Microsoft Excel Uygulaması 2 Dört Temel İşlem: MS Excel hücrelerinde doğrudan değerlere ya da hücre başvurularına bağlı olarak hesaplamalar yapmak mümkündür. Temel aritmetik işlemlerin gerçekleştirilmesi için bir hücreye aşağıdaki ifadelerin girilmesi gerekir. İşlem Girdi Girdi Açıklaması Hücre Değeri Toplama =45+15 45 ile 15 in toplanması 60 Çıkarma =45-15 45 ten 15 çıkarılması 30 Çarpma =45*15 45 ile 15 in çarpılması 675 Bölme =45/15 45 in 15 e bölünmesi 3 Birleşik =(45+15)/5 45 ile 15 in toplamının 5 e bölünmesi 12 Birleşik =45/5+15 45 in 5 e bölümüne 15 eklenmesi 24 Görüldüğü gibi temel aritmetik işlemlerin gerçekleştirildiği ifadeler eşittir (=) ile başlamalıdır ve toplama için +, çıkarma için -, çarpma için * ve bölme için / sembolleri kullanılmalıdır. Ayrıca, MS Excel bu işlemlerin sonuçlarını verirken aritmetiğin esaslarını kullanır. İşlem sıralaması, önce parantez içindeki ifadelerin hesaplanması, ardından çarpma ve bölme işlemlerinin ve son olarak toplama ve çıkarma işlemlerinin yapılması şeklindedir. Bu ifadelerde doğrudan sayı değerleri yerine hücre başvurularını kullanmak büyük avantajlar yaratmaktadır. Hücre başvurularını içeren aritmetik işlemlere örnekler aşağıdadır. Görüleceği gibi bu işlemlerde hücre başvuruları ile sabit değerler birlikte 1
de kullanılabilmektedir. Sonuçlar ise başvuru yapılan hücre değerlerine bağlı olarak değişkenlik gösterecektir. İşlem Girdi Girdi Açıklaması Hücre Değeri Toplama =D13+D14 D13 ile D14 ün toplanması 60 Çıkarma =D13-D14 D13 ten D14 çıkarılması 30 Çarpma =D13*D14 D13 ile D14 ün çarpılması 675 Bölme =D13/D14 D13 ün D14 e bölünmesi 3 Birleşik =(D13+D14)/5 D13 ile D14 toplamının 5 e bölünmesi 12 Birleşik =D13/5+D14 D13 ün 5 e bölümüne D14 eklenmesi 24 Genel İşlev (Formül) Biçimi: MS Excel temel aritmetik işlemlerin yanı sıra birçok kategoride ve çok sayıda hesaplama yapabilme özeliğine sahiptir. Her hesaplama için bir işlev komutu ve her komut için özel bir ifade biçimi kullanılır. Ancak işlevler arası farklılıklar bir kenara bırakıldığında genel işlev biçimini, =KOMUT(Sayı1;Sayı2; ;Sayı3) şeklinde düşünmek mümkündür. İfade her zaman eşittir = ile başlar ve arkasından yürütülmek istenen işleve ait komut (Örn. Topla, ortalama) gelir. Parantez içerisinde ise ilgili komutun hesaplamada dikkate alacağı değerler ya da hücre başvuruları yer alır. Birden çok sayı ya da hücre başvurusu birbirinden noktalı virgüllerle ; ayrılırken (Örn. 5;13;D17;F46) belirli bir hücre başvurusu aralığı iki nokta üst üste ile : (Örn. C15:C27) ayrılır. İfadelerde boşluk karakteri asla kullanılmaz. Sık Kullanılan Bazı İşlevler: Aşağıda kullanım yaygınlığı açısından öne çıkan işlevler ve bu işlevlerin geçerli bir hücre girdisi olarak sahip olması gereken ifadeleri yer almaktadır. =TOPLA(13;B13;27;38;B17) Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri 13,27,38 sayıları ile B13 ve B17 hücre değerlerinin toplamını verecektir. =TOPLA(D13:F17) tüm hücrelerin toplamını verecektir. =ORTALAMA(D13:F17) tüm hücrelerin ortalamasını verecektir. =MAK(D13:F17) tüm hücrelerin en büyük değerini verecektir. 2
=MIN(D13:F17) tüm hücrelerin en küçük değerini verecektir. =KUVVET(2;0,5) Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri 2 sayısının 1/2 inci kuvvetini (karekökünü) verecektir. Parantez içerisinde ilk kısma taban ikinci kısma üs yazılarak tüm sayıların tüm kuvvetleri bulunabilir. İki kısım birbirinden noktalı virgül ; ile ayrılır. Kuvvet alma işleminin daha basit bir yolu klavyedeki 3 tuşunu SHIFT ile birlikte (SHIFT+3) kullanmaktır. Bu şekilde elde edilecek ^ sembolü ile kuvvet alma işlemi (Örn. =2^0,5) gerçekleştirilir. =BAĞ_DEĞ_SAY(D13:F17) tüm hücrelerin kaç tanesinde sayı bulunduğunu verecektir. =STDSAPMA(D13:F17) tüm hücrelerin standart sapmasını verecektir. =EĞER(B13<20;1;0) Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri B13 hücresi 20 den küçük ise 1, 20 ye eşit ya da büyük ise 0 olacaktır. EĞER işlevi yukarıda da görüldüğü gibi üç kısımdan oluşur. İlk kısımda bir mantıksal sınama, ikinci kısımda bu mantıksal sınama doğru ise hücrenin alacağı değer, üçüncü kısımda da mantıksal sınama yanlış ise hücrenin alacağı değer yer alır. Her üç kısım birbirinden noktalı virgüllerle ayrılır. 3
=VE(B13<20;B17<20) Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri hem B13 hem de B17 hücresinin değeri 20 den küçük ise DOĞRU, diğer durumlarda ise YANLIŞ sonucunu alır. Bilindiği gibi VE bağlacının mantık disiplininde de kullanımı aynı şekildedir. VE bağlacı ile birbirine bağlanan ve iki ifadeden oluşan önermenin DOĞRU olabilmesi için her iki ifadenin de DOĞRU olması gerekmektedir. MS Excel de VE bağlacı ile ikiden çok mantıksal sınamayı bir araya getiren önermelerde yazılabilir. Mantıksal sınamalar birbirlerinden noktalı virgül ; ile ayrılır. =YADA(B13<20;B17<20) Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri B13 ve B17 hücrelerinden en az birisinin değeri 20 den küçük ise DOĞRU, ikisi de yanlış olduğunda ise YANLIŞ sonucunu alır. Bilindiği gibi YADA bağlacının mantık disiplininde de kullanımı aynı şekildedir. YADA bağlacı ile birbirine bağlanan ve iki ifadeden oluşan önermenin DOĞRU olabilmesi için en az bir ifadenin DOĞRU olması yeterlidir. MS Excel de YADA bağlacı ile ikiden çok mantıksal sınamayı bir araya getiren önermelerde yazılabilir. Mantıksal sınamalar birbirlerinden noktalı virgül ; ile ayrılır. =EĞERSAY(D13:F17;8) tüm hücrelerde değeri 8 olan hücrelerin sayısını verecektir. EĞERSAY işlevinin amacı koşullu sayma işlemi yapmaktır. Bu işlev, kendisine tanımlanan veri aralığında yine kendisine tanımlanan değerleri sayar. İşlevde parantez içerisindeki birinci kısım arama yapılacak veri aralığını, ikinci kısım ise aranacak değeri tanımlar. Bu iki kısım birbirinden noktalı virgül ; ile ayrılır. =SIKLIK(D13:F17;8) tüm hücrelerde değeri 8 e eşit ve 8 den küçük olan hücrelerin sayısını verecektir. SIKLIK işlevinin amacı da EĞERSAY işlevi gibi koşullu sayma işlemi yapmaktır. Ancak SIKLIK sadece sayılacak değere eşit olan değerleri değil o değerden küçük olan değerleri de sayacaktır. İşlevde parantez içerisindeki birinci kısım arama yapılacak veri aralığını, ikinci kısım ise aranacak değeri tanımlar. Bu iki kısım birbirinden noktalı virgül ; ile ayrılır. =BUGÜN() Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri o günkü geçerli tarihi verecektir. O günün tarihini elle girmek yerine BUGÜN işlevini kullanmak hücre değerinin her gün güncellenmesini sağlayacaktır. =HAFTANINGÜNÜ(25000;2) Girdisi yukarıdaki gibi olan bir hücrenin değeri 25.000 sayısının karşılığı olan 11.06.1968 tarihinin haftanın hangi günü olduğunu verecektir. Bu işlevin sonucu haftanın gününü isim olarak değil o güne atanan bir sayı değeri (1-7 aralığında) olarak verilir. Yukarıda kullanılan 2 sayısı işlevin Pazartesi gününe 1 Pazar gününe 7 değerini atamasını sağlar. İşlevdeki iki kısım birbirinden noktalı virgül ; ile ayrılır. 4
İşlev Sihirbazı: MS Excel çok sayıda işlev içermektedir ve bu işlevlerin tümünün gerek komutlarını gerekse kurallarını akılda tutmak mümkün değildir. Yapılmak istenen işlem için hangi işlevi kullanmak gerektiği ve bu işlevin yazım kuralları bilinmediğinde işlev sihirbazından yararlanılır. İşlev sihirbazına kısa yol olarak formül çubuğunda yer alan f x simgesiyle ya da formüller menüsü altındaki yine aynı simge ile ulaşmak mümkündür. İşlev sihirbazında işlevler çeşitli kategoriler altında toplanmıştır. Bu kategorilerden tümü seçildiğinde ise tüm MS Excel işlevlerine ulaşılır. Bu listeden herhangi bir işlev seçildiğinde ilgili işleve ilişkin girilmesi gereken değerlerle ilgili açıklamalarında olduğu bir pencere ile karşılaşılır. Açıklamalara uygun olarak gerekli veriler girilip işlem onaylandığında seçilen hücrede seçilen işlevin sonucu görüntülenir. Tüm işlevlerde doğrudan sayı değerlerini kullanabileceğimiz gibi hücre başvurusu da kullanabiliriz. Sayı değerleri kullanmakla hücre başvurusu kullanmak arasındaki fark hücre başvurusunun dinamik yapısından kaynaklı olarak başvuru yapılan değerler değiştikçe işlev sonuçlarının da değişecek olmasıdır. MS Excel bazı özel ifadeler hariç metinsel ifadeleri tanımaz ancak işlevlerde metinsel ifadeleri de kullanabilir. Eğer MS Excel in bir metinsel ifadeyi okumasını ya da bir metinsel ifadeyi sonuç olarak vermesini istiyorsak ilgili metinsel ifadeyi işlevde çift tırnak içerisinde (Örn. metin ) kullanmalıyız. Birden çok MS Excel işlevi iç içe birden çok kez yazılıp kullanılabilir. Bu tür ifadelerde eşittir = sadece başlarken kullanılır ve her bir işlevin kendi kurallarına uygunluğu parantezlerle sağlanır. (Örn. =EĞER(VE(B13<20;B17<20);B13+B17; HATA ) 5