları dahilinde özel koruma alanı bulunmamaktadır. Biyogenetik Rezerv Alanları Yasal bir statü ile muhafazası teminat altına alınmış bir veya birden fazla tipik emsalsiz, nadir veya tehlike altında bulunan habitat, biyosonez ve ekosistem ile karakterize olunan alanlarımız bulunmamaktadır. Biyosfer Rezerv Alanları Trakya, Marmara bölgesi içinde coğrafi konumu bakımından stratejik önemi bulunan ve büyük bir kısmı denizlerle kuşatılmış olan Tekirdağ yöremizdir. Tekirdağ yer yüzü şekilleri bakımından, kuzey ve güneyde dağlık kesimler, ortada geniş ovaları içine alır. Dağlık alanlar, kuzey ve kuzey doğudaki Istıranca Dağları, güney ve güney batıdaki Ganos ve Koru Dağlarıdır. Bu dağ toplulukları arasında geniş Ergene Ovası yer alır. Tabii bitki örtüsü, kuzey ve güneyde orman alanları, ortada step alanı yer alır. Tekirdağ da turizme yönelik yukarıda belirtilen ekolojik kaynakları (doğal değerler), yoğun ve bilinçsizce kullanıldığı bazı yerleşimlerin incelenmesi bölgeye yönelik alınacak planlama kararlarına ışık tutacaktır. Zira bu kaynakların turizm ve çevre koruma politikaları kapsamında, bütüncül bir planlama yaklaşımı ile değerlendirilip korunması, kullanılması ve geleceğe aktarılması bir gereklilik sayılmalıdır Proje Alanı ve Etki Alanının Mevcut Arazi Kullanım Durumu, Arazinin Hazırlanması ve İnşaat alanı İçin Gerekli Arazinin Temini amacıyla Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Bunların Arazi Kullanım Kabiliyetleri ve Tarım Ürün Türleri, Arazi Kullanımın Yürürlükteki Mevzuatlar Açısından Değerlendirilmesi, Proje Alanı ve Etki Alanındaki Tarımsal Ürünler, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler AAT alanı OSB içinde kalmaktadır. Bu amaçla elden çıkarılacak tarım alanı yoktur. 93

94 2.15 Sosyo - Ekonomik Çevrenin Özellikleri Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler, sektör başına nüfus dağılımı) Tekirdağ ilinin ekonomisi tarım ve sanâyiye dayanır. Turizm sektörü de gelişmektedir. Tarım: Verimli toprakları ve uygun iklim şartlarıyla çok çeşitli ve bol ürün alınır. Türkiye nin ayçiçeği bahçesidir. Türkiye de yetişen ayçiçeğinin % 25 i bu bölgede yetişir. Tahıl ve sanâyi ürünleri başta gelir. Bağcılık, kavun-karpuz ve sebzecilik oldukça gelişmiştir. Başlıca tarım ürünleri arasında buğday, arpa, yulaf, mısır, ayçiçeği, şekerpancarı, kolza ve soğan yetişir. Sebze üretimi çok ilerlemiştir. Elde edilen domatesle bol miktarda patlıcan, kabak, bezelye, bakla, semizotu, tâze soğan ve sarmısak İstanbul a sevkedilir. Meyvecilik de çok gelişmiş olup kavun, karpuz, üzüm ve çok miktarda erik, iğde, muşmula ve kiraz yetişir. Toprağı az, ürünü bol il olarak tanınır. Hayvancılık: Tekirdağ ili hayvancılık bakımından da zengindir. Çayır ve mer aları boldur. Platolar, bitki örtüsü ve iklimi hayvancılığa çok müsâittir. Sığır, koyun, kıl keçisi, hindi beslenir. Arıcılık gelişmiştir. Tekirdağ ilinin kıyıları çeşitli ve değerli balıklarla doludur. Her mevsimde bol balık bulunur. Başlıca balık cinsleriyse barbunya, tekir, karagöz, mırmır, ispari, istavrit, kefal, levrek ve lüferdir. Ormancılık: İlin orman varlığı azdır. Orman ve fundalık alanı 100 bin hektar olup, ilin kuzey doğusundadır. Senede 250 bin ster yakacak odunu ile 2000 m3 sanâyi odunu ve 10 ton ıhlamur çiçeği elde edilir. Mâdenler: Tekirdağ ili mâden bakımından fakirdir. Sâdece linyit ve manganez yatakları olup, senede yaklaşık ton linyit çıkarılır. Sanâyi: 1970 senesine kadar tarıma dayalı sanâyiye sâhip olan Tekirdağ ili, 1970 ten sonra hızla sanâyileşmiştir. Çerkezköy, Çorlu ve Tekirdağ merkez ilçelerinde sanâyi kuruluşları daha fazladır. Türkiye nin en büyük 100 kuruluşundan 3 ü ve en büyük 500 kuruluştan 15 i bu il sınırları içindedir. Metal eşyâ ve makina îmâlâtı gelişmiştir. İstanbul a yakınlık, ulaşım, pazarlama imkânları sanâyinin gelişmesinde mühim rol oynamıştır. Başlıca sanâyi kuruluşları şunlardır: Ayçiçeği ve kolza yağı üreten çok sayıda fabrika, un ve kiremit-tuğla fabrikaları, Tekel Fabrikası, Çimento Fabrikası, Mobilya Fabrikası, Yem Fabrikası, Profilo Elektrik Âletleri Sanâyii, Hidrolik Makina Sanâyii ve Ticâret A.Ş. (HRMA), Profilo Elektrik Motorları ve Kompresör Sanâyii A.Ş., Gümüşsuyu Halı Sanâyii A.Ş., Dinarsu Îmâlât ve Ticâret A.Ş., Narin Mensucat Fabrikaları A.Ş., Aksu İplik Dokuma ve 94

95 Boya Fabrikaları A.Ş., Yünsa Yünlü Sanâyii ve Ticâret A.Ş., Akip Tekstil Sanâyii ve Ticâret A.Ş., Boya Apre Fabrikası, Trakya İplik Sanâyii A.Ş, Trakya Kâğıt Sanayii A.Ş., Modern Karton Sanâyii ve Ticâret A.Ş., Tekirdağ Ağaç Sanâyii ve Ticâret A.Ş. ve diğer fabrikalar. Ulaşım: Tekirdağ ili ulaşım bakımından çok iyi imkânlara sâhiptir. Karayolları ağı mükemmeldir. Yollar kaliteli ve geniştir. Merkez ilçe Tekirdağ dan 5 ayrı istikâmete giden asfalt yollarla Trakya nın her yanına bağlanır. 378 km devlet yolu ve 270 km il yolu vardır. İstanbul-Tekirdağ-İpsala-Avrupa yolu çok işlektir. Yolsuz köy yoktur. Demiryolu: İstanbul-Edirne-Avrupa demiryolu il sınırları içinden geçer. Muratlı, Çorlu ve Çerkezköy ilçeleriyle beş köy bu demiryolu güzergâhı üzerindedir. İl sınırları içinde demiryolu uzunluğu 62 km dir. Denizyolu: İlin Marmara kıyısında 4 iskelesi vardır. 400 m uzunluktaki Tekirdağ İskelesi ihrâcât ve ithâlât iskelesidir. Marmara Ereğlisi İskelesi, akaryakıt yükleme ve boşaltma yeridir. Şarköy ve Mürefte iskelelerine yolcu vapurları uğrar. nüfus dağılımı) Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artış oranları, diğer bilgiler) döneminde sanayinin yoğunlaştığı Çerkezköy ve Çorlu nüfusu en çok artan ilçeler olmuştur. Yaklaşık 20 yıllık bu dönemde Çorlu ilçesinin nüfusu %153 artarak e yükselirken, Çerkezköy ün nüfusu %329 artarak den ye yükselmiştir. Son 20 yıldaki bu büyük nüfus artışlarının sonucunda 2009 yılında Çerkezköy ve Çorlu ilçelerinin nüfus yoğunluğu sırasıyla 544 kişi/ km 2 ve 294 kişi/ km 2 olmuştur. Tekirdağ iline olan yoğun göçlerden dolayı, Tekirdağ da yaşayanların yalnızca %49 u nüfusa Tekirdağ da kayıtlıdır. Tekirdağ iline olan göçler günümüzde de devam etmektedir yılında da Tekirdağ net göç hızı en yüksek olan il olmuştur. Tablo 2.20 Tekirdağ İli Nüfus Bilgileri BÖLGE ADI Şehir nüfusu Köy nüfusu Şehir nüfusu Köy nüfusu Şehir nüfusu Köy nüfusu Türkiye Tekirdağ Tekirdağ, Türkiye geneline göre köy nüfusunun daha fazla olduğu bir ildir. Türkiye genelinde şehir nüfusu oranı %77 iken Tekirdağ da bu oran %69 dur. 95

96 Bölgenin Turizm Potansiyeli Marmara denizine 100 km.den fazla kıyısı olan ve bundan dolayı haklı olarak ''Marmara'nın İncisi'' unvanıyla anılan ilimiz, sahip olduğu doğal güzellikleri ve barındırdığı kültürel varlıklarıyla turizm açısından göz ardı edilemeyecek avantajlara sahiptir. Avrupa'yı Asya kıtasına bağlayan E80 (TEM), E84 ve D-l00 karayolları ile 56 km.lik demiryolu ağının ilimiz sınırları içerisinden geçmesi, ilimizde büyük bir ulaşım kolaylığı sağlamaktadır. Uluslararası statüye sahip, Çorlu Hava Limanıyla çağdaş limancılığın gereği olarak tüm hizmetlerin verildiği, İlimiz Merkez ilçedeki Akport ve M.Ereğlisi ilçesindeki Martaş limanları, hava ve deniz ulaşımına verilen önemi yansıtmaktadır. İlimiz, Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, Rakoczi Müzesi, Namık Kemal Evi, Osmanlı dönemine ait camileri, çeşmeleri, Karacakılavuz El Dokumaları, Kiraz Festivali, Bağbozumu ve Tepreş Şenlikleri, doğal plajları, doğa harikası Çamlıkoy'u (Kastro) ve diğerleri ile bir tarih ve turizm kentidir. Özellikle yaz aylarında plajları ve eğlence yerleriyle bir eğlence merkezi olma yönünde hızla ilerleyen Kumbağ Beldesi ile yeşil bağları, zeytin bahçeleri, sahilleri ve şaraplarıyla ünlü Şarköy ve Marmara'nın Efes'i olarak anılan adeta bir açık hava müzesi görünümündeki antik ilçesi M. Ereğlisi ilçesi ve bağlı beldeleri önemli tatil merkezlerimizdendir Yeme-içme, eğlence ve konaklama tesislerinin, ikinci konutlarının çok olması, bu yörelerimize turizm sezonu içerisinde hareket ve canlılık getirmektedir. Diğer yandan, Tekirdağ Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi ve ilimiz Merkez ilçe ile M.Ereğlisi, Çorlu ve Şarköy ilçelerinde bulunan Meslek Yüksek okullarının ''Turizm Otelcilik'' bölümlerinde, Türk turizmine yetişmiş eleman kazandırılmaktadır. Dünya turizm sektörünün yeni turizm stratejisi olan Eko turizm kapsamında, Valiliğimizce de çalışmalar sonucunda, ilimizin doğal yapısı ve mevcut potansiyeli de göz önüne alınarak, İlimiz sınırları içerisinde sportif turizmi faaliyetlerinin uygulanmasına esas olmak üzere, Kumbağ Beldesi, Yeniköy, Uçmakdere ve Gaziköy arasındaki köy-orman yolu, gerekli düzenlemeler ile Trekking (Yürüyüş) Parkur Alanı olarak belirlenmiştir. Yine Uçmakdere,ve Yeniköy arasında kalan sahanın yamaç paraşütçülüğüne çok uygun olduğu tespit edilmiştir. 96

97 Tüm dünyada olduğu gibi, dinamik bir yapıya sahip olan, hızla büyüyen ve diğer sektörlerin de gelişmesine yardımcı olan turizm sektörü, ülkemizde de öncü ve dinamik bir yapıya kavuşmuş olup, ilimizde de gereken ilgiyi görüp, güçlü bir yapıya kavuşması, kaçınılmaz bir süreçtir. Bu turizm olgusu içinde Mart/2009 ayı sonu itibariyle ilimizde, turizm işletme belgeli 10 adet konaklama, 7 adet yeme-içme, 1 adet günübirlik tesis ve 16 adet seyahat acentesi olmak üzere toplam: 34 adet Turizm İşletmesi Belgeli tesis mevcuttur Yaratılacak İstihdam İmkanları ve işsizlik Tekirdağ bölgesi istihdam imkanı bakımından kolay bir bölgedir. Tekirdağ'ın ülke genelinde sanayisinin gelişmişliği açısından ilk 10 ilden birisi olduğunu, dolayısıyla işsizlik oranının ülke geneline göre daha düşük orandadır. Kurulacak olan tesisle birlikte inşaat aşamasında 70 kişi, işletme aşamasında 10 kişi istihdam edilmiş olacaktır. AAT inşaat ve işletme aşamalarında yaratılacak istihdam dışında AAt nin devreye alınmasıyla sanayi tesislerinin sayısı ve kapasitesi artacaktır. Dolayısıyla OSB de istihdam artacaktır. 97

98 BÖLÜM 3: PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDA ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 3.1. Arazinin Hazırlanması İçin Yapılacak İşler Kapsamında Nerelerde, Ne Miktarda ve Ne Kadar Alanda Hafriyat Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, Taş, Kum vb. Maddelerin Nerelere Taşınacağı, Nasıl Depolanacağı, Hangi Amaçlar İçin Kullanılacakları (Ortaya çıkacak hafriyatın döküleceği sahalar vaziyet planına koordinatlı olarak işlenmelidir.) Ergene 1 Atıksu Arıtma Tesisi Projesi kapsamında Kaba Izgara ve Terfi Merkezi, İnce Izgara, Kum ve Yağ Tutucu, Dengeleme Havuzu, Bio-P Anaerobik Tank, Havalandırma Havuzları, Biyolojik Çökeltme Havuzu, Hızlı Karıştırma Tankı, Flokülsayon Havuzu, Kimyasal Çökeltme Havuzu, Çamur Depolama Ve Yoğunlaştirma Tanki, İdari Bina yapılması öngörülmektedir. Yapılması öngörülen ünitelerin inşaat aşamasında yaklaşık m 3 kazı yapılması planlanmaktadır. Arıtma tesisinin bulunmadığı kısımda ise hafriyat esnasında üst katmandaki 20 cm lik verimli toprak işleme başlanmadan önce sıyrılarak depolanacak ve daha sonra peyzaj çalışmalarında kullanılacaktır. 1.kademe ön projede belirlenen tesis inşaatı esnasında planlanan üniteler için yapılacak hafriyat miktarı Tablo 3.1 de verilmiştir. Kazılacak hafriyatın bir kısmı ünitelerin inşaatında dolgu olarak kullanılacaktır. Ayrıca mevcut tesisin olmadığı kısımlardan alınacak bitkisel toprak tabakası ayrı bir alanda biriktirilerek peyzaj çalışmalarında kullanılacaktır. Bunun dışında, beton agregası veya geçirimsiz malzeme olarak kullanılabilecek hafriyat inşaatlarda kullanılacaktır. Bu durum ancak imalatlar sırasında yapılacak kapsamlı deney ve analizlerle ortaya çıkacaktır. Hafriyat için Greyder, Silindir, Yükleyici, Kamyon, Dozer gibi iş makineleri kullanılacaktır. Söz konusu hafriyatların yapılması, yüklenmesi ve taşınması sırasında tarihli Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Hafriyattan çıkartılacak söz konusu malzeme öncelikle ünitelerin dolgusunda ve beton içerisinde agrega olarak kullanılacaktır. Kullanımdan daha fazla hafriyat atığı gelmesi halinde Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği esasları dâhilinde, uygun bir alanda depolanacaktır. 98

99 Emisyon Arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları aşamasında, regülatör, santral binası, hafriyat depolama alanlarında malzemenin yüklenmesi, boşaltılması, taşınması işlemleri esnasında toz emisyonu oluşması söz konusudur. İnşaat işlemleri sırasında gerçekleşecek kazı, kazı fazlası malzemenin kamyonlara yüklenmesinden dolayı toz oluşumu söz konusudur. Kazı işlemleri 6 ay içerisinde tamamlanacaktır. Gerçekleştirilecek olan m3 lük ( ton) kazının saatlik hafriyat miktarı 21,74 ton/saat olacaktır. Oluşması beklenen toz emisyon değerleri Tablo 3.1 de verilmektedir. Tablo 3.1 Toz Emisyon Değerleri Parametreler Hafriyat Miktarı (ton/saat) Emisyon Faktörleri Emisyon Değerleri Sökme 0,025 kg/ton 0, Yükleme 0,01 kg/ton 0,2174 Toplam Emisyon Miktarı 0,7609 İnşaat sırasında meydana gelecek toz debisi Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Madde 6, Ek - 2 Tablo: 2. 1 de verilen 1 kg/saat'lik değerinin altında olduğundan (toz emisyonları için; baca dışındaki yerlerden 1 kg/saat) yönetmelik gereği toz yayılım modellemesine gerek yoktur. Hafriyatın söküm, yükleme, nakliye işlemleri sırsında oluşacak tozumayı önlemek amacıyla; proje alanının 4 tarafı brandalarla çevrilecek, su spreyleme yöntemi kullanılacak ve kamyonların üzeri brandalarla kapatılacaktır. Proje alanında, gerek görülmesi halinde hafriyat çalışmaları başladığında Kuzey- Güney hakim rüzgar yönünde bir noktada ve Doğu Batı yönünde bir noktada hava kalitesi ölçümü yapılacaktır. Faaliyetin; tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Çevre İznine Tabii olması durumunda ÇED sürecini takiben tesis işletmeye geçtikten sonra 99

100 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yeterliği kabul edilebilir akredite bir laboratuara emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzni müracaatı yapılacaktır. İşletme aşamasında İtfaiye Müdürlüğü nden İtfaiye raporunun alınacağı taahhüt edilmektedir. Faaliyetin her aşamasında, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve sayılı ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Projenin İnşaat ve işletme Aşamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin Edileceği (su ihtiyacının yüzey suyu, yeraltı suyu, kaynak suları veya taşıma sistemiyle temin edilmek istenmesi halinde gerekli tüm izin belgeleri ilgili Kurum/Kuruluşlardan alınarak ÇED Raporuna eklenmesi gerekmekte olup, ayrıca evsel amaçlı kullanılacak sularla ilgili olarak yönetmelikler çerçevesinde yapılacak iş ve işlemler bu bölümde verilmelidir), Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı ve Bu Suların Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları (Faaliyet kapsamında kullanılacak su miktarları saatlik, günlük ve yıllık bazlarda ayrı ayrı hesaplanmalı ve suyun kullanıldığı ünite-kullanım amacı-kullanım kaynağı-kullanım miktarı (saatlik, günlük ve yıllık) parametrelerini gösteren bir tablo şeklinde sunulmalıdır.) Çerkezköy Atıksu Arıtma Tesisi Projenin arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personellerden kaynaklı su kullanımı olacaktır. Personelin içme suyu ihtiyacı piyasadan damacanalar ile satın alınmak sureti ile sağlanacak olup, projenin inşaat aşamasında kullanma suyu ihtiyacı tankerler vasıtasıyla, işletme aşamasında ise şehir şebekesinden sağlanacaktır. Tesisin inşaatı aşamasında 70 kişi ve işletme aşamasında ise 10 kişinin çalışması planlanmaktadır Projenin İnşaatı ve İşletme Aşamasında Oluşacak Sıvı Atıklar Sıvı Atıkların Cinsi Projenin inşaat ve işletme aşamasında personelden kaynaklı atıksular olacaktır. Bu atıksular inşaat aşamasında tesiste kurulacak olan fosseptikte biriktirilerek vidanjör tarafından çekilecektir. İşletme aşamasında ise tesiste bertaraf edilecektir. 100

101 Sıvı Atıkların Miktarı İnşaat Aşamasında Tesisin inşaat aşamasında çalışan personel için gerekli olacak içme suyu damacana ile ve kullanmasuyu ise tankerler ile satın alınarak temin edilecektir.. İnşaat aşamasında içme suyu ve atık suyun miktarları ve atık sudan kaynaklanan kirlilik yükü hesaplanmıştır. Kişi başına günlük ortalama su tüketimi 150 litre ve kirlilikyükü 54 g/kişi.gün BOI (İTÜ , Prof. Dr. Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU) olarak kabul edilmiştir. İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı :70 kişi Birim su ihtiyacı : 150 l/kişi.gün İnşaat aşamasında oluşacak günlük su ihtiyacı : 70 kişi*150 l/kişi.gün : l/gün (10,5 m 3 /gün) Toplam kirlilik yükü : 70 kişi * 54 g/kişi.gün BOİ : 3780 g/gün BOİ (Tüketilen suyun tamamının atık suya dönüşeceği varsayımı yapılmıştır.) İnşaat aşamasında toz oluşumunu engellemek amacıyla yapılacak spreyleme işlemleri ve beton ıslatma işlemi için günlük ortalama 5 m 3 su tüketimi olacağı planlanmaktadır. Spreyleme suyunun büyük kısmı toprak tarafından emilecek ve kalan kısmı da mevsimsel etkilere bağlı olarak buharlaşacağı için atıksu oluşumu beklenmemektedir. İnşaat aşamasında kullanılacak olan beton malzemesi transmikserler aracılığı ile hazır beton üretim santrallerinden getirileceği için bu konuda herhangi bir su kullanımı olmayacaktır. İşletme Aşaması Planlanan faaliyetin işletmede aşamasında 10 kişi çalışacaktır ve işçilerden kaynaklanacak atıksu evsel nitelikli olacaktır. İçme suyu ve atıksu miktarları ile atıksudan kaynaklanan kirlilik yükü hesaplanmıştır. Kişi başına günlük ortalama su tüketimi 150 litre ve kirlilikyükü 54 g/kişi.gün BOI (İTÜ , Prof. Dr. Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU) olarak kabul edilmiştir. 101

102 İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı Birim su ihtiyacı İnşaat aşamasında oluşacak günlük su ihtiyacı Toplam kirlilik yükü :10 kişi : 150 l/kişi.gün : 10 kişi*150 l/kişi.gün : 1500 l/gün (1,5 m 3 /gün) : 10 kişi * 54 g/kişi.gün BOİ : 540 g/gün BOİ (Tüketilen suyun tamamının atık suya dönüşeceği varsayımı yapılmıştır.) İnşaat ve işletme aşamalarında endüstriyel nitelikli sıvı atık oluşmayacaktır. Tablo 3.2. Projeden Kaynaklanacak Atıksu Miktarları ve Bertaraf Yöntemleri İNŞAAT İŞLETME ATIK KAYNAĞI BERTARAF ŞEKLİ AŞAMASI AŞAMASI Şantiye, WC, İçme ve Kullanma 10,5 m3/gün 1,5 m3/gün İnşaat aşamasında oluşacak atıksu için fosseptik oluşturulacaktır. Atıksu Tozumanın önlenmesi amacıyla yol sulaması ve beton ıslatma işlemi 5,00 m3/gün - Buharlaşma nedeniyle atıksu oluşmayacaktır. 102

103 Sıvı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Deşarj Edileceği Ortamlar (fosseptik ve/veya arıtma tesisi hesaplamaları, planları ve detay çizimleri, vaziyet planı üzerinde gösterimi, bu konuda alınacak izin belgeleri, arıtma tesisinden çıkan atıksuların nereye deşarj edileceği veya nerede kullanılacağı belirtilmelidir) Şantiye içine geçici olarak 75 m 3 (5m * 5m * 3m) hacminde sızdırmasız betondan yapılmış fosseptik inşaa edilecektir. Fosseptik tankının % 80 doluluk oranına erişmesi durumunda evsel fosseptik icindeki atık su İzinli bir atıksu arıtma tesisi tarafından vidanjörler ile alınarak bertaraf edilmesi planlanmaktadır. Verilen fosseptik cukur boyutlarına ve oluşacak gunluk atık su miktarına gore vidanjorun sahaya ortalama uğrama suresi; Evsel Fosseptik Hesabı.; t = Vfosseptik x %80 Qatıksu t = (75) x ,5 m 3 /gun maks. 6 gun de bir İzinli bir AAT tarafından alınarak bertarafı sağlanacaktır. Fosseptik planı Ek-11 de verilmiştir. Bununla birlikte faaliyetin her aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Katı Atıklar Katı Atıkların Cinsi (evsel nitelikli katı atıklar, inşaat ve yıkıntı atıkları, ambalaj atığı, tıbbi atıklar, tehlikeli atıklar vb. ayrı ayrı belirtilmelidir) Tesiste inşaat aşamasında 70 personel çalışacaktır. Personelden kaynaklı olarak evsel nitelikli katı atık, ambalaj atığı oluşması düşünülmektedir. İnşaat ve yıkıntı atığı oluşturacak bir işlem yapılmayacaktır. Tesiste revir olmayacaktır, personel için en yakın sağlık birimi kullanılacaktır. Bu sebepten dolayı tıbbi atığın oluşması düşünülmemektedir. İnşaat işlemleri sırasında tehlikeli atıkların oluşması öngörülmektedir. 103

104 Katı Atıkların Miktarı ve Özellikleri Evsel Nitelikli Katı Atıklar İnşaat Aşaması Projenin inşaat aşamasında oluşacak olan atıklar; yapılacak kazı ve inşaat işlemlerinden kaynaklanacak katı atıklardan (metalik, ambalaj, cam, tahta, kağıt-karton, organik vb.) oluşacaktır. Geri kazanımı mümkün olan atıklar (metalik atıklar) diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek değerlendirilecek ve uygun şekilde bertaraf edilecektir. Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında çalışacak olan personel sayısının 70 kişi olması planlanmaktadır. Personelden meydana gelecek evsel nitelikli katı atıkmiktarı, günlük kişi başına üretilen evsel nitelikli katı atık miktarı 1.15 kg değerikullanılarak (D.İ.E, Çevre İstatistikleri, Türkiye İstatistik yıllığı 2004) şu şekilde hesaplanmaktadır: İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı : 70 kişi Birim katı atık miktarı : 1.15 kg/kişi.gün İnşaat aşamasında oluşacak katı atık miktarı : 70 kişi * 1.15 kg/kişi.gün : 80,5 kg/gün İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında oluşacak olan atıklar; evsel nitelikli katı atıklardan oluşacaktır. Bu atıklar uygun şekilde bertaraf edilecektir. Tesiste işletme aşamasında 10 kişi çalıştırılması planlanmakta olup, günlük kişi başına üretilen evselnitelikli katı atık miktarı 1,15 kg değeri kullanılarak (D.İ.E, Çevre İstatistikleri, Türkiye İstatistik yıllığı 2004) şu şekildehesaplanmaktadır: İşletme aşamasında çalışacak personel sayısı : 10 kişi Birim katı atık miktarı : 1.15 kg/kişi.gün İnşaat aşamasında oluşacak katı atık miktarı :10 kişi * 1.15 kg/kişi.gün : 11,5 kg/gün 104

105 Tablo 3.3 Projeden Kaynaklanacak Katı Atık Miktarları ve Bertaraf Yöntemleri ATIK Evsel Nitelikli Katı Atık İNŞAAT AŞAMASI İŞLETME AŞAMASI 80,5 kg/gün 11,5 kg/gün BERTARAF ŞEKLİ Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca çevre sağlığını bozmayacak, standartlara uygun çöp bidonunda toplanacak ve anlaşma sağlanan en yakın belediyeye ait depolama sahasına taşınıp bertaraf edilmesi sağlanacaktır Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri Katı atıklar Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre tesiste oluşturulacak olan geçici depolama alanında toplanacak olup, lisanslı firmalara gönderimi sağlanacaktır Arıtma Çamuru İçin Yapılacak İşlemler, Çamurun Nihai Bertarafı Veya Değerlendirilmesi, Yapılacak Analizler, Alınacak İzinler Atıksu arıtma tesisleri, atıksuyun içerisinde çözünmüş veya askıda bulunan maddeleri arıtarak bir çamur tabakası meydana getirir. Bu çamur tabakasının önemli bir kısmını atık suyun içerisinde bulunan ayrılabilir katılar oluşturmaktadır, geriye kalan kısım ise biyolojik arıtma sonucunda oluşmaktadır. Endüstriyel Atıksu Arıtma Yönetmeliği ne göre arıtma çamuru endüstriyel atıksu arıtma tesislerinden çıkan ham veya stabilize olmuş çamur olarak ifade edilmektedir. Proje kapsamında oluşacak arıtma çamuru arıtma işlemi sonucunda ortaya çıkan çamur tabakasının, insanlara ve çevreye verdiği değişik zararlar bulunmaktadır. İçerdiği organik maddeler, mikroorganizmaların çoğalmasına fırsat tanır. Bu mikroorganizmalar değişik hastalıklara neden olacağından mutlaka bu çamurun deponi alanlarına taşınması gerekmektedir. Arıtma çamurları düzenli olarak analiz edilecek Katı atıkların bertarafı yönetmeliğine göre bertaraf edilecektir. 08/01/2006 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 5 inci maddesi (f ) bendinde Her türlü katı atık, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılmaları yasaktır. ve (g) bendinde Uygun şartlarda kentsel atıksu arıtma tesislerinden çıkan arıtma çamuru yeniden 105

106 kullanılabilir. Arıtma çamurlarının toprakta kullanımı ve/veya bertarafının, Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirlenen standartlara ve yöntemlere uygun olarak yapılması esastır. hükümleri bulunmaktadır. Atıkların öncelikle geri kazanılması esastır. Geri kazanımı mümkün değilse yakma veya depolama yapılması gerekmektedir.. Arıtma çamuru bertaraf edilirken 03/08/2010 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 106

107 3.6. Arıtım Sonucu Ulaşılacak Atık Su Değerleri, Arıtılan Suyun Hangi Alıcı Ortama Nasıl Verileceği, Deşarj Noktası Yapıları, Deşarj Öncesi Alıcı Ortama Ait Bilgiler, Deşarj Sonrası Alıcı Ortamda Olabilecek Değişimler, Deşarj Limitlerinin Tablo Şeklinde Verilmesi, Arıtılan Suyun Kullanım Alanları Arıtma sonucu ulaşılacak atıksu değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 3.4 Arıtılmış Atıksu Kalitesi PARAMETRE BİRİM GİRİŞ DEĞERLERİ BİYOLOJİK ARITMA VERİMLİLİĞİ (%) BİYOLOJİK ARITMA ÇIKIŞI KİMYASAL ARITMA VERİMLİLİĞİ (%) KİMYASAL ARITMA ÇIKIŞI LİMİT* Ph sıcaklık 0C KOI mg/lt BOI mg/lt AKM mg/lt Yağ ve gres mg/lt Toplam fosfor mg/lt ,5 1 Toplam krom mg/lt ,5 1 Krom+6 mg/lt 0,4 0 0,4 0 0,4 0,5 Kurşun mg/lt ,5 1 Toplam siyanür mg/lt ,2 0 0,2 0,5 Kadmiyum mg/lt 0,09 0 0,09 0 0,09 0,1 Demir mg/lt Florür mg/lt Bakır mg/lt Çinko mg/lt ,5 5 Civa mg/lt 0,04 0 0,04 0 0,04 0,04 Sülfat mg/lt TKN mg/lt Renk ptco

108 Arıtılmış sular toplama sistemi ile derin deniz deşarj sistemine verilecektir. toplama sistemi ve derin deniz deşarjı sistemine ait genel vaziyet planı aşağıda verilmiştir. Şekil 3.1 Ergene Havzasındaki Kurulu Osb lerden Arıtılmış Atıksularını Marmara Denizi ne Taşıyacak Toplama ve Derin Deniz Deşarj Hattı Genel Vaziyet Planı (1: ) 108

109 Derin deniz Deşarjı proje hesaplamalarında deşarj noktasında ilk seyrelmenin 40 kattan daha fazla olacağı kabul edilmiştir. Deşarj edilen atıksu karakteri SKKY Tablo.19 daki gibi kabul edilirse deşarj noktasında değerler 40 kat düşmüş olacaktır. Örneğin KOI 7,5 mg/lt, AKM 2,5 mg/lt olacaktır. Bu değerler SKKY Tablo 19 sınır değerlerinin çok altında kalmaktadır. Deniz tabanında -25 m kodunda batık tarla oluşturacak olan atıksu bulutu, alt akımla İstanbul Boğazından Karadeniz e taşınacaktır. Dolayısıyla atıksu deniz yüzeyine çıkmayacağından kirlilik alt akım tabakasına hapsedilmiş olacaktır. Bu şekilde arıtılmış atıksulardaki renk alt akımda hapsedilecek olup üst akıma çıkmayacağından yüzeyde herhangibir görsel kirliliğe neden olmayacaktır İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Emisyon Kaynakları ve Alınacak Önlemler (Hesaplamalarda inşaat aşamasında malzeme taşınması, boşaltılması ve depolanması, işletme aşamasındaki faaliyetler nedeniyle hakim rüzgar etkisiyle oluşabilecek tozlanma vb ile birlikte proje alanının etrafında bulunan mevcut ve planlanan diğer sanayi alanları da göz önünde bulundurularak hakim rüzgar yönüne göre emisyon modellemeleri ve kapsamlı değerlendirmeler yapılmalıdır) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine göre toz değeri 1 kg/saatin altında olduğu için modelleme çalışması yapılmamıştır. İnşaat işlemleri sırasında gerçekleşecek kazı, kazı fazlası malzemenin kamyonlara yüklenmesinden dolayı toz oluşumu söz konusudur. Kazı işlemleri 6 ay içerisinde tamamlanacaktır. Gerçekleştirilecek olan m3 lük ( ton) kazının saatlik hafriyat miktarı 21,74 ton/saat olacaktır. Oluşması beklenen toz emisyon değerleri Tablo 3.1 de verilmektedir. Tablo 3.5 Toz Emisyon Değerleri Parametreler Hafriyat Miktarı (ton/saat) Emisyon Faktörleri Emisyon Değerleri Sökme 0,025 kg/ton 0, Yükleme 0,01 kg/ton 0,2174 Toplam Emisyon Miktarı 0,

110 İnşaat sırasında meydana gelecek toz debisi Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Madde 6, Ek - 2 Tablo: 2. 1 de verilen 1 kg/saat'lik değerinin altında olduğundan (toz emisyonları için; baca dışındaki yerlerden 1 kg/saat) yönetmelik gereği toz yayılım modellemesine gerek yoktur. Hafriyatın söküm, yükleme, nakliye işlemleri sırsında oluşacak tozumayı önlemek amacıyla; proje alanının 4 tarafı brandalarla çevrilecek, su spreyleme yöntemi kullanılacak ve kamyonların üzeri brandalarla kapatılacaktır. Proje alanında, gerek görülmesi halinde hafriyat çalışmaları başladığında Kuzey- Güney hakim rüzgar yönünde bir noktada ve Doğu Batı yönünde bir noktada hava kalitesi ölçümü yapılacaktır. Faaliyetin; tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Çevre İznine Tabii olması durumunda ÇED sürecini takiben tesis işletmeye geçtikten sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yeterliği kabul edilebilir akredite bir laboratuara emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzni müracaatı yapılacaktır. İşletme aşamasında İtfaiye Müdürlüğü nden İtfaiye raporunun alınacağı taahhüt edilmektedir. Faaliyetin her aşamasında, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve sayılı ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır Tesiste Oluşabilecek Koku, Toz, Haşere ve Sinek Üremesine Karşı Alınacak Önlemler Projenin işletme aşamasında koku oluşumu çevresel faktörler ve yerleşim birimleri göz önüne alındığında etkisinin minimum olacağı ön görülmekte olup, bunları en aza indirmek için gerekli tüm önlemler al ınacaktır. Tesiste koku yaratacak üniteler ince ızgaraların ve havalandırmalı kum ve yağ tutucuların bulunduğu bölümdür. Bu noktada proje 110

111 kapsamına Koku ünitesi konulmuş olup, ozonlama ile meydana gelecek koku minumuma indirgenecektir. Sahada meydana gelecek olan atık çamurlar bekletilmeden bertaraf tesislerine gönderilecektir. Gönderilecek bertaraf tesisi İşletme aşamasında belirlenecektir. Gerek duyulur ise sahada ilaçlama yapılacaktır. Bu uygulamalar ile koku ve sinek sorunu en aza indirilecektir. Ayrıca tesiste koku yapabilecek üniteler(kum tutucu) kapalı olarak inşa edilecektir. Kurulması planlanan koku ünitesinde biofiltreler yardımı ile koku minumuma indirgenecektir. Tesiste tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kokuya Sebep Olan Emisyonların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerekli önlemlerin alınacaktır İnşaat ve İşletme Aşamasında Gürültü ve Titreşimin Değerlendirilmesi İnşaat Aşamasında Proje kapsamında sahada kazı ve hafriyat çalışmaları henüz başlamamıştır. Projeye konu arıtma tesisinin inşaatına ÇED sürecinin tamamlanması ile başlanması planlanmakta oluptadır. Projeye başlamadan önce yapılan Akustik Rapor Ek-10 da sunulmuştur. Projede kullanılan makineler aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 3.6. İnşaat Süresince Kullanılan Makine ve Ekipman Sayısı ve Ses Gücü Düzeyleri (Lw) (db/1pw) Makine/Ekipman Adet Ses Gücü Seviyeleri Dozer Ekskavatör Yükleyici Kamyon Arazöz

112 Emniyetli bir yaklaşımla, inşaat sahasında tüm iş makinelerinin aynı anda ve birlikte çalışacağı göz önüne alınarak hesaplamalar yapılmıştır. Toplam ses gücü düzeyi (db): L w = 10 Log Σ (4x10 104/10 +2x10 106/10 ) =112,55 db Kullanılan ekipmanlara bağlı olarak şantiye faaliyetinde ortaya çıkan darbe gürültüsü LCmax 100 dbc yi aşamaz. Ancak inşaat aşamasında tüm iş makineleri aynı anda çalışmayacağından hesaplanan gürültü düzeyi daha da düşecektir. İnşaat süresince çalışacak iş makinelerinden çevreye yayılabilecek gürültü seviyesi; L pt L w Q 10 log 4 r 2 Lw= makinelerin dba değeri Q= Arazinin düz ve engebeli olması durumuna göre seçilen indirgeme faktörü, hesaplamalarda 1 alınarak yapılmıştır. r = mesafe m Kaynak: Dç. Dr. Nevzat Özgüven, Endüstriyel Gürültü Kontrol, Makine Mühendisleri Odası Yayını Atmosferik Yutum; atmosferik yutum hesabı yapılırken ilk 100 m de değerlerin çok düşük olması nedeniyle yutum değeri 0 alınır. Bu çalışmada, emniyetli bir yaklaşımla, tüm mesafeler için 0 alınmıştır. (A atm = 7,4x 10-8 x(f 2 x r / Q) formülü ile hesaplanarak buradan r mesafedeki gerçek ses basınç seviyesi Lpg hesaplanır.) F= gürültü kaynağı frekansı= 2500 devir/dak r = mesafe Q= bağıl nem %70 112

113 İnşa faaliyetinde oluşacak gürültü düzeyi için TS numaralı bölümde yer alan formül kullanılmıştır. L eq 1 10 log n n i 1 10 Li 10 İnşaat süresince oluşacak gürültünün mesafeye göre dağılımı aşağıdaki tabloda ve grafikte verilmiştir. Tablo 3.7. İnşaat Aşamasındaki Gürültünün Mesafelere Göre Dağılımı Mesafe Eşdeğer Gürültü Seviyesi (dba) (m) 10 84, ,6 53, , , , , , , , , , , , ,6 113

114 Mesafelere Göre Gürültü Dağılım Grafiği Gürültü Değerleri (dba) Mesafe (m) Şekil 3.2. Ses Basınç Düzeyi- Mesafe Dağılımı ( m) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek VII de Tablo 5 de Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri, bina (yapım, yıkım ve onarım) için Lgündüz (70dBA) verilmiştir. İnşaat aşaması süresince iş makinalarından kaynaklan gürültünün etki alanı yukarıdaki hesaplar sonucunda 53,5 m de yönetmelikteki sınırlar içinde kalmaktadır. İnşaat aşamasında kullanılacak makinelerin hepsi aynı anda çalıştırılmayacağından ve bu makinaların çalışması geçici olduğundan olası gürültü etkisinin daha düşük olacağı düşünülmektedir. İnşaat faaliyeti süresince RG tarih ve RG sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin 23. maddesinin (b) bendi gereğince, proje alanının konut bölgesi yakın çevresinde olmasından dolayı şantiye çalışmaları akşam ve gece zaman dilimlerinde yapılmayacaktır. İnşaat işlemleri süresince tarihli (R.G. No: , R.G. Tarih: ) İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. İşletme Aşaması: Tesis işletmeye geçtikten sonra tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi 114

115 Yönetmeliği uyarınca gürültü ölçümleri yaptırılacaktır. Ayrıca tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, ve tarihlerinde değişiklik yapılarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Çevre İzninin Gürültü ile ilgili hükümlerine tabii olması durumunda ÇED sürecini takiben Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yeterliği kabul edilebilir akredite bir laboratuara çevresel gürültü ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzni müracaatı yapılacaktır. Bununla birlikte faaliyetin her aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 115

116 3.10. Tesisin Zemin Geçirimsizliği, Zemin Sızdırmazlığının Sağlanması Yapılacak İşlemler ve Saha Drenajı Tesiste yer alacak olan ünitelerin tamamı betonarme olarak inşa edileceği için zemin geçirimsizliği için ekstra bir önlem alınması gerekmemektedir. İnşa edilecek olan betonarme yapılarda gerekli izolasyon işlemleri uygulanacak ve olası sızmalar önlenecektir. Betonarme kalitesi haricinde sızdırmazlık için su tutucu bantlar kullanılacaktır. Su tutucu bantların seçiminde TS 2810 ve TS 3078 standart değerler göz önünde bulundurulacaktır. Su tutucu bantların yapısı klor ve sülfat gibi bileşiklere karşı dayanıklı yapıda seçilecektir. Kauçuk su tutucular doğal veya sentetik kauçuktan olacak ve 23 C deki minimum % 500'lük kırılma gerilmesindeki uzama özelliğine sahip olacak ve en az 50 mm lik enine hareketi sağlayabilecek nitelikte olacaktır. Polivinil klorid (PVC) su tutucular, hurda PVC içermeyen ve katkısız olarak esneklik kazandırılmış PVC polimeri veya kopolimerinden elde edilecektir. PVC su tutucular 23 C'deki % 240'lık kırılma gerilmesindeki uzama özelliğine sahip olacak ve en az 10 mm'lik enine hareketi sağlayabilecek nitelikte olacaktır. Bunun dışında yağmur alan bir bölgede olduğu göz önünde bulundurularak yüzey suyu dren sistemleri kurulacaktır. Dren sistemleri dizaynı Tekirdağ DMİ den alınan en yüksek yağış değerine göre yapılacaktır İnşaat, İşletme ve İşletme Dönemi Sonrasında Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Yeraltı ve Yüzeysel Su Kaynaklarına Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Atıksu arıtma tesisi deşarjı, toplama sistemi ile derin deniz deşarjı sistemine verilecektir. Projenin amacı Ergen Havzasının korunmasıdır. Bu sebeple atıksular denize verilecektir. Denize -47,5 kotunda verilecek olan atıksular -25 kotunda batık tarla oluşturacak ve deniz yüzeyine çıkmayacaktır. Atıksu bu kottan alt akıntılar vasıtasıyla Karadenize verilecektir. Proje genel olarak bir çevre projesidir. İleri arıtma uygulanmış atıksular alıcı ortam olarak denize verilecektir. Ayrıca, tesisin inşaat ve işletme aşamasında gerekli su ya şehir şebekesinden sağlanacak yada Belediye tarafından tankerlerle alana getirilecektir. Bu bakımdan gerekli suyun temin edilmesi amacıyla kuyu açılmayacak ve yer altı suyu kullanılmayacaktır. Yeraltı su kaynakları için önemli bir su yükü oluşturulmayacaktır. 116

117 3.12. Projenin, Proje Alanı ve Çevresindeki Akarsulara ve Mevsimsel Akış Gösteren Kuru Dere Yataklarına Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler Tesisin arıttığı atıksular toplama kanalı vasıtasıyla denize derin deniz deşarjı sistemi ile verilecektir. Projenin, proje alanı ve çevresindeki akarsulara ve mevsimsel akış gösteren kuıru dere yataklarına herhangi bir etkisi olmayacaktır Olası Taşkın Riski ve Alınacak Önlemler (Her türlü taşkın riskine karşı alınacak önlemlerin kimin tarafından alınacağı ve oluşacak zararların tazmininde uygulanacak prosedür açıklanmalıdır) Planlanan Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi bulunduğu alan organize sanayi bölgesi içinde yer almaktadır. Arıtılmış atıksular toplama hattı vasıtasıyla derin deniz deşarjı sistemiyle Marmara Denizine verilecektir. Sular bu sisteme verilirken kapalı sistemle verilecektir ve hiçbir şekilde yüzey sularıyla etkileşim içine girmeyecektir. Bu sebepten dolayı deşarj sırasında oluşacak tişkınlar atıksu arıtma sistemini etkilemeyecektir. Planlanan atıksu arıtma tesisinin yanından dere geçmektedir. Bu dereden kaynaklanacak taşkın risklerine karşı, derenin ıslahı yapılacaktır. Teisis etrafına drenaj kanalları açılarak taşkın risklerine karşı önlem alınmış olacaktır. Çok yağmur alınan dönemlerde tesis çevresindeki drenaj kanallarının taşmaması için temizlik ve bakımlarının sürekli kontrol edilmesi sağlanacaktır. Tesis planlaması esnasında bölgenin 3.derece deprem bölgesi olduğu göz önünde bulundurulmuş ve ünitelerde gerekli sızdırmazlık önlemleri alınmıştır. Sızdırmazlık önlemlerinin başında beton sınıfı gelmektedir. Uygulama projesi aşamasında zemin değerleri de göz önünde bulundurularak BS arasında beton sınıfı seçilecektir. Betonarme kalitesi haricinde sızdırmazlık için su tutucu bantlar kullanılacaktır. Su tutucu bantların seçiminde TS 2810 ve TS 3078 standart değerler göz önünde bulundurulacaktır. Su tutucu bantların yapısı klor ve sülfat gibi bileşiklere karşı dayanıklı yapıda seçilecektir. Kauçuk su tutucular doğal veya sentetik kauçuktan olacak ve 23 C deki minimum % 500'lük kırılma gerilmesindeki uzama özelliğine sahip olacak ve en az 50 mm lik enine hareketi sağlayabilecek nitelikte olacaktır. Polivinil klorid (PVC) su tutucular, hurda PVC içermeyen ve katkısız olarak esneklik kazandırılmış PVC polimeri veya kopolimerinden elde edilecektir. PVC su tutucular 117

118 23 C'deki % 240'lık kırılma gerilmesindeki uzama özelliğine sahip olacak ve en az 10 mm'lik enine hareketi sağlayabilecek nitelikte olacaktır. Alınacak önlemlere rağmen meydana gelebilecek sızıntı durumuna karşı bütün su kaynakları sürekli izlenecektir. Tesis içi bağlantı noktaları, borular ve ünite betonarmeleri sürekli sızıntı ihtimaline karşılık denetlenecektir Proje Kapsamında İnşaat ve İşletme Aşamasında Kullanılacak Maddelerden, Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Toksik Olanların, Taşınmaları, Depolanmaları ve Kullanımları Esnasında Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Planlanan atık su arıtma tesisi kapsamında inşaat ve işletme aşamalarında herhangi parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik madde kullanımı olmayacaktır. Tesis içerisinde kullanılacak tek kimyasal madde polimer olup herhangi bir zararlı içeriği bulunmamaktadır. Bakım ve onarım esnasında çıkabilecek atık yağ ve boya gibi kimyasal maddeler ise özel sızdırmaz kaplarda biriktirilecek ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak bertaraf edilecektir Projenin Karayolu Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler (İnşaat ve İşletme Aşamalarındaki Araç Yükünün % Artış Olarak Hesaplanması ve Mevcut Trafik Yüküne Etkisinin İrdelenmesi, Kaza Riski ve Alınacak Önlemler vb.) Proje kara yolu üzerinde yer almamaktadır. İnşaat aşamasında kullanılacak olan araçlar genel olarak proje sahasında bulunacaktır. Mevcut karayolu trafiğinin etkilenmesi düşünülmemektedir. İşletme aşamasında ise tesiste herhangi bir araç kullanılmayacaktır. Zamanla biriken atık çamurların bertarafı için tesise gelecek olan araçlar karayolu trafiğinde herhangi bir yoğunluk oluşturmayacaktır Projenin Orman Alanlarına Olan Etkileri Projenin Orman Alanlarına Olan Mesafesine Bağlı Olarak Muhtemel Olumsuz Etkileri ve Alınacak Etki Azaltıcı Tedbirler Tekirdağ daki orman alanları güneybatı bölümündeki Merkez, Şarköy ve Malkara ile Kuzeydoğu bölümünde yer alan Saray, Çerkezköy bölgesinde yer almaktadır. Yöre ormanlarının %61 i meşe baltalığı olup, %39 u çam, kayın, koru ormanları ve ağaçlandırma 118

119 sahalarıdır. Proje sahasına en yakın orman alanı kuş uçuşu olarak 32 km mesafede olan Çerkezköy civarındadır. Proje sahası ormanlık alanda herhangi bir olumsuzluk oluşturmayacaktır Mesafeye Bağlı Olarak Orman Yangınlarına Karşı Önlem Alınıp Alınmayacağı, Alınacak İse Bu Önlemlerin Neler Olduğu Tesisin bulunduğu alan orman alanlarına uzak mesafededir. Tekirdağ bölgesinde çıkan orman yangınlarının tesisi etkilemesi düşünülmemektedir. Orman yangınlarına karşı herhangi bir önlem alınmayacaktır Proje Kapsamında Proje Sahası ve Etki Alanındaki Tarım Alanlarına Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Proje kapsamında yapılacak olan atıksu arıtma tesisi etrafındaki tarım alanları olumsuz şekilde etkilenmeyecektir. Ergene 1 OSB den atıksular çevreyi kirletmeden atıksu arıtma tesisine gelecektir. Böylece tesislerin oluşturacağı etkilerde azaltılacaktır. Arıtma tesisinden çıkan arıtılmış sular tesis etrafında bulunan herhangi bir dereye verilmeyecektir. Kollektör hattı vasıtasıyla Marmaraya derin deniz deşarjı vasıtasıyla deşarj edilcektir Depolama Sahasında Kötü Hava Şartlarında (Yağışlı, Soğuk, Kuru vb.) Yapılacak Çalışmalar Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisine gelen sular tesislerde proseslerden kaynaklı atıksulardır. Çok yağışlı havalar tesisin debisini fazla etkilemeyecektir. Bu nedenle Tekirdağ ilinin çok yağış aldığı dönemlerde arıtma tesisi veriminde herhangi bir değişiklik yaşanmayacaktır. Aşırı yağmur nedeniyle oluşabilecek taşkınlar dikkate alınarak tesis kotları belirlenmiştir. Biyolojik tesislerde havanın soğuk olması aktif çamur ünitesindeki verimde azalmalara sebep olabilmektedir. Bu azalım tesisin genel giderim veriminde önemli değişikliklere neden olmayacağı için çıkış suyu kalitesi değişmeyecektir. Donma durumu için suyun sürekli aktif olması ve havalandırıcı, karıştırıcı, sıyırıcı ünitelerinin bulunması engel teşkil edecektir. 119

120 Tekirdağ İli ortalama kar yağışlı gün sayısı fazla değildir. Bu nedenle tesiste donma ile ilgili herhangi bir problem yaşanmayacaktır. Donma yaşanmaması için vanalar açıkta bırakılmayacak ve borularda gereken izolasyon sağlanacaktır Proje Kapsamında Flora, Fauna, Biyolojik Çeşitlilik, Habitat Kaybı Üzerine Etkiler ve Mevcut Türlerin Korunması İçin Alınacak Önlemler Proje alanı Organize Sanayi bölgesinin yanında yer almaktadır. Antropojenik baskılar neticesinde bölge vejetasyonu yerini geniş bozkırlara bırakmıştır. Herhangi bir orman varlığı söz konusu olmamakla birlikte faaliyetten kaynaklı habitat kaybı söz konusu değildir. Flora fauna ve biyoçeşitliklik açısından yapılan detaylı incelemeler Bölüm 2.12 de verilmiştir. Atıksu Arıtma Tesisin tamamlanması ile birlikte proje alanında peyzaj düzenlemesi yapılacaktır. Peyzaj çalışmalarında özellikle arazi düzenlemesi sırasında ortaya çıkacak bitkisel toprak kullanılacak olup, proje alanının çevresi yüksek boylu ve güzel kokulu bitkilerle ağaçlandırılacaktır Projenin, İnşaat ve İşletme Aşamasında Etrafından Bulunan ve Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Yatırımlara, Yerleşim Yerlerine ve Buralarda Yaşayan Halkın Geçim Kaynakları Üzerine Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler Projenin etrafında devam etmekte olan herhangi bir yatırım faaliyeti bulunmamaktadır. Projenin inşa edileceği bölge Misinli Belediyesine 3,5 km mesafede bulunmaktadır. İnşaat döneminde bölgede bulunan halkı olumsuz etkileyecek etkenler; gürültü ve toz oluşumu olacaktır. Gürültüyü önlemek amacıyla tesiste bulunan bütün araçlar aynı anda çalıştırılmayacaktır. Yapılan gürültü hesabına göre iş makinalarından kaynaklana gürültü etkisi sonucunda 53,5 m de yönetmelikteki sınırlar içinde kalmaktadır. İnşaat faaliyeti süresince RG tarih ve RG sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin 23. maddesinin (b) bendi gereğince, proje alanının konut bölgesi yakın çevresinde olmasından dolayı şantiye çalışmaları akşam ve gece zaman dilimlerinde yapılmayacaktır. Tesisin inşaatı aşamasında oluşacak toz emisyonuna karşı tesis içi sürekli sulanacaktır. Toz oluşumana sebep olacak etmenler ortadan kaldırılacaktır. 120

121 Faaliyetin her aşamasında, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve sayılı ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje halkın geçim kaynaklarına herhangi bir olumsuzluk oluşturmayacaktır. İnşaat aşamasında tesiste 70 personel çalıştırılacak olup, civardaki halka istihdam oluşturacaktır. İşletme döneminde ise 10 personel çalıştıracaktır İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanlara Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler Proje alanı ve etki alanında ilan edilmiş özel statülü alan bulunmamaktadır İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Arazilere Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan taşınmaz mallar, herkesin istifadesine açık olan denizler, göller, nehirler, tarıma elverişli olmayan yerler, kayalar, tepeler ve dağlar gibi sahipsiz şeyler ile Devlet veya bir kamu hukuku tüzel kişisi tarafından umumun yahut bir kısım halkın yararlanmasına terk ve tahsis edilen umumi yollar, köprüler, parklar, meydanlar, mer'alar, yaylak ve kışlaklar gibi menfaati umuma ait olan taşınmaz mallardır. Proje alanı ve etki alanında devletin hüküm ve tararufu altında bulunan arazi bulunmamaktadır Proje Alanına İlişkin Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Çalışmaları Doğrultusunda Depreme ve Diğer Doğal ve İnsan Kaynaklı Afetlere Karşı Alınacak Önlemler Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi Projesi kapsamında yapılacak inşaat faaliyetleri dâhilindeki üniteler, binalar ve yapıların tamamı depreme dayanıklı şekilde projelendirilmiştir. Jeolojik raporda belirtildiği üzere üniteler radye temeller üzerine oturtulacaktır. Arazide tespit edilen nebati toprak tabakasının sıyrılmasından sonra 50 cm lik iyi sıkıştırılmış kum-çakıl tabakası yerleştirilecek ve temeller bu katman üzerine oturtulacaktır. Temel derinliği en az 1 m olacaktır. İdare binası ise mutemadi betonarme 121

122 temellere taşıtılacaktır. Bu temellerin altında 15 cm kalınlığında kum-çakıl yastık tabakası teşkil edildikten sonra grobeton ve temel betonları dökülecektir. Herhangi bir deprem olayının gerçekleşmesi durumunda atıksu arıtma tesisi, ekipmanları veya borulama sistemleri zarar görebilir. Enerji sağlayan trafo merkezleri hasar görebilir ve tesise gelen enerjide problemler yaşanabilir. Bu nedenle deprem yaşandıktan sonra çalışan personelin acil eylem planı kapsamında yapması gerekenler şu şekildedir, Tesiste çalışan personel listesini oluşturarak ölü ve yaralı sayısını belirlemek, Deprem sonrası tesis kontrolünün yapılması, Binalarda, ünitelerde ve ekipmanlarda oluşan hasarların tespitinin yapılması, Binalarda büyük hasarlar oluşması durumunda binalara girilmemesi, Bütün doğalgaz ve enerji hatlarının kontrol edilmesi, Denetlemeler sonucu elde edilen verilerin koordinatöre iletilmesidir Proje Alanında Zeminde Sıvılaşma, Oturma, Şişme vb. Olasılıklar ile Alınacak Önlemler Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi ünitelerinin tamamı betonarme olarak düşünülmüştür. Betonarme yapılarda uygulama projesi aşamasında zemin değerlerine uygun olarak BS arası beton sınıfı seçilecektir. İmalatta kullanılacak beton sınıfları Tablo 80 de gösterildiği gibi TS 500 ile uyum içinde olacaktır. Beton malzemeleri ile beton yapım, döküm ve bakımı ile ilgili TS 19, TS 706, TS 802, TS 1247 ve TS 1248 standartlarına uyulacaktır. Sınıf Kullanım Tablo 3.8 Beton Sınıfları Proje Mukavemeti (N/mm²) Silindir Minimum Çimento (kg/m³) Maksimum Su/Çimento Oranı* NS 1 Grobeton NS 2 Grobeton NS 3 Grobeton BS 14 Gerektiği yerlerde ,6 BS 16 Yüksek kaliteli, kütle betonu, tespit kitlelerinde çekirdek betonu ve yürüme yolları Küp ,6 BS 20 Genel betonarme ve yol kaplamaları ,56 BS 20 WR Su tutucu beton ,45 BS 25 Gerektiği yerlerde ,52 122

123 BS 30 Gerektiği yerlerde ,49 BS 35 Gerektiği yerlerde ,46 BS 40 Gerektiği yerlerde ,43 BS 45 Gerektiği yerlerde ,40 BS 50 Gerektiği yerlerde ,38 Betonarme kalitesi haricinde sızdırmazlık için su tutucu bantlar kullanılacaktır. Su tutucu bantların seçiminde TS 2810 ve TS 3078 standart değerler göz önünde bulundurulacaktır. Su tutucu bantların yapısı klor ve sülfat gibi bileşiklere karşı dayanıklıyapıda seçilecektir. Kauçuk su tutucular doğal veya sentetik kauçuktan olacak ve 23 C deki minimum % 500'lük kırılma gerilmesindeki uzama özelliğine sahip olacak ve en az 50 mm lik enine hareketi sağlayabilecek nitelikte olacaktır. Polivinil klorid (PVC) su tutucular, hurda PVC içermeyen ve katkısız olarak esneklik kazandırılmış PVC polimeri veya kopolimerinden elde edilecektir. PVC su tutucular 23 C'deki % 240'lık kırılma gerilmesindeki uzama özelliğine sahip olacak ve en az 10 mm'lik enine hareketi sağlayabilecek nitelikte olacaktır. Bunun dışında yağmur alan bir bölgede olduğu göz önünde bulundurularak yüzey suyu dren sistemleri kurulacaktır İşletme Faaliyete Kapandıktan Sonra Olabilecek ve Süren Etkiler (arazi ıslahı, rehabilitasyon çalışmaları, mevcut yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarına etkileri, olabilecek hava emisyonları) ve Bu Etkilere Karşı Alınacak Önlemler, Depolama Sonrası Ölçüm ve Bakım Çalışmaları Planlanan atık su arıtma tesisinin faaliyet süresini doldurmasından sonra faaliyet sahasının eski haline getirilmesi ve alanda yeni bir atık su arıtma tesisi faaliyetinin başlaması şeklinde iki alternatif bulunmaktadır. İşletmenin kapatılmasından sonra faaliyet alanı başka amaçlarla kullanılmayacaksa mevcut tesisinin tamamen kaldırılması gerekmektedir. Ünitelerin kaldırılması esnasında herhangi bir etki görülmeyecektir. Depo sahalarında toksik etki yapacak ya da tehlikeli atıkların bulunduğu alanlarda yıkım ve taşıma esnasında dökülme veya sızıntı olmamasına dikkat edilmelidir. Bunun dışında su, hava ve toprak üzerinde herhangi bir olumsuz etki oluşmayacaktır. İkinci alternatifte ise arıtma tesisi faaliyet süresi dolduğunda ekipmanlar ve ünite boyutları değiştirilerek aynı bölgede yeni bir arıtma tesisi dizayn edilebilir. Bu durumda değişiklik yapılacak ünitelerde tehlikeli atıkların ve toksik etki yapabilecek maddelerin depolandığı alanlarda dökülme ve sızmaya karşı önlem alınmalıdır. 123

124 1.Alternatif Planlanan atık su arıtma tesisi projelendirme aşamasında faaliyet süresini 2. aşama için 2044 yılı olarak belirlemiştir. Genellikle atık su arıtma tesislerinin tamamen kaldırılması yerine aynı bölgede kapasitesi daha fazla olan, yeni teknoloji atık su arıtma tesisi yapılması öngörülür. Ancak kentsel gelişim ve bölge yapısının değişmesi gibi durumlarda tesisin kapatılarak başka bir bölgede yapılması planlanabilir. Böyle bir durum söz konusu olduğunda tesisin kaldırılma aşamaları şu şekilde olacaktır; Ünitelerin yıkılması ve ekipmanların kaldırılması, Ekipmanların kullanılabilir durumda olanların başka birimlerde kullanılması, Üniteler arasında bağlantı amaçlı kullanılan yeraltındaki boru sistemlerinin sökülmesi, Ünitelerin yıkımı sonucunda oluşacak hafriyat atıklarının yönetmelik çerçevesinde bertarafı, Arazinin eski yapısına uygun olarak düzeltilmesi ve peyzaj çalışmaları, Eski arıtma tesisi tamamen kaldırılmadan önce planlanan arıtma tesisinin faaliyete başlayabilecek duruma gelmesi gerekmektedir. Altyapı sistemlerinin yeniden düzenlenmesi ve yeni atık su arıtma tesisine yönlendirilmesi gerekmektedir. Bu aşamaya gelindiğinde eski atık su arıtma tesisinin faaliyetine son verilebilir. Tesis içerisindeki boru, pompa vb ekipmanlar yerinden alınmadan yıkanmalıdır. Tesis içerisinde kalacak minimum debinin altındaki atık su vidanjörle vasıtasıyla çekilerek yeni atık su arıtma tesisine verilmelidir. Yeniden kullanılabilecek durumda olan parçalar değerlendirilmek üzere ayrılacaktır. Çıkabilecek tehlikeli atıklar ilgili yönetmelik çerçevesinde bertaraf edilecektir. Tesise giriş ve çıkış için kullanılan hattın çıkarılması zor ve maliyetli olduğundan olduğu yerde körlenerek bırakılacaktır. Ünitelerin kaldırılmasından sonra binaların temelleri sökülerek bölge arazisi tesis kurulmadan önceki haline getirilecek ve bölge peyzaj yapısına uygun olarak bitkilendirilecektir. Bitkilendirme ve rehabilitasyon çalışmalarının temel amacı üniteler kurulurken tahrip olan bölgelerin geçmişte sahip olduğu duruma kavuşturulmasıdır. Alanın eski durumuna kavuşturulmasıyla eski kullanıma benzer kullanım sahası oluşturulmuş olur. Genel olarak tesis alanında yapılması gereken rehabilitasyon çalışmaları şu şekildedir; Ünitelerin sökümünden sonra boşalan temel alanları doldurulacaktır, Arazi kotları tesisi kurulmadan önceki haline getirilecektir. Bu sayede doğal drenaj tekrar sağlanmış olacak ve hazırlanan yapay drenaj sistemleri kaldırılacaktır. 124

125 Doldurulan yüzeyler verimli bitkisel toprak katmanıyla örtülecektir. Bölge peyzajına uygulanarak tohumlanacak ya da bitkilendirilecektir. Tohumlama veya bitkilendirme çalışmalarından sonra kontrol ve izleme çalışmaları yapılarak bölgeye kazandırılması sağlanacaktır. 2.Alternatif Yapılan incelemeler sonucunda tesisin faaliyetine devam edemeyeceği ve kapasitesini doldurduğu tespit edildiğinde yeni nüfus projeksiyonları ve günlük şartlar göz önünde bulundurularak güncel teknolojilerle arıtma tesisinin revize edilmesi öngörülür. Böyle bir durum oluştuğunda mevcut atık su arıtma tesisinin tamamen kaldırılması söz konusu değildir. Arıtmanın devam edebilmesi için planlanan atık su arıtma tesisi kısmi şekilde yapılandırılacak, daha sonra mevcut tesiste ilgili birim yıkılarak bu bölgede inşaat süreci devam edecektir. Mevcut tesiste uygun olan parça ve ekipmanlar planlanan atık su artıma tesisinde kullanılmak üzere ayrılacaktır. Diğer parçalar ve ünite yıkımı nedeniyle oluşacak atıklar ise ayrı bir yerde depolanarak hafriyat atıkları olarak ilgili yönetmelik şartlarında bertaraf edilecektir Projeden Kaynaklanacak İkincil Etkiler (inşaat ve işletme döneminde sağlanacak istihdam, yerleşimlere olabilecek etkiler, ekonomik değişiklikler, göç hareketi) ve Beklenen Sosyo-ekonomik Değişiklikler Proje ile birlikte inşaat döneminde 70 kişi, işletme döneminde 10 kişi istihdam edilecektir. Bu istihdamların bölge halkından olmasına özen gösterilecektir. Projeye en yakın yerleşim yeri Misinli Belediyesidir. Proje ile birlikte yerleşim yerinde yeni istihdam alanı ortaya çıkacaktır. Bölge halkı ekonomik olarak biraz daha rahatlayacaktır. Atıksu arıtma tesisi tam olarak faaliyete geçtikten sonra bölgede bulunan tesislerin atıksular çevreyi kirletmemiş olacak. Böylece bölgede bulunan tarım arazileri olumsuz şekilde etkilenmemiş olacaktır. Bu durum taım arazilerinin verimi arttıracak ve sosyo- ekonomik yönden bölge halkına faydası olacaktır. Arıtma tesisi kurulmasıyla birlikte Ergene 1 organize sanayi bölgesine yeni tesislerin kurulması kolaylaşacaktır. Böylece yeni istihdam alanları ortaya çıkacaktır. 125

126 3.27. Tehlikeli Durumlarda Can, Mal ve Çevre Güvenliğinin Sağlanmasına Yönelik Olarak Uygulanacak Acil Müdahale Planı ve Bulundurulacak Ekipmanlar Acil durum planı atık su arıtma tesisi işletmeye alındıktan sonra ortaya çıkabilecek herhangi bir acil durumda yapılması gerekenleri gösteren taslak bir plandır. Hazırlanan bu plan herhangi bir kaza, afet vb durum olduğunda kamu sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için yönetmelik ve yasalarla çerçevesi belirlenmiş koşulların ve bu durumlarla karşılaşıldığında neler yapılması gerektiğini içermektedir. Hazırlanan acil durum planının asıl amacı kriz durumu yaratabilecek bir olayla karşılaşıldığında insanlar üzerinde risk oluşturabilecek unsurları en aza indirmek, insan sağlığını korumak, çevreye verilebilecek zararları azaltmaktır. Acil durum planı kapsamında; Bakım, kontrol ve denetimlerin yapılması, bu konu ile ilgili planların oluşturulması, geliştirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması, Acil durumda kullanılacak alet ve araçların belirlenerek kullanıma hazır tutulması, Acil durumda karşılaşılabilecek olayları ve bu olaylar karşısında çalışan personelin nasıl davranması gerektiğini açıklamak için gerekli eğitimlerin verilmesi, Acil durum görsel ve sesli ikaz sistemlerinin kurulması, Acil durumda öncelik sırasının belirlenmesi ve buna uygun olarak müdahalenin zamanda yapılması, Acil durum koordinatörünün belirlenmesi, Acil durum koordinatörüne gerektiği zaman ihtiyaç duyduğu bilgilerin aktarılmasını sağlamak amacıyla verilerin depolanması, Acil durumlarda irtibat kurulacak numaraların belirlenmesi bulunmaktadır. Acil durum planı oluşturulması esnasında bu durumda olayları kontrol altında tutabilecek bir koordinatörün bulunması gereklidir. Koordinatörün görevleri şu şekildedir; Sorumlu bulunduğu alanlarda acil durum oluşmadan önce acil durum planına uygun olarak herkesin bilgilendirildiğinden, gerekli alet ve araçların hazır olduğundan emin olmak, Acil durum söz konusu olduğunda planın uygulanabilirliğini denetlemek adına tatbikatlar yapmak, Gerekli gördüğü durumlarda binada bulunanlara yardım sağlamak, Tehlikeli maddelerin bulunduğu yerler tespit etmek, gerekli önlemleri almak, İletişim prosedürlerinin yerine getirilmesi, 126

127 Acil durumlarda toplanma alanlarında düzeni sağlamak, Acil durum ortadan kalktığında çalışanların görevlerine dönmelerini sağlamak, Öztürk (2005) acil durum planlarının içerdiği durumları şu şekilde özetlemiştir; 1. Deprem 2. Taşkınlar 3. Yangın 4. Dondurucu Hava 5. Yıldırım 6. Yaşanabilecek Endüstriyel Kazalar Deprem Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi Projesi kapsamında yapılacak inşaat faaliyetleri dâhilindeki üniteler, binalar ve yapıların tamamı depreme dayanıklı şekilde projelendirilmiştir. Jeolojik raporda belirtildiği üzere üniteler radye temeller üzerine oturtulacaktır. Arazide tespit edilen nebati toprak tabakasının sıyrılmasından sonra 50 cm lik iyi sıkıştırılmış kum-çakıl tabakası yerleştirilecek ve temeller bu katman üzerine oturtulacaktır. Temel derinliği en az 1 m olacaktır. İdare binası ise mutemadi betonarme temellere taşıtılacaktır. Bu temellerin altında 15 cm kalınlığında kum-çakıl yastık tabakası teşkil edildikten sonra grobeton ve temel betonları dökülecektir. Herhangi bir deprem olayının gerçekleşmesi durumunda atıksu arıtma tesisi, ekipmanları veya borulama sistemleri zarar görebilir. Enerji sağlayan trafo merkezleri hasar görebilir ve tesise gelen enerjide problemler yaşanabilir. Bu nedenle deprem yaşandıktan sonra çalışan personelin acil eylem planı kapsamında yapması gerekenler şu şekildedir, Tesiste çalışan personel listesini oluşturarak ölü ve yaralı sayısını belirlemek, Deprem sonrası tesis kontrolünün yapılması, Binalarda, ünitelerde ve ekipmanlarda oluşan hasarların tespitinin yapılması, Binalarda büyük hasarlar oluşması durumunda binalara girilmemesi, Bütün doğalgaz ve enerji hatlarının kontrol edilmesi, Denetlemeler sonucu elde edilen verilerin koordinatöre iletilmesidir Taşkınlar Taşkın olması durumunda tesiste oluşabilecek hasarlar aşırı hidrolik yükleme veya tesis alanının sel altında kalması şeklinde görülebilir. 127

128 Oluşan sızıntı suyunun sisteme dâhil olması tesise giren atıksu miktarında önemli artışlara neden olmaktadır. Tesis planlamasında yağmur suyu debisi de göz önünde bulundurulmasına rağmen tesis içerisinde yoğunlaştırıcı ve çamur geri devir hatlarında hidrolik yüklemede aşırı artış görülür. Özellikle havalandırma havuzunda yıkama işlemi gerçekleştirerek biyolojik aktivitenin yavaşlamasına neden olur ve çıkış suyu kalitesi düşer. Bu tip yüklemelerde alınabilecek önlemler çok azdır. Ani debi artışını süspanse edebilmek amacıyla havalandırma hızı azaltılır ve çamur sistemde tutulmaya çalışılır. Bunun yanında geri devir hızı arttırılarak havalandırma havuzundaki biyolojik aktivite canlı tutulmaya çalışılır. Yağmur suyu BOİ miktarları çok düşük olduğundan sistemin organik yükünde büyük değişiklikler gözlemlenmeyecektir Yangın Tesis içinde gerçekleşebilecek yangın olayları için acil durum planı çerçevesinde görsel ve sesli ikaz sistemleri kurulmalıdır. Acil durum planına göre gerekli ekipmanlar bulundurulacak ve düzenli kontrolleri yapılacaktır. Yangın söndürücüler sürekli dolu tutulacak ve kolay ulaşılabilecek yerlerde bulundurulacaktır. Yangın söndürme ile ilgili eğitimlerin personele verilmesi gerekmektedir. Eğitim programları ile personelin yangın söndürücüleri doğru kullanmaları sağlanacaktır Dondurucu Hava Afetlerden birisi de dondurucu havanın etkisidir. Aşırı miktarda soğuk hava ve kar yağışının olduğu zamanlarda gözlemlenen en büyük problemler ulaşım güçlüğü ve enerji hatlarının zarar görmesidir. Bunların dışında açıkta kalan boru ve vanaların donmaları tesis işleyişini etkileyecek bir diğer unsurdur. Gerekli yalıtım önlemleri alınacak ve mümkün olduğunca açıkta bırakılmayacaklardır. Buz tutan alanlar sıcak su yardımıyla çözdürülmelidir Yıldırım Yıldırım sonucu tesis işleyişini engelleyecek en büyük hasar kontrol merkezinin devre dışı kalmasıdır. Görülen hasarın büyüklüğüne göre bütün tesisi kontrol dışı kalabilir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında işletmeden sorumlu kişi elektrik uzmanı ile temasa geçerek en kısa sürede hasarın giderilmesini sağlamalıdır. Yıldırım düşmesinde alınabilecek tek önlem tesis içerisinde bulunan ünitelerden en yüksek olanın çatısında paratoner sisteminin kurulmasıdır. Bu sayede tesis ve yakın çevresinde yıldırım düşmesi ile hasar medyana gelme olayı engellenmiş olur. 128

129 Yaşanabilecek Endüstriyel Kazalar Toksik maddelerin çevreye yayılması durumunda insan sağlığını tehdit eden şartlar ortaya çıkmaktadır. Toksik maddelerin bulunduğu tesislerde mutlaka erken uyarı sistemleri bulunmalıdır. Sisteme karışacak toksik içerikli atıklar arıma sistemine verilebilir ve biyolojik aktivitenin son bulmasına, deşarj noktasından verilmesine neden olur. Toksik maddelerin harici olarak arıtma sistemine ve pompa istasyonlarına verilmesi sonucu patlama ve yanma olayları gözlemlenebilir. Böyle durumlarda bütün elektrik sistemleri patlamaya karşı dirençli halde dizayn edilmelidir. Kaza veya sızma durumlarında pompa istasyonları kontrol edilmelidir Acil Durum Sonrası Yapılması Gerekenler Atık su arıtma tesisinde oluşan tehlikeli durumun ardından sesli ve görsel ikaz sistemleri ile çalışanlara bildirilir. Koordinatör ve çalışanlar bir araya gelerek acil durum sonrası değerlendirmelerini yapmalıdırlar. Koordinatör çalışanlardan aldığı bilgiler doğrultusunda tutanak hazırlar. Hazırlanan acil durum planın görülen aksaklıkların giderilmesiyle ilgili çalışmalar yapılır. Sürekli olarak hazırlanan acil durum planları gözden geçirilerek gerekli görülen revizyonlar yapılmalıdır Tesisin İnşaatı, Montajı ve İşletilmesi Sürecinde Projenin İnsan Sağlığı Açısından Riskli ve Tehlikeli Olabilecek Etkileri ile Tesiste Çalışanların Sağlık ve Güvenliği Açısından İlgili Mevzuat Kapsamında Alınacak Tedbirler Proje kapsamında inşaat aşamasında 70 kişi, işletme aşamasında ise 10 kişi çalışacağı öngörülmüştür. İnşaat aşamasında çalışacak personel en yakın yerleşimden seçilecektir. İşletme aşamasında ise mevcut atık su arıtma tesisinde görevli personel görev yapacaktır. Proje inşaat ve işletme aşamalarında tehlikeye karşı önlem almak ve kaynağında engelleyebilmek adına tehlike kaynakları önceden tespit edilmelidir. İnşaat aşamasında yüksek risk ve tehlikeli durum oluşturabilecek unsurlar kullanılan iş makineleridir. Tehlikeli durumların yaşanmasının en büyük nedenleri çalışanların dikkatsizliği ya da bilgisizliğinden kaynaklanmaktadır. Bu sorunu ortadan kaldırabilmek adına çalıştırılması planlanan personele inşaat faaliyetleri başlamadan önce eğitim verilmelidir. İnşaat aşamasında alınması gereken önlemler şu şekildedir; Güvenli bir çalışma alanı oluşturmak için çalışan personele gerekli eğitimlerin verilmesi ve düzenli kontrollerin yapılması, çalışanların alınan güvenlik önlemlerine uyup uymadığının denetlenmesi, 129

130 İnşaat süresince alan içi ve çevresine gerekli uyarı işaret ve levhalarının koyulması, Çalışacak personele güvenlik amaçlı baret, eldiven, giysi, bot, kulaklık gibi koruyucu ekipmanların sağlanması ve gerekli kontrollerin yapılması, İnşaat sahasında kullanılacak araç ve aletlerin düzenli kontrol ve bakımlarının yapılması, Tesiste oluşabilecek yangına karşı söndürme ekipmanlarının sağlanması, yangına karşı dayanıklı elbiselerin temin edilmesi Tesis içerisinde ilk yardım ekipmanlarının bulundurulması Proje sahasının etrafının kapatılarak izin verilen kişiler dışında kimsenin girmemesinin sağlanması, Kaza, afet vb olaylar için acil durum planlarının hazırlanması, İnşaat aşamasında yaşanan kaza olaylarına ilişkin istatistiklerin tutulması, sürekli tekrarlanan olayların nedenlerinin araştırılarak çözüme ulaştırılması, Bu hususlarda 10 Haziran 2003 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ne, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ne, Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği ne, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmeliğe, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe ve Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği ne, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ne uyulacaktır. Proje inşaat aşamasında tehlikeli atık oluşturabilecek boya, solvent vb. maddelerin kullanımı söz konusu olacaktır. Bu maddelerin depolanacağı alanlarda meydana gelecek dökülme ve sızıntı olayları için şu önlemlerin alınması gerekmektedir; Çalışan bütün personelin gerekli koruyucu donanımı kullanmasına dikkat edilecektir. Tehlikeli nitelikteki atıklar özel geçirimsiz alanlarda depolanacak ve gerekli uyarı levhaları bu bölgelerde bulundurulacaktır. Tehlikeli atıklar diğer atıklardan ayrı konteynırlarda toplanarak depolama işlemi yapılacaktır. Tehlikeli atıkların ayrı toplanarak lisanslı tesislerde bertaraf edilecektir. Herhangi bir dökülme veya sızıntı durumu söz konusu olduğunda absorban maddeler ile bölgeden uzaklaştırılarak tehlikeli atıklarla birlikte lisanslı tesislere gönderilecektir. Tesis tasarım aşamasında taşkın durumları göz önünde bulundurularak arıtma tesisi kotları belirlenmiştir. Taşkın durumu hesaplanandan daha büyük olması durumunda tesis 130

131 tarafından oluşturulacak acil durum planına uygun olarak işletilecektir. Çok yağmur alınan dönemlerde tesis çevresindeki drenaj kanallarının taşmaması için temizlik ve bakımlarının sürekli kontrol edilmesi sağlanacaktır. Yakın bölgede yaşayan insanların sağlık durumunu korumak adına arıtma verimi, deşarj değerleri sürekli ölçülecektir. Tesiste meydana gelebilecek sızıntı durumuna karşı bütün su kaynakları sürekli izlenecektir. Tesis içi bağlantı noktaları, borular ve ünite betonarmeleri sürekli sızıntı ihtimaline karşılık denetlenmelidir. Tesis işletmeye açıldıktan sonra alan içerisinde bulunan ünitelerde herhangi bir kaza yaşanmaması amacıyla bariyer, güvenlik işaret ve levhaları gibi unsurlar bulundurulacaktır Proje Alanında Peyzaj Öğeleri Yaratmak veya Diğer Amaçlarla Yapılacak Saha Düzenlemelerinin (Ağaçlandırmalar, Yeşil Alan Düzenlemeleri vb.) Ne Kadar Alanda Nasıl Yapılacağı Bunun İçin Seçilecek Bitki ve Ağaç Türleri vb. ve Var İse Peyzaj Projesi Atıksu Arıtma Tesisin tamamlanması ile birlikte proje alanında peyzaj düzenlemesi yapılacaktır. Peyzaj çalışmalarında özellikle arazi düzenlemesi sırasında ortaya çıkacak bitkisel toprak kullanılacak olup, proje alanının çevresi yüksek boylu iğde ağaçları ile ağaçlandırılacaktır. İğde ağacı güzel kokusu olan bir ağaçtır. Tesiste boş alanlar yeşillendirilecek ve güzel bir görünüm elde edilmeye çalışılacaktır Çevresel Fayda-Maliyet Analizi Kurulacak olan atıksu arıtma tesisi maliyet olarak büyük külfet getirecektir. Yaşanılabilir bir çevre için atıksu arıtma tesisleri büyük önem taşımaktadır. Atıksu arıtma tesisinin işletmeye geçmesiyle birlikte çevre kirliliği büyük ölçüde azalacaktır. Tesislerin atıksuları alıcı ortamı çok daha az kirlecetektir. Ergene Havzasının geleceği için atıksu arıtma tesisleri büyük önem taşımaktadır. Ergene Havzası aşırı kirlenmiş durumdadır. Plansız kurulan endüstriyel tesisler çevreyi olumsuz şekilde etkilemektedir. Ergene Havzası için arıtma tesislerinin maliyetleri artık önem arz etmemektedir. Ergene 1 OSB Atıksu Arıtma Tesisi için yapılan yatırım ve işletme maliyetleri aşağıda verilmiştir. 131

132 Tablo:3.9 Ergene-1 OSB Arıtma Tesisi İlk Yatırım Maliyeti Ana Dağılımı ERGENE-1 OSB İLK YATIRIM MALİYETİ (TL) İnşaat ve Borulama İşleri Mekanik Ekipman Temin ve Montajı Elektrik, Otomasyon, Enstrüman Temin ve Montajı TOPLAM

133 Toplam İşletme Maliyetleri göre 1. Kademe için enerji tüketimi kw/gün olarak bulunmuştu. Birim enerji maliyeti 0,20 TL/kW alınarak günlük enerji maliyeti x 0,20 = TL/gün olarak bulunur. 2. KADEME İÇİN İŞLETME MALİYETİ Tablo 3.10 İşletme Maliyeti TOPLAM İŞLETME GİDERİ (TL/GÜN) TOPLAM İŞLETME GİDERİ (TL//YIL) ELEKTRİK TÜKETİM BEDELİ KİMYASAL MADDE TÜKETİM BEDELİ İŞ GÜCÜ BAKIM VE ONARIM BEDELİ TOPLAM İŞLETME BEDELİ ATIKSU DEBİSİ (m3/gün) BİRİM ATIKSU TÜKETİM BEDELİ (TL/m 3 ) 0, Projenin Başlangıç, İnşaat ve İşletme Dönemine Ait İzleme ve Kontrol Programı Projenin başlangıç ve inşaat aşamalarında izlenmesi gereken çevre etkileri olamyacaktır. işletme aşamasında tesis içinde oluşturulacak olan laboratuvarlarda giriş suyu ce çıkış suyu analizleri sürekli yapılacaktır. Bunun dışında Organize Sanayi Bölgesi tarafından sanayi tesislerinden gelen sularda periyodik numuneler alınacak ve akredite laboratuaralrda analizler yapılarak giriş suyu değerleri izlenecektir. Çevre izni kapsamında arıtma tesisi çıkışından alınacak numuneler periyodik olarak akredite laboratuarlarda analiz ettirilecektir. 133

134 BÖLÜM 4. HALKIN KATILIMI (Halkın Katılımı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu Konuda Verilebilecek Bilgi ve Belgeler) 4.1 Projeden etkilenmesi muhtemel halkın belirlenmesi ve halkın görüşlerinin çevresel etki değerlendirmesi çalışmasına yansıtılması için önerilen/kullanılan yöntemler, Söz konusu projede Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesinin atıksuları arıtılacak olup, bölgede bulunan tarım alanları olum şekilde etkilenecektir. Projeden etkilenmesi muhtemel halkın konu ile ilgili bilgilendirilmesi için tarihinde Misinli Belediyesi Meclik Salonunda saat 11:00 da toplantı yapılmıştır. Toplantı tarih, saat ve yeri yerel ve ulusal gazete ilanları ve duyurular ile 10 gün önceden halka bildirilmiştir. Toplantıda proje, kapsamı ve çevresel etkileri hakkında halka bilgi verilmiş ve halkın görüşleri alınmıştır. Toplantıdan bazı fotograflar Şekil IV-1 ve IV-2 de verilmiştir. 4.2 Halkın projeye ilişkin endişe, görüş/önerileri ve konu ile ilgili değerlendirmeler Halkın katılımı Toplantısına katılan yöre halkının proje hakkında herhangi bir olumsuz görüşü bulunamamaktadır. 4.3 Görüşlerine başvurulan proje ilgili taraflar, görüş ve önerileri, konu ile ilgili değerlendirmeler. Görüşlerine başvurulan tarafların projenin gerçekleşmesi açısından bir problem teşkil etmediği belirtilmiştir. Tarafların önerileri doğrultusunda gerekli bilgilere rapor içerisinde yer verilmiş, gerekli açıklamalar yapılmıştır. 4.4 Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar, Görüşlerine başvurulması gereken diğer taraflar bulunmamaktadır 4.5 Bu konuda verebileceği diğer bilgi ve belgeler, Bu konuda verilebilecek başka bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.. 134

135 Şekil 4.1 Halkın Katılım Görüntüleri 135

136 Şekil 4.2 Halkın Katılım Görüntüleri 136

137 EKLER LİSTESİ Ek-1 TAPU Ek-2 YERLEŞİM PLANI Ek-3 PROSES AKIM ŞEMASI Ek-4 1/ LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI Ek-5 1/5.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI Ek-6 1/1.000 LİK PLAN EK-7 1/ LİK TOPOĞRAFİK EK-8 TEKİRDAĞ AVA YASAK BÖLGELER EK-9 ZEMİN ETÜT RAPORU EK-10 AKUSTİK RAPOR EK-11 FOSSEPTİK PLANI NOTLAR VE KAYNAKLAR 1. Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu 2. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi 3. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Resmi İnternet Sitesi 4. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı, Ankara 5. Toprak, H., 1999, Atıksu Arıtma Sistemlerinin Tasarım Esasları, D.E.Ü Basım Ünitesi, İzmir 6. Müezzinoglu,A., 2000, Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları, D.E.Ü Yayınları, İzmir sayılı Çevre Kanunu 8. Türkiye Çevre Vakfı, 1992, Türk Çevre Mevzuatı, Cilt T.C.Çevre ve ŞehircilikBakanlığı, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih, sayılı Resmi Gazete (Değişiklik: tarih ve sayılı R.G.) 10. T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, tarih, sayılı Resmi Gazete (Değişiklik: tarihli ve sayılı R.G) 137

138 11. T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih, sayılı Resmi Gazete 12. T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, tarih, sayılı Resmi Gazete 13. Davis, P.H, 1982, Flora of Turkeyandthe East AegeanIslands, Edinburgh UniversityPress 14. Stern, A.C., 1984, Fundementals of AirPollution, 2nd ed., AcademicPress 15. TMMOB Kimya Mühendisleri odası, 1991, Hava Kirliliği Kontrol ve Denetimi 16. Türkiye Tabiatı Koruma Derneği, 2000, Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Ankara 17. Akman, 1995, Çevre Kirliliği ve Ekolojik Etkiler 18. TTKD, 1198, Türkiye nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitki Türleri 19. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Meteoroloji İstasyonu Verileri 20. Patrick,1981,Chzm,