GAZ BRÜLÖRLERİ İÇİN KONTROL ÜNİTESİ Atmosferik brülörler Özel yakma sistemi uygulamaları ve fanlı brülörler için ( Kesintili çalışma ) 01G... Serisi Uygulama 01G...Serisi Kontrol üniteleri, tek veya çift kademeli atmosferik güç brülörlerinde, gaz beklerinde, fanlı gaz brülörlerde alev denetimi için tasarlanmıştır. 24 saat içinde en az bir defa otomatik olarak veya elle durdurulan sistemlerde kullanılan gaz yakıcıları için uygundur. Alev gözetimi iyonizasyon elektrodu ya da rektifikasyon çıkışlı UV. alev dedektörü girişi ile mümkündür. Yarı iletkenlerle üretilmiş olup, zamanlama ve mantık devresi mikroişlemci kontrollüdür.basit bir işlemle brülörlerin üzerine veya ayrı tablo içine montajı mümkündür. 01G... Serilerinde de V1 (1. kademe solenoidi) pilot valf, V2 (2.kademe solenoidi) ana valf olarak kullanılabilir. ( Seçim tablosuna bakınız.) 01 G... Serisi Kontrol Ünitelerinin Yapısı Darbelere ve ısıya dayanıklı ABS plastikten yapılmış dış kutu içinde şunlar yer alır: Elektronik komponentlerin montaj edildiği PCB kart üzerinde, 1. Alev dedektör mantık devresi ve yükselticisi. 2. Alev dedektör rölesi. 3. Program ve ana mantık devresi. 4. Güç devresi 5. Arıza rölesi ve brülör tahriki için standartlara uygun parçalar. 6. Brülörü çalıştırmak için kullanılan ilgili çıkışlar ve bağlantılar bulunmaktadır. Dış kutu üzerinde, 1. Membran tuşlu dahili reset butonu. 2. Çalışma anında yeşil, arıza anında kırmızı ışık görünen şeffaf ışık penceresi. 3. Elektrik bağlantılarını gösteren şema tabanı. 4. Elektrik kablo bağlantılarının yapıldığı soket bulunmaktadır. www.eraltd.eu 1
01G... Serilerinde Dahili diyagram AL : Harici arıza lambası K3 AL1 : Dahili arıza lambası K4 EK : Harici reset butonu LS Fs : Dedektör elektrot M K1 : Ateşleme rölesi Pa K2 : 1. Valf rölesi Z * Atmosferik tiplerde 4 ve 5 Numaralı terminaller köprülenmelidir. : 2. Valf rölesi : Arıza rölesi : Dahili reset butonu : Hava fanı : Basınç presöstatı : Ateşleme trafosu Özellikler : Program öncesi alev hatasında kilitlenme Beyan edilen zaman doğruluğu Harici arızadan çıkarma olanağı 2 adet solenoid valf için çıkış 1 adet ateşleme trafosu için çıkış Harici arıza lambası için çıkış Kontrol ünitesi üzerinde bulunan tek pencerede iki renkli durum lambası Pilot alev sabit veya devreden çıkabilen geniş model seçimi Bazı modellerde hava switchi testi İyonizasyon elektrodu veya rektifikasyon çıkışlı UV. fotosel girişi Uyarılar Kontrol cihazı hiçbir şekilde açılmamalı ve üzerinde değişiklik yapılmamalıdır! 01G... Serisi Kontrol üniteleri yetkili kişiler tarafından montaj edilmeli ve çalıştırılmalıdır. Kontrol ünitesi soketinden ayrılmadan önce besleme enerjisi kesilmelidir. Kablo montajından sonra bağlantı klemensleri kontrol edilmelidir. Cihazla ilgili herhangi bir problemle karşılaşıldığında, müdahale etmeden önce teknik servisimize başvurulmalıdır. www.eraltd.eu 2
Uygulama Notları Dedektör bağlantı kablosu 20 metreden uzun olmamalıdır. Dedektör kablosu yüksek gerilim ( ateşleme trafosu ) ve diğer kumanda kablolarından ayrı çekilmelidir. Dedektör kablosu için,iletkenlik kapasitesi ve izolasyon direnci yüksek kablolar tercih edilmelidir. Dedektör elektrot telinin izolasyon porseleni ile arasındaki direnç 50 MΩ dan az olmamalıdır. İzolasyon porseleninin pis ve çatlak olmamasına dikkat edilmelidir. Kir ya da buhar, çatlaklarda toplanarak yalıtım direncinin azalmasına ve alev sinyal değerinin düşmesine neden olur. Yanma prosesinde fazla hava elektrot yüzeyindeki elektronları sürükleyeceği, az hava ise yeterli elektron oluşmasına engel olacağı için, yakıcı ayarlarının doğru yapılması gerekmektedir. Alevin brülör namlusuna yeterli temas etmediği durumlarda, iyonizasyon elektrodu kullanılmaz ( bu durumda alev ile brülör kafası arasındaki geçirgenlik yetersiz olur.) Refrakter başlıklı brülörlerde, UV. fotosel veya dedektör elektroda ilave olarak, topraklama elektrodu kullanmak gerekir. Alevi topraklamak için kullanılacak elektrot yüzeyinin, iyonizasyon elektrodundan daha büyük olması gerekmektedir. 1000 C üzerinde olan sıcaklıklarda UV. Dedektör kullanılması tavsiye edilir. Yüksek sıcaklıkta çalışan yanma odalarında kimi zaman parazit yapan iyon akımları nedeni ile sönme hemen algılanmayabilir. Kritik proseslerde dedektör seçimi dikkatli yapılmalıdır. Çalışma Fonksiyonu 01G... Serisi kontrol ünitelerinin bağlantı terminalinin 1 numaralı ucuna 220 V~ enerji verildiğinde, terminalin 3 numaralı ucunda nötr varsa, 4 no lu uçtan faz çıkar ( 220 V~). (4 Numaralı çıkış fanlı modellerde brülör motoru içinde kullanılır.) 4 ve 5 numaralı terminaller ya kısa devre edilmeli ya da bir basınç presöstatı bağlanmalıdır. Bağlantı terminalinin 5 numaralı ucuna enerji gelmişse kontrol rölesi bekleme süresini başlatmış olur. Bekleme süresi ön test tw = 1.valf, kontrol rölesi tarafından enerjilenmediği halde herhangi bir nedenle alevin oluşması durumunda, alev dedektörünün alev hatasını algılayıp, dedektör mantık devresine hata sinyalini bildireceği zaman dilimidir. Bekleme süresi ve Ön süpürme süresi içinde Seçim tablosuna bakınız herhangi bir nedenle 11 no lu terminale alev sinyali geliyorsa, belirtilen t2 süresi kadar sonra program rölesi arıza konumuna geçer ve 10 no lu terminaldeki AL çıkışı haricindeki tüm çıkışlar kapanır. Hatasız bir bekleme süresi (tw) ve fanlı modellerde ön süpürme süresi ( t1) yapılmışsa, 6 No lu terminal enerjilenir ( Z : Ateşleme trafosu ) aynı anda 7 no lu çıkış ucu da enerjilenerek ilk yakıt valfine ( V1 ) yol verilir. Böylece emniyet süresi (t2) başlamış olur. Alev dedektöründen 11 numaralı bağlantı ucuna gelen Alev var sinyali ( t2) süresi içinde ve standartlar tarafından ön görülen akımlarla oluşabilmişse, ateşleme komutu devreden çıkarak V1 sabitlenir. ( İyonizasyon elektrodu kullanılan brülörlerde,ateşleme sparkının iyonizasyon elektroduna alev üzerinden alternatif akım sıçratması ihtimali göz önünde bulundurularak, ateşleme t2 süresinden 1 saniye daha önce devreden çıkarılır.) Programlarda belirtilen süre kadar sonra V2 ana yakıt valfi devreye girer. Eğer t2 süresi içinde ateşleme başarılı olamamış ise, hiçbir şekilde ana yakıt valfine yol verilmez ve program rölesi AL çıkışı haricindeki tüm dışa çıkış sinyallerini keserek arıza konumuna geçer. Ana yakıt valfine yol verildikten sonra alev sinyalinin belirtilen sınırın altına düşmesi durumunda, program rölesi 1 saniye içinde yakıt valflerini kapatarak arıza konumuna geçer. Ardışıl program diyagramına bakınız. Program rölesinin çalışma anında 4 ve 5 no lu terminallerdeki köprünün kaldırılması veya tercih edilen bağlantıya göre gaz presöstatı kontaklarının herhangi bir nedenle açık konuma gelmesi, alarm çıkışı dahil tüm çıkışların kapatılmasına neden olur. www.eraltd.eu 3
01G... Serisi brülör kontrol ünitesinin ardışıl programı A - A : Ön test ve Presöstat tets pozisyonu t1 : Ön süpürme süresi A B : Start pozisyonu tw : Ön test zamanı B B : Alevin tespit edildiği zaman t2 : Emniyet zamanı C D : TC gözetiminde brülörün çalışması t3 : Ateşleme zamanı D E : Ana gaz valfi devrede iken alev sinya- t4 : V1 V2 aralığı linin kesilmiş olması durumundaki periyot 01G... Serisi Standart bağlantı şeması : Z : Ateşleme trafosu M : Brülör motoru V1 : 1. Gaz valfi Pa : Basınç presöstatı V2 : 2. Gaz valfi EK : Harici reset butonu Fs : Alev dedektörü AL : Arıza lambası www.eraltd.eu 4
İyonizasyon elektrodu ile alev gözetimi Gaz alevi topraklanmış brülör ile iyonizasyon elektrodu arasında bir rektifiye hattı oluşturur. Burada, alevin akım doğrultucu etkisi ve elektrik iletkenliği ilkesi kullanılır. İyonizasyon akımı için kullanılan alev dedektörü, yüksek evsaflı, ısıya dayanıklı birkaç milimetre kalınlığında alüminyum oksitle kaplanmış çelik bir teldir. Dış kısmında izolasyon direnci 50 MΩ dan fazla olan bir muhafaza olmalıdır. Bir alevin eşdeğer devre şeması İyonizasyon akımının ölçülmesi A : Amplifikatör B : Alev B : Brülör Fs : İyonizasyon elektrodu Fs : İyonizasyon elektrodu M : Mikro ampermetre Rs : Koruyucu direnç 11 : 01G... Dedektör girişi Q : Alternatif gerilim kaynağı 01G... Serisi Brülör kontrol ünitesinin alev amplifikatöründen iyonizasyon elektrodu ile, alevin içine alternatif bir gerilim uygulanır.böylece iyonizasyon akımı elektrot ile brülör namlusu arasında akmaya başlar. Alev içine uygulanan 180 300 Volt alternatif bir gerilim beslemesinden sonra yalnızca doğru akım geçtiğinde (İyonizasyion akımı için teknik veri kısmına bakınız.) 01 G...nin alev amplifikatörü alevin doğrultucu etkisi ile çalıştığından, belirtilen teknik değerler içersinde (Bu değerler uluslar arası yanma normlarını kapsamaktadır.) alev mantık devresine Alev var! veya Alev yok! sinyali verir. Bu durumda, brülör ile iyonizasyon elektrodu arasındaki her hangi bir kısa devre anında, alev amplifikatörüne alternatif akım akacağından Alev yok! kabul edilir. 01G... Alev akımını bir doğru akım mikro ampermetresi ile ölçebilirsiniz. İyonizasyon elektrodunun çalışma prensibi Refrakter başlıklı brülörlerde iyonizasyon elektrodu ile alev gözetimi www.eraltd.eu 5
Ateşleme kıvılcımının etkisi Dedektör elektrot, ateşleme elektrotlarından mümkün olduğu kadar uzağa montaj edilmelidir. Tek elektrotlu ateşleme sisteminden kaynaklanan bir parazit oluşursa, ateşleme trafosunun şebeke giriş uçlarının yerlerinin değiştirilmesi işlemi genellikle işe yarar. Yakma havasının ateşleme kıvılcımını,iyonizasyon elektroduna yönlendirmekten kaçınılması gerekmektedir. Bilhassa namlu çapı küçük olan brülörlerde ateşleme ve iyonizasyon elektrotları birbirlerine yakın mesafede oldukları için, alev ve hava tarafından iyonizasyon elektroduna taşınan bir miktar yüksek gerilim, alternatif akım alevin algılanmasına mani olabilir. İyonizasyon elektrodunun uygulama alanları Dedektör elektrot, gaz brülörleri için uygundur fakat sıvı yakıt yakan brülörler (motorin,fuel-oil) için uygun değildir.mavi alevle yanan sıvı yakıt brülörleri için de uygun değildir. Sıvı yakıt alevlerinde elektrot yüzeyi kısa süre içinde istenmeyen bir yağ tabakasıyla kaplanır, bu da iyonizasyon akımının geçmesini engeller. Kimi zaman endüstriyel yakma süreçlerinde de görüldüğü gibi, yanma odasında yüksek sıcaklıklar söz konusu ise ( 1000 C ve üstü), parazit yapan iyonizasyon akımları nedeni ile alevin sönmesi hemen algılanamaz.bu nedenle bu ortamlarda UV. gözetimi önerilir. 01G... Serileri iyonizasyon elektrot girişli olduğu için, sadece rektifikatif çalışan UV. dedektörlerle kullanılabilir. ERA üretim yelpazesi içinde yer alan ER-3E modeli dedektörler bu iş için uygundur. 01G... Kontrol ünitesine rektifikatif UV.dedektör bağlantısı R TC Gp M Z V1 AL V2 EK :Limit termostat :Çalışma termostatı :Basınç presöstatı : Fan motoru :Ateşleme trafosu :1.Kademe gaz valfi :Arıza lambası :2.kademe gaz valfi :Harici reset butonu www.eraltd.eu 6
Teknik Veriler Ölçüler (mm) İyonizasyon elektrot akımları Besleme voltajı :220 V (~% -15 +10) Dedektör voltajı :AC.Besleme voltajı Frekans :50 / 60 Hz. (elektrot ve toprak arasında) Güç tüketimi :~ 5VA Kontrol çıkışlarından çekilebilecek maksimum akım Gerekli olan minimum İyonizasyon akımı :2 ua Dedektör elektrot ve toprak arasında kısa devre akımı :<5mA Terminal 6,7,8 :1 Amp. Terminal 10 :0,5 Amp. Toplam Güç :Sürekli 5 Amp. Dedektör elektrot ve toprak arasında olması gereken izolasyon direnci :50 MΏ Koruma sınıfı :IP 40 Çalışabileceği ortam ısısı :0 60 C Montaj pozisyonu :Opsiyonel Ağırlık Kontrol rölesi ( Soketsiz ) Soket Kablo mesafeleri Kontrol rölesi ile dedektör arasındaki kablo mesafesi Terminal 1 3 4 Terminal 5 6 7 8 9 10 :220 gr. :90 gr. :20 m. Max. :<30 m. 1,5 mm2 :<20 m. 0,75 mm2 www.eraltd.eu 7
ERA 01G... SERİSİ SEÇİM TABLOSU Ön süpürme zamanı t1 : Hava fanının enerjilenmesinden ateşleme trafosunun devreye girmesine kadar geçen süre. Ön Ateşleme zamanı t3 : Ateşleme başlangıcından 1.Valf açana kadar geçen süre Son ateşleme zamanı t3n : 1. Vananın açmasından itibaren ateşleme trafosunun devreden çıkmasına kadar geçen süre Emniyet zamanı t2 : 1. Yakıt valfi açtığı halde alev tespitinin yapılamadığı zaman. V1 V2 Aralığı t4 : 1 ve 2. Yakıt valfinin devreye girme aralığı Bekleme süresi tw : Program rölesinin enerjilenmesinden ön süpürmenin başlamasına kadar geçen süre Model numarası Sembol G1* GA1* GAX1* GC1* GCX1* GCX2* GE1* 01GU** GUX** Bekleme zamanı tw 1,5 1,5 1 5 5 5 1 1,5 1,5 Ön süpürme süresi t1 20 30 10 0 0 0 10 30 10 Ateşleme süresi t3 4 4 2,5 4 4 4 4 10 10 Son ateşleme süresi t3n 15 15 7,5 15 15 15 15 15 15 Emniyet zamanı t2 10 5 3 5 5 5 10 5 5 V1 - V2 Aralığı t4 15 15 7,5 15 15 5 15 15 15 Ön süpürmeli fan çıkışlı röleler ( İyonizasyon elektrodu - veya Rektifikasyon çıkışlı UV. Dedektörler ) Atmosferik brülörler ( İyonizasyon elektrodu - veya Rektifikasyon çıkışlı UV. Dedektörler ) * ER-3E Rektifikasyon çıkışlı UV.Dedektör ** ER-3B Dedektör www.eraltd.eu 8