Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktır. T.C Sağlık Bakanlığı - Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi çalışan tüm personeli kapsar. 3. KISALTMALAR 4. TANIMLAR 4.1. Tehlike: İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olacak kaynak, durum veya işlemdir. 4.2. Risk: Tehlikeli bir olayın veya maruz kalma durumunun meydana gelme olasılığı ile olay veya maruz kalma durumunun yol açabileceği yaralanma veya sağlık bozulmasının ciddiyet derecesinin birleşimidir. 4.3. Olasılık: Tehlikenin sonucunda riskin olası bulmasıdır. 4.4. Şiddet: Riske maruz kalan kişi/kişiler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkinin büyüklüğüdür. (Risk sonucu ortaya çıkacak zararın büyüklüğünü tanımlar.) 4.5. Risk değerlendirmesi: Tehlikelerden kaynaklanan riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve mevcut kontrollerin yeterliliğini dikkate alarak riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek için kullanılan prosestir. 4.6. Risk Yönetimi: Risklerin tanımlanmasıyla başlayan ve analizi ile devam ederek, olası riskler için tedbir alma ve hazırlık yapma sürecidir. 4.7. Risk Derecesi: Riskin gerçekleşme olasılığı ile riskin şiddetinin sayısal değerlerinin çarpımı ile elde edilen sonuçtur. Risk Derecesi(puanı) = Olasılık (ihtimal) x Şiddet (sonuç) 4.8. Reaktif Yöntem: Herhangi bir olumsuzlukla karşılaşıldıktan sonra bir daha yaşanmaması için alınması gereken önlemlerin değerlendirildiği yöntemdir. 4.9. Proaktif Yöntem: Olası sorunların belirlendiği, sorun ufukta göründüğü anda ve henüz kurumu tehdit etmeye başlamadan önce çalışmalarına başlatıldığı yöntemdir. 4.10. Çalışan Güvenliği: Sağlık hizmeti sunumunda çalışanların zarar görmesine yol açabilecek her türlü işlem ve süreçlerle ilgili alınacak tedbir ve iyileştirme uygulamalarına yönelik faaliyetlerdir. 4.11. Çalışan Güvenliği Komitesi: Nazilli Devlet Hastanesi nde çalışan güvenliği için güvenli hizmet sunumu ve güvenli bir ortam sağlanmasına, hizmet sunumunda kalitenin arttırılmasına, çalışanlar için muhtemel risklerin belirlenmesine öncülük eder. Bu risklerin giderilmesi için uygun yöntem ve tekniklerin belirlenmesine ve hizmet içi eğitimler ile güvenli hizmet sunumu ve güvenli çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunur.
Sayfa 2 / 6 4.12. Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimi: T.Nailli Devlet Hastanesinde sağlık hizmeti sunumunda çalışanlarının zarar görmesine yol açabilecek tüm işlem ve süreçleri takip eder ve düzenlenmesini sağlar. 4.13. Birim Sorumluları: Kendi birimlerinin faaliyet alanları dâhilinde çalışan güvenliğiyle ilgili sorumludurlar. Potansiyel risk faktörlerinin saptanması tespit edilen uygunsuzlukların ve beklenmedik olayların Kalite Birimine raporlanmasının teşvik edilmesini sağlar. İyileştirmelerin planlanmasına destek olur. 4.14. Hastane bünyesindeki tüm hekimler ve sağlık personeli: Tüm Hekimler ve sağlık Personeli; Çalışan güvenliği ile ilgili sorumlulukları hakkında ayrıntılı bilgi verir, saptadığı hataları ve gördüğü muhtemel riskleri Güvenlik Raporlama Prosedürü içerisinde yer alan olaya uygun form ile raporlar. 5. SORUMLULAR Bu prosedürün yürütülmesinden, Çalışan Güvenliği Komitesi, Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimi, Kalite Yönetim Birimi, Birim Sorumluları, Tüm Hekimler, Tüm hemşireler ve Tüm Çalışanlar sorumludur. 6. FAALİYET AKIŞI 6.1. Bölüm bazında risk değerlendirmeleri bölüm sorumluları ve çalışanlarının katılımıyla Hastane Çalışanları Risk Analiz Planı ve Sağlık Tarama Programı Planı doğrultusunda ilgili ayın son haftasında Risk Analizi Yapacak olanlar çalışan komitesinden bir çalışan, kalite biriminden biri ve ilgili birimin kalite sorumlusu ile risk analizi gerçekleştirilir. İlk risk değerlendirmesinden sonra gerekli görüldüğünde risk değerlendirmesi tekrarlanır. Risk değerlendirmelerinin tekrarının gerekli olduğu durumlar belirlenerek aşağıda sunulmuştur. Belirlenen durumlar haricinde çalışan güvenliği komitesi tarafından gerekli görülürse risk değerlendirmesi tekrarlanır. 6.2. Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyebilecek aşağıda belirtilen önemli değişikliklerin olması durumunda, risk değerlendirmesi tekrarlanır. Daha önce hiç risk değerlendirme yapılmamış olduğu durumlar Yeni bir makine veya ekipman alınması, Yeni tekniklerin geliştirilmesi, İş organizasyonunda veya iş akışında değişiklikler yapılması, Yeni bir mevzuatın yürürlüğe girmesi veya mevcut mevzuatta değişiklik yapılması, İş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi, İş kazası veya meslek hastalığı ile sonuçlanmasa bile yangın, parlama veya patlama gibi hastanedeki çalışan güvenliğini ciddi şekilde etkileyen olayların ortaya çıkması. Süreç değişikliğine neden olan düzeltici önleyici faaliyetler sonrası
Sayfa 3 / 6 Süreç değişikliğine neden olan proje değişiklikleri sonrasında Süreç değişikliğine neden olan olay bildirimleri sonrasında Süreç değişikliğine neden olan acil durumlar sonrasında 6.3. Risk değerlendirmeleri yapılırken tüm iş adımları değerlendirilir. Riskin ortaya çıkış şekline göre insan hatalarından kaynaklı riskler, tesis kaynaklı riskler, hasta kaynaklı riskler, bakım kaynaklı riskler, sunulan hizmet kaynaklı riskler değerlendirilir. 6.4. Risk değerlendirmesi yapılan alanlarda riskin etkilerine göre: Radyasyon İle İlgili Riskler, Gürültü Kaynaklı Riskler, Tehlikeli Maddeler Kanserojen/Mutujen Maddeler Kaynaklı Riskler, Tıbbi Atıklardan Kaynaklı Riskler, Enfeksiyon Kaynaklı Riskler, Allerjen Maddelerden Kaynaklı Riskler, Ergonomi İle İlgili Riskler, Şiddet İle İlgili Riskler Ve İletişim İle İlgili Riskler Ayrı Ayrı Değerlendirilir. 6.5. Risk değerlendirmeleri yapılırken reaktif yöntemden çok proaktif yöntem kullanılmasına dikkat edilir. 6.6. Risk değerlendirmesi yaparken risklerin en kötü durumu göz önünde bulundurulur. 6.7. Risklerin derecelendirilmesinde aşağıda verilen tablodaki olasılık, şiddet değerleri kullanılır. Tablo 1 olasılık tablosu OLASILIK ORTAYA ÇIKMA OLASILIĞI / FREKANS İÇİN DERECELENDİRME BASAMAKLARI PUAN ÇOK KÜÇÜK NEREDEYSE MÜMKÜN DEĞİL (Yılda bir) 1 KÜÇÜK AZ OLASILIKLA (Yılda birkaç kez) 2 ORTA OLASILIK DÂHİLİNDE (Ayda bir) 3 YÜKSEK ÇOK BÜYÜK OLASILIKLA (Haftada bir) 4 ÇOK YÜKSEK KAÇINILMAZ (Her gün) 5
Sayfa 4 / 6 SONUCUN ŞİDDETİ Tablo 2 Şiddet tablosu DERECELENDİRME PUAN ÇOK HAFİF İş saati kaybı yok - İlk Yardımın Yeterli Olduğu Haller 1 HAFİF İş günü kaybı yok İlk Yardım ve Tıbbi Tedavi Gerektiren 2 ORTA İş günü kayıplı kaza - Hafif yaralanma, Tedavi Gerekir 3 CİDDİ Ölüm, Uzuv Kaybı, Ağır Yaralanma, Meslek Hastalığı - Uzun Tedavi 4 ÇOK CİDDİ Çoklu Ölüm 5 6.8. Risk derecelendirme matrisi: belirlenmiş risklerin ortaya çıkış olasılıkları ile ortaya çıktıktan sonraki etkilerinin çarpımı ile elde edilen matematiksel değerin risk derecesini belirlemek amacı ile kullanılan 5x5 tablodur. Tablo 3 Risk Derecelendirme matrisi ŞİDDET/ZARAR OLASILIK ÇOK YÜKSEK 5 YÜKSEK 4 ORTA 3 HAFİF 2 ÇOK HAFİF 1 ÇOK YÜKSEK 5 YÜKSEK 4 YÜKSEK RİSK 25 YÜKSEK RİSK 20 YÜKSEK RİSK 20 ORTA 15 ORTA 10 DÜŞÜK 5 YÜKSEK RİSK 16 ORTA 12 ORTA 8 DÜŞÜK 4 ORTA 3 ORTA 15 ORTA 9 ORTA 9 DÜŞÜK 6 DÜŞÜK 3 KÜÇÜK 2 ORTA 10 ORTA 8 DÜŞÜK 6 DÜŞÜK 4 DÜŞÜK 2 ÇOK KÜÇÜK 1 DÜŞÜK 5 DÜŞÜK 4 DÜŞÜK 3 DÜŞÜK 2 DÜŞÜK 1 6.9. Risk derecelendirme matrisi ile belirlenen riskler Risk Değerlendirme Formu na kaydedilir. 6.10. Risk Değerlendirme Formu na veriler işlenirken öncelikle iş adımı (tespit edilen riskin yer aldığı sürecin adı) kaydedilir. Sonra sırasıyla tespit edilen tehlike, tehlike sonucu ortaya çıkan risk ve risk sonucu oluşan etki kaydedilir. Kimlerin risk altında olduğu değerlendirilir. Riskin önem derecesi bölümüne
Sayfa 5 / 6 risk derecelendirme matrisi ile elde edilen değer matriste olduğu şekilde ve renkte kaydedilir. Mevcut kontrol tedbirleri bölümüne tespit edilen risk konusunda hastanemizde uygulanan önlemler kaydedilir. Mevcut kontrol tedbirlerinden sonraki riskin önem derecesi bölümüne alınan önlemler sonrasında tekrardan risk derecelendirme matrisi ile değerlendirme yapılır ve elde edilen sonuç yazılır. 6.11. Risk derecelendirme matrisi ile belirlenen risk değeri sonucunda yapılması gerekenlerin yer aldığı tablo aşağıda sunulmuştur. Tablo 4 Risk Durumuna Göre Yapılacaklar SONUÇ 25 20-16-15 12-10-9-8 6-5-4-3 1-2 EYLEM KABUL EDİLEMEZ RİSK Devam eden faaliyet hemen durdurulur. Eğer risk seviyesi düşürülemiyorsa faaliyet yasaklanır. Düzeltici-önleyici faaliyet başlanır. Risk seviyesi düşürülür. YÜKSEK RİSK Bu riskle ilgili hemen çalışma başlatılır. Düzeltici-önleyici faaliyet başlanır risk seviyesi düşürülene kadar geçici önlemler alınır. ORTA DÜZEYDEKİ RİSK Bu risklere mümkün olduğunca çabuk müdahale edilir. Risk azaltma ile ilgili önlem ve metodlar geliştirilir. DÜŞÜK RİSK Kontroller sürdürülür. KABUL EDİLEBİLİR RİSK Riski gidermek için aksiyona, plana gerek yoktur. 6.12. İlave aksiyon bölümüne ise risk durumuna göre yapılacaklar tablosunda yer alan faaliyetler doğrultusunda evet veya hayır yazılır. 6.13. Risk değerlendirmeleri sonucunda tespit edilen riskler için ilave bir faaliyet planlanması gerekiyor ise risk Çalışan Güvenliği Komitesinde değerlendirilerek düzeltici ve önleyici faaliyet başlatılır. 6.14. Risk değerlendirmelerinin haricinde çalışanlar tarafından mevcut risklerin belirlenmesi durumunda prosedüre uygun olarak Risk Değerlendirme Formu doldurulur ve Çalışan Güvenliği Birimine gönderilir. Çalışan Güvenliği Birimi tespit edilen riski değerlendirir ve riskin kaydının yapılmasını sağlar. 7. İLGİLİ DÖKÜMANLAR 7.1. Güvenlik Raporlama Prosedürü 7.2. Hastane Çalışanları Risk Analiz 7.3. 06.04.2011 Tarihli Hasta Ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik 7.4. Risk Değerlendirme Formu 7.5. Planı Sağlık Tarama Programı Planı
Sayfa 6 / 6