H e r y ö n ü y l e P E R İ F E R İ K Y A Y M A Prof Dr Ö Devecioğlu 2011 Adana
PERİFERİK YAYMA Nedir? Laboratuvar yöntemidir. Sihirli küredir. Piyango biletidir. Kurşundur. Altın bileziktir.
PERİFERİK YAYMA kullanım alanları Hematoloji Onkoloji İnfeksiyon Allerji Metabolizma Yenidoğan Hepatoloji,nefroloji,nöroloji, hepsi.
PERİFERİK YAYMA nın hazırlanışı Metod Kan Açı Yayma hareketi Kurutma Boyama
PERİFERİK YAYMANIN HAZIRLANMASI
PERİFERİK YAYMA Olası hatalar Kirli lam Kısa veya uzun yayma Su partikülleri Az veya çok boya Boya artıkları Beklemiş EDTA lı kan:a.aggregasyon b.toksik granülasyon c.lob anomalileri
Periferik yaymada hatalar I
Periferik yaymada hatalar II
PERİFERİK YAYMA değerlendirme İmersiyon Kan hücreleri : Hücre olmayanlar eritrositler lökositler trombositler yabancı hücreler
PERİFERİK YAYMA Eritrositler Normal Renk farklılıkları Şekil Boyut Yerleşme
PERİFERİK YAYMA Eritrosit renk farklılıkları Normokrom: Santral solukluk 1/3 ten az Hipokromi : Fe eksikliği Hiperkromi : Polikromazi : Kronik hastalık Sideroblastik Kurşun zehirlenmesi. H.Sferositoz Kanama Hemolitik anemi
Normokromi Normal eritrositte santral solukluk totalin 1/3 ünden azdır Normal eritrositler
HİPOKROMİ
Normal ve Hipokrom Eritrositler
HİPERKROMİ
POLİKROMAZİ I Hafif mavimtrak tonlamalar içeren eritrositler dikkati çeker.bunların çoğu retikülosit veya genç hücrelerdir.kemik iliği aktivitesine işaret eder.kanamaya cevap,hemolize cevap tedaviye cevap anlamına gelir.
POLİKROMAZİ II Hemolitik kriz Tedaviye cevap Tx sonrası İyileşme dönemi
POİKİLOSİTOZ Çeşitli şekildeki hücrelerin varlığına işaret eder. 1. Targosit 8.Drepanosit 2. Sferosit 9.Dakriosit 3. Akantosit 10.Nüveli eritrosit 4. Ekinosit 11.Benekli eritrositler 5. Şistosit a.howel-jolly 6. Elliptosit b.bazofilik noktalanma 7. Stomatosit c. Cabot halkası d. Heinz cisimcikleri
HEDEF HÜCRESİ I (Target cell) Talassemi Fe eksikliği LCAT eksikliği Hemoglobinopatiler Tıkayıcı sarılık Postsplenektomi
HEDEF HÜCRESİ II (Target cell) Talassemi Fe eksikliği LCAT eksikliği Hemoglobinopatiler Tıkayıcı sarılık Postsplenektomi
SFEROSİT Herediter sferositoz AHA Transfüzyon sonrası Kc hastalıkları Yanık İlaçlar
AKANTOSİT Değişik çap ve uzunlukta çıkıntılar Karaciğer hastalıkları Abetalipoproteinemi Postsplenektomi Malabsorbsiyon
EKİNOSİT Aynı çap ve uzunlukta çıkıntılar Böbrek yetmezliği Peptik ülser Mide kanseri PK eksikliği İlaçlar Beklemiş kanla tx
ŞİSTOSİT Miğfer hücresi Mikroanjiopatik anemi DİK Akciğer embolisi Malign hipertansiyon Protez kapakçıklar Vaskülit Glomerülonefrit
ELLİPTOSİT Herediter elliptositoz Megaloblastik anemi Fe eksikliği Talassemi
STOMATOSİT AĞIZ veya KAHVE HÜCRESİ Normal (küçük sayı) Herediter stomatositoz Artefakt Talassemi Akut alkolizm Rh null hastalığı Karaciğer hastalığı Maligniteler
DREPANOSİT orak hücre SS hastalığı S-trait SD Sickle-talassemi
GÖZYAŞI HÜCRESİ Tear drop cell Normal yenidoğan Demir eksikliği Talassemi Miyelofibroz
KABARCIKLI ERİTROSİT Blister cells G6PD eksikliği
Kabarcıklı hücre G6PD eksikliği
NÜVELİ ERİTROSİT (Hayatın ilk haftasından sonra normal değil) Aşırı k.iliği uyarısı hipoksi akut kanama ağır hemolitik anemi Konj. İnfeksiyonlar sepsis sifiliz CMV rubella
Howel Jolly cisimcikleri (yuvarlak,düzgün kontürlü çekirdek artığı) Hemolitik anemiler Megaloblastik anemi Orak hücre hastalığı Postsplenektomi
Bazofilik noktalanma (Ribozom ve mitokondrilerden oluşur) Kurşun zehirlenmesi MDS Talassemi Ağır pernisiyöz anemi Hemolitik anemi G-6-PD eksikliği
Bazofilik noktalanma Toksik hasar: Kurşun zehirlenmesi, Ciddi anemi
CABOT HALKASI (Mitoz iği veya çekirdek artığı) Displazi bulgusudur. Megaloblastik anemi lerde görülür.
HEİNZ CİSİMCİKLERİ (Denatüre olmuş hemoglobin çökeleğidir) G-6-PD eksikliği
ERİTROSİT YERLEŞİM FARKLILIKLARI Rulo formasyonu Otoagglutinasyon
PERİFERİK YAYMA lökositler Sağlıklı lökositler Patolojik lökositler Lökosit gibi algılanan hücreler
NORMAL LÖKOSİTLER Nötrofil Lenfosit Monosit Eozinofil Bazofil Çomak
NÖTROFİLLERİN SAYISAL DEĞİŞİKLİKLERİ Nötrofili Nötropeni Fizyolojik koşullar İnfeksiyonlar Metabolik ortamlar Hücre yıkımı Zehirlenmeler Kanama Miyeloproliferatif h. Kollajen doku h. Neoplazmalar Konjenital Edinsel İlaçlar İnfeksiyonlar RT
LÖKOSİTOZ SOLA KAYMA Akut bakteryel inf. Band yüzdesi Band nötrofil oranı Toksik granülasyon Vakuolizasyon Döhle cisimcikleri
LÖKOMOİD REAKSİYON Nötrofilik Kanama Hemoliz İnfeksiyonlar Yanık Hodgkin Eklampsi
LÖKOMOİD REAKSİYON Viral infeksiyonlar İnfeksiyöz Mononukleoz CMV Hepatit A Kızamık Boğmaca Tüberküloz Toxoplazmoz Lenfositik
LENFOSİTLERİN SAYISAL DEĞİŞİKLİKLERİ Lenfositoz Lenfopeni Fizyolojik İnfeksiyonlar Neoplastik h. Hormonal nedenler Hematolojik h. İmmün yetersizlik İnfeksiyonlar Hormon kullanımı
MONOSİTLERİN SAYISAL DEĞİŞİKLİKLERİ Monositoz İnfeksiyonlar Neoplastik h. Kollajen doku h.
EOZİNOFİLLERİN SAYISAL DEĞİŞİKLİKLERİ Eozinofili Allerjik h. Parasitozlar İlaçlar Neoplastik h. Deri h. Ailevi İdiopatik Hipereozinofilik s.
BAZOFİLLERİN SAYISAL Bazofili DEĞİŞİKLİKLERİ Neoplastik h. Urtikaria pigmentoza Mastositoz
PATOLOJİK LÖKOSİTLER Malign Selim ALL AML KML Plazma hücreli l. Eozinofilik l. Bazofilik l. MDS İnfeksiyoz mononukleoz HLH Chediak-Higashi s. LE hücresi lökosit gibi:normoblast trombosit
Akut lenfoblastik lösemi L1
Akut lenfoblastik lösemi L2
Akut lenfoblastik lösemi L 3
Akut miyeloblastik lösemi M1
Akut miyeloblastik lösemi M 2
Akut promiyelositik lösemi M 3
Akut miyelomonositik lösemi M 4
Akut monoblastik lösemi M 5
Eritrolösemi M 6
Akut megakaryositik lösemi M 7
Kronik miyeloid lösemi CML
Akut plazmositik lösemi plazma hücreli lösemi
Tüylü hücreli lösemi Hairy cell leukemia
Miyelodisplastik sendrom Displazi Makroovalositoz Apoptotik hücreler
Şistositler Target hücreleri Makroovalositoz Miyelodisplastik sendrom
SELİM LÖKOSİT İnfeksiyöz mononukleoz Niemann-Pick hastalığı Pelger-Huet anomalisi May-Hegglin anomalisi Chediak-Higashi hastalığı Lupus Eritematozus Fagositoz Postslenektomi Sıtma Apoptosis PATOLOJİLERİ
İnfeksiyöz mononukleoz Downey hücreleri
Virüsit Reaktif lenfosit Downey hücresi İnfeksiyöz mononukleoz
Niemann-Pick hastalığı Vakuollü lenfositler
Pelger - Huet anomalisi Konjenital Edinsel Lösemi MDS Miyelofibroz
Trombositopeni İnfeksiyonlara eğilim May Hegglin anomalisi
Chediak - Higashi Sendromu Tipik kaba granüller
Lupus Eritematozus L E hücresi
Yabancı cisim fagositozu Candida sepsisinden
Drumstick
Sıtma Hematologun şansı
Postsplenektomi Howell-Jolly Target Şistosit
Apoptosis programlı hücre ölümü
Lökoeritroblastozis Kemik iliği invazyonu İnfeksiyonlar Depo,osteopetroz Miyeloproliferatif h. Hematolojik hastalıklar Hipoksi siyanotik konj. kalp hastalığı konjestif kalp yetersizliği akciğer hastalığı
Lökoeritroblastozis
NÖTROPENİK FORMÜL Lösemi? Aplastik anemi? Kostmann sendromu? Ağır kemik iliği baskısı? Dismorfik bulgular? Konjenital benign? Siklik?
Nötropeni algoritması
TROMBOSİTLER 3. şekilli hücre Sayıları Kümeleşme özelliği Boyut farkları Boya alma özelliği Dev trombositler Konjenital trombositopeniler Trombositofagositoz
TROMBOSİTLER Değişik görüntüler
Dev trombosit Bernard-Soulier sendromu
Trombosit satellitizmi Düşük trombosit sayısı
SONUÇ olarak Bizlerde yaşam davasının hakimi değiliz. Kimseyi bir hastalığa mahkum etmek istemeyiz. Ancak Yüce Tanrı öyle takdir etmiş ve bir kuluna doğumsal veya edinsel bir hastalık vermişse PERİFERİK YAYMA ya bakar, ne görürsek söyleriz. Tabii daha önceden bunu görmüş ve öğrenmiş olmak kaydıyla Prof Dr Ömer Devecioğlu